Màtiyò

Ntirə̀ nə̀ Bə̀boŋ nə̀

MÀTIYÒ

Ntirə̀ nə̀ bə̀boŋ nə̀ Màtiyòènə sə tsə̀’ də Jisòos ŋkum ŋgà gèm bwìŋ nə̀ Nwì à kà’ də yi nə̀ və̀ə nə. Nà’ sə tsə̀’ də bum sə̀ Jisòs à gʉ̀ sə, à ye bum sə̀ wo ànə còm yà’ ndzənə ŋwàk rʉ̀k nə̀ zəm nə, ya bwìiŋ riŋ də yi ŋkum nə nə̀ zìnə.

Ŋwàk ènə togə̀ Jisòs də nà’a cicà nə̀ ghaŋ nə̀ yi tse’ ŋàŋ ŋgòtsòho rɛŋsə fa bwìŋ lʉ̀ʉk Nwì yi nə. Yi tse’ ŋàŋ sə̀’ yi ŋgòtsòho fa bwìŋ nzak gaŋ ŋkum Nwì.

Ŋgwì Bʉ̀ nə̀ Jisos Krɛst À Tesə BohòWo

(Luk 3:23-38)

¹Yè’e mvə̀’nə̀ ŋgwì bʉ̀ nə̀ Jisos Krɛst à tesə bohòwo à ye. Jisòs à tesə bohòŋgwì bʉ̀ nə̀ Devìd. Devìd à tesə bohòŋgwì bʉ̀ nə̀ Abràham.

²Abràham dzə Azìk;

Azìk dzə Jàkop;

Jàkop dzə Judà bə bwe ma ye wèŋ.

³Judà à dzə Perè bə Zerà. (Liŋ ma àwo à ye də Tamà.)

Perè dzə ye Hezròŋ;

Hezròŋ dzə Ràm;

⁴Ràm dzə Àminadàp;

Àminadàp dzə Nasòŋ;

Nasòŋ dzə Samòŋ;

⁵Samòŋ dzə Bowàs. (Liŋ ma Bowàs à ye də Rahàp.)

Bowàs dzə Obè.

(Liŋ ma Obè à ye də Rus.)

Obè nə à dzə ye Jesì;

⁶Jesì à dzə ŋkum Devìd yi.

Devìd nə dzə Sòlomù. (Ma Sòlomù nə ànə ye to me ŋgwe Yùriyà sə̀’.)

⁷Sòlomù dzə Rèhobòm;

Rèhobòm dzə Àbijà;

Àbijà dzə Asà;

⁸Asà dzə Jèhosafà;

Jèhosafà dzə Joràm;

Joràm dzə Uziyà;

⁹Uziyà dzə Jotàm;

Jotàm dzə Ahàs;

Ahàs dzə Hèzìkayà;

¹⁰Hèzìkayà dzə Mànasì;

Mànasì dzə Amòn;

Amòn dzə Jòsayà;

¹¹Jòsayà dzə Jèkòniyà bə bwe ma ye wèŋ. Yi à dzə yà’ ghà nə̀ bʉ̀ʉ Babilòŋ wèŋ à kə̀ ko kùrə lòbʉ̀ʉ Izùrɛ wèŋ la’à wo co ŋkwɛ̀ŋ yà’a.

¹²Ghà nə̀ wo ànə jəŋ lo me wo mvwe’ lak Babilòŋ anə vɛ’nə fana

Jèkòniyà dzə Seatì;

Seatì dzə Zèrubabè;

¹³Zèrubabè dzə Àbiyù;

Àbiyù dzə Èliyakìm;

Èliyakìm dzə Azò;

¹⁴Azòdzə Zadòk;

Zadòk dzə Acìm;

Acìm dzə Eliyù;

¹⁵Eliyù dzə Eliyazà;

Eliyazà dzə Matàn;

Matàn dzə Jàkop;

¹⁶Jàkop dzə Jòsep nə̀ yi à ye ndu Mèri. Mèri nə̀ yi à ye ma Jisòs, wo to yi mok də Krɛst. (A yà’a də, ŋkum ŋgà gèm bwìŋ.)

¹⁷A yà’a də, ye jəŋ mʉni’ì Abràham kə dzeŋ mʉni’ì Devìd, yà’ sə nìtsə̀’ də tàcicii bwìŋ à ye hum-ncòp-kwè. Ye jəŋ bwi mʉni’ì Devìd kə dzeŋ mvə̀’nə̀ wo à ko lòbʉ̀ʉ sə mvwe’ lak Babilòŋ fana tàcicii bwìŋ à ye sə̀’ hum-ncòp-kwè. Ye ŋga’a fa’nə kə dzeŋ mvə̀’nə̀ wo à dzə Krɛst nə, a sə̀’ hum-ncòp-kwè.

Wo Dzə Jisòs

(Luk 2:7)

¹⁸Nsàp mandzə̀ nə̀ wo ànə dzə Jisòs Krɛst à ye mʉmvə̀’ nè’e. Jòsep à sə sak ma ye Mèri gù. Yi kà nà’ ntòsə̀ jə fana Mèri nə tse’ zʉm bə ŋàaŋ Yòŋsə̀ nə̀ Rərɛŋ nə. Bwìŋ à rɛɛŋ də Mèri bə zʉm. ¹⁹Jòsep à ye ŋwə̀ nəmòk nə̀ yi à sə gʉ̀gə̀ bum ye pwe’ bə mandzə̀ nə̀ kə̀kʉrə̀. Fana yi kà dzəm də yi fa Mèri marè’tu mʉtsətsə’rə bwìŋ dzəm. Yi sə tsərə mʉmvə̀’nə̀ yi nə co’rə fis bo sənə nzak gù nə̀ bə Mèri tse’ nə gəe’. ²⁰Yi ànə sə tsərə bum yè’sə fana masinjà Tà Nwì və̀ bohòyi ndzə loò, nə dʉk fa yi də, <<Wùu Jòsep ŋgwì bʉ̀ Devìd, kà də wu wəp ŋgòjə Mèri də yi ye ŋgwe yo dʉk. Bʉsə̀ yi a tse’ zʉm yà’sə bə ŋàaŋ Yòŋsə̀ nə̀ Rərɛŋ nə. ²¹Mèri nə nə dzə mombam. Yi dzə nà’, wù to fa yi liŋ də Jisòs, bʉ̀ʉsə̀ a yi nə̀ yi nə fis bʉ̀ʉ ye wèŋ mvwe’ bʉp awo sə̀ wo gʉ̀ʉ.>>

²²Bum yè’sə à sə ye vɛ’nə pwe’fo’ ŋgògʉ̀ də ya yusə̀ Tà Nwì ànə cep casə yà’ mʉ cùhù ŋgàa tsòhòbum ye wèeŋ bʉʉŋ və zìnə. Wo à tsə̀’ də, ²³<<Mʉwà’ŋgwɛ̀ŋ nə̀ yi ka ŋwə̀mbam riŋ yuk nə zʉʉ. Yi nə dzə mwembam, wo to liŋ ye də Ìmanùwè.>> (Liŋ yà’sə də, Nwì cu venə wèŋ.)

²⁴Jòsep ànə yəəŋ və fana yi gʉ megu sə̀’ mʉmvə̀’nə̀ masinjà Tà Nwì anə tsok yi sə. Yi jəŋ Mèri ŋgòye ŋgwe ye. ²⁵Bə nà’ à ka kè co ŋgwe bə ndum be’lə lok tè yi dzə mo nə. Yi à dzə nà’, Jòsep to fa nà’ liŋ də Jisòs.

Bʉ̀ʉ Ma Ntonùm Wèŋ Və̀ə

¹Wo à dzə Jisòs mvwe’ mʉbuk lak Betèrèhem, mvwe’ nzeŋgòŋ Jùdiyà. Ghà nə̀ wo à dzə yi nə, à ye ŋga Heròcu ŋkum yi. À ka ŋkʉ̀ʉŋ sap fana bʉ̀ʉ səmok sə̀ wo rì fàha ŋkə̀ŋkàŋ wèŋ və ma ntonùm. Wo à kə̀ dzèŋ mvwe’ lak Jòrosalèm, ²wo fek də, <<Ŋkum bʉ̀ʉ Jus wèŋ nə̀ wo dzə yi nə fòlɛ? Vès yə ŋkə̀ŋkà ye ŋga nà’ tesə kok ma nùm fana vès və̀ də vèes kə kuksə yi.>> ³Ŋkum Heròànə yuk bum yè’sə fana yà’ fa yi ŋgə’ vɛ’ɛ wùriŋ. Yà’ fa bʉ̀ʉ sə̀ mvwe’ lak Jòrosalèm pwe’ ŋgə’ sə̀’. ⁴Fana yi to benə ŋgàa fa satikà’ sə̀ ghaŋ sə̀ wo fagə̀ Nwì satikà’ mʉmvwe’ ndap Nwì nə̀ ghaŋ nə, nə ye bə ŋgàa yə’rə̀ fa bwìŋ lʉ̀k wèŋ. Yi to benə yà’ mvwe’ mò’fis, nə fek yà’wèŋ dʉk də, <<Wo à də wo nə̀ dzə Ŋkum ŋgà gèm bwìŋ nə yè’e ma nə̀ fò?>> ⁵Wo dʉk fa yi də, <<Mvwe’ buk lak Betèrèhem nə̀ mvwe’ nzeŋgòŋ Jùdiyà. Bʉsə̀ ŋgàa tsòhòbum Nwì wèŋ à còm nòŋsə vɛ’nə də,

⁶<Mʉbuk lak Betèrèhem nə̀ mvwe’ nze Judà, wù ka bʉ̀ʉ ŋkəŋkum sə̀ mvwe’ nze Judà pwe’ wù jə’rə ghak.

A vɛ’nə bʉ̀ʉsə̀ ŋwə̀ nə̀ mantombì mòok nə tesə bohòwù nə̀ yi nə sə jəŋ ŋkərə̀ bohòbʉ̀ʉ am Izùrɛ yi.> >>

⁷Ŋkum Heròànə yuk me vɛ’nə fana yi to swihi lo bʉ̀ʉ sə̀ wo və̀ ma ntonùm sə mvwe’ mok. Yi fek tsə’rə yà’wèŋ ghà nə̀ wo anə ye ŋga sɛ̀ŋ nə ko’ nə bə̀boŋ. ⁸Yi ànə fek wes wo fana yi dʉk fa yà’wèŋ də, <<Wèeŋ du mvwe’ lak Betèrèhem sə. Wèeŋ kə̀ dzèeŋ, wèŋ lap tse’ mvwe’ sə̀ mo nə cu sə bə̀boŋ. Wèeŋ yə yi, wèŋ gʉ co mʉ riŋ ya mʉ nə geŋ kə kuksə yi yàm sə̀’.>> ⁹Wo ànə yuk vɛ’nə, wo lo. À kə̀ wɛ̀s mandzə̀, wo ye fe’lə sɛ̀ nə sə̀mok. Ànə ye megu sə̀’ ŋkə̀ŋkà nə̀ wo à yə nà’ ma ntonùm nə. Nà’ à sə lòmantombìi wo tə̀tè nà’ kə təəŋ mam mvwe’ sə̀ mo nə cu sə. ¹⁰Wo à kwa, ni’ mòk boŋ wo vɛ’ɛ nsàp mòk, mvəsə̀ wo ànə ye ŋkə̀ŋkà nə! ¹¹Wo ni lo mʉnda’à anə, nə ye mo nə bə ma ye Mèri. Wo təəŋ bə tumfərə, nə kuksə mo nə. Wo muk bàam awo, nə fis dasə fa mo nə bum səmok. Bum sə̀ wo à fa yi sə à ye nsàp mbàm mòk nə̀ wo togə̀ nà’ də guù. Bə nsàp làmindà mòk nə̀ wo to nà’ də frankisì. Nə ye bə nsàp mve’ nəmòk nə̀ wo togə̀ nà’ də meè.

¹²Ànə geŋ, Nwì tipsə wo ndzənə lo də yà’wèeŋ kà bohòŋkum Heròmok bwìŋ fohòlòfe’lə̀. Wo à bɛ’ mandzə̀ nə̀ zok, nə foho lo la’à wo.

Wo Caŋsə LòJisòs Mvwe’ Lak Ijìp

¹³Bʉ̀ʉ yè’sə ànə lo wes me fana masinjà Tà Nwì kə cep bohòJòsep ndzə loòdə, <<Lòkok mʉtsə̀, nə jəŋ mo nə bə ma ye, wenə wèeŋ caŋ lo mvwe’ nzeŋgòŋ Ijìp. A kə̀ dzèŋ fo’, wèŋ cum tə̀tè nùmbu nə̀ mʉ tsə̀’ weŋ də wèeŋ bwi foho və ŋkuŋ. Mʉ̀ dʉk yè’sə bʉ̀ʉsə̀ ŋkum Heròo nə lap mandzə̀ də yi zə nà’.>> ¹⁴Jòsep à lòkok nòoŋ, nə jəŋ mo nə bə ma nə wèŋ pwe’, wo caŋ lo nooŋ mvwe’ lak Ijìp anə ndzəmə̀. ¹⁵Wo à cu fo’ tə̀tè Heròkpʉ. Yè’sə ànə ye vɛ’nə ya yusə̀ Tà Nwì ànə cep casə cùhu ŋgàa tsòhòbum Nwì wèeŋ ye zìnə. Yusə̀ wo à cèp sə à ye də, <<Mʉ̀ a to fis və̀ mo àm mvwe’ nzeŋgòŋ Ijìp.>>

Ŋkum HeròZə Wes Bəbweŋke’ Wèŋ

¹⁶Ghà nə̀ Heròànə riŋ ŋga’a də bʉ̀ʉ sə̀ ma ntonùm wèŋ sə bòrə yi laŋ fana ntʉm yaaŋ yi wùriŋ. Yi fa ŋàŋ də wo lo mvwe’ lak Betèrèhem nə ye bəbwe buhu lak sə̀ yà’ kʉəp fo’ pwe’, nə zə bweŋke’ sə̀ mbəmbam. Yi də wo zə sə̀ wo lùumŋgòŋ ba nə foho və ma ŋkwɛ̀ŋ pwe’. Yi à sə cèp yè’sə, yi sə fʉhʉ lo bə mvə̀k nə̀ bʉ̀ʉ sə̀ wo à və̀ ma ntonùm wèŋ à tsə̀’ yi də sɛ̀ nə à tesə nə. ¹⁷Yè’sə ànə gʉ fana yusə̀ Jèrèmiyà nə̀ yi à ye ŋgà tsòhòbum Nwì ànə cep bʉʉŋ və zìnə. Yi ànə cep də,

¹⁸<<Ŋgì mòk sə yuhu və̀ mvwe’ lak Ramà.

A ŋgì ŋgùŋ bə waŋ vɛ’ɛ nə̀bʉp.

Recà sə wa bwe ye wèŋ.

Yi sə wa yà’ nsàp nə̀ wo tsəpsə yi bʉ̀ə̀,

bʉ̀ʉsə̀ wo kpʉ wes pwe’ nə̀ pwe’.>>

Jòsep Bə Mèri Fəsə Ko’ Jisòs Sə Ijìp

¹⁹Herònə ànə kpʉ fana masinjà Tà Nwì à və̀ bohòJòsep ndzə loòmvwe’ nzeŋgòŋ Ijìp anə sə̀mok, ²⁰nə dʉk fa nà’ dʉk də, <<Lòkok mʉtsə̀, nə jəŋ mo nə bə ma ba fo’. Wenə wèeŋ bwi lo mvwe’ lak Izùrɛ, bʉ̀ʉsə̀ bʉ̀ʉ sə̀ wo ànə sə lap mandzə̀ də wo zə mo nə sə a kpʉ wes pwe’ laŋ.>> ²¹Fana Jòsep lòkok, nə jəŋ ma mo nə, bə mo nə wèŋ bwi foho və fe’lə mvwe’ lak Izùrɛ. ²²Jòsep ànə yuk də Àcilaòa kok gaŋ tɛ̀’ ye Heròco ŋkum Jùdiyà yi fana yi wəp ŋgòcu mʉmvwe’ ànə. Wo à kə̀ tipsə fe’lə yi ndzə loòsə̀mok fana yi lo kə cum mvwe’ nze Galìli. ²³À kə̀ dzèŋ fo’, yi ci lak ye mʉmvwe’ nəmòk nə̀ wo to fo’ də Nazàrɛ. Yi ànə gʉ vɛ’nə fana yusə̀ ŋgàa tsòhòbum Nwì wèŋ à cèp bʉʉŋ və zìnə. Yusə̀ wo à cèep sə də, <<Wo nə̀ to fa mo nə liŋ mok də ŋwə̀ lak Nazàrɛ.>>

Tsə̀tsòhòNə̀ Jon Ŋgà Bàptɛsə̀ Bwìŋ

(Mak 1:1-8; Luk 3:1-9, 15-17; Jon 1:19-28)

¹Mvə̀k ànə à ye, ŋga Jon ŋgà bàptɛsə̀ bwìŋ à və̀ə, nə sə tsoho nzak Nwì. Yi à sə cu sə ŋgəà, bwìŋ sə tesə və mvwe’ nzeŋgòŋ Jùdiyà nə sə kə yuk yusə̀ yi sə cèep. ²Yi à sə tsòho dʉk də, <<Wèeŋ kupsə, nə bwi fa bʉp awèŋ ŋkwɛ̀ŋ, njo nə̀ gaŋ ŋkum sə̀ mʉbu kʉəp ŋgòye sə nzeŋgòŋ fɛŋ laŋ.>>

³Ŋwə̀ nəmòk à ye ŋgà tsòhòbum Nwì taŋntɛ̀ŋ nə̀ liŋ ye à ye Ìzayà nà’a à dʉk də,

<<Ŋgì ŋwə̀ nəmòk sə cèp torə və̀ sə ŋgəà, nə sə yuhu də,

<Gʉ̀ tsə’rə fa Tà Nwì mandzə̀ ye,

rəŋsə tsə’rə fa yi bwe cwèe mandzə̀ ŋgògì cà ca.> >>

Yi à sə cèp yè’sə ŋga yi sə dʉk yà’sə Jon ŋgà bàptɛsə̀ bwìŋ nə. ⁴Jon à sə ni nsàap cə̀ək mok sə̀ wo à sə gʉ̀ yà’ bə nwɛ̀ɛs nàm nəmòk nə̀ wo togə̀ nà’ də kàme. Yi à ni tse’ korə ŋgùp sə mbwèe yi. Yi à sə zʉ ŋgwim bə nu. ⁵Bwìŋ à tesə və̀ mvwe’ lak Jòrosalèm nə ye nzeŋgòŋ Jùdiyà pwe’ ŋgòkə̀ tsèŋ yi. Mok sə və mvwe’ lak sə̀ yà’ kʉəp ndzəp Jòridàŋ pwe’. ⁶Wo à və̀, nə dʉk də wo kəàcù bə bʉp awo laŋ fana yi bàptɛsə yà’wèŋ sənə ndzəp Jòridàŋ nə.

⁷Jon à yə ŋga bòp bʉ̀ Faràsi bə bòp bʉ̀ Sadusì wèŋ sə kpəəŋ və̀ə də yi baptɛsə wo. Yi dʉk fa yà’wèŋ də, <<Wèŋ ŋgwì bʉ̀ no, tsə̀’ weŋ ŋga’a ndà də wèeŋ caŋ, nə swirə ŋgə’ nə̀ Nwìi nə̀ fa bwìŋ ɛ̀? ⁸Wèeŋ gʉ yusə̀ aco yà’ ni tsok də wèŋ bwìŋ fa bʉp awèŋ ŋkwɛ̀ŋ laŋ. ⁹Wèeŋ kà də wèeŋ sə tsərə də wèeŋ nə swirə bʉ̀ʉsə̀ wèŋ sə dʉhʉ də, <Tàcici avès à ye Abràham> dʉk. Bʉsə̀ mʉ̀ sə tsə̀’ weŋ də aco Nwì jəŋ lìis yè’e, nə gʉ fa Abràham bwe bə zeŋ. ¹⁰Yuk a. Njàm nə nòsə kʉ̀’ ŋgògbɛ̀’ màk tʉ nə sə mbwè. Tʉ nə̀ fòpwe’ nə̀ nà’a kà-a nto’o sə̀ bə̀boŋ zəm, wo nə gbɛ’ mak nà’ sə nze, nə te’ tɛŋ gèsə nà’ sə misə̀. ¹¹Mʉ bàptɛsə mègù yàm bwìŋ bə ndzəp ŋgònìtsə̀’ də wo a bwìŋ fa bʉp awo ŋkwɛ̀ŋ laŋ. Ŋwə̀ nə̀ yi nə və maŋkwɛ̀ɛŋ mʉ̀ʉ nə baptɛsə bwìŋ ye bə Yòŋsə̀ nə̀ Rərɛŋ nə nə ye bə mis. Yi yam ghak mʉ yi. Mʉ̀ ka yè’e kə̀kʉrə̀ co mʉ̀ bək fa yi kùuŋgùp ye yeŋ. ¹²Yi tse’ wàam nzaŋ ye ndzə bohòyi ŋgòcìs nzaŋ bə zeŋ. Yi nə nəmsə nzaŋ sə mʉ tàpə, nə tɛŋ dzə̀dzə̀ə sə sə mvwe’ mis nə̀ nà’a kà liìgə̀.>>

Jon Bàptɛsə Jisòs

(Mak 1:9-11; Luk 3:21-22)

¹³Mvə̀k nə̀ Jon à sə bàptɛsə bwìŋ ànə à ye fana Jisòs ye’e me’rə nzeŋgòŋ Galìli, nə lo mvwe’ ndzəp Jòridàŋ. À kə̀ dzèŋ fo’, yi kə ye Jon də nà’a baptɛsə yi. ¹⁴Jon lap mandzə̀ ŋgògʉ̀ də ya Jisòos teŋsə. Yi dʉk fa Jisòs nə də, <<A nə ye co wu bàptɛsə mʉ wù, wù sə və bwìŋ də mʉ bàptɛsə wu mʉ̀ yè’sə va?>> ¹⁵Jisòs dʉk fa nà’ də, <<Mʉ̀ rì vɛ’nə sə̀’ laŋ, bàptɛsə mʉ ntɛ̀ŋ. Bʉsə̀ a gʉ̀-a vɛ’nə ye də a gʉ̀ yà’sə yusə̀ yà’a kə̀kʉrə̀ bohòNwì.>> Yi ànə dʉk vɛ’nə, Jon nə dzəm. ¹⁶Mvə̀k nə̀ wo ànə bàptɛsə wes yi ntɛ̀ŋ fana Jisòs tesə kok sə ndzəpə̀ anə. Ntòbu à mùhu nòoŋ to. Yi ye ŋga Yòŋsə̀ nə̀ Nwì nə tsə tesə və̀ mbwa co kəkəbʉ̀ŋ, nə kə naaŋ yi mʉtuhù. ¹⁷Ànə geŋ, ŋgì mòk cep tsoŋ mʉbu anə də, <<Nè’e mo àm nə̀ mʉ̀ dzəm yi sə ntʉʉ̀ mʉ̀. Mʉ kwagə̀ bohòyi vɛ’ɛ wùriŋ.>>

Satà Mùmsə Jisòs

(Mak 1:12-13; Luk 4:1-13)

¹Yòŋsə̀ nə à jə lòJisòs mvwe’ səmok sə ŋgəà də ya Satà nə̀ yi ŋkum ze’ nə mumsə ja’a nà’. ²Ghà nə̀ yi à cu fo’ ndzəm hum kwè bə maràŋ sə̀’ hum kwè ŋga yi ka mʉzə̀p yumok kə̀ cùhù gesə lok fana njè yaŋ yi. ³Fana Satà nə və bohòyi, nə dʉk fa Jisòs də, <<A ye-a də wu mo Nwì, cep-a ya lìis yè’e bʉʉŋ na bɛŋ ŋga wu zʉ.>> ⁴Jisòs à dʉk fəsə fa nà’ də, <<Wo à còm nòŋsə ndzənə Ŋwàk Nwì dʉk də, <Kaco ŋwè cum megu bʉ̀ʉ ŋàaŋ zʉzʉ yeŋ.> >> ⁵Ànə gèŋ, Satà nə jə lo Jisòs mvwe’ ntʉm lak nə̀ rərɛŋ nə. Ntʉm lak nə̀ rərɛŋ nà’nə, a lak Jòrosalèm. Yi kə tes nà’ mʉ ndùndap Nwì nə̀ ghaŋ nə, mvwe’ sə̀ yà’ sàp wùriŋ, ⁶nə dʉk fa Jisòs nə də, <<A ye-a də wu mo Nwì, wù li gbʉ tsoŋ lo-a sə nze-ɛ̀. Bʉsə̀ yà’ cu ndzənə ŋwàk Nwì də, <Nwìi nə fa masinjàa ye ŋàŋ ŋgòjə ŋkərə̀ bohòwù, də yà’wèeŋ kotse’ wu mʉtsə̀ bə bo awo ya wu nə kà kù nə̀ kù ta.> >> ⁷Jisòs cep fəsə fa yi də, <<Ŋwàk Nwì sə dʉk sə̀’ də, <Wù ka tse’ ŋgòbʉə ja’a Tà nə̀ yi Nwì yòyeŋ.> >> ⁸Satà nə jəŋ mali lo yi mʉmvwe’ tu nda mòk nə̀ nà’ sàp lòmʉtsə̀ vɛ’ɛ wùriŋ. Wo à təəŋ mbwa, yi niŋ tsok fa Jisòs lak bə ghàak sə̀ sənə nzeŋgònè’e pwe’. ⁹Yi dʉk fa nà’ də, <<A ye-a ŋga wù təəŋ-na bə tumfərə, nə kuksə mʉ fana bum sə̀ wù sə yə yà’ yè’e pwe’, mʉ nə fa wu yà’.>> ¹⁰Jisòs dʉk fa nà’ də, <<Satà, coho gɛsə fo’. Ŋwàk Nwì sə dʉk də, <Ŋwè tse’ ŋgòkùksə mègù Tà nə̀ yi Nwì ye, nə fak megu sə̀’ bohòyi yiìyi.> >> ¹¹Yà’a mvwe’ sə̀ Satà nə à mè’rə Jisòs, nə lo. Masinjàa Nwì wèŋ və, nə kə jəŋ ŋkərə̀ bohòJisòs nə.

Jisòs Yèto Fàk Mvwe’ Nzeŋgòŋ Galìli

(Mak 1:14-15; Luk 4:14-15)

¹²Jisòs ànə yuk də wo nisə Jon ndapndzəm fana yi ye’e lo yuye mvwe’ nzeŋgòŋ Galìli. ¹³Yi à ka mok mvwe’ lak ye Nazàrɛ cum. Yi à kə̀ cu mok mvwe’ lak Kàpanùm. Kàpanùum mʉlak mòk nə̀ nà’a ŋgʉ tə̀m Galìli. Tse’ nze nə fo’ bʉ̀ʉ Zebulòbə bʉ̀ʉ Naptalè wèŋ. ¹⁴Yi à kə̀ cu fo’ ya yusə̀ ŋgà tsòhòbum Nwì nə̀ liŋ yee Ìzayà à cèep ye zìnə. Yusə̀ yi à cèp sə də,

¹⁵Nze bʉ̀ʉ Zebulòbə bʉ̀ʉ Naptalè

nə̀ nà’ kʉəp mvwe’ ndzəp nə̀ ghaŋ, nə̀ nà’a ŋga wù to càsə Jòridàŋ. Wo togə̀ nze nə də

Galìli, lak bʉ̀ mvumvum wèŋ.

¹⁶Wèŋ sə̀ wèeŋ cugə̀ sənə ndzəm, wèŋ a yə marɛŋ mòk nə̀ ghaŋ.

Marɛŋ nə nə rɛɛŋ bohòwèŋ sə̀ wèŋ à sə cu sə mvwe’ nzeŋgòŋ ŋgə’ kpʉ yà’a.

¹⁷À yè jə mvə̀k ànə, Jisòs sə tsoho kɛ’ ncèp ye. Yi sə dʉk də, <<Wèeŋ kupsə, nə bwi fa bʉp awèŋ ŋkwɛ̀ŋ, bʉ̀ʉsə̀ gaŋ ŋkum sə̀ mʉbu kʉəp ŋgòye sə nzeŋgòŋ fɛŋ laŋ.>>

Jisòs To Ŋgàa Fàak Ye Sə̀ Mantombì Kwè

(Mak 1:16-20; Luk 5:1-11)

¹⁸Mvəsə̀ Jisòs à sə gì ŋgʉ tə̀m Galìli fana yi ye ŋwə̀ nəmòk bə moma ye wo ba. Wo à ye Saimʉ̀ (nə̀ wo togə̀ yi sə̀’ də Pità) bə Andrù. Wo à ye ŋgàa ko fuk ŋga wo sə fuk bə ram.¹⁹Jisòs dʉk fa yà’wèŋ də, <<Wèeŋ bɛ’ və mʉ ya mʉ yə’rə weŋ ŋgòko jə və̀ fa mʉ bwìŋ.>> ²⁰Wo à yuk vɛ’nə ntɛ̀ŋ, wo me’rə mak noŋsə ram awo sə, nə yuŋ lo yi. ²¹Yi à lòghàr, yi ye fe’lə mok sə̀’ bwìŋ ba. À ye sə̀’ bwe ŋwə̀ nə̀ mò’fis. Liŋ awo à ye Jem bə Jon. Liŋ tɛ̀’ awo à ye də Zebèdi. Yi à yə wo ŋga wo cu sə ŋgwesə̀ bə tɛ̀’ awo nə wèŋ ŋga wo sə gʉ̀hʉ tsə’rə ram awo. Jisòs to wo. ²²Wo à yuk ntɛ̀ŋ, wo me’rə ŋgwes awo bə tɛ̀’ awo sə̀’, nə yuŋ lo Jisòs nə.

Jisòs À Yə’rə Bwìŋ, Nə Gʉŋsə Ŋgàa Yiyaŋ Wèŋ

²³Jisòs à kɛ’ nzeŋgòŋ Galìli pwe’. Yi sə yə’rə bwìŋ mʉmvwe’ ndap pìriyà bʉ̀ʉ Jus, nə sə tsoho Ntirə̀ nə̀ Bə̀boŋ nə̀ nà’a bə nzak gaŋ ŋkum Nwì nə. Yi à sə gʉŋsə bwìŋ bə nsàp yiya nə̀ fòpwe’ nə̀ wo à tse’. ²⁴Bwìŋ à yuk lòwes yusə̀ yi à sə gʉ̀ sə mvwe’ lak yà’sə, nə ye mvwe’ nze Sìriyà nə pwe’fo’. Yà’sə à gʉ̀ʉ, wo sə jə və fa yi bʉ̀ʉ sə̀ wo à tse’ nsàp yiyaŋ nə̀ fòpwe’. Mok à ye bʉ̀ʉ sə̀ yòŋsə̀ ze’ à ye ndzə ni’ì wo, sə̀ wo sə gbʉ̀ nə̀nò’ bə sə̀ wo à kpʉ sak kɛ’ ni’ mamòk wèŋ pwe’. Wo à jə və̀ wo vɛ’nə, yi gʉ wo pwe’, wo gʉŋ. ²⁵Mfèŋ-bwìŋ à tesə, nə sə yuŋ lo yi. Bʉ̀ʉ yè’sə à tesə və̀ mvwe’ Galìli, Dìkàpolìs, Jòrosalèm, Jùdiyà nə ye ma ndzəp Jòridàŋ mamòk.

Jisòs Tsòho Nza’ Nwì Mʉ Ndàhà

(Luk 6:20-23)

¹Jisòs à yə mvə̀’nə̀ bwìŋ à kə̀ mà wùriŋ fana yi kok lo mʉmvwe’ nda nəmòk. Ŋgàa fàak ye wèŋ à kə̀ gʉ̀m yi ghʉ̀r fana yi cum tsoŋ nze, ²nə yeto ŋgòyə’rə wo dʉk də,

Kwəkwa Nə̀ Nà’a Zìnə

³<<A rɛŋsi bohòbʉ̀ʉ sə̀ wo rì də wo ka kə̀kʉrə̀ bohòNwì yeŋ, bʉ̀ʉsə̀ tse’ gaŋ sə̀ mʉbu nsàp bʉ̀ ànə.

⁴A rɛŋsi bohòbʉ̀ʉ sə̀ wo sə tɛ’, bʉ̀ʉsə̀ Nwìi nə̀ yìsə fa wo ndzəplis awo.

⁵A rɛŋsi bohòbʉ̀ʉ sə̀ wo fʉ̀ə̀, bʉ̀ʉsə̀ Nwìi nə̀ ghaksə wo bə yusə̀ yi à kà’ də yi nə fa bʉ̀ʉ ye wèŋ.

⁶A rɛŋsi bohòbʉ̀ʉ sə̀ tsətsərə̀ə awo cu ghak ŋkʉ̀ʉŋ ŋgògʉ̀ yusə̀ yà’a kə̀kʉrə̀ bohòNwì, bʉ̀ʉsə̀ Nwìi nə̀ kə̀ ze’sə wo bə yusə̀ wo sə tsərə sə.

⁷A rɛŋsi bohòbʉ̀ʉ sə̀ wo koksəgə̀ manziŋ bohòbwìŋ, bʉ̀ʉsə̀ Nwìi nə̀ koksə manziŋ bohòwo sə̀’.

⁸A rɛŋsi bohòbʉ̀ʉ sə̀ wo tse’ ntʉm sə̀ rərɛŋ, bʉ̀ʉsə̀ wo nə̀ kə̀ yə Nwì bə lis.

⁹A rɛŋsi bohòbʉ̀ʉ sə̀ wo fagə̀ fifi mʉtsətsə’rə̀ə bwìŋ, bʉ̀ʉsə̀ Nwìi nə̀ to wo də bwe ye.

¹⁰A rɛŋsi bohòbʉ̀ʉ sə̀ bwìŋ sə yeŋsə wo ŋgə’ njo nə̀ wo sə gʉ̀ yusə̀ yà’a kə̀kʉrə̀ bohòNwì, bʉ̀ʉsə̀ tse’ gaŋ sə̀ mʉbu sə nsàp bʉ̀ ànə.

¹¹<<A rɛŋsi bohòwèŋ ŋga bwìŋ sə yàk weŋ, sə fa weŋ ŋgə’, nə sə ci’ nsàap mvwèes sə̀ bʉp pwe’ mʉ tuhù wèŋ njo nə̀ wèŋ sə yù mandzə̀ àm. ¹²Wèeŋ kwa, nə kà fʉ̀’ bʉ̀ʉsə̀ wèeŋ nə̀ kə̀ tse’ lə̀làk mʉbu ŋkʉ̀ʉŋntɛ̀ŋ. Yà’a mègù sə̀’ mvə̀’nə̀ wo ànə yeŋsə ŋgàa tsòhòbum Nwì wèŋ sə̀ wo à ye to mantombìi wèŋ ŋgə’ sə̀’ vɛ’nə.>>

Ŋgàa Gaŋ Ŋkum Nwì Wèeŋ Ye Co Ci’ Bə Marɛŋ

(Mak 9:50; Luk 14:34-35)

¹³<<Wèeŋ co ci’ bohòbwìŋ sə nzeŋgòŋ pwe’fo’. A ye-a ŋga ci’ cwɛ̀’lə bʉp, mandzə̀ nə̀ ŋgògʉ̀ yà’ lʉm fe’lə kà mok ye. Yà’ kà fàk mok tse’, wo nə kɛ’mak yà’ sə nze, maŋgòŋ nəŋ ca kù mbwa.

¹⁴<<Wèeŋ co marɛŋ bohòbwìŋ sə nzeŋgòŋ pwe’fo’. Wo ci tes-a lak mʉtu nda, kaco yà’ ye sə̀swihì yeŋ. ¹⁵Kaco ŋwè bwe’ laàm, nə swihi nà’ sənə tasà yeŋ. Yi nə tes nà’ mʉnə yumok jəja ya nà’a sə rɛŋ bohòbwìŋ mʉ nda’à anə pwe’. ¹⁶Yà’ mègù sə̀’ vɛ’nə də wèeŋ gʉ marɛŋ awèeŋ rɛŋ bohòbwìŋ. Nà’a rɛŋ ya ŋga wo yə bə̀bo àwèŋ nə̀ wèŋ sə gʉ̀ʉ, wo kuksə Tɛ̀’ awèŋ nə̀ yi cu mʉbu.

Yəyə’rə̀ Nə̀ Bə Nzak Lʉ̀k

¹⁷<<Kà də wèeŋ tsəm də mʉ̀ a və̀ ŋgòlə̀sə lʉ̀ʉk Musì nə ye bum sə̀ ŋgàa tsòhòbum Nwì wèŋ à yə’rə fa bwìŋ yà’a dʉk. Mʉ̀ a ka ŋgòlə̀sə yà’ və, mʉ̀ a və̀ ŋgòkə̀ gʉ̀ fàak am də ya bwìiŋ riŋ də, yusə̀ wo à yə’rə sə yà’ kʉ̀rə lòbə zeŋ. ¹⁸Wèeŋ yuk, nə tsərə tse’ yusə̀ mʉ̀ sə cèp yè’e bə̀boŋ. A ye-a ŋga ntòbu bə nzeŋgòŋ cu mali mvə̀’nə̀ yà’a yè’e, ye də mʉbè’lə̀ yumòok nə kà ndzənə lʉ̀k nə̀ mò’fis momjo vɛ’ɛ coho tesə yuk. A nə kà cohòyuk tə̀tè fàak awo kə me ŋkuŋ. ¹⁹Ye də a ye-a ŋga mʉbè’lə̀ lʉ̀k mègù-a momjo vɛ’, ŋwè kà nà’ nòŋsə̀, nə yə’rə fa bwìŋ sə̀’ də wo kà nà’ sə̀’ nòŋsə̀, fana ye də ŋwə̀ ànə nə ye momntilip mvwe’ gaŋ ŋkum Nwì. Nə ye sə̀’ də, a ye-a sə̀ ndà pwe’ nə̀ yi noŋsə lʉ̀ʉk sə, nə yə’rə fa bwìŋ ŋgònòŋsə yà’ sə̀’ fana ŋwə̀ ànə nə ye ŋwə̀ nə̀ ghaŋ mvwe’ gaŋ Nwì. ²⁰Mʉ̀ sə tsə̀’ fa weŋ də, kaco wèeŋ nə̀ cu mvwe’ gaŋ Nwì yeŋ tse’ŋga wèŋ dzəm zìnə ŋgògʉ̀ yusə̀ yà’a kə̀kʉrə̀ bohòNwì nə ghak casə mvəsə̀ ŋgàa yə’rə̀ bwìŋ lʉ̀k nə ye bʉ̀ʉ Faràsi wèeŋ gʉ̀gə̀ə.

Jisòs Yə’rə Fa Bwìŋ Bə Nzak Jə̀jò’

(Luk 12:57-59)

²¹<<Wèŋ ànə yuk də wo à dʉk fa bʉ̀ njamòk wèŋ də, kà də ŋwèe zə ŋwè dʉk. Də a ye-a ŋga ŋwə̀ nəmòk zə mòk fana wo nə jəŋ və yi mvwe’ nzak. ²²Mʉ̀ sə tsə̀’ weŋ nə̀ ŋga’a nè’e də, a ye-a ŋga ŋwə̀ nəmòk jòk bohòmòk wà jì njo, yi nə tse’ nzak. Nə ye sə̀’ də a ye-a sə̀ ndà, ŋga yi to-a moma ye mòk də <Wu yu nə̀ wà> fana yi nə ye li kaŋsurù ŋkuŋ. Nə ye mali sə̀’ də, a ye-a ŋga ŋwè to ŋwə̀ nəmòk də <Wùu ləm>, fana yi tse’ ŋgə’ nə̀ ŋgòkə̀ sə sə misə̀. ²³Ye də a ye-a ŋga wù də wu kuksə Nwì bə fəfa yò, nə kə dzeŋ-a mvwe’ kàm nə̀ wo fagə̀ Nwì fəfa mbwa nə fana wù tsərə kok də moma yo mòk tse’ jə̀jòk bohòwù, ²⁴wù me’rə tes yusə̀ wù anə də wu fa sə fo’, nə lo kə mesə və weŋ moma yònə. Wenə mèsə ŋkuŋ wù bwi və, nə kə fa Nwì fəfa yònə. ²⁵A ye-a ŋga ŋwə̀ nəmòk də yi gʉ nzak wenə mʉ kot, boŋ ghak də wenə mesə bə mvə̀k nə̀ wèŋ ka mʉ kot anə ntòkə dzeŋ. Bʉsə̀ wu kə dzeŋ mʉ kot, yi nə fa wu ndzə bohòŋgà sak nzak. Ŋgà sak nzak nə nə fa wu bohòŋgàa tàm wèŋ fana wo nisə wu ndapndzəm. ²⁶Mʉ tsə̀’ wu yusə̀ zìnə də wu nə cum mam mbwa tə̀tè tse’ŋga wù làk wes mbàam sə, dolà kà cu ŋkuŋ wù tesə.

Nzak Sàhà

²⁷<<Wèŋ ànə yuk laŋ də wo à dʉk də, ŋwèe kà nto ko. ²⁸Nə̀ ŋga’a nè’e mʉ̀ sə tsə̀’ weŋ də, a ye-a ŋga ŋwə̀ nəmòk kʉ̀k mègù-a ŋwàŋwè bə lis də ŋwà nè’e bòco bə nà’ nooŋ fana ye də yi ko nto bə nà’ sə ntʉʉ̀ yi yà’sə laŋ. ²⁹Ye də a ye-a ŋga lis yo sə̀ ma mòk sə gʉ̀-a wu ŋgògʉ̀ bʉp fana wù fis mak tosə yà’, a dzəm nà’ ye lis yo sə̀ ma zʉ. Bògha’ də ni’ yònə bisə ma mòk vɛ’nə ntɛ̀ŋ nə noŋsə nə̀ də yà’a cum fo’ lòoŋ, wù kə ni bə zeŋ mvwe’ ŋgə’ nə̀ sə misə̀. ³⁰Nə ye sə̀’ də a ye-a ŋga bo ma zʉʉ yo sə gʉ̀-a wu ŋgògʉ̀ bʉp fana wù gwɛ’ tiŋ mak nà’. Bògha’ nə̀ də ni’ yòo nə bisə ma mòk vɛ’nə ntɛ̀ŋ nə noŋsə nə̀ də nà’a cum fo’ pwe’, wù kə ni bə zeŋ sə misə̀.

Nzak Ga’a Gù

(Mat. 19:9; Mak 10:11-12; Luk 16:18)

³¹<<Wo ànə dʉk sə̀’ də, ŋwə̀ nə̀ yi dʉk-a də yi me’rə ŋgwe ye fana yi com fa nà’ ŋwàk ndzə bohòdə yi mè’rə nà’ laŋ. ³²Nə ye də mʉ̀ sə tsə̀’ weŋ ŋga’a də, a ye-a ŋga ŋwè me’rə ŋgwe ye, ŋga ka bʉ̀ʉ njo nə̀ də nà’ sə yù mbəmbam sə mbiŋ yeŋ fana ye də yi gʉ̀ ŋwà nə yi ŋkuŋ nà’ ko nto. Ŋwə̀ nəmòok kə jə-a ŋwà nə̀ wo me’rə yi nà’nə, ye də ŋgə̀ŋgàŋ ko sə̀’ nto.

Nzak Nkɛ̀ŋ

³³<<Wèŋ nà yuk sə̀’ də wo à dʉk fa bʉ̀ njamòk wèŋ də, ŋwèe nə kà wà kɛ̀ŋ basə̀. Də yusə̀ ŋwè kɛ̀ŋ yà’ bohòTà laŋ àlɛ yà’ təəŋ megu vɛ’nə. ³⁴Nə̀ ŋga’a nè’e mʉ̀ sə tsə̀’ weŋ də a ye-a ŋga wù də wu kak tes yusəmok fana wù kà kɛ̀ŋ lok nə̀ kɛ̀’ mò’fis. Kà də wu kɛŋ ntòbu dʉk, bʉ̀ʉsə̀ nà’a yà’sə kapràk Nwì. ³⁵Kà ŋgùp nze nè’e sə̀’ kɛ̀ŋ bʉ̀ʉsə̀ nà’a yà’sə mvwe’ sə̀ Nwì tes kùu ye. Ŋwèe kà lak Jòrosalèm sə̀’ kɛ̀ŋ bʉ̀ʉsə̀ yà’a yà’sə ntʉm lak ŋkum nə̀ ghaŋ nə. ³⁶Ŋwèe kà tu ye sə̀’ kɛ̀ŋ lok, bʉ̀ʉsə̀ kaco wu gʉ kupsə riŋ to nʉ̀ə̀mtu nə̀ mò’fis ŋgòye fəfop kè səseŋ àlɛ’ yeŋ. ³⁷Yusə̀ wù dʉk-a də wu cep pwe’, yà’a ye megu <Ŋ̀ bə Hai’> ba. A càsə-a mʉ mvə̀’ ènə ye də yà’ və̀ yà’sə mok bohòSatà.

Nzak Gʉ̀ Fəsə̀ Bʉp Bə Bʉp

(Luk 6:29-30)

³⁸<<Wo ànə dʉk sə̀’ də, lis bə lis, nzòŋ bə nzòŋ. ³⁹Nə̀ ŋga’a nè’e mʉ̀ sə tsə̀’ weŋ də, ŋwə̀ nəmòok gʉ̀-a wu bʉp, wù kà yi bʉp gʉ̀ fəsə̀ fa. A ye-a ŋga ŋwə̀ nəmòk sam wu mbumbuk ma zʉ mpaaŋ, wù me’rə yi sam wu mbumbuk ma ŋkwìp sə̀’. ⁴⁰A ye-a ŋga ŋwè somsə wu mʉ kot, nə jəŋ cə̀k yòfana wù me’rə yi jəŋ nə̀ ndzə tsətsə’rə̀ nə sə̀’. ⁴¹A ye-a ŋga ŋgà tàm mòk ko wu bə ŋàŋ də wu bək bum ye, wù bək casə mvwe’ sə̀ yi də kʉ̀rə sə. ⁴²Ŋwèe lɛŋ-a yumok bohòwù, wù fa yi. Ŋwə̀ nəmòok dʉk-a də wu samsə fa yi yumok, wù samsə fa yi yà’.

Dzəm Bʉ̀ʉ Sə̀ Wo Bɛ̀ŋgə̀ Wu

(Luk 6:27-28, 32-36)

⁴³<<Wo ànə dʉk sə̀’ də, dzəm ŋge’ yo wèŋ, nə bɛŋ bʉ̀ʉ sə̀ wo bɛ̀ŋgə̀ wu. ⁴⁴Mʉ̀ dʉk yàm ŋga’a də, dzəm bʉ̀ʉ sə̀ wo bɛ̀ŋgə̀ wu sə sə̀’, nə sə lɛŋ fa bʉ̀ʉ sə̀ wo sə yeŋsə wu ŋgə’ wèŋ pìriyà. ⁴⁵Wèeŋ gʉ vɛ’nə, wèŋ ye bwe Tɛ̀’ awèŋ nə̀ yi cu mʉbu nə, bʉ̀ʉsə̀ yi gʉ̀gə̀ nùm ye nà’ sə to bohòbʉ̀ʉ sə̀ bʉp bə sə̀ bə̀boŋ wèŋ pwe’ yəyərə̀. Nə ye fe’lə sə̀’ də yi gʉ̀gə̀ mbʉ̀ŋ li bohòbʉ̀ʉ sə̀ bə̀boŋ bə sə̀ bʉp pwe’ sə̀’ yəyərə̀. ⁴⁶A ye-a ŋga wèŋ sə dzəm mègù bʉ̀ʉ sə̀ wo sə dzəm weŋ, ye də aco Nwì lak weŋ bʉ̀ʉ yà? A mègù-a bʉ̀ʉ sə̀ bʉp sə̀ wo ŋgàa benə̀ mbàam tas yà’a wo gʉ̀gə̀ ka sə̀’ vɛ’nə yeŋ à? ⁴⁷Nə ye də a ye-a ŋga wèeŋ cepsə megu-a ŋge’ awèŋ, ye də yusə̀ wèŋ gʉ̀ fis zok sə yè’sə yà? Mʉ̀ də bʉ̀ pegè wèeŋ gʉ̀gə̀ sə̀’ vɛ’nə àlaa. ⁴⁸Wèŋ tse’ ŋgògʉ̀ bə̀boŋ bə bum pwe’ mvə̀’nə̀ Tɛ̀’ awèŋ nə̀ mʉbu gʉ̀gə̀ə.

Kà Bum Njo Nə̀ Bwìiŋ Ye Ŋga Wo Kwasə Wu Gʉ̀

¹<<Jəŋ ŋkərə̀ də wu kà fàha Nwìi yo mantombìi bwìŋ də ya wo kwasə wu gʉ̀. Bʉsə̀ wu gʉ̀-a bum yè’sə mvwe’ bwìŋ vɛ’nə fana Tɛ̀’ yo nə̀ yi cu mʉbu nə kà wu làk. ²Ye də a ye-a ŋga wù də wu fa ŋwə̀ nə̀ yi ka yumok tse’ yumok fana wù kà də wu yəm bʉsə yà’ ŋkì dʉk. A yəmgə̀ nsàap ŋkìi yà’sə ŋgàa tè’èŋkup yà’a. Wo gʉ̀gə̀ vɛ’nə mvwe’ ndap pìriyà bə ŋgʉ mandzə̀ də ya bwìiŋ ye wo, nə kwasə wo. Mʉ tsə̀’ weŋ kek də wo gʉ̀ vɛ’nə yà’sə ye də wo tse’ wes lə̀là’ awo yà’sə laŋ. ³Bə̀boŋ də wu dzəm-a ŋgòfa ŋgà jìŋ yumok fana wu gʉ̀ co bo ma mòok kà yusə̀ bo ma mòk sə gʉ̀ʉ rì. ⁴Yà’a nə ye sə̀swihì, fana Tɛ̀’ nə̀ yi yəgə̀ mvwe’ sə̀swihì nə nə lak wu.

Nzak Pìriyà

(Luk 11:2-4)

⁵<<Nə ye də wèeŋ cu ŋgògʉ̀ pìriyà fana wèŋ kà də wèeŋ gʉ co ŋgàa tè’èŋkup yà’a dʉk. Wo dzəmgə̀ ŋgòlòkok təəŋ mʉtsə̀, nə sə lɛŋ pìriyà mʉmvwe’ ndaap pìriyà nə ye mvwe’ ga’a ndumandzə̀ wèŋ də ya bwìiŋ ye wo. Mʉ tsə̀’ weŋ zìnə də nsàp bʉ̀ ànə gʉ̀ vɛ’nə yà’sə, ye də wo tse’ lə̀là’ awo yà’sə laŋ. ⁶Yusə də wu dzəm ŋgògʉ̀ pìriyà fana wù ni lo ndzə rum nda’à wù, nə kosə ncù, nə gʉ pìriyà bohòTɛ̀’ yo nə̀ yi cu mvwe’ sə̀swihì nə. Wu gʉ̀ mvə̀’ ànə fana Tɛ̀’ yo nə̀ yi yəgə̀ bum sə̀ yà’a sə̀swihì nə nə lak wu. ⁷Nə ye sə̀’ də wèeŋ cu ŋgògʉ̀ pìriyà nə fana wèŋ kà də wèeŋ sə dʉhʉ yiskok yusə̀ yà’ ka fàk tse’ co bʉ̀ pegè wèŋ dʉk. Wo tsərəgə̀ yàwo də wu lɛŋ-a, nə sə cep fəsə sə̀’ yusə̀ wu cèep sə tə̀tè àlɛ, Nwì yuk pìriyà nə bʉ̀ʉ zeŋ. ⁸Wèeŋ kà də wèeŋ ye co wo dʉk, bʉ̀ʉsə̀ ŋkuŋ wù sə muk cù ŋgòfek Tɛ̀’ yo nə yumok fana ŋga yi nə riŋ lo ye yusə̀ wù sə dzəm bohòyi sə tè.

⁹<<Ye də wèeŋ nə sə lɛŋ mʉmvə̀k nè’e:

<Tɛ̀’ avès nə̀ wù cu mʉbu, kə̀kùksə̀ə ye bə liŋ yo.

¹⁰Gaŋ Ŋkum yòsə və.

Yusə̀ wù dzəm də yà’a fak, wù gʉ yà’ fak sə nzeŋgòŋ sə̀’ mʉmvə̀’nə̀ wu gʉ̀gə̀ bum yo sə fak mʉbu.

¹¹Fa a ves bɛŋ sə̀ vèes nə zʉ yà’ ntinə.

¹²Swì fa vèes bʉp avès sə̀’ mvə̀’nə̀ ves swì fagə̀ bʉ̀ʉ sə̀ wo gʉ̀gə̀ ves bʉp.

¹³Nə kà ves mvwe’ sə̀ co mə̀mumsə̀ kə tseŋ ves jə lò.

Mvwe’ sə̀ Satà nə cu, wù caŋsə gɛsə fis ves fo’.6:13 Aco ncèp ènə ye sə̀’ də, Caŋsə fis gɛsə lo ves mvwe’ bʉp. Ŋwàha mok sə̀ zəm naaŋ gesə lo də, Gaŋ ŋkum sə̀ yò, ŋàŋ ye sə̀ yò, kə̀kuk ye sə̀ yò, mvèsə̀ nə̀ mvèsə̀. Yà’a ye vɛ’nə.>

¹⁴Bʉsə̀ a ye-a ŋga ŋwè gʉ̀ wu bʉp, wù swi fa yi fana Tɛ̀’ yo nə̀ yi cu mʉbu nə nə swi fa wu yòsə̀’. ¹⁵Wu kà-a bwìŋ bʉp sə̀ wo gʉ̀ bohòwù swì fa fana Tɛ̀’ yo nə kà wu yòsə̀’ swì fa.

Nzak Dzə̀ Zʉzʉ

¹⁶<<A sə̀’ də ghà nə̀ wèŋ sə dzə̀ zʉzʉ fana wèŋ kà də wèeŋ gʉ̀ tse’ si awèŋ co ŋwə̀ nə̀ njè sə ya yi, mvəsə̀ ŋgàa tè’èŋkup wèeŋ gʉ̀gə̀ yà’a dʉk. Wo gʉ̀ tse’gə̀ si awo co njè sə ya wo vɛ’ɛ də ya bwìiŋ ye riŋ də wo sə dzə̀ zʉzʉ. Mʉ̀ sə tsə̀’ fa weŋ zìnə də wo gʉ̀ vɛ’nə fana ye də wo tse’ wes lə̀là’ awo yà’sə laŋ. ¹⁷Ghà nə̀ wù cu-a də wu dzə zʉzʉ fana wù kwak si yo làaŋ, nə swak tu yo bə̀boŋ. ¹⁸Ya bwìiŋ kà də wù sə dzə̀ zʉzʉ rì. A riŋ megu Tɛ̀’ yo nə̀ yi cu mvwe’ sə̀swihì nə yiìyi. Tɛ̀’ yo nə̀ yi rìgə̀ yusə̀ yà’ cu mvwe’ sə̀swihì ènə nə lak wu yi.

Tse’ Ghàk Ma Mʉbu

(Luk 11:34-36, 12:33-34)

¹⁹<<Kà də wèeŋ loksə ghàha awèŋ sə nzeŋgòŋ fɛŋ dʉk. A fɛɛŋ mvwe’ sə̀ aco ndu bə nzək nə ye ŋgàa yə̀ wèŋ gʉ bʉpsə yà’. ²⁰Bògha’ də wèeŋ loksə ghàha awèŋ lɛ mʉbu. A mbwa mvwe’ sə̀ kaco nzək bə ndu nə ye ŋgàa yə̀ wèŋ gʉ lok yà’ yumok yeŋ. ²¹Mʉ̀ dʉk vɛ’nə bʉ̀ʉsə̀ mvwe’ sə̀ ghàha awèŋ cu-a fana ntʉm awèeŋ nə cum megu sə̀’ fo’. ²²Lis yoo marɛŋ nə̀ ndzə ni’ì wù yi. A ye-a ŋga lis yoo bə̀boŋ fana ye də ni’ yònə, nə rwiŋ bə marɛŋ. ²³Yà’a sə̀’ də a ye-a ŋga lis yo ka bə̀boŋ yeŋ fana ye də ni’ yòpwe’ rwiŋ bə mandzəm. Ye də a ye-a ŋga ni’ yo nə rwiŋ bə mandzəm vɛ’nə ye də a ŋgʉŋgʉi’ ndzəm nə̀ fɛŋ bʉ̀ə̀.

Nwì Nə Ye Mbàm

(Luk 12:22-31, 16:13)

²⁴<<Kaco ŋwè fak ŋkwɛ̀ŋ bohòmasà ba yeŋ. Yi nə dzəm fis mòk, nə bɛŋ mòk kènə aco yi sə fak bohòmòk zìnə nə kà mòk nə co yumok jə lok. Kaco wù fak bohòNwì nə ye bohòmbàm yeŋ. ²⁵Ye də mʉ̀ sə tsə̀’ weŋ də, kà də wèeŋ sə tɛ’ kɛ’ca bə yòŋsə̀ə awèŋ njo zʉzʉ bə nəno kènə də bə cə̀ək sə̀ ŋgònitse’ mʉ ni’ì wèŋ àlɛ’ dʉk. Yam gha’ ka yòŋsə̀ ŋwè nə noŋsə zʉzʉ yeŋ à? Nə ye sə̀’ də yam gha’ ka ŋgùpni’ ŋwè nə casə cə̀k yeŋ à? ²⁶Wèeŋ kʉk ja’a na swiŋ sə̀ yà’a mʉbu yè’e nɛ̀. Wo kà yumok mʉnzuù bìgə̀, nə kà sə̀’ kʉp nə kà tàp sə̀’ tse’. Wo ye-a sə̀ vɛ’nə, Tɛ̀’ awèŋ nə̀ mʉbu fagə̀ wo zʉzʉ. Ghak yè’sə wèŋ kè swiŋ ɛ? ²⁷A mʉŋgorə̀ wèŋ ndà nə̀ də aco yi naaŋ gesə nùumbu mok mʉnə nùumbu ye də bʉ̀ʉsə̀ yi jìk yi ɛ? ²⁸Bə ma nə̀ cə̀k, wèŋ sə tɛ’ bə nzak cə̀k ye bʉ̀ʉ yà? Tsərə a bə nzàamŋgaŋ sə̀ yà’a fomgə̀ yè’e mʉmvə̀’nə̀ yà’a kùkgə̀ə ɛ̀. Wo kà ndàp caŋsə̀gə̀, nə kà cə̀k sə̀’ ba’. ²⁹Ye də mʉ̀ sə tsə̀’ weŋ də a megu-a sə̀ ŋkum Sòlomù bə ghàha ye sə̀ yi à tse’ sə pwe’, yi à ka nsàp cə̀k mòk co nzàamŋgaŋ yè’sə ni yuk. ³⁰A ye-a də ŋgaŋ sə̀ wà sə̀ aco wù ye yà’ ntinə, a ye zòŋ ŋga wo tɛ̀ŋ səsə yà’ laŋ yè’e Nwì sə jəŋ ŋkərə̀ bohòwo vɛ’nə, ye də kaco yi jəŋ casə ghak ŋkərə̀ bohòŋwè yeŋ à? Oòbʉ̀ʉ am wèŋ, wèŋ ka Nwì ntʉm awèŋ pwe’ fa. ³¹Bum yè’sə nə yeè nə vɛ’nə fana kà də wèeŋ sə tɛ’ kɛ’ca də vèes nə zʉ kok yè’sə yà lɛ-ò, vèes nə no kok yè’sə yà lɛ-òkè də vèes nə jəŋ kok cə̀k yè’sə fòlɛ-òdʉk. ³²Bʉsə̀ a làpgə̀ nsàap bum yè’sə gʉgʉŋ bʉ̀ʉ sə̀ wo ka Nwì riŋ. Bohòma njàwèŋ fana Tɛ̀’ awèŋ nə̀ mʉbu rìŋ də wèŋ tse’ ŋgòtse’ bum yè’sə pwe’ laŋ. ³³Làp to mantombì lɛ gaŋ ŋkum Nwì, nə ye ŋgòye kə̀kʉrə̀ mantombìi yi ŋkuŋ fana bum mok yè’e pwe’ nə ye sə̀’ sə̀ yàwèŋ. ³⁴Ye də ŋwèe kà də yi tɛ’ fa zòŋ dʉk, zòoŋ nə tɛ’ tu ye yi. Nùmbu nə̀ fòpwe’ tse’ ŋgə’ nje kə̀kʉrə̀ bə nùmbu nə.

Kà Ŋwə̀ Nəmòk Sak

(Luk 6:37-38, 41-42)

¹<<Kà də wu sak ŋwə̀ nəmòk dʉk ya Nwìi kà wu yòsə̀’ kə̀ sak. ²Mʉ̀ dʉk vɛ’nə bʉ̀ʉsə̀ Nwìi nə̀ kə̀ sak wu sə̀’ mvə̀’nə̀ wù sə sak bʉ̀ʉ mok wèŋ. A sə̀’ də mvə̀’nə̀ wu fʉ̀’ fa bwìŋ fana yi nə̀ fʉ̀k fəsə fa wu sə̀’ vɛ’nə. ³Njo nə̀ wu kʉ̀kgə̀ mʉjep nə̀ jo nə̀ nà’ cu mʉ lisə̀ moma yo, nə swi də bɛ̀s tʉ nə̀ ghaŋ cu mʉ lisə̀ wùu yè’e bʉ̀ʉ yà? ⁴Kènə aco wù dʉk fa to moma yo mòk də, <Tse’ vesə lis ya mʉ̀ fis fa wu mʉ jep nə̀ mʉ lisə̀ wu> nà’a, ŋga ŋkə̀ŋkʉ̀m jep nə jep cu ma mʉ lisə̀ wù yè’sə va? ⁵Wèŋ ŋgàa tè’èŋkup wèŋ, fis to lɛ ntòjep nə̀ ghaŋ nə̀ mʉ lisə̀ wù nà’a ŋkuŋ ya wu nə tse’ mandzə̀ ŋgòyə rì nə̀ jo nə̀ nà’ cu mʉ lisə̀ moma yo nə.

⁶<<Kà də wu fa bʉ̀ʉ sə̀ wo bɛ̀ŋ bum sə̀ yà’a rərɛŋ bə ma nə̀ Nwì dʉk, bʉ̀ʉsə̀ wo nə kà yà’ co yumok jə. Wo nə nəŋ bʉpsə yà’ bə kù, nə bʉʉŋ ko wu lʉ̀.

Mandzə̀ Nə̀ ŊgòTse’ Yumok

(Luk 6:31, 11:9-13)

⁷<<Lɛŋ Nwì ya yi nə fa wu, làap ya wu nə tse’, kùum ya wo nə muk fa wu. ⁸Bʉsə̀ ŋwə̀ nə̀ yi lɛŋ-a, ŋgə̀ŋgàaŋ nə tse’, ŋwə̀ nə̀ yi lap-a, ŋgə̀ŋgàaŋ nə ye, ŋwə̀ nə̀ yi kum-a, wo nə muk fa ŋwə̀ ànə. ⁹Wèŋ sə̀ wèeŋ tɛ̀’ɛ bwe, mòk cu yo nə̀ ŋga mo ye lɛŋ-a bɛŋ, yi fa nà’ lìs à? ¹⁰Kènə mòok yo nə̀ mo ye fek-a də nà’a fa yi fuk, nà’ fa yi no-ɛ? ¹¹A ye-a ŋga wèŋ sə̀ wèeŋ bʉp yè’e riŋ ŋgòfa bwe awèŋ bum sə̀ bə̀boŋ, ye də aco Tɛ̀’ nə̀ mʉbu nə, nə fa bum sə̀ bə̀boŋ bohòbʉ̀ʉ sə̀ wo lɛŋ yi sə wèŋ wùriŋ. ¹²Bum yè’sə də yusə̀ wu dzəm-a də bwìiŋ gʉ fa wu, wù gʉ fa wo sə̀’ vɛ’nə. Yà’a yusə̀ lʉ̀ʉk Musì bə ncèep ŋgàa tsòhòbum Nwì wèŋ pwe’ sə cèp vɛ’nə.

Mandzə̀ Lùŋ

(Luk 13:24)

¹³<<Ni mvwe’ ncùu ŋka’ sə̀ yà’a fəferə̀ yà’a, bʉ̀ʉsə̀ ncùu ŋka’ sə̀ wə̀wə̀ŋ sə̀ yà’ tse’ mandzə̀ nə̀ bə̀boŋ yà’a, a mandzə̀ kpʉ. Bwìiŋ ŋkʉ̀ʉŋ sə̀ wo sə yù lònà’. ¹⁴Ncùu ŋka’ lùuŋ fəferə̀, mandzə̀ nə gʉŋ te’lə sə̀’ nə̀bʉp. Bʉ̀ʉ sə̀ wo yə mandzə̀ ènə, wo moòm gha bʉ̀ə̀.

Rì Tʉ Bə Nto’o Ye

(Mak 1:22; Luk 6:43-49, 13:25-27)

¹⁵<<Wèeŋ jəŋ ŋkərə̀ bohòbʉ̀ʉ sə̀ wo sə gʉ̀ basə də wo ŋgàa tsòhòbum Nwì yà’a. Wo və̀ə, wù sə ye mʉŋgùpni’ də a nsùŋgaŋ ŋga wo ma ndzə tsətsə’rə̀ furù’ nə̀ bʉp. ¹⁶Wèeŋ nə riŋ wo bə nsàp mandzə̀ nə̀ wo sə gʉ̀ bum awo. Kaco lèmu zəm yuk mʉnə ntwìnə̀nɛ’ yeŋ, nə ye sə̀’ də kaco wo kwiŋ yuk pià mʉnə ndi’ntsə̀ə sə̀’ yeŋ. ¹⁷Tʉ sə̀ bə̀boŋ pwe’ zəmgə̀ nto’o sə̀ bə̀boŋ. Tʉ sə̀ bʉp zəm sə̀’ nto’o sə̀ bʉp. ¹⁸Kaco tʉ nə̀ bə̀boŋ zəm nto’o sə̀ bʉp yeŋ. Tʉ nə̀ bʉp kà nto’o sə̀ bə̀boŋ sə̀’ zəm bwìŋ. ¹⁹Tʉ nə̀ fòpwe’ nə̀ nà’ ka-a nto’o sə̀ bə̀boŋ zəm, wo gwɛ’ mak nà’ sə nze, nə te’ tɛŋ gesə nà’ sə misə̀. ²⁰Nà’a njo nə̀ mʉ̀ dʉk weŋ də wèeŋ nə riŋ bʉ̀ʉ sə̀ wo sə gʉ̀ basə də wo ŋgàa tsòhòbum Nwì sə wèŋ bə nsàp mandzə̀ nə̀ wo sə gʉ̀ bum awo sə.

²¹<<Ka də ndàaŋwè pwe’ nə̀ yi togə̀ mʉ də Tàa nə̀ kə̀ ni mvwe’ gaŋ ŋkum sə̀ mʉbu sə yeŋ. A nə̀ kə̀ ni mbwa ŋwə̀ nə̀ yi sə gʉ̀ yusə̀ Tɛ̀’ am nə̀ mʉbu nə sə dzəm də ŋwèe gʉ. ²²Nùmbu sak nzak kə̀ dzèŋ nùu fana bwìŋ ŋkʉ̀ʉŋ nə sə kə dʉhʉ fa mʉ dʉk də, <Tà, Tà, mʉ̀ də vès à sə cèp bum Nwì bə liŋ yo àlaa. Vès à bɛ’ fis fa bwìŋ yòŋsə̀ə ze’ wèŋ bə liŋ yo, nə sə gʉ bum maŋgəŋgèŋ sə̀’ bə liŋ yo.> ²³Mʉ nə tsok fa wo də, <Coho gɛsə lo ŋgʉ ni’ì mʉ̀ fo’, mʉ̀ ka weŋ co bʉ̀ʉ am riŋ yuk. Wèŋ ŋgàa gʉ̀ bʉp wèŋ.>

²⁴<<Ŋwə̀ nə̀ yi yuk-a ncèp àm nə̀ mʉ̀ cèep, nə gʉ mvə̀’nə̀ mʉ̀ dʉk sə, fana ye də yi co ŋgà ŋkərə̀ nə̀ yi à bom ndap ye mʉnə lìs. ²⁵Yi ànə ci nà’ mbwa fana mbʉ̀ŋ li, ndzəp rwiŋ bə fə̀fə̀ wèŋ pwe’ bwi’ ndap nə, nà’ kà gbʉ̀ bʉ̀ʉsə̀ wo à ci nà’ mʉnə lìs. ²⁶Nə ye sə̀’ də ŋwə̀ nə̀ yi yuk-a ncèp àm nə, nə kà mvə̀’nə̀ mʉ̀ dʉk sə gʉ̀ fana ye də yi ye co ŋwə̀ nə̀ ləm nə̀ yi à kə̀ ci ndap nje mʉnə ŋgwansa. ²⁷Yi ànə ci wes nà’ fana mbʉ̀ŋ li, ndzəp rwiŋ bə fə̀fə̀ wèŋ kə bwi’ ndap nə nà’ gbʉ. Gbʉ̀ nə̀ nà’ à gbʉ̀ʉ nə à ka gbʉ̀ nə̀ jo yeŋ.>>

²⁸Jisòs ànə cep wes bum yè’sə fana maŋgo bʉ̀ nə̀ nà’ ànə ye fo’ nə à sɛ̀ɛŋ mam təəŋ bə nsàp yəyə’rə̀ nə̀ wo yuk nə. ²⁹Wo à sɛ̀ɛŋ vɛ’nə bʉ̀ʉsə̀ yi à sə yə’rə ye sə zok co ŋwə̀ nə̀ yi tse’ ŋàŋ. Yi à ka ye sə co bʉ̀ʉ sə̀ wo yə’rə fagə̀ bwìŋ lʉ̀ʉk Musì wèŋ yà’a yeŋ.

Jisòs Mèsə Fa Ŋgà Kuturu Yiya Ye

(Mak 1:40-45; Luk 5:12-16)

¹Jisòs ànə sə tsooŋ mʉndahà anə fana maŋgo bʉ̀ mòk yuŋ yi vɛ’ɛ nə̀bʉp. ²Ànə geŋ, ŋgà kuturu nəmòk və, nə kə bʉhʉ kə̀ mantombìi Jisòs, nə dʉk fa yi də, <<Tà, a bò-a wu co wù tɛsə mʉ na, wù gʉ fa mʉ yiya àm nè’e me.>> ³Yi ànə dʉk vɛ’nə fana Jisòs fis bo, nə jwɛŋ nà’ bə zeŋ. Yi à sə jwɛ̀ŋ nà’, yi sə dʉk də, <<Mʉ̀ dzəm laŋ, yiya yònə nà’a me.>> Yiya ye nə à mè mègù fo’ sə̀’ ghà ànə. ⁴Yi dʉk fa fe’lə nà’ də, <<Dù, nə kà ŋwə̀ nəmòk tsə̀’ fa swì. Cà lògù bohòŋgà fa satikà’, nə ni fa yi ni’ yò, yi kʉk ja’a wu. Yi kʉ̀’ mèsə, wù fa fəfa nə̀ Musì à dʉk nə, ŋgònì tsə̀’ fa bwìŋ də yiyaŋ yòa mè laŋ.>>

Jisòs Bə Ŋkum Sojà Mòk Nə̀ Ŋwè Lakmvum

(Luk 7:1-10)

⁵Jisòs ànə və mvwe’ lak Kàpanùm. Mvə̀’nə̀ yi à ni və ntɛ̀ŋ, ŋkum sojà mòk kə tseŋ yi mʉtsə̀, nə sə lɛŋ nà’. ⁶Yi sə dʉk fa Jisòs nə də, <<Tà, mo mòk nə̀ vesi cugə̀ə yi sə tɛsə mʉ bə fàk, yi nòyiyaŋ nda’à mʉ̀ anə vɛ’ɛ nə̀ co wù kà cèp to. Yiya nə a kpʉsə yi ni’ nsàp nə̀ co yi kà bʉ̀ʉ̀ŋ lok.>> ⁷Jisòs dʉk fa ŋgà’ nə də, yi nə və kə gʉ mo nə ya nà’a gʉŋ. ⁸Ŋkum sojà nə dʉk də, <<Hai’, kà wù və̀ Tà, bʉ̀ʉsə̀ mʉ̀ ka kə̀kʉrə̀ co wù kə ni mʉnda’à mʉ̀ yeŋ. Cep megu lɛ bə cù fana ya mo fàk àm nə nə gʉŋ. ⁹Mʉ̀ rì vɛ’nə bʉ̀ʉsə̀ mʉ yè’sə ŋwə̀ nə̀ mʉ̀ tse’ ŋkwàha bʉ̀ʉ mok mantombìi mʉ̀ sə̀ mʉ̀ sə yuk bohòwo sə̀’. Sojàa mok cu sə̀ wo yukgə̀ yàwo bohòmʉ̀ sə̀’ yo. Aco mʉ̀ to mòk dʉk də, <Və̀ə>, yi və. Mʉ̀ dʉk fa mòk də <Lòfa’>, yi geŋ. Nə dʉk fa mali mòk də <Gʉ̀ yu yè’e>, yi gʉ yà’.>> ¹⁰Jisòs ànə yuk yusə̀ yi à cèep fana yi mərə, nə dʉk fa bohòbʉ̀ʉ sə̀ wo à yù və̀ yi fo’ sə də, <<Mʉ̀ sə tsə̀’ fa weŋ ŋkèm dʉk də, a mègù-a sə̀ mʉtsətsə’rəə bʉ̀ʉ Izùrɛ ma, mʉ̀ ka ŋwə̀ nəmòk fo’ nə̀ yi tse’ nsàp dzədzəm nə̀ də aco mʉ̀ gʉ to fàk bə ncèp cù àm ye yuk.>> ¹¹Yi dʉk fe’lə də, <<Mʉ̀ sə cèp zìnə də ntsə’ dinà nə̀ mvwe’ gaŋ sə̀ mʉbu sə kə̀ wɛ̀s nùmbu nə fana bwìiŋ nə və mvwe’ bòop lak sə̀ wo tse’ ŋgwìi bwìŋ fo’ zəzok, nə kə zʉ be’lə bə Abràham wèŋ. Wo zʉ be’lə bə Azìk nə ye Jàkop wèŋ bəbɛ’. ¹²Wo nə zʉ fo’ vɛ’nə ŋga bʉ̀ʉ Jus sə̀ a nə ye co wo zʉ fo’ lɛ wo sə, wo nə bɛ’ fis gɛsə wo sə mbiŋ mvwe’ ndzəm. Wo nə cum ca sə waŋ, nə sə zʉ nzòŋ.>> ¹³Jisòs bʉ̀ʉŋ dʉk fa bohòŋkum sojà nə dʉk də, <<Bwì foho lòlak. Mvə̀’nə̀ wù dzəm tse’ sə ntʉʉ̀ wù yà’a, yà’a nə ye sə̀’ vɛ’nə.>> Yiya mo ŋgà’ nə à mè gù sə̀’ ghà nə̀ wo à sə cèep nə.

Jisòs À Gʉŋsə Ŋgàa Yiyaŋ Ŋkʉ̀ʉŋ

(Mak 1:29-34; Luk 4:38-41)

¹⁴Jisòs à kə ni mʉnda’à Pità, nə tseŋ malii nà’ mbwa ŋga yi nònze bə yiyaŋ. ¹⁵Jisòs jwɛŋ bo ŋwà nə fana yiya nə me. Ŋwà nə lokok, nə lap fa wo zʉzʉ. ¹⁶Nùmbu ànə à ye ŋga nùm sə co tsə lòo fana wo jə və fa yi bʉ̀ʉ sə̀ wo à tse’ yòŋsə̀ə ze’ ndzə ni’ì wo vɛ’ɛ wùriŋ. Yi à cèp gù ncèp mò’fis, nə bɛ’ fis wes ze’ sə bə zeŋ pwe’. Yi à gʉŋsə bʉ̀ʉ sə̀ wo à sə yaya wèŋ sə̀’. ¹⁷Yi à gʉ̀ vɛ’nə ya yusə̀ Ìzayà ŋgà tsòhòbum Nwì ànə ceep bʉʉŋ və zìnə. Ìzayà nə ànə cep dʉk də, <<Yi a jə lògɛsə wòwoo avès bə yiyaŋ avès yi bə tu ye.>>

ŊgòBɛ’ LòJisòos Gʉgʉŋ

(Luk 9:57-62)

¹⁸Jisòs ànə ye mvə̀’nə̀ bwìŋ mà ŋgʉ ni’ì yi wùriŋ fana yi dʉk fa ŋgàa fàak ye wèŋ də bə yà’wèeŋ to lo ŋkùp ndzəp mamòk. ¹⁹Fana ŋgà’ nəmòk nə̀ yi ŋgà yə’rə̀ fa bwìŋ lʉ̀ʉk Musì caŋ və, nə kə dʉk fa nà’ də, <<Cicà, mʉ̀ dzəm də mʉ nə bɛ’ lo wu ma nə̀ fòlòoŋ fo’ nə̀ wù sə lòo.>> ²⁰Jisòs dʉk fa nà’ də, <<Còp wèŋ tse’ mvòk co wo cum ca, swiŋ wèŋ tse’ ndap awo fana mʉ̀ʉ mo ŋwè mʉ̀ ka mvwe’ sə̀ co mʉ̀ noŋsə tsoŋ tu am nə nooŋ yoŋsə tse’.>> ²¹Ŋgà fàk nəmòk dʉk fa yi də, <<Tà, mʉ foho lo-a maŋkwɛ̀ŋ, nə kə tuuŋ tɛ̀’ lam ŋkuŋ ɛ̀.>> ²²Fana Jisòs dʉk fəsə fa nà’ də, <<Yuŋ və mʉ, nə me’rə bʉ̀ʉ sə̀ wo kpʉ laŋ wèeŋ tuuŋ bʉ̀ kpʉkpʉ awo.>>

Jisòs Gʉ̀ Fə̀fə̀ Nà’ Teŋsə

(Mak 4:35-41; Luk 8:22-25)

²³Jisòs ànə ni lo sənə ŋgwes nə fana ŋgàa fàak ye wèŋ sə yuŋ lo yi sə̀’. ²⁴Mvə̀’nə̀ wo à sə lòo, fə̀fə̀ nə̀ bʉp cwiŋ və ye mʉ ndzəpə̀ anə. Nà’ sə bwi’lə kɛ’ ŋgwes nə, ndzəp sə ci ni lo ca nsàp nə̀bʉp. Yè’sə à sə ye vɛ’nə lòoŋ ŋga Jisòs nə sə dzəm ye lo. ²⁵Wo à kə̀ to yə̀msə yi, nə dʉk fa yi də, <<Tà, vesùwèŋ sə kpʉ yè’e kpʉ.>> ²⁶Yi dʉk fa yà’wèŋ dʉk də, <<Wèeŋ wəp yè’sə yà, wèŋ ŋgàa dzədzəm moòmjo wèŋ.>> Yi à dʉk vɛ’nə, yi lokok, nə dʉk fa fə̀fə̀ nə ye ndzəp nə də, <<Teŋsə, nə kà mok cà fe’lə̀.>> Yi ànə cep ntɛ̀ŋ, bum pwe’ teŋsə, ci’i təəŋ fo’ wʉmm. ²⁷Bʉ̀ʉ sə wèŋ à mərə vɛ’ɛ, nə dʉk də, <<Nè’e nsàp ŋwə̀ nə̀ fò, fə̀fə̀ bə ndzəp wèŋ sə yuk yi ɛ?>>

Jisòs Gʉŋsə Bwìŋ Ba Sə̀ Wo Tse’ Yòŋsə̀ə Ze’

(Mak 5:1-20; Luk 8:26-39)

²⁸Yi ànə to tesə lo nto ndzəp ma nja fana yi tesə və mvwe’ lak Gadàrin. Bʉ̀ʉ səmok wèŋ à kə̀ tsèŋ yi bwìŋ ba. Bʉ̀ʉ yè’sə wèŋ ànə tse’ yòŋsə̀ə ze’ ndzə ni’ì wo. Wo à sə cu mvwe’ sə̀ wo tuuŋgə̀ bwìŋ. Yòŋsə̀ə ze’ sə à sə gʉ̀ wo, wo bʉp ntʉm vɛ’ɛ nsàp nə̀ co ŋwè kà mandzə̀ ma nə̀ wo cu nə cà. ²⁹Wo ànə ye Jisòs ntɛ̀ŋ, wo cep torə fis dʉk də, <<Mo Nwì, wu làp bohòvès yà? Wù və̀ də wu sə kə fa ves ŋgə’ ŋga mvə̀k nə ka ntòkʉrə à?>> ³⁰Ànə ye ŋga bòp ŋgùnaŋ mòk nə̀ ghaŋ à sə zʉ kɛ’cà mʉmvwe’ nəmòk fo’ sə̀ moòm sə̀sap. ³¹Fana ze’ sə lɛŋ Jisòs də a ye-a ŋga nà’ də nà’a bɛ’ fis wo àlɛ, nà’a dʉk də wo kə ni ndzə ni’ì bòp ŋgùnaaŋ yà’a. ³²Jisòs dʉk fa yà’ də yà’a geŋ. Wo tesə, nə kə ni ndzənə ŋgùnaaŋ sə. Ŋgùnaaŋ sə pwe’ à ca durə tsə ndzə baàŋ anə, nə kə gbʉ ni sənə ndzəp Galìli nə, nə kpʉ wes ca pwe’. ³³À nə ye vɛ’nə fana, bʉ̀ʉ sə̀ wo à sə gʉ̀msə ŋgùnaaŋ sə wèŋ carə lo yàwo sə mʉ ntòlak anə fana nə tsoho fa bwìŋ yusə̀ yà’ anə ye sə pwe’. Wo à tsə̀’ bwìŋ yusə̀ yà’ anə gʉ̀ ŋgàa yòŋsə̀ə ze’ wèŋ sə sə̀’. ³⁴Bʉ̀ʉ sə̀ mʉ ntòlak sə pwe’fo’ à tesə və̀ ŋgòkə̀ yə Jisòs. Wo ànə ye yi fana wo lɛŋ nà’ də nà’a lo gɛsə mvwe’ lak awo fo’.

Jisòs Gʉŋsə Ŋwə̀ Nə̀ Yi À Bù’rə

(Mak 2:1-12; Luk 5:17-26)

¹Jisòs à ni sə ŋgwesə̀, nə to tesə lo ntondzəp ma nə̀ nja, nə tesə və mvwe’ lak ye. ²À kə̀ dzèŋ fo’ fana bʉ̀ʉ səmok wèŋ bək jə və fa yi ŋwə̀ nəmòk mʉkèhe ŋga ŋgə̀ŋgàŋ à bù’rə bù’rə. Jisòs à yə də wo tse’ dzədzəm nə̀ də aco yi gʉ yiyaŋ ŋwə̀ nə me. Yi dʉk bohòŋwə̀ nə̀ yi kà gìgə̀ nə də, <<Mo àm, kà wəp, mʉ̀ swì fa wu bʉp yo laŋ.>>

³Ŋgàa yə’rə̀ fa bwìŋ lʉ̀k mok wèŋ à ye fo’, nə yuk yusə̀ Jisòs cèp yè’sə. Wo dʉk sə və̀ə wo də, <<Ŋwə̀ ènə sə gʉ̀ bʉpsə liŋ Nwì wà.>> ⁴Jisòs riŋ yusə̀ wo sə tsərə sə ntʉʉ̀ wo sə, nə dʉk fa yà’wèŋ də, <<Wèŋ sə tsərə nsàp bʉp ànə sə ntʉʉ̀ wèŋ vɛ’nə bʉ̀ʉ yà? ⁵Co joho gha’ yè’e nə̀ ŋgòdʉk də, <Mʉ̀ swì fa wu bʉp yòlaŋ>, kè nə̀ ŋgòdʉk də, <Lòkok mʉtsə̀, nə gi lo yuyo> ɛ? ⁶Fana mʉ nə niŋ fa weŋ də mʉ̀ʉ mo ŋwè, mʉ̀ tse’ ŋàŋ sə nze ŋgòswì fa bwìŋ bʉp awo.>> Fana yi dʉk fa ŋgà’ nə̀ yi kà gìgə̀ nə də, <<Lokok, te’ kəà yò, nə lo la’à wù.>> ⁷Jisòs à dʉk vɛ’nə, yi lokok, nə lo yuye. ⁸Bʉ̀ʉ sə̀ wo à ye fo’ sə à yə vɛ’nə fana wo wəp, nə kuksə Nwì nə̀ yi a fa bwìŋ nsàp ŋàŋ ànə.

Jisòs To Màtiyò

(Mak 2:13-17; Luk 5:27-32)

⁹Jisòs ànə casə fa’nə fana yi ye ŋwə̀ nəmòk nə̀ liŋ yee də Màtiyò. Yi à yə Màtiyònə ŋga nà’ cu mvwe’ sə̀ wo là’gə̀ mbàam tas fo’. Jisòs dʉk fa nà’ də, <<Bɛ’ və mʉ.>> Yi à lòkok, nə bɛ’ lo nà’.

¹⁰Jisòs à kə cu mʉnda’à Màtiyònə ŋgòzʉ zʉzʉ mbwa. Ŋgàa ko mbàam tas bə bʉ̀ʉ sə̀ wo ŋgàa gʉ̀ bʉp wèŋ à kə cu be’lə bə nà’ nə ye ŋgàa fàak ye wèŋ. ¹¹Bʉ̀ʉ Faràsi wèŋ ànə ye vɛ’nə fana wo fek ŋgàa fàak Jisòs sə wèŋ də, <<Cicà àwèŋ nə sə zʉ be’lə zʉzʉ bə ŋgàa ko tas, nə ye bʉ̀ʉ mok sə̀ ŋgàa gʉ̀ bʉp wèŋ bʉ̀ʉ yà?>> ¹²Jisòs à yuk fana yi dʉk fa yà’wèŋ də, <<Bʉ̀ʉ sə̀ wo ka yiyaŋ tse’, wo kà doktà làpgə̀. A làp mègù doktà ŋwə̀ nə̀ yi sə yaya. ¹³Wèeŋ mum və̀m bə ncèp nə̀ wo à còm nà’ ndzənə Ŋwàk Nwì də, <Mʉ̀ dzəm ghak yàm ntʉm nə̀ nà’ tse’ koksə̀manziŋ nə noŋsə ŋgòfa satikà’ nə̀ lʉ̀k sə dzəm.> Mʉ̀ dʉk vɛ’nə bʉ̀ʉsə̀ mʉ̀ à ka bʉ̀ʉ bʉ̀ʉ sə̀ bə̀boŋ wèŋ və, mʉ̀ à və̀ ŋgòto bʉ̀ ŋgàa gʉ̀ bʉp wèŋ.>>

Nzak Dzə̀ Zʉzʉ ŊgòKùksə Nwì

(Mak 2:18-22; Luk 5:33-39)

¹⁴Ŋgàa fàak Jon wèŋ à və̀ kə̀ fek Jisòs də, wo bə bʉ̀ʉ Faràsi wèeŋ dzə̀gə̀ zʉzʉ nùumbu mok, nə sə gʉ pìriyà, ŋgàa fàak ye kà yàwo gʉ̀ yè’sə bʉ̀ʉ yàlɛ? ¹⁵Yi dʉk fəsə fa yà’ də, <<Aco bʉ̀ʉ sə̀ wo və̀ mvwe’ sə̀ wo sə zʉ bum gù wèŋ dzə zʉzʉ à? Ka vɛ’nə sə̀ yeŋ. Mvə̀k nəmòk cu nə̀ wo nə jəŋ gɛsə lo ndugù nə, fana bʉ̀ʉ sə nə dzə zʉzʉ mvə̀k ànə. ¹⁶Wèeŋ yuk-a, kaco ŋwè jəŋ cə̀k nə̀ fi, nə te’ lok cə̀k nə̀ nà’ və̀p laŋ bə zeŋ yeŋ. Bʉsə̀ nə̀ fi nə nə saha tesə ndzənə nə̀ zəm nə fana yam ghak wesə ŋga’a mvwe’ sə̀ nà’ sàha maŋkwɛ̀ŋ sə. ¹⁷Yumook sə̀’ də wo kà dzə̀ rùk sənə bɛ̀s nə̀ zəm kep gèsə̀gə̀, bʉ̀ʉsə̀ yà’a nə duk, nə vok bɛ̀s nə. Fana rùuk sə nə bʉp bə bɛ̀s nə mwè. Bògha’ lɛ də wo gesə dzə̀ rùk sənə bɛ̀s nə̀ fi ya rùuk sə bə bɛ̀s nə pwe’ cum fo’ bə̀boŋ.>>

Jisòs Gʉŋsə Ŋwà Nə̀ Nà’ Jwɛ̀ŋ Yi Cə̀k Nə Luŋsə Mo Jairòs

(Mak 5:21-43; Luk 8:40-56)

¹⁸Jisòs ànə sə cep mali bohòwo ntòvɛ’nə fana ŋkwà’ ŋwə̀ nəmòk nə̀ mʉmvwe’ ndap pìriyà bʉ̀ʉ Jus wèŋ və kə tseŋ yi fo’. Yi təəŋ mantombìi Jisòs bə tumfərə, nə dʉk fa nà’ dʉk də, <<Mo àm nə̀ ŋwàŋwè kpʉ fana kwəkwè’ və̀ə, nə kə naaŋ fa yi bo yo ya yi luŋ sə̀mok.>> ¹⁹Jisòs à lòkok, nə bɛ’ lo yi. Ŋgàa fàak Jisòs sə wèŋ à yù lòwo sə̀’ fo’.

²⁰Ànə geŋ, ŋwà nəmòk nə̀ ndʉəm à sə ca yi ndzə ni’ì mʉnə lùumŋgòŋ hum-ncòp-ba à nee və̀ fʉ ŋkwɛ̀ɛŋ Jisòs, nə jwɛŋ gesə cù cə̀k nà’ bə bo. ²¹Yi à jwɛŋ nà’ ŋga yi sə tsərə sə ntʉʉ̀ yi də, a ye-a ŋga yi jwɛ̀ŋ megu-a cù cə̀k nà’ nə àlɛ, yiya ye nə nə me. ²²Jisòs à bʉ̀ʉŋ kʉ̀’ ŋwà nə. Yi à yə nà’, yi dʉk fa nà’ də, <<Ko ntʉm njɛ̀’gù. Dzədzəm yònə̀ wù tse’ nə gʉŋsə wu laŋ.>> Yi à dʉk mèsə vɛ’nə ntɛ̀ŋ, yiya ŋwà nə me gu sə̀’ fo’ ghà ànə.

²³Jisòs ànə kə ni mʉnda’à ŋkwà’ ŋwə̀ nə̀ nà’ anə to yi nə fana yi ye bʉ̀ ŋgàa kà kpʉ wèŋ ŋga wo rwiŋ fo’ hip. Wo sə fʉəp ŋkìi kpʉ bə ntàŋ, nə sə kɛ’ŋgùŋ. ²⁴Yi dʉk fa yà’ də, <<Wèeŋ tesə sə mbi pwe’. Mo ènə ka kpʉ, yi sə dzəm mègù lo.>> Wo à yuk vɛ’nə fana wo ywì’lə yi swee. ²⁵Wo anə fis wes bʉ̀ʉ sə wèŋ sə mbi anə fana yi ni lo mʉnda’à anə, nə kə ko bo mʉŋwà nə. Yi à ko bo nà’ sə vɛ’nə fana nà’ lokok. ²⁶Yusə̀ yi à gʉ̀ yè’sə à yuhu mvwe’ lak sə̀ fo’ sə pwe’fo’.

Jisòs Gʉŋsə Ŋgàa Ntwì Lis Wèŋ Ba

²⁷Jisòs à mè’rə fa’nə, nə sə lo fana ŋgàa ntwì lis mok wèŋ bwìŋ ba və, nə sə waŋ torə yuŋ yi. Wo sə dʉk də, <<Mo Devìd, koksə-a manziŋ bohòvès-ɛ̀.>> ²⁸Yi ànə kə ni mʉnda’à fana bʉ̀ʉ sə̀ ba sə wèŋ kə tseŋ yi mbwa. Yi fek yà’ də yà’ dzəm sə ntʉʉ̀ yà’ də aco yi gʉ to nsàp fàk ènə àlɛ? Bʉ̀ʉ sə də hòli, Tà. ²⁹Fana yi jwɛŋ lis yà’wèŋ sə bə bo ye. Yi à sə jwɛ̀ŋ yà’, yi sə dʉk də, <<Yà’a ye bohòwèŋ sə̀’ mʉmvə̀’nə̀ wèŋ dzəm tse’ sə ntʉʉ̀ wèŋ sə.>> ³⁰Lis awo sə à mùhu. Ànə geŋ Jisòs cep bohòwo vɛ’ɛ gʉgʉŋ də yà’a kà ŋwə̀ nəmòk tsə̀’ fa swì. ³¹Wo à lòyàwo, wo to lo liŋ nà’ sə mvwe’ lak yà’sə vɛ’ɛ pwe’ nə̀ pwe’.

Jisòs Gʉŋsə Ŋgà Kà Cù Cèp Nəmòk

³²Bʉ̀ʉ yè’sə wèŋ à sə tesə lòfana bʉ̀ʉ mok wèŋ jə və fa Jisòs ŋwə̀ nəmòk ŋga yi kà cù cèpgə̀. Yi à sə kà cèp vɛ’nə bʉ̀ʉsə̀ yòŋsə̀ ze’ à cu ndzə ni’ì yi anə. ³³Jisòs ànə bɛ’ fis ze’ nə ntɛ̀ŋ, ŋgà’ nə yeto ŋgòcèp cù. Bʉ̀ʉ sə̀ wo à ye fo’ sə à mərə. Wo dʉk də, <<Vès ka yàvès yumok mvwe’ nzeŋgòŋ Izùrɛ mʉmvə̀’ nè’e nùmbu mòk ntòye yuk.>> ³⁴Bʉ̀ʉ Faràsi wèŋ dʉk yàwo də Jisòs sə bɛ’ fis ze’ sə bə ŋàaŋ sə̀ sə fa yi yà’ ŋkum ze’.

Jisòs À Tse’ Kosə̀manziŋ BohòBwìŋ

³⁵Ànə geŋ Jisòs kɛ’ kɛ’ fo’ mvwe’ buhu lak sə̀ jo bə sə̀ ghaŋ wèŋ pwe’. Yi à sə yə’rə kɛ’ mʉmvwe’ ndaap pìriyà wèŋ, nə sə tsoho fa wo Ntirə̀ nə̀ Bə̀boŋ bə nzak gaŋ ŋkum Nwì. Yi à sə gʉ̀ lòbʉ̀ ŋgàa yiyaŋ wèŋ gʉŋ. Sə̀ yà’ sə ya bə nsàp yu yà lòoŋ yi gʉŋsə yà’wèŋ. ³⁶Yi à kʉ̀k ja’a bʉ̀ʉ sə̀ wo à mà fo’ fana manziŋ ko yi wùriŋ bʉ̀ʉsə̀ bʉ̀ʉ sə wèŋ à cu ncu ŋgə’, ŋwə̀ nə̀ co nà’ tɛsə wo ye bʉ̀ə̀. Wo ye co nsùŋgaaŋ sə̀ wo sə jàm kɛ’ jì ganakù’. ³⁷Fana yi cep bohòŋgàa fàak ye sə wèŋ dʉk də, <<Nzum sə ŋkʉ̀ʉŋ, ŋgàa kʉkʉp sə ye ŋga’a kə jo. ³⁸Wèeŋ lɛŋ bohòTà ŋgà nzum nə ya yi tumsə vesə bʉ̀ʉ sə̀ co wo kʉp.>>

Jisòs Swè’fis Bʉ̀ʉ Ye Mok Hum-ncòp-ba ŊgòYe Ŋgàa Ntum

(Mak 3:13-19, 6:7-13; Luk 6:12-16, 9:1-6)

¹Jisòs à to benə ŋgàa fàak ye sə̀ hum-ncòp-ba, nə fa yà’wèŋ ŋàŋ ŋgòbɛ’ fis fa bwìŋ yòŋsə̀ə ze’. Yi à fa yà’ ŋàŋ ŋgògʉŋsə bʉ̀ʉ sə̀ wo tse’ nsàp yiya nə̀ fòpwe’ sə̀’. ²Liŋ ŋgàa ntum ye wèŋ sə̀ hum-ncòp-ba sə də vɛ’ɛ: Saimʉ̀ nə̀ liŋ ye mook də Pità, Andrù moma Pità nə. Jem nə̀ liŋ tɛ̀’ yee də Zebèdi. Jem nə à ye bə moma ye Jon sə̀’ bwìŋ ba. ³Filìp, Bàtòlomì, Tomos, Màtiyònə̀ ŋgà ko mbàam tas, Jem mòk sə̀’ nə̀ liŋ tɛ̀’ yee də Alfòs, bə Tàdiyòs. ⁴Saimʉ̀ nə̀ yi à ye mòk bə bòp bʉ̀ nə̀ wo togə̀ wo də Kenènat. Nə ləsə Judàs Iskarəyà nə̀ yi ànə seŋ Jisòs nə.

⁵Jisòs à tumsə bʉ̀ʉ sə̀ hum-ncòp-ba yè’sə, nə tipsə yà’wèŋ dʉk də, wo kà bohòbʉ̀ lakmvum nə ye bʉ̀ʉ nzeŋgòŋ Sàmàriyà wèŋ lò. ⁶Yà’wèeŋ lo lɛ bohòbʉ̀ʉ Izùrɛ wèŋ sə̀ wo co nsùŋgaaŋ Nwì sə̀ wo ànə jàm bisə jàmə. ⁷Yà’wèeŋ lòo, yà’ tsoho lo nzak Nwì də gaŋ ŋkum sə̀ mʉbu sə yà’ kʉəp ŋgòye sə nzeŋgòŋ fɛŋ laŋ. ⁸Də wo gʉŋsə ŋgàa yiyaŋ wèŋ, nə lokoksə bwìŋ mvwe’ kpʉ, nə mesə fa ŋgàa kuturu wèŋ yiyaŋ awo, nə bɛ’ fis fa bwìŋ yòŋsə̀ə ze’ ndzə ni’ì sə̀’. <<Ŋàaŋ sə̀ mʉ̀ fa weŋ yè’sə, wèŋ ka yà’ ywiywiŋ, ye də wèeŋ gʉ fa lo bwìŋ sə̀’ wà.>>

⁹Yi tsok yà’ sə̀’ də yà’a cu ŋgòlòo, yà’ kà mʉzə̀p mbàm sə̀’ jə tse’ lò. ¹⁰Wo kà bàm rìp, kà cə̀k nə̀ ŋgòkə ni kupsə jə tse’, kà kùuŋgùp kè a megu-a sə̀ ntʉmbàŋ jə tse’. <<Mʉ̀ də wèeŋ kà bum yè’sə jə vɛ’nə bʉ̀ʉsə̀ mvwe’ sə̀ ŋwèe fàa’, yi zʉ sə̀’ fo’. ¹¹Wèeŋ kə̀ ni-a mvwe’ lak sə̀ ghaŋ kè mʉbuk lak nə̀ jo àlɛ’ pwe’, wèŋ lap kɛ’ca fo’, nə ye ndap ŋwə̀ nə̀ yi tse’ ntʉm nə̀ bə̀boŋ, nə cum fo’. Mvwe’ lak sə̀ mò’fis, wèŋ kà ndap kupsə̀ tè wèŋ tesə mvwe’ lak yà’sə. ¹²Mvə̀’nə̀ wèeŋ ni lòmvwe’ ndap nə fana wèŋ cepsə wo fo’ pwe’ də, <Fifi ye bohòwèŋ.> ¹³A ye-a ŋga wo jə weŋ co bwìŋ, wèŋ me’rə fa wo fifi awèŋ nə. A kà-a vɛ’nə ye, fifi àwèŋ nə bwi foho və fe’lə bohòwèŋ. ¹⁴A ye-a ŋga ŋwə̀ nəmòk ka weŋ mvwe’ ndap ye kè lak awo dzəm kè də wo kà-a yusə̀ wèŋ sə cèep sə yu’rə̀ fana wèŋ kɛ’sə mak mfə̀mfə̀ə kùu awèŋ fo’, nə ca bɛ’ mandzə̀. ¹⁵Mʉ tsə̀’ weŋ də a ye-a ŋga bòp lak mòk gʉ-a vɛ’nə fana nùmbu nə̀ wo sak nzeŋgòŋ, boŋ ghak ŋgə’ nə̀ lak Sodòm bə Gòmorà nə noŋsə nə̀ njàwo nə.>>

Ŋgə’ Nə̀ Nà’ Cu Mantombì

(Mak 13:9-13; Luk 21:12-17)

¹⁶Jisòs à dʉk fa wo də, <<Wèeŋ jəŋ ŋkərə̀ bʉ̀ʉsə̀ mʉ̀ sə tum lòweŋ yè’sə co nsùŋgaŋ mʉtsətsə’rəə furùk wèŋ. Fana a bə̀boŋ də wèeŋ kərə co no, nə kà yumok bʉpsə̀ co bʉ̀ŋ. ¹⁷Wèeŋ nə sə kʉk kʉ̀’ʉ, bʉ̀ʉsə̀ bwìiŋ nə ko lo weŋ mʉ kaŋsurù, bʉ̀ʉ sə̀ wo tse’ ndap pìriyà wèeŋ nə ləp weŋ mʉnə ndap pìriyàa sə sə̀’. ¹⁸Wo nə soŋ dapsə lo weŋ mantombìi ŋkwàha bʉ̀ʉ gomè bə ŋkəŋkum wèŋ bʉ̀ʉ mʉ̀. Anə ye vɛ’nə ya wèeŋ tsoho fa wo nə ye bʉ̀ʉ sə̀ wo ka Nwì riŋ sə wèŋ ncèp nə̀ njàm. ¹⁹A ye-a ŋga wo ko lòwu, kà də wu sə jik də wu nə cep valɛ kènə də wu nə dʉk də yàlɛ dʉk. Mʉ dʉk vɛ’nə bʉ̀ʉsə̀ yusə̀ wu nə cep sə nə və kə̀ cùhu wù ghà nə̀ wù sə də wu cep nə. ²⁰Bʉsə̀ yusə̀ wèeŋ nə sə cep sə, nə kà sə̀ yàwèŋ ye. Yòŋsə̀ tɛ̀’ awèŋ nə nə sə cep casə bohòwèŋ anə yi.

²¹<<Mvə̀k ànə nə ye, bwìiŋ nə fa bwema awo də wo zə yà’wèŋ. Tɛ̀’ɛ nə gʉ bohòbwe awo sə̀’ vɛ’nə. Bwe wèeŋ nə gʉŋ tu nə lap mandzə̀ ŋgòzə tɛ̀’ awo sə̀’. ²²Bwìŋ pwe’ nə bɛŋ weŋ njo liŋ am sə. Megu də ŋwə̀ nə̀ yi təəŋ-a gʉgʉŋ tə̀tè nə kə ləsə, fana nà’a yi nə̀ yi nə tse’ lùŋ. ²³A ye-a ŋga wo fa ŋgə’ mvwe’ lak mok fana wèŋ caŋ lo mvwe’ lak mok sə̀ zok. Mʉ dʉk vɛ’nə bʉ̀ʉsə̀ mʉ̀ rì də wèeŋ nə kà fàak awèŋ sə̀ wèŋ tse’ ŋgògʉ̀ mvwe’ lak Izùrɛ sə mèsə̀ ŋga mʉ̀ʉ mo ŋwè mʉ̀ bwì foho və̀ laŋ.

²⁴<<Wèeŋ yuk, kaco mo sùkuù mòk yam ghak cicà ye yeŋ. Kaco ŋkwɛ̀ŋ mòk yam casə ŋwə̀ nə̀ yi sə fàk ŋkwɛ̀ŋ bohònà’ nə yeŋ. ²⁵Nə yeè nə vɛ’nə fana mo sùkuù tse’ ŋgòkwa ŋga yi kə dzeŋ-a co cicà ye, ŋgà fàk ŋkwɛ̀ŋ kwa ye sə̀’ wup, ŋga yi dzèŋ co ŋwə̀ nə̀ yi sə fà’ bohònà’. A ye-a də wo to fa ŋwə̀ nə̀ yi tu ndap nə liŋ də Bezebù, ŋkum ze’, ye də wo nə to bʉ̀ʉ sə̀ mʉmvwe’ ndap ànə lòoŋ bə liŋ sə̀ yà’ bʉp càsə sə̀ də Bezebù sə.

Ŋwə̀ Nə̀ Aco Wèŋ Wəp Yi

(Luk 12:2-9)

²⁶<<Nə yeè nə vɛ’nə fana kà də wèeŋ wəp ŋwè dʉk. Bʉsə̀ yusə̀ wo sès lok-a yà’ pwe’ nə yəhə ntsə’mòk jəja. Yusə̀ yà’a sə̀swihì pwe’fo’, bwìiŋ nə riŋ yà’ ntsə’mòk. ²⁷Yusə̀ mʉ̀ tsə̀’ fa weŋ ndzə ndzəmə̀ wèŋ tsok yà’ maràŋ. Yusə̀ wèŋ yuk yà’ mvwe’ sə̀swihì, wèŋ fuŋ yà’ mʉ ndùndap. ²⁸Kà də wèeŋ wəp ŋwə̀ nə̀ aco yi zə ŋgùpni’ yò, nə kà yòŋsə̀ zə to nè’e dʉk. Wəp lɛ Nwì nə̀ aco yi gʉ bʉpsə to ni’ yòbə yòŋsə̀ yòba fo’ mvwe’ ŋgə’ nə̀ sə misə̀. ²⁹Njoroŋ sə̀ aco wù ywiŋ ba dolà ba yè’e kaco mòk gbʉ tsooŋ sə nze ŋga tɛ̀’ awèŋ ka bə zeŋ riŋ yeŋ. ³⁰Bohòwù nə̀ wu yòŋwè, riŋtse’ də nʉ̀əmtu sə̀ mʉtuhù wèŋ yà’a pwe’ yi a ta yà’ taa. ³¹Fana kà də wèeŋ wəp dʉk, bʉ̀ʉsə̀ wèŋ gha’ njoroŋ sə wèŋ.

Wu Dzèeŋ-a Jisòs Yi Dzeeŋ Wu Sə̀’

³²<<Ye də bə bum yè’sə, ŋwə̀ nə̀ yi cep fis-a jəja mvwe’ bwìŋ də yi ŋwə̀ àm fana mʉ nə kə dʉk fa yi sə̀’ vɛ’nə mantombìi Tɛ̀’ àm mʉbu. ³³Yà’ ye sə̀’ də a ye-a ŋga ŋwə̀ nəmòk dzeeŋ mʉ mantombìi bwìŋ də yi ka ŋwə̀ àm yeŋ, ye də mʉ nə dzeeŋ yi mantombìi Tɛ̀’ am nə̀ yi mʉbu, nə də mʉ̀ ka yi sə̀’ riŋ.

Mʉ̀ Ka Fifi Jə Və, Mʉ̀ Jə Və̀ Dzè’

(Luk 12:51-53, 14:26-27)

³⁴<<Kà də wèeŋ tsərə də yusə̀ mʉ̀ a və̀ ŋgògʉ̀ sə nze fɛɛŋ nə jə və gu fifi dʉk. Mʉ̀ a ka fifi jə və̀, mʉ̀ a jə və̀ fèk dzè’. ³⁵Mʉ̀ a və̀ ŋgòlòkoksə mwe ŋgòlʉ̀ bə tɛ̀’ ye. Mo nə̀ wà’ŋgwɛ̀ŋ ŋgòlʉ̀ bə ma ye. Yep bwe wèeŋ nə lʉ bə malii awo sə̀’. ³⁶Ŋwə̀ nə̀ yi nə bɛŋ wuu nə ye sə̀’ ŋwə̀ nə̀ mʉ nda’à wù. ³⁷Ŋwə̀ nə̀ wu dzəm-a tɛ̀’ yo kè ma yo àlɛ nə casə mvə̀’nə̀ wù dzəm mʉ, ye də wù ka yà’sə kə̀kʉrə̀ ŋgòye ŋwə̀ àm yeŋ. Ye sə̀’ də ŋwə̀ nə̀ yi dzəm-a mombam ye kè mo ŋwàŋwè nə casə mʉ ye də yi ka yà’sə kə̀kʉrə̀ ŋgòye ŋwə̀ àm sə̀’ yeŋ. ³⁸Ŋwə̀ nə̀ yi kà-a də yi bək jəŋ ntə̀əŋ ye ya yi bɛ’ lo mʉ dʉk, ye də yi ka kə̀kʉrə̀ ŋgòye ŋwə̀ àm sə̀’ yeŋ. ³⁹Ŋwə̀ nə̀ yi lap-a də yi nə tse’ swe’e yòŋsə̀ ye yi fana yi nə bisə nà’. Ŋwə̀ nə̀ yi jə yòŋsə̀ nə̀ nje co yusə̀ wà bʉ̀ʉ mʉ̀ fana yi nə tse’ swe’e sə.

Lə̀làk

(Mak 9:41)

⁴⁰<<Ŋga ŋwə̀ nəmòok jə-a weŋ nə də <Və bə̀boŋ>, ye də yi dʉk fa yà’sə bohòmʉ̀. Nə ye də ŋwə̀ nə̀ yi dʉk-a mʉ də <Və bə̀boŋ> ye də yi dʉk fa yà’sə bohòŋwə̀ nə̀ yi à tum mʉ nə. ⁴¹Ŋwə̀ nə̀ yi dʉk fa ŋgà tsòhòbum Nwì də <Və bə̀boŋ>, bʉ̀ʉsə̀ nà’a ŋgà tsòhòbum Nwì fana yi nə tse’ lə̀làk sə̀’ co ŋgà tsòhòbum Nwì. Ŋwə̀ nə̀ yi dʉk fa-a ŋwə̀ nə̀ yi kə̀kʉrə̀ mʉlisə̀ Nwì də <Və bə̀boŋ> fana yi tse’ sə̀’ lə̀làk nə̀ co ŋwə̀ nə̀ yi kə̀kʉrə̀ mʉlisə̀ Nwì. ⁴²Ŋwə̀ nə̀ yi fa-a bwe yè’e wèŋ mòk ŋgàp ndzəp nə̀ fifi də bʉ̀ʉsə̀ nà’a ŋgà fàk àm fana mʉ tsok fa weŋ zìnə də kaco lə̀làk ŋgə̀ŋgàŋ bisə yeŋ.>>

Jon Tumsə Ŋgàa Fàak Ye ŊgòFek Jisòs Yumok

(Luk 7:18-35, 10:13-15)

¹Mvə̀k nə̀ Jisòs ànə tip wes ŋgàa fàak ye sə̀ hum-ncòp-ba sə fana yi me’rə mvwe’ yà’sə, nə lo. Yi à lòo, nə sə kə yə’rə bwìŋ mʉmvwe’ ndaap pìriyà bʉ̀ʉ Jus wèŋ, nə sə tsoho lo fa bwìŋ Ntirə̀ nə̀ Bə̀boŋ nə mʉmvwe’ buk lak sə̀ Galìli sə. ²Ànə geŋ Jon yuk bə bum sə̀ Jisòs nə̀ yi Ŋkum ŋgà gèm bwìŋ nə à sə gʉ̀ʉ fana yi tirə gesə lo fa nà’ yumok cùhù ŋgàa fàak ye mok. Ànə ye yè’sə ŋga Jon nə cu mʉ ndapndzəmə̀. ³Jon nə də yà’a kə fek nà’ də, <<Wu yà’sə ŋwə̀ nə̀ wo à dʉk də yi nə̀ və̀ə nə kè, vèes kʉk də yi cu ntòzok-ɛ?>> ⁴À kə̀ dzèeŋ fana Jisòs dʉk fa wo də, <<Wèeŋ du, nə kə tsok fa Jon yusə̀ wèŋ yuk, nə ye sə̀ wèŋ yə bə lis awèŋ. ⁵Bʉ̀ʉ sə̀ wo à loho lis sə yə fe’lə bum sə̀mok, bʉ̀ʉ sə̀ wo ànə sə ka gi sə gìi. Ŋgàa kuturu wèŋ sə gʉŋ, bʉ̀ʉ sə̀ wo à loho ntu’ wèŋ sə yuk fe’lə bum. Mʉ̀ sə lòkoksə bwìŋ mvwe’ kpʉ, nə sə tsoho fa ŋgàa jìŋ wèŋ Ntirə̀ nə Bə̀boŋ nə sə̀’. ⁶Nə tsok ləsə fa yi də mʉ̀ dʉk də, rɛŋsi bohòŋwə̀ nə̀ yi ka məmərə̀ sə ntʉʉ̀ yi bʉ̀ʉ mʉ̀ tse’ lok.>>

⁷Wo ànə bwi ŋkwɛ̀ŋ də wo lòo, fana Jisòs nə ye ŋgòtsòho fa bʉ̀ʉ sə̀ fo’ yumok bə liŋ Jon nə. Yi sə cep də, <<Wèŋ ànə lo ŋgəà fa’ ŋgòkʉ̀k ja’a yà? À ye ŋgòkə̀ ja’a ŋwə̀ nəmòk nə̀ yusə̀ bwìŋ cèep, yi sə dzəm kɛ’ gu yusə̀ wo cep sə nduk à? Ka lɛ vɛ’nə yeŋ. ⁸Ye də wèŋ à lòŋgòkə̀ yə yè’sə yu yà lɛ? Ànə ye də wèeŋ kə ye ŋwə̀ nəmòk nə̀ yi à nitse’ cə̀ək sə̀ bə̀boŋ à? Nə yeè nə sə̀’ də nsàap bʉ̀ʉ sə̀ wo nigə̀ cə̀ək sə̀ bə̀boŋ yè’sə kà ŋgəà cugə̀. Wo cugə̀ ma mʉmvwe’ nto’o ŋkəŋkum wèŋ. ⁹Ye də wèŋ ànə tesə lo yè’sə ŋgògʉ̀ yà? À ye ŋgòkə yə ŋgà tsòhòbum Nwì à? Ŋ̀, a vɛ’nə zìnə, yi yam gha’ ŋgàa tsòhòbum Nwì nsàp nə̀ wèŋ rì yàwèŋ anə laŋ. ¹⁰Nà’a masinjà nə̀ wo à còm nòŋsə bum mok ndzənə Ŋwàk Nwì bə liŋ ye nə. Wo à còm də,

<Yeè, mʉ̀ tumsə lòmasinjà àm kə̀ mantombìi wù.

Masinjà àm nə nə gʉ tsə’rə noŋsə fa wu mandzə̀ yo nə.> >>

¹¹Fana Jisòs nə cep mali sə̀mok də, <<Mʉ̀ sə tsə̀’ weŋ yusə̀ zìnə də bwe sə̀ wo à dzə wo sə nzeŋgòoŋ fɛŋ pwe’fo’, wo ka mòk nə̀ yi càsə Jon ŋgà bàptɛsə bwìŋ ntòdzə. Yi ye-a sə̀’ vɛ’nə fana ŋwə̀ nə̀ də yi jə’rə càsə gha’ mvwe’ gaŋ ŋkum Nwì yi nə yam gha’ Jon nə. ¹²Ye jəŋ ghà nə̀ Jon à sə tsòho, nə sə bàptɛsə bwìŋ tè ŋga’a, gaŋ ŋkum Nwì sə sə ni fʉ ntu’ù bwìŋ bə ŋàŋ wùriŋ. Bwìŋ sə lʉ̀ mègù bə ŋàŋ ŋkuŋ nə kə ni fo’. ¹³Lʉ̀ʉk Musì bə ŋgàa tsòhòbum Nwì wèŋ pwe’ à sə cèp sə̀’ bə nzak gaŋ Nwì yè’sə tə̀tè ŋkuŋ Jon sə kə və ye maŋkwɛ̀ŋ. ¹⁴Nə ye də a ye-a də wèŋ dzəm bə zeŋ fana Jon nə yà’sə Àlajà nə̀ wo à tsòho də yi nə̀ və̀ ntsə’mòk nə. ¹⁵Ŋwə̀ nə̀ yi tse’-a ntu’ ŋgòyuk bum fo’, yi yuk.

¹⁶<<Aco mʉ fʉhʉ ŋgwì bʉ̀ nə̀ niè’ nə yè’sə bə yà lɛ-ò? Wo yè’sə co bwe mok sə̀ wo tə mʉntɛɛ̀ŋ, nə sə dʉk fa ŋge’ awo sə̀ bə yà’wèeŋ ŋàhagə̀ jap də, ¹⁷<Vès yəm ŋkìi sə̀ wo fisgə̀ ŋwàŋwè fo’, wèŋ kà dzeŋ nə kà. Vès yəm ŋkìi kpʉ, wèŋ kà mbɛŋ sə̀ kom lok.> ¹⁸Mʉ̀ dʉk vɛ’nə bʉ̀ʉsə̀ Jon nə ànə və ye, yi kà rùk sə no, nə sə dzə zʉzʉ. Bwìŋ à yə vɛ’nə wo də yi tse’ yòŋsə̀ ze’ ndzə ni’ì yi anə. ¹⁹Mʉ̀ʉ mo ŋwè, mʉ̀ a və̀ yàm, mʉ̀ sə zʉ bɛŋ, nə sə no rùk sə̀’. Fana bwìŋ a yə vɛ’nə, wo dʉk də, <Wèeŋ ye ŋgà no jʉ̀hʉ̀ rùk bə tà zʉ bum kà ze’ mòok nè’.> Wo to mʉ də ŋge’ ŋgàa gʉ̀ bʉp bə ŋgàa ko mbàam tas wèŋ. Mègù də yumok kə̀ lə̀gə̀ ŋkuŋ bwìŋ riŋ də a bə̀boŋ kè bʉp àlɛ.>>

²⁰Yà’sə à mèe, Jisòs ye ŋga’a ŋgòyàk buhu lak sə̀ yi à gʉ̀ maŋgəŋgèeŋ ye fo’, wo ye nə kà bʉp awo ŋkwɛ̀ŋ bwìŋ fa sə. ²¹Yi sə cep də, <<Lak Corazì bə lak Bèsadà, wèŋ cu bʉp. Mʉ̀ dʉk vɛ’nə bʉ̀ʉsə̀ bʉ̀ʉ lak Tayà bə Sidòŋ wèŋ ànə ye-a nsàap bum sə̀ mʉ̀ à gʉ̀ tsə̀’ fa weŋ yà’a wo bwɛ̀rɛ wo a kupsə laŋ. À ye-a wo də wo a ni gàa cə̀k, nə yok və ŋgònìtsə̀’ də wo kəàcù laŋ. ²²Mʉ̀ sə tsə̀’ weŋ də nùmbu sak nzak nə̀ kə̀ dzèeŋ, Nwìi nə koksə ghak manziŋ bohòbʉ̀ʉ lak Tayà bə Sidòŋ nə noŋsə wèŋ yè’e. ²³Wèŋ bʉ̀ʉ lak Kàpanùm, wèŋ sə nɛ̀ ni’ co də wèeŋ nə kok lo mʉbu à? Wèeŋ nə lo tsətsoŋ mvwe’ ŋgə’ vɛ’ɛ bòŋ. Bum maŋgəŋgèeŋ sə̀ wo à gʉ̀ yà’ bohòwèŋ yà’a ànə ye-a mvwe’ lak Sodòm də bwɛ̀rɛ lak awo sə cu mali niè’ ntòfo’. ²⁴Mʉ̀ sə tsə̀’ weŋ də nùmbu sak nzak ye nùu, Nwìi nə koksə ghak manziŋ bohòbʉ̀ʉ lak Sodòm wèŋ nə noŋsə wèŋ.>>

Və̀ BohòMʉ̀ Ŋga Wu Cum Yoŋsə

(Luk 10:21-22)

²⁵Mvə̀k ànə à ye fana Jisòs cep fis də, <<Mʉ̀ kwasə wu-o, Tɛ̀’. Tà mʉbu bə nə̀ sə nzeŋgòŋ ba fo’. Wù a swìhi gɛsə bum yè’sə bohòŋgàa ŋkərə̀ nə ye bʉ̀ʉ sə̀ aco wo rɛɛŋ bum wèŋ, nə niŋtsok fa yà’ bohòbʉ̀ʉ sə̀ wo co bweŋke’ wèŋ. ²⁶Hòli, mʉ̀ kwasə wu Tɛ̀’, bʉ̀ʉsə̀ yà’ bòkok wu sə və̀ə wù də wu gʉ yà’ vɛ’nə.>> ²⁷Yi cep fe’lə sə̀’ də, <<Tɛ̀’ am a fa bum pwe’fo’ ndzə bohòmʉ̀. Ŋwə̀ nəmòk ka mwe nə riŋ, rì mègù Tɛ̀’ nə. Ŋwə̀ nəmòk ka Tɛ̀’ nə sə̀’ riŋ. Rì mègù yi mwe nə, nə ye bʉ̀ʉ sə̀ mwe nə dzəm də yi niŋ tsok fa yà’wèŋ sə. ²⁸Wèŋ sə̀ wèŋ fàak, nə wo sə, wèeŋ və bohòmʉ. Wèŋ sə̀ wèŋ bə̀k bum sə̀ rə̀rwi’, wèeŋ və bohòmʉ̀ sə̀’ ya mʉ gʉ weŋ, wèŋ yoŋsə. ²⁹Wèeŋ yuŋ nsàp mandzə̀ njàm, nə sə yə’rə jəŋ bum bohòmʉ̀. Bʉsə̀ mʉ fʉ̀ə̀, nə tse’ ntʉm nə̀ bə̀boŋ. Wèeŋ gʉ-a vɛ’nə ya wèeŋ nə yoŋsə. ³⁰Bʉsə̀ mandzə̀ àm ka gʉgʉŋ yeŋ, nə ye sə̀’ də bum sə̀ mʉ nə naaŋ mʉ tuhù wèŋ sə fufup.>>

Jisòs Cèp Bə Nzak Nùmbu Dzə̀

(Mak 2:23-28; Luk 6:1-5)

¹Nùmbu dzə̀ mòk à ye, Jisòs bə ŋgàa fàak ye wèŋ sə gi ca mvwe’ nzum nzaŋ bʉ̀ʉ mok wèŋ. À ye ŋga njè sə ya ŋgàa fàak ye sə wèŋ wùriŋ. Wo ye ŋgòkʉp tu nzaŋ mok də ya wo zʉ. ²Bʉ̀ʉ mok wèŋ à ye fo’, ŋga wo bʉ̀ʉ Faràsi. Wo ànə ye mvəsə̀ yà’ gʉ̀ vɛ’nə fana wo cep bohòJisòs. Wo dʉk fa nà’ də, <<Ŋgàa fàak yo wèŋ sə gʉ̀ yusə̀ lʉ̀ʉk avès ka vɛ’nə dzəm. Wo sə kʉp nzaŋ nùmbu dzə̀ bʉ̀ʉ yà?>> ³Jisòs bʉʉŋ dʉk fa wo də, <<Wèŋ ka yusə̀ Devìd bə bʉ̀ʉ ye wèŋ à gʉ̀ʉ ŋga njè ya wo yà’a ndzənə ŋwàk taŋ yuk à? ⁴Mʉ̀ sə də mvə̀’nə̀ njè ànə yaŋ wo, bə bʉ̀ʉ ye wèŋ kə ni mʉnda’à Nwì, nə yep zʉ ntuk brɛɛd sə̀ wo à nòŋsə ŋgòkùksə Nwì fo’ yà’a. Ŋga ànə ye də kaco ŋwè zʉ lok fʉk brɛd ànə yeŋ, tse’ŋga zʉ mègù nà’ ŋgàa fa satikà’ wèŋ. ⁵Mòok sə̀’ də wo à còm ndzənə ŋwàk lʉ̀ʉk Musì də a dzèŋgə̀ nùumbu dzə̀ fana ŋgàa fa satikà’ wèŋ sə gʉ̀ fàk mʉ nda’à Nwì, ŋga lʉ̀k sə kà vɛ’nə dzəm, nə kà nzak fo’ tse’. Wèŋ ka yà’sə sə̀’ yuk yuk à? ⁶Mʉ̀ də mʉ tsok weŋ də yumook yè’ sə̀ yà’ yam ghak ndap Nwì nə. ⁷Ànə ye-a də wèŋ rì yusə̀ Nwì à cèp də yi kwa ghak ŋga bwìŋ sə koksə manziŋ nə noŋsə ŋga wo sə fa yi satikà’. Wèŋ ànə rɛɛŋ-a ncèp ènə bwɛ̀rɛ də wèŋ ka bʉ̀ʉ sə̀ wo ka jòŋ gʉ də wo bʉp dʉk fa. ⁸Yusə də mʉ̀ʉ mo ŋwè, mʉ Tà nə̀ mʉ̀ tse’ ŋàŋ bə nùmbu dzə̀ nə mʉ̀.>>

Ŋwə̀ Nə̀ Yi À Kpʉ Bo Ma Mò’fis

(Mak 3:1-6; Luk 6:6-11)

⁹Ànə geŋ, yi ye’e me’rə fa’nə, nə kə ni mʉmvwe’ ndap pìriyà awo mòk. ¹⁰Ŋwə̀ nəmòk à ye mbwa nə̀ bo ye à kpʉ ma mò’fis. Bʉ̀ʉ sə̀ fo’ sə fek Jisòs dʉk də, <<Co lʉ̀k ka dzəm də wo luŋsə ŋwè nùmbu dzə̀ dzəm à?>> Wo ànə sə fek yi vɛ’nə də ya wo ko yi bə nzak də yi gʉ̀ fàk nùmbu dzə̀. ¹¹Yi dʉk fəsə fa yà’wèŋ də, <<A fɛɛŋ ndà nə̀ yi tse’-a nsùŋga ye mò’fis, fana nà’ gbʉ ni sənə wʉ ŋga a nùmbu dzə̀, yi me’rə nà’ ca, nə kà nà’ sə̀ fis-ɛ? ¹²Wèŋ rì yàwèŋ sə̀’ də yòŋsə̀ ŋwè gʉ ghak nsùŋgaŋ. Sə tsə̀’ yà’sə də aco ŋwè gʉ li bə̀boŋ nùmbu dzə̀ anə.>> ¹³Fana yi bʉʉŋ dʉk fa ŋgà’ nə̀ ŋgà bo bʉp nə də nà’a nɛp fis yak kwiŋ nà’ sə. Ŋgà’ nə nɛp fis yà’, fana yà’ gʉŋ sə̀’ co ma mòk nə. ¹⁴Bʉ̀ʉ Faràsi wèŋ à yə vɛ’nə, wo lo yàwo ŋgòkə̀ cu kwe’ mʉtuhù yi mvə̀’nə̀ wo nə zə yi.

¹⁵Jisòs ànə riŋ bə zeŋ fana yi coho me’rə fo’. Bwìŋ à yù lòyi sə̀’ wùriŋ fana yi gʉ wo yiyaŋ awo me pwe’. ¹⁶Yi tipsə yà’wèŋ sə̀’ də kà də yà’a gʉ co bwìŋ riŋ bə bum sə̀ yi sə gʉ̀ sə dʉk. ¹⁷Bum yè’sə ànə sə ye vɛ’nə də ya bum sə̀ ŋgà tsòhòbum Nwì nə̀ liŋ yee Ìzayà nà’a à cèep bʉʉŋ və zìnə. ¹⁸Yi à cèp də Nwì à dʉk də,

<<Nè’e ŋgà fàk àm nə̀ mʉ̀ a cokfis yi.

Mʉ̀ dzəm yi wùriŋ, ntʉm àm sə kwa bohòyi sə̀’ wùriŋ.

Mʉ nə fa yi yòŋsə̀ àm sə̀’,

ya yi tsoho lo fa buhu lak sə̀ sə nzeŋgòŋ sə pwe’fo’ mvə̀’nə̀ mʉ̀ sə sak. ¹⁹Yi nə kà cù sə fenə̀, nə kà bwìŋ sə mandzə̀ bə ŋàŋ sə̀’ ko kɛ’cà.

²⁰Yi nə ye fʉ̀ə̀ bohòbʉ̀ʉ sə̀ wo jì ŋàŋ, nə sə gʉ bə̀boŋ bohòbʉ̀ʉ sə̀ wo ka tətɛsə̀ tse’.

Yi nə təəŋ megu vɛ’nə, nə kà teŋsə̀

tə̀tè zìnə ye nə nə̀ ghak lì ntsə’mòk.

²¹A nə ye vɛ’nə fana, bwìŋ pwe’ nə naaŋ megu tu mok bohòyi.>>

Wo Dʉk Də Jisòs Tse’ Ŋàaŋ Ze’

(Mak 3:22-30; Luk 6:43-45, 11:14-23, 12:10)

²²Ànə geŋ, bʉ̀ʉ səmok wèŋ jəŋ və fa Jisòs ŋwə̀ nəmòk nə̀ yi à loho lis, nə kà cù sə̀’ sə cèp. Yi à ye vɛ’nə bʉ̀ʉsə̀ yi à tse’ yòŋsə̀ ze’ mòk ndzə ni’ì yi. Jisòs à gʉŋsə ŋwə̀ ènə. Lis ye sə à mùhu fana yi cep fe’lə cù sə̀’. ²³Ŋgo bwìŋ nə̀ à ye fo’ nə pwe’ à mərə bə nsàp yu nə̀ Jisòs gʉ̀ nə. Wo sə fek kɛ’ca fo’ dʉk də, <<Ŋwə̀ ènə ŋgwàaŋ yi nə̀ wo à dʉk də liŋ yee nə̀ ye də Mo Devìd12:23 Bʉ̀ʉ Jus wèŋ à rìŋ də ŋkum ŋgà gèm bwìŋ nə, nə̀ tesə bohòŋgwì bʉ̀ Devìd. Nà’a njo nə̀ wo à sə fek də Jisòos mo Devìd àlɛ nə. nə àlɛ-ò?>>

²⁴Bʉ̀ʉ Faràsi wèŋ à yuk bum yè’sə fana wo dʉk də, <<Yi bɛ’ fisgə̀ ze’ bə ŋàaŋ sə̀ a fagə̀ yi yà’ ŋkum ze’ wèŋ, nə̀ liŋ yee Bezebù nà’a.>> ²⁵Jisòs à rì yusə̀ wo sə tsərə sə, fana yi dʉk fa wo də, <<A ye-a ŋga lak mok gà’a zəzok, nə sə lʉ mòk bə mòk, fana lak yà’sə yà’ kà tə̀tè cu. Nə ye sə̀’ də buk lak mòok ga’a na bə bòp zəzok, nə sə lʉ mòk bə mòk, nà’a nə gbʉ sə̀’ ghà nə. A ye-a sə̀ ndap ŋwè, yà’ megu sə̀’ vɛ’nə. ²⁶Ye də a ye-a ŋga Satà bɛ’ fis ze’ nə̀ Satà nə ye də yà’sə sə niŋtsok də wo ka yà’sə cù mò’fis yeŋ. Ye də gaŋ Satà sə nə gbʉ mvə̀k mwejo. ²⁷A ye-a də mʉ̀ sə bɛ’fis ze’ bə ŋàaŋ Bezebù fana bʉ̀ʉ awèŋ wèeŋ bɛ’fisgə̀ yàwo bə ŋàaŋ sə̀ ndà? Nsàp fàk bʉ̀ʉ awèŋ nə, sə nìtsə̀’ dʉk də wèeŋ bə jòŋ. ²⁸A ye-a də mʉ̀ sə bɛ’fis yà’ bə bo sə̀ Nwì fana ye də gaŋ ŋkum sə̀ Nwì sə yà’ kʉəp və̀ bohòwèŋ laŋ. ²⁹Kaco ŋwə̀ nəmòk ni to mʉnda’à ŋgà ŋàŋ, nə fis jəŋ lo yumok mbwa yeŋ. Tse’ŋga yi ko kì nòŋsə to ŋgà ŋàŋ nə bə kʉ̀ ŋkuŋ yi ni to ndap nà’ nə.

³⁰<<Ŋwə̀ nə̀ yi ka-a vesi yeŋ, ye də yi ŋwə̀ nə̀ yi sə bɛ̀ŋ mʉ. Ŋwə̀ nə̀ yi sə kà-a vesi bəbɛ’ tè’e benə̀, ye də yi sə sɛ̀sə ye sɛ̀sə. ³¹Mʉ̀ sə tsə̀’ weŋ də nsàp bʉp nə̀ ŋwè gʉ̀ nà’ kè yi cèp cèepə àlɛ’ pwe’, aco wo nə̀ swi fa yi nà’. Megu də kaco wo nə̀ swi fa yuk ŋwə̀ nə̀ yi bʉpsə liŋ Yòŋsə̀ nə̀ Rərɛŋ nə yeŋ. ³²A ye-a ŋga ŋwə̀ nəmòk cèp yumok sə̀ bʉp bə liŋ am, mʉ̀ʉ mo ŋwè fana aco wo nə̀ swì fa yi yà’. Ŋwə̀ nə̀ yi cep-a ye yusə̀ bʉp bə liŋ Yòŋsə̀ nə̀ Rərɛŋ nə fana wo nə̀ kà yi yà’ swì yuk fa mvèsə̀ nə̀ mvèsə̀.

³³<<Wèeŋ riŋ də wu tse’-a tʉ nə̀ bə̀boŋ fana ye də tʉ nə zəm sə̀’ nto’o sə̀ bə̀boŋ. A ye-a ŋga tʉ nə nə̀ bʉp, ye də nto’o ye sə nə ye sə̀’ sə̀ bʉp. Wo rìgə̀ tʉ bə nsàp nto’ nə̀ yi sə zəm. ³⁴Wèŋ ŋgwì bwìŋ no, wèŋ tsəm də aco wèŋ cep yusə̀ yà’a bə̀boŋ yè’sə va ŋga wèŋ bʉp vɛ’nə-ɛ. Cùu ŋwèe cèp fis mègù yusə̀ yà’ rwiŋ cu sə ntʉʉ̀ yi. ³⁵Ŋwə̀ nə̀ yi bə̀boŋ, lòksəgə̀ yusə̀ yà’a bə̀boŋ, nə sə fis və sə̀’ zeŋ. Ŋwə̀ nə̀ yi lòksəgə̀ ye bʉp, fis və̀gə̀ ye sə̀’ bʉp sə. ³⁶Wèeŋ riŋtse’ pap dʉk də, nùmbu nə̀ wo nə̀ sak bwìŋ, ndàaŋwè pwe’ nə̀ sak bə ncèep sə̀ yà’ à tesə yuk kə̀ cùhù ŋgə̀ŋgàŋ pwe’fo’, a dzəm ye sə̀ yi à cèp basə wà pwe’. ³⁷Wo nə̀ sak ndàaŋwè pwe’ bə yusə̀ yà’ tesə tsə sə̀’ kə̀ cùhu yi. Anə ye zeŋ sə̀ yà’a nə gʉ wu, wù gbʉ nzak, kè ka’ àlɛ.>>

Bwìŋ Dzəm ŊgòYə Maŋgəŋgèŋ

(Mak 8:11-12; Luk 11:29-32)

³⁸Ŋgàa yə’rə̀ fa bwìŋ lʉ̀k bə bʉ̀ʉ Faràsi mok wèŋ à dʉk fa Jisòs də wo dzəm də nà’a gʉ niŋtsok fa wo yu maŋgəŋgèŋ ya wo ja’a nə riŋ də yi tse’ ŋàaŋ sə̀ Nwì a fa yi àlɛ. ³⁹Jisòs də, <<Kàcò! Ja’a na yòo mvə̀’nə̀ bʉ̀ʉ sə̀ ŋga’a yè’e bʉp, nə kà Nwì sə̀’ rì-ɛ̀. Wèŋ fek mʉ də mʉ gʉ yu maŋgəŋgèŋ, mʉ nə kà nà’ gʉ. Maŋgəŋgèŋ nə̀ wèeŋ nə ye nə mègù nə̀ nà’ à ye bohòŋgà tsòhòbum Nwì nə̀ liŋ yee Jonà nà’a. ⁴⁰Mvə̀’nə̀ Jonà à cu sə və̀ə fuk maràŋ tɛ’ ndzəmə̀ sə̀’ tɛ’ yà’a, mʉ̀ʉ mo ŋwè, mʉ nə cum sə ntònze sə̀’ vɛ’nə. ⁴¹Nùmbu nə̀ Nwìi nə̀ sak nzeŋgòŋ fana bʉ̀ʉ lak Nenevì wèeŋ nə lokok sə̀’, nə cep fis də wèŋ sə̀ niè’ yè’e wèŋ gbʉ̀ nzak. A nə ye vɛ’nə bʉ̀ʉsə̀ Jonà ànə tsoho fa bʉ̀ʉ Nenevì wèŋ fana wo kupsə, nə bwi fa bʉp awo ŋkwɛ̀ŋ. Nə ye də yumook yè’ sə̀ yà’ yam càsə Jonà nə. ⁴²Nùmbu nzak nə ye sə̀’, ŋkum nə̀ yi ŋwàŋwè nə̀ yi à tesə və̀ mvwe’ lak Sibà nà’a nə̀ lòkok sə̀’ mʉ tuhù wèŋ, nə cep fis sə̀’ də wèŋ gbʉ̀ nzak. Anə ye vɛ’nə bʉ̀ʉsə̀ yi à lòkok haaŋ mvwe’ sə̀ sə̀sap wùriŋ ŋgòkə̀ yu’rə ncèep ŋkərə̀ə sə̀ Sòlomù à sə cèep. Nə ye də yumook yè’ sə̀ yà’ gʉ ghak Sòlomù nə.

Mvə̀’nə̀ Yòŋsə̀ Nə̀ Bʉp Lògə̀ə, Nə Sə Bwi Və

(Mak 3:31-35; Luk 8:19-21, 11:24-26)

⁴³<<A yegə̀ də a ye ŋga yòŋsə̀ ze’ tesə mè’rə-a ŋwè, yi gì jàm dzoŋ kɛ’ mvwe’ nze nə̀ jì ndzəp nà’a ŋgòlàp mvwe’ ncum. Yi kà mvwe’ ncum sə yə, ⁴⁴fana yi tsərə də, <Mʉ nə bwi foho lo fe’lə mvwe’ ndap àm nə̀ mʉ̀ a tesə və̀ fo’ nə.> Yi bwìŋ foho və̀ fo’ fana yi yə ŋga nà’ nòwà, ŋga wo kùrə rɛŋsə nòŋsə nà’ bə̀boŋ làaŋ. ⁴⁵Fana yi lo, nə kə to jəŋ və fe’lə yòŋsə̀ə ze’ mok sə̀ wo bʉp càsə yi wèŋ sàmba, wo kə ni cum fo’. A ye vɛ’nə fana yà’ bʉp wesə bohòŋwə̀ ènə mok maŋkwɛ̀ŋ nə noŋsə mvə̀’nə̀ à ye to mantombì. A nə̀ kə̀ ye bohòwèŋ bʉ̀ʉ sə̀ bʉp sə̀ ŋgà’a yè’e sə̀’ vɛ’nə.>>

Ma Nə Ye Bwema Jisòs

⁴⁶Yi ànə sə cep mali bohòbʉ̀ʉ sə wèŋ ntòvɛ’nə fana ma ye bə bwema ye wèŋ kə təəŋ sə mbi də wo dzəm də nà’a və bə yà’wèeŋ cep yu səmok. ⁴⁷Ŋwə̀ nəmòk tsok yi də, <<Ma yo bə bwe ma yo wèŋ tə sə mbi də wenə wèeŋ cep.>> ⁴⁸Fana yi fek ŋwə̀ nə̀ nà’ tsə̀’ yi nə də, <<Ma am bə bwema am wèeŋ ndà wèŋ?>> ⁴⁹Yi niŋ gesə lo ŋgàa fàak ye sə wèŋ bə bo, nə sə cep də, <<Curə ya’ yè’e ma am bə bwema am wèŋ sə. ⁵⁰Ŋwə̀ nə̀ yi gʉ-a yusə̀ tɛ̀’ àm mʉbu sə dzəm sə, ye də yi yà’sə moma am, nə ye njɛ̀’ am, bə ma am sə̀’ yi.>>

Gbʉ’ Ŋgà Bì Ŋgwìi Bum

(Mak 4:1-9; Luk 8:4-8)

¹Jisòs à tesə tsə mʉnda’à sə̀’ nùmbu ànə, nə kə cum ŋgʉ ndzəp Galìli. ²Bwìŋ kə maŋ mvwe’ sə̀ yi cu sə wùriŋ, fana yi ni cum ye sə mok sənə ŋgwes mòk. Bʉ̀ʉ sə wèŋ pwe’ təəŋ yàwo ma mʉ mfèŋ. ³Yi sə tsoho fa yà’wèŋ bum ŋkʉ̀ʉŋntɛ̀ŋ bə gbʉ’. Yi à cèp mòk də, <<Ŋgà bì ŋgwìi bum mòk à lo də yi kə ŋwə ŋgwìi bum mok. ⁴Fana mvə̀’nə̀ yi à sə ŋwə̀ yà’, mok gbʉ ŋgʉ mandzə̀ fana swiŋ wèŋ kə te’e zʉ lo yà’. ⁵Ŋgwìi mok gbʉ mvwe’ nze lìs. Ncàk kà fo’ ŋkʉ̀ʉŋ ye fana yà’ to, nə kà mandzə̀ ŋgòsòŋgàŋ tse’. ⁶Nùm à to kok fana yi tɛŋ zə yà’. Mvə̀’nə̀ yà’ ànə ka ŋgàŋ bə̀boŋ tse’ fana yà’ kpʉ. ⁷Ŋgwìi mok gbʉ yàwo mvwe’ ndik sə̀ bə njàk. Ndik sə kuk, nə lim te’lə tse’ yà’. ⁸Mok à gbʉ̀ yàwo mvwe’ nze nə̀ bə̀boŋ, nə zəm ŋgwì. Mok zəm wùriŋ co ŋkʉ̀ mò’fis, mok hum ntùŋfu, mok hum tɛ’. ⁹Ŋwə̀ nə̀ yi tse’-a ntu’ ŋgòyuk bum fo’, yi yuk-a.>>

Jisòs Tsə̀’ Njo Nə̀ Yi Cèp Bum Bə Gbʉ’ Nə

(Mak 4:10-12; Luk 8:9-10)

¹⁰Ànə geŋ, ŋgàa fàak ye sə wèŋ kə fek yi də, <<Wù sə cèp mègù bohòwo bə gbʉ’ bʉ̀ʉ yà?>> ¹¹Yi dʉk fəsə fa yà’wèŋ dʉk də, <<A bʉ̀ʉsə̀ wo ka yàwo mandzə̀ nə̀ Nwì a fa wo co wo rɛɛŋ bum sə̀ yà’ cu swìhi mvwe’ gaŋ ŋkum Nwì sə tse’. Nwì à fa weŋ yàwèŋ mandzə̀ ànə laŋ. ¹²Yusə də, ŋwə̀ nə̀ yi tse’-a yumok, Nwìi nə jo naaŋ fa fe’lə yi mok sə̀’ ya yi tse’ ŋkʉ̀ʉŋntɛ̀ŋ. Nə ye də bohòŋwə̀ nə̀ yi ka ye yumok tse’, Nwìi nə jəŋ fis gɛsə lo moòm nə̀ yi tse’ nə fo’. ¹³Njo nə̀ mʉ̀ sə cèp bohòwo bə gbʉ’ nə də bʉ̀ʉsə̀ wo tse’ lis, nə kà bum sə yə, wo tse’ ntu’, nə kà bum sə̀’ sə yuk. Wu tsə̀’-a wo yumok, wo kà sə̀’ rɛɛŋ. ¹⁴Ye də bum sə̀ ŋgà tsòhòbum Nwì nə̀ liŋ yee Ìzayà à cèp yà’a kə̀ kʉ̀rə zìnə mʉtuhù wo. Yusə̀ yi à cèp sə də,

<Wèeŋ nə yuk bum, nə kà yà’ rɛɛŋ yuk,

Wèeŋ nə sə kʉk, nə kà yə.

¹⁵Bʉsə̀ ntʉm bʉ̀ʉ yè’sə wèŋ a gʉ bʉp laŋ.

Ntu’ awo loho, fana wo lok lis awo sə̀’.

Ka-a vɛ’nə yeŋ də bwɛ̀rɛ wo yə rì bə lis awo, nə yuk bə ntu’,

Fana nə rɛɛŋ sə ntʉʉ̀ wo,

Ya wo bʉʉŋ və bohòmʉ̀, mʉ̀ luŋsə wo.>

¹⁶Fana rɛŋsi bohòwèŋ bʉ̀ʉsə̀ lis awèŋ sə yə fana ntu’ awèŋ sə yuk bum yo. ¹⁷Mʉ̀ sə tsə̀’ weŋ yè’e yusə̀ yà’a zìnə də ŋgàa tsòhòbum Nwì bə bʉ̀ʉ sə̀ wo kə̀kʉrə̀ bohòNwì wèeŋ vɛ’ɛ wùriŋ sə̀ wo à dzəm co wo ye ja’a bum sə̀ wèŋ sə yə yè’e, nə kà mandzə̀ nə tse’. Wo dzəm sə̀’ co də wo yuk bum sə̀ wèŋ sə yuk yè’e, nə kà sə̀’ yuk.

Jisòs Tsə̀’ Rɛŋsə Gbʉ’ Ŋgà Bì Bum Nə

(Mak 4:13-20; Luk 8:11-15)

¹⁸<<Wèeŋ yuk-a ŋga’a mvə̀’nə̀ mʉ nə tsok rɛŋsə gbʉ’ ŋgà bì bum nə. ¹⁹Ŋwèe yuk ncèp gaŋ ŋkum Nwì, nə kà bə zeŋ rɛɛŋ fana ze’ nə və, nə kə jəŋ fis lo yusə̀ wo bì yà’ sə ntʉʉ̀ yi sə. Nà’a yà’sə ŋgwìi sə̀ yà’ à gbʉ̀ ŋgʉ mandzə̀ sə. ²⁰Ŋgwìi sə̀ wo à ŋwə̀ yà’ fana yà’ gbʉ mʉnə nze nə̀ a fo’ bə lìs nə, a ŋwə̀ nə̀ yi yuk ncèp nə fana yi kwa boŋsə toho bə zeŋ vɛ’ɛ wùriŋ. ²¹Fana nà’ kà ŋgàŋ sə ntʉʉ̀ yi sò. Yi təəŋ moòm ghàr. Ghà nə̀ ŋgə’ və̀ bohòyi gbʉ gɛsə lo fo’. ²²Ŋgwìi sə̀ wo à ŋwə̀ yà’ mvwe’ ndik sə̀ bə njàk sə, nà’a yi nə̀ yi yuk ncèp nə fana bum nzeŋgòŋ nə ye ntʉm nə̀ ŋgòtse’ ghàk wèŋ kə lim te’lə tse’ ncèp nə fana nà’ kà zəm. ²³Nə ye də ŋgwìi sə̀ yà’ à gbʉ̀ mʉmvwe’ nze nə̀ bə̀boŋ sə ŋwə̀ nə̀ yi yuk ncèp nə, yi rɛɛŋ bə zeŋ. Fana yi zəm ŋgwì ghà mòk ŋkʉ̀ mò’fis, mok hum ntùŋfu bə hum tɛ’ wèŋ.>>

Jisòs Màk Gbʉ’ Tɛ’ Mvə̀’nə̀ Gaŋ Ŋkum Sə̀ Mʉbu Cu

(Mak 4:30-34; Luk 13:18-21)

²⁴Yi à tsə̀’ fa fe’lə yà’wèŋ gbʉ’ mòk sə̀’ də <<Aco wo fʉ’rə kok gaŋ ŋkum sə̀ mʉbu sə bə ŋwə̀ nəmòk nə̀ yi à kə̀ bì ŋgwìi bum sə̀ bə̀boŋ mʉ nzuù yi. ²⁵Yi ànə sə nooŋ dzəm lo fana ŋwə̀ nəmòk nə̀ nà’a bɛ̀ŋgə̀ yi kə bi ŋgaŋ sə̀ bʉp sə̀ yà’ səsə nzaŋ mvwe’ nzaŋ sə̀ yi anə bi sə. Yi bi ŋgaŋ sə vɛ’nə fana yi bɛ’ mandzə̀ ye, nə lo yuye. ²⁶Ghà nə̀ nzaŋ sə à kùk tə̀tè nə ye ŋgòfis tu fana ŋgaŋ sə lokok sə̀’. ²⁷Bwe ŋgàa fàak ŋgà nzum nə kə fek yi də, <Tà, vès də wù à bì mègù mʉ nzuù wù ŋgwìi bum sə̀ bə̀boŋ àlaa. Ŋgaŋ sə̀ bʉp nə və̀ nə fo’ fò?> ²⁸Ŋgà nzum nə dʉk fəsə fa wo də, <Gʉ̀ yu yà’sə ŋwə̀ nəmòk nə̀ yi ka mʉ dzəm.> Wo fek fe’lə yi dʉk də, <Ye də wù dzəm də vèes lo kə co’rə mak yà’ à?> ²⁹Yi dzeeŋ də yi ka dzəm. Yi də bʉ̀ʉsə̀ aco ghà nə̀ wo sə də wo cok mak ŋgaŋ sə fana wo co’rə bʉpsə nzaŋ mok bə ŋgaŋ sə̀ yà’ səsə nzaŋ sə. ³⁰Mè’rə yà’a kuk mvwe’ mò’fis vɛ’nə tə̀tè mvə̀k nə̀ ŋgòkʉp yà’ kə dzeŋ. Mvə̀k ànə dzèŋ nùu fana mʉ̀ tsok fa ŋgàa kəkʉp sə wèŋ də, <Wèeŋ co’rə be’lə to ntòŋgaŋ sə̀ bʉp yà’a mvwe’ mò’fis, nə kiŋ yà’ bə mbə̀k bə mbə̀k ya wo tɛŋ yà’. Nə tsok wo sə̀’ də wo kʉp naaŋ gesə fa mʉ nzaŋ sə mʉ tà’a mʉ̀.> >>

³¹Jisòs à tsə̀’ fa mali wo gbʉ’ mòk sə̀ də, <<Gaŋ ŋkum sə̀ Nwì sə co ŋgwì tʉ nəmòk nə̀ wo to nà’ də mostà, nə̀ ŋwə̀ nəmòk à kə̀ bì nà’ mʉ nzuù yi. ³²Nà’ jə’rə càsə ŋgwìi bum sə̀ wo bìgə̀ mʉ nzuù pwe’fo’ yi. Ghà nə̀ nà’a kùuk, nà’ yam casə mok sə pwe’fo’ sə̀’ yi. Nà’ bʉʉŋ tʉ nə̀ ghaŋ wùriŋ. Swiŋ wèŋ və, nə sə kə ci ndap awo mʉnə ntaŋ ye sə.>>

³³Yi cep fe’lə gbʉ’ mòk də, <<Gaŋ Nwì sə co yis sə̀ ŋwàŋwèe jəgə̀ yà’, nə gesə sənə tasàa mfòŋ tɛ’, nə top yà’ tə̀tè yà’ kok pwe’ yè’e.>>

³⁴Bum yè’sə pwe’fo’, Jisòs à sə tsòho fa gù bʉ̀ʉ sə wèŋ yà’ bə gbʉ’ bə gbʉ’. Yusə̀ co yi à tsə̀’ fa wo jì gbʉ’ à ka yeŋ. ³⁵Yi à gʉ̀ vɛ’nə ya yusə̀ ŋgà tsòhòbum Nwì à cèp bə liŋ ŋgà gèm bwìiŋ bʉʉŋ və zìnə. Yusə̀ yi à cèp sə də,

<<Mʉ nə muk cùu am, nə sə cep bum lòoŋ fo’ bə gbʉ’ bə gbʉ’.

Mʉ nə cep bum sə̀ mvə̀’nə̀ nzeŋgòŋ à yè yèe, yà’ sə cum megu mvwe’ sə̀swihì.>>

³⁶Ànə geŋ, yi me’rə kwe’ bʉ̀ nə̀ fo’, nə ni lo yuye mʉ nda’à. Ŋgàa fàak ye wèŋ a bɛ’ lòyi fo’, nə sə fek yi də nà’a tsok rɛŋsə fa wo gbʉ’ nə̀ də wo à bì ŋgaŋ sə̀ bʉp mvwe’ nzum nà’a. ³⁷Yi sə tsòho rɛŋsə fa yà’wèŋ dʉk də, <<Ŋwə̀ nə̀ ŋgà bì ŋgwìi bum sə̀ bə̀boŋ sə, a mʉ̀ʉ mo ŋwè. ³⁸Nzum sə nzeŋgòŋ nə, ŋgwìi sə̀ bə̀boŋ sə, a bʉ̀ʉ sə̀ wo cu yàwo mvwe’ gaŋ ŋkum Nwì sə fana ŋgaŋ sə̀ bʉp sə yàwo bʉ̀ʉ sə̀ wo cu yàwo ma nə̀ ze’. ³⁹Ŋwə̀ nə̀ yi à bì ŋgaŋ sə̀ bʉp sə, a ze’ nə bə tu ye. Mvə̀k nə̀ ŋgòkʉp bum sə̀ wo à bì sə yà’a nzeŋgòŋ nə mvə̀’nə̀ nà’ mèe, fana ŋgàa kʉp bum sə yà’sə masinjàa Nwì wèŋ. ⁴⁰Mvə̀’nə̀ wo à benə ŋgaŋ sə, nə tɛŋ yà’ yà’a, anə ye nùmbu nə̀ nzeŋgòŋ nə mè sə̀’ vɛ’nə. ⁴¹Mʉ̀ʉ mo ŋwè, mʉ nə̀ tumsə masinjàa am ŋgòte’e fis yusə̀ yà’ cu mvwe’ gaŋ sə, sə̀ co yà’ jəŋ və bʉp, nə ye bə ŋgàa gʉ̀ bʉp wèŋ pwe’fo’. ⁴²Wo swekfis wes wo vɛ’nə fana wo kə mak gesə lo wo sə mvwe’ sə̀ mis sə kʉə. Yà’a mvwe’ sə̀ bwìiŋ nə sə waŋ, nə sə zʉ nzòŋ fo’. ⁴³Nà’a sə̀’ mvə̀k nə̀ bʉ̀ʉ sə̀ wo yàwo kə̀kʉrə̀ ma nə̀ Nwì wèeŋ nə sə to rɛŋ co nùm mvwe’ gaŋ tɛ̀’ awo. Ŋwə̀ nə̀ yi tse’-a ntu’ ŋgòyuk bum bə zeŋ, yi yuk a.

Jisòs Cèp Fe’lə Bə Nzak Gaŋ Ŋkum Sə̀ Mʉbu

⁴⁴<<Gaŋ sə̀ Nwì sə yà’a co yumok sə̀ yà’ gʉ ntɛŋ sə̀ yà’ à swìhi nòoŋ mvwe’ səmok. Ŋwə̀ nəmòk anə kə ye yà’ fana yi ses lok yà’. Yi kwa vɛ’ɛ, nə kə caŋ seŋ bum sə̀ yi tse’ pwe’fo’, nə kə ywiŋ jəŋ nzum sə̀ mvwe’ yà’sə.

⁴⁵<<Gaŋ sə̀ Nwì sə yà’a sə̀’ co ŋgà gì gìi ntɛŋ nə̀ yi à sə làp nsàp lìs mòk nə̀ wo togə̀ nà’ də perèl. ⁴⁶Yi ànə ye perèl nə̀ mò’fis nə̀ nà’ gʉ ntɛŋ fana yi lo, nə kə seŋ bum ye sə̀ yi tse’ sə pwe’fo’, nə kə ywiŋ nà’ bə zeŋ.

⁴⁷<<Gaŋ sə̀ Nwì sə sə̀’ co ram mòk nə̀ wo màk gèsə nà’ sə ndzəpə̀ fana nsàap fuk kwəəŋ ni ca zəzok zəzok nduk. ⁴⁸Nà’ ànə rwiŋ fana wo fis lo nà’ mʉ mfèŋ fana nə cum nze, nə ye ŋgòte’e yà’. Wo sə swèk gèsə lòsə̀ bə̀boŋ sənə yumok, nə sə fis mak sə̀ bʉp sə. ⁴⁹Nùmbu nə̀ nzeŋgòoŋ mèe, anə ye sə̀’ vɛ’nə. Masinjàa Nwì wèeŋ nə̀ və̀ə, nə kə gapsə fis bʉ̀ʉ sə̀ wo yàwo kə̀kʉrə̀ ma nə̀ Nwì bə sə̀ wo ka yàwo kə̀kʉrə̀ yeŋ wèŋ zok. ⁵⁰Wo mak gesə lo bʉ̀ʉ sə̀ wo ka kə̀kʉrə̀ yeŋ sə mvwe’ nəmòk nə̀ mis sə kʉə ca. Yà’a mvwe’ sə̀ ŋwèe nə sə waŋ, nə sə zʉ nzòŋ ca.>>

⁵¹Yi fek yà’ də yà’ rɛɛŋ bə bum sə̀ yi cèp yè’sə pwe’fo’ laŋ àlɛ. Wo də hòli. ⁵²Yi tsok fa fe’lə yà’wèŋ də, <<Ye də wèŋ rì də ŋgà yə’rə̀ lʉ̀k nə̀ yi a bʉ̀ʉŋ də mʉ yə’rə yi mvə̀’nə̀ gaŋ sə̀ Nwì cu, yi co ŋwə̀ nəmòk nə̀ yi tse’ tàap ye. Aco yi fis və to bum sə̀ zəm mʉ tà’a yi, nə fis sə̀ fi sə̀’.>> ⁵³Jisòs ànə cep wes gbʉ’ yè’sə fana yi me’rə fa’nə, nə lo.

Bʉ̀ʉ Lak Jisòs Wèŋ Bɛ̀ŋ Yi

(Mak 6:1-6; Luk 4:16-30)

⁵⁴À kə̀ dzèŋ la’à yi fana yi kə yə’rə bwìŋ mʉmvwe’ ndaap pìriyà àwo wèŋ. Wo à mərə vɛ’ɛ wùriŋ, nə sə cep dʉk də, <<Ŋwə̀ nè’e a jə nsàp ŋkərə̀ nè’e nə ye nsàap fàak sə̀ yà’ gʉ wùriŋ yè’e fòvɛ’nə-ɛ? ⁵⁵Nè’e ka mo kapindà nà’a yeŋ-ɛ̀? Nè’e ka yi nə̀ wo to liŋ ma ye də Mèri nà’a yeŋ-ɛ̀? Jem bə Jòsep bə Saimʉ̀ nə ye Judàs wèŋ ka bwema ye wèŋ yeŋ nɛ̀? ⁵⁶A cugə̀ fɛɛŋ ka sə̀’ ves njɛ̀’ ye wèŋ pwe’ yeŋ nɛ̀? Aco yè’sə ye vɛ’nə va?>> ⁵⁷Fana wo kà yi mok dzəm. Ànə geŋ Jisòs nə tsok fa ye yà’wèŋ də, <<A yegə̀ də wo jəgə̀ ŋgà tsòhòbum Nwì ma nə̀ yi lòfòpwe’ co ŋwè. A kə̀ dzèŋ mvwe’ lak ye, nə ye mʉ nda’à yi fana wo kà yi co yumok jə.>> ⁵⁸Yi à ka fàak sə̀ yà’ gʉ fa’nə ŋkʉ̀ʉŋ gʉ bʉ̀ʉsə̀ bʉ̀ʉ sə̀ fo’ sə wèŋ à ka dzədzəm sə ntʉʉ̀ wo tse’.

Kpʉ Jon Ŋgà Bàptɛsə̀ Bwìŋ

(Mak 6:14-29; Luk 9:7-9; Jon 6:1-14)

¹Ghà ànə à ye, ŋkum Heròyuk bə bum sə̀ Jisòs sə gʉ̀ʉ sə. ²Herònə dʉk fa ncìnda’a ye wèŋ dʉk də, <<A Jon ŋgà bàptɛsə̀ bwìŋ, yi a tesə və̀ fe’lə mvwe’ kpʉ yà’sə laŋ. Nà’a njo nə̀ yi sə gʉ̀ to bum maŋgəŋgèŋ sə.>> ^3-4Yusə də Heròà fis jə ŋgwe moma ye Filìp. Yi ànə gʉ vɛ’nə fana Jon sə dʉhʉ gəgeŋ fa yi də, <<Ka bə̀boŋ bohòwù ŋgòjə ŋwà ànə co ŋgwe yo yeŋ.>> Ànə ye vɛ’nə fana Hèrodiyà ŋgwe Filìp nə fimsə mis tə̀tè Herònə ko nisə Jon ndapndzəm. ⁵Yi ànə dzəm də yi zə Jon nə fana yi sə wəp sə̀’ bʉ̀ʉsə̀ bwìiŋ dʉkgə̀ də Jon nə ŋgà tsòhòbum Nwì.

⁶Nùmbu nə̀ wo à dzə Herònə à dzèŋ sə̀mok fana mo Hèrodiyà nə nə̀ ŋgwə̀ŋgwɛ̀ŋ à kə̀ kà dzeŋ mvwe’ sə̀ bwìŋ à mà cu sə. Yi kaŋ vɛ’ɛ tə̀tè ni’ boŋ Herònə. ⁷Herònə kɛŋ də yusə̀ nà’ dzəm yà’ pwe’fo’ yi nə fa tsoŋ nà’. ⁸Mvə̀’nə̀ ma ye tip yi fana yi dʉk fa Herònə də, <<Fa mʉ tu Jon ŋgà bàptɛsə̀ bwìŋ nà’a ŋga’a fɛŋ mʉnə tasà.>> ⁹Manziŋ à ko ŋkum nə vɛ’ɛ wùriŋ. Fana njo nə̀ yi anə kɛŋ to laŋ, nə ye fe’lə sə̀’ bʉ̀ʉ bʉ̀ʉ sə̀ wo mà fo’ sə fana yi dʉk də yà’a kə jəŋ və fa nà’. ¹⁰Yi à tum lòo, wo kə gwɛ’ tiŋ fis tu Jon mʉ ndapndzəmə̀ anə. ¹¹Wo jəŋ və yà’ mʉnə tasà, nə kə fa mʉŋwà nə. Yi jəŋ yà’, nə jəŋ lo fa ma ye. ¹²Ŋgàa fàak Jon nə wèŋ à kə jə vèŋ ni’ ye nə, nə kə tuuŋ nà’. Wo à tuuŋ wes, wo lo, nə kə tsok fa Jisòs.

¹³Jisòs ànə yuk vɛ’nə fana yi ni ŋgwes mòk, nə lo mvwe’ mòk sə̀ bwìiŋ fo’ bʉ̀ə̀. Mfèŋ bʉ̀ nə ànə yuk vɛ’nə fana wo tesə mvwe’ buhu lak sə̀ yà’ kʉəp fo’ pwe’, nə yuŋ lo yi sə̀’ bə kù. ¹⁴Yi à kə̀ tesə ŋgʉ ndzəp fana yi ye bwìŋ vɛ’ɛ nduk nə̀ nduk. Ntʉm ye rwiŋ bə manziŋ fana yi gʉ mesə fa sə̀ wo tse’ yiyaŋ, yiyaŋ awo sə.

Jisòs Fa Bwìŋ Ncùhù Tàŋ Zʉzʉ

(Mak 6:30-44; Luk 9:10-17; Jon 6:1-14)

¹⁵Nùm à co fana ŋgàa fàak ye wèŋ və bohòyi, nə kə dʉk fa yi də, <<Yè’e mvwe’ sə̀ bwìŋ kà fɛnə cugə̀, nùm nə coònə sə̀’ laŋ. A bə̀boŋ də wu dʉk bʉ̀ʉ yè’e wèeŋ lo ndzə ntòlak, nə kə ywiŋ zʉ yumok nja.>> ¹⁶Jisòs dʉk ye də, <<Yà’wèeŋ nə kà lò. Wèeŋ kʉk fa wo yumok wo zʉ.>> ¹⁷Wo dʉk fa yi də, wo tse’ mègù ntuhu brɛd tàŋ bə fuk ba nə̀ ba. ¹⁸Yi də yà’a jəŋ və fa yi yà’ fɛn. ¹⁹Ànə geŋ yi dʉk fa bʉ̀ʉ sə wèŋ pwe’ də yà’a cum nze mʉnə ŋgaŋ. Yi jəŋ kotse’ ntuhu brɛd sə̀ tàŋ nə ye fuk sə̀ ba sə, nə kʉk gesə lo mʉbu. Yi kwasə Nwì, nə sə bə’rə yà’, nə sə faha ŋgàa fàak ye sə wèŋ. Wo jəŋ, nə gap lo fa maŋgo bʉ̀ nə pwe’. ²⁰Wo à zʉ wo pwe’, nə ze’ bə̀boŋ. Fana wo te’e benə sə̀ yà’ à bwehe cu sə, yà’ tesə kwès hum-ncòp-ba. ²¹Bʉ̀ʉ sə̀ wo zʉ sə à ye co mbəmbam ncùhù tàŋ. Wù kà bə̀ba bə bweŋke’ wèŋ yàwo ta.

Jisòs Gì Mʉ Ndzəpə̀

(Mak 6:45-52; Jon 6:16-21)

²²Wo à mèsə, Jisòs gʉ də bwe yee ni ŋgwes, nə lo mantombì ŋgòto lòmamòk. Yi cum ye maŋkwɛ̀ŋ, nə cepsə bwìŋ ya wo lo la’à wo. ²³Yi ànə mam, nə cepsə wo, wo lo. Fana yi lo ye mʉmvwe’ nda mòk ŋgòkə̀ gʉ̀ pìriyà mbwa yiìyi. Ndzəm à sə də a seŋ və fana ŋga yi cu mbwa yiìyi. ²⁴Mvə̀k ànə à ye ŋga ŋgwes nə lòndzə tsətsə’rə ndzəp anə sə̀sap wùriŋ. Ndzəp sə bwi’lə ŋgwes nə vɛ’ɛ nə̀ bʉp bʉ̀ʉsə̀ fə̀fə̀ à sə və̀ ma nə̀ wo à sə dzəm ŋgòlònə. ²⁵À kə̀ dzèŋ mvə̀’nə̀ mvəp à yè ŋgòtorə ndzəmə̀ anə fana Jisòs və bohòwo ŋga yi sə gì və̀ ma mʉ ndzəpə̀. ²⁶Ŋgàa fàak ye sə ànə ye yi mvə̀’nə̀ yi sə gì mʉ ndzəpə̀ anə fana wʉə ko wo vɛ’ɛ nə̀bʉp. Wo dʉk ŋgwàaŋ də, a maze’ mòk, nə kɛ’ nooŋ ŋgùŋ. ²⁷Ànə geŋ yi to yà’wèŋ sə̀’ ntɛ̀ŋ, nə dʉk fa wo də, <<A mʉ̀, wèeŋ kà wəp.>> ²⁸Pità cep gesə fa nà’ də, <<Tà, a ye-a ŋga də a wù zìnə, wù dʉk mʉ ya mʉ gi və ŋgòkə̀ yə wu sə̀’ mʉ ndzəpə̀ anə.>> ²⁹Yi dʉk fa nà’ də <<Və̀ə.>> Fana Pità nə tesə sə ŋgwesə̀ anə, nə sə gi sə̀’ mʉ ndzəpə̀ anə ŋgòkə̀ yə Jisòs nə. ³⁰Ànə geŋ yi ye mvə̀’nə̀ fə̀fə̀ sə fa ŋgə’ nə̀ bʉp fana wʉə ko yi, yi ye ŋgòcəəŋ lòsə ndzəpə̀ anə. Yi waŋ torə fis dʉk də, <<Ɛtɛɛ̀, Tà tɛsə mʉ.>> ³¹Jisòs fa bo sə̀’ ntɛ̀ŋ, nə ko nà’. Yi à sə ko nà’ vɛ’nə, yi sə dʉk fa nà’ sə̀’ dʉk də, <<O’ òhoò, dzədzəm yòjə’rə vɛ’ɛ wùriŋ. Wù anə mərə bwi bʉ̀ʉ yà?>> ³²Wo ànə kə ni sənə ŋgwes nə fana fə̀fə̀ nə teŋsə. ³³Bʉ̀ʉ sə̀ wo à ye sənə ŋgwes nə pwe’fo’ à kùksə yi. Wo dʉk fa yi də, <<Wu mo Nwì zìnə bə zìnə.>>

Jisòs Lùŋsə Ŋgàa Yiyaŋ Sə̀ Mvwe’ Lak Jènesarè

(Mak 6:53-56)

³⁴Wo à to tesə lòmʉmfèŋ fana wo tesə və mvwe’ lak Jènesarè. ³⁵Bʉ̀ʉ lak sə̀ fo’ sə ànə ye riŋ yi fana wo tirə lo mvwe’ lak sə̀ yà’a fo’ sə pwe’fo’, wo sə jəŋ və fa yi ŋgàa yiyaŋ sə̀ fo’ sə pwe’. ³⁶Wo à jə və̀ yà’wèŋ vɛ’nə fana wo lɛŋ yi də nà’a me’rə ŋgàa yiyaŋ sə wèeŋ jwɛŋ megu cù cə̀k ye ya wo gʉŋ. Bʉ̀ʉ sə̀ wo à jwɛ̀ŋ pwe’fo’, à gʉ yu awo.

Bum Lak Bʉ̀ʉ Jus Wèŋ

(Mak 7:1-23)

¹Ànə geŋ, bʉ̀ʉ Faràsi mok bə ŋgàa yə’rə̀ fa bwìŋ lʉ̀k wèŋ à və̀ bohòJisòs ŋgòfek yi bum səmok. Wo à tesə və̀ mvwe’ lak Jòrosalèm. Wo à fek yi dʉk də, ²<<Ŋgàa fàak yo wèeŋ kà bum lak sə̀ bʉ̀ ŋkwàha bwìŋ wèŋ à nòŋsə yùgə̀ bʉ̀ʉ yà? 15:2 Bum lak yè’sə, a bum sə̀ bʉ̀ʉ Jus sə̀ wo ŋgàa yə’rə̀ fa bwìŋ lʉ̀k wèŋ ànə yamsə naaŋ lòmʉnə lʉ̀ʉk Musì sə. Vès dʉk vɛ’nə bʉ̀ʉsə̀ wo zʉgə̀ bɛŋ ŋga wo kà bo awo cuk.>> ³Yi fek bʉsə ye yà’wèŋ sə̀’ də, <<Njo nə̀ wèeŋ kà lʉ̀ʉk Nwì nòŋsə̀gə̀ bʉ̀ʉsə̀ wèŋ dzəm ŋgòbɛ’ bum lak awèŋ-e bʉ̀ʉ ya? ⁴Bʉsə̀ Nwì à cèp də, <Wəp ma yo bə tɛ̀’ yo. Ŋwə̀ nə̀ yi yò-a ma kè tɛ̀’ ye àlɛ, wo zə megu yi zəə.> ⁵Wèŋ cwiŋ bʉsə yàwèŋ dʉk də, a ye-a ŋga ŋwè tse’ yumok sə̀ co yi tɛsə ma ye kè tɛ̀’ ye bə zeŋ, nə kà yà’ tɛsə, nə dʉk fa yà’wèŋ də yusə̀ yi tse’ sə a sə̀ Nwì, ye də yi ka nzak bohòma bə tɛ̀’ ye nə mok tse’. ⁶Wèŋ yə mvə̀’nə̀ wèŋ a gʉ̀ bʉ̀sə ncèp Nwì mok yusə̀ wà bʉ̀ʉ bum lak awèŋ nà? ⁷Wèŋ ŋgàa tè’èŋkup wèŋ! Yusə̀ Ìzayà ànə cèp mantombì sə kum weŋ à ye zìnə. Yi à còm də,

⁸<Bʉ̀ʉ yè’e wèŋ sə kwasə mègù mʉ bə cù wà,

fana ntʉm awo ye sə̀sap bohòmʉ̀.

⁹Wo sə kùksə basə mʉ ŋgwàŋ,

nə sə yə’rə yusə̀ bwìŋ à cèp wo co yà’a lʉ̀ʉk Nwì.> >>

Yusə̀ Aco Yà’ Bʉpsə Ŋwè

¹⁰Ànə geŋ Jisòs to benə və bʉ̀ʉ sə wèŋ pwe’fo’ ŋgʉ ni’ì yi, nə dʉk fa yà’wèŋ də, <<Wèeŋ yu’rə nə rɛɛŋ yusə̀ mʉ̀ sə də mʉ tsok weŋ yè’e bə̀boŋ. Yusə də, ¹¹yusə̀ yà’ ni lògə̀ mʉ cùhù ŋwè kəkok kà ŋwè bʉpsə̀gə̀. A bʉpsəgə̀ yi yusə̀ yà’ sə tesə tsə mʉ cùhù yi anə tsətsoŋ.>>

¹²Fana ŋgàa fàak ye wèŋ və, nə kə dʉk fa yi də, <<Wù rì də mvə̀’nə̀ wù cèp vɛ’nə yà’sə, bʉ̀ʉ Faràsi wèŋ jòk bohòwù vɛ’ɛ wùriŋ à?>> ¹³Yi cep fəsə fa yà’wèŋ dʉk də, <<Ŋgwì yu nə̀ tɛ̀’ am Nwì a ka nà’ yi bi pwe’, yi nə cok mak nà’ sə nze. ¹⁴Mè’rə wo vɛ’nə. Wo ka lis tse’, nə sə də wo niŋtsok fa bʉ̀ʉ mok wèŋ mandzə̀. Nə ye də a ye-a ŋga ŋgà jì lis sə nìtsə̀’ lòfa ŋgà jì lis mòk mandzə̀ fana wo ba fo’ nə gbʉ lo sə wʉrə̀.>>

¹⁵Pità fek nà’ də nà’a tsok rɛŋsə fa wo gbʉ’ nə̀ də yusə̀ yà’a tesə tsəgə̀ kə̀ cùhù gʉ̀ bʉpsəgə̀ ŋwè nà’a. ¹⁶Yi fek bʉsə fe’lə Pità nə də, <<Wèeŋ sə̀’ ŋgàa kà bum rɛɛŋ mok à? ¹⁷Wèŋ ka riŋ də yusə̀ yà’a ni lògə̀ mʉ cùhù ŋwè pwe’fo’ cà lògə̀ sə və̀ə, nə ca tesə lo sə̀’ riŋ à? ¹⁸Nə ye də yusə̀ yà’a tesə tsəgə̀ mʉ cùhù ŋwèe kokgə̀ yà’sə sə ntʉʉ̀ yi. Yà’a zeŋ sə̀ aco yà’ gʉ bʉpsə ŋwè. ¹⁹A vɛ’nə bʉ̀ʉsə̀ tsətsərə̀ə sə̀ bʉp sə̀ co ŋgòzə ŋwè, ko nto, kohòsàhà, yə̀, ŋgòci’ mvwès, nə ye ŋgòbʉpsə liŋ bwìŋ pwe’fo’ tesə kokgə̀ ma sə ntʉʉ̀ ŋwè. ²⁰Yà’a bum sə̀ yà’a gʉ̀ bʉpsəgə̀ ŋwè. Ŋgòzʉ yumok bə bo sə̀ wù ka yà’ cuk, ka nzak tse’.>>

Ŋwà Lakmvum Nə̀ Yi À Naaŋtu BohòJisòs

(Mak 7:24-30)

²¹Ànə geŋ, Jisòs ye’e me’rə mvwe’ yà’sə, nə lo mvwe’ nzeŋgòŋ nə̀ lak Tayà bə Sidòŋ. ²²Fana ŋwà nəmòk nə̀ yi cugə̀ fo’ kə̀ tsèŋ yi. Ŋwà nə sə lɛŋ Jisòs nə də, <<Oò, Tà, mo Devìd, koksə-a manziŋ bohòmʉ̀ ɛ̀. Yòŋsə̀ ze’ tse’ mo àm mòk nə̀ yi nə̀ ŋwàŋwè vɛ’ɛ nsàp nə̀bʉp.>> Ŋwà ènə à sə cèp bum yè’sə vɛ’nə ŋga yi ka ŋwà Jus yeŋ, yi à ye ŋwà lak Kanà. ²³Yi à sə cèp yè’sə pwe’fo’, Jisòs kà cù bohònà’ mùk lok. Ŋgàa fàak Jisòs sə wèŋ kə lɛŋ Jisòs də a bə̀boŋ co nà’ dʉk ŋwà ènə lo bʉ̀ʉsə̀ nà’ sə loksə kɛ’cà wo ntu’ wùriŋ. ²⁴Jisòs nə cèp bwìŋ ye kə də, <<Nwì à tumsə mègù mʉ bohòbʉ̀ʉ Izùrɛ sə̀ wo co nsùŋgaaŋ sə̀ wo a jàm bisə jàmə.>> ²⁵Ŋwà nə à və̀ kə̀ təəŋ mali kə̀ mantombìi Jisòs bə tumfərə, nə sə cep də, <<Tà tɛsə mʉ.>> ²⁶Jisòs cep fe’lə sə̀mok də, <<Ka bə̀boŋ ŋgòjə bɛŋ mwe, nə mak fa ŋgbʉ 15:26 Mvə̀’nə̀ Jisòs ànə cep bə nzak nə̀ ŋgòmak fa ŋgbʉ bɛŋ yà’a fana yi à sə dʉk yà’sə də, ŋgòjə yusə̀ yà’a sə̀ bʉ̀ʉ Jus nə fa bʉ̀ lakmvum. yeŋ.>> ²⁷Ŋwà nə də, <<Tà, wù rì yo sə̀’ də wo fagə̀ bwe bɛŋ, ŋgbʉ sə te’e sə̀ yà’ sə gbʉ̀ tsoŋ sə nze sə̀’.>> ²⁸Fana Jisòs dʉk fa bwi nà’ də, <<Kɛ’, ŋwà nè’e wù tse’ dzədzəm sə ntʉʉ̀ wù vɛ’ɛ wùriŋ. Yusə̀ wù dzəm tse’ yà’sə, yà’a nə ye mʉmvə̀’nə̀ wù lɛŋ sə.>> Ànə geŋ yiya mo ŋwà nə à mè mègù sə̀’ ghà nà’nə vɛ’ɛ ghes.

Jisòs Fa Bwìŋ Ncùhù Kwè Zʉzʉ

(Mak 8:1-10)

²⁹Jisòs à yè’e mè’rə fa’nə, nə sə gihi ca ŋgʉ ndzəp Galìli. Yi à lò, nə kə kok lo mʉmvwe’ nda mòk, nə cum mbwa nze ŋgòyə’rə bwìŋ. ³⁰Bwìŋ à kpəəŋ və̀ fo’ ŋgòkə̀ yə yi vɛ’ɛ sə̀’ wùriŋ. Wo à bə̀hə jə və̀ fa yi bʉ̀ʉ sə̀ wo kà gìgə̀ wèŋ, sə̀ wo à kpʉ sa’ ni’ ma mòk wèŋ, ŋgàa jì lis bə sə̀ wo kà cù cèpgə̀ wèŋ, nə ye bə ŋgàa yiyaŋ zəzok ŋkʉ̀ʉŋntɛ̀ŋ. Wo à bə̀hə jə və̀ yà’ vɛ’nə, nə kə təmsə noŋsə ŋgʉ ni’ì Jisòs anə bìkìkìkì. Yi à gʉŋsə yà’wèŋ sə̀’ lòoŋ. ³¹Bʉ̀ʉ sə̀ wo à kə̀ mà fo’ sə à mərə vɛ’ɛ wùriŋ. Wo à mərə bʉ̀ʉsə̀ wo yə ŋga bʉ̀ʉ sə̀ wo à sə kà cù cèpgə̀ wèŋ cèp cù, sə̀ wo à kpʉ sa’ ni’ ma mòk wèŋ gʉŋ fe’lə sə̀’, sə̀ wo à sə kà gìgə̀ wèŋ gi fe’lə, nə ye bə sə̀ jì lis wèŋ sə ye fe’lə bum sə̀mok. Bʉ̀ʉ sə wèŋ à kùksə liŋ Nwì bʉ̀ʉ Izùrɛ wèŋ bʉ̀ʉ bum sə̀ wo à yə yè’sə.

³²Anə geŋ Jisòs to benə ŋgàa fàak ye sə wèŋ ŋgʉ ni’ì yi, nə dʉk fa wo də, <<Manziŋ sə ko mʉ bohòbʉ̀ʉ yè’e cɛ̀bʉ̀ə̀, bʉ̀ʉsə̀ wo cu vesiwèŋ ntinə nùumbu tɛ’, nə kà yumok zʉ. Mʉ̀ ka sə̀’ dzəm co mʉ̀ dʉk də wo lo njè vɛ’nə sə̀’ dzəm, bʉ̀ʉsə̀ aco mòk kə gbʉ njè mandzə̀.>> ³³Ŋgàa fàak ye sə wèŋ à yuk vɛ’nə, wo fek yi də, <<Aco wo jəŋ bɛŋ ŋgòŋ fɛɛŋ fòco a fa bwìŋ wùriŋ vɛ’ɛ nɛ?>> ³⁴Fana Jisòs fek yà’wèŋ də, yà’wèŋ tse’ ntuhu brɛd fa’nə sʉ̀ nɛ? Wo də, <<Vès tse’ mègù ntuk sàmba bə bəbwe fuk mok.>> ³⁵Fana Jisòs dʉk fa bʉ̀ʉ sə pwe’fo’ də yà’a cum nze. ³⁶Yi jəŋ ntuhu brɛd sə̀ sàmba bə fuk sə, nə kotse’ yà’. Yi kwasə wes Nwì fana yi bə’rə yà’, nə sə fa bohòŋgàa fàak ye sə wèŋ. Wo jəŋ, nə sə fa bwi bʉ̀ʉ sə wèŋ. ³⁷Bʉ̀ʉ sə pwe’fo’ à zʉ, nə ze’ vɛ’ɛ bə̀boŋ. Wo à te’e benə mfə̀mfòok sə̀ yà’ à sə gbʉ̀ sə nze ghà nə̀ wo à sə zʉ sə kwès sàmba. ³⁸Bʉ̀ʉ sə̀ wo à zʉ sə à ye bwìŋ ncùhù kwè, wù kà bə̀ba bə bweŋke’ wèŋ ta. ³⁹Yi ànə gʉ wes bʉ̀ʉ sə wèŋ sam lo fana yi ni fe’lə sə ŋgwesə̀, nə lo yuye mvwe’ nzeŋgòŋ lak Màgadàn.

Wo Də Jisòos Gʉ Niŋtsok Fa Wo Maŋgəŋgèŋ

(Mak 8:11-13; Luk 12:54-56)

¹Nùmbu mòk à ye, bʉ̀ʉ Faràsi mok nə ye bʉ̀ʉ Sadusì wèŋ à və̀ də wo kə mumsə ja’a Jisòs. Wo fek yi də nà’a gʉ niŋtsok fa wo maŋgəŋgèŋ mòk nə̀ aco nà’ niŋ fa wo də yi tse’ ŋàaŋ Nwì. ^2-3Yi dʉk fa yà’wèŋ dʉk də, <<Wèŋ rì mègù ŋgòkʉ̀k gèsə lo mʉbu, nə riŋ də anə ye ŋga’a vɛ’ɛ bə vɛ’ɛ wèŋ. Wèeŋ tesə zəzòŋ nə ye ŋga ntòbu bə̀baŋ fana wèŋ də anə ye ntinə bʉp. Nə̀ nconùum ye ŋga ntòbu bʉ̀ʉŋ bə̀baŋ, wèŋ də anə ye zòŋ bə̀boŋ. Wèŋ riŋ yà’sə, nə kà bum sə̀ yà’a co mvə̀k ŋgònìtsə̀’ bum sə̀ niè’ riŋ bʉ̀ʉ yà? ⁴Wèŋ sə̀ niè’ yè’sə, wèeŋ bʉ̀ʉ sə̀ bʉp, ŋgàa kà Nwì rì wèŋ. Wèŋ dʉk mʉ də mʉ gʉ niŋ fa weŋ maŋgəŋgèŋ è? Kàcò. Mʉ nə kà nà’ gʉ̀. Maŋgəŋgèŋ nə̀ wèeŋ nə ye mègù nə̀ co à ye bohòŋgà tsòhòbum Nwì nə̀ liŋ yee Jonà nà’a.>> Yi ànə cep wes vɛ’nə, fana yi me’rə yà’wèŋ, nə lo gɛsə yuye.

Jisòs Yə’rə Bwe Ye Wèŋ ŊgòRɛɛŋ Yi

(Mak 8:14-21)

⁵Bə ŋgàa fàak ye wèŋ à to tesə lònto ndzəp ma nja fana ŋga ŋgàa fàak ye sə swì ŋgòjə tse’ lòbrɛd. ⁶Jisòs dʉk fa wo də, <<Wèeŋ jəŋ ŋkərə̀ bə nsàap yis bʉ̀ʉ Faràsi bə bʉ̀ʉ Sadusì wèŋ.>> ⁷Ànə geŋ wo sə cep kɛ’ mʉtsətsə’rə̀ə wo anə dʉk də yi dʉk vɛ’nə bʉ̀ʉsə̀ a swì ŋgòjə tse’ və̀ brɛd. ⁸Jisòs riŋ yusə̀ wo sə cèp sə, nə dʉk fa yà’wèŋ də, <<Kɛ’ àmaa, wèŋ ka dzədzəm bə yusə̀ mʉ̀ sə gʉ̀ʉ tse’. Wèŋ sə cèp kɛ’ də wèŋ swì ŋgòjə tse’ brɛd yè’sə bʉ̀ʉ yà? ⁹Co wèŋ ka yè’e ntòsə̀’ rɛɛŋ geŋ nà? Co wèŋ sə kà mvə̀’nə̀ mʉ̀ à fa bwìŋ ncùhù tàŋ ntuhu brɛd sə̀’ tàŋ yà’a mok tsərə à? Wo à zʉ yà’ vɛ’nə, wèŋ te’e benə fe’lə sə̀ sə nze kwès sʉ̀ nɛ? ¹⁰Nə ye sə̀’ də wèŋ swì ntuhu brɛd sə̀ sàmba sə̀ bwìŋ ncùhù kwè à zʉ yà’a sə̀’ ɛ̀? Wo à zʉ wes, wèŋ te’e benə sə̀ sə nze kwès sʉ̀ nɛ? ¹¹Anə gʉ va ŋkuŋ mʉ cèep, wèŋ kà rì də mʉ̀ sə kà yè’sə brɛd nə̀ brɛd nè’e dʉk ɛ? Yusə̀ mʉ̀ sə dʉk sə də, wèeŋ jəŋ ŋkərə̀ bə yis bʉ̀ʉ Faràsi bə bʉ̀ʉ Sadusì wèŋ.>> ¹²Ànə geŋ fana bwe ye sə wèŋ rɛɛŋ də yi anə sə ka yà’wèŋ də wo jəŋ ŋkərə̀ bə yis sə̀ wo gʉ̀gə̀ brɛd bə zeŋ yè’e dʉk. Wo riŋ də yi anə sə cep yà’sə də wo jəŋ ŋkərə̀ bə bum sə̀ bʉ̀ʉ Faràsi bə bʉ̀ʉ Sadusì wèŋ sə yə’rə fa bwìŋ.

Pità Dʉk Də Jisòos Ŋkum Ŋgà Gèm Bwìŋ

(Mak 8:27-30; Luk 9:18-21)

¹³Jisòs à kə̀ dzèŋ nzeŋgòŋ Sìsàriyà Filìpi fana yi fek ŋgàa fàak ye sə wèŋ də, <<Bwìiŋ dʉkgə̀ də mʉ̀, mo ŋwè, mʉ yè’sə ndà?>> ¹⁴Wo sə dʉk fa yi də, <<Mok dʉkgə̀ də wu Jon ŋgà bàptɛsə̀ bwìŋ, mok də wu Àlajà, mok də a Jèrèmiyà kè ŋgà tsòhòbum Nwì mòk nə̀ yi à ye fa’ àlɛ’.>> ¹⁵Fana yi fek mali wo sə̀’ də, <<Wèŋ yàwèŋ nɛ? Wèeŋ dʉkgə̀ yàwèŋ də mʉ yè’sə ndà?>> ¹⁶Saimʉ̀ Pità dʉk də, <<Wu Ŋkum ŋgà gèm bwìŋ, nə̀ wo à dʉk nə, nə̀ wu mo Nwì nə̀ yi cu ŋwəm nə.>> ¹⁷Fana Jisòs nə dʉk fəsə fa nà’ də, <<Rɛŋsi yòSaimʉ̀ mo Jonà. Bʉsə̀ ka wu yè’sə ŋwè tsok fa. Tsə̀’ fa wu yà’ Tɛ̀’ am nə̀ yi cu mʉbu. ¹⁸Nə ye sə̀’ də mʉ̀ sə to fa wu liŋ ŋga’a də Pità (lìs), mʉ nə ci cos àm mʉmvwe’ lìs ènə. Ŋàaŋ kpʉ nə kà cos àm nə yumok gʉ̀. ¹⁹Mʉ nə fa wu ki ncùu gaŋ sə̀ Nwì sə. Yusə̀ wù kì tes yà’ sə nze fɛɛŋ nə ye megu mʉbu sə̀’ vɛ’nə. Yusə̀ wù fìrə me’rə yà’ sə nze nə ye mʉbu sə̀’ vɛ’nə.>> ²⁰Fana yi tipsə ŋgàa fàak ye sə wèŋ vɛ’ɛ gʉgʉŋ də yà’a kà ŋwə̀ nəmòk də yi yè’e ŋkum ŋgà gèm bwìŋ nə̀ wo à dʉk nə tsə̀’ fa lok.

Jisòs Tsə̀’ Mvə̀’nə̀ Kpʉ Ye Nə Ye

(Mak 8:31-9:1; Luk 9:22-27)

²¹À yè jə mvə̀k ànə nə lo mantombì, Jisòs yeto ŋgòtsòhòfa ŋgàa fàak ye sə wèŋ jəja də yi nə lo tsoŋ li mvwe’ lak Jòrosalèm, nə kə ye ŋgə’ fo’ wùriŋ. Yi nə ye ŋgə’ nə ndzə bohòbʉ̀ ŋkwàha bʉ̀ʉ sə̀ fo’ bə ŋgàa fa satikà’ sə̀ ghaŋ wèŋ bə ŋgàa yə’rə̀ fa bwìŋ lʉ̀k. Də wo nə zə yi sə̀’. Nùmbu nə̀ tɛ’ ye, yi lokok fe’lə mvwe’ kpʉ sə̀mok. ²²Yi ànə dʉk vɛ’nə, Pità ko soŋsə gɛsə lo yi fo’, nə sə jwa nà’. Pità nə sə dʉk də, <<Kaco Nwì dzəm yeŋ Tà! Kaco yè’sə ye lok fʉk bohòwù vɛ’nə yeŋ.>> ²³Yi bʉʉŋ, nə dʉk fa Pità nə də, <<Coho gɛsə ŋgʉ ni’ì mʉ̀ wùu Satà! Wu yà’sə nsàp yumòk nə̀ nà’ sə təhə lok mʉ mandzə̀, bʉ̀ʉsə̀ yusə̀ wù cèp yà’sə, a tsətsərə̀ nə̀ bwìŋ tse’ nà’ wo, ka nə̀ Nwì yeŋ.>>

²⁴Fana Jisòs tsok fa ŋgàa fàak ye sə wèŋ də, a ye-a ŋga ŋwə̀ nəmòk dzəm-a ŋgòyù lòyi fana nà’a nə bɛŋ to ntòbum sə̀ ni’ nà’ sə dzəm yà’, nə bək jəŋ ntə̀əŋ nà’ ŋkuŋ nə bɛ’ lo yi. ²⁵Yi də, <<Bʉsə̀ ŋwə̀ nə̀ yi gəhə tse’-a yòŋsə̀ ye fana nà’a nə bisə wà. Nə ye də ŋwə̀ nə̀ yi jə yòŋsə̀ ye co yusə̀ wà bʉ̀ʉ mʉ̀ fana yi nə kə tse’ nà’. ²⁶Bʉsə̀ swe’e sə̀ ŋwèe nə tse’ sə yè’sə yà, ŋga yi tse’-a nzeŋgòŋ nə pwe’fo’, nə kə bisə yòŋsə̀ ye ɛ? Kènə yusə̀ aco ŋwè kupsə yà’, yà’ kʉrə bə yòŋsə̀ ye yè’sə yu yà? ²⁷Bʉsə̀ mʉ̀ nə̀ mʉ mo ŋwè, ves masinjàa am wèeŋ nə̀ və̀ bə ŋàaŋ Tɛ̀’ am, nə lak ndàaŋwè pwe’fo’ mvə̀’nə̀ yi à gʉ̀ fàak ye. ²⁸Mʉ̀ sə tsə̀’ weŋ yè’e zìnə də bʉ̀ʉ mok wèŋ tə fɛnə sə̀ wo nə kà ntòkpʉ ŋga wo yə mʉ̀ʉ mo ŋwè mvə̀’nə̀ mʉ̀ sə və̀ bə gaŋ ŋkum am sə.>>

Jisòs Kupsə Nsəsə̀ Mʉ Ndàhà

(Mak 9:2-13; Luk 9:28-36)

¹À cà nùumbu ntùŋfu fana Jisòs to jəŋ Pità bə Jem nə ye Jon nə̀ yi moma Jem nə, bə yà’wèŋ kok lo mʉmvwe’ nda mòk nə̀ sə̀sap. Wo à kə̀ cu mègù mbwa woòwo. ²Fana wo ye ŋga nsəsə̀ə Jisòs kupsə bʉʉŋ mok nsàp nə̀ zok. Si ye sə rɛŋ co nùm, cə̀k ye sə rɛŋ co marɛŋ vɛ’ɛ. ³Wo ye fe’lə sə̀’ ŋga Musì bə Àlajà tesə və̀ mʉbu, nə sə taaŋgàm bə Jisòs nə wèŋ. ⁴Fana Pità nə dʉk fa Jisòs də, <<Tà, yà’ bòvɛ’ɛ wùriŋ mvə̀’nə̀ vesùwèeŋ fɛŋ yè’sə. A ye-a ŋga wù dzəm fana mʉ̀ ci ba’rə tes bwe duŋ fɛŋ tɛ’. Mò’fis nə̀ njò, mòk nə̀ Musì, mòk ye nə̀ Àlajà.>> ⁵Yi ànə sə cep mali ntòfo’ fana mbàk mòk nə̀ nà’ sə fop vɛ’ɛ wùriŋ à və̀, nə kə təhə lok wo. Wo yuk ŋga ŋgì ŋwə̀ nəmòk sə cep vesə ndzənə mbàk nə də, <<Nè’e mo àm nə̀ mʉ̀ dzəm yi sə ntʉʉ̀ mʉ̀, mʉ kwagə̀ bohòyi wùriŋ. Yusə̀ yi cèp pwe’, wèeŋ yuk fa yi.>> ⁶Ŋgàa fàak ye sə wèŋ ànə yuk vɛ’nə fana wʉə ko wo vɛ’ɛ nsàp nə̀ co wù kà cèp to. Wo coho gbʉ fə’ə gesə lo si awo ma sə nze wo pwe’. ⁷Jisòs və, nə kə jwɛŋ wo bə bo ye. Yi dʉk fa wo də, <<Wèeŋ kà wəp, wèeŋ lokok mʉtsə̀.>> ⁸Wo à mùk kok lis awo, wo kà ŋwè fo’ mok yə. Wo ye megu Jisòs yiìyi.

⁹Mvə̀’nə̀ wo à sə tsə mʉndahà anə fana Jisòs tipsə wo də, <<Wèeŋ kà ŋwə̀ nəmòk bum sə̀ wèŋ yə yè’sə tsə̀’ tə̀tè ŋga mʉ̀ʉ mo ŋwè, mʉ̀ lòkok mvwe’ kpʉ ŋkuŋ.>> ¹⁰Ŋgàa fàak ye sə wèŋ à fek yi sə̀’ də, <<Njo nə̀ ŋgàa yə’rə̀ fa bwìŋ lʉ̀k wèŋ sə dʉk də Àlajàa nə və tsoŋ ŋkuŋ Krɛst və ŋgòtɛsə ves, a bʉ̀ʉ yà?>> ¹¹Yi dʉk fəsə fa yà’wèŋ də, <<A zìnə də Àlajàa nə və. Yi nə və ŋgògʉ̀hʉ tsə’rə fəsə bum pwe’. ¹²Nə ye də mʉ̀ sə tsə̀’ weŋ də Àlajà nə à və̀ laŋ, fana wo kà yi rì. Wo à jə yi, nə gʉ yi mvə̀’nə̀ wo dzəm. Nə ye sə̀’ də mʉ̀ʉ mo ŋwè, mʉ nə ye ŋgə’ ndzə bohòwo sə̀’ vɛ’nə.>> ¹³Ànə geŋ bwe ye sə wèŋ rɛɛŋ bə zeŋ də yi sə dʉk Jon ŋgà bàptɛsə̀ bwìŋ.

Jisòs Tɛsə Mo Nəmòk Nə̀ Yi Tse’ Yòŋsə̀ Ze’

(Mak 9:14-32; Luk 9:37-45)

¹⁴Wo ànə bwi foho və mvwe’ sə̀ bwìŋ à mà cu sə fana ŋwə̀ nəmòk caŋ və bohòyi, nə kə təəŋ fo’ bə tumfərə. Ŋwə̀ nə sə cep də, ¹⁵<<Tà, koksə-a manziŋ bohòmo àm ɛ̀. Mo àm nə ŋgà gbʉ̀ nə̀nò’. Yi sə yə ŋgə’ bə zeŋ vɛ’ɛ wù kà fʉ̀’. Yi gbʉ̀ yisko’gə̀ mʉ misə̀ riŋ riŋ, nə sə gbʉ ni sə ndzəpə̀ sə̀’ riŋ riŋ. ¹⁶Mʉ̀ jə lòyi bohòŋgàa fàak yo, nà’ ghak ŋàŋ mvə̀’nə̀ co wo gʉ nà’ me.>> ¹⁷Jisòs ànə yuk vɛ’nə, yi cep də, <<Wèeŋ yè’sə gʉgʉtu, wèŋ ka dzədzəm nə̀ co wèŋ luŋsə ŋwè fo’ sə ntʉʉ̀ wèŋ tse’. Mʉ nə cum geŋ vesùwèŋ, nə sə ko ntʉm vɛ’nə tə̀tè kə dzeŋ sè? Wèeŋ jəŋ və fa mʉ yi fɛn.>> ¹⁸Jisòs jwa yòŋsə̀ ze’ nə̀ nà’ a sə gʉ̀ ŋkuŋ yi sə yaŋ nə fana nà’ tesə gɛsə lo ndzə ni’ì yi anə sə̀’ ghà ànə.

¹⁹Ànə geŋ ŋgàa fàak Jisòs sə lo, nə kə fek swihi yi də, <<Vès anə fis fʉk yàvès nà’ bʉ̀ə̀ yè’sə bʉ̀ʉ yà?>> ²⁰Yi dʉk fa yà’wèŋ də, <<A bʉ̀ʉsə̀ dzədzəm àwèŋ nə̀ ŋgòlùŋsə bwìŋ bə zeŋ nə, nà’a jo. Mʉ̀ sə tsə̀’ weŋ sə̀’ də a ye-a ŋga wèŋ tse’ mègù-a mʉdzədzəm momjo co mvə̀m nzaŋ vɛ’ɛ fana aco wù dʉk fa nda nè’e də, <Coho fa’nə, nə kə təəŋ fa’>, nà’ coho lo. Yumok kà sə̀ co wèŋ kà yà’ gʉ̀ to mok ye. [ ²¹Aco bɛ’fis to megu nsàp ènə pìriyà bə dzə̀ zʉzʉ ba bwɛ̀rɛ yumok ka mok ye fe’lə.]>>

²²Wo sə kɛ’ kɛ’ca nzeŋgòŋ Galìli anə. Ànə geŋ wo və mvwe’ mò’fis fana Jisòs dʉk fa bwe ye sə wèŋ dʉk də, <<Wo nə jəŋ mʉ̀ʉ mo ŋwè, nə fa ndzə bohòbwìŋ. ²³Wo nə zə mʉ, nùmbu nə̀ tɛ’ dzèeŋ, mʉ̀ tesə fe’lə və mvwe’ kpʉ sə sə̀mok.>> Bwe ye sə wèŋ ànə yuk vɛ’nə fana manziŋ ko wo vɛ’ɛ nə̀bʉp.

Nzak Làk Tas Mʉmvwe’ Ndap Nwì Nə̀ Ghaŋ

²⁴Jisòs bə bwe ye sə wèŋ à kə̀ dzèŋ mvwe’ lak Kàpanùm, nə cum fo’. Nùmbu mòk à ye bʉ̀ʉ sə̀ wo jəgə̀ mbàam tas sə̀ bwìiŋ là’gə̀ yà’ mʉmvwe’ ndap Nwì nə̀ ghaŋ nə wèŋ kə fek Pità də, <<Masà àwèŋ nè’e là’gə̀ mbàam yè’sə sə̀ laŋ à?>> ²⁵Yi dzəm də, <<Ŋ̀, nà’a là’gə̀ə.>> Ànə geŋ yi bwi lo yuye nda’à wo. À kə̀ dzèeŋ ŋga yi ka yumok ntòcep lok fana Jisòs fek nà’ də, <<Wù tsəm yòyè’sə da Pità? Ŋkəŋkum sə̀ sə nze fɛɛŋ ko jəgə̀ mbàam tas awo yè’sə bohòndà wèŋ? Wo jəgə̀ yà’ bohòbwe awo kè bohòbʉ̀ʉ sə̀ zok wèŋ nɛ?>> ²⁶Yi dʉk də a yegə̀ bohòbʉ̀ʉ sə̀ yà’wèŋ ka bwe awo yeŋ. Fana Jisòs cep fe’lə sə̀’ də, <<Ye də bwe awo ka yàwo nzak tse’, ka vɛ’nə yeŋ nà?17:26 Bʉ̀ʉ Jus wèŋ sə̀ mbəmbam sə̀ wo dzèŋ lùumŋgòŋ hum ba wèŋ à sə làkgə̀ mbàam mok sə̀ wo à sə gʉ̀hʉ tsə’rəgə̀ ndap Nwì nə̀ ghaŋ nə bə zeŋ lùlùm.²⁷Nə yeè nə də ŋgògʉ̀ də ya wo kà jòk fana dù sə mantùŋ. Wu kə̀ dzèŋ ca, wù mak gesə lop sə ndzəpə̀ anə. Fuk nə̀ wu ko to nà’ mantombì, wu nə ye mbàm mʉ cùhù yi anə. Wù fis jəŋ mbàm nə, nə kə fa wo ŋgòlà’ tiŋ tu yòbə sə̀ yàm bə zeŋ.>>

Ŋwə̀ Nə̀ Ghaŋ Ndà?

(Mak 9:33-37; Luk 9:46-48)

¹Mvə̀k ànə à ye fana ŋgàa fàak Jisòs sə wèŋ və bohòyi, nə sə fek nà’ də, <<Mvə̀’nə̀ gaŋ sə̀ mʉbu cu, nsàp ŋwə̀ nə̀ yi yam gha’ mok fo’ mantombìi Nwì yi yè’sə ndà lɛ?>> ²Jisòs to və mo nəmòk, nə tes nà’ mʉtsətsə’rə̀ə yà’wèŋ. ³Fana yi tsok fa yà’wèŋ də, <<Mʉ̀ sə tsə̀’ weŋ yè’e zìnə də tse’ŋga wèŋ kupsə, nə ye co bəbweŋke’ ŋkuŋ bwɛ̀rɛ wèŋ kà mvwe’ gaŋ sə̀ Nwì sə kə̀ ni yuk. ⁴Ŋwə̀ nə̀ yi jə lo-a ni’ ye sə nze co mo nè’e fana nà’a yi nə̀ yi yam càsə mok wèŋ mvwe’ gaŋ sə̀ Nwì sə yi. ⁵Ŋwə̀ nə̀ yi jə-a nsàp mo nə̀ co nè’nə mʉnə liŋ am fana ye də yi jə yà’sə mʉ̀.

Nza’ Mə̀mumsə̀

(Mak 9:42-48; Luk 15:3-7; 17:1-2)

⁶<<Nə ye sə̀’ də a ye-a ŋga ŋwə̀ mòk gʉ̀ bəbwe sə̀ wo dzəm bohòmʉ̀ yè’sə mòk də yi gʉ bʉp fana boŋ ghak bohòyi co wo jəŋ ŋgòk, nə swi’ kə’ə fa ŋwə̀ ànə nà’ kə̀ mìhi, nə mak gesə lo yi sə mvwe’ ndzəp nə̀ cəco. ⁷Bʉ̀ʉ sə̀ sənə nzeŋgòŋ nə cu bə ŋgə’ njo nə̀ mə̀mumsə̀ə sə̀ aco yà’ gʉ ŋwè ŋgògʉ̀ bʉp yè’sə cu fo’. Mə̀mumsə̀ə nə və tsooŋ li, megu də a ŋgə’ nə̀ bʉp bohòŋwə̀ nə̀ yi sə jə və̀ mə̀mumsə̀ nə. ⁸Nə ye sə̀’ də a ye-a ŋga bo yo kè kùu yo àlɛ’ sə gʉ̀ wu ŋgògʉ̀ bʉp fana wù gwɛ’ tiŋ mak yà’. Bòghak də wu kə ni lak lùŋ bə bo kè kù ma mò’fis nə noŋsə nə̀ ŋgòkə̀ mà’ gesə lòwu sənə mis sə̀ yà’a kà liìŋgə̀ bə bo kè kù ma ba fo’. ⁹Nə ye də a ye-a ŋga lis yo sə gʉ̀ wu, wù sə gʉ bʉp fana wù so’rə fis mak yà’. Bòghak co wù kə ni mvwe’ lùŋ bə lis ma mò’fis nə noŋsə ŋgòkə̀ ni mvwe’ ŋgə’ nə̀ sə misə̀ bə lis ma ba fo’.

¹⁰<<Wèeŋ jəŋ ŋkərə̀ də wèeŋ kà bəbweŋke’ yè’e wèŋ nə̀ mò’fis co yusə̀ wà jə. Mʉ̀ sə tsə̀’ weŋ də mvə̀’nə̀ yà’ cu mʉbu, masinjàa bəbweŋke’ yè’sə wèeŋ cugə̀ bə Tɛ̀’ am wèŋ mvwe’ mò’fis nùumbu pwe’fo’. [ ¹¹Mʉ̀ʉ mo ŋwè, mʉ̀ à və̀ ŋgòkə̀ làp yə bʉ̀ʉ sə̀ wo à bisə.] ¹²A ye-a wù, wù dʉk bə ncèp nè’e də yà? A ye-a ŋga ŋwə̀ nəmòk tse’-a nsùŋgaaŋ ye ŋkʉ̀ mò’fis, fana nə̀ mò’fis jam bisə ca, yi nə lap lo nə̀ mò’fis, nə me’rə sə̀ hum və̀ke’-ncòp-və̀ke’ sə də yà’a sə zʉ tse’ ŋgaŋ mʉndahà, ka vɛ’nə ye à? ¹³Nə ye də, a ye-a ŋga yi kə̀ làp yə nà’, mʉ tsok weŋ də yi nə kwa ghak bə zeŋ nə noŋsə sə̀ hum və̀ke’ ncòp sə̀’ və̀ke’ sə̀ yà’ ka yàwo bisə sə. ¹⁴Ye də wèeŋ riŋ də tɛ̀’ am nə̀ mʉbu nə sə kà dzəm də mʉmweŋke’ nə̀ mò’fis bisə dzəm.

Ncèp Nə̀ BohòMoma Yo Nə̀ Yi Gʉ̀ Wu Bʉp

(Luk 17:3)

¹⁵<<A ye-a ŋga moma yo mòk gʉ̀ wu bʉp, wù lo bohòyi, wenə ye ba, wù tsok fa yi yusə̀ yà’ yaaŋ wu wenə sə. A ye-a ŋga yi dzəm yusə̀ wù tsə̀’ yi sə, ye də wù ko fəsə və̀ moma yo nə ma ŋkwɛ̀ŋ laŋ. ¹⁶A ye-a ŋga yi ka wu njònə yuk fa, wù to jəŋ fe’lə lo ŋwə̀ nəmòk kè bwìŋ ba àlɛ’ sə̀mok. Ya yusə̀ wù sə cèp pwe’, bʉ̀ʉ yè’sə wèeŋ nə ye yàwo ŋgàa yuk ntu’ ŋgòdə wo à yuk yàwo vɛ’ɛ bə vɛ’ɛ. ¹⁷A ye-a ŋga yi ka yà’wèŋ sə̀’ yuk fa, wu jəŋ lo nzak nə mok mantombìi cos. A ye-a ŋga cos cèep, yi kà sə̀’ dzəm malì fana wèŋ jəŋ yi mok co yi pegè kè co ŋgà ko mbàm tas àlɛ’. ¹⁸Mʉ̀ sə tsə̀’ weŋ yè’e zìnə də, a ye-a ŋga wèŋ kì-a yumok sə nze də yà’ tə vɛ’, wo nə kiŋ yà’ mʉbu sə̀’ vɛ’nə. Nə ye sə̀’ də wèeŋ fìrə-a yumok sə nze, wo nə firə yà’ mʉbu anə sə̀’. ¹⁹Mʉ̀ sə tsə̀’ fa weŋ mòk sə̀’ də a ye-a ŋga wèŋ ba dzəm tse’ cù mò’fis bə yà lòoŋ, nə lɛŋ pìriyà bə zeŋ fana tɛ̀’ am nə̀ yi cu mʉbu nə nə gʉ fa weŋ yà’. ²⁰Njo nə̀ bwìŋ ba kè tɛ’ àlɛ’ kə̀ benə-a mvwe’ mò’fis bʉ̀ʉ liŋ am fana mʉ nə ye mʉtsətsə’rə̀ə wo anə.>>

Gbʉ’ Mofàk Nə̀ Yi Kà Ŋwè Yumok Swìfagə̀

²¹Ànə geŋ Pità kə fek Jisòs nə də, <<Tà, aco moma am gʉ mʉ bʉp kɛ̀’ sʉ̀, mʉ̀ sə swifa yi-ɛ? Co kɛ̀’ sàmba vɛ’ɛ àlɛ?>> ²²Jisòs nə dʉk fa nà’ də, <<Mʉ̀ ka də a kɛ̀’ sàmba dʉk, a kɛ’ hum sàmba bòp sàmba. ²³Aco a fʉhʉ gaŋ sə̀ mʉbu sə bə ŋkum mòk nə̀ yi à dzəm də yi taŋ ja’a mbàam ye bə ŋgàa fàak ye ya yi riŋ mvə̀’nə̀ bwe fàak sə wèŋ sə gʉ̀ bə mbàam ye sə. ²⁴Yi à yèto ŋgòta ntɛ̀ŋ, wo ko jəŋ və fa yi mòk nə̀ yi tse’ ŋkum nə malà’ mbàm. ²⁵Mvə̀’nə̀ yi ànə ka mbàam sə̀ co yi lak tse’ fana ŋkwà’ ŋwə̀ ye nə dʉk də wo seŋ yi co ŋkwɛ̀ŋ. Wo seŋ nà’ bə ŋgwe nà’ nə ye bwe nà’ bə bum nà’ sə̀ nà’ tse’ pwe’ ya wo lak ka nà’ sə fo’. ²⁶Ŋgà fàk nə təəŋ tsoŋ sə nze bə tumfərə, nə wup fa ŋkwà’ ŋwə̀ ye nə bo vɛ’ɛ wùriŋ. Yi lɛŋ nà’ vɛ’ɛ də, <Tà, ko ntʉm, mʉ nə lak wes fa wu mbàam yo pwe’, yumook nə kà bisə̀.> ²⁷Manziŋ à ko ŋkwà’ ŋwə̀ nə. Yi me’rə ŋgà fàk nə, nə swi fa nà’ mbàam sə̀ nà’ tse’ yi sə. ²⁸Ŋgà fàk ànə à tesə tsə ntɛ̀ŋ, yi kʉrə bə ŋgà fàk mòk sə̀’ co yi ŋga yi à sə bɛ’ megu nà’ mbàm ncùhù co tàŋ vɛ’ɛ. Yi tap ko ŋam pik tse’ nà’ kə̀ mìhi, nə sə dʉk də, <Lak fa mʉ mbàam am sə.> ²⁹Ŋgà fàk ènə gbʉ ye sə̀’ sə nze, nə sə lɛŋ nà’ də, <Kwəkwè’, ko-a ntʉm, mʉ nə lak wes fa wu mbàam yo.> ³⁰Yi kà dzəm. Yi kə nisə nà’ ndapndzəm də tse’ŋga nà’ làk yi ŋkuŋ. ³¹Ŋgàa fàak mok sə̀ a yegə̀ bə yà’wèŋ à yə yusə̀ yi gʉ̀ yè’sə fana yà’ yaaŋ wo vɛ’ɛ wù kà fʉ̀’. Wo lo, nə kə tsok fa ŋkwà’ ŋwə̀ àwo nə bum sə̀ yà’ ye yè’sə pwe’fo’. ³²Anə geŋ ŋkwà’ ŋwə̀ nə to yi və. Yi dʉk fa nà’ də, <Wù mo nə̀ bʉp! Mʉ̀ a swìfa wu ka sə̀ wù tse’ mʉ yà’a pwe’fo’ bʉ̀ʉsə̀ wù a lɛŋ mʉ. ³³Nə ye də kaco wù koksə manziŋ bohòŋgà fàk mòk sə̀’ mvə̀’nə̀ mʉ̀ gʉ̀ bohòwù yà’a yeŋ à?> ³⁴Mvə̀’nə̀ ntʉm à sə yaaŋ yi fana ŋkwà’ ŋwə̀ ye nə à jə yi, nə fa sə̀’ ndzə bohòŋgà yeŋsə bwìŋ ŋgə’ də wo nisə nà’ ndapndzəm, nə ye də tse’ŋga nà’ làk wes fa yi mbàam ye sə sə̀’ pwe’fo’. ³⁵Yà’a sə̀’ mvə̀’nə̀ Tɛ̀’ am nə̀ yi cu mʉbu nə gʉ bohòwèŋ sə̀’ vɛ’nə, ŋga a ye-a də wù ka moma yo sə ntʉʉ̀ wù swifa na.>>

Nza’ Mè’rə̀ Ŋgwe

(Mak 10:1-12; Luk 16:18)

¹Ànə geŋ mvə̀’nə̀ Jisòs ànə cep wes bum yè’sə fana yi ye’e me’rə nzeŋgòŋ Galìli anə. Yi lo mvwe’ nzeŋgòŋ Jùdiyà nə̀ nà’a ma ndzə ntondzəp Jòridàŋ. ²Bwìŋ à yù lòyi fo’ vɛ’ɛ nə̀bʉp, yi gʉ mesə fa wo yiyaŋ awo fo’. ³Bʉ̀ʉ Faràsii mok wèŋ à və̀ kə̀ tsèŋ yi də ya wo mumsə ja’a yi. Wo fek yi də, <<Aco lʉ̀k dzəm də ŋwèe mè’rə ŋgwe ye bə njo nə̀ nà’ bòyi, ye də yi ka yà’sə bʉp gʉ à?>> ⁴Yi cep fəsə fa wo də, <<Wèŋ a ka mvəsə̀ wo à còm də Nwì ànə gʉ to ŋwè, yi gʉ ŋwə̀mbam bə ŋwàŋwè yà’a ntòtaŋ à? ⁵Yi ànə gʉ wo vɛ’nə fana yi dʉk də,

<Nà’a njo nə̀ ŋwèe nə me’rə tɛ̀’ ye bə ma ye, nə kə be’lə bə ŋgwe ye.

Wo sə̀ ba sə nə ye mok ŋgùpni’ nə̀ mò’fis.>

⁶Ye də wo ka mok ba yeŋ fe’lə, wo mok ŋgùpni’ nə̀ mò’fis. Ye də yusə̀ Nwì a be’lə yà’ mvwe’ mò’fis fana ŋwə̀ nəmòk kà də yi gapsə yà’ dʉk.>> ⁷Wo fek fe’lə yi də, <<Ànə geŋ Musì nə dʉk də aco ŋwè com fa ŋwà nə ŋwàk nə̀ ŋgònìtsə̀’ də yi mè’rə nà’ laŋ nə me’rə yi lo ɛ?>> ⁸Yi dʉk fa fe’lə yà’wèŋ sə̀mok də, <<Musì à mè’rə də wèeŋ mè’rə yep awèŋ bʉ̀ʉsə̀ ntʉm awèŋ gʉ nə̀bʉp, bwɛ̀rɛ mvə̀’nə̀ yà’ à yeto mantombì à ka vɛ’nə yeŋ yuk. ⁹Mʉ̀ sə tsə̀’ weŋ sə̀’ də a ye-a ŋga ŋwè me’rə ŋgwe ye, ŋga yi ka nà’ bʉ̀ʉ njo nə̀ də ŋwà nə sə ko nto me’rə, nə jəŋ fe’lə ŋwà mòk sə̀mok fana ye də yi yà’sə ŋgà ko nto.>>

¹⁰Ŋgàa fàak ye wèŋ dʉk fa yi də, <<A ye-a ŋga nzak ŋgwe bə ndum mʉ mvə̀k ènə, ye də bòghak co ŋwè kà ŋwàŋwè jə lo’.>> ¹¹Yi dʉk fa fe’lə wo də, <<Kaco bwìŋ pwe’ dzəm ncèp ènə yeŋ. Aco dzəm megu nà’ bʉ̀ʉ sə̀ Nwì a fa wo ncèp nə yi. ¹²Bwìŋ cu yo sə̀ wo à dzə wo ləm. Bwìŋ cu sə̀’ yo sə̀ wo à ya’ wo ŋkuŋ wo bʉʉŋ ləm. Mook sə̀’ yo sə̀ wo bʉ̀sə ni’ awo co ləm njo gaŋ ŋkum Nwì. Ŋwə̀ nə̀ yi rì də aco yi dzəm to ncèp ènə fana yi dzəm sə̀ ntɛ̀ŋ.>>

Jisòs Sè Bəbweŋke’ Wèŋ

(Mak 10:13-16; Luk 18:15-17)

¹³Ànə geŋ wo jəŋ və fa yi bəbweŋke’ wèŋ də yi naaŋ fa yà’ bo, nə gʉ pìriyà. Ŋgàa fàak ye wèŋ ànə ye vɛ’nə, wo jwa sa’rə bʉ̀ʉ sə də yà’a kà vɛ’nə gʉ̀. ¹⁴Jisòs dʉk də, <<Wèeŋ me’rə bəbweŋke’ wèeŋ və bohòmʉ̀, nə kà wo mandzə̀ lok, bʉ̀ʉsə̀ gaŋ ŋkum sə̀ mʉbu sə, tse’ yà’ nsàap sə̀ co wo yè’sə.>> ¹⁵Fana yi naaŋ fa yà’wèŋ bo ye mʉ tuhù, nə se wo ŋkuŋ nə yè’e me’rə lo yuye.

Ŋgə’ Nə̀ Bə Ghàk

(Mak 10:17-31; Luk 18:18-30)

¹⁶Ŋwə̀ nəmòk və bohòJisòs, nə dʉk fa nà’ də, <<Cicà, yusə̀ bə̀boŋ sə̀ co mʉ̀ gʉʉ yè’sə yà, ŋkuŋ ya mʉ nə kə tse’ lùŋ nə̀ nà’a nə̀ kà mè ɛ?>> ¹⁷Yi dʉk fəsə fa nà’ də, <<Wù sə fek mʉ yòyusə̀ bə̀boŋ sə fe’e nà? Ŋwə̀ nə̀ yi bə̀boŋ mègù nə̀ mò’fis. A ye-a ŋga wù dzəm də wu nə kə tse’ lùŋ, wù noŋsə lʉ̀ʉk sə bə̀boŋ.>> ¹⁸Yi fek mali Jisòs də, <<A yè’sə lʉ̀ʉk sə̀ fòlɛ-ò?>> Jisòs taŋ fa yi də, <<Kà ŋwè zə. Kà nto ko. Kà yə̀ yə̀. Kà gèem mvwès ko. ¹⁹Wəp tɛ̀’ yo bə ma yo, nə dzəm moma yo co mvə̀’nə̀ wu dzəmgə̀ ni’ yò.>> ²⁰Mʉ wà’ŋwə̀ nə dʉk fa fe’lə nà’ də, <<Bum sə̀ wù taŋsə yè’sə pwe’, mʉ̀ a gʉ̀ wes yà’ laŋ. Yusə̀ mʉ̀ ka yà’ ntògʉʉ yè’sə yà?>> ²¹Jisòs dʉk fa nà’ də <<A ye-a ŋga wù dzəm də wu ye kə̀kʉrə̀ pap, wù lo kə seŋ bum sə̀ wù tse’, nə fa ŋgàa jìŋ mbàam sə ya wu nə tse’ ghàk mʉbu, nə bɛ’ mandzə̀ nə yuŋ və mʉ.>> ²²Wà’ŋwə̀ nə à yuk vɛ’nə, ŋgùpcù gbʉ yi yə̀k, yi coho lo, bʉ̀ʉsə̀ yi à tse’ bum vɛ’ɛ wùriŋ.

²³Fana Jisòs bʉʉŋ dʉk bohòŋgàa fàak ye wèŋ dʉk də, <<Mʉ̀ sə tsə̀’ weŋ ŋkèm dʉk də, gʉ wùriŋ bohòŋgà ghàk ŋgòkə̀ ni mvwe’ gaŋ Nwì. ²⁴Mʉ tsok weŋ sə̀’ də joho cà bohònàm nə̀ yi yam co nàmbà’rə̀ nà’a ŋgòcà torə tesə ndzənə wʉ patà’, nə noŋsə bohòŋgà ghàk ŋgòni mvwe’ gaŋ ŋkum sə̀ mʉbu.>> ²⁵Ŋgàa fàak Jisòs sə à yuk vɛ’nə fana və̀m kok wesə wo nə̀bʉp. Wo fek də, <<Ye də aco ŋwə̀ nə̀ yi tse’ to lùuŋ yè’sə ndà?>> ²⁶Jisòs kʉk gesə yà’wèŋ, nə dʉk fa wo də, <<Aco yumok gʉŋ ghak li ŋwè, yumok kà Nwì-e gʉŋ ghak yuk.>>

²⁷Ànə geŋ Pità cep fəsə fa nà’ də, <<Ja’a na yòo mʉmvə̀’nə̀ vès a mè’rə bum avès pwe’ nə̀ pwe’, nə bɛ’ wu, yusə̀ vèes nə kə tse’ sə yè’sə yu yà?>> ²⁸Jisòs dʉk fa fe’lə wo sə̀’ də, <<Mʉ̀ sə tsə̀’ weŋ zìnə də, bə nzeŋgòŋ nə̀ fi nə̀ nà’a nə̀ kə̀ ye ntsə’mòk nə fana mʉ̀ʉ mo ŋwè, mʉ nə̀ kə̀ cu mʉnə kapràk àm co ŋkum nə̀ ghaŋ. Wèŋ sə̀ hum-ncòp-ba sə̀ wèŋ a bɛ’ mʉ yè’e nə cum sə̀’ mʉnə kapràak yàwèŋ. Fana wèŋ sə sak buhu lak Izùrɛ sə̀ hum-ncòp-ba sə. ²⁹Nə ye sə̀’ də ndàaŋwè pwe’ nə̀ yi a me’rə ndap ye, kè bwema ye, kè njɛ̀’ɛgùu ye, kè tɛ̀’ ye, kè ma ye, kè bwe nə ye nzum àlɛ’ pwe’ bʉ̀ʉ liŋ am, yi nə̀ kə̀ tse’ fe’lə kɛ̀’ ŋkʉ̀ mò’fis. Kà yà’sə mègù, yi nə̀ kə̀ tse’ lùŋ nə̀ nà’a nə̀ kà mè nə sə̀’. ³⁰Mvə̀k ànə ye, bwìŋ ŋkʉ̀ʉŋ sə̀ wo ŋga’a mantombìi nə ye mok maŋkwɛ̀ŋ, fana ŋkʉ̀ʉŋ sə̀ wo ŋga’a maŋkwɛ̀ɛŋ nə ye mantombì.>>

Gbʉ’ Bʉ̀ʉ Sə̀ Wo À Fàk Mʉnzuù Ŋkwà’ Ŋwə̀ Mòk

¹Jisòs à cèp ncèp mòk də, <<Gaŋ sə̀ Nwì sə yà’a co ŋkwà’ ŋwə̀ nəmòk nə̀ yi à yàaŋ tesə ntsə’mòk də yi lo kə lap ŋgàa fàk, ya wo fak mʉnzuù yi. ²Yi ànə cep tes bə bʉ̀ʉ sə wèŋ mvə̀’ mbàm nə̀ yi nə lak yà’ nùmbu nə̀ mò’fis nə fana yi gesə lo yà’ mʉnzuù yi anə. ³Nùm à sə ye lòco nùm bɛŋ, yi lo nə kə ye fe’lə bʉ̀ʉ səmok, ŋga wo sə təəŋ dzòoŋ mʉ ntɛɛ̀ŋ wà. ⁴Yi dʉk fa yà’ də, <Wèeŋ du kə fak mʉ nzuù mʉ̀ sə̀’ ya mʉ nə lak weŋ kə̀kʉrə̀.> Ànə geŋ wo lo fo’ sə̀’. ⁵Yi à tesə lòfe’lə ŋga nùum maràŋ, nə ye ŋga nùm càsə maràŋ sə̀’, nə kə gʉ sə̀’ vɛ’nə. ⁶Nùm à sə naaŋ lo bə cùu nda, yi lo, nə kə ye mali bʉ̀ʉ mok sə̀’ ŋga wo sə təəŋ sə̀’ wà anə. Yi fek yà’wèŋ də, <Wèŋ sə təəŋ càsə bʉpsə mvə̀k fɛɛŋ wà vɛ’nə bʉ̀ʉ yà?> ⁷Wo dʉk fa yi də, <A bʉ̀ʉsə̀ ŋwə̀ nəmòk ka ves yumok də vèes gʉ fa.> Yi dʉk fa wo də, <Wèeŋ du kə fak mʉ nzuù mʉ̀ anə sə̀’.> ⁸Nùm à co, yi dʉk fa ŋgà fàk ye nə̀ mantombì də, <To bʉ̀ʉ sə̀ wo fàk sə, nə lak wo. Làk yè jəŋ ŋwə̀ nə̀ yi və̀ lə̀sə maŋkwɛ̀ŋ, nə kə ləsə bə ŋwə̀ nə̀ yi anə və to.> ⁹Bʉ̀ʉ sə̀ wo anə və ŋgòfàak ŋga nùm sə naaŋ lòbə cùu nda à və̀ə, wo lak wo mbàm nə̀ wo làkgə̀ ŋwè ŋga yi fàk yiskok nùmbu mò’fis. ¹⁰Bʉ̀ʉ sə̀ wo à yèto ŋgòfàk wo sə wèŋ à və̀ə, wo sə tsəm də wo nə lak wo yàwo zok. Wo fa megu yà’ sə̀’ mvə̀’nə̀ wo làk bʉ̀ʉ mok sə. ¹¹Wo ànə jəŋ yà’ fana wo ye ŋgòcèp ŋwəm kɛ’cà bə liŋ ŋkwà’ ŋwə̀ nə. ¹²Wo sə dʉk də, <Bʉ̀ʉ sə̀ wo və̀ lə̀sə tsə yàwo ŋga’a yè’e fàk mègù ghàr vɛ’ɛ, anə geŋ wù lak wo sə̀’ yəyərə̀ bə vès sə̀ vès fàk yə yiskok ŋgə’ bə nùm nə̀ nà’ sə to barə bwìŋ nè’e.> ¹³Yi dʉk fəsə fa mòk mʉtsətsə’rə̀ə wo anə də, <Ŋge’ àm, mʉ̀ ka weŋ bʉp gʉ lok. Mbàm nə̀ mʉ̀ làk weŋ nə ka mvə̀’nə̀ anə cep tes sə yeŋ à? ¹⁴Jəŋ mbàm yò, nə lo gəe’. Mʉ̀ dzəm mʉ̀ də mʉ fa bʉ̀ʉ sə̀ wo və̀ lə̀sə yè’e sə̀’ mvə̀’nə̀ mʉ̀ fa wu. ¹⁵A ye-a ŋga mʉ̀ tse’ mbàam am, kaco mʉ̀ gʉ fo’ mvə̀’nə̀ mʉ̀ dzəm yeŋ à? Kènə də ntʉm sə yaaŋ wu bʉ̀ʉsə̀ mʉ̀ sə fa bwìŋ mbo-ɛ?> >> ¹⁶Fana Jisòs ləsə ncèp nə də, <<Yà’a mvə̀’nə̀ bʉ̀ʉ sə̀ wo maŋkwɛ̀ɛŋ nə̀ kə̀ ye ntsə’mòk mantombì, sə̀ wo à ye mantombì kə ye mok maŋkwɛ̀ŋ.>>

Jisòs Cèp Mvə̀’nə̀ Kpʉ Ye Nə Ye Sə̀mok

(Mak 10:32-34; Luk 18:31-34)

¹⁷Mvə̀’nə̀ Jisòs à sə kok lòmʉ Jòrosalèm fana yi jəŋ lo ŋgàa fàak ye sə̀ hum-ncòp-ba sə. À kə̀ dzèŋ mandzə̀, yi ləksə gesə yà’ ŋgʉʉ̀ŋ jo, nə cep bohòwo də, ¹⁸<<Wèeŋ ye, mvə̀’nə̀ a sə lòmʉ Jòrosalèm yè’e, wo nə fa mʉ̀ʉ mo ŋwè ndzə bohòŋgàa fa satikà’ sə̀ ghaŋ bə ŋgàa yə’rə̀ fa bwìŋ lʉ̀k wèŋ. Wo nə sak mʉ, nə dzəm tes də mʉ̀ mègù ŋgà kpʉ. ¹⁹Wo nə fa mʉ ndzə bohòbʉ̀ lakmvum də ya wo ywi’lə mʉ, ləp mʉ, nə tɛ’lə mʉ mʉ ntə̀əŋ. Nùmbu nə̀ tɛ’ dzèeŋ, mʉ̀ lokok mvwe’ kpʉ.>>

Yusə̀ Ma Bwe Zebèdi Wèŋ À Lɛŋ

(Mak 10:35-45)

²⁰Ànə geŋ, ma bwe Zebèdi wèŋ à və̀ bə bwe ye sə̀ wo ŋgàa fàak Jisòs ba, nə kə ye Jisòs nə. Yi kə təəŋ kə̀ mantombìi nà’ bə tumfərə, nə də yi dzəm ŋgòlɛŋ yumok. ²¹Fana Jisòs fek ŋwà nə də yusə̀ nà’ dzəm yàlɛ? Màmi nə də, <<Kàk fa mʉ-ɛ də ghà nə̀ wu nə̀ ye ŋkum, wu nə jəŋ bwe am sə̀ ba yè’e, nə cumsə mòk ma màk nə cumsə mòk ma ŋkwìip wù-ɛ̀.>> ²²Jisòs nə dʉk fa nà’ də, <<Wù ka yusə̀ wù sə fek mʉ də mʉ gʉ yà’sə riŋ. Aco wèŋ ye to ŋgə’ nə̀ mʉ nə ye nə à?>> Wo də, <<Ŋ̀, aco vès ye to ŋgə’ nə.>> ²³Yi dʉk fa fe’lə yà’wèŋ də, <<A zìnə də wèeŋ nə ye. Yusə megu də, mʉ̀ ka ŋàaŋ sə̀ ŋgòswe’ bʉ̀ʉ sə̀ wo nə cum mʉ ma màk bə ma ŋkwìp mʉ̀ tse’. Mvwe’ ncum yà’sə sə̀ bʉ̀ʉ sə̀ Tɛ̀’ àm a cok noŋsə wo yi.>>

²⁴Bwe ye mok sə̀ hum sə à yuk yu yè’sə fana wo jok bohòbwe ma sə̀ ba sə wùriŋ. ²⁵Fana Jisòs to benə və wo pwe’, nə tsok wo də, <<Wèŋ rì də, ŋkəŋkum sə̀ wo tse’ dzòk sə nzeŋgòŋ fɛɛŋ gʉ̀gə̀ bwìŋ ŋkʉ̀ì’. Bʉ̀ʉ sə̀ yà’ tse’ ŋàŋ mʉ tùhù wo sə niŋtsok fa wo ŋàŋ sə̀’. ²⁶Yè’sə ka tse’ ŋgòye bohòwèŋ yàwèŋ vɛ’nə yeŋ. Ŋwə̀ nə̀ yi dzəm-a ŋgòye ŋwə̀ nə̀ ŋkʉ̀ʉŋ mʉtsətsə’rə wèŋ fana yi tse’ ŋgòfàk co mweŋke’ bohòmok sə lòoŋ fo’. ²⁷Nə ye sə̀’ də, ŋwə̀ nə̀ yi dzəm-a ŋgòye mantombì yi, yi tse’ ŋgòye ŋkwɛ̀ŋ bohòwèŋ pwe’. ²⁸Bʉsə̀ mʉ̀ʉ mo ŋwè bə tu am, mʉ̀ à ka də bwìiŋ fak bohòmʉ̀ və. Mʉ̀ à və̀ ŋgòfàk fà’a, nə fa yòŋsə̀ àm ŋgòywiŋ fəsə jə yòŋsə̀ə bwìŋ ŋkʉ̀ʉŋntɛ̀ŋ.>>

Jisòs Mùk Fa Bwìŋ Ba Lis Awo

(Mak 10:46-52; Luk 18:35-43)

²⁹Wo à kə̀ dzèŋ Jèrikù nə də wo lo fana bwìŋ yuŋ və Jisòs vɛ’ɛ co wù kà cèp. ³⁰Fana bʉ̀ ŋgàa jì lis mok ba à sə cu ŋgʉ mandzə̀. Wo yuk də Tà Jisòs sə cà yi. Wo waŋ torə fis də, <<Koksə-a manziŋ bohòvès-ɛ̀, mo Devìd!>> ³¹Bʉ̀ʉ sə̀ wo à ye fo’ sə wèŋ gham wo, də yà’a cum gəe’. Bʉ̀ʉ sə wèŋ torə ghaha co wo kwɛ’sə wo kə kwɛ’sə. Wo sə torə də, <<Tà, mo Devìd, koksə manziŋ bohòvès.>> ³²Ànə geŋ Jisòs foho təəŋ, nə to fek yà’wèŋ də, <<Yusə̀ wèŋ dzəm də mʉ gʉ fa weeŋ yè’sə yà?>> ³³Wo dʉk fa yi də, <<Tà, mùk fa mègù ves lis avès.>> ³⁴Manziŋ à ko Jisòs, yi jwɛŋ lis awo sə bə bo ye. Lis awo sə muhu gu sə̀’ ghà ànə, wo gi yuŋ lo Jisòs nə.

Jisòs Ni Lak Jòrosalèm Co Ŋkum

(Mak 11:1-11; Luk 19:28-40; Jon 12:12-19)

¹Wo ànə sə kʉəp lo Jòrosalèm anə fana wo wɛs mvwe’ lak Befà. A fo’ mvwe’ nda nə̀ wo togə̀ nà’ də Nda Olìp. Fana Jisòs tumsə lo ŋgàa fàak ye ba. ²Yi tsok yà’wèŋ dʉk də, <<Wèeŋ du mvwe’ lak sə̀ ndzə yà’a. Wèeŋ ni kok lòfo’ ntɛ̀ŋ, wèŋ ye ŋga wo tsòoŋ tes mvomndè’ mòk fo’ bə mʉmo ye. Wèŋ fiŋ jəŋ və fa mʉ yà’. ³A ye-a ŋga ŋwə̀ nəmòk fek-a weŋ yumok, wèŋ dʉk yi də, <Tà dzəm də vèes jəŋ və fa yi yà’.> Wèeŋ dʉk-a vɛ’nə, yi nə me’rə weŋ sə̀ ntɛ̀ŋ də wèeŋ lo bə zeŋ.>>21:3 Aco ncèp ènə ye sə̀’ də, <<Ŋkwà’ ŋwə̀ àvès dzəm də vèes jəŋ və fa yi nà’ fana yi nə tum fəsə vesə nà’ sə̀’ ŋga’a yè’sə.>>⁴Yè’sə à ye vɛ’nə də ya bum sə̀ ŋgà tsòhòbum Nwì à cèp sə bʉʉŋ və zìnə. Yusə̀ yi à cèp sə də,

⁵Nwì a dʉk də,

<<Tsòk fa bʉ̀ʉ sə̀ mvwe’ ntòlak Zayòŋ wèŋ də,

<Wèeŋ yeè, ŋkum awèŋ sə və̀ bohòweŋ.

Yi jə ni’ ye sə nze,

nə kok cuù nə mʉnə mvomndè’, mʉŋgwɛ̀ŋ mvomndè’.> >>

⁶Fana ŋgàa fàak sə wèŋ lo nə kə gʉ megu sə̀’ mvə̀’nə̀ Jisòs ànə tsok wo sə. ⁷Wo jəŋ və mvomndè’ nə bə mʉmwe nə. Wo saŋ naaŋ cə̀ək awo mbwa fana yi kok cum mbwa. ⁸Bwìŋ à və̀ ŋkʉ̀ʉŋntɛ̀ŋ, nə sə fweŋ saŋ lo cə̀ək awo sə mandzə̀. Mok wèŋ kə caŋ ci’ və mvùu tʉ, nə sə noŋsə lo yà’ sə mandzə̀ anə. ⁹Bʉ̀ʉ sə̀ wo à ye mantombì bə maŋkwɛ̀ŋ wèŋ pwe’fo’ à sə gùrə. Wo sə dʉk də, <<Hòsanà bohòmo Devìd! Nwìi se yi nə̀ yi və̀ mʉnə liŋ Tà. Hòsanà ye bohòNwì nə̀ yi yam càsə yà lòoŋ fo’.>>

¹⁰Yi ànə kə ni mʉ ntòlak Jòrosalèm anə fana ntòlak nə curə wʉk. Wo sə fe’rə kɛ’ca də, <<Nè’nə yè’sə ndà?>> ¹¹Fana ŋgo bʉ̀ nə̀ yi à və̀ bə yà’wèŋ nə sə dʉk də, <<Nè’e ŋgà tsòhòbum Nwì nə̀ liŋ yee Jisòs nə. Yi və̀ mvwe’ lak Nazàrɛ nə̀ mvwe’ nzeŋgòŋ Galìli.>>

Jisòs Bɛ’fis Ŋgàa Sèŋ Bum Mʉ Ndap Nwì Nə̀ Ghaŋ Nə

(Mak 11:15-19; Luk 19:45-48; Jon 2:13-22)

¹²Ànə geŋ, Jisòs lo, nə kə ni mʉmvwe’ ntòmbi ndap Nwì nə̀ ghaŋ nə. Yi bɛ’fis bʉ̀ʉ sə̀ wo à sə sèŋ bum nə ye sə̀ wo à sə ywiŋ bum mbwa sə pwe’. Yi bwi’ kɛ’mak teberə̀ə bʉ̀ʉ sə̀ wo à sə kupsə mbàam awo mbwa sə bə dzòok ŋgàa sèŋ kəkəbʉ̀ŋ wèŋ pwe’. 21:12 Kəkəbʉ̀ʉŋ yà’sə, a sə̀ wo à sə fa satikà’ bə zeŋ.¹³Yi dʉk fa yà’ də, <<Wo à còm nòŋsə ndzənə ŋwàk Nwì sə kum ndap Nwì nə̀ ghaŋ ènə də, <Liŋ ndap àam nə ye də ndap pìriyà.> Fana wèŋ jə bʉsə nà’ ndap ŋgàa yə̀ wèŋ.>>

¹⁴Anə geŋ, ŋgàa ləlohòlis bə sə̀ wo kà gìgə̀ wèŋ və kə tseŋ yi mʉ mvwe’ ndap Nwì nə̀ ghaŋ nə, yi sə gʉŋsə yà’wèŋ. ¹⁵Ŋgàa yə’rə̀ fa bwìŋ lʉ̀k bə ŋgàa fa satikà’ sə̀ ghaŋ wèŋ à yə nsàap bum maŋgəŋgèeŋ sə̀ yi à sə gʉ̀ʉ fana wo jok. Yusə̀ wo à jòk bʉ̀ʉ zeŋ, mòk à ye mvə̀’nə̀ bweŋke’ wèŋ à sə fu fa yi mʉ nda’à Nwì nə̀ ghaŋ nə də, <<Hòsanàa ye bohòmo Devìd.>> ¹⁶Fana wo fek yi də, <<Wù sə yuk bum sə̀ bwe yè’e sə cèp sə̀ laŋ à?>> Jisòs dʉk fa wo də, <<Ŋ̀ mʉ̀ sə yuk. Wèŋ ka yusə̀ wo à còm də, <Nwì à fʉ̀hʉ cùu bweŋke’ sə̀ wo sə no malì mbwi wèŋ ŋgòkwasə yi bə zeŋ> yà’a taŋ à?>> ¹⁷Yi ànə me’rə wo fana yi tesə mʉ ntòlak anə, nə lo mvwe’ lak Betanì, nə kə nooŋ fo’.

Jisòs Yàk Tʉ Nà’ Kpʉ Yum Ghà Ànə

(Mak 11:12-14, 20-24)

¹⁸Tsok à rɛŋ, nə̀ zəzòŋ ŋga yi sə bwìŋ foho lòfe’lə mʉ ntòlak anə fana ye mok ŋga njè sə ya yi. ¹⁹Yi à fəsə lis, nə ye tʉ mòk nə̀ wo togə̀ nà’ də fik, ŋga nà’ tə ŋgʉ mandzə̀. Yi geŋ fo’, nə kə dzeŋ ŋga nà’ tse’ mègù mvù, nə kà zəm. Fana yi dʉk fa tʉ nə də, <<Wu nə kà mok zəm yuk.>> Yi ànə cep vɛ’nə ntɛ̀ŋ, tʉ nə yum sə̀ ghà ànə. ²⁰Ŋgàa fàak ye wèŋ à yə vɛ’nə fana wo mərə vɛ’ɛ wùriŋ də tʉ nə yum tsə mègù ghà nə yè’sə valɛ. ²¹Jisòs dʉk fa wo də, <<Mʉ̀ sə tsə̀’ weŋ zìnə də a ye-a ŋga wèŋ tse’ dzədzəm, nə kà sə mərə̀ kɛ’, wèeŋ nə gʉ yusə̀ yà’ yam gha’ yusə̀ mʉ̀ gʉ̀ bohòtʉ nè’e yè’sə. Aco wèŋ dʉk fa nda nè’e də, <Coho fa’nə, nə kə kəəŋ gbʉ lo sənə ndzəp nà’a;> yà’ fak. ²²Nə ye sə̀’ də ŋga wèeŋ tse’-a dzədzəm fana yusə̀ wèŋ lɛŋ yà’ bə pìriyà pwe’, wèŋ tse’ yà’.>>

Fa Jisòs Ŋàŋ Ndà?

(Mak 11:27-33; Luk 20:1-8)

²³Jisòs à kə̀ foho ni fe’lə mʉmvwe’ ntòmbi ndap Nwì nə̀ ghaŋ nə, nə sə yə’rə bwìŋ mbwa sə̀mok. Yi ànə sə yə’rə wo fana ŋgàa fa satikà’ sə̀ ghaŋ bə bʉ̀ ŋkwàha bʉ̀ʉ Jus wèŋ kə tseŋ yi. Wo fek yi də, <<Wù gʉ̀ bum sə̀ wù sə gʉ̀ʉ yè’sə bə ŋàaŋ sə̀ fò? Kènə fa wu ŋàŋ ndà də wu gʉ yà’ ɛ?>> ²⁴Yi dʉk fəsə fa yà’wèŋ də, <<Mʉ nə fek weŋ yu səmok yàm sə̀’. A ye-a ŋga wèŋ tsə̀’ fa mʉ fana mʉ̀ tsok fa weŋ nsàp ŋàŋ nə̀ mʉ̀ tse’ ŋgògʉ̀ bum yè’sə bə zeŋ nə sə̀’. ²⁵Ncèp nə də, ŋàaŋ sə̀ Jon à sə bàptɛsə bwìŋ bə zeŋ yà’a à və̀ bohòNwì kè yà’ à tesə bohòbwìŋ-ɛ?>> Wo à yèto ŋgòcèp bə zeŋ mʉtsətsə’rə wo dʉk də, <<A tsok fa yi yè’sə da? Bʉsə̀ a dʉk-a də ŋàaŋ sə à sə və̀ bohòNwì, fana yi nə fek fe’lə ves də, anə geŋ vesùwèŋ kà yusə̀ Jon à sə cèp dzəm bʉ̀ʉ yàlɛ? ²⁶Nə ye sə̀’ də a dʉk-a də yà’ à və̀ bohòbwìŋ fana a sə wəp yusə̀ bwìiŋ nə gʉ sə bʉ̀ʉsə̀ wo dzəm tse’ yàwo də Jon nə ŋgà tsòhòbum Nwì.>> ²⁷Fana wo dʉk fa Jisòs də wo ka riŋ. Jisòs dʉk bwi fa wo ye sə̀’ də, <<Ye də mʉ nə kà weŋ nsàp ŋàŋ nə̀ mʉ̀ tse’ ŋgògʉ̀ bum yè’e bə zeŋ nə sə̀’ tsə̀’.

Gbʉ’ Bwe Mok Sə̀ Wo À Ye Bwìŋ Ba

²⁸<<Wèŋ tsəm bə ncèp nè’e da? Ŋwə̀ nəmòk à ye, yi tse’ bwe ye ba. Yi kə dʉk fa nə̀ mantombì nə də, <Mo àm, dù, nə kə fak mʉ nzuù ntinə.> ²⁹Mo nə də, <Mʉ nə kà gə̀.> À ye maŋkwɛ̀ŋ yi kupsə ntʉm ye, nə lo. ³⁰Fana yi lo bohòmo ye nə̀ ba, nə dʉk fa nà’ sə̀’ vɛ’nə. Mo nə də, <Mʉ̀ yuk laŋ pàpa a. Mʉ nə geŋ>, nə kà yuye gə̀. ³¹Sə tsətsə’rəə bwe sə̀ ba yè’sə, ŋwə̀ nə̀ yi à gʉ̀ yusə̀ tɛ̀’ à dzəm à ye nə̀ fò?>> Wo də, <<A nə̀ mantombì nà’a.>> Jisòs dʉk fa wo də, <<Mʉ̀ sə tsə̀’ weŋ yè’e zìnə də, bʉ̀ʉ sə̀ bʉp sə̀ wo ŋgàa benə̀ mbàam tas bə ŋgàa kohòsàhà wèeŋ nə ni to lo mvwe’ gaŋ ŋkum Nwì wo, nə noŋsə wèŋ. ³²Njo nə də Jon ŋgà bàptɛsə̀ bwìŋ à və̀, nə sə tsoho fa weŋ mandzə̀ nə̀ nà’a kə̀kʉrə̀ nə, wèŋ kà yi sə̀’ yuk fa. Bʉ̀ʉ sə̀ bʉp sə̀ ŋgàa ko tas bə ŋgàa kohòsàhà wèŋ nə dzəm fa yi yusə̀ yi à sə cèp sə. Wèŋ ye bum yè’sə, nə kà də wèeŋ kupsə ntʉʉm awèŋ nə dzəm fa yi sə̀ dʉk.>>

Gbʉ’ Ŋgàa Kʉ̀k Nzum Sə̀ Wo À Ye Bʉp

(Mak 12:1-12; Luk 20:9-19)

³³Ànə geŋ Jisòs dʉk wo də, <<Wèeŋ yuk gbʉ’ mòk nè’ sə̀’. Ŋkwà’ ŋwə̀ nəmòk à ye nə̀ yi ànə tse’ nzum ndik nəmòk nə̀ wo togə̀ nà’ də grep. Nə gʉm yà’ bə ŋka’, nə tuŋ tsə’rə mvwe’ sə̀ wo nə sə nəŋ fis ndzəp ndzənə nto’o greep sə fo’, nə ci tes yumok fo’ co wu kok cum mbwa, nə sə tək nzum sə, nə tes yà’ bohòbʉ̀ʉ səmok, nə ye’e lo gì mvwe’ səmok.³⁴Mvə̀k à kʉəp nə̀ ŋgòkwì ŋgwìi bum sə̀ mʉ nzuù anə fana yi tumsə ŋgàa fàak ye wèŋ də wo kə tseŋ bʉ̀ʉ sə̀ wo cu mʉ nzuù anə, nə jəŋ fa yi ŋgwìi bum sə ma njè. ³⁵Bʉ̀ʉ sə̀ wo à sə cu mʉ nzuù anə wèŋ sə ko ŋgàa fàak ye sə wèŋ, nə ləp mòk, nə zə mòk, nə təprə mòk bə lìs. ³⁶Yi tumsə fe’lə ŋgàa fàak ye mok, wo yam ghak mok sə̀ ye to fa’ mantombì sə. Wo gʉ yà’wèŋ sə̀’ mvə̀’nə̀ wo ànə gʉ sə̀ mantombì sə. ³⁷Yi tumsə ləsə mok mo ye nə̀ yi à dzə nà’ ndzə və̀ə yi. Yi sə dʉk ye də, <Wo nə wəp tsoŋ li nà’.> ³⁸Bʉ̀ʉ sə̀ wo à sə cu mʉ nzuù anə à yə mo ye nə fana wo dʉk də, <Nè’e ŋga’a mo ye nə̀ ndzə və̀ə yi, nə̀ ŋkwà’ ŋwə̀ nə kà-a ye, yi nə cum mvwe’ kùu ye yi nə. Wèeŋ və a zə yi ŋga a tse’ bum ye sə vès.> ³⁹Wo kə ko fis yi mʉ nzuù anə, nə zə yi. ⁴⁰Nə ye də a ye-a ŋga ŋgà nzum nə və-a, yi nə gʉ bʉ̀ʉ sə̀ wo cugə̀ mʉ nzuù anə va?>> ⁴¹Wo dʉk yi də, <<Yi nə ko bʉ̀ʉ sə̀ bʉp yè’sə, nə zə yà’ vɛ’ɛ jì manziŋ, nə jəŋ nzum nə fa yà’ bohòbʉ̀ʉ mok sə̀ wo nə sə fa yi ŋgwìi bum ye ghà nə̀ yà’ zəm.>> ⁴²Jisòs dʉk fa wo də, <<Wèŋ a ka mvə̀’nə̀ wo à còm ndzənə ŋwàk Nwì yà’a taŋ yuk à? Də,

<Lìs nə̀ ŋgàa ci ndap wèŋ à dzèeŋ màk nòŋsə nà’ də nà’a bʉp nə kə̀ tse’ gha’ fe’lə fàk mok sə̀’ zeŋ.

À gʉ̀ yè’sə Tà Nwì, fana yà’ ye maŋgəŋgèŋ mʉ lisə̀ vesùwèŋ nə̀bʉp.21:42 Jisòs à sə cèp yè’sə ncèp mòk nə̀ nà’a ndzənə ŋwàk Sàam118:22. Yi à sə fʉ̀hʉ ni’ ye bə lìs, nə sə fʉhʉ ŋgàa ci ndap sə bə ŋgàa fa satikà’ nə ye bʉ̀ʉ Jus mok sə̀ mantombì.>

⁴³Ye də mʉ̀ sə tsə̀’ weŋ yè’e zeŋ də wo nə jəŋ gɛsə mvwe’ gaŋ ŋkum Nwì sə bohòwèŋ, nə fa yà’ bohòbʉ̀ʉ sə̀ wo nə zəm riŋ ŋgwìi sə. [ ⁴⁴Ŋwə̀ nə̀ yi gbʉ̀-a mʉnə lìs ènə, ŋgə̀ŋgàŋ tiiŋ sam zəzok. Nə ye sə̀’ də a ye-a ŋga lìs nə gbʉ-a mʉ ni’ì ŋwə̀ nəmòk, nà’ gok fam ŋgə̀ŋgàŋ.]>>

⁴⁵Ŋgàa fa satikà’ sə̀ ghaŋ bə bʉ̀ʉ Faràsi wèŋ à yu’rə wes gbʉ’ yè’sə fana wo riŋ də nà’ sə cèp yè’sə bohòwo. ⁴⁶Fana wo lap mandzə̀ də wo ko yi. Wo sə wəp fe’lə bwìŋ, bʉ̀ʉsə̀ bʉ̀ʉ sə wèŋ à jəŋ yi yàwo co ŋgà tsòhòbum Nwì.

Gbʉ’ Nə̀ Wo À To Kɛ’cà Bwìŋ ŊgòKə̀ Zʉ Bum Gù

(Luk 14:15-24)

¹Ànə geŋ Jisòs nə tsok fa fe’lə wo gbʉ’ mòk sə̀’ də, ²<<Aco wo fʉhʉ gaŋ sə̀ mʉbu sə co bə ŋkum nəmòk nə̀ yi à fʉ̀hʉ gùu mo ye də bwìiŋ kə zʉ fa yi. ³Ànə geŋ yi tumsə lo ŋgàa fàak ye wèŋ də yà’a kə to və bʉ̀ʉ sə̀ yi to yà’wèŋ də a ta wo və sə. Wo kà yu awo və̀. ⁴Yi tumsə fe’lə bwe ye mok sə̀mok də wo kə tsok bʉ̀ʉ sə də yi fʉ̀hʉ wes zʉzʉʉ ye laŋ. Də, <Mʉ̀ sʉə ndum mbòoŋ am nə ye mbòoŋ sə̀ mʉ̀ à ya’ wo yà’a wèŋ nduk. Mʉ̀ gʉ̀ wes bum pwe’fo’ laŋ, wo və nə kə zʉ.> ⁵Bʉ̀ʉ sə wèŋ kà mbɛŋ nə̀ mbɛŋ kom lok. Mòk bɛ’ mandzə̀ ye lo nzuù yi, mòk lo mvwe’ sèŋ bum ye. ⁶Mok sə̀ wo bwehe cu sə wèŋ ko ŋgàa fàak ye sə, nə tʉksə wo, nə zə wo. ⁷Ŋkum nə à jòk vɛ’ɛ kpʉ nə kpʉ, nə tum sojàa ye wèŋ kə zə bʉ̀ʉ sə̀ wo à zə bwìŋ sə. Sojàa ye sə wèŋ à tɛ̀ŋ və̀psə lak bʉ̀ʉ sə wèŋ sə̀’. ⁸Fana yi dʉk bwe ye sə wèŋ də, <Mʉ̀ fʉ̀hʉ bum sə̀ mvwe’ gùu sə laŋ. Megu də bʉ̀ʉ sə̀ mʉ̀ to wo sə ka bʉ̀ʉ sə̀ anə ye co mʉ̀ to wo sə yeŋ. ⁹Ye də wèeŋ lo sə mandzə̀, ŋwə̀ nə̀ wèŋ yə lòoŋ, wèŋ to wo ŋgòvə̀ mvwe’ gùu sə.> ¹⁰Bwe ye sə wèŋ à lòsə mandzə̀, nə to benə bʉ̀ʉ sə̀ wo yə pwe’. Bʉ̀ʉ sə̀ bə̀boŋ bə sə̀ bʉp wèŋ pwe’ nduk. Ndap nə̀ wo à sə gʉ̀ gùu sə mbwa nə à rwiŋ vɛ’ɛ ŋkiŋ bə bwìŋ.

¹¹<<Ŋkum nə à lòdə yi kʉk ja’a bʉ̀ʉ sə̀ wo və̀ sə fana yi ye ŋwə̀ nəmòk mbwa mò’fis nə̀ yi à ka cə̀ək sə̀ wo ni lògə̀ yà’ mvwe’ gù sə nitse’. ¹²Yi fek nà’ də, <Ŋge’, wù yè va ŋkuŋ nə kə ni cum fɛŋ jì cə̀k gù ɛ?> Ŋgà’ nə cum dədok, nə kà cù mùk. ¹³Fana ŋkum nə to bʉ̀ʉ sə̀ wo sə fàk bohòyi, nə dʉk fa yà’ də, <Wèeŋ ko kiŋ ŋwə̀ nè’e. Wèeŋ kiŋ tasə bo ye bə kùu ye pwe’fo’, nə kə mak gesə lo yi mvwe’ sə̀ ndzəm sə seŋ fo’. Bwìiŋ nə sə waŋ, nə sə zʉ nzòŋ fo’.> >> ¹⁴Jisòs mesə ncèp nə də, <<Yà’a mvə̀’nə̀ wo a to bwìŋ ŋkʉ̀ʉŋ fana nə cok fis jəŋ megu moòm jo.>>

Fa Nwì Yuye Nə Fa Ŋkum Kaisà Yusə̀ Ye

(Mak 12:13-17; Luk 20:20-26)

¹⁵Ànə geŋ fana bʉ̀ʉ Faràsi wèŋ lo kə cum kwe’, nə lap mandzə̀ də ya wo tam Jisòs bə dʉk. ¹⁶Wo tum be’lə bʉ̀ʉ sə̀ wo fàkgə̀ bohòwo mok bə bʉ̀ʉ Heròwèŋ bohòJisòs anə. Wo kə dʉk yi də, <<Cicà, vès rì də wu ŋwə̀ nə̀ zìnə. Vès rì də wu yə’rə fagə̀ bwìŋ mandzə̀ Nwì bə zìnə, nə kà yusə̀ ŋwèe nə cèp sə̀ wəp, bʉ̀ʉsə̀ wu kà yòdə nè’e ŋwə̀ nə̀ ŋkʉ̀ʉŋ kè nə̀ jo àlɛ’ tsərəgə̀. ¹⁷Tsok-a ves yusə̀ wù tsəm yò. Lʉ̀ʉk vesùwèŋ sə tsə̀’ də, a bə̀boŋ ŋgòlàk fa ŋkum Kaisà nə̀ mvwe’ lak Rumà mbàam tas kè ka’ ɛ?>> ¹⁸Wo à sə cèp yè’sə ŋga Jisòs rì wes yusə̀ wo sə lirə ca sə pwe’ nə̀ pwe’, fana yi fek yà’wèŋ də, <<Wèŋ ŋgàa tè’èŋkup, wèŋ sə də wèeŋ mumsə yè’sə ndà? ¹⁹Wèeŋ jəŋ və fa a mʉ mbàm nə̀ wèeŋ làkgə̀ tas bə zeŋ nə è.>> Fana wo jəŋ və fa yi mbàm mòk. ²⁰Jisòs fek wo də, <<Wo còm naaŋ mʉnə mbàm nə yè’e liŋ ndà, nə ye mbwa yè’e sə̀’ si ndà?>> ²¹Wo dʉk də, <<A sə̀ ŋkum Kaisà.>> Fana yi dʉk yà’ də, <<Ye də wèeŋ lak fa Kaisà yusə̀ yà’a sə̀ ye, nə lak fa Nwì yusə̀ yà’a sə̀ Nwì.>> ²²Wo ànə yuk vɛ’nə fana wo mərə vɛ’ɛ, nə bɛ’ mandzə̀ àwo, nə lo dədok, nə me’rə tes yi fo’.

Nzak Nə̀ ŊgòLòkok Mvwe’ Kpʉ

(Mak 12:18-27; Luk 20:27-40)

²³À ye sə̀’ nùmbu ànə, bʉ̀ʉ Sadusì mok wèŋ və bohòJisòs. Wo bòp bʉ̀ nə̀ wo dʉkgə̀ yàwo də kaco ŋwè lokok fe’lə mvwe’ kpʉ yeŋ wèŋ. ²⁴Wo və kə fek yi də, <<Cicà, Musì à dʉk də, a ye-a ŋga ŋwè jə ŋwàŋwè, nə kpʉ ŋga bə nà’ ka bwe tse’ fana moma yee nə jəŋ tsoŋ ŋwà nə, ya bə nà’a dzə fa tə̀tà ye nə̀ yi kpʉ nə bwe. ²⁵Nə yeè nə də vès tse’ bwema mok fɛŋ bwìŋ sàmba. Fana nə̀ mwè nə jəŋ ŋwàŋwè, nə kpʉ me’rə nà’ ŋga bə nà’ ka mwe tse’. Yi me’rə noŋsə lo fa moma ye ŋwà nə. ²⁶Fana nə̀ ba nə kpʉ sə̀’ ŋga bə nà’ ka mwe sə̀’ tse’. Nə̀ tɛ’ kpʉ sə̀’ vɛ’nə tə̀tè kə dzeŋ bə nə̀ sàmba nə. ²⁷Wo ànə kpʉ wes pwe’ fana ŋwà nə kpʉ ye sə sə̀’. ²⁸Nùmbu nə̀ bwìiŋ kə̀ lòkok mvwe’ kpʉ kə dzèŋ nùu, ŋwà nə nə ye yè’sə ŋgwe ndà? Bʉsə̀ wo à tse’ yi wo pwe’fo’ laŋ.>> ²⁹Jisòs dʉk fa wo də, <<Wèeŋ ŋgàa jòŋ. A bʉ̀ʉsə̀ wèŋ ka yusə̀ yà’ cu ndzənə ŋwàk Nwì riŋ, nə kà ŋàaŋ Nwì sə̀’ rì. ³⁰Yusə də mvə̀k nə̀ bʉ̀ʉ kpʉkpʉ nə lokok mvwe’ kpʉ, wo nə ye co masinjàa Nwì mʉbu, ŋwə̀mbam bə ŋwàŋwèe nə kà gù mok cu fe’lə̀. ³¹Bə nzak nə̀ ŋgòlòkok mvwe’ kpʉ, wèŋ a ka yusə̀ Nwì à cèp bohòwèŋ yà’a taŋ à? ³²Yi à dʉk də, <Mʉ Nwì Abràham nə ye Nwì Azìk nə ye Nwì Jàkop>. Nwì à cèp vɛ’nə ŋga wo à kpʉ lòlaŋ. Yà’a sə nìtsə̀’ də bʉ̀ʉ yè’sə cu fe’lə ŋwəm, njo nə̀ yi ka Nwì bʉ̀ kpʉkpʉ yeŋ, yi Nwì bʉ̀ʉ sə̀ wo cu ŋwəm. Yà’a mvwe’ sə̀ wèeŋ bə jòŋ nə̀bʉp.>> ³³Bʉ̀ʉ sə wèŋ ànə yuk bum yè’sə fana wo mərə fʉk nsàp yəyə’rə̀ ànə bʉ̀ə̀.

Lʉ̀k Nə̀ Nà’ Gʉ Càsə Mok

(Mak 12:28-37; Luk 20:41-44)

³⁴Bʉ̀ʉ Faràsi wèŋ ànə yuk də Jisòs lok bʉ̀ʉ Sadusì wèŋ cù co wo kà yusə̀ ŋgòcèp fe’lə tse’ fana wo baaŋ yàwo sə mvwe’ mò’fis. ³⁵Fana mòk mʉtsətsə’rəə wo nə̀ yi ŋwə̀ nə̀ yi rì lʉ̀k wùriŋ fek Jisòs nə yumok ŋgòmùmsə ja’a nà’. ³⁶Yi fek nà’ də, <<Cicà, lʉ̀k nə̀ nà’ gʉ gha’ lʉ̀ʉk mok pwe’fo’ yi yè’sə nə̀ fò?>> ³⁷Yi dʉk fa nà’ də, <<A nə̀ də, <Wù tse’ ŋgòdzəm Tà Nwì yòbə ntʉm yòpwe’fo’, dzəm yi bə yòŋsə̀ yòpwe’fo’, nə dzəm yi bə ŋkərə̀ yòsə̀’ pwe’fo’ nà’a.> ³⁸Nè’e yè’e lʉ̀k nə̀ nà’ gʉ càsə mok sə pwe’fo’ nə ye nə̀ mantombì sə̀’ zeŋ nə. ³⁹Lʉ̀k nə̀ ba nə̀ nà’ gʉ càsə nə səsə sə̀’ co mòk nə. Nà’a də, <Wu tse’ ŋgòdzəm tsə moma yo co wù dzəm ni’ yò.> ⁴⁰Bum sə̀ lʉ̀ʉk mok sə cèep, nə ye bə bum sə̀ ŋgàa tsòhòbum Nwì wèŋ à sə cèp pwe’fo’ yà’ na mègù mʉŋkwɛ̀ɛŋ lʉ̀ʉk sə̀ ba yè’sə.>>

Nzak Nə̀ Bə Liŋ Krɛst

⁴¹Mvə̀’nə̀ bʉ̀ʉ Faràsi wèŋ sə à baaŋ tə malì ntòmvwe’ mò’fis fana Jisòs fek wo yumok. ⁴²Yi à fek wo də, <<Wèŋ tsərə bə ŋwə̀ nə̀ wo to liŋ ye də Ŋkum ŋgà gèm bwìŋ nà’a da? Wèŋ tsəm də yi mo ndà?>> Wo dʉk fa yi də, <<Yi ŋgwì bʉ̀ Devìd.>> ⁴³Yi fek fe’lə yà’ də, <<Nə ye va ŋkuŋ Devìd nə bə tu ye to bwi ŋwə̀ ènə də Tà ŋga yòŋsə̀ nə̀ Nwì nə à gʉ̀ yi ɛ? ⁴⁴Devìd nə à cèp də,

<Tà Nwì à dʉk fa Tà àm də,

<<Cum fɛɛŋ bo ma mà’a mʉ̀

tə̀tè mʉ nə gʉ bʉ̀ʉ sə̀ wo bɛ̀ŋgə̀ wu,

wo ye sə mvə̀’kùu wù.>> >

⁴⁵A ye-a də Devìd nə sə to nà’ də Tà, ye də aco yi ye bwi bohòDevìd anə mwe yè’sə valɛ?>> ⁴⁶Ŋwə̀ nə̀ mò’fis co yi cep fəsə fa nà’ yumok à ka yeŋ. Ye jəŋ nùmbu ànə, nə lo mantombì, ŋwè kà co yi fek fe’lə yi yumok mok ghʉ̀sə ja’a lo’ fʉ̀’.

Jisòs Də Bwìiŋ Kərə Bə Ŋgàa Yə’rə̀ Lʉ̀k Nə Ye Bʉ̀ʉ Faràsi Wèŋ

(Mak 12:38-40; Luk 20:45-47)

¹Ànə geŋ Jisòs dʉk fa ŋgàa fàak ye bə bʉ̀ʉ sə̀ wo à mà fo’ sə wèŋ də, ²<<Ŋgàa yə’rə̀ fa bwìŋ lʉ̀k bə bʉ̀ʉ Faràsi wèeŋ wo sə̀ wo tə mvwe’ kùu Musì. ³Nə ye də bum sə̀ wo tsə̀’ weŋ pwe’, wèŋ gʉ mvə̀’nə̀ wo dʉk sə. Megu də wèŋ kà də wèeŋ gʉ bɛ’ lo mvə̀’nə̀ wo sə gʉ̀ yàwo dʉk. Bʉsə̀ wo tsòhogə̀, nə sə gʉ lo yusə̀ zok. ⁴Wo gʉ̀ fagə̀ bwìŋ lʉ̀k ŋkʉ̀ʉŋ sə̀ yà’a co bum sə̀ rə̀rwi’, sə̀ yà’a gʉgʉŋ ŋgòbə̀ə’, nə sə naaŋ fa bwìŋ yà’ mʉ tuhù, nə kà ndubo nə̀ mò’fis ŋgòjə bə̀’ yàwo yà’ fəsə̀ ja’à lok. ⁵Wo gʉ̀ mègù bum yàwo də ya bwìiŋ ye wo. Kʉ̀k ja’a yàwèeŋ ncòròok sə̀ mʉ sihì bə ndzə kwiì wo yà’a, mvə̀’nə̀ yà’ wə̀rə. Nə ja’a nɛ ncàam sə̀ ndzə cə̀’ə wo mvə̀’nə̀ yà’ sàap ɛ̀.⁶Wo dzəm də wo lòmvwe’ nzu yumok fana wo kə cum megu mvwe’ sə̀ ya bwìiŋ wəp wo co bʉ̀ʉ sə̀ ghaŋ. Wo dzèŋ mʉmvwe’ ndaap pìriyà, wo lap ŋgòcu mʉnə dzòok sə̀ yà’ bòghak pwe’ wo. ⁷Wo dzəm sə̀’ də a dzèŋ mʉ ntɛɛ̀ŋ, bwìŋ sə kə cepsə wo, nə sə to wo mvwe’ bwìŋ də cicà, cicà.

⁸<<Bohòwèŋ yàwèŋ, wèŋ ka tse’ ŋgògʉ̀ ni’ awèŋ də bwìiŋ sə to weŋ də cicà, bʉ̀ʉsə̀ wèeŋ pwe’fo’ bwema, nə tse’ mègù nə cicà nə̀ mò’fis. ⁹Nə ye sə̀’ də kà də wèeŋ to ŋwə̀ nəmòk sə nze fɛɛŋ də tɛ̀’ awèŋ dʉk, njo nə̀ wèŋ tse’ mègù tɛ̀’ nə̀ yi mò’fis, yi cu mʉbu. ¹⁰Nə kà də wèeŋ gʉ bwìŋ də wo sə to weŋ də masà sə̀’ dʉk, njo nə̀ wèŋ tse’ mègù masà nə̀ mò’fis, yi Ŋkum ŋgà gèm bwìŋ. ¹¹Ŋwə̀ nə̀ yi də yi nə̀ ghaŋ mʉtsətsə’rə wèŋ pwe’ yi, tse’ ŋgòye ŋkwɛ̀ŋ àwèŋ. ¹²Ŋwə̀ nə̀ yi koksə lò-a ni’ ye mʉtsə̀, Nwìi nə̀ jəŋ tsoŋ və̀ yi sə nze. Ŋwə̀ nə̀ yi jə tse’ lo-a ni’ ye sə nze, Nwì jə fis kok lòyi mʉtsə̀.

Jisòs Dʉk Fa Bʉ̀ʉ Faràsi Nə Ye Ŋgàa Yə’rə̀ Lʉ̀k Də Wo Ŋgàa Tè’èŋkup

(Luk 11:37-54; 13:34-35)

¹³<<Wèŋ ŋgàa yə’rə̀ bwìŋ lʉ̀k bə bʉ̀ʉ Faràsi wèŋ, wèeŋ ŋgàa tè’èŋkup. Wèŋ cu bʉp! Wèŋ sə lok fa bwìŋ mandzə̀ nə̀ ŋgòlòmvwe’ gaŋ Nwì. Wèŋ sə kà mbwa lò, nə kà bʉ̀ʉ sə̀ wo sə dzəm də wo ni mbwa wèŋ mandzə̀ sə̀’ fa.

[ ¹⁴<<Wèŋ ŋgàa yə’rə̀ fa bwìŋ lʉ̀k bə bʉ̀ʉ Faràsi wèŋ, wèŋ cu bʉp. Wèeŋ ŋgàa tè’èŋkup. Wèŋ sə limzʉ bàa ŋgwemfə wèŋ, nə sə gʉ bʉpsə ndap awo. Wèŋ rì ŋgògʉ̀ basə pìriyàa sə̀ sə̀sap. Ŋgə’ nə̀ njàwèeŋ nə̀ kə̀ yam gha’ pwe’fo’ njo bum yè’sə.]

¹⁵<<Tə̀tè’èŋkup ŋgàa yə’rə̀ lʉ̀k bə bʉ̀ʉ Faràsi wèŋ-a, wèŋ cu bə ŋgə’ nə̀bʉp. Wèeŋ to càgə̀ sə ndzəpə̀, nə sə gi bə sə nzehè wèŋ pwe’fo’ də ya wèeŋ gʉ ŋwə̀ nə̀ mò’fis bɛ’ mandzə̀ lʉ̀ʉk Musì. Nə̀ mò’fis bʉ̀ʉŋ fana wèŋ gʉ fe’lə yi sə̀’ wèŋ, yi bʉp casə wèŋ sə̀ wèŋ sə lòmvwe’ ŋgə’ nə̀ sə misə̀ sə kɛ̀’ ba.

¹⁶<<Wèŋ sə̀ wèŋ də wèŋ sə nìtsə̀’ lòfa bwìŋ mandzə̀ nə ye yàwèŋ sə̀’ jì lis, wèŋ cu bʉp. A sə̀’ wèŋ sə̀ wèeŋ dʉkgə̀ də a ye-a ŋga ŋwè kɛ̀ŋ ndap Nwì nə̀ ghaŋ nə, ye də yà’sə kà nzak tse’. Nə ye də, a ye-a ŋga ŋwè kɛ̀ŋ bum sə̀ wo à gʉ̀ yà’ bə guù sə̀ yà’a mʉ nda’à Nwì anə ŋkuŋ yi gʉ tsoŋ mvə̀’nə̀ yi kɛ̀ŋ sə. ¹⁷Wèeŋ jì lis nə ye ləm sə̀’. A yè’sə də gʉ gha’ nə̀ fò? Bum sə̀ mʉnə ndap Nwì sə, kè ndap Nwì nə̀ ghaŋ nə bə tu ye nə̀ nà’ gʉ̀ ŋkuŋ bum sə̀ mbwa sə tse’ fàk ɛ? ¹⁸Wèeŋ dʉkgə̀ sə̀’ də, <A ye-a ŋga ŋwè kɛ̀ŋ kàm nə̀ wo à ci ŋgòtɛ̀ŋ fa Nwì bum satikà’ mbwa nà’a, yà’sə ka nzak tse’, də tse’ŋga yi kɛ̀ŋ bum sə̀ wo naaŋ yà’ mbwa sə ŋkuŋ àlɛ yà’ tse’ fàk.> ¹⁹Wèeŋ ŋgàa jì lis, gʉ gha’ yè’sə nə̀ fò? Bum sə̀ wo fa nə naaŋ yà’ mbwa sə kè, kàm nə̀ yi gʉ̀ yi ŋkuŋ bum sə̀ mbwa sə tse’ fàk-ɛ? ²⁰Yusə də a ye-a ŋga ŋwè kɛ̀ŋ-a kàm ànə, ye də yi kɛ̀ŋ be’lə fo’ bə bum sə̀ mbwa sə pwe’. ²¹Nə ye sə̀’ də a ye-a ŋga ŋwè kɛ̀ŋ ndap Nwì nə̀ ghaŋ nə fana yi kɛŋ nà’ bə Tà ŋgà ndap nə pwe’fo’ sə̀’. ²²Ŋwə̀ nə̀ yi kɛ̀ŋ-a ntòbu, ye də yi kɛ̀ŋ kapràak Nwì bə ŋwə̀ nə̀ yi cugə̀ mbwa nə sə̀’.

²³<<Wèŋ ŋgàa tè’èŋkup wèŋ, ŋgàa yə’rə̀ bwìŋ lʉ̀k bə bʉ̀ʉ Faràsi wèŋ, wèŋ cu bʉp. Njo nə̀ wèeŋ fagə̀ Nwì bòp mò’fis sənə hum bə bum awèŋ, nə fa tə̀tè bə mvùu bum sə̀ wo lam rə̀msə tsə’rə njàp bə zeŋ wèŋ, nə me’rə noŋsə lʉ̀ʉk sə̀ gʉgʉŋ co ŋgòye yəyərə̀ bohòbwìŋ bə bum pwe’, nə tse’ koksə̀manziŋ, nə ye ŋwə̀ ŋgà gʉ̀ bum bə mandzə̀ nə̀ zìnə. Anə ye co wèŋ sə gʉ yè’sə, nə sə gʉ mok sə sə̀’. ²⁴Jì lis, ŋgàa nìfa bwìŋ mandzə̀ wèŋ. Wèŋ sə kpès fis màk ndzə̀ nə̀ jo nə̀ wà nè’e, nə sə mi lo nàmbà’rə̀ sə̀’ sə və̀ə wèŋ anə.

²⁵<<Ŋgàa yə’rə̀ bwìŋ lʉ̀k bə bʉ̀ʉ Faràsi wèŋ, wèŋ cu bʉp. Wèeŋ ŋgàa tè’èŋkup, wèeŋ cùkgə̀ yàwèŋ ŋkwɛ̀ɛŋ ŋgàp bə ŋkwɛ̀ɛŋ tasà, fana rwiŋ cum ma ndzə tsətsə’rə̀ wèŋ anə ŋgwap nə ye wa bum bwìŋ. ²⁶Bʉ̀ʉ Faràsi ŋgàa jì lis wèŋ. Wèeŋ cuk rɛŋsə to ŋgàp awèŋ ma sə ntòŋkuŋ ya ma nə̀ mʉŋkwɛ̀ŋ nə rɛŋ sə̀’.

²⁷<<Ŋgàa yə’rə̀ bwìŋ lʉ̀k bə bʉ̀ʉ Faràsi wèŋ, wèŋ cu bʉp. Wèŋ mègù co sèe sə̀ wo yok fopsə yà’ bə bwɛ̀ŋ, ŋga rwiŋ cu nja vəp bʉ̀ kpʉkpʉ bə bum sə̀ bʉp wèŋ. ²⁸Wèŋ sə yəəŋ mʉ lisə̀ bwìŋ co bʉ̀ʉ sə̀ kə̀kʉrə̀ bohòNwì, ŋga wèŋ rwiŋ nja bə tè’èŋkup nə ye bə bʉp.

²⁹<<Ŋgàa yə’rə̀ bwìŋ lʉ̀k bə bʉ̀ʉ Faràsi weŋ, wèŋ cu bʉp. Wèeŋ ŋgàa tè’èŋkup, njo nə̀ wèeŋ ci tsə’rəgə̀ sèe ŋgàa tsòhòbum Nwì wèŋ, nə sə gʉ tsə’rə bum sə̀ wo à ci tes yà’ ŋgòkwasə liŋ bʉ̀ʉ Nwì wèŋ. ³⁰Wèŋ sə cep kə̀ cùhu də, <Vès ànə ye-a ghà nə̀ tɛ̀’ avès wèŋ à ye bwɛ̀rɛ vès ànə ka bo mvwe’ sə̀ wo à sə zə bʉ̀ ŋgàa tsòhòbum Nwì yà’a fa gèsə̀.> ³¹Wèeŋ to wo də tɛ̀’ awèŋ vɛ’nə, ye də wèŋ sə nìŋtsə̀’ də wèeŋ bwe bʉ̀ʉ sə̀ wo à zə ŋgàa tsòhòbum Nwì wèŋ sə. ³²Wèeŋ geŋ mantombì, nə gʉ wes bum sə̀ tɛ̀’ awèŋ ànə gʉ to sə. ³³No, wèŋ ŋgwì bʉ̀ no wèŋ, aco wèŋ tsəm də wèeŋ nə̀ kà mvwe’ ŋgə’ nə̀ sə misə̀ kə̀ ni anə yè’sə va? ³⁴Ye də mʉ̀ tum fa weŋ ŋgàa tsòhòbum Nwì nə ye ŋgàa ŋkərə̀ bə ŋgàa yə’rə̀ bwìŋ lʉ̀k wèŋ. Wèeŋ nə zə mok, wèŋ tɛ’lə mok mʉ ntə̀əŋ, nə ləp mok mʉmvwe’ ndaap pìriyà awèŋ. Wèeŋ nə bɛ’ tʉksə mok wo caŋ ni mvwe’ buk lak nə̀ fòpwe’, wèŋ sə yuŋ. ³⁵A ye vɛ’nə fana ndʉəm bʉ̀ʉ Nwì sə̀ wo à zə wo sə nze fɛɛŋ pwe’fo’ nə ye mʉ tuhù wèŋ. Ye jəŋ bə ndʉəm Abè nə̀ wo à zə yi ŋga yi ka yumok riŋ tə̀tè kə dzeŋ mʉ ni’ì Sàkàriyà nə̀ wèŋ à zə yi mʉ ntòndap Nwì nə̀ ghaŋ nə. À ye ŋga yi tə mʉtsətsə’rə̀ə kàm satikà’ fo’ bə mvwe’ rum nə̀ wo togə̀ nà’ də ndap nə̀ rərɛŋ nà’a. ³⁶Mʉ̀ sə tsə̀’ weŋ zìnə də, ŋgə’ bʉ̀ʉ yè’sə pwe’fo’ nə və mʉ tuhù bʉ̀ʉ sə̀ niè’ yè’sə.

³⁷<<Webee, lak Jòrosalèm, lak Jòrosalèm! Wèeŋ zəgə̀ ŋgàa tsòhòbum Nwì, nə sə tərə ŋgàa gə̀ ntum Nwì wèŋ bə lìs. A yè’sə ghɛ̀’ sʉ̀ mvə̀’nə̀ mʉ̀ sə làp də mʉ ko wumsə gesə weŋ ndzə ni’ì mʉ̀ co məma mvəp sə wumsə bwe ye, wèŋ kà dzəm ɛ? ³⁸Bo am ka mok bə lak awèŋ yà’sə yeŋ, yà’a mok fə̀əm lak wà. ³⁹Mʉ̀ tsə̀’ weŋ də ye jəŋ ŋga’a lo mantombì, wèeŋ nə kà mʉ mok yə fe’lə̀ tə̀tè nùmbu nə̀ wèŋ yə fe’lə mʉ, ye mok ŋga wèŋ sə dʉk də, <Nwìi se ŋwə̀ nə̀ yi və̀ mʉnə liŋ sə̀ Tà nə ŋkuŋ.> >>

Jisòs Tsə̀’ Bum Sə̀ Yà’a Nə̀ Ye Ŋga Yi Kəp ŊgòVə̀

(Mak 13:1-27; Luk 17:22-24, 21:5-28)

¹Jisòs à sə ye’e mè’rə mvwe’ ndap Nwì nə̀ ghaŋ nə ŋgòlòo fana ŋgàa fàak ye wèŋ və ŋgònì fa yi ndaap Nwì, sə də yi kʉk bʉrə ja’a mvə̀’nə̀ wo à ci bòŋsə yà’. ²Jisòs nə cep fəsə fa yà’wèŋ də, <<Wèŋ sə yə bum yè’e pwe’fo’, ka vɛ’nə yeŋ nɛ̀? Mʉ̀ sə tsə̀’ weŋ zìnə də lìs nə̀ mò’fis nə kà mʉnə mòk fenə naàŋ mam. Wo nə kʉəmsə wes yà’ pwe’.>>

³Yi ànə geŋ də yi kə cum mʉmvwe’ nda Olìp nə fana bwe ye wèŋ və woòwo, nə kə tseŋ yi. Wo sə fek yi də, <<Tsok fa a ves ghà nə̀ bum yè’sə nə ye-ɛ̀. Nə tsok fa ves yusə̀ yà’a nə niŋtsok də wù kʉəp ŋgòbwìŋ və̀ə ya nzeŋgòŋ nə nə me sə sə̀’.>> ⁴Fana Jisòs nə cep fəsə fa wo də, <<Wèeŋ jəŋ ŋkərə̀ ya ŋwə̀ nəmòok kà weŋ bòrə̀. ⁵Bʉsə̀ bwìiŋ nə və ŋkʉ̀ʉŋ sə̀ wo nə ci’ mvwès də, wo Ŋkum ŋgà gèm bwìŋ nə̀ wo à sə dʉk nə wo, nə borə lo bwìŋ vɛ’ɛ wùriŋ. ⁶Wèeŋ nə sə yuk kɛ’ca də dzè’e fa’ mvwe’ sə̀sap bə mvwe’ jəjo wèŋ nduk. Wèeŋ yuk vɛ’nə, wèŋ kà wəp bʉ̀ʉsə̀ yè’sə nə ye tsoŋ vɛ’nə. Yà’a ye vɛ’nə, kà yà’sə də nze nə mè yà’sə laŋ sə̀’ ntòye. ⁷Bʉsə̀ bòp lak nə lʉ bə bòp lak mok. Ŋkum mòk lʉ bə ŋkum mòk sə̀’. Njèe nə ko, nzeŋgòŋ nə sə tsoho kɛ’ca fa’ bə ma fa’ wèŋ. ⁸Yè’sə pwe’fo’ mègù ntòco mvə̀’nə̀ ŋwàŋwèe ghà to ko’gə̀ mwe ntòghàa yè’e.

⁹<<Fana wo nə ko weŋ, nə yeŋsə weŋ ŋgə’, nə zə weŋ. Lak pwe’fo’ nə bɛŋ weŋ bʉ̀ʉsə̀ wèeŋ bwe am. ¹⁰Mvə̀k ànə ye vɛ’nə, bwìŋ ŋkʉ̀ʉŋ nə caŋ me’rə mandzə̀ njàm nə. Bwìiŋ nə sə seŋ mòk bə mòk, nə sə bɛŋ kɛ’ca mòk bə mòk sə̀’. ¹¹Ŋgàa mvwès wèeŋ nə ye sə̀’ wùriŋ sə̀ wo nə sə dʉk də wo ŋgàa tsòhòbum Nwì wèŋ. Wo nə borə jəŋ lo bwìŋ vɛ’ɛ nduk. ¹²Mvə̀’nə̀ bwìiŋ dzəmgə̀ mʉʉ nə fi lo mok maŋkwɛ̀ŋ njo nə̀ bʉp yam lòmok mantombì vɛ’ɛ wùriŋ. ¹³Megu də ŋwə̀ nə̀ yi təəŋ-a gʉgʉŋ tə̀tè, nə kə ləsə fana yi nə tse’ lùŋ. ¹⁴Ncèp Ntirə̀ nə̀ Bə̀boŋ nə̀ nà’ sə tsə̀’ bə gaŋ ŋkum yè’sə nə yuhu lo sənə nzeŋgòŋ nə pwe’fo’ də ya ndàaŋwè pwe’ yuk gesə fə ntu’ù yi ye sə̀’. Yà’a ŋga’a mvə̀’nə̀ nzeŋgòŋ nə nə lə sə.>>

Ŋgə’ Nə̀bʉp BohòNzeŋgòŋ Jùdiyà

(Mak 13:14-27; Luk 17:23-24, 21:20-28)

¹⁵Nùmbu mòok nə̀ kə̀ və̀ nə̀ wèeŋ yə ŋga wo lòkoksə tes bʉp nə̀ nà’a bə jòŋ nə mvwe’ sə̀ rərɛŋ, bʉp nə̀ Danà ŋgà tsòhòbum Nwì à cèp nə.24:15 Taŋ Danà 9:27 (Ŋwə̀ nə̀ yi sə ta ŋwàk nə rɛɛŋ bə zeŋ bə̀boŋ.) ¹⁶Wèeŋ yə vɛ’nə, bʉ̀ʉ sə̀ wo cu mvwe’ nzeŋgòŋ Jùdiyà wèeŋ caŋ kok lo mʉ ndahà. ¹⁷Ŋwə̀ nə̀ yi sə cu yòŋsə mʉ ndùndap24:17 Bʉ̀ʉ Jus wèŋ à sə ci ndap awo fana wo gʉ ndùndap nə mbwa rə̀əm, co bwìŋ sə kə cum yoŋsə mbwa. kà mvə̀k ŋgòsuhu tsə, nə kə jəŋ fis bum ye sə̀ mʉ nda’à yi tse’.¹⁸Ŋwə̀ nə̀ yi mʉnə nzum fàak nə kà maŋkwɛ̀ŋ də yi sə kə̀ jə cə̀k fohòlò. ¹⁹Ho’m, megu də anə ye ŋgə’ bohòbàa sə̀ bə zʉm nə ye sə̀ wo sə fa bwe sə̀ lʉə mbwi bə nùumbu yà’sə. ²⁰Wèeŋ lɛŋ Nwì də yi gʉ co wèeŋ kà mvə̀k mbʉ̀ŋ nə̀ bə mbʉəp wùriŋ ca, kè nùmbu dzə̀ àlɛ’. ²¹Njo nə̀ ŋgə’ nə̀ nà’a nə ye mvə̀k ànə nə bʉp vɛ’ɛ nsàp nə̀ nzeŋgòŋ à yè yèe, à ka vɛ’nə ye yuk. Nə ye sə̀’ də anə kà vɛ’nə mok sə̀’ kə̀ ye yuk fe’lə̀. ²²Nə ye də Nwì a ka-a nùumbu yà’sə lə̀m ci’ fəsə də bwɛ̀rɛ ŋwə̀ nə̀ mò’fis kà bwehe cu lok. Megu də yi nə ci’ fəsə yà’ lə̀m bʉ̀ʉ tu bʉ̀ʉ ye wèŋ sə̀ yi a cok fis yà’wèŋ.

²³<<A ye-a ŋga ŋwə̀ nəmòk dʉk-a weŋ də <Ŋkum ŋgà gèm bwìŋ nə̀ wo à sə dʉk nə nè’>, kè də, <yi fʉ fa’> àlɛ, kà də wu dzəm swì dʉk. ²⁴Bwìiŋ nə sə borə kɛ’ də wo Krɛst, nə sə dʉk də wo ŋgàa tsòhòncèp Nwì. Wo nə sə gʉ nsàap bum maŋgəŋgèŋ mok vɛ’ɛ wùriŋ də co wo borə bʉ̀ʉ sə̀ Nwì a cok fis nòŋsə sə bə zeŋ, ŋga wo tse’-a mandzə̀ nə na. ²⁵Wèeŋ jəŋ-a ŋkərə̀, mʉ̀ tsə̀’ nòŋsə weŋ bum yè’sə ŋga cu ntòcuu. ²⁶Ye də a ye-a ŋga ŋwə̀ nəmòk dʉk weŋ də, <Nà’ cu ŋgòŋ fa’,> kà də wu tesə lo fo’ dʉk. Kè wo dʉk-a sə̀ də <Yi cu mà mbwèndap nè’>, wù kà dzəm. ²⁷Bʉsə̀ mʉ̀ nə̀ mʉ mo ŋwè, mʉ nə və co mvə̀’nə̀ mbʉ̀ʉŋ ba’a kokgə̀ mà mbwèbu, nə ca bʉʉŋ kə̀ tu bu yè’e. ²⁸Mvwe’ sə̀ vèŋ ni’ kpʉ nooŋ-a sə̀ fòpwe’, jìgawà’ wèeŋ nə kə benə fo’.

²⁹<<Ghà nə̀ ŋgə’ə sə̀ yà’a nə̀ ye nùmbu ànə cà wes ntɛ̀ŋ fana nùum nə kɛŋ ndzəm. Ŋwə kà mok sə̀’ se, ŋkə̀ŋkàŋ sə gbʉhʉ tsoŋ mʉbu anə fana nsàap ŋàaŋ sə̀ mʉtsə̀ sə tsoho sə̀’. ³⁰Mvə̀k mòok nə yəəŋ mʉbu nə̀ nà’a mvə̀k nə̀ njàm, mʉ̀ʉ mo ŋwè, fana ŋgwìi bʉ̀ʉ sə̀ sə nzeŋgòŋ pwe’ nə tɛ’. Wo ye ŋga’a mvə̀’nə̀ mʉ̀ʉ mo ŋwè mʉ̀ sə tsə tesə mʉbu ndzənə mbàk bə ŋàŋ, nə sə fom rɛŋ boŋsə nə̀bʉp. ³¹Fana mʉ nə tumsə masinjàa am sə̀ mʉbu ŋgòto lòbwìŋ bə ntàŋ nə̀ nà’ sə cep vɛ’ɛ wùriŋ. Wo to benə və bʉ̀ʉ am sə̀ mʉ̀ à cok fis sə wèŋ ma ŋkùup nzeŋgòŋ sə̀ kwè sə mvwe’ mò’fis, ye jəŋ mvwe’ sə̀ nzeŋgòŋ nə yeto nə ye mvwe’ sə̀ nà’ kə̀ lə̀sə.

Yə’rə Jəŋ Yumok BohòTʉ

(Mak 13:28-31; Luk 21:29-33)

³²<<Mʉ̀ dzəm də wèeŋ yə’rə jəŋ ŋkərə̀ bohòtʉ fik nà’a. Wu yə ghà nə̀ nà’ yè ŋgòfom, nə sə top, fana wù riŋ sə̀’ də mvə̀k mbʉ̀ŋ kʉəp laŋ. ³³Yà’ megu sə̀’ vɛ’nə də wèeŋ yə bum yè’sə vɛ’nə fana wèŋ riŋ də mo ŋwè kʉəp ŋgòvə̀ laŋ, yi mègù mok ŋgʉ ncù. ³⁴Mʉ̀ tsə̀’ weŋ zìnə də bʉ̀ʉ sə̀ wo cu ŋga’a yè’e wèeŋ nə kà ntòkpʉ lə̀ wes ŋga bum yè’sə yà’ gʉ̀ laŋ. ³⁵Ntòbu bə nzeŋgòŋ ba fo’ nə̀ cà gɛsə lòwà, ncèp àm kà ye cà yuk.

Ŋwè Ka Nùmbu Nə Kè Mvə̀k Nə Riŋ

(Mak 13:32-37; Luk 12:41-48; Luk 17:26-30, 34-36)

³⁶<<Yusə də ŋwè ka nùmbu nə bə mvə̀k nə̀ bum yè’sə nə ye riŋ. A mègù-a masinjàa Nwì mʉbu nə ye Mo ye nə sə̀’, wo ka sə̀’ riŋ. Rì mègù tɛ̀’ nə yiìyi. ³⁷Mo ŋwèe və̀ nùmbu nə fana bum pwe’ nə ye sə̀’ mvə̀’nə̀ yà’ ànə ye ghà nə̀ Nuà ànə ye ye nà’a. ³⁸Mègù sə̀’ mvə̀’nə̀ ànə ye fa’ mantombì ŋga ndzəp ànə ka ntòrwiŋ yà’a, bwìŋ à sə zʉ, nə sə no vəpsə. Bʉ̀ʉ mok wèŋ sə geŋ gù tə̀tè nùmbu nə̀ Nuà à ni ŋgwes dzeŋ. ³⁹Wo à sə gʉ̀ vɛ’nə, nə kà sə rì tə̀tè ndzəp kə bək wes wo vɛ’ɛ wis. Mʉ̀ʉ mo ŋwè, mʉ nə̀ və̀ ntsə’mòk yà’ megu sə̀’ mvə̀’nə̀ ànə ye yà’sə. ⁴⁰Nùmbu ànə ye, mbəmbam baa nə sə fàk nzum, wo jəŋ fis lo mòk, nə me’rə mòk. ⁴¹Bə̀ba baa nə ye mvwe’ ŋgòk, nə sə gok bɛŋ, wo jəŋ fis lo mò’fis, nə me’rə mòk fo’. ⁴²Ye də wèeŋ sə jəŋ ŋkərə̀, bʉ̀ʉsə̀ wèŋ ka nùmbu nə̀ Tà àwèeŋ nə̀ bwìŋ və̀ nə riŋ. ⁴³Wèeŋ riŋtse’ yumòk nè’ sə̀’ də a ye-a ŋga tà ŋgà ndap nə riŋ-a ghà nə̀ ŋgà yə̀ə nə və, bwɛ̀rɛ yi nə so nooŋ tə̀tè tsok rɛŋ ya nà’a kà kə̀ ni. ⁴⁴Ye də wèeŋ cu, wèŋ ye fə̀fʉhʉ̀ ghà yà lòoŋ, bʉ̀ʉsə̀ mo ŋwèe nə̀ və̀ ŋga wèŋ sə kà bə zeŋ tsərə̀.

Mo Fàk Ŋgà Yuk Dʉk Nə Ye Mo Fàk Ŋgà Kà Dʉk Yuk

⁴⁵<<Mo fàk nə̀ yi zìnə nə tse’ ŋkərə̀ə yè’sə nə̀ fò? A nə̀ masà ye nə à fa bum sə̀ mʉ nda’à yi bohònà’, nə dʉk də nà’a nə sə fa bwe ye wèŋ bum zʉzʉ bə mvə̀k nə̀ kə̀kʉrə̀. ⁴⁶A rɛŋsi bohòmofàk nə̀ masà ye bwì və̀ə, nà’ tseŋ yi ŋga yi sə gʉ̀ mvə̀’nə̀ nà’ ànə dʉk noŋsə lo yi sə. ⁴⁷Mʉ tsok weŋ zìnə də masà nə nə fa nsàp mofàk ànə ŋàŋ ŋgòkotse’ bum ye sə̀ yi tse’ pwe’fo’ nà’. ⁴⁸A ye-a ŋgà fàk nə̀ yi bʉp, yi nə dʉk də, <Masà àm nə nə kà nə̀nàk bwìŋ fohòvə̀.> ⁴⁹Yi yeto ŋgòlə̀p ŋgàa fàak mok sə wèŋ, nə sə zʉ, nə sə no roŋ kɛ’ca bə ŋgàa jʉ̀hʉ̀ rùk wèŋ bəbɛ’. ⁵⁰Fana masà ŋgà fàk ànə nə bwi və ntsə’mòk nùmbu nə̀ yi sə kà vɛ’nə tsərə̀, nə ye bə mvə̀k nə̀ yi ka bə zeŋ sə̀’ riŋ. ⁵¹Yi nə gbɛ’ ci’lə nà’ ba, nə be’lə nà’ bə ŋgàa tè’èŋkup wèŋ mvwe’ mò’fis. Bwìiŋ nə sə waŋ, nə sə zʉ nzòŋ fo’.

Gbʉ’ Wàhaŋgwɛ̀ŋ Sə̀ Wo À Ye Hum

¹<<Nùmbu ànə kə̀ ye fana gaŋ ŋkum sə̀ mʉbu sə nə ye co wàhaŋgwɛ̀ŋ sə̀ wo à ye hum yà’a. Wo à jə laàm awo, nə lo ŋgòkə̀ tək ndugù nə̀ yi sə və̀ ŋgòkə̀ jə lo ŋge’ awo mòk nùmbu ànə.25:1 Yà’à sə yegə̀ bohòbʉ̀ʉ Jus wèŋ də bwìŋ tse’ ŋgòkə̀ tsèŋ ndugù nə mandzə̀ ŋkuŋ, fana bə yà’wèŋ lo mvwe’ ndap nə̀ wo nə zʉ gù fo’ nə.²Sə̀ tàŋ à ye ləm, sə̀ tàaŋ mok ye yàwo ŋgàa ŋkərə̀. ³Sə̀ ləm sə wèŋ à jə laàm awo, nə kà kàràsi jə tse’. ⁴Sə̀ ŋgàa ŋkərə̀ sə wèŋ à jə tse’ kɛ’ lòkàràsi awo mok sənə botòrò. ⁵Ndugù nə à ka və toho fana bàa sə wèŋ dzooŋ lo tə̀tè wo dzəmlo. ⁶À kə̀ dzèŋ ntəntʉmtsok, wo to fuŋ də, <Ndugù nə və̀ laŋ, wèeŋ tesə və kə tseŋ yi.> ⁷Bàa sə̀ hum sə lokok wo pwe’, nə koksə laàm awo sə. ⁸Sə̀ ləm sə dʉk fa sə̀ ŋgàa ŋkərə̀ sə də, <Wèeŋ fa a ves kàràsi awèŋ səmok bʉ̀ʉsə̀ laàm avès sə də a liiŋ.> ⁹Sə̀ ŋgàa ŋkərə̀ sə wèŋ dʉk fəsə fa wo də, <Kàmòk yà’a nə kà bohòvesùwèŋ pwe’fo’ kʉ̀rə̀. Bòlɛ co wèŋ lo kə ye bʉ̀ʉ sə̀ wo sə sèŋ sə, nə ywiŋ jəŋ yàwèŋ bohòwo.> ¹⁰Wo à lòdə wo kə ywiŋ fana ndugù nə və. Ndugù nə jəŋ sə̀ wo à fʉ̀hʉ yàwo laŋ sə, bə yà’wèŋ ni lo mʉmvwe’ ndap nə̀ wo sə zʉ gù mbwa nə. Wo à ni lòmbwa, wo ko jəŋ ncù lok mpʉ̀ŋ. ¹¹À cu ghàr, bàa mok sə wèŋ bwi və yàwo sə sə̀’. Wo təəŋ sə mbi, nə sə dʉhʉ də, <Tɛ̀’mòk, Tɛ̀’mòk, mùk fa ves ncù.> ¹²Yi dʉk fəsə gesə fa wo ca də, <Mʉ̀ sə cep yè’e ŋkèm dʉk də, mʉ̀ ka weŋ riŋ.> >> ¹³Jisòs à lə̀sə ncèp nə də, <<Ye də wèeŋ sə kʉk-a kʉ̀’ʉ, bʉ̀ʉsə̀ wèŋ ka nùmbu nə kè mvə̀k nə riŋ.>>

Gbʉ’ Bwìŋ Tɛ’ Sə̀ Wo À Fa Wo Mbàm

(Luk 19:11-27)

¹⁴<<Gaŋ Nwì sə nə ye co mvə̀’nə̀ ŋwə̀ nəmòk à ye ŋga yi də yi lo gì fana yi to benə ŋgàa fàak ye wèŋ. Yi à to wo fana yi fa bum ye pwe’fo’ ndzə bohòyà’wèŋ. ¹⁵Yi fa mòk bàam mbàm tàŋ, nə fa mòk bàm ba. Yi fa ŋwə̀ nə̀ tɛ’ ye bàm mbàm mò’fis. Yi à gàp fa yà’wèŋ yè’sə mvə̀’nə̀ yi riŋ də ŋàaŋ awo sə cu co ŋwè kotse’ to sə̀ ye. Yi à fa wes wo vɛ’nə, yi bɛ’ mandzə̀, nə lo yuye. ¹⁶Ŋwə̀ nə̀ yi ànə tse’ ye bàam mbàm tàŋ nə à lòntɛ̀ŋ, nə kə gi gìi ntɛŋ bə zeŋ. Yi tse’ swe’ mbwa sə̀’ bàam mbàm tàaŋ mok. ¹⁷Ŋwə̀ nə̀ yi à tse’ ye bàam mbàm ba nə à kə tse’ swe’e ye sə̀’ bàam mbàm ba. ¹⁸Nə̀ yi à jə ye bàm mò’fis nə à lò, nə kə tuŋ wʉ, nə ses lok gesə bàm mbàm ŋkwà’ ŋwə̀ nə ca.

¹⁹<<Mvə̀k ànə sap fana ŋkwà’ ŋwə̀ nə bwìŋ və. Yi kə taŋsə ja’a yusə̀ wo a gʉ̀ bə mbàam sə. ²⁰Ŋwə̀ nə̀ yi à tse’ ye bàam mbàm tàŋ nə à və̀ə, nə jə və bàam mbàam mok sə̀’ tàŋ. Yi dʉk fa ŋkwà’ ŋwə̀ nə də, <Tɛ̀’mòk, wù à fa mʉ bàm tàŋ, mʉ̀ a kə̀ tse’ fe’lə mok bə zeŋ sə̀’ bàm tàŋ.> ²¹Ŋkwà’ ŋwə̀ ye nə kwasə nà’ də, <Wusùkù’ mo àm-a’, wù gʉ̀ bə̀boŋ. Wù nì tsə̀’ zìnə yòbə mʉyu nə̀ nà’a momjo laŋ. Mʉ nə gʉ wu ŋga’a ŋgòtse’ ŋàŋ mʉnə sə̀ yà’a ŋkʉ̀ʉŋ. Və̀ə kə̀ ròŋ ni’ bə bum ŋkwà’ ŋwə̀ yònə.> ²²Ŋwə̀ nə̀ yi à tse’ ye bàm ba nə à və̀ ye sə̀’. Yi dʉk də, <Tɛ̀’mòk, wù a fa mʉ bàm ba. Yeè, mʉ̀ kə̀ tse’ fe’lə və̀ mok bə zeŋ sə̀’ bàm baa mok.> ²³Ŋkwà’ ŋwə̀ ye nə kwasə nà’ sə̀’ də, <Wusùkù’ mo àm-a’, wù gʉ̀ bə̀boŋ. Wù nì tsə̀’ zìnə yo bə yu nə̀ nà’a momjo laŋ. Mʉ nə gʉ wu ŋga’a ŋgòtse’ ŋàŋ mʉnə sə̀ yà’a ŋkʉ̀ʉŋ. Və̀ kə̀ ròŋ ni’ bə bum ŋkwà’ ŋwə̀ yònə.>

²⁴Ŋwə̀ nə̀ yi à fa nà’ ye bàm mò’fis nə à və̀ ye sə̀’. Yi dʉk fa ŋkwà’ ŋwə̀ nə də, <Tɛ̀’mòk, mʉ̀ rì wu rìi də wu ŋwə̀ nə̀ wù gʉ wùriŋ. Wu kʉp zʉgə̀ mvwe’ sə̀ wù à ka wù bi, nə kà fo’ wù sə̀’ fàk. ²⁵Mʉ̀ a wəp, fana nə kə tuuŋ mbàam yo sə sə nzehè. Yeè, mbàam yo sə yà’a yè’.> ²⁶Ŋkwà’ ŋwə̀ nə yak nà’ də, <Wù mo nə̀ bʉp ŋgà wɛ’ mòk wà. Wù də wù riŋ də mʉ kʉp zʉgə̀ mvwe’ sə̀ mʉ̀ à ka fo’ bi, nə kà fo’ sə̀’ fàk, ka vɛ’nə yeŋ à? ²⁷Ànə boŋ ghak co wù noŋsə fa mʉ mbàam sə bohòbʉ̀ʉ sə̀ wo fàkgə̀ mʉmvwe’ ŋgwa’ yà’a. Ya mʉ bwìŋ və̀ə, mʉ tse’ mʉswe’ mʉnə mbàam am sə.> ²⁸Ŋkwà’ ŋwə̀ nə də, <Wèeŋ jəŋ fis mbàam sə̀ bohòyi sə, nə fa ŋwə̀ nə̀ yi nə tse’ bàam mbàm hum nà’a.> ²⁹Yi dʉk fe’lə də, <Ŋwə̀ nə̀ yi tse’-a, wo nə fa yamsə mok, ya yi tse’ mok nduk nə̀ nduk. Nə ye də bohòŋwə̀ nə̀ yi ka ye yumok tse’ nə, a mègù-a sə̀ mʉyu nə̀ jo nə̀ yi tse’ nà’ nə, wo nə jəŋ fis gɛsə nà’ ndzə bohòyi anə fo’. ³⁰Wèeŋ ko jəŋ ŋgà fàk nə̀ bʉp ènə, nə mak gesə lo yi mvwe’ sə̀ ndzəm sə kɛ̀ŋ sə mbi yà’a. Bwìiŋ nə sə waŋ, nə sə zʉ nzòŋ ca.>

Wo Nə̀ Gàpsə Bwìŋ Co Wo Sə Gapsə Ndzə Bə Nsùŋgaŋ

³¹<<Ghà nə mo ŋwèe kə̀ və̀ nùu bə masinjàa ye fana yi kə kok cum mʉnə kapràak ye bə ŋàaŋ ŋkum wùriŋ. ³²Bʉ̀ʉ sə̀ sənə nzeŋgònə pwe’ nə kə benə kə̀ mantombìi yi. Wo benə vɛ’nə yi gapsə wo co ganakù’ sə gapsə fis ndzə bə nsùŋgaŋ. ³³Yi nə tes nsùŋgaaŋ sə bo ma màk, nə tes ndzə bo ma ŋkwìp. ³⁴Fana yi nə̀ yi ŋkum nə, nə dʉk fa sə̀ bo ma màk sə wèŋ də, <Wèeŋ və. Tɛ̀’ am a sè weŋ yi. Wèeŋ və kə ni cum mvwe’ gaŋ ŋkum Nwì sə̀ wo à fʉ̀hʉ noŋsə fa weŋ ŋga wo ka nzeŋgònə ntòfʉk sə. ³⁵Bʉsə̀ njè à sə ya mʉ, wèŋ fa mʉ zʉzʉ. Ntʉm à sə sə mʉ, wèŋ nə fa mʉ ndzəp. Mʉ̀ à ye ŋkʉ̀ìŋ, wèŋ nə nisə mʉ mʉ nda’à wèŋ. ³⁶Mʉ̀ à ye nswɛ̀’mbwè, wèŋ fa mʉ cə̀k. Mʉ̀ à nòoŋ yiyaŋ, wèŋ sə kə tɛsə mʉ. Mʉ̀ à cu mʉ ndapndzəmə̀, wèŋ sə kə cepsə mʉ.> ³⁷Bʉ̀ʉ sə̀ kə̀kʉrə̀ yà’sə wèeŋ nə cep fəsə fa yi də, <Vès ànə ye wu yè’sə sè ŋga njè sə ya wu, vès nə fa wu zʉzʉ-ɛ Tà? Kè də ŋga ntʉm sə sə wu, vès nə fa wu ndzəp-ɛ? ³⁸Wù ànə ye ŋkʉ̀ìŋ fòŋkuŋ vès nisə wu mʉ ndà’à-nɛ, kè də wù ànə ye nswɛ̀’mbwè sè ŋkuŋ vès nə fa wu cə̀k-ɛ? ³⁹Nə ye sə̀’ də vès ànə ye wu yè’sə ma fòŋga wù sə yayaa, kè ŋga wù cu mʉ ndapndzəmə̀ ŋkuŋ vès kə cepsə wu-ɛ?> ⁴⁰Yi nə cep fəsə fa wo də, <Mʉ̀ sə cep yè’e kek də, bum sə̀ wèŋ à gʉ̀ fa-a bè’lə bwema am yè’e, ye də wèŋ à gʉ̀ fa yà’sə bohòmʉ̀.> ⁴¹Fana mʉ yi dʉk fa bʉ̀ʉ sə̀ bo ma ŋkwìpə yi sə wèŋ də, <Coho gɛsə ŋgʉ ni’ì mʉ̀ fo’, wèŋ sə̀ Nwì a naaŋ fa weŋ ŋgə’ mʉ tuhù. Wèeŋ du sə mvwe’ mis nə̀ wo à gʉ̀ nòŋsə fa ze’ nə bə masinjàa ye wèŋ nà’a. ⁴²Njè à sə ya mʉ, wèŋ kà mʉ bɛŋ fa. Ntʉm sə sə mʉ, wèŋ kà mʉ ndzəp sə̀’ fa. ⁴³Mʉ̀ à ye ŋkʉ̀ìŋ, wèŋ kà mʉ mʉ nda’à wèŋ nisə̀. Mʉ̀ ye nswɛ̀’mbwè, wèŋ kà mʉ cə̀k fa. Mʉ̀ sə yaŋ nə ye ŋgà ndapndzəm, wèŋ kà mʉ kə̀ cèpsə̀ lok.> ⁴⁴Fana wo nə cep fəsə fa yi sə̀’ də, <Tà, ànə ye yè’sə sè nə̀ vès à yə wu ŋga njè sə ya wu, kè ŋga ntʉm sə sə wu, kè ŋga wu ŋkʉ̀ìŋ vès kà wu mʉ nda’à vès nisə̀-ɛ? Kènə à ye fònə̀ vès à yə wu ŋga wu nswɛ̀’mbwè, kè ŋga wù sə ya, kè ŋga wù cu ndapndzəm vès kà wu kə̀ cèpsə̀-ɛ?> ⁴⁵Yi dʉk fəsə fa wo də, <Mʉ̀ sə cèp yè’e kek nə̀ kek də, wèŋ ànə ka-a bohòbè’lə̀ moma am nə̀ mò’fis gʉ fa, ye də wèŋ à ka mʉ yà’sə gʉ fa.> ⁴⁶Bʉ̀ʉ yà’sə nə lo sənə ŋgə’ nə̀ nà’a kà mègə̀. Bʉ̀ʉ sə̀ wo à sə bɛ’ yàwo mandzə̀ Nwì, lo yàwo mvwe’ lùŋ nə̀ nà’a nə̀ kà mè yuk.>>

Wo To Làm Mʉtuhù Jisòs

(Mak 14:1-2; Luk 22:1-2; Jon 11:45-53)

¹Ghà nə̀ Jisòs ànə tsok wes fa wo bum yè’sə pwe’ fana yi bʉʉŋ dʉk fa ŋga’a bohòŋgàa fàak ye wèŋ də, ²<<Wèŋ rìŋ də bwehe cu mègù mok nùumbu ba ya ŋkàk Pasobà nə kə dzeŋ. Mvə̀k ànə ye, wo nə fa mʉ̀ʉ mo ŋwè də wo tɛ’lə mʉ mʉntə̀əŋ.>> ³Sə̀’ mvə̀k ànə, ŋgàa fa satikà’ sə̀ ghaŋ bə bʉ̀ ŋkwàha bʉ̀ʉ Jus wèŋ kə be’lə mʉ ntòmbìi Kayofàs. Kayofàs nə à ye ŋkum ŋgàa fa satikà’. ⁴Wo à cèp tes fo’ mvə̀’nə̀ wo nə borə ko Jisòs, nə zə yi. ⁵Wo dʉk fe’lə sə̀’ dʉk də, <<Kaco vesùwèŋ ko yi nùmbu ŋkàk yeŋ, bʉ̀ʉsə̀ bwìŋ nə gham vesùwèŋ ŋga’a.>>

Wo Yok Fa Jisòs Kù Bə Làmindà Mvwe’ Lak Betanì

(Mak. 14:3-9; Jon 12:1-8)

⁶À ye ŋga’a ŋga Jisòos mvwe’ lak Betanì. Fana yi lo kə cum mʉ nda’à Saimʉ̀ nə̀ yiya kuturu à ko yuk yi mantombì. ⁷Ŋwà nəmòk nikok bə ndo làmindà nə̀ nà’ gʉ ntɛŋ vɛ’ɛ wùriŋ. Ŋwà nə jəŋ yà’, nə kɛ’ tsoŋ fa Jisòs mʉtuhù ŋga yi cu sə zʉ bɛŋ. ⁸Ŋgàa fàak ye wèŋ à yə vɛ’nə fana wo jok də ŋwà nə kɛ̀’ bʉpsə yà’ vɛ’nə bʉ̀ʉ yàlɛ. ⁹Wo də anə ye co wo seŋ làmindà sə mbàm wùriŋ, nə fa ŋgàa jìŋ wèŋ. ¹⁰Jisòs à rì yusə̀ wo à sə cèp sə, nə dʉk fa yà’wèŋ dʉk də, <<Wèŋ sə fa ŋwà ènə ŋgə’ vɛ’nə bʉ̀ʉ yà? Yusə̀ yi gʉ̀ bohòmʉ̀ yè’sə, a bə̀boŋ wùriŋ. ¹¹Wèeŋ nə̀ sə ye maligə̀ ŋgàa jìŋ fo’, mʉ nə kà yàm vesùwèŋ cu malì. ¹²Mvə̀k nə̀ yi kɛ̀’ tsə fa mʉ làmindà yè’sə mʉni’ì vɛ’nə, yi sə gʉ̀ tsərə yà’sə ŋgùpni’ àm nə mvə̀’nə̀ wo nə tuuŋ nà’. ¹³Mʉ tsok fa weŋ ncèp nə̀ nà’a ŋkèm dʉk də, mvwe’ sə̀ fòpwe’ sə̀ wo nə̀ tsoho Ntirə̀ nə̀ Bə̀boŋ nə sənə nzeŋgònə fana yusə̀ yi gʉ̀ yè’sə wo nə̀ sə tsərə maligə̀ yi bʉ̀ʉ zeŋ.>>

Ŋkà’a Pasobà

(Mak 14:10-25; Luk 22:3-23; Jon 13:21-30)

¹⁴Yà’a ŋga’a mvə̀k nə̀ Judàs Iskarəyà nə̀ yi sə̀’ mòk mʉŋgorə̀ ŋgàa fàak ye sə̀ hum-ncòp-ba sə à lòo, nə kə ye ŋgàa fa satikà’ sə̀ ghaŋ wèŋ. ¹⁵Yi fek yà’wèŋ də, <<A ye-a ŋga mʉ̀ ko fa weŋ Jisòs nə, wèŋ fa mʉ yà?>> Wo à làk fa yi mbàm hum tɛ’ fo’ ndzə bohò.26:15 Judàs à sèŋ mà’ Jisòs nə yè’e bə ntɛŋ nə̀ bʉ̀ʉ Jus wèŋ à tiŋ nòŋsə ŋgòywiŋ mo ŋkwɛ̀ŋ njamòk yà’a.¹⁶À nə yè jəŋ ŋga’a mvə̀k ànə nə lo mantombì, Judàs sə lap mandzə̀ ŋgòsèŋ Jisòs.

¹⁷À kə̀ dzèŋ nùmbu nə̀ wo à yèto ŋkàk nə̀ wo zʉgə̀ brɛd sə̀ jì yis yà’a fana ŋgàa fàak Jisòs wèŋ və nə kə fek nà’ də, nà’ dzəm də nà’a nə zʉ ŋkàk nə ma fòlɛ, ya wo kə gʉhʉ tsə’rə mvwe’ sə. ¹⁸Yi dʉk fa yà’wèŋ dʉk də, <<Wèeŋ du ndzə ntòlak, nə dʉk fa ŋgà’ nà’a dʉk də, <Cicà də mvə̀k ye kʉ̀rə laŋ, yi bə ŋgàa fàak ye wèeŋ nə zʉ ŋkàk Pasobà mʉnda’à wù.> >> ¹⁹Ŋgàa fàak ye sə wèŋ à kə̀ gʉ̀ sə̀’ mvə̀’nə̀ Jisòs dʉk wo sə. Wo fʉhʉ zʉzʉ Pasobà sə̀ fo’.

²⁰Nùm à co, yi bə ŋgàa fàak ye sə̀ hum-ncòp-ba sə wèŋ lo ŋgòzʉ zʉzʉ. ²¹Wo ànə sə zʉ fana yi dʉk fa yà’wèŋ dʉk də, <<Mʉ̀ sə tsə̀’ weŋ nè’e ŋkèm dʉk də ŋwə̀ nə̀ mò’fis mʉtsətsə’rə wèŋ fɛɛŋ nə seŋ mʉ.>> ²²Wo à yuk vɛ’nə, manziŋ ko wo vɛ’ɛ wùriŋ. Wo ye ŋgòfek yi mò’fis, mò’fis, dʉk də, <<Tà, a mʉ̀ à?>> ²³Yi dʉk fa yà’wèŋ də, <<Ŋwə̀ nə̀ yi fa kʉ̀rə tsə bo ye bə yàm sənə zʉzʉ, a yi nə̀ yi nə seŋ mʉ nə. ²⁴Mʉ̀ mo ŋwè, mʉ nə kpʉ lo mvə̀’nə̀ ŋwàk Nwì sə dʉk. Fana ŋgə’ nə̀ bʉp cu bohòŋwə̀ nə̀ yi seŋ mʉ ànə. Ànə boŋ ghak bohòŋwə̀ ànə co wo kà yi dzə lok.>> ²⁵Judàs nə̀ nà’ à sè yi nə fek ye sə̀’ də, <<Cicà, a mʉ̀ à?>> Jisòs dʉk fa nà’ də, <<Wù cèp mʉmvə̀’nə.>>

Zʉzʉ Nə̀ Nà’a Lə̀sə mbwè: Losopà

(Mak 14:22-26; Luk 22:14-20; 1 Korè 11:23-26)

²⁶Wo ànə sə zʉ fana Jisòs jəŋ brɛd, nə kwasə Nwì, nə bə’rə fa ŋgàa fàak ye sə. Yi dʉk də, <<Wèeŋ jəŋ, nə zʉ. Nè’e ŋgùpni’ àm.>> ²⁷Ànə geŋ yi jəŋ ŋgàp sə̀’. Yi ànə kwasə wes me Nwì fana yi fa yà’wèŋ də yà’a no. Yi à fa yà’ yi sə cep də, <<Wèeŋ no wèŋ pwe’. ²⁸Yè’sə ndʉəm am sə̀ yà’ sə fè’e ŋgòswì fa bwìŋ bʉp awo. Ndʉəm sə, a zeŋ sə̀ yà’ kì ŋge’ ndzənə rʉ̀k nə̀ njàm bohòbwìŋ ŋkʉ̀ʉŋ. ²⁹Mʉ̀ tsə̀’ weŋ də mʉ nə kà rùuk yè’sə vesùwèŋ mok no be’lə̀ yuk tə̀tè nùmbu nə̀ mʉ nə no fe’lə nà’ mok fi vesùwèŋ mvwe’ gaŋ ŋkum Tɛ̀’ àm.>> ³⁰Fana wo yəm ŋkì, nə tesə lo mvwe’ nda Olìp.

Jisòs Də Pitàa Nə Dzeeŋ Yi

(Mak 14:27-31; Luk 22:31-34; Jon 13:36-38)

³¹Ànə geŋ Jisòs tsok fa yà’wèŋ də, <<Bə ndzəm nə̀ ntinə nè’e, wèŋ pwe’ nə caŋ me’rə mʉ mʉmʉ̀. Mʉ̀ rìŋ vɛ’nə bʉ̀ʉsə̀ yà’ cu ndzənə ŋwàk Nwì də, <Mʉ̀ʉ Nwì, mʉ nə ləp ganakù’ nə fana nsùŋgaaŋ sə nə sam wes.> ³²Anə ye sə̀’ də ghà nə̀ mʉ nə lokok mvwe’ kpʉ, mʉ nə lo mantombìi wèŋ mvwe’ nzeŋgòŋ Galìli.>> ³³Yi ànə dʉk vɛ’nə fana Pità cep fəsə fa nà’ dʉk də, <<A ye-a ŋga bwìŋ pwe’ ca me’rə-a wu sə̀ ca, mʉ nə kà wu yàm ca me’rə yuk.>> ³⁴Jisòs dʉk fa yi də, <<Mʉ tsok wu ŋkèm dʉk də, bə ndzəm nə̀ ntinə nè’e, ntomvəp sə kə̀ to kàmòk ŋga wù də wù ka mʉ riŋ kɛ̀’ tɛ’.>> ³⁵Pità nə cep fe’lə sə̀mok dʉk də, <<A mègù-a sə̀ ŋgòkpʉ vesù, kaco mʉ̀ bɛŋ wu yeŋ.>> Ŋgàa fàak ye mok sə wèŋ dʉk sə̀’ vɛ’nə, wo pwe’.

Jisòs Sə Gʉ̀ Pìriyà Mvwe’ Sə̀ Wo Togə̀ Də Gèsemanì

(Mak 14:32-42; Luk 22:39-46)

³⁶Ànə geŋ, Jisòs bə bwe ye sə wèŋ lo mvwe’ səmok sə̀ wo togə̀ fo’ də Gèsemanì. À kə̀ dzèŋ fo’, yi dʉk fa yà’wèŋ dʉk də, <<Wèeŋ cum yàwèŋ mvwe’ yè’e ya mʉ sooŋ lo yàm mantombì, nə gʉ pìriyà.>> ³⁷Fana yi jəŋ Pità nə ye bwe Zebèdi ba sə̀’, wo lo. Ghà ànə à ye, ntʉm ye ŋgòrwì’ yi vɛ’ɛ, yi kà kwəkwa mok tse’ lok. ³⁸Yi dʉk fa yà’ dʉk də, <<Tsətsərə̀ nə̀ bə manziŋ sə ntʉʉ̀ mʉ̀ nə̀ bʉp co mʉ̀ coho gbʉ kpʉ. Vesùwèeŋ cum fɛɛŋ, nə sə so, nə kà lo dzəm.>> ³⁹Yi ànə sooŋ lo momjo fana yi gbʉ fə’ə gesə lo si ye sə nze, nə sə gʉ pìriyà. Yi sə cep dʉk də, <<Tɛ̀’ àm, a ye-a ŋga mandzə̀ə yo, wù jəŋ gesə lo ŋgàp ŋgə’ nè’e bohòmʉ̀ fo’. Mʉ dʉk-a sə̀ vɛ’nə, wù gʉ lɛ mʉmvə̀’nə̀ wù dzəm wù, kà mʉmvə̀’nə̀ mʉ̀ dzəm mʉ̀ gʉ̀.>> ⁴⁰Ànə geŋ yi bwi foho və, nə kə ye ŋgàa fàak ye sə̀ tɛ’ sə ŋga wo sə dzəm lo. Yi yəmsə yà’, nə fek Pità də, <<Kaco wèŋ cum to nca vesùwèŋ mvə̀k mwejo yeŋ à? ⁴¹Wèeŋ so, nə sə gʉ pìriyà sə̀’ ya mə̀mumsə̀ə kà wèŋ gha’. Ntʉm yo, megu də ŋàŋ ka yeŋ.>>

⁴²Yi lo fe’lə sə̀mok ŋgòkə̀ gʉ̀ pìriyà nə̀ kɛ̀’ ba. Yi lɛŋ də, <<Tɛ̀’ am, a ye-a ŋga wù dʉk də kaco yè’sə ca gɛsə yeŋ tse’ŋga mʉ̀ yə ŋgə’ nə ŋkuŋ, fana mʉ̀ dzəm sə̀’ cùu yo sə.>> ⁴³Ànə geŋ yi bwi foho və fe’lə, nə kə tseŋ yà’ ŋga yà’ sə dzəm fe’lə sə̀ lo sə. Ànə ye ŋga lo sə ko zə̀m tse’ wo lis vɛ’ɛ nsàp nə̀ bə jòŋ. ⁴⁴Fana yi me’rə fe’lə yà’wèŋ, nə lo ŋgòkə̀ gʉ̀ fe’lə pìriyà sə̀mok nə̀ kɛ̀’ tɛ’. Yi sə cep fe’lə gu sə̀’ yusə̀ yi anə cep to mantombì. ⁴⁵Yi bwi və fe’lə bohòŋgàa fàak ye sə wèŋ, nə fek yà’wèŋ dʉk də, <<Wèŋ sə nòoŋ yòŋsə malì yu awèŋ fo’ à? Wèeŋ ye, mvə̀k kʉ̀rə laŋ nə̀ wo sèŋ mʉ̀ʉ mo ŋwè, mʉ̀ cu mok ndzə bohòbʉ̀ ŋgàa gʉ̀ bʉp wèŋ. ⁴⁶Wèeŋ lokok a lo. Yeè, ŋwə̀ nə̀ yi sèŋ mʉ nə nè’.>>

Wo Ko Jisòs

(Mak 14:43-50; Luk 22:47-53; Jon 18:2-12)

⁴⁷À ye ŋga Jisòs sə cèp malì ntòfo’, fana Judàs nə̀ yi ŋgà fàk ye mòk sə̀’ nə tesə və bə bʉ̀ʉ səmok vɛ’ɛ wùriŋ ŋga wo rə̀p fèk, nə tse’ ntòk. À nə tumsə wo ŋgàa fa satikà’ sə̀ ghaŋ bə bʉ̀ʉ sə̀ mantombì. ⁴⁸Ànə ye ŋga ŋwə̀ nə̀ yi ànə seŋ Jisòs nə nə tsok noŋsə fa bʉ̀ʉ sə wèŋ yusə̀ yi nə gʉ laŋ. Yi à dʉk fa yà’ də, yà’a yə ŋwə̀ nə̀ yi kə cèpsə nà’ bə̀boŋ co ŋge’ à lɛ, yà’ riŋ də nà’a yi nə, yà’ ko nà’. ⁴⁹Judàs nə à və̀ə, yi cà jwaŋ, nə kə ye Jisòs, nə to nà’ də <<Cicà, mʉ̀ cepsə wu>> fana nə cepsə nà’ co ŋge’. ⁵⁰Jisòs fek nà’ də, <<Ŋge’ àm, wù sə gʉ̀ fɛnə yà?>> Fana bʉ̀ʉ sə wèŋ kə koho tse’ Jisòs cʉ̀k. ⁵¹Ŋwə̀ nəmòk nə̀ yi à ye ye bə Jisòs nə wèŋ à sə̀ co’fis fèk ye, nə gbɛ’ tiŋ mak fa ŋkwɛ̀ŋ mòk ntu’ sə nze. Ŋwə̀ nə̀ wo à gwɛ̀’ ci’ yi ntu’ nə à ye ŋkwɛ̀ŋ bohòŋkum ŋgà fa satikà’. ⁵²Jisòs dʉk fa nà’ dʉk də, <<So fəsə gesə fèk nə mà mba’à. Wù rì də ndàaŋwè pwe’ nə̀ yi lʉ̀-a bə fèek nə kə̀ kpʉ sə̀’ bə zeŋ. ⁵³Wù tsəm də kaco mʉ̀ dʉk fa to tɛ̀’ àm də yi tumsə fa mʉ masinjàa ye, bòop sə̀ ghaŋ hum-ncòp-ba ŋgòtɛsə mʉ yeŋ à? ⁵⁴Nə ye də wo à còm nòŋsə ndzənə ŋwàk Nwì də bum yè’sə nə ye tsoŋ vɛ’nə. Mʉ to bwìŋ-a ŋga’a masinjàa Nwì, bum yè’sə ye fe’lə zìnə anə va?>>

⁵⁵Mvə̀k ànə à ye, Jisòs fek bʉ̀ʉ sə wèŋ də <<Wèŋ tesə co wèŋ lòmvwe’ bɛ’ ŋgà yə̀ bə fèk nə ye ntòk yè’e bʉ̀ʉ mʉ̀ à? Vesùwèeŋ yiskokgə̀ mʉmvwe’ ndap Nwì nə̀ ghaŋ səsa, mʉ̀ sə yə’rə bwìŋ, wèŋ kà mʉ ko. ⁵⁶Nə ye də bum yè’sə vɛ’nə pwe’fo’ də ya yusə̀ ŋgàa tsòhòbum Nwì wèŋ à còm ndzənə ŋwàk Nwìi ye vɛ’nə.>> Yà’a ŋga’a mvə̀k nə̀ ŋgàa fàak ye sə wèŋ à mè’rə yi, nə caŋ lo wes pwe’.

Wo Sak Jisòs Mʉ Kaŋsurù

(Mak 14:53-65; Luk 22:54-55, 63-71; Jon 18:13-14, 19-24)

⁵⁷Fana bʉ̀ʉ sə̀ wo à ko Jisòs sə à jə lòyi bohòKayofàs, ŋkum ŋgà fa satikà’ nə. Bʉ̀ ŋgàa yə’rə̀ fa bwìŋ lʉ̀k bə bʉ̀ ŋkwàha bʉ̀ʉ Jus wèŋ à benə cu sə̀’ fa’nə. ⁵⁸Pità à sə yù və̀ maŋkwɛ̀ŋ moòm sə̀sap tə̀tè kə dzeŋ mvwe’ ntòmbi ŋkum ŋgà fa satikà’ nə̀ wo də wo nə sak fo’ nə. Yi ni lo mbwa, nə kə cum bə ŋgàa kʉ̀k ndap Nwì wèŋ ya yi ye mvə̀’nə̀ bum nə kə lə. ⁵⁹Ŋgàa fa satikà’ bə kaŋsurù nə pwe’ à sə làp bum sə̀ ŋgònaaŋ mʉ tuhù Jisòs də ya wo zə nà’, dzəm ŋga yà’a mvwès. ⁶⁰Wo kà yumok sə̀ yə. Bʉ̀ʉ sə̀ wo à ka yumok sə̀ ye, nə sə kə dzəm borə də wo à yə laŋ wèŋ à ye fo’ sə̀’ wùriŋ. À kə lə̀ə, ŋgàa ci’ mvwèes yè’sə wèŋ à tesə və̀ bwìŋ ba, ⁶¹nə dʉk də, <<Vès a yuk bə ntu’ avès ŋga ntèrə̀ŋgòŋ nè’nə sə dʉk də, aco yi kʉəmsə mak ndap Nwì nə̀ ghaŋ nə, nə ci wes megu nà’ mʉnə nùumbu tɛ’.>> ⁶²Ŋkum ŋgà fa satikà’ nə à lòkok mʉtsə̀, nə fek Jisòs də, <<Wù ka yumok ŋgòcèep tse’ à? Bʉ̀ʉ yè’e sə dʉk də wù a dʉk də ɛ?>> ⁶³Jisòs cum megu dədok. Ŋgà fa satikà’ nə cep fe’lə də, <<Mʉ̀ sə fek wu bə liŋ Nwì nə̀ yi ŋwəm nə zìnə də, wu yè’e mo Nwì, ŋkum ŋgà gèm bwìŋ nə à?>> ⁶⁴Jisòs dʉk fa nà’ də, <<Wù cèp yà’sə mvə̀’nə. Mʉ̀ sə tsə̀’ weŋ zìnə də, ghà nə̀ bum yè’sə mè fana wèŋ ye mʉ̀ʉ mo ŋwè ŋga mʉ cu nze bo ma mà’a Nwì nə̀ ŋgà ŋàŋ, nə ye fe’lə mʉ ŋga mʉ̀ sə tsə və ndzənə mbàk mʉbu.>> ⁶⁵Yi ànə dʉk wes vɛ’nə fana ŋkum ŋgà fa satikà’ nə jok, nə soŋ sarə cə̀k nə̀ mʉ ni’ì yi. Yi sə dʉk də, <<Jisòs də nà’a mo Nwì, ye də nà’ bʉpsə liŋ Nwì laŋ. Njo nə̀ a lap yis fe’lə ŋwə̀ nəmòk ŋgòkə̀ rɛŋsə fe’lə yumok ka mok yeŋ. Bʉsə̀ bwìŋ yuk wes mvwèes nà’ sə mok bə ntu’ laŋ. ⁶⁶Wèŋ dʉk yàwèŋ də yà?>> Bʉ̀ʉ sə wèŋ dʉk də, wo zə mègù yi zəə. ⁶⁷Fana wo te gesə fa yi nte mʉlisə̀, nə ləp yi. Bʉ̀ʉ mok sə̀ wo à ləp yi sə wèŋ à sə dʉk də, ⁶⁸<<Wù də wu Ŋkum ŋgà gèm bwìŋ nə wù, riŋ-a ŋgə̀ŋgàŋ ɛ̀.>>

Pità Bɛ̀ŋ Jisòs

(Mak 14:66-72; Luk 22:56-62; Jon 18:15-18, 25-27)

⁶⁹Ànə ye ŋga Pità cu ye sə mbi fana mʉŋwà nəmòk kə dʉk fa yi də, <<Wù yegə̀ sə̀’ weŋ Jisòs nə̀ mvwe’ lak Galìli nə.>> ⁷⁰Yi bɛ̀ŋ mantombìi wo anə pwe’ də yi ka yusə̀ yà’ sə cèp yà’sə riŋ lok. ⁷¹Yi ànə tesə tsoŋ fa’nə ntɛ̀ŋ, mʉŋwà mòk ye fe’lə yi, nə tsok fa bʉ̀ʉ sə̀ wo tə fo’ sə wèŋ də, <<Ŋwə̀ nè’e a ye sə̀’ bə Jisòs nə̀ mvwe’ lak Nazàrɛ nə.>> ⁷²Yi bɛŋ fe’lə nà’ sə̀mok, nə kɛŋ də yi ka Jisòs riŋ. ⁷³Ànə sap kok ghàr fana bʉ̀ʉ sə̀ wo nə təəŋ fo’ sə wèŋ kə dʉk fa Pità nə də nà’ gù tsə gù lɛ mòk. Də mvə̀’nə̀ yi sə cep àlɛ, ncèp cù nà’ nə sə nìtsə̀’ jəja də nà’a mòk. ⁷⁴Yà’ à bà vɛ’nə, fana Pità yak ni’ ye, nə kɛŋ mok Nwì də, <<Nwìi riŋ yi, mʉ̀ ka ŋwə̀ ànə riŋ.>> Yi à sə cèp wes ntɛ̀ŋ, mvəp to. ⁷⁵Pità tsərə ŋga’a yusə̀ Jisòs ànə cep sə də, <<Ŋkuŋ ntomvəp nə sə to ntinə ŋga wù bɛ̀ŋ fis mʉ kɛ̀’ tɛ’ də wù ka mʉ riŋ.>> Yi tesə lo sə mbi, nə kə waŋ ca vɛ’ɛ nə̀bʉp.

Judàs Fəsə Mbàam Sə̀ Yi À Sèŋ Jisòs Bə Zeŋ

(Mak 15:1; Luk 23:1-2; Jon 18:28-32; Ŋgàa Ntum Jisòs 1:18-19)

¹Nə̀ zəzòŋ à dzèeŋ, ŋgàa fa satikà’ sə̀ ghaŋ bə bʉ̀ ŋkwàha bʉ̀ʉ Jus sə wèŋ cum kwe’ də wo zə Jisòs. ²Wo ko kiŋ yi, nə jəŋ lo fa bohòPalè nə̀ yi ànə ye govənòghà ànə yi nə. ³Judàs nə̀ yi à sèŋ Jisòs nə à yə də wo bʉpsə Jisòs fana ntʉm ye bʉʉŋ. Yi və ŋgòfəsə mbàam sə̀ hum tɛ’ sə̀ yi à sèŋ Jisòs bə zeŋ sə. Yi à jə və̀ yà’ ŋgòfa fəsə bohòŋgàa fa satikà’ nə ye ŋkwàha bʉ̀ʉ sə wèŋ. ⁴Yi à dʉk də, <<Mʉ̀ gʉ̀ bʉp laŋ bʉ̀ʉsə̀ mʉ̀ gʉ̀ də wo zə ŋwə̀ nəmòk ŋgwàŋ ŋga yi ka yumok riŋ lok.>> Bʉ̀ʉ sə wèŋ dʉk fa yi də, <<Yà’sə ka nzak njàvès yeŋ. Wù rì bə zeŋ wù.>> ⁵Yi lo, nə kə mak noŋsə mbàam sə̀ hum tɛ’ sə mʉmvwe’ ndap Nwì nə̀ ghaŋ nə sə nze. Yi lo, nə kə jəŋ kʉ̀, nə kə kə’ə kpʉ yuye. ⁶Ŋgàa fa satikà’ sə wèŋ à kə̀ te’ mbàam sə, nə dʉk də, <<Yè’e mbàam ndʉəm ŋwè, fana kaco a gesə yà’ sənə bàam mbàam sə̀ mʉnə ndap Nwì yeŋ bʉ̀ʉsə̀ wo dzə̀gə̀ dzə̀ə.>> ⁷Wo à cu kwe’, nə jəŋ mbàam sə, nə fa bohòŋgà bom kʉ̀ŋ mòk ŋgòywiŋ jə mvwe’ sə̀ wo nə sə tuuŋ ŋkʉ̀ìŋ wèŋ fo’. ⁸Nà’a njo nə̀ wo togə̀ mʉmvwe’ ànə də mvwe’ nze ndʉəm haaŋ ntinə sə. ⁹Bum yè’sə ànə ye vɛ’nə fana bum sə̀ Jèrèmiyà ŋgà tsòhòbum Nwì à cèp sə bʉʉŋ və zìnə. Yi ànə cep də, <<Wo jə mbàm hum tɛ’, mbàam sə̀ bʉ̀ʉ Izùrɛ wèŋ a dzəm də ntɛŋ ŋwèe nə kʉ̀rə vɛ’nə. ¹⁰Wo kə ywiŋ nze bohòŋgà bom kʉ̀ŋ bə zeŋ. Wo à sə ywiŋ vɛ’nə ŋga Tà Nwì à tsə̀’ mʉ yi.>>

Jisòs Tə Mantombìi Palè

(Mak 15:2-15; Luk 23:3-25; Jon 18:33-19:16)

¹¹Jisòs ànə təəŋ kə̀ mantombìi Palè nə̀ yi govənònə fana yi fek Jisòs də, <<Wu ŋkum bʉ̀ʉ Jus wèŋ wu à?>> Jisòs cep fəsə fa nà’ dʉk də, <<Wù dʉk yà’a mvə̀’nə.>> ¹²Nə ye də mvə̀k nə̀ ŋgàa fa satikà’ bə bʉ̀ ŋkwàha bʉ̀ʉ Jus wèŋ à sə làp yi bə nzak pwe’, yi kà cù mùk lok fʉ̀’. ¹³Mvə̀k nə̀ yi à sə cu mègù dədok vɛ’nə fana Palè fek nà’ də, <<Wù sə kà bum ŋkʉ̀ʉŋ sə̀ wo sə cèp mʉtuhù wù yè’e yuk à?>> ¹⁴Jisòs à ka cù ŋgòcèp fəsə muk mali, fana govənònə à mərə vɛ’ɛ wùriŋ.

¹⁵À sə yegə̀ lə̀lùm mvə̀k ŋkàak Pasobà fana govənònə sə fis me’rə fa bʉ̀ʉ sə wèŋ ŋgà ndapndzəm mò’fis. Yi fis fa megu yà’wèŋ ŋwə̀ nə̀ wo dzəm də yi fis me’rə. ¹⁶Ànə geŋ ŋga wo tse’ ŋgà ndapndzəm mòk nə̀ liŋ yee də Bàrabà. Bwìŋ ŋkʉ̀ʉŋ à rì Bàrabà nə də yi ŋgà ndapndzəm nə̀ bʉp. ¹⁷Wo ànə kə benə mvwe’ mò’fis fana Palè fek wo dʉk də, <<Wèŋ dzəm də mʉ fis me’rə fa weŋ ndà? Bàrabà kè Jisòs nə̀ wo to yi mok də Krɛst nà’a nɛ?>> ¹⁸Bʉsə̀ yi rì də wo ko jə və̀ Jisòs bohòyi yè’sə ŋga wo à sə bɛ̀ŋ nà’ jì njo.

¹⁹Sə va’ mwè, ghà nə̀ Palè nə à cu mʉmvwe’ dzə̀’ ye nə̀ yi sakgə̀ nzak mbwa nə fana ŋgwe ye tirə vesə fa yi ntirə̀. Ntirə̀ nə à ye də, <<Kà də wu gʉ ŋwə̀ nə̀ yi ka jòŋ tse’ ànə yumok dʉk. Mʉ̀ yə nòoŋ lo sə̀ bʉp bʉ̀ʉ yi ntinə wùriŋ.>>

²⁰Ŋgàa fa satikà’ bə bʉ̀ ŋkwàha bʉ̀ʉ sə wèŋ sə gʉ megu bwìŋ də yà’a dzəm də wo fis me’rə Bàrabà, nə zə Jisòs. ²¹Govənònə fek fe’lə yà’ sə̀mok də, <<Mʉtsətsə’rəə bwìŋ ba yè’e, wèŋ dzəm də mʉ fis me’rə fa weŋ nə̀ fò?>> Bʉ̀ʉ sə pwe’ kwi’ də <<Bàrabà.>> ²²Palè fek fe’lə yà’wèŋ də, <<Wèŋ dzəm də mʉ gʉ bə Jisòs nə̀ wo togə̀ liŋ ye mok də Krɛst nà’a va?>> Bʉ̀ʉ sə pwe’ dʉk də, <<Tɛ’lə yi mʉ ntə̀əŋ.>> ²³Yi də bʉ̀ʉ yà, ŋwə̀ ènə bʉpsə yà? Kàyà’, wo sə fuŋ ghaha fuu də, <<Tɛ’lə yi mʉ ntə̀əŋ.>> ²⁴Palè ànə ye də bum sə̀ yi sə cèp sə pwe’ sə cà mègù wà co ndzəp, nə sə yəəŋ sə̀’ co də ndàaŋ nə tesə fana yi jəŋ ndzəp, nə cuk bo ye mantombìi bʉ̀ʉ sə wèŋ. Yi à sə cùk yà’, yi sə kəa njo nje də, <<Bo am ka sənə ndʉəm ŋwə̀ nè’e yeŋ. Wèŋ rì bə zeŋ wèŋ.>> ²⁵Yi ànə dʉk vɛ’nə fana bʉ̀ʉ sə wèŋ pwe’fo’ dʉk də, <<Ŋ̀, ndʉəm yee ye mʉ tuhù vès nə ye mʉ tuhù bwe avès wèŋ.>> ²⁶Yi jəŋ Bàrabà, nə fis me’rə fa yà’wèŋ. Yi ləp Jisòs bə ŋkwɛ̀s, nə fa wo də wo kə tɛ’lə nà’ mʉ ntə̀əŋ.

Sojà Wèŋ Ywì’lə Jisòs

(Mak 15:16-20; Jon 19:2-3)

²⁷Sojàa govənònə wèŋ jəŋ lo Jisòs mʉ nto’ govənòanə, nə to benə sojàa mok sə fo’ lòoŋ. ²⁸Wo fweŋ fis cə̀ək ye, nə ni fa yi mòk nə̀ bə̀baŋ. Cə̀k nə à ye bə̀baŋ co cə̀k ŋkum. ²⁹Wo lim ndik nəmòk nə̀ bə njàk co tàm ŋkum, nə ta fa yi nà’ mʉ tuhù. Wo fa yi ntatʉ mòk də yi kotse’ ndzə bohòco ntʉmbà ŋkum. Wo sə kə təəŋ mantombìi yi bə tumfərə, nə sə cepsə nà’ co ŋkum dʉk də, <<Ŋgə̀ə̀, ŋkum bʉ̀ʉ Jus wèŋ.>> Wo sə ywì’lə yi co ləm. ³⁰Fana wo te yi bə nte, nə jəŋ ntò’ nə̀ nà’ ànə ye ndzə bohòyi nə, nə ləp yi bə zeŋ mʉtuhù. ³¹Wo ànə ywi’lə kʉrə yi fana wo fweŋ fis cə̀k nə̀ ghaŋ bə̀baŋ nə, nə ni fəsə fa yi cə̀ək ye sə sə̀mok. Wo jə lo yi də wo kə tɛ’lə yi.

Wo Tɛ’lə Jisòs Mʉ Ntə̀əŋ

(Mak 15:21-32; Luk 23:26-43; Jon 19:17-27)

³²Mvə̀’nə̀ wo à sə tesə tsoŋ mʉnto’ anə vɛ’ɛ fana wo kʉrə bə ŋgà’ nəmòk. Wo tap ko yi fo’ bə ŋàŋ də nà’a bək jəŋ ntə̀əŋ Jisòs sə. Liŋ ŋgà’ nə à ye Saimʉ̀. Wo to lak ye də Sìrinì. ³³Wo ànə kə dzeŋ mvwe’ mok, wo togə̀ fo’ də Gòrìgotà (a yà’a də nzʉ̀ə̀ tu bwìŋ), ³⁴wo fa yi rùk də yi no ŋga wo tòrə yà’ bə yu cʉcʉk. Yi ànə yu’rə ja’a yà’ fana yà’ ye co yi kà no. ³⁵Wo ànə tɛ’lə wes yi fana wo təm gapsə cə̀ək ye sə bə bèŋ. ³⁶Wo cum nze, nə sə so nà’ fo’. ³⁷Wo com naaŋ yak njo kpʉ ye ma mʉ tuhù yi. Yusə̀ wo à còm naaŋ sə à ye də: Ne’e Jisòs ŋkum bʉ̀ʉ Jus wèŋ nə. ³⁸Wo à tɛ’lə be’lə yi bə ŋgàa yə̀ə mok wèŋ, wo bwìŋ ba. Mòk bo ma ŋkwìp, mòk ma zʉ. Yi ye ye mʉtsətsə’rə̀. ³⁹Bʉ̀ʉ sə̀ wo à sə cà fo’ wèŋ à sə yà’rə yi, nə sə mək tu awo dʉk də, ⁴⁰<<Nà’a wù nə̀ wù à dʉk də, aco wù kʉəmsə mak ndap Nwì nə̀ ghaŋ, nə ci fəsə wes nà’ mʉnə nùumbu tɛ’ nə. Tɛsə-a ni’ yòɛ̀! A ye-a də wu mo Nwì zìnə, wù suhu tsoŋ na mʉntə̀əŋ fa’nə-le.>> ⁴¹Ŋgàa fa satikà’ bə ŋgàa yə’rə̀ fa bwìŋ lʉ̀k nə ye bə bʉ̀ ŋkwàha bʉ̀ʉ Jus wèŋ pwe’ à ywì’lə yi sə̀’. Wo sə dʉk də, ⁴²<<Yi tɛsə rì bòŋsə mègù bʉ̀ʉ mok wèŋ, nə kà ni’ nə̀ nje tɛsə̀ rì. Yi də yi ŋkum bʉ̀ʉ Izùrɛ wèŋ yi. Yi suhu tsoŋ-a mʉ ntə̀əŋ fa’nə ŋga’a ya vèes dzəm bohòyi. ⁴³Yi naaŋgə̀ tu ye bohòNwì. Nwìi tɛsə-a yi ŋga’a ŋga Nwìi dzəmgə̀-a yi na. Bʉsə̀ yi dʉkgə̀ də yi mo Nwì.>> ⁴⁴Bʉ̀ ŋgàa yə̀ə sə̀ wo ànə tɛ’lə be’lə bə yà’ sə wèŋ yak yi sə̀’ vɛ’nə.

Jisòs Kpʉ

(Mak 15:33-41; Luk 23:44-49; Jon 19:28-30)

⁴⁵Ànə ye ŋga nùum maràŋ kaŋ fana ndzəm seŋ mvwe’ nzeŋgòŋ nə pwe’ tə̀tè kə dzeŋ co nùm sə̀m. ⁴⁶À kə̀ dzèŋ nùm sə̀m anə fana Jisòs waŋ bə ŋgì nə̀ ghaŋ dʉk də, <<Eli, Eli, làma sabatàni?>> A yà’a bə ncèep lak yà’sə də, <<Nwì àm, Nwì àm, wù mà’ mʉ bʉ̀ʉ yà?>> ⁴⁷Bʉ̀ʉ mok sə̀ wo à tə fo’ à yuk, nə dʉk də, <<Ŋwə̀ ènə sə to Àlajà.>> ⁴⁸Ŋwə̀ nəmòk nə̀ yi à ye sə̀’ fo’ caŋ ntɛ̀ŋ, nə kə tsəp və yumok co kùsa vɛ’ɛ sənə rùk mòk nə̀ cʉcʉk, nə tse’ gesə mʉ cùhù Jisòs bə ntatʉ də nà’a no. ⁴⁹Bʉ̀ʉ mok sə wèŋ dʉk yàwo də, <<Wèeŋ yuk, a ja’a na kèe Àlajà nə və ŋgòkə̀ tɛsə yi àlɛ’.>> ⁵⁰Jisòs waŋ fe’lə bə ŋgì nə̀ ghaŋ sə̀mok, nə me’rə yòŋsə̀ ye lo.

⁵¹Ghà nə̀ yi ànə kpʉ ànə à ye fana cə̀k nə̀ nà’ à sə gàpsə rum ndap mòk mʉmvwe’ ndap Nwì nə̀ ghaŋ nə à sàha jəŋ mʉtuhù wàrr kə̀ dzèŋ sə mbwèŋ. Nze à tsòho fo’, lìs sə voho sə̀’. ⁵²Sèe bwìŋ à mùhu sə̀’. Bʉ̀ʉ sə̀ wo à kpʉ ŋga wo bʉ̀ʉ Nwì wèŋ à lòkok mvwe’ kpʉ. ⁵³Nùmbu nə̀ Jisòs à lòkok mvwe’ kpʉ à ye, wo me’rə mvwe’ sèe sə, nə lo Jòrosalèm nə̀ nà’a lak sə̀ rərɛŋ sə. Wo à ni mʉ ntòlak anə, bwìŋ ye wo wùriŋ.

⁵⁴Ŋkum sojà nə̀ yi à ye fo’ bə sojàa mok wèŋ sə̀ wo à sə kʉ̀k Jisòs ànə ye mvə̀’nə̀ nze ànə tsoho, nə ye bə bum sə̀ yà’ à ye fo’ pwe’ fana wʉə ko wo. Wo dʉk də, <<Kɛ’, ŋwə̀ ènə nə ye mo Nwì nə̀ zìnə.>> ⁵⁵Bə̀ba mok à ye fo’ sə̀’ wùriŋ. Wo à təəŋ sə̀sap, nə sə ja’a. Bàa yè’sə wèŋ à yù və̀ Jisòs mvwe’ nzeŋgòGalìli, nə sə tɛsə yi. ⁵⁶Mok à ye fo’ Mèri Màdàlinà, nə ye Mèri ma Jem bə Jòsep nə ye fe’lə ma bwe Zebèdi.

Wo Tuuŋ Jisòs

(Mak 15:42-47; Luk 23:50-56; Jon 19:38-42)

⁵⁷Nə̀ nconùm à ye fana Jòsep nəmòk nə̀ mvwe’ lak Àrìmàtayà və. Yi à ye ŋgà ghàk, nə sə bɛ’ lòJisòs sə̀’. ⁵⁸Yi à lòbohòPalè, nə lɛŋ nà’ də nà’a fa yi vèŋ ni’ Jisòs nə ya yi kə tuuŋ. Palè dzəm, nə dʉk də, wo kə fa nà’. ⁵⁹Jòsep jəŋ vèŋ ni’ ye nə, nə lim gesə nà’ ndzənə cə̀k nə̀ fi. ⁶⁰Yi jəŋ nà’, nə gesə lo mvwe’ sèe ye. Sèe sə à ye sə̀ fi ŋga yi tu yà’ ndzənə lìs. Yi ànə gesə wes, yi bwi’ təhə lok ncùu sèe sə bə ŋkə̀ŋkʉ̀m lìs mòk, nə bɛ’ mandzə̀ lo.27:60 Bʉ̀ʉ Jus wèŋ à sə tugə̀ wʉ ndzənə lìs, nə sə tuuŋ bwìŋ nja. Wo nòŋsə wes mè vèŋ ŋwə̀ nə nja fana wo lap sə̀’ lìs mòk nə lok ncùu sə bə zeŋ.⁶¹Ànə ye ŋga Mèri Màdàlinà bə Mèri mòk nə à sə yə. Wo à cu ma nja vɛ’ɛ, nə sə kʉk gesə lo sèe sə.

Wo Tes Bwìŋ ŊgòSòSèe Jisòs

⁶²Tsok à rɛŋ, ŋga nùmbu nə̀ wo à sə fʉ̀hʉ ŋgòcu dzə̀ càa, fana ŋgàa fa satikà’ bə bʉ̀ʉ Faràsi wèŋ baaŋ mvwe’ mò’fis, nə kə ye govənòPalè. ⁶³Nə dʉk fa nà’ də, <<Mbè, vès sə tsərə malì mvə̀’nə̀ ŋwə̀ ènə à sə bòrə kɛ’cà bwìŋ fɛɛŋ də yi nsàp yumòk, nə dʉk də, <A kə̀ dzèŋ nùumbu tɛ’ mʉ̀ lokok mvwe’ kpʉ sə̀mok.> ⁶⁴Ye də bòco wù fa ŋàŋ, wo sə so sèe ye sə mʉnə nùumbu tɛ’ sə. Bʉsə̀ aco ŋgàa fàak ye sə wèŋ kə yə fis lo nooŋ yi ndzəmə̀, nə borə bwìŋ də nà’ lòkok mvwe’ kpʉ laŋ. Nə ye də wo gʉ-a nsàp yumòk vɛ’nə zìnə, mvwès ènə nə gʉŋ ghak nə̀ nà’ à ye mantombì nà’a.>> ⁶⁵Palè dʉk fa yà’wèŋ dʉk də, <<Wèŋ tse’ sojà wèŋ co wo so yo. Wèeŋ du, nə kə so sèe sə nsàp nə̀ wèŋ rì vɛ’ɛ pap nə̀ pap.>> ⁶⁶Ànə geŋ wo lo, nə kə zərə lok ncùu sèe sə mpʉ̀ŋ. Nə jəŋ sojà wèŋ tes fo’ də yà’a sə so.

Jisòs Lòkok Mvwe’ Kpʉ

(Mak 16:1-18; Luk 24:1-12, 36-49; Jon 20:1-23; Ŋgàa Ntum Jisòs 1:6-8)

¹Nùmbu dzə̀ à càa, ŋga tsok sə rɛɛŋ tsə nù Sondè Mèri Màdàlinà bə Mèri mòk lokok də wo kə kʉk ja’a sèe Jisòs sə. ²Wo à kə̀ dzèŋ fo’, ŋga nze à tsoho. À ye ŋga masinjà Tà Nwì tsə mʉbu, nə kə bwi’ gɛsə lìs nə̀ mvwe’ ncùu sèe sə fo’, nə kok cum yuye mbwa. ³Si ye à sə rɛŋ co mbʉ̀ŋ bà’a yi, cə̀k ye sə fop co mbàk. ⁴Bʉ̀ʉ sə̀ wo à sə sòsèe sə wèŋ à kà bə wʉə vɛ’ɛ, nə bʉʉŋ co bʉ̀ kpʉkpʉ.

⁵Masinjà Nwì nə à cèp bohòbàa sə wèŋ. Yi dʉk fa yà’ də, <<Wèeŋ kà wəp! Mʉ̀ rì də wèŋ sə làp Jisòs nə̀ wo à tɛ’lə yi mʉ ntə̀əŋ nà’a. ⁶Yi ka fɛnə yeŋ. Yi lòkok mvwe’ kpʉ laŋ mvə̀’nə̀ yi à dʉk də yi nə lokok yà’a. Wèeŋ və fɛn, nə kə kʉk ja’a yàwèeŋ mvwe’ sə̀ yi à nòoŋ nɛ̀. ⁷Wèeŋ caŋ lo-a, nə kə tsok fa ŋgàa fàak ye wèŋ də yi lòkok mvwe’ kpʉ laŋ. Yi gə̀ cà nà’ mantombìi wèŋ ŋgòlòmvwe’ nzeŋgòGalìli. Wèeŋ nə kə tseŋ yi fo’. Wèeŋ tsərə tse’ bum sə̀ mʉ̀ tsə̀’ weŋ yè’e, nə kà swì.>> ⁸Ànə geŋ wo me’rə mvwe’ sèe sə bə caŋ. Wʉə sə ko wo, kwəkwa rwiŋ wo sə ntʉʉ̀ sə̀’ dak. Wo sə caŋ lo də wo kə tsok fa ŋgàa fàak ye sə wèŋ.

⁹Mvə̀’nə̀ wo à sə lòo sə, Jisòs kə tseŋ wo vak, nə dʉk fa yà’wèŋ dʉk də, <<Mʉ̀ cèpsə weŋ.>> Wo à və̀, nə kə kotse’ kùu ye, nə kuksə yi. ¹⁰Jisòs nə dʉk fe’lə fa wo dʉk də, <<Wèeŋ kà wəp. Wèeŋ du, nə kə tsok fa bwema am wèŋ də wo lo mvwe’ nzeŋgòGalìli, vesi wèeŋ nə yenə fo’.>>

Yusə̀ Sojàa À Kə̀ Cèp BohòŊkwàha Bwìŋ

¹¹Mvə̀’nə̀ bàa sə wèŋ à sə lòyàwo fana sojàa sə̀ wo à sə sòsèe sə wèŋ mok à lòmvwe’ ntòlak nə̀ fo’ nə. Nə tsoho fa ŋgàa fa satikà’ wèŋ yusə̀ yà’ ye sə pwe’. ¹²Ŋgàa fa satikà’ sə à kə̀ cu be’lə bə bʉ̀ ŋkwàha bʉ̀ʉ sə̀ fo’ sə wèŋ, nə kiŋ cù bə yusə̀ wo nə gʉ. Wo à fa sojàa sə wèŋ mbàm vɛ’ɛ wùriŋ. ¹³Nə tsok fa yà’ də a gə̀ə, yà’ tsok də wo ànə dzəm swi lo ndzəmə̀ àlɛ, ŋgàa fàak ye wèŋ kə yə fis bisə lo vè ni’ ye nə. ¹⁴Wo dʉk fe’lə də, <<A ye-a ŋga govənòyuk bum yè’sə fana vèes nə riŋ mvəsə̀ ŋgòtsə̀’ yi ya yi dzəm də a zìnə. Wèeŋ kà wəp də wèeŋ nə tse’ nzak wəp lok.>> ¹⁵Bʉ̀ʉ sə̀ wo à sə kʉ̀k sèe sə wèŋ à jə mbàam sə, nə kə gʉ megu sə̀’ mvə̀’nə̀ wo anə tsok wo sə. Haaŋ kə dzeŋ ntinə, yà’a yusə̀ bʉ̀ʉ Jus wèeŋ dʉkgə̀ də yà’ ànə ye vɛ’nə.

Jisòs Yəhə BohòŊgàa Fàak Ye

¹⁶Ŋgàa fàak Jisòs sə̀ hum-ncòp-mò’fis sə wèŋ à lo mvwe’ nzeŋgòGalìli, nə lo mvwe’ nda nə̀ Jisòs à tsə̀’ wo də wo lo fo’ nə. ¹⁷Wo ànə ye yi, wo kuksə yi. Wo à gʉ̀ vɛ’nə ŋga mok wèŋ sə mərə mali yi ntòmərə. ¹⁸Anə geŋ, Jisòs sòoŋ kʉəp və wo, nə cep də, <<Nwì a fa ŋàaŋ sə̀ mʉbu bə sə̀ sə nze pwe’ bohòmʉ̀. ¹⁹Wèeŋ du lo-a ŋga’a bohòbwìŋ ma fòpwe’, nə gʉ bʉsə wo ŋgàa bɛ’ mandzə̀ àm. Wèeŋ bàptɛsə wo mʉnə liŋ Tɛ̀’, bə liŋ Mwe, nə ye Yòŋsə̀ nə̀ Rərɛŋ nə. ²⁰Wèeŋ yə’rə wo ŋgònòŋsə bum sə̀ mʉ̀ a tsə̀’ weŋ də wèeŋ nə sə gʉ yà’a pwe’. Fana wèeŋ sə tsərə tse’ sə̀’ də, mʉ nə sə ye vesùwèŋ nùumbu pwe’ tə̀tè nzeŋgòŋ kə me.>>