Ŋgàa Ntum Jisòs

Ŋwàk Fàak

Ŋgàa Ntum Jisòs

Tu ncèp nə̀ ghaŋ nə̀ ŋwàk ènə sə cèep nə, a mʉmvə̀’nə̀ Yòŋsə̀ nə̀ Rərɛŋ nə à gʉ̀ bʉ̀ʉ sə̀ wo à bɛ’lòto Jisòs wèŋ fana wo tsoho sɛsə lo Ntirə̀ nə̀ Bə̀boŋ nə mvwe’ lak Jòrosalèm bə Jùdiyà bə Sàmariyà nə ye mvwe’ sə̀ nzeŋgòŋ nə kə̀ lə̀sə pwe’fo’ (taŋ 1:8).

Yumòk nə̀ gʉgʉŋ bə ŋwàk ènə a fàak Yòŋsə̀ nə̀ Rərɛŋ nə. Nà’ à və̀ nùmbu Pentekòs bohòbʉ̀ʉ sə̀ wo à dzəm Jisòs sə mvwe’ lak Jòrosalèm. Ye jəŋ nùmbu ànə yi à sə gʉŋsə cos nə.

Aco wo gapsə ŋwàk ènə bòp tɛ’: Bwìŋ à yèto ŋgòtsòho Ntirə̀ Nə̀ Bə̀boŋ nə mʉ Jòrosalèm (taŋ mbʉ̀p 2:1-8:3), Ntirə̀ Nə̀ Bə̀boŋ nə à sɛ̀hɛ lòmvwe’ lak Jùdiyà bə Sàmariyà wèŋ (taŋ mbʉ̀p 8:4-12:25), Pol à yèto ŋgòtsòho lòmvwe’ lak mok zəzok tè kə dzeŋ mvwe’ lak Rumà (taŋ mbʉ̀p 13-28). Mʉmvə̀’nə̀ Ntirə̀ Nə̀ Bə̀boŋ nə à kə̀ dzèŋ bohòbʉ̀ lakmvum wèŋ sə̀’ fana yà’ rɛɛŋ də nà’ ànə ka ŋgòye mègù nə̀ bʉ̀ʉ Jus wèŋ yeŋ.

¹Ŋge’ àm Tìyofilò, ŋwàk nə̀ mʉ̀ à còm to fa wu mantombì nà’a, mʉ̀ à còm tsə̀’ fa wu nja bum sə̀ Jisòs ànə yeto ŋgògʉ̀ʉ, nə sə yə’rə fa bwìŋ, ²tə̀tè kə dzeŋ nùmbu nə̀ yi à lòmʉbu. Yi à sə lòo ŋga Yòŋsə̀ nə̀ Rərɛŋ nə à gʉ̀ yi, yi tsok noŋsə fa bʉ̀ʉ ye sə̀ yi à cokfis yà’ ŋgòye ŋgàa ntum ye sə, bum sə̀ wo nə sə gʉ. ³Mvəsə̀ yi à lòkok mvwe’ kpʉ, yi à nìŋtsə̀’ ni’ ye bohòbʉ̀ʉ ye sə wèŋ mʉnə nùumbu hum kwè. Yi à nìtsə̀’ ni’ ye nə kɛ̀’ ŋkʉ̀ʉŋntɛ̀ŋ nsàp nə̀ co məmərə̀ kà ye də yi lòkok laŋ mok ye fe’lə̀. Wo à yə yi, bə yà’wèŋ cep cù, nə sə taaŋ nzak gaŋ ŋkum Nwì. ⁴Bə yà’wèŋ à cu bəbɛ’ fana, yi tsok fa wo dʉk də, <<Kà də wèeŋ me’rə Jòrosalèm fɛɛŋ dʉk, wèeŋ cum tək tse’ yusə̀ Tɛ̀’ à kà’ fa weŋ. A zeŋ sə̀ mʉ̀ a tsə̀’ weŋ yà’a. ⁵Jon à bàptɛsə bwìŋ bə ndzəp, fana a nə kà nùumbu ŋkʉ̀ʉŋ dzeŋ fe’lə ŋga wo bàptɛsə weŋ mok bə Yòŋsə̀ nə̀ Rərɛŋ nə.>>

Jisòs LòMʉbu

(Mat. 27:3-10; Mak 16:19-20; Luk 24:50-53)

⁶Ghà nə̀ bʉ̀ʉ ye sə à kə̀ be’lə bə Jisòs mvwe’ mò’fis, fana wo fek yi dʉk də, <<Tà, wu nə fa fəsə ŋàaŋ sə ghà nè’nə bohòbʉ̀ʉ Izùrɛ ya vèes tse’ lak sə ves à?>> ⁷Jisòs cep fəsə fa wo də, <<Yà’sə ka nzak njàwèŋ ŋgòrì bə zeŋ yeŋ. Tɛ̀’ nə tse’ ŋàaŋ yà’ sə yi. Yi nòŋsəgə̀ mvə̀k yi yiìyi. ⁸Yusə də wèeŋ nə tse’ ŋàŋ ghà nə̀ Yòŋsə̀ nə̀ Rərɛŋ nə və bohòwèŋ, fana wèeŋ nə ye ŋgàa təəŋ ma nə̀ njàm, nə sə tsoho lo ncèp àm mvwe’ lak Jòrosalèm, nə ye Jùdiyà bə Sàmàriyà pwe’, nə kə dzeŋ mvwe’ sə̀ nzeŋgòŋ nə lə̀sə.>>

⁹Yi ànə cep mesə vɛ’nə fana, yi lo mʉbu ŋga wo sə yə yi, fana mbàk kə lok yi, wo kà yi mok yə fe’lə̀. ¹⁰Mvəsə̀ wo à sə kʉ̀k gèsə lòmalì mʉbu mvəsə̀ yi lòbisə, fana bʉ̀ʉ səmok bwìŋ ba, sə̀ wo à nitse’ cə̀ək sə̀ fəfop à kə̀ tesə təəŋ ŋgʉ ni’ì wo. ¹¹Bʉ̀ʉ yè’sə fek wo dʉk də, <<Wèŋ bʉ̀ʉ Galìli, njo nə̀ wèŋ tə fɛɛŋ, nə sə kʉk gesə lo mʉbu vɛ’nə yà? Jisòs nə̀ yi me’rə weŋ, nə lònə mʉbu nè’nə, yi nə̀ kə̀ bwìŋ və̀ sə̀’ mvəsə̀ wèŋ yə yi lòyà’sə.>>

¹²Ànə ye vɛ’nə, fana wo me’rə mvwe’ nda Olìp nə, nə bwi lo Jòrosalèm. Aco kìlometà mò’fis. ¹³À kə̀ dzèŋ Jòrosalèm, wo ca kok lo mʉmvwe’ rum ndap nə̀ wo cugə̀ mbwa nə. À sə cu fo’ Pità bə Jon, Jem bə Andrù, Filìp bə Tomos, Bàtòlomì bə Màtiyò, Jem mo Afòs bə Saimʉ̀ nə̀ wo togə̀ yi də Zilò, nə ye Judàs mo Jem. ¹⁴Ghà yà lòoŋ wo sə tse’ tsətsərə̀ nə̀ mò’fis, nə fa ntʉm awo ŋgòsə gʉ̀hʉ pìriyà. Wo à ye fo’ bə bə̀ba wèŋ sə̀’, mòk à ye Mèri ma Jisòs bə bwema Jisòs sə̀ mbəmbam wèŋ.

Màtiyàs Jə Kùu Judàs

¹⁵Nùumbu mok à càa, ŋga wo sə cu kwe’ fana bʉ̀ʉ sə̀ wo à dzəm Jisòs à ye fo’ co ŋkʉ̀ mò’fis bə bwìŋ hum ba. Fana Pità lokok təəŋ mʉtsə̀, nə cep dʉk də, ¹⁶<<Bwema am wèŋ, ŋwàk Nwìi nə ye tsoŋ zìnə mvəsə̀ Yòŋsə̀ nə̀ Rərɛŋ ànə cep casə mʉ cùhù Devìd, sə kum liŋ Judàs, nə̀ yi à nì tsə̀’ fa bʉ̀ʉ sə̀ wo à ko Jisòs mandzə̀ nà’a. ¹⁷Yi Judàs à ye ŋwə̀ àvès mòk nə̀ wo ànə swekfis yi, nə fa yi fàk mʉŋgorə̀ vès anə.>> ¹⁸(Yi à kə ywi nze bə mbàam sə̀ yi à gʉ̀ bʉp, nə tse’ yà’. Nə lɛŋ kpʉ ye bə zeŋ, nə gbʉ vehe, nto ye tesə. ¹⁹Bʉ̀ʉ sə̀ mvwe’ lak Jòrosalèm à yuk bə zeŋ pwe’, nə to mʉmvwe’ nə də Àkèdamà. A yà’a bə ncèep lak awo də, nze ndʉəm.) ²⁰<<Yà’a yəyərə̀ bə yusə̀ wo à còm yà’ ndzənə ŋwàk Sàam də,

<Wèeŋ me’rə ndap ye nooŋ to, ŋwə̀ nəmòok kà mbwa cu.>

Wo à còm sə̀’ də,

<Ŋwə̀ nəmòk nə jəŋ fàak sə̀ yi à sə gʉ̀ʉ sə.>

²¹Nə yeè nə də mòok nə ye tsoŋ mò’fis nə̀ yi nə be’lə vesùwèŋ. Ŋwə̀ ènə nə ye ŋwə̀ nə̀ yi a sə yegə̀ vesiwèŋ ghà yà lòoŋ nə̀ Tà Jisòs à sə gìhi kɛ’ tsətsoŋ bə kəkok mʉtsətsə’rə̀ə vès, ²²ye jəŋ ghà nə̀ Jon à bàptɛsə yi, nə kə dzeŋ nùmbu nə̀ yi à mè’rə ves, nə lo mʉbu. Vesiwèeŋ nə sə tsoho kɛ’ fa bwìŋ mvəsə̀ yi a lokok mvwe’ kpʉ.>> ²³Fana wo cokfis bwìŋ ba, Jòsep nə̀ liŋ yee mok à ye Bàsabà. Wo sə to yi sə̀’ də Jostòs. Yi ye bə Màtiyàs. ²⁴Wo gʉ pìriyà dʉk də, <<O Tà, wù rì ntʉm bwìŋ lòoŋ wù. Nìŋ tsok fa-a ves mʉtsətsə’rə bʉ̀ʉ sə̀ ba yè’e nə̀ wù cokfis ²⁵ŋgòjə fàak yè’e co masinjà yo sə̀ Judàs à mè’rə màk, nə lo mvwe’ sə̀ yà’a kə̀kʉrə̀ bohòyi ŋgòcu fo’ sə.>> ²⁶Fana wo təm bèŋ ya wo riŋ ŋwə̀ nə̀ wo jəŋ nə. Wo à màk bèŋ ko Màtiyàs, fana yi ye ŋga’a mòk nə̀ yi be’lə ŋgàa ntum Jisòs sə̀ hum-ncòp-mò’fis sə.

Mvəsə̀ Yòŋsə̀ Nə̀ Rərɛŋ À Və̀ə

¹Nùmbu nə̀ ŋkàha sə̀ wo togə̀ yà’ də Pentekòs à dzèeŋ fana yà’ ye ŋga bʉ̀ʉ yè’sə wèŋ cu mvwe’ mò’fis. 2:1 Pentekòs ànə ye nùmbu nə̀ bʉ̀ʉ Jus wèŋ à sə bə̀ŋsəgə̀ bum.²Wo yuk ntɛ̀ŋ nà, ŋga sə cwì və̀ mʉbu co fə̀fə̀ nə̀ bʉp sə və̀ yi vɛ’ɛ, nə kə ci’lə təəŋ mʉnə ndap nə̀ wo cu mbwa nə dak. ³Fana wo ye yumok co lʉm mis vɛ’ɛ, yà’ ga’a naaŋ lo bʉ̀ʉ sə̀ mʉ nda’à anə mʉ tuhù lòoŋfo’. ⁴Wo pwe’fo’ rwiŋ bə Yòŋsə̀ nə̀ Rərɛŋ nə, nə ye ŋga’a ŋgòcèp ncèep lak bwìŋ zəzok mvəsə̀ Yòŋsə̀ nə à fa wo ŋàŋ ŋgòcèep.

⁵Mvə̀k ànə à ye ŋga bʉ̀ʉ Jus sə̀ wo wəpgə̀ Nwì à ye mvwe’ lak Jòrosalèm sə. Wo à və̀ mvwe’ bòop lak zəzok sə̀ yà’a sənə nzeŋgònə pwe’fo’. ⁶Wo ànə yuk mvəsə̀ yà’ sə cwì və̀, fana wo kə caŋ baaŋ mvwe’ mò’fis. Wo à mərə cɛ̀bʉ̀ə̀ bʉ̀ʉsə̀ wo à yuk ŋga bʉ̀ʉ sə̀ wo à dzəm Jisòs sə pwe’ à sə cèp ncèep lak awo mò’fis mò’fis. ⁷Wo à sɛ̀ɛŋ, nə sə dʉk də, <<Yè’e ka pwe’fo’ bʉ̀ʉ Galìli yeŋ nɛ̀? ⁸A yè’sə nsàp nə̀ fò, ves yuk ŋga wo sə cep ncèep lak avès pwe’ ɛ. ⁹Vèes fɛɛŋ bʉ̀ʉ Patiyà, Midiyà, nə ye Elàm. Mok və̀ Mèsòpòtemiyà nə ye Kàpàdosiyà, mok Poŋtòs bə Ɛsiyà, ¹⁰Frijìyà bə Pàmfiliyà, Ijìp nə ye mvwe’ nzeŋgòŋ Libiyà nə̀ nà’ kʉəp Sìrinì. Mok fɛɛŋ ŋkʉ̀ìŋ sə̀ wo və̀ mvwe’ lak Rumà, bʉ̀ʉ Jus nə ye sə̀ wo à bɛ’ lòmandzə̀ Nwì bʉ̀ʉ Jus bɛ’lə. ¹¹Bʉ̀ʉ Krit nə ye bʉ̀ʉ Aràb sə̀’. Mvəsə̀ vès və̀ mvwe’ sə̀ zəzok vɛ’nə, fana ves yuk ŋga wo sə tsòho bum maŋgəŋgèŋ sə̀ Nwì à gʉ̀ bə ncèep lak avès.>> ¹²Bum yè’sə ànə ghak, nə jipsə tes wo vɛ’nə, fana wo sə fe’rə kɛ’ca ni’ awo dʉk də, <<Yè’sə nsàp nə̀ fòvɛ’nə ɛ?>> ¹³Bʉ̀ʉ mok à jə bʉ̀sə yàwo yà’ bum ywì’lə nzòŋ. Wo sə ywi’lə wo də yà’wèŋ no jʉ̀hʉ rùk.

¹⁴À ye vɛ’nə, fana Pità bə ŋgàa ntum Jisòs mok sə̀ hum-ncòp-mò’fis sə à lòkok təəŋ mʉtsə̀, nə sə cep gʉgʉŋ də, <<Wèŋ bʉ̀ʉ Jùdiyà nə ye bʉ̀ʉ sə̀ wèŋ cu mvwe’ lak Jòrosalèm pwe’, wèeŋ yu’rə nə riŋ tse’ dʉk də, ¹⁵bʉ̀ʉ yè’sə ka rùk mvəsə̀ wèŋ sə tsərə yà’sə no jʉhʉ. Wèŋ yə yàwèŋ sə̀’ də cu ntòzəzòŋ bohòŋwè ŋgòjʉ̀hʉ rùk. ¹⁶Yè’sə yumok sə̀ ŋgà tsòhòbum Nwì nə̀ liŋ ye à ye də Joɛ̀ nà’a ànə cep noŋsə lo taŋ ntɛ̀ŋ laŋ. ¹⁷Yi à còm də,

<Nwì à dʉk də,

<<Nùumbu sə̀ yà’a nə sə ləsə lo fana, mʉ nə fa Yòŋsə̀ àm bohòndàaŋwè pwe’.

Wàhaŋgwɛ̀ŋ bə wàhanzùum awèeŋ nə tsoho fa bwìŋ bum Nwì.

Bʉ̀ ŋkwàha bwìŋ bə wàhabwìŋ wèeŋ nə ye zìnə bum Nwì ndzənə lo.

¹⁸Mʉ nə fa yòŋsə̀ àm nə bohòŋgàa fàak am sə̀ mbəmbam bə sə̀ bə̀ba sə̀’.

Mvə̀k ànə dzèeŋ fana, wo sə tsoho fa bwìŋ bum Nwì.

¹⁹Mʉ nə gʉ bum mok sə̀ yà’ gʉ vɛ’ɛ maŋgəŋgèŋ yà’ yəəŋ mʉbu bə sə nze.

Bwìiŋ nə ye ndʉəm bə mis nə ye ndindi nə̀ nà’ sə lokok bə ŋàŋ.

²⁰Nùum nə seŋ, ŋwə baŋ bʉʉŋ co ndʉəm ŋkuŋ fana nùmbu nə̀ ghaŋ nə̀ Tà nə̀ nà’a nə ye maŋgəŋgèŋ nə dzeŋ.

²¹Fana ndàaŋwè pwe’ nə̀ yi lɛŋ to Tà mʉnə nùumbu yà’sə fana ŋgə̀ŋgàaŋ nə luŋ.>> >

²²<<Wèeŋ yu’rə na ncèp nè’e ɛ̀, bʉ̀ʉ Izùrɛ wèŋ. Jisòs nə̀ mvwe’ lak Nazàrɛ ŋwə̀ nə̀ Nwì à cokfis, nə niŋtsok fa weŋ nsàp fàk ye bə maŋgəŋgèeŋ bum mok sə̀ yà’ gha’ bwìŋ. Nwì à sə gʉ̀ càsə yà’ ndzə bohòyi. Wèŋ rì yàwèŋ yu yè’sə sə̀’, bʉ̀ʉsə̀ yi ànə gʉ yà’ mʉtsətsə’rə wèŋ. ²³Nwì bə tsətsərə̀ ye nə ye bə ŋkərə̀ nə̀ nje à dzəm kok yi də wo nə fa Jisòs ndzə bohòwèŋ, fana wèŋ fa yi bohòbʉ̀ʉ sə̀ bʉp wo tɛ’lə yi mʉ ntə̀əŋ. Yà’a mvəsə̀ wèŋ à zə yi wèŋ. ²⁴Fana Nwì lokoksə yi mvwe’ kpʉ sə̀’, nə fiŋ me’rə fis yi mvwe’ ŋgə’ kpʉ. Mandzə̀ ànə ka nə̀ co kpʉ kotse’ mamgeŋ yi yeŋ. ²⁵Devìd ànə cep, nə sə kum liŋ ye dʉk də,

<Mʉ̀ yə də Tàa yegə̀ venə ghà yà lòoŋ fo’.

Yi tə mʉ bo mamàk ya ŋga ŋgə’ kà mʉ gha’.

²⁶Nà’a njo nə̀ ntʉm àm tse’ kwəkwa, ncèep cù am sə ye lə̀lʉm.

Fana mʉ̀ cum sə̀’ bə̀boŋ, nə sə naaŋ tu.

²⁷A bʉ̀ʉsə̀ wùu Nwì, kaco wu me’rə mak noŋsə mʉ mvwe’ nzeŋgòŋ yòŋsə̀ə bʉ̀ kpʉkpʉ yeŋ.

Kaco wu nə me’rə ŋgùpni’ ŋgà fàk yònə̀ zìnə ŋgòbì yeŋ.

²⁸Wù a nì tsə̀’ fa mʉ mandzə̀ nə̀ ŋgòkə̀ cu ncu nə̀ ŋgòtse’ yòŋsə̀ laŋ.

Mʉ nə̀ kwa bʉ̀ʉsə̀ wu vesù.>

²⁹<<Bwema am wèŋ, mʉ̀ rìŋ bə̀boŋni də aco mʉ̀ cep yumok sə̀ zìnə bə liŋ tàcici àvès Devìd. Mvəsə̀ yi ànə cep bum yè’sə, fana yi ànə kpʉ lo yuye laŋ, wo tuuŋ yi, sèe ye sə nòmalì yè’ fo’ tè ntinə. ³⁰Yi à ye ŋgà tsòhòbum Nwì, nə riŋ tse’ yusə̀ Nwì ànə kɛŋ də yi nə̀ fa yi. Nwì ànə kak də yi nə kə̀ gʉ̀ ŋwə̀ə nà’ mòk ŋgòkok gaŋ ŋkum Devìd. ³¹Tàcici àvès Devìd ànə riŋ yusə̀ Nwì ànə tse’ ŋgògʉ̀ fana, mvəsə̀ yi à dʉk də <Wo à ka yi mvwe’ nzeŋgòŋ yòŋsə̀ə bʉ̀ kpʉkpʉ me’rə noŋsə, ŋgùpni’ ye à ka sə̀’ bi> yà’a, yi à sə kà yè’sə bə ni’ ye cèp. Yi à sə cèp bə Ŋkum ŋgà gèm bwìŋ nə̀ Nwì à dʉk də yi nə̀ tum vesə nə. ³²Nwì à lòkoksə Jisòs nə mvwe’ kpʉ, fana vès bwe ye pwe’ à yə, nə riŋ bə zeŋ də a zìnə. ³³Yi a lòkok cu lòbo ma màk bohòNwì, nə jəŋ Yòŋsə̀ nə̀ Rərɛŋ bohònà’ mvəsə̀ tɛ̀’ ànə kak noŋsə, fana yusə̀ wèŋ yə, nə yu’ù nə, sə gʉ̀ yà’ yòŋsə̀ ànə nə̀ Jisòs sə fa nà’ yi. ³⁴Devìd à ka ye mʉbu lo fana, à ye yi nə̀ yi à cèp dʉk də,

<Tà Nwì à dʉk bohòTà àm də,

<<Cum bo ma mà’a mʉ fɛɛŋ,

³⁵ya mʉ noŋsə bʉ̀ʉ sə̀ wo bɛ̀ŋgə̀ wu sə nze ya wu nəŋ tes kù mʉ ni’ì wo.>> >

³⁶<<Bʉ̀ʉ Izùrɛ pwe’ tse’ ŋgòrì tse’ pap də Jisòs nə̀ wèŋ à tɛ’lə yi mʉ ntə̀əŋ nə, Nwì a gʉ̀ yi ŋgòye Tà, nə ye fe’lə Ŋkum ŋgà gèm bwìŋ nə sə̀’.>>

³⁷Bʉ̀ʉ sə à yuk vɛ’nə fana ntʉm saha wo nə̀bʉp. Wo fek Pità bə ŋgàa ntum Jisòs mok sə wèŋ də, <<Aco vès gʉ yè’sə va, bwema avès wèŋ?>> ³⁸Pità tsok wo də, <<Wèeŋ kupsə, nə bwi fa bʉp awèŋ ŋkwɛ̀ŋ, wèŋ lòoŋ, nə baptɛsə mʉnə liŋ Jisòs Krɛst ya ŋga wèeŋ tse’ sə̀swìfa bə bʉp awèŋ, ya wèeŋ tse’ Yòŋsə̀ nə̀ Rərɛŋ nə̀ nà’a fəfa nə̀ Nwì. ³⁹Wèŋ rì də kə̀kàk ènə nà’a nə̀ njàwèŋ, nə ye bwe awèŋ, nə ye nə̀ bʉ̀ʉ sə̀ wo cu yàwo sə̀sap bohòNwì sə̀’. A yà’sə də nà’a bohòndàaŋwè pwe’ nə̀ Tà Nwì a to yi sə̀’.>> ⁴⁰Pità ànə cep bohòwo vɛ’nə, nə cep bum mok wùriŋ. Yi sə lɛŋ wo də, yà’wèeŋ lap mandzə̀ nə̀ ŋgòca gɛsə mvwe’ nsàp ŋgə’ nə̀ bʉ̀ ŋgàa ŋkʉ̀ì’ wèeŋ nə̀ kə̀ yə nə. ⁴¹Bwìŋ ŋkʉ̀ʉŋntɛ̀ŋ à yuk ncèp ye nə, nə dzəm nà’, nə baptɛsə sə̀’. Fana bʉ̀ʉ sə̀ wo à be’lə kwe’ àwo nùmbu ànə à ye co bwìŋ ncùhù tɛ’.

Bʉ̀ʉ Sə̀ Wo à Dzəm Jisòs À Ye Cù Mò’fis

⁴²Wo à jə gha’ mvə̀k awo ŋgòyu’rə yusə̀ ŋgàa ntum Jisòs sə à sə yə’rə wo, nə sə be’lə mvwe’ mò’fis. Wo sə zʉ bɛŋ Nwì mvwe’ mò’fis, nə sə lɛŋ pìriyà. ⁴³Ŋgàa ntum Jisòs sə wèŋ à sə gʉ̀ bum sə̀ yà’ à sə gha’ bwìŋ mʉtuhù wùriŋ fana, wʉə à ko bwìŋ pwe’fo’. ⁴⁴Bʉ̀ʉ sə̀ wo à dzəm sə pwe’ à sə cu mvwe’ mò’fis, nə sə be’lə bum awo sə̀ wo à tse’ mvwe’ mò’fis sə̀’. ⁴⁵Wo à sèŋ bum yà’sə nə sə gapsə mbàam sə mvəsə̀ wo yə də ŋgə̀ŋgàŋ ka tse’. ⁴⁶Nùumbu pwe’ wo sə kə be’lə mvwe’ kwe’ nə̀ mò’fis mʉnə ndap Nwì nə̀ ghaŋ nə̀ nà’ à ye Jòrosalèm anə. Wo à sə zʉ bɛŋ awo nda’à wo mvwe’ mò’fis bə kwəkwa nə ye ntʉm nə̀ mò’fis. ⁴⁷Wo sə kuksə Nwì fana bwìŋ pwe’fo’ à sə dzəm wo. Tà Nwì à sə jònaaŋ fa wo bʉ̀ʉ sə̀ wo à sə tse’ lùŋ nùumbu pwe’.

Pità Bə Jon Tɛsə Ŋwə̀ Nə̀ Yi À Bù’rə

¹Nùmbu mòk à ye, ŋga nùm càsə maràŋ fana Pità bə Jon sə lo mʉ ndap Nwì nə̀ ghaŋ nə. À ye ghà nə̀ wo gʉ̀gə̀ pìriyà. ²À kə̀ dzèŋ mvwe’ ncùu ŋka’ mok sə̀ wo togə̀ yà’ də Ncù sə̀ Bə̀boŋ fana wo tseŋ ŋgà’ nəmòk fo’ ŋga yi cu fo’ nze. Woo kə̀ bə̀hə nòŋsəgə̀ yi fo’ də nà’a sə lɛɛŋ mbàm bohòbʉ̀ʉ sə̀ wo sə lòmʉ nda’à Nwì anə. Bʉsə̀ mvə̀’nə̀ wo à dzə yi dzəə, yi à ka gi yuk. ³Yi ànə ye Pità bə Jon ŋga wo sə də wo ni lo mʉ ndap Nwì nə̀ ghaŋ nə fana, yi lɛŋ də yà’a fa yi mbàm. ⁴Wo kʉk nà’ bə lis rap rap fana Pità dʉk fa nà’ dʉk də, <<Kʉk ves.>> ⁵Yi kʉk wo, nə sə tsərə ye də yà’a nə fa yi yumok ŋga’a. ⁶Pità dʉk fa yi də, <<Mʉ̀ ka mbàm ŋgòfa wu tse’, mʉ nə fa wu yusə̀ mʉ̀ tse’.>> Fana yi dʉk fa nà’ də, <<Mʉnə ŋàaŋ liŋ Jisòs Krɛst nə̀ mvwe’ lak Nazàrɛ, lòkok, nə gi.>> ⁷Fana Pità fa gesə nà’ bo mazʉ, nə ko lokoksə nà’ mʉtsə̀ ntɛ̀ŋ, fana lis kùu ye bə kùu ye sə pwe’fo’ gʉŋ co yi təəŋ. ⁸Yi li mʉtsə̀, nə təəŋ bə tu ye, nə sə gihi kɛ’ ca. Bə yà’wèŋ lo kə ni mʉ ndap Nwì nə̀ ghaŋ nə mok bəbɛ’. Yi sə gi, nə sə li, nə sə kwasə Nwì. ⁹Bwìŋ pwe’fo’ à yə yi mvəsə̀ yi à sə gìi, nə sə kwasə Nwì. ¹⁰Wo ànə geŋ də wo riŋ də a yi nə̀ yi cugə̀ mvwe’ ncù ŋka’ nə̀ bə̀boŋ nə, nə sə lɛɛŋ bum nə fana wo mərə nsàp yu nə̀ nà’ gʉ̀ yi nà’nə nə̀bʉp.

¹¹Mvəsə̀ wo à sə tesə tsoŋ fana ŋgà’ nə kotse’ Pità bə Jon cʉ̀k fana bwìŋ mərə, nə carə və mvwe’ sə̀ wo tə sə sə̀’. À ye yè’sə sə mbi mvwe’ sə̀ wo togə̀ fo’ də mbàndap nə̀ Sòlomù. ¹²Pità à yə bʉ̀ʉ sə̀ wo à sə və̀ fo’, fana yi dʉk fa yà’wèŋ dʉk də, <<Bʉ̀ʉ Izùrɛ wèŋ, wèŋ sə mərə yè’sə bʉ̀ʉ yà? Wèŋ sə kʉ̀k sɛɛŋ ves co də vès lòkoksə yi bə ŋàaŋ yàvès, də vès tse’ ntʉm sə̀ rərɛŋ yè’sə bʉ̀ʉ yà? ¹³Yusə də, Nwì Abràham, Azìk nə ye Jàkop, yi nə̀ yi Nwì tàcici avès à fa ŋàaŋ sə̀ mʉbu bohòmo ye Jisòs. Wèŋ jəŋ yi, nə fa bohòbʉ̀ ŋkwàha bʉ̀ʉ Jus, nə bɛŋ yi mantombì Palè, ŋga Palè nə dʉk laŋ də wo me’rə yi lo. ¹⁴Yi nə̀ yi à ye rərɛŋ nə ye bə̀boŋ, wèŋ bɛŋ yi, nə dʉk fa Palè də yi me’rə lɛ ŋgà zə bwìŋ. ¹⁵Fana wèŋ zə yi nə̀ yi mantombì ŋgòjə lòbwìŋ mvwe’ lùŋ. Fana Nwì nə lòkoksə yi mvwe’ kpʉ. Vès ye bə lis avès, nə sə tsə̀’ fa-à nə bwìŋ. ¹⁶Ŋàaŋ sə̀ yà’ cu ndzənə liŋ Jisòs sə gʉ̀ ŋgà’ nə̀ wèŋ sə yə yi, nə riŋ yi nè’e zeŋ ŋkuŋ yi gʉŋ. Njo nə̀ vès a fa ntʉm avès bohòliŋ yà’sə fana yà’ gʉŋsə yi mvə̀’nə̀ wèŋ sə yə yi yè’sə. ¹⁷Fana nə̀ ŋga’a nè’e bwema am wèŋ, mʉ̀ riŋ tse’ dʉk də yusə̀ wèŋ bə bʉ̀ ŋkwàha bʉ̀ʉ awèŋ à gʉ̀ bohòJisòs, à ye ŋga wèŋ sə kà rì. ¹⁸Nwì ànə tsok casə cùhu ŋgàa tsòhòbum Nwì pwe’fo’ taaŋntɛ̀ŋ dʉk də, Ŋkum ŋgà gèm bwìŋ nə nə ye ŋgə’. Fana yi a gʉ̀ yà’ ye zìnə bə nsàp mandzə̀ ènə. ¹⁹Wèeŋ kupsə-a ŋga’a, nə bʉʉŋ lo bohòTà Nwì ya yi yisə gɛsə fa weŋ bʉp awèŋ sə fo’. ²⁰Ya ŋga mvə̀k nə̀ ŋgòcu yòŋsə nə və bohòTà Nwì. Ya ŋga yi tumsə fa weŋ Jisòs, nə̀ yi à kàk nòŋsə ŋgòtumsə fa weŋ nə. ²¹Yi nə cum tsoŋ tse’ mʉbu tè mvə̀k kə dzeŋ nə̀ Nwìi nə gʉhʉ tsə’rə fəsə bum pwe’. Yè’e mvəsə̀ Nwì ànə tsok taaŋ ntɛ̀ŋ cùhu bʉ̀ʉ ye sə̀ rərɛŋ sə̀ ŋgàa tsòhòbum Nwì. ²²Musì ànə dʉk də,

<Tà Nwì àwèeŋ nə tumsə fa weŋ ŋgà tsòhòbum Nwì mòk sə̀’ mvəsə̀ yi à tumsə mʉ̀ʉ Musì.

Yi nə tesə mʉtsətsə’rə bòp bʉ̀ àwèŋ.

Wèeŋ nə sə yuk tse’ yusə̀ yi nə sə tsok fa weŋ cʉ̀k.

²³Ŋwə̀ nə̀ yi dʉk-a də yi kà yusə̀ ŋgà tsòhòbum Nwì nə sə cèp yuk,

Ye də wo nə fis gɛsə yi mʉŋgorə̀ bʉ̀ʉ Nwì nə̀ mvèsə̀.>

²⁴Ŋgàa tsòhòbum Nwì sə̀ wo à tse’ ncèp ŋgòcèep à cèp càsə bə bum sə̀ yà’a nə sə ye nùumbu yè’sə sə̀’. Ye jəŋ mʉ ni’ì Samwè nə ye bə sə̀ wo à ye maŋkwɛ̀ɛŋ yi pwe’, sə cep vɛ’nə. ²⁵Wèeŋ ŋgwì bʉ̀ ŋgàa tsòhòbum Nwì sə, nə ye fe’lə sə̀’ də wèŋ tse’ bo sənə rʉ̀k nə̀ Nwì à zʉ bə tàcici awèŋ sə̀’. Yi à dʉk fa Abràham də, <Mʉ nə se bʉ̀ʉ sə̀ sənə nzeŋgònə pwe’ bʉ̀ʉ ŋgwì bʉ̀ yò.> ²⁶Nà’a njo nə̀ Nwì à fis ŋgà fàk ye Jisòs, nə fa to nà’ mantombì bohòwèŋ ŋgòkə̀ sè weŋ. Yi à sè weŋ bə mandzə̀ nə̀ ŋgògʉ̀ weeŋ bʉʉŋ gɛsə mvwe’ mandzə̀ jòoŋ awèŋ.>>

Wo Somsə Pità Bə Jon Mʉ Kaŋsurù

¹Pità à sə cèp malì bohòbʉ̀ʉ sə̀ fo’, ŋga Jon sə̀’ fo’ fana ŋgàa fa satikà’ nə ye ŋkum ŋgàa ntək mʉmvwe’ ndap Nwì nə̀ ghaŋ nə bə bʉ̀ʉ Sadusì wèŋ və kə tseŋ wo. ²Wo à jòk və̀ də Pità wèŋ à sə yə’rə fa bwìŋ də Jisòs a lòkok mvwe’ kpʉ. Wo yə’rə vɛ’nə, yà’ sə niŋ tsok də ŋwèe kpʉ-a yi nə lokok fe’lə sə̀mok. ³Fana wo ko wo, nə kə lok noŋsə wo. Wo à nòoŋ nòoŋ mʉ ndapndzəmə̀ anə tè tsok rɛŋ bʉ̀ʉsə̀ à ye ŋga mvə̀k lònə̀bʉp. ⁴Ànə ye na sə̀’ vɛ’nə fana bwìŋ ŋkʉ̀ʉŋ sə̀ wo à yuk ncèp nə à dzəm tse’ bə zeŋ. Bʉ̀ʉ sə̀ wo à dzəm sə lòoŋ fo’ à ye pwe’ co bwìŋ ncùhù tàŋ.

⁵Tsok à rɛŋ fana, bʉ̀ ŋkwàha bʉ̀ʉ Jus wèŋ à baaŋ və̀ mvwe’ lak Jòrosalèm dʉk də wo kə sak yà’wèŋ. Wo à ye bʉ̀ʉ Jus sə̀ mantombì bə ŋgàa yə’rə̀ bwìŋ lʉ̀k. ⁶Wo ye fo’ bə Anàs, ŋkum ŋgàa fa satikà’ wèŋ, nə ye fe’lə Kayofàs bə Jon bə Àlèsandà nə ye fe’lə bʉ̀ʉ mok sə̀’ sə̀ wo njàŋ bə ŋkum ŋgà fa satikà’ nə. ⁷Wo jəŋ və bʉ̀ʉ sə̀ ba sə mantombìi wo, fana wo sə fek yà’wèŋ dʉk də, <<Wèŋ tse’ nsàp ŋàŋ nə̀ fòŋgògʉ̀ vɛ’nə-ɛ? Wèŋ sə gʉ̀ vɛ’nə yè’sə bə liŋ ndà?>> ⁸Pità à rwiŋ bə Yòŋsə̀ nə̀ Rərɛŋ nə fana, yi cep fəsə fa wo də, <<Wèŋ bʉ̀ʉ sə̀ mantombì nə ye bʉ̀ ŋkwàha bwìŋ wèŋ, ⁹wèŋ sə fek ves yè’sə yusə̀ bə̀boŋ sə̀ vès a gʉ̀ʉ də ŋwə̀ ènə gi sə à? Wèŋ dzəm ŋgòrìŋ də vès a gʉ̀ yi valɛ ŋkuŋ yi gi à? ¹⁰Fana wèŋ bə bʉ̀ʉ Izùrɛ pwe’ riŋ sə̀’ də ŋwə̀ ènə a gʉ, nə təə̀ŋ nə mantombìi wèŋ fɛɛŋ bə ŋàaŋ liŋ Jisòs Krɛst nə̀ mvwe’ lak Nazàrɛ. A yi nə̀ wèŋ ànə tɛ’lə yi mʉ ntə̀əŋ, fana Nwì lòkoksə yi mvwe’ kpʉ nə. ¹¹A sə̀’ Jisòs nè’nə nə̀ ŋwàk Nwì sə dʉk də, <Lìs nə̀ ŋgàa ci ndap à dzèeŋ màk də nà’a bʉp, kə̀ tse’ ghak fe’lə fàk sə̀’ zeŋ nə.> ¹²Mandzə̀ nə̀ ŋgòtse’ lùŋ megu bə liŋ ye yiìyi. Sənə nzeŋgònə pwe’, ŋwə̀nəmòok mok bʉ̀ə̀ nə̀ Nwì a fa bwìŋ də aco a tse’ lùŋ bohòyi.>>

¹³Bʉ̀ʉ sə̀ mʉ kaŋsurù sə pwe’ à yə nsàp ntʉm nə̀ Pità bə Jon à bàa ŋga wo rì sə̀’ də yà’wèeŋ bʉ̀ʉ sə̀ wà sə̀ wo à ka ŋwàk sə̀’ riŋ, fana wo mərə nə̀bʉp. Yà’a mvwe’ sə̀ wo à rì dʉk də bʉ̀ʉ yè’sə à ye bə Jisòs wèŋ laŋ nə̀ zìnə. ¹⁴Yusə̀ co wo cep, à ka sə̀’ yeŋ, bʉ̀ʉsə̀ ŋwə̀ nə̀ wo à lùŋsə yi nə à tə kok sə̀’ fo’ ŋgʉ ni’ì Pità bə Jon anə, bwìŋ sə ye yi. ¹⁵Fana wo à dʉk fa yà’wèŋ də yà’wèeŋ tesə mʉ kaŋsurù anə. Wo à tesə lo fana wo sə cep mok woòwo. ¹⁶Wo sə dʉhʉ də <<A gʉ bʉ̀ʉ yè’sə va? Bʉsə̀ bʉ̀ʉ sə̀ wo cu Jòrosalèm fɛɛŋ pwe’ riŋ tse’ də à gʉ̀ nsàp yu nə̀ nà’ gʉ càsə ŋàŋ nè’nə bʉ̀ʉ yè’sə. Mandzə̀ nə̀ co vesùwèŋ dzèeŋ yà’ ka yè’sə yeŋ. ¹⁷Fana megu də vesùwèeŋ jwa sa’rə wo də wo kà bohòŋwə̀ nəmòk mʉnə liŋ Jisòs mok cèp yuk fe’lə̀, ŋgògʉ̀ də yu yè’sə kà mantombì mok sə yuhù lo’.>> ¹⁸Fana wo to fəsə vesə wo mʉ ndapə̀ anə, nə tsok wo də, ŋgòcèp kènə ŋgòyə’rə bwìŋ mʉnə liŋ Jisòos nə kà mok ye yuk fe’lə̀. ¹⁹Pità bə Jon dʉk fa fe’lə wo də wo kʉk ja’a na yàwo sə̀’ də, a yəyərə̀ bohòNwì də wo yuk yà’wèŋ nə noŋsə Nwì àlɛ. ²⁰<<Kaco vès teŋsə ŋgòcèp yusə̀ vès a yə, nə yuk yeŋ.>> ²¹Bʉ̀ʉ sə̀ mʉ kaŋsurù sə à jwa sa’rə malì wo gʉgʉŋ, nə me’rə wo lo. Wo lap njo nə̀ co wo fa yà’wèŋ ŋgə’ bʉ̀ʉ zeŋ bʉ̀ə̀, bʉ̀ʉsə̀ bwìŋ pwe’ à sə kùksə Nwì bə nsàp yu nə̀ nà’ ye nà’nə. ²²Ŋwə̀ nə̀ wo à gʉ̀ gʉŋsə yi nə à càsə lùumŋgòŋ hum kwè.

Bwe Jisòs Lɛŋ Pìriyà Də Wo Kà Wʉə Tse’

²³Mvəsə̀ wo à mè’rə wo ntɛ̀ŋ, Pità bə Jon bwi lo mvwe’ kwe’ àwo, nə tsoho fa yà’wèŋ yusə̀ ŋkum ŋgàa fa satikà’ sə̀ ghaŋ bə bʉ̀ ŋkwàha bwìŋ wèŋ dʉk sə. ²⁴Wo à yuk wes yà’ fana wo pwe’ be’lə, nə gʉ pìriyà bohòNwì dʉk də, <<O Tà Nwì, ŋgà gʉ̀ ntòbu bə nzeŋgòŋ nə ye ndzəp bə bum sə̀ yà’ cu ca lòoŋ. ²⁵À ye wù nə̀ wù à gʉ̀ tàcici àvès Devìd ŋgòcèp bum yè’e. Yi à ye mo fàk yo, fana Yòŋsə̀ nə̀ Rərɛŋ nə à gʉ̀ yi ŋgòcèp də,

<Bʉ̀ lakmvum sə jok bʉ̀ʉ yà?

Bʉ̀ʉ sə sə tsərə bum sə̀ yà’a nə kà fàk yè’sə bʉ̀ʉ yà?

²⁶Bʉ̀ ŋkəŋkum nzeŋgòŋ fʉhʉ ni’ awo mvwe’ mò’fis ŋgòlʉ̀ Tà Nwì bə Ŋkum ŋgà gèm bwìŋ nə̀ Nwì à cokfis nòŋsə nə.>

²⁷A zìnə də Heròbə Poŋtiyòs Palè nə ye bʉ̀ʉ Izùrɛ bə bʉ̀ lakmvum wèŋ à cu kwe’ nə̀ bʉp mʉ tùhù Jisòs mʉ ntòlak fɛn. Wo à kə̀ cu kwe’ mʉ tuhù Jisòs mo yònə̀ rərɛŋ, nə̀ wù à cokfis nòŋsə nə. ²⁸Wo kə be’lə ŋgògʉ̀ bum sə̀ wù ànə dzəm wu. Wù ànə fʉhʉ noŋsə yà’ laŋ, nə fa ŋàŋ də bum yè’sə nə ye vɛ’nə. ²⁹Fana nə̀ ŋga’a nè’e, Tà, kʉk ja’a na bə nsàp ŋgə’ nə̀ wo sə dʉk də wo nə fa ves, ya ŋga wu gʉ ves ŋgàa fàak yo baŋ ntʉm ŋgòtsòho ncèp yònə. ³⁰Niŋ-a ŋàaŋ yo sə bə mandzə̀ nə̀ ŋgògʉ̀ bwìŋ gʉŋ nə lokok mvwe’ yiyaŋ awo. Gʉ̀ sə̀’ də vèes sə gʉ bum bə liŋ Jisòs, mofàk yònə̀ rərɛŋ nə co yà’a sə ghak bwìŋ mʉ tuhù.>> ³¹Wo ànə lɛŋ mesə fana mvwe’ sə̀ wo à ye fo’ sə tsoho. Wo pwe’fo’ à rwiŋ bə Yòŋsə̀ nə̀ Rərɛŋ nə. Wo yeto ŋgòtsòho ncèp Nwì nə kà wəp.

Wo Sə Gàpsə Yak Bum Awo Kə̀kʉrə̀

³²Bʉ̀ʉ sə̀ wo ànə dzəm bohòJisòs sə pwe’ sə tse’ ntʉm nə̀ mò’fis. Ŋwə̀ nəmòk nə̀ mò’fis kà dʉk də yusə̀ yi tse’ gù sə̀ ye yiìyi dʉk. Wo à sə benə bum awo sə̀ wo à tse’ pwe’ mvwe’ mò’fis. ³³Ŋgàa ntum yè’sə à sə tsòho bum sə̀ wo à yə, mvəsə̀ Tà Jisòs à lòkok mvwe’ kpʉ bə ŋàŋ fana Nwì sə se wo pwe’fo’. ³⁴Ŋwə̀ nəmòk nə̀ də yi à sə jamə də yi ka yumok tse’ à ka mʉtsətsə’rə wo anə yeŋ. Bʉ̀ʉ sə̀ wo à tse’ nzum bə ndap wèŋ à sèŋ yà’, nə jəŋ və mbàam sə̀ wo sèŋ yà’ bə zeŋ sə, ³⁵nə fa noŋsə yà’ bohòŋgàa ntum sə wèŋ. Fana wo jəŋ mbàam sə, nə sə fa ŋwə̀ nə̀ fòlòoŋ mvəsə̀ wo yə də nà’ ka tse’. ³⁶Yà’a mvəsə̀ ŋwə̀ nəmòk nə̀ liŋ ye də Jòsep à gʉ̀ sə̀’ vɛ’nə. Yi à ye ŋwə̀ə bòp bʉ̀ Levì, fana wo dzə yi dzəə mvwe’ lak Sɛprò. Ŋgàa ntum Jisòs à to fa yi liŋ nzùm də Bànabà. Yà’a də: Ŋwə̀ nə̀ yi rì ŋgòcèp fa bwìŋ ncèep kontʉm. ³⁷Yi à sèŋ nzum ye, nə jəŋ və mbàam sə, nə kə fa noŋsə yà’ bohòŋgàa ntum sə sə̀’.

Ànàniyàs Bə Sàferiyà

¹Ŋwə̀ nəmòk à ye sə̀’ nə̀ liŋ ye à ye də Ànàniyàs. Liŋ ŋgwe à ye Sàferiyà. Wo à sèŋ bum awo mok, ²nə swihi noŋsə mbàm mamòk, nə jəŋ bwees sə fa lo ŋgàa ntum sə. Ŋgwe ye à rì də nà’ swìhi mbàam mok sə̀’. ³Fana yi ànə jəŋ və mbàam sə, Pità fek yi dʉk də, <<Ànàniyàs, wù mè’rə Satà də yi ni sə ntʉʉ̀ wù ŋgògʉ̀ wu də wu kə borə Yòŋsə̀ nə̀ Rərɛŋ nə, nə swihi mbàam sə̀ wù à sèŋ bum sə mamòk bʉ̀ʉ yà? ⁴Mvə̀k nə̀ wù ànə ka bum yà’sə ntòseŋ, yà’ à ye sə̀ yò. Wù à sèŋ yà’, mbàam sə ye mali sə̀’ sə̀ yò. Njo nə̀ wù kə tsərə fe’lə sə ntʉʉ̀ wù də wu gʉ nsàp yu ènə yè’sə bʉ̀ʉ yà? Wù ka nsàp mvwès nè’nə bohòbwìŋ ci’ fa, wù ci’ fa nà’ bohòNwì bə tu ye.>> ⁵Ànàniyàs ànə yuk vɛ’nə ntɛ̀ŋ, yi coho gbʉ sə nze, nə kpʉ. Wʉə à ko bʉ̀ʉ sə̀ wo à yuk yu yè’sə pwe’fo’. ⁶Wàhabwìŋ wèŋ à və̀, nə kə lim fis lo vèŋ ni’ ye nə sə mbiŋ, nə kə tuuŋ.

⁷À cà awà tɛ’ fana ŋgwe ye və sə̀’, nə kà rì də yumok gʉ̀ ndu ye rì. ⁸Yi à kə̀ dzèeŋ, Pità fek yi də, <<Tsòk fa mʉ-ɛ, yè’e mbàam sə̀ wèŋ ndu yòà sèŋ bum sə vɛ’nə pwe’fo’ à?>> Ŋgwɛŋ nə də, <<Ŋ̀, yà’a mbàam sə pwe’.>> ⁹Fana Pità dʉk fa yi də, <<Weŋ ndu yòswi’ cù də wèeŋ kə mumsə ja’a Yòŋsə̀ Nwì bʉ̀ʉ yà? Sə nə̀rə və̀ kù kə ncùhù yà’a bʉ̀ʉ sə̀ wo kə tuuŋ və̀ ndu yò. Wo nə bək fis lo wu yòsə̀’ ca.>> ¹⁰Yi à coho gbʉ nòoŋ tsə mantombìi Pità vɛ’nə ntɛ̀ŋ, nə kpʉ. Wàha bʉ̀ʉ sə à ni ko’ və̀ə, nə kə dzeŋ ŋga yi kpʉ laŋ. Wo à bə̀k jə fis nà’, nə kə tuuŋ yi ŋgʉ sèe ndu ye nə. ¹¹Bʉ̀ʉ cos nə ye bʉ̀ʉ mok sə̀ wo à yuk bum yè’sə, nsàp wʉə mòk à ko wo pwe’ nə̀ pwe’.

Bum Maŋgəŋgèŋ Nə Ye Məmərə̀

¹²Ànə gèŋ ŋgàa ntum sə à sə gʉ̀hʉ bum maŋgəŋgèŋ nə ye bum sə̀ bwìŋ sə mərə wùriŋ. Bʉ̀ʉ sə̀ wo à dzəm Jisòs sə pwe’ à sə cu kwe’ àwo mvwe’ mò’fis mvwe’ ntòmbi Sòlomù. ¹³Bʉ̀ʉ mok sə̀ wà sə à ka ni’ awo co də wo kə̀kʉrə̀ ŋgòbe’lə yà’wèŋ jəŋ lok. Wo à sə kà-a bə yà’wèŋ sə̀’ sə tòrə̀ kɛ’ fana wo sə kʉk ja’a yà’wèŋ co nsàp bʉ̀ʉ mok sə̀ wo bòntʉm wùriŋ. ¹⁴Bʉ̀ʉ sə̀ wo à dzəm bohòTà Jisòs à sə tùhu və̀, bə̀ba bə mbəmbam wèŋ nduk, nə sə kə be’lə wo. ¹⁵Mvəsə̀ bwìŋ à yə nsàp yu nə̀ wo à sə gʉ̀ʉ fana, wo bəhə fis və ŋgàa yiyaŋ, nə noŋsə lo wo ŋgʉ mandzə̀ mʉnə kəà bə kè wèŋ də ya Pità gì càa, tsə̀tsèŋ ye ca mʉ ni’ì mok. ¹⁶Bwìŋ à kwəəŋ tesə və mvwe’ bòop lak sə̀ yà’a ŋgʉ Jòrosalèm ŋgòjə və̀ bʉ̀ʉ awo sə̀ wo sə yaya bə bʉ̀ʉ sə̀ wo tse’ yòŋsə̀ə ze’ ndzə ni’ì wo. Wo à gʉ wes pwe’fo’.

Wo Fa Ŋgàa Ntum Jisòs Ŋgə’

¹⁷À ye vɛ’nə fana ŋkum ŋgàa fa satikà’ bə bʉ̀ʉ ye sə̀ wo mvwe’ kwe’ bʉ̀ʉ Sadusì wèŋ yeto ŋgòwa yusə̀ ŋgàa ntum sə sə gʉ̀ʉ sə, nə jok wà anə. ¹⁸Wo ko ŋgàa ntum sə, nə kə nisə wo ndapndzəm. ¹⁹Nùmbu ànə à ye, nə̀ ndzəmə̀ fana masinjà Tà Nwì və, nə kə muk nooŋ ncùu ndapndzəm sə, nə fis wo. Yi tsok fa yà’wèŋ dʉk də, ²⁰<<Dù lo, nə kə təəŋ mʉ ndap Nwì nə̀ ghaŋ nə, nə tsoho fa bwìŋ ncèp nə̀ bə lùŋ nə̀ fi ènə.>> ²¹Wo à yuk mvəsə̀ yi à cep sə. Tsok à rɛŋ wo lo mʉ ndap Nwì nə̀ ghaŋ nə, nə sə yə’rə bwìŋ.

Ghà ànə à ye fana ŋkum ŋgà fa satikà’ nə bə bʉ̀ʉ ye wèŋ à to benə bʉ̀ ŋkwàha bʉ̀ʉ Jus pwe’ mvwe’ mò’fis də wo cum kaŋsurù. Wo à və̀ wes, wo dʉk gesə lo mvwe’ ndapndzəm nə də wo jəŋ və fa wo ŋgàa ntum sə. ²²Ŋgàa kʉk ŋgàa ndapndzəm sə à kə dzèŋ fana wo kà ŋgàa ntum sə mʉ ndapndzəmə̀ anə yə. Wo bwi lo, nə kə tsok fa bʉ̀ʉ sə̀ mʉ kaŋsurù sə də, ²³<<Vès kə̀ wɛ̀s fo’, vès ye ŋga ncùu sə tə ləlok mpaaŋ. Ŋga bʉ̀ʉ sə̀ wo kʉk nòoŋgə̀ ndapndzəm nə ndzəmə̀ tə fo’ sə̀’ bə̀boŋnì. Vès də vèes muk-a kə ncùu sə fana vès kà ŋwə̀ nə̀ mò’fis mbwa yə.>> ²⁴Ŋkum ŋgàa tək ndap Nwì nə̀ ghaŋ nə bə ŋkum ŋgàa fa satikà’ sə̀ ghaŋ wèŋ à yuk vɛ’nə fana wo mərə yusə̀ yà’a nə kə ye mantombì sə bʉ̀ə̀. ²⁵Fana ŋwə̀ nəmòk ni kok və, nə tsok wo də, <<Wèŋ yuk-à, bʉ̀ʉ sə̀ wèŋ a nisə wo ndapndzəm sə, wo cu mʉ ndap Nwì nə̀ ghaŋ nə. Wo sə yə’rə bwìŋ mbwa!>> ²⁶Fana ŋkum nə bə ŋgà tək ndap Nwì nə̀ ghaŋ bə bʉ̀ʉ ye wèŋ à lòkə̀ jə fəsə və̀ ŋgàa ntum sə maŋkwɛ̀ŋ. Wo à ka yà’ bə top sə̀ ko bʉ̀ʉsə̀ wo à sə wəp də bwìiŋ tərə wo ŋga’a bə lìs.

²⁷Wo à jə və̀ ŋgàa ntum sə, nə dʉk wo təəŋ mʉ kaŋsurù anə. Fana ŋkum ŋgà fa satikà’ nə sə cep bohòwo də, ²⁸<<Vès a cèp bohòwèŋ, nə soŋ weŋ ntu’ bʉp bʉp də wèeŋ kà bwìŋ yumok bə liŋ ŋwə̀ ènə mok yə’rə yuk fa fe’lə̀, fana ja’a na yàwèeŋ yusə̀ wèŋ gʉ̀ʉ. Wèŋ gʉ̀ tə̀tè bʉ̀ʉ sə̀ mvwe’ lak Jòrosalèm fɛɛŋ lòoŋ yuk wes nsàp yəyə’rə̀ àwèŋ ànə lòoŋ fo’. Wèŋ sə làp mandzə̀ ŋgògʉ̀ də vès à dʉk vès ŋkuŋ wo zə ŋwə̀ ènə!>>

²⁹Pità bə ŋgàa ntum mok sə wèŋ à cèp fəsə yàwo dʉk də, <<Vès tse’ ŋgòyuk lɛ dʉk nə̀ Nwì, nə me’rə nə̀ bwìŋ. ³⁰Nwì tàcici avès à lòkoksə Jisòs mvwe’ kpʉ mvəsə̀ wèŋ ànə tɛ’lə yi mʉ ntə̀əŋ, nə zə yi. ³¹Nwì à lòkoksə yi, nə cumsə yi bo ma mà’a yi co ŋwə̀ nə̀ mantombì nə ye ŋgà lùŋsə bwìŋ sə̀’. Yi à gʉ̀ vɛ’nə ŋgòfa mandzə̀ bohòbwe Izùrɛ ŋgòkupsə, nə bwi fa bʉp awo ŋkwɛ̀ŋ ya wo tse’ sə̀swìfa bə bʉp awo sə. ³²Vès à yə bum yè’sə bə lis avès fana vès tse’ ŋgòtsòho fa bwìŋ yà’ sə̀’. Yòŋsə̀ nə̀ Rərɛŋ nə sə tsə̀’ fa bwìŋ sə̀’ də bum yè’sə zìnə.>>

³³Bʉ̀ʉ kaŋsurù sə à yuk vɛ’nə fana wo jok nə̀bʉp, nə dʉk də wo nə zə yà’wèŋ. ³⁴Mòk ànə ye fo’ mʉŋwə̀ə Faràsi, wo to yi də Gàmaliyà. Yi à tse’ fàak sə̀ ŋgòyə’rə fa bwìŋ lʉ̀k. Yi lokok təəŋ mʉ kaŋsurù anə mʉtsə̀ ŋga yi à ye sə̀’ nsàp ŋwə̀ nə̀ bwìiŋ wəpgə̀ yi maŋgəŋgèŋ, fana yi dʉk də wo jəŋ fis gɛsə lo ŋgàa ntum sə sə mbiŋ mvə̀k momjo. ³⁵Yi yeto ŋgòdʉk fa bʉ̀ʉ sə̀ mʉ kaŋsurù anə dʉk də, <<Wèŋ bʉ̀ʉ Izùrɛ, wèeŋ jəŋ ŋkərə̀ bə nsàp yu nə̀ wèŋ sə dʉk də wèeŋ gʉ bʉ̀ʉ yè’e bə̀boŋ. ³⁶Mvə̀k mòk à ye fa’ nə̀ Tìodàs à və̀ə, nə sə dʉk kɛ’ca də yi ŋwə̀ nəmòk nə̀ ŋkʉ̀ʉŋ. Bʉ̀ʉ sə̀ wo à kpəəŋ yù yi à ye co bwìŋ ŋkʉ̀ kwè. Wo à zə yi fana bʉ̀ʉ sə caŋ sam bisə kɛ’ zəzok, yusə̀ wo à sə dʉk də wo gʉ sə kpʉ bisə sə̀’. ³⁷À ye fe’lə maŋkwɛ̀ŋ, ghà nə̀ wo à sə ta bwìŋ fa’ nà’a, Judàs mʉŋwə̀ə Galìli à və̀ ye sə̀’. Bwìŋ à yù yi sə̀’ wùriŋ. Wo à zə yi fana bʉ̀ʉ ye sə wèŋ carə sam sə̀’. ³⁸Fana nə̀ ŋga’a nè’e, mʉ̀ sə dʉk də wèeŋ kà bʉ̀ʉ yè’sə yumok gʉ̀. Wèeŋ me’rə wo vɛ’nə, bʉ̀ʉsə̀ a ye-a dʉk də nsàap yusə̀ wo sə tsòho kɛ’ yà’sə ye-a yumok sə̀ ŋwè a tsərə kok yà’ yi, fana ye də yà’a nə bisə. ³⁹A ye-a də a yu Nwì, fana mandzə̀ nə̀ co wèŋ ghak wo nə kà ye. Aco yà’ ye də wèŋ sə lʉ̀ weŋ Nwì wèŋ.>>

⁴⁰Gàmaliyà nə à dʉk wes vɛ’nə fana kaŋsurù nə pwe’ à dzəm ncèp ye nə. Wo to nisə vesə ŋgàa ntum sə wèŋ mʉ nda’à anə, nə jəŋ ŋkwɛ̀s, nə ləp wo bə zeŋ, nə dʉk fa wo də yà’wèeŋ kà yumok bə liŋ Jisòs mok cep yuk fe’lə̀, nə me’rə wo lo. ⁴¹Ŋgàa ntum sə wèŋ à sə lo gɛsə mvwe’ kaŋsurù nə bə kwəkwa sə ntʉʉ̀ wo nə̀bʉp. Wo à sə kwa də Nwì yə wo də wo yəyərə̀ ŋgòkə̀ yə ŋgə’ bə marè’tu bʉ̀ʉ liŋ Jisòs. ⁴²Fana à sə ye nùumbu pwe’ wo sə yə’rə bwìŋ mʉ ndap Nwì nə̀ ghaŋ nə bə nda’à bwìŋ wèŋ, nə sə tsoho fa mali bwìŋ Ntirə̀ nə̀ Bə̀boŋ nə də Jisòos Ŋkum ŋgà gèm bwìŋ nə̀ wo sə kʉ̀k nə.

Wo Cokfis Ndìgàp Wèŋ Sàmba

¹Mvə̀k à sə lòo, bʉ̀ʉ sə̀ wo à sə yù mandzə̀ Jisòs sə yam yàwo sə̀’. À kə̀ dzèŋ nùmbu mòk fana bʉ̀ʉ Jus sə̀ wo à sə cu gù yàwo la’à bə sə̀ wo à kə̀ dzə və̀ wo lakmvum wèŋ kʉəm. Sə̀ wo à dzə wo yàwo lakmvum sə wèŋ à sə cèp ŋwə̀m kɛ’cà dɛɛ, wo sə kà bàa yepmfə awo zʉzʉʉ sə̀ wo gàpgə̀ səsa yà’a fa. ²À ye vɛ’nə fana ŋgàa ntum sə̀ hum-ncòp-ba sə to benə bʉ̀ʉ Jisòs sə pwe’fo’ mvwe’ mò’fis. Nə tsok fa yà’wèŋ də, <<Ka bə̀boŋ bohòvès də vèes me’rə ŋgòtsòho ncèp Nwì, nə cum ŋgòkʉ̀k lis mvwe’ nzak zʉzʉ yeŋ.>> ³Nə dʉk mali dʉk də, <<Bwema am wèŋ, wèeŋ kʉk mʉtsətsə’rə wèŋ, nə cokfis bwìŋ sàmba. A ye wo sə̀ bwìiŋ jəgə̀ wo co bʉ̀ʉ sə̀ kə̀kʉrə̀, sə̀ wo tse’ ŋkərə̀, nə tse’ Yòŋsə̀ nə̀ Rərɛŋ sə ntʉʉ̀ wo ya vèes fa wo nsàp fàk ènə. ⁴Ya vèes jəŋ wes mvə̀k njàvès ŋgògʉ̀ pìriyà nə ye ŋgòtsòho ncèp Nwì.>> ⁵Bʉ̀ʉ sə pwe’ à kwa bə ncèp nə̀ ŋgàa ntum sə tsərə fa wo ènə. Fana wo cokfis ŋga’a Stefè, yi ŋwə̀ nə̀ yi naaŋgə̀ tu bohòNwì bə̀boŋni, nə tse’ Yòŋsə̀ nə̀ Rərɛŋ nə sə̀’. Mok wèŋ à ye Filìp, Pokoròs, Nikanò, Timò, Pàraminà, nə ye Nèkolà nə̀ yi à ye ye ŋwə̀ə Antiyòk, nə bʉʉŋ ŋwə̀ Jus. ⁶Wo à jə və̀ bʉ̀ʉ yè’sə, nə kə fa bohòŋgàa ntum sə wèŋ. Ŋgàa ntum sə à naaŋ fa wo bo mʉ tuhù, nə gʉ pìriyà. ⁷Fana ncèp Nwì à sə kùk lòmantombì. Bʉ̀ʉ sə̀ wo à sə yù mandzə̀ Jisòs mvwe’ lak Jòrosalèm sə à sə yam lòsə̀’ mantombì. Ŋgàa fa satikà’ wèŋ à ye ŋkʉ̀ʉŋntɛ̀ŋ sə̀ wo à yuk nə dzəm sə̀’.

Mvəsə̀ Wo À Ko Stefè

⁸Stefè à ye ŋwə̀ nəmòk nə̀ Nwì à fa yi ntʉm nə̀ bə̀boŋ wùriŋ. Yi à tse’ ŋàŋ fana yi gʉ maŋgəŋgèŋ nə ye bum sə̀ co bwìŋ sə mərə mʉtsətsə’rə bʉ̀ʉ sə wèŋ. ⁹Bʉ̀ʉ mok wèŋ à yè ŋgògʉ̀ də bə yà’wèeŋ kʉəm. Wo à ye bòp bʉ̀ nə̀ wo à sə nigə̀ ndap pìriyà nə̀ wo à sə to nà’ də: Bʉ̀ʉ sə̀ wo cu bə tu awo. Bʉ̀ʉ Jus sə̀ wo à ye mbwa à tesə və̀ mvwe’ lak Sìrinì bə lak Àlèsandà. Wo yà’sə nə ye bʉ̀ʉ Jus mok sə̀ wo à və̀ yàwo mvwe’ nzeŋgòŋ Sìlisiyà bə nzeŋgòŋ Ɛsiyà wèŋ à yè ŋgòkʉ̀ə̀m bə Stefè wèŋ. ¹⁰Fana Yòŋsə̀ nə à fa Stefè nsàp ŋkərə̀ mòk vɛ’ɛ co wù kà fʉ̀k. Mvəsə̀ yi ànə sə cep fana wo kà yusə̀ co wo cep fəsə fa yi tse’. ¹¹Fana wo lo kə ywiŋ bʉ̀ʉ səmok cù də yà’wèeŋ dʉk də wo yuk ŋga Stefè sə bʉpsə liŋ Musì nə ye liŋ Nwì. ¹²Nà’a ŋkərə̀ nə̀ wo à gʉ̀ fana ntʉm yaaŋ bwìŋ wo jok. Bʉ̀ʉ sə à jòk wes pwe’fo’, nə ye bə bʉ̀ ŋkwàha bʉ̀ʉ sə̀ fo’, nə ye ŋgàa yə’rə̀ bwìŋ lʉ̀k wèŋ sə̀’. Wo à və̀ə, nə kə ko lo Stefè mʉ kaŋsurù. ¹³Wo jəŋ və bʉ̀ʉ mok sə̀ wo kə ci’ mvwès mʉ tuhù nà’. Wo dʉk də Stefè togə̀ liŋ mvwe’ sə̀ rərɛŋ sə̀ wo kùksəgə̀ Nwì fo’ sə bʉp riŋ riŋ, nə sə cep bʉp bə lʉ̀ʉk Musì sə̀’. ¹⁴Də wo à yuk ŋga yi sə dʉk də Jisòs nè’e nə̀ mvwe’ lak Nazàrɛ nə kʉəmsə mak ndap Nwì, nə kupsə bum lak sə̀ Musì à fa wo pwe’fo’. ¹⁵Bʉ̀ʉ sə̀ wo à ye mʉ kaŋsurù anə lòoŋfo’ à bʉ̀ʉŋ kʉ̀k Stefè bə lis rap rap. Mvəsə̀ wo à sə kʉ̀k yi vɛ’nə fana wo ye ŋga si Stefè sə gʉ̀ co si masinjà Nwì.

Yusə̀ Stefè À Cèep

¹Ŋkum ŋgàa fa satikà’ nə à fek Stefè də, yu yè’sə zìnə àlɛ. ²Stefè ye ŋgòcèp fəsə də, <<Bwema nə ye tɛ̀’ am wèŋ, wèeŋ yu’rə fa-a mʉ-ɛ. Ghà nə̀ tàcici àvès Abràham à ye mvwe’ nzeŋgòŋ Mèsòpòtemiyà ŋkuŋ yi sə ye’e lo ŋgòkə̀ cu mvwe’ lak Harà, Nwì nə̀ yi tse’ fòwùriŋ nə à kə̀ yəəŋ bohòyi. ³Yi tsok fa nà’ də, <Mè’rə bʉ̀ʉ yo, nə ye lak yo yè’e, nə lokok lo mvwe’ nze mòk nə̀ zok nə̀ mʉ nə niŋ tsok fa wu.> ⁴Fana yi ye’e me’rə Càdiyà, nə lo kə cum Harà. Ghà nə̀ tɛ̀’ɛ Abràham à kpʉ, fana Nwì gʉ yi coho və mvwe’ lak sə̀ wèŋ cu ŋga’a fo’ yè’e. ⁵Nwì à ka Abràham mʉmvwe’ mòk fo’ də a nə̀ nà’ fa lok, à ka yeŋ koo momjo. Nə ye də Nwì ànə kak laŋ də yi nə fa fo’ bohònà’ nə ye bə ŋgwì bʉ̀ʉ ye sə̀ wo nə sə və maŋkwɛ̀ŋ. Mvə̀k nə̀ Nwì à sə kàk vɛ’nə, à ye ŋga Abràham ka mweŋ ntòtse’. ⁶Yusə̀ Nwì à cèp sə à ye də, <Ŋgwì bʉ̀ yòo nə kə cu mvwe’ lak mok sə̀ yà’ ka yàwo yeŋ. Wo nə cum ŋkwɛ̀ŋ fo’, wo sə fa wo ŋgə’ wùriŋ mʉnə lùumŋgòŋ ŋkʉ̀ kwè. ⁷Mʉ nə sak bʉ̀ʉ sə̀ wo nə sə fak fo’ bohòyà’wèŋ sə sə̀’, fana wo nə me’rə lak yà’sə, nə tesə və, nə sə kuksə mʉ mʉmvwe’ nè’e.> ⁸Ànə geŋ, Nwì bə Abràham à zʉ rʉ̀k də yi nə sə riŋ tse’ nà’ bə nsàp mandzə̀ nə̀ wo komgə̀ tu mbəmbam nà’a. Fana Abràham dzə Azìk, à dzèŋ ntɛŋ mò’fis, yi kom fa nà’ tu. Azìk kom bwi fa mo ye Jàkop, fana Jàkop kom bwi fa bwe ye sə̀ hum-ncòp-ba sə̀ wo tàcicii avès.

⁹<<Tàcicii avès sə wèŋ à kʉ̀k moma awo Jòsep bə lis sə̀ bʉp jì njo. Wo ko seŋ gesə lo yi də nà’a kə ye ŋkwɛ̀ŋ mvwe’ nzeŋgòŋ Ijìp. Ànə ye-a sə̀ vɛ’nə fana, Nwì à ye yo, ¹⁰nə sə tɛsə Jòsep nə bə nsàp ŋgə’ nə̀ yi à sə yə lòoŋfo’. Ghà nə̀ Jòsep à kə̀ dzèŋ bohòŋkum Ferònə̀ mvwe’ nzeŋgòŋ Ijìp nə, Nwì à fa yi cùu sə̀ bə̀boŋ, nə fa yi ŋkərə̀. Feròànə ye vɛ’nə fana yi gʉ nà’ ŋwə̀ nə̀ ghaŋ mvwe’ nzeŋgòŋ Ijìp nə pwe’. Yi à gʉ̀ nà’ ŋwə̀ nə̀ ghaŋ mʉmvwe’ nto’ ye sə̀’. ¹¹Fana mvə̀k nəmòk à ye, njè ko mvwe’ nzeŋgòŋ Ijìp bə nzeŋgòŋ Kanà pwe’. Njè nə à fa bwìŋ ŋgə’ vɛ’ɛ wùriŋ. Tàcici avès wèŋ à ka bɛŋ mok sə tse’. ¹²Jàkop ànə geŋ də yi yuk də wo tse’ zʉzʉ mvwe’ nzeŋgòŋ Ijìp yo fana yi tumsə gesə bwe ye sə̀ wo tàcicii avès sə fo’. Nà’a ghà nə̀ mantombì nə̀ wo à lòto fo’. ¹³Wo à və̀ nə̀ kɛ̀’ ba, fana Jòsep gʉ bwema ye sə wèŋ rì də yi moma yà’wèŋ fana, nə gʉ Feròrì də yà’wèeŋ bʉ̀ʉ lak ye. ¹⁴Jòsep tirə gesə fa tɛ̀’ ye də nà’ bə bwe nà’ pwe’ coho və mvwe’ nzeŋgòŋ Ijìp nə. Wo à ye pwe’fo’ bwìŋ hum sàmba-ncòp-tàŋ. ¹⁵Fana Jàkop coho tsooŋ lo sə Ijìp anə. Yà’a mvwe’ sə̀ yi nə ye bwe ye, sə̀ wo tàcicii avès, à kpʉ wes mok fo’. ¹⁶Mvə̀’nə̀ bwe awo à foho lòKanà wo bə̀hə lo vèeŋ ni’ yà’wèŋ sə ŋgòtuuŋ mvwe’ sə̀ wo togə̀ fo’ də Sekèm. Wo à kə̀ tuuŋ wo fo’ sənə sèe sə̀ Abràham à ywiŋ yà’ bohòbwe Hamò.

¹⁷<<Mvə̀k à sə kʉrə və̀ də ya Nwìi gʉ yusə̀ yi ànə kak fa Abràham sə, fana ŋga bʉ̀ʉ avès yam mvwe’ nzeŋgòŋ Ijìp mok maŋgəŋgèŋ, ¹⁸tèe ŋkum nəmòk nə̀ yi à ka Jòsep rì yuk, kə kok dzə̀’ ŋkum mvwe’ nzeŋgòŋ Ijìp anə mok yi. ¹⁹Yi sə borə bʉ̀ʉ avès bə ŋkərə̀, nə sə gʉ tàcici avès wèŋ ŋgə’ nə̀bʉp. Yi gʉ də wo kà bwe awo sə̀ lʉə mʉ nda’à nisə̀, də wo me’rə noŋsə bwe sə sə mbiŋ də ya ŋga yà’wèeŋ kpʉ. ²⁰Yà’a sə̀’ mvə̀k nə̀ wo à dzə Musì, mwe boŋ. Yi à cu mʉ nda’à tɛ̀’ ye ŋwə tɛ’. ²¹Mvə̀k nə̀ wo à kə̀ nòŋsə yi sə mbiŋ fana mo Feròmok nə̀ wà’ŋgwɛ̀ŋ à kə̀ te’ jə nà’ yuye. Yi sə tək nà’ co mo ye. ²²Wo à yə’rə yi, yi riŋ ŋkərə̀ə sə̀ yà’ cu mvwe’ nzeŋgòŋ Ijìp anə pwe’ nə̀ pwe’. Yi bʉʉŋ ŋwə̀ nə̀ ghaŋ bə nsàp mandzə̀ nə̀ yi cèp cù, nə sə gʉ bum ye.

²³<<Ghà nə̀ Musì à dzèŋ lùumŋgòŋ hum kwè, fana yi dʉk də yi kə kɛ’ ye bʉ̀ʉ ye wèŋ bwe Izùrɛ. ²⁴Yi lo, nə kə tseŋ ŋwə̀ ye mòk ŋga ŋwə̀ə Ijìp mòk sə lə̀p nà’, fana yi geŋ də yi kə tɛsə nà’. Musì à lə̀p zə ŋwə̀ə Ijìp nə. ²⁵Yi à sə tsərə də bʉ̀ʉ ye wèeŋ nə rɛɛŋ də Nwì tum yi ŋgòkə̀ tɛsə fis wo sənə ŋgə’ awo, fana wo kà sə̀’ rɛɛŋ. ²⁶Tsok à rɛŋ, yi ye bwe Izùrɛ bwìŋ ba ŋga wo sə lʉ̀lʉ̀. Yi geŋ fo’, nə sə gʉ mandzə̀ nə̀ co wo kà lʉ̀. Yi fek yà’ də, <Wèŋ sə də wèeŋ lʉ yè’sə bʉ̀ʉ yà, ŋge’ am wèŋ? Mʉ̀ də wèeŋ bwema mvwe’ mò’fis àlaa?> ²⁷Fana nə̀ yi à sə fa mòk ŋgə’ yi nə bwi’ gɛsə Musì fo’, nə dʉk fa nà’ də, <Ŋwə̀ nə̀ yi dʉk wu də wu kə kok ŋkum bohòvès nə sak vèes ndà? ²⁸Wù də wu zə mʉ mvəsə̀ wù a zə ŋwə̀ə Ijìp ŋkwìs yà’a nà?> ²⁹Musì ànə yuk mvəsə̀ nà’ cèp vɛ’nə, fana yi caŋ lo, nə kə cum bisə mvwe’ lak Midiyà. Yi à cu fo’ tè yi dzə bwe mbəmbam ba.

³⁰<<À cà lùumŋgòŋ hum kwè, fana Musì ye masinjà Nwì mòk bə lis. Nà’ à yəəŋ bohòyi ndzənə mis ŋga nà’ sə kʉə mʉ tʉhʉ̀ nə kà liìŋ. Mis ènə à kʉə ŋgəà, mvwe’ ŋgʉ nda nəmòk nə̀ wo togə̀ nà’ də Sinà. ³¹Musì à yə vɛ’nə, nə mərə maŋgəŋgèŋ, fana nə sə gi sooŋ geŋ fo’ də yi ye tsə’rə yà’ bə̀boŋ. Yi yuk ŋga ŋgì Tà sə cèp də, ³²<A mʉ̀ʉ Nwì tàcicii awèŋ. Nwì Abràham, Azìk bə Jàkop.> Musì à yuk vɛ’nə, yi sə jik bə wʉə vɛ’ɛ kpʉ̀k kpʉ̀k, nə kà lis mok kʉ̀k. ³³Tà à tsə̀’ yi də nà’a cokfis kùuŋgùp nà’, bʉ̀ʉsə̀ mvwe’ sə̀ nà’ tə yà’sə, a fo’ nze nə̀ rərɛŋ. ³⁴Nə dʉk fe’lə sə̀’ dʉk də, <Mʉ̀ kʉ̀k ja’a, nə ye ŋgə’ nə̀ bʉ̀ʉ am wèŋ sə yə mvwe’ nzeŋgòŋ Ijìp. Mʉ̀ a yuk waŋ awo sə̀’ laŋ, fana mʉ̀ nə və̀ə nə də mʉ kə tɛsə wo. Və̀ə, ya mʉ tum gesə wu Ijìp anə.>

³⁵<<À ye Musì nə̀ bwe Izùrɛ à dzèeŋ yi, nə fek yi də, <Ŋwə̀ nə̀ yi dʉk wu də wu kə ye mantombì bohòvès, nə sak vèes ndà lɛ?> nə. A yi nə̀ Nwì tumsə co ŋwə̀ nə̀ mantombì nə ye ŋwə̀ nə̀ yi fis wo sənə ŋgə’. Nwì à fa càsə yi fàak sə bohòmasinjà Nwì, nə̀ nà’ à yəəŋ bohòyi ndzə misə̀ nà’a. ³⁶Yi à təəŋ mantombì ŋgòjə fis bʉ̀ʉ sə mvwe’ nzeŋgòŋ Ijìp yi. Yi à gʉ̀ maŋgəŋgèŋ nə ye bum sə̀ co bwìŋ mərə mvwe’ nzeŋgòŋ Ijìp nə ye mvwe’ ndzəp nə̀ wo togə̀ nà’ də Ndzəp nə̀ Bə̀baŋ nà’a sə̀’. Mvəsə̀ wo à sə lòo, yi sə gʉhʉ lo mali maŋgəŋgèŋ mvwe’ nze nə̀ ŋgəà mʉnə lùumŋgòŋ hum kwè sə̀’.

³⁷<<Gù sə Musì ènə nə̀ yi à tsə̀’ bwe Izùrɛ də, Nwìi nə̀ tumsə fa yà’wèŋ ŋgà tsòhòbum Nwì sə̀’ mvəsə̀ nà’ a tum vèsə yi Musì nə. Ŋwə̀ ànə nə ye mo nə̀ njàwèŋ. ³⁸A yi Musì nə̀ bwe Izùrɛ à baaŋ mvwe’ nzeŋgòŋ ŋgəà fana yi ye bə yà’wèŋ nə. Yi à ye fo’ bə tàcicii avès nə ye bə masinjà Nwì nə̀ nà’ à cèp bohòyi mʉnə nda Sinà. Yi à jə ncèp Nwì nə̀ nà’ tse’ yòŋsə̀ nja nə fa’nə ŋgòcàsə fa vesùwèŋ. ³⁹Tàcicii avès wèŋ à ka ŋgòyuk yusə̀ Musì nə à sə cèep dzəm. Wo me’rə noŋsə yi, nə sə dʉk sə ntʉʉ̀ wo də bòco wo bwi foho lo fe’lə Ijìp anə sə̀mok. ⁴⁰Fana wo dʉk fa Aròŋ də nà’a gʉ̀ fa wo yumok sə̀ yà’a ye mantombìi wo. Də wo ka yusə̀ yà’ gʉ̀ ŋwə̀ nə̀ yi a jə fis və̀ ves mvwe’ nzeŋgòŋ Ijìp, nə̀ wo to fa ves yi də Musì ànə riŋ. ⁴¹Nà’a ŋga’a mvə̀k nə̀ wo à gʉ̀ yumok co nwì awo nà’ səsə mo mbòŋ. Wo à sʉə nsùŋgaŋ, nə tɛŋ vəpsə nà’, nə kaŋ dzeŋ ŋgòkùksə yusə̀ wo à gʉ̀ wo bə bo awo. ⁴²Nwì à mè’rə wo fana wo sə kuksə kɛ’ ca lo ŋkə̀ŋkàaŋ sə̀ mʉbu. Yà’a mvəsə̀ wo à còm ndzənə ŋwàk ŋgàa tsòhòbum Nwì də,

<Wèŋ bʉ̀ʉ Izùrɛ, nàam sə̀ wèŋ à sə səhə, nə sə gʉhʉ satikà’ bə zeŋ ŋgəà yà’a à ka bohòmʉ̀ yeŋ.

Wèŋ à gʉ̀ vɛ’nə mʉnə lùumŋgòŋ hum kwè.

⁴³Wèŋ à sə bə̀hə tse’ kɛ’cà tàap nwì àwèŋ nə̀ liŋ yee də Molòk,

bə mòk nə̀ yi tse’ nsəsə̀ ŋkə̀ŋkàŋ nə̀ liŋ yee Refàŋ.

Yà’a nwìi sə̀ wèŋ à gʉ̀ bə bo awèŋ də wèeŋ kuksə wo.

Mʉ nə me’rə weŋ wo jəŋ casə lo weŋ sə Babilòŋ.>

⁴⁴<<Mvəsə̀ tàcicii avès à ye ŋgəà yà’a, fana wo à tse’ tàap sə̀ yà’ à sə nì tsə̀’ fa wo də Nwìi fɛŋ bə yà’wèŋ. Wo à gʉ̀ yà’ mvəsə̀ Nwì à dʉk Musìi gʉ yà’, mvə̀’nə̀ yi nìŋ tsòho fa nà’ sə.⁴⁵À cu fana, tɛ̀’ɛ tàcici avès wèŋ sə fa casə lo nà’ bohòbwe awo wèŋ. Ghà nə̀ Josuwà à sə jə lòwo bə ghà nə̀ wo à sə fep jə nze nə bohòbʉ̀ʉ sə̀ Nwì à sə bɛ’ gɛsə wo, wo sə bək tse’ nà’. Nà’ à cu mali fo’ tə̀tè Devìd à kə̀ tsèŋ nà’. ⁴⁶Ntʉm Nwì à ye bə̀boŋ bohòDevìd, fana yi fek Nwì də nà’a fa yi mandzə̀ ya yi ci fa Nwìi Jàkop ndap. ⁴⁷Anə geŋ, kə ci fa yi ndap nə mo ye, Sòlomù.

⁴⁸<<Yusə də, Nwì nə̀ yi yam càsə yi, nə kà mʉnə ndap nə̀ bwìŋ gʉ nà’ bə bo cugə̀. A mvəsə̀ ŋgà tsòhòbum Nwì à cèp də,

⁴⁹Tà Nwì dʉk də,

<Ntòbu mvwe’ dzə̀’ ŋkum àm cu, nzeŋgòŋ ye ye mvwe’ sə̀ mʉ nə̀ŋ tesgə̀ kùu am.

Aco wèŋ ci fa mʉ yàwèeŋ nsàp ndap nə̀ fò?

Mvwe’ sə̀ co wèŋ fa mʉ, mʉ̀ cum fo’ fò?

⁵⁰Mʉ̀ à ka bum yè’e pwe’ mʉ̀ gʉ à?> Yè’e yusə̀ Tà Nwì cèep.

⁵¹<<A nsàp gʉtu nə̀ fòbohòwèŋ vɛ’nə ɛ? Ntʉm awèŋ gʉ tsə gʉ̀ co bʉ̀ʉ sə̀ wo à loho ntu’, nə kà ncèp Nwì yuk yuk. Weŋ gʉ̀ co tàcicii awèŋ. Wèeŋ dzèeŋgə̀ yusə̀ Yòŋsə̀ nə̀ Rərɛŋ nə cèpgə̀ yà’. ⁵²Ŋgà tsòhòbum Nwì mòok yo nə̀ tàcicii awèŋ à ka yi ŋgə’ fa yuk à? Wo zə ŋgàa gə̀ ntum Nwì wèŋ sə̀ wo ànə ye taaŋ ntɛ̀ŋ, sə̀ wo à sə cep tsə̀’ fa bwìŋ də, mo fàk Nwì nə̀ yi nə sə gʉ yusə̀ Nwì dzəm sə nə və. Nə̀ ŋga’a nè’e, wèŋ a sèŋ yi, nə zə yi. ⁵³A wèŋ sə̀ masinjàa Nwì à jə və̀ fa weŋ lʉ̀ʉk Nwì, wèŋ kà yà’ yù lò.>>

Kpʉ Stefè

⁵⁴Bʉ̀ʉ sə̀ mʉ kaŋsurù sə wèŋ à yu’rə yusə̀ Stefè à cèp sə, fana wo jok, nə zʉ kpʉ nə̀bʉp. ⁵⁵Stefè à rwiŋ bə Yòŋsə̀ nə̀ Rərɛŋ nə cɛ̀bʉ̀ə̀, fana yi kʉk gesə lo mʉbu, nə ye marɛŋ nə̀ Nwì ŋga nà’ sə rɛŋ nə̀bʉp. Yi ye Jisòs ŋga nà’ tə Nwì bo ma zʉ. ⁵⁶Fana yi cep dʉk də, <<Hàwèŋ, ntòbu mùhu nòto fana mʉ̀ yə mo ŋwè ŋga yi tə bo ma zʉ Nwì.>> ⁵⁷Bʉ̀ʉ sə wèŋ à gham, nə sop tse’e ntu’u awo bə nduuŋ bo awo. Wo caŋ be’lə və mvwe’ mò’fis ŋgʉ ni’ì yi, ⁵⁸nə bək fis mak gɛsə lo yi mʉ ntòlak anə fo’, nə sə təprə yi bə lìs. Bʉ̀ʉ sə̀ wo à sə cì’ fa Stefè mvwès sə à fweŋ nòŋsə cə̀ək awo bohòwà’nzùm nəmòk, wo togə̀ yi də Sol, də nà’a sə kʉk fa tse’ wo.⁵⁹Stefè sə waŋ to Tà dʉk də, <<O Tà Jisòs, yòŋsə̀ am nè’, jəŋ mʉ.>> Wo sə təprə gu yi vɛ’nə. ⁶⁰Yi təəŋ bə tumfərə, nə sə waŋ torə fis də, <<Tà, swìfa wo bʉp nə̀ wo gʉ̀ ènə.>> Yi à dʉk wes vɛ’nə ntɛ̀ŋ, fana yòŋsə̀ ye me.

¹Sol à dzəm sə̀’ də a bə̀boŋ mvəsə̀ wo zə Stefè vɛ’nə. À yè jəŋ sə̀’ nùmbu ànə wo yè ŋgòyeŋsə bʉ̀ʉ cos ŋgə’ nə̀ bə ŋgwap mvwe’ lak Jòrosalèm pwe’. Bʉ̀ʉ sə̀ wo à dzəm sə à ca sam wes mè vɛ’ɛ pwe’ nə̀ pwe’. À bwehe cu mègù mok ŋgàa ntum sə wèŋ, ŋga bwìŋ carə lòwes mvwe’ nzeŋgòŋ Jùdiyà nə ye Sàmàriyà. ²Bʉ̀ʉ mok sə̀ wo à rì Nwì à kə̀ tuuŋ Stefè, nə waŋ kpʉ ye maŋgəŋgèŋ. ³Sol à làp mandzə̀ də yi ləsə cos nə kɛ̀’ mò’fis. Yi à sə fi lòncùu bwìŋ mò’fis, mò’fis, nə sə ko sooŋ fis lo bə̀ba bə mbəmbam sə̀ wo à dzəm bohòJisòs, nə sə kə nisə wo ndapndzəm.

Ncèp Jisòs Yuhu Mvwe’ Nzeŋgòŋ Sàmàriyà

⁴Mvəsə̀ bʉ̀ʉ sə̀ wo à dzəm sə à ca sam, fana mvwe’ sə̀ wo à sə lòpwe’ wo sə tsoho lo ncèp nə̀ Jisòs nə fo’ sə̀’. ⁵Filìp à lòye mvwe’ nzeŋgòŋ Sàmàriyà, nə sə tsoho fa bʉ̀ʉ lak sə fo’ sə liŋ Ŋkum ŋgà gèm bwìŋ nə. ⁶Bʉ̀ʉ sə̀ fo’ sə à yu’rə bòŋsə ncèp nə wù kà fʉ̀k. Wo à yu’rə, nə sə ye maŋgəŋgèeŋ sə̀ yi à sə gʉ̀hʉ. ⁷Yòŋsə̀ə sə̀ bʉp à tesə ndzə ni’ì bwìŋ ŋkʉ̀ʉŋntɛ̀ŋ, nə sə waŋ sa’rə bə ŋàŋ. Yi à gʉŋsə bʉ̀ʉ sə̀ wo à sə kà ni’ awo te’ bʉ̀sə̀ lok, bə bʉ̀ʉ sə̀ wo à sə ka bə̀boŋ gì wèŋ maŋgəŋgèŋ. ⁸Bʉ̀ʉ sə̀ mvwe’ nzeŋgòŋ Sàmàriyà sə wèŋ à tse’ kwəkwa wùriŋ.

⁹Ŋwə̀ nəmòk à ye mvwe’ lak yà’sə nə̀ liŋ ye à ye də Saimʉ̀. Yi à cu fo’ mweè sə̀sap ntɛ̀ŋ, nə sə məŋsə bʉ̀ʉ sə̀ mvwe’ lak yà’sə bə nsàp mfim nje nə̀ yi à sə gʉ̀ʉ. Yi à sə tsòho fa bwìŋ də yi ŋwə̀ nəmòk nə̀ ŋkʉ̀ʉŋ wùriŋ. ¹⁰Bʉ̀ʉ sə̀ wo à ye mvwe’ lak yà’sə pwe’fo’, bə ŋkwàha bwìŋ pwe’ à sə kʉ̀k gù lis mok bohòyi. Wo dʉk də ŋàaŋ ye sə nìŋ də yi ŋwə̀ nə̀ wo togə̀ yi də Nwì nə̀ ghaŋ nə, də yi a və̀ ŋgòkɛ’ yə wo, nə yəəŋ bohòwo co Saimʉ̀. ¹¹Yi à məŋsə wo bə mfiim ye sə tə̀tè wo sə kʉk gu lis mok bohòyi. ¹²Ànə geŋ wo yuk, nə dzəm Ntirə̀ nə̀ Bə̀boŋ nə̀ Filìp à sə tsòho, mvəsə̀ gaŋ Nwìi fàkgə̀ə, nə ye də Jisòos Ŋkum ŋgà gèm bwìŋ nə. Fana wo bàptɛsə. Bə̀ba bə mbəmbam wèŋ à sə bàptɛsə pwe’. ¹³Saimʉ̀ bə tu ye à dzəm, nə baptɛsə sə̀’. Yi à sə gìhi mègù mok bə Filìp mvwe’ mò’fis. Yi à sə yə nsàap maŋgəŋgèeŋ sə̀ ghaŋ sə̀ Filìp à sə gʉ̀, fana yà’ məŋsə yi nə̀bʉp.

¹⁴Mvə̀k ànə à ye fana ŋgàa ntum sə̀ mvwe’ lak Jòrosalèm à yuk də bʉ̀ʉ sə̀ mvwe’ nzeŋgòŋ Sàmàriyà a yuk ncèp Nwì, nə dzəm, fana wo tumsə gesə fa wo Pità bə Jon. ¹⁵Wo à kə̀ dzèŋ fo’, fana wo gʉ fa bʉ̀ʉ sə̀ wo a dzəm sə wèŋ pìriyà də ya wo tse’ Yòŋsə̀ nə̀ Rərɛŋ nə. ¹⁶À ye vɛ’nə bʉ̀ʉsə̀ à ye ŋga wo ka Yòŋsə̀ nə̀ Rərɛŋ nə ntòtse’. À ye ŋga wo à bàptɛsə gù mʉnə liŋ Tà Jisòs. ¹⁷Pità bə Jon à naaŋ fa wo bo fana Yòŋsə̀ nə̀ Rərɛŋ nə və bohòwo.

¹⁸Saimʉ̀ à yə də ŋgàa ntum naaŋ fa yà’wèŋ bo ŋkuŋ wo tse’ Yòŋsə̀ nə̀ Rərɛŋ nə, fana yi dʉk də yi fa wo mbàm, ¹⁹də ya yà’wèeŋ fa yi nsàp ŋàŋ nə̀ ŋgòjwɛ̀ŋ bwìŋ ŋkuŋ wo tse’ Yòŋsə̀ nə̀ Rərɛŋ nà’nə sə̀’. ²⁰Pità à dʉk fa nà’ də, <<Wu kpʉ lo bisə bə mbàam yo sə pwe’, bə nsàp nə̀ wù tsərə də aco wù ywiŋ ŋàaŋ sə̀ Nwìi fagə̀ yà’ yi bə mbàm yà’sə. ²¹Yè’e ka fàak yòyeŋ, wù ka bo sənə fàak yà’sə tse’ bʉ̀ʉsə̀ ntʉm yòka rərəŋ mʉ lisə̀ Nwì yeŋ. ²²Kupsə ntʉm yòbə tsətsərə̀ yònə̀ bʉp nə̀ wù tse’ nà’nə, nə lɛŋ Tà də yi swi fa wu bʉ̀ʉsə̀ wù tse’ nsàp tsətsərə̀ ànə. ²³Bʉsə̀ mʉ̀ yə də wu ŋgà sʉə nə̀ bʉp fana bʉp kìtse’ wu cʉ̀k.>> ²⁴Saimʉ̀ dʉk fa Pità bə Jon də, <<Kwəkwè’, wèeŋ lɛŋ fa mʉ Tà də nsàp yu nə̀ wèŋ cèp nè’nə kà bohòmʉ̀ və̀.>>

²⁵Ànə geŋ ghà nə̀ wo à tsòho wes fa bwìŋ yusə̀ wo rì bə liŋ Tà Jisòs, nə tsoho ncèp nə̀ Jisòs nə sə̀’, fana Pità bə Jon bwi foho lo fe’lə Jòrosalèm. Mvəsə̀ wo à sə lòmandzə̀, wo sə tsoho lo kɛ’ Ntirə̀ nə̀ Bə̀boŋ nə mvwe’ buhu lak zəzok sə̀ yà’a mvwe’ nzeŋgòŋ Sàmàriyà.

Filìp Bàptɛsə Ŋwə̀ə Ìtopiyà

²⁶Masinjà Tà Nwì à tsə̀’ fa Filìp də nà’a fʉhʉ, nə yuŋ tsoŋ lo mandzə̀ nə̀ wu təəŋ Jòrosalèm nə sə kʉk lo ma ntonùm, fana wu ga’a lo bo mamàk ŋgòlòGazà nà’a. Wo à màk mandzə̀ ànə laŋ. ^27-28Filìp à fʉ̀hʉ, nə tsooŋ lo. Ànə ye ŋga ŋwə̀ə Ìtopiyà mòk nə̀ yi ŋwə̀ nə̀ ghaŋ sə bwi foho lòla’à yi. Yi à sə lòksə fagə̀ ŋkum nə̀ mvwe’ nzeŋgòŋ Ìtopiyà, nə̀ yi à ye ŋwàŋwè nà’a, mbàam nà’ pwe’ yi. Bʉ̀ʉ Ìtopiyà wèeŋ togə̀ ŋkuum bə̀ba awo sə də Kandàs. Ŋwə̀ ènə ànə lo Jòrosalèm ŋgòkùksə Nwì, nə sə bwi foho lo sənə makarə̀ ye. Mvəsə̀ nà’ à sə dzərə lòo, fana yi sə taŋ ŋwàk nə̀ ŋgà tsòhòbum Nwì Ìzayà à còom. ²⁹Yòŋsə̀ nə̀ Rərɛŋ nə à tsə̀’ Filìp də nà’a gi sooŋ kʉəp geŋ ŋgʉ makarə̀ nə. ³⁰Filìp à ca gə̀ fo’, nə yuk ŋga nà’ sə ta fis ndzənə ŋwàk nə. Fana yi fek nà’ də, nà’ sə rɛɛŋ yusə̀ nà’ sə ta sə àlɛ? ³¹Ŋwə̀ nə̀ ŋkʉ̀ʉŋ nə à dʉk də, <<Hai’, aco mʉ̀ rɛɛŋ va ŋga ŋwə̀ nəmòk ka mʉ tsok rɛŋsə fa-ɛ?>> Fana yi to Filìp də nà’a və bə nà’a kok cum mʉnə makarə̀ nə bəbɛ’.³²Mvwe’ sə̀ yi à sə ta ndzənə ŋwàk Nwì sə à ye də,

<Yi à ye co nsùŋgaŋ nə̀ wo jəŋ lòŋgòsʉə sʉə,

kè mʉmo nsùŋgaŋ nə̀ wo sə ci’lə fis nwɛ̀ɛs ye,

yi kà cù mùk àlɛ’.

³³Wo à gʉ̀ fa yi bum marè’tu, nə bɛŋ ŋgògʉ̀ fa yi yusə̀ yà’a zìnə.

Ŋwə̀ nə̀ co yi nə riŋ yumok bə ŋgwì bʉ̀ʉ ye bʉ̀ə̀,

bʉ̀ʉsə̀ yi à ka sə nze fɛɛŋ tə̀tè cum.>

³⁴Ŋwə̀ nə̀ ghaŋ nə à fek Filìp də nà’a tsok fa yi də ŋgà tsòhòbum Nwì à sə cèp yè’sə bə liŋ ndà lɛ. A bə tu nà’, kè ŋwə̀ nəmòk nə̀ zok ɛ? ³⁵Filìp à yèto ŋgòcèep, yi à yèto bə mvwe’ sə̀ wo nə taŋ sə, fana yi tsoho fa nà’ Ntirə̀ nə̀ Bə̀boŋ nə̀ bə liŋ Jisòs nə. ³⁶Mvəsə̀ wo à sə tsə lòo, fana wo kə dzeŋ mvwe’ ndzəp nəmòk, fana ŋwə̀ nə̀ ghaŋ nə fek Filìp dʉk də, <<Ndzəp nè’.>> Nə dʉk fe’lə də <<Kaco mʉ̀ baptɛsə fɛɛŋ yeŋ bʉ̀ʉ yà?>> ( ³⁷Filìp dʉk fa nà’ də, aco nà’ bàptɛsə sə̀’ ntɛ̀ŋ, ŋga a ye-a də nà’ dzəm yusə̀ yi tsə̀’ fa nà’ sə bə ntʉm nà’ pwe’fo’ na. Yi dʉk də yi dzəm bə ntʉm ye pwe’fo’ də Jisòs Krɛɛst mo Nwì.) ³⁸Ŋwə̀ nə̀ ghaŋ nə à dʉk də wo gʉ ya makarə̀ nə nà’a təəŋ. Fana wo ba fo’ Filìp bə ŋwə̀ nə̀ ŋkʉ̀ʉŋ nə à tsə lo sə ndzəpə̀. Filìp bàptɛsə yi. ³⁹Wo à sə tesə kok sə ndzəpə̀ anə, fana Yòŋsə̀ Tà Jisòs jəŋ bisə lo Filìp nə. Ŋwə̀ nə̀ ŋkʉ̀ʉŋ nə à ka nà’ mok ye fe’lə. Yi sə lo mali yuye, nə sə kwaha lo wùriŋ.

⁴⁰Filìp à də yi kʉk ŋga yi yè’ mvwe’ lak Àzotò. Yi gihi lo kɛ’ mvwe’ lak sə̀ fo’ sə, nə sə tsoho lo Ntirə̀ nə̀ Bə̀boŋ tə̀tè yi à kə̀ dzèŋ mvwe’ lak sə̀ wo togə̀ fo’ də Sìsàriyà.

Sol À Bʉ̀ʉŋ, Nə Dzəm Jisòs

¹Ghà nə̀ bum yè’sə à sə ye vɛ’nə fana Sol sə wəpsə mali bʉ̀ʉ sə̀ wo à sə yù mandzə̀ Tà Jisòs sə də yi nə zə yà’wèŋ. Yi à ye’e lòkə ye ŋkum ŋgà fa satikà’, ²nə fek nà’ də nà’a fa yi ŋwàk mòk nə̀ ŋgòfa yi ŋàŋ ŋgòko bwìŋ mʉ Dàmaskù. Yi də yi jəŋ nà’, nə lo bə zeŋ mvwe’ ndaap pìriyàa bʉ̀ʉ Jus sə̀ mʉ Dàmaskù, də yi kə dzeŋ-a mbwa, nə ye ŋga ŋwə̀ nəmòk sə bɛ’ mandzə̀ nə̀ Tà Jisòs, fana yi ko wo pwe’, bə̀ba kè mbəmbam àlɛ, nə jəŋ və wo Jòrosalèm anə.

³Yi à sə lòDàmaskù anə, ŋga yi sə kʉəp lòŋgʉ ntòlak nə ntɛ̀ŋ, yi ye ŋga marɛŋ mòk ba’a tsə mʉbu co mbʉ̀ŋ vɛ’ɛ, nə rɛŋ mvwe’ sə̀ yi tə sə vɛ’ɛ paamm. ⁴Yi gbʉ sə nze, fana nə yuk ŋga ŋgì ŋwə̀ nəmòk sə cèp də, <<Sol, Sol, wù sə fa mʉ ŋgə’ bʉ̀ʉ yà?>> ⁵Yi fek də, <<A wùu ndà Tà?>> Ŋgì ŋgə̀ŋgàŋ dʉk fe’lə də, <<A mʉ̀ʉ Jisòs nə̀ wù sə fa mʉ ŋgə’ nə. ⁶Lòkok mʉtsə̀, nə lo mʉ ntòlak anə. A kə dzeŋ fo’ ŋkuŋ wo tsok wu yusə̀ wu nə gʉ tsoŋ yà’.>> ⁷Bʉ̀ʉ sə̀ wo à sə gì bə Sol wèŋ à təəŋ fo’, nə kà yusə̀ co wo cep tse’. Wo à yuk ŋgì nə, nə kà ŋwə̀ nəmòk yə. ⁸Sol à lòkok sə nze, nə də yi muk lis ye, fana yi kà bum yə. Wo à dàsə nisə lòyi Dàmaskù mok bə bo. ⁹Yi à cu fis nùumbu tɛ’ ŋga yi sə kà yə. Mʉnə nùumbu sə̀ tɛ’ yà’sə pwe’ bo bə cùu ye kà kùrə̀, yi kà ndzəp sə̀’ no lok.

¹⁰Ŋgà yù mandzə̀ Jisòs mòk à ye Dàmaskù anə nə̀ wo to liŋ ye də Ànàniyàs. Yi ye yumok co yi yə lo vɛ’ɛ, fana Tà Jisòs to yi nja dʉk də, <<Ànàniyàs.>> Yi dzəm də, <<Tà, mʉ nè’e.>> ¹¹Tà nə dʉk fa yi də, <<Fʉ̀hʉ, nə yuŋ lo mandzə̀ nə̀ wo togə̀ nà’ də Rərəŋ nà’a. Wu kə dzeŋ mvwe’ ndap Judàs, fana wù fek fo’ də wù dzəm ŋgòyə Sol nə̀ yi mo nze mvwe’ lak Tasò. Yi sə gʉ pìriyà, ¹²nə sə ye co lo vɛ’ɛ də yi yə ŋwə̀ nəmòk nə̀ wo to yi də Ànàniyàs və̀ə, nə kə naaŋ fa yi bo də ya yi ye fe’lə bum sə̀mok.>> ¹³Ànàniyàs dʉk də, <<Tà, a bwìŋ ŋkʉ̀ʉŋntɛ̀ŋ sə̀ wo a tsə̀’ mʉ nsàap ŋgwap sə̀ ŋwə̀ ènə sə gʉ̀ bohòbʉ̀ʉ yo sə̀ mvwe’ lak Jòrosalèm pwe’. ¹⁴Yi nə və̀ nə Dàmaskù bə ŋàaŋ sə̀ yi a jə bohòŋkum ŋgà fa satikà’ də yi ko ndàaŋwè pwe’ nə̀ nà’ to liŋ yò.>> ¹⁵Tà à dʉk də, <<Gèŋ ntɛ̀ŋ, bʉ̀ʉsə̀ yi ŋwə̀ nə̀ mʉ̀ a swekfis yi ya bʉ̀ lakmvum, ŋkəkum nə ye bʉ̀ʉ Izùrɛ wèeŋ nə riŋ liŋ am. ¹⁶Fana mʉ̀ bə tu am nə niŋ fa yi nsàp ŋgə’ nə̀ yi nə ye bʉ̀ʉ mʉ̀ ŋgògʉ̀ də ya bwìiŋ riŋ mʉ.>> ¹⁷Ànàniyàs à lò, nə kə ni kok mʉ nda’à anə, nə naaŋ fa Sol bo. Nə sə dʉk də, <<Moma am Sol, Tà Jisòs tum vèsə mʉ yi, yi nə̀ yi a yəəŋ bohòwù mandzə̀ ŋga wù sə və̀ fɛɛŋ nà’a. Yi tum mʉ ya wu ye fe’lə bum sə̀mok, nə rwiŋ bə Yòŋsə̀ nə̀ Rərɛŋ nə.>> ¹⁸Yi ànə dʉk wes vɛ’nə ntɛ̀ŋ, fana yumok ye’e gbʉ tsooŋ mʉ lisə̀ Sol anə co bap, fana yi ye fe’lə bum sə̀mok. Yi à lòkok, fana wo bàptɛsə yi. ¹⁹Yi a zʉ wes bɛŋ, fana yi tse’ fe’lə ŋàŋ sə̀mok.

Sol Tsòho Ncèp Jisòs Mvwe’ Lak Dàmaskù

Sol à cu nùumbu mok bə bʉ̀ʉ sə̀ wo à sə yù mandzə̀ Jisòs mvwe’ lak Dàmaskù anə. ²⁰Mvəsə̀ yi à ye fo’, yi à lòmvwe’ ndap pìriyà bʉ̀ʉ Jus, nə ye ŋgòtsòho liŋ Jisòs sə̀ ntɛ̀ŋ. Yi dʉk də, Jisòs nə mo Nwì. ²¹Bʉ̀ʉ sə̀ wo à yuk yusə̀ yi à sə cèp sə à mərə lòoŋ. Wo sə fek də, <<Nè’e ka ŋgà’ nə̀ yi à ye Jòrosalèm, nə sə zə ndàaŋwè pwe’ nə̀ nà’ to liŋ yè’sə nə yeŋ à? Yi a və̀ fɛɛŋ ka sə̀’ də yi kə ko bwìŋ də ŋga yi jəŋ lo yà’ ŋgòfa ŋkum ŋgà fa satikà’ nə yeŋ à?>> ²²Fana Sol tsoho gʉŋsə ghaha lo wesə mantombì mvəsə̀ yi à sə nì tsə̀’ də Jisòos Ŋkum ŋgà gèm bwìŋ nə. Yusə̀ yi à sə cèp sə à rɛɛŋ nòoŋ vɛ’ɛ jəja nsàp nə̀ bʉ̀ʉ Jus sə̀ wo cu Dàmaskù anə jip, nə kà yusə̀ ŋgòcèp fəsə fa yi tse’. ²³À kə̀ dzèŋ nùumbu mok fa’nə, fana bʉ̀ʉ Jus wèŋ kə cum kwe’ də wo zə Sol nə. ²⁴Ànə geŋ Sol riŋ bə kwe’ nə̀ wo à cu nə. Nə̀ maràŋ bə ndzəmə̀ pwe’ wo sə so Sol mvwe’ ncùu ŋka’ sə̀ mvwe’ ntòlak nà’nə. ²⁵À ye nùmbu mòk ŋga ndzəm seŋ, fana bʉ̀ʉ Sol mok kə le’ casə yi mvwe’ tətoo ŋka’ sə ŋkò’o.

Sol Kɛ’ Və̀ Jòrosalèm

²⁶Sol à lòJòrosalèm, nə lap mandzə̀ də bə bʉ̀ʉ Jisòs wèeŋ ye mvwe’ mò’fis. Wo pwe’ à sə wəp yi wəpə, nə kà pap də yi mòk nə̀ yi sə yù mandzə̀ Jisòs dzəm. ²⁷Fana Bànabà və ŋgòtɛsə nà’. Yi jəŋ nà’, nə jəŋ lo fa bohòŋgàa ntum sə wèŋ. Yi tsoho rɛŋsə fa yà’wèŋ mvəsə̀ Sol à yə Tà Jisòs mʉ mandzə̀ Dàmaskù, nə ye mvəsə̀ Tà à cèp bohònà’ sə. Yi à tsə̀’ fa yà’wèŋ də Sol a tsòho liŋ Jisòs mʉ Dàmaskù bə ŋàŋ, nə kà ŋwə̀ nəmòk sə̀’ wəp. ²⁸À ye vɛ’nə fana Sol à ye mok bə yà’wèŋ mok mvwe’ mò’fis, nə sə gihi lo Jòrosalèm, nə sə tsoho kɛ’ ca liŋ Tà Jisòs. Yi à sə tsoho, nə kà ŋwə̀ nəmòk wəp lok. ²⁹Yi à cèep, nə sə bwinə ncèp bə bʉ̀ʉ Jus sə̀ wo à sə cèp ncèep lak Gris, fana wo sə lap mandzə̀ də wo zə yi. ³⁰Bʉ̀ʉ Jisòs sə wèŋ à rì vɛ’nə, fana wo jəŋ tsoŋ lo nà’ sə Sìsàriyà, nə tum gesə lo yi ma Tasò. ³¹Ànə ye vɛ’nə, fana bʉ̀ʉ cos sə̀ mvwe’ nzeŋgòŋ Jùdiyà bə Galìli nə ye Sàmàriyà à tse’ mok fifi. Coos yè’sə à sə gʉ lòmantombì, nə sə kuk bə bwìŋ sə̀’. Yè’sə à sə ye vɛ’nə bʉ̀ʉsə̀ Yòŋsə̀ nə̀ Rərɛŋ nə à sə tɛsə wo yi mvəsə̀ wo à sə cu, nə sə gʉ bum sə̀ yà’ sə niŋ tsok də wo sə wəp Tà.

Pità, Aniyàs Bə Dokàs

³²Pità à sə kɛ’ gì nə̀bʉp. À ye nùmbu mòk, fana yi kɛ’ lo ŋgòkə̀ cèpsə bʉ̀ʉ Jisòs sə̀ wo cu mvwe’ lak səmok, wo to fo’ də Lidà. ³³À kə̀ dzèŋ fo’, yi ye ŋwə̀ nəmòk nə̀ liŋ nà’a Aniyàs. Ŋwə̀ ènə à sə kà ni’ ye te’ bʉ̀səgə̀, nə sə nooŋ mam mʉ kèhe lùumŋgòŋ fwame’. ³⁴Pità à to yi də Aniyàs, nə dʉk fa nà’ də, <<Jisòs Krɛst gʉŋsə wu laŋ. Lòkok mʉtsə̀, nə lim kəà yò.>> Aniyàs lokok ca gu mʉtsə̀ sə̀’ kɛ̀’ mò’fis. ³⁵Bʉ̀ʉ Lidà bə sə̀ wo à sə cu mvwe’ mbo’ Saròŋ wèŋ pwe’ à yə, nə kupsə, nə dzəm Tà.

³⁶Ŋwà nəmòk à ye mvwe’ lak Jopà nə̀ liŋ ye də Tàbità. Yi à ye sə̀’ ŋwà nə̀ yi à sə yù mandzə̀ Jisòs. Bʉ̀ʉ Gris wèeŋ togə̀ yi yàwo də Dokàs. Liŋ ye sə yà’a də ŋgap. Yi à sə gʉ̀ bə̀boŋ, nə sə tɛsə ŋgàa jìŋ, nə kà wò. ³⁷À ye ghà ànə, yiyaŋ à ko yi, yi kpʉ. Wo à cùk wes yi, wo kə noŋsə yi mvwe’ rum mòk mʉtùhù co ma mʉzok vɛ’ɛ. ³⁸Jopà bə Lidà ka sə̀sap yeŋ, fana ŋgàa yù mandzə̀ Jisòs sə̀ wo à ye Jopà yuk də Pità cu sə Lidà. Wo tumsə gesə bwìŋ ba də wo kə caŋ to Pità də kwəkwè’ nà’a caŋ və wàp. ³⁹Pità à fʉ̀hʉ, nə lo bə yà’wèŋ. Yi à kə̀ dzèeŋ, fana wo jəŋ lo yi mvwe’ rum nə̀ ma mʉbu nə. Bàa yepmfə sə̀ wo à ye fo’ lòoŋfo’, à və̀, nə sə warə ŋgʉ ni’ì Pità, nə sə niŋ tsoho fa yi cə̀ək sə̀ Tàbità à gʉ̀ fa wo ghà nə̀ yi à cu ntòŋwʉm sə. ⁴⁰Pità à fis bʉ̀ʉ sə̀ mʉ nda’à anə sə mbiŋ pwe’, nə təəŋ bə tumfərə, nə sə lɛŋ Nwì. Yi à lɛŋ wes, fana yi bʉʉŋ kʉk vèŋ ni’ Tàbità nə, nə dʉk də, <<Tàbità, lòkok mʉtsə̀!>> Tàbità muk lis. Mvəsə̀ yi à yə Pità, fana yi lokok cum mʉtsə̀. ⁴¹Pità ko nà’ bo, nə lokoksə nà’ mʉtsə̀. Yi to bʉ̀ʉ sə̀ wo à dzəm, nə ye bàa yepmfə sə wèŋ, nə fa yà’wèŋ Tàbità nə ŋga yi mok ŋwəm.

⁴²Bʉ̀ʉ sə̀ mvwe’ lak Jopà pwe’ à yuk yu yè’sə, fana bwìŋ ŋkʉ̀ʉŋntɛ̀ŋ dzəm bohòTà Jisòs. ⁴³Pità à cu malì Jopà anə mʉnə nùumbu səmok. Yi à sə cu bə ŋgà’ nəmòk nə̀ yi sèeŋgə̀ ŋgùp, liŋ yee də Saimʉ̀.

Pità Bə Kònilòs

¹Ŋkum sojà nə̀ mvwe’ lak Rumà mòk à ye mvwe’ lak Sìsàriyà, liŋ yee də Kònilòs. Yi à tse’ bòp sojàa sə̀ mvwe’ lak Italì yi. ²Yi à sə wəp Nwì nə̀bʉp. Yi à sə kùksə Nwì bə bʉ̀ʉ sə̀ mʉ nda’à yi pwe’. Yi à sə fa bʉ̀ʉ Jus wèŋ mbo wùriŋ, nə sə lɛŋ Nwì sə̀’ nùumbu pwe’.

³À ye nùmbu mòk ŋga nùm càsə maràŋ, fana yi ye yumok co lo vɛ’ɛ. Yi ye masinjà Nwì jəja vɛ’. Nà’ to yi bə liŋ də Kònilòs. ⁴Wʉə ko yi, fana yi kʉk sɛɛŋ tse’ nà’, nə fek nà’ də, <<A yà Tà?>> Masinjà Nwì nə dʉk fa nà’ də, <<Nwì a yuk pìriyàa yo, nə ye fa mbo yòsə̀’, nə tsərə̀ nə wu. ⁵Fana nə̀ ŋga’a nè’e, wu tumsə gesə bʉ̀ʉ mok mvwe’ lak Jopà ŋgòkə̀ to ŋgà’ nəmòk fo’ nə̀ liŋ yee Saimʉ̀ Pità. ⁶Yi nòmʉ nda’à Saimʉ̀ nə̀ yi no ŋgʉ ndzəp nə̀ ghaŋ, nə̀ yi sèeŋgə̀ ŋgùp nà’a.>>

⁷Ànə ye vɛ’nə fana, masinjà Nwì nə̀ yi à tsòho fa Kònilòs bum yè’sə, nə lo gɛsə lo yuye. Kònilòs to ŋgàa fàak ye sə̀ mʉ nda’à yi bwìŋ ba. Yi to sojà ye mòk sə̀’ nə̀ nà’a wəpgə̀ Nwì. ⁸Yi à tsòho fa yà’wèŋ yusə̀ yi anə ye sə pwe’fo’, nə dʉk fa wo də yà’wèeŋ lo mvwe’ lak Jopà anə.

⁹Tsok à rɛŋ ŋga wo sə kʉəp lòJopà anə, fana Pità sə kok lo ye mʉ tu ndap ŋgòkə̀ lɛŋ pìriyà mbwa. À ye ŋga nùum co maràŋ. ¹⁰Njè à ya yi, fana yi sə dzəm də yi zʉ yumok. Wo ànə ka zʉzʉ sə̀ nto gʉ wes, fana yi sə ye yumok co lo vɛ’ɛ. ¹¹Yi ye ŋga ntòbu mùhu nòto, fana yumok sə tsoŋ tesə mbwa. Yà’ səsə co làba’ nə̀ ghaŋ vɛ’ ŋga wo kotse’ tsə və̀ nà’ bə ŋgʉŋgʉŋ sə̀ kwè sə pwe’. ¹²Yusə̀ yà’ à ye mʉnə làba’ nə à ye nàamŋgòŋ pwe’ bə nsàap bum sə̀ jì nɛ̀s co no bə swi wèŋ pwe’fo’. ¹³Yi yuk ŋga ŋgì ŋwə̀ nəmòk dʉk vèsə fa yi dʉk də, <<Pità, lòkok, nə sʉə zʉ nàam yè’sə.>> ¹⁴Fana Pità cep fəsə gesə ye dʉk də, <<Tà, anə kà vɛ’nə ye yuk, mʉ̀ ka yàm yu səmok sə̀ lʉ̀ʉk yo dzə̀gə̀ yà’ dzə̀ə zʉ yuk.>>10:14 Ŋwə̀ə Jus kum-a nsàap nàam mok sə̀ Nwì à dzə̀sə yà’ fana yi nə kà mʉtsətsə’rə bwìŋ ŋga wo sə kùksə Nwì və̀, tse’ŋga yi fa satikà’ nə̀ ŋgòrɛŋsə ni’ ye nà’a ŋkuŋ.¹⁵Ŋgì ŋwə̀ nə cep sə̀mok də, <<Yusə̀ Nwì a gʉ̀ bòŋsə yà’ mok laŋ fana wù kà də wu dzə yà’ dʉk.>> ¹⁶Yu yè’sə à gʉ̀ fis vɛ’nə kɛ̀’ tɛ’, fana wo jəŋ fəsə lo yu sə mʉbu anə sə̀mok.

¹⁷Pità à sə mərə dʉk də nsàp lo nə̀ yi yə nè’nə sə nì tsə̀’ fa yi yè’sə də yà lɛ, fana ŋga bʉ̀ʉ sə̀ Kònilòs tumsə sə kə̀ dzèŋ kə̀ ncùhù yi sə̀ laŋ. À ye ŋga wo à fe’rə mvwe’ ndap Saimʉ̀ nə, nə riŋ nà’. ¹⁸Fana wo to fek gesə dʉk də, <<Ŋwə̀ nəmòok fɛnə ŋkʉ̀ìŋ nə̀ liŋ yee də Saimʉ̀ Pità àlɛ-ò?>> ¹⁹Wo à sə fek gèsə lòvɛ’nə ŋga Pità sə tsərə malì də yi rɛɛŋ nsàp lo nə̀ nà’ kə̀ tàsə yi ènə ŋkuŋ. Yòŋsə̀ Nwì à to yi, nə tsok fa yi də, <<Bʉ̀ʉ səmok sə lap wu fenə bwìŋ tɛ’. ²⁰Lòkok mʉtsə̀, nə tsooŋ lo kə tseŋ wo. Wu gʉ̀ə wù kà də wu dzeeŋ ŋgòyù lòwo dʉk bʉ̀ʉsə̀ mʉ̀ dʉk wo mʉ də wo və.>> ²¹Fana Pità suhu lo, nə kə tseŋ wo. Yi dʉk fa yà’wèŋ dʉk də, <<Ŋwə̀ nə̀ wèŋ sə làap nə mʉ̀. Wèŋ və̀ da?>> ²²Bʉ̀ʉ sə wèŋ dʉk də, <<Kònilòs nə̀ yi ŋkum sojà tum ves yi. Yi ŋwə̀ nə̀ bə̀boŋ. Yi kùksəgə̀ Nwì, fana bʉ̀ʉ Jus pwe’ rì yi bə lak lòoŋ də yi ŋwə̀ nə̀ bə̀boŋ. Masinjà Nwì mòk nə̀ rərɛŋ a tsə̀’ yi də yi to və wu nda’à yi ya yi yuk-a yusə̀ wu nə tsok fa yi.>> ²³Wo à cèp wes, Pità to nisə wo mʉ nda’à yi, bə yà’wèŋ nooŋnooŋ mbwa tsok rɛŋ. Tsok ànə rɛŋ, fana yi lokok, nə bɛ’ mandzə̀ bə yà’wèŋ lo. Bʉ̀ʉ mok sə̀ mvwe’ lak Jopà sə̀ wo à dzəm Jisòs à yù lòyi sə̀’. ²⁴Wo à gì tsok kə rɛŋ sə̀mok ŋkuŋ fana wo kə dzeŋ mvwe’ lak Sìsàriyà anə.

À kə̀ dzèŋ fo’, wo ye Kònilòs bə njə̀njàaŋ ye nə ye ŋge’ ntʉm ye sə̀ yi to yà’wèŋ, ŋga wo cu sə tək Pità. ²⁵Pità à sə nikok, fana bə Kònilòs kʉrə. Kònilòs gbʉ cum tsoŋ kù mantombìi nà’ sə nze, nə zəm tu ŋgòkùksə nà’. ²⁶Pità lòkoksə nà’ mʉtsə̀, nə dʉk fa nà’ dʉk də, <<Lokok mʉtsə̀, mʉ̀ mègù sə̀’ ŋwè co wù.>> ²⁷Mvəsə̀ yi à sə cèp malì bohònà’ ntòfo’, fana yi ni lo mʉ nda’à, nə ye bwìŋ ŋga wo rwiŋ cu mbwa wùriŋ. ²⁸Yi dʉk fa yà’wèŋ dʉk də, <<Wèŋ rì yàwèŋ sə̀’ dʉk də, wu kʉk ja’a na bə nsàp mandzə̀ nə̀ bʉ̀ʉ Jus wèŋ kùksəgə̀ Nwì, fana ye də kaco ŋwə̀ Jus kə kɛ’ ye ŋwè lakmvum ŋkɛ’ yeŋ. Kaco bə nà’ sə tòrə kɛ’ ca nduk sə̀’ yeŋ. Mègù dʉk də Nwì a rɛɛŋsə fa mʉ yi dʉk də kà də mʉ tsərə də ŋwə̀ nəmòok nə̀ co mʉ̀ dzeeŋ yi dzèeŋ dʉk. ²⁹Nà’a njo nə̀ wo to mʉ, mʉ̀ nə və̀ nə, nə kà dzèèŋ.>> Fana yi dʉk mok dʉk də, <<Mʉ̀ və̀ laŋ, wèŋ to mʉ da?>>

³⁰Yi à fek vɛ’nə, Kònilòs cep də, <<Bə nùm nə̀ ntinə pwe’ a nùumbu kwè, nə̀ à ye maràŋ sə̀’ mvə̀k nə̀ ŋga’a vɛ’ ŋga mʉ̀ cu mʉ nda’à mʉ̀ ŋgòlɛŋ pìriyà nə̀ wo lɛŋgə̀ nà’ ŋga nùm càsə maràŋ nà’a. Mʉ̀ kʉk à, ŋwə̀ nəmòk tə kok nè’ mantombìi mʉ̀. Yi ni tse’ cə̀ək mok yà’ sə ba’a nə̀bʉp. ³¹Yi to mʉ bə liŋ də, <Kònilòs.> Nə dʉk fa mʉ dʉk də, <Nwì a yuk pìriyàa yo, nə tsərə fa mbo yòlaŋ. ³²Ye də tumsə gesə lo ŋwə̀ nəmòk mvwe’ lak Jopà yi to fa wu ŋwə̀ nəmòk fo’ nə̀ wo togə̀ liŋ ye pwe’ də Saimʉ̀ Pità. Yi ŋkʉ̀ìŋ. Yi nòmʉ nda’à Saimʉ̀ nə̀ yi fàkgə̀ bə ŋgùp, nə̀ ndap ye ŋgʉ ndzəp nə̀ ghaŋ.> ³³Yà’a yusə̀ mʉ̀ a tum gù bwìŋ sə̀’ ntɛ̀ŋ də wu və sə. Wù nə gʉ̀ nə bə̀boŋ, nə və̀ nə sə̀’. Vès cu ŋga’a fɛɛŋ mantombìi Tà Nwì pwe’. Vès sə tək wù də wu tsoho fa ves yà pwe’ sə̀ Nwì a tsə̀’ fa wu də wu cep.>>

Yusə̀ Pità À Cèep

³⁴Fana Pità yè ŋgòcèp dʉk də, <<Mʉ̀ rì tse’ ŋga’a mok bə nə̀ zìnə dʉk də Nwìi jəgə̀ bwìŋ pwe’ yəyərə̀.>> ³⁵Yi dʉk də, <<A ye-a sə̀’ ndà lòoŋ nə̀ lak ŋgə̀ŋgàaŋ sə̀’ fòlòoŋ ŋga yi wəp-a Nwì, nə sə gʉ yusə̀ yà’a kə̀kʉrə̀, fana ye də Nwì dzəm ŋgə̀ŋgàŋ. ³⁶Nwì à tsə̀’ fa bʉ̀ʉ Izùrɛ ncèp nə̀ nje nə laŋ. Ncèp ye nə à ye Ntirə̀ nə̀ Bə̀boŋ də Jisòs Krɛst nə̀ yi Tà bohòbwìŋ pwe’ a jə və̀ fifi. ³⁷Wèŋ rì nsàap bum sə̀ yà’ a ye mvwe’ nzeŋgòŋ bʉ̀ʉ Izùrɛ wèŋ pwe’ yà’a laŋ. Ghà nə̀ Jon à sə tsòho nzak bàptɛ à càa fana Jisòs yeto fàak ye mvwe’ nzeŋgòŋ Galìli. ³⁸Yà’ à ye bə liŋ Jisòs nə̀ mvwe’ lak Nazàrɛ nə, mvəsə̀ Nwì à fa yi Yòŋsə̀ nə̀ Rərɛŋ nə ye ŋàŋ fana yi à kɛ’kɛ’ càa, nə sə gʉ bə̀boŋ, nə sə gʉŋsə lo bʉ̀ʉ sə̀ wo à cu ndzə bohòŋkum ze’, bʉ̀ʉsə̀ Nwì ànə ye bə nà’. ³⁹Bum sə̀ yi à gʉ̀ mvwe’ laak bʉ̀ʉ Jus, nə ye Jòrosalèm pwe’fo’, vès à yə yà’ bə lis avès. Wo à tɛ’lə yi mʉ ntə̀əŋ, nə zə yi. ⁴⁰Fana nùmbu nə̀ tɛ’ à dzèeŋ, Nwì gʉ yi lokok mvwe’ kpʉ. Nwì à gʉ̀ də yi niŋ fa bwìŋ ni’ ye. ⁴¹Yi à ka bohòbwìŋ lòoŋ sə̀’ yəəŋ. Yi à yəəŋ mègù bohòvès sə̀ Nwì ànə swek fis ŋgòyə bum yè’sə bə lis avès. Ghà nə̀ yi a lòkok mvwe’ kpʉ nə, vesiwèŋ à zʉ zʉzʉ, nə no nəno mvwe’ mò’fis. ⁴²Fana yi Jisòs nə à dʉk ves dʉk də vèes tsoho lo fa bwìŋ Ntirə̀ nə̀ Bə̀boŋ nə sə̀’. Nə sə rɛŋsə fa bwìŋ dʉk də a yi nə̀ Nwì a fa yi ŋàaŋ də yi sak bʉ̀ʉ sə̀ wo à kpʉ lòlaŋ, nə ye sə̀ wo cu ntòŋwəm pwe’fo’. ⁴³Bʉ̀ ŋgàa tsòhòbum Nwì sə̀ wo à ye njamòk tsòho nə sə kum liŋ ye. Wo à dʉk də ŋwə̀ nə̀ nà’a dzəm-a bohònà’ pwe’, Nwìi nə swifa ŋgə̀ŋgàŋ bʉp ye bə ŋàaŋ sə̀ yà’ cu ndzənə liŋ ye sə.>>

Yòŋsə̀ Nwì Və̀ BohòBʉ̀ Lakmvum Sə̀’

⁴⁴Mvəsə̀ Pità à sə cèp vɛ’nə, fana Yòŋsə̀ nə̀ Rərɛŋ nə və bohòbʉ̀ʉ sə̀ wo à sə yu’rə ncèp nə̀ Pità à sə cèep nə pwe’. ⁴⁵Bʉ̀ʉ Jus sə̀ wo à dzəm bohòJisòs sə̀ wo à və̀ bə Pità wèŋ mvwe’ lak Jopà à mərə nə̀bʉp. Wo à sə mərə də Nwì fa bʉ̀ lakmvum wèŋ Yòŋsə̀ nə̀ Rərɛŋ nə sə̀’. ⁴⁶Njo nə̀ wo à yuk mvəsə̀ yà’wèŋ à sə cèp ncèep lak mok sə̀ wo kà yà’ yukgə̀ nə sə kùksə Nwì. Fana Pità cep dʉk də, ⁴⁷<<Bʉ̀ yè’e wèŋ tse’ Yòŋsə̀ nə̀ Rərɛŋ nə sə̀’ co vesùwèŋ à tse’. Aco ŋwə̀ nəmòk dzeeŋ də wo kà wo bə ndzəp bàptɛsə̀ à?>> ⁴⁸Fana yi fa ŋàŋ də wo bàptɛsə yà’wèŋ bə liŋ Jisòs Krɛst. Anə geŋ, wo dʉk fa Pità də bə yà’wèeŋ cum mʉnə nùumbu mok ŋkuŋ.

Pità Tsə̀’ Rɛŋsə Fa Bʉ̀ʉ Cos Wèŋ Yusə̀ Yà’ À Ye

¹Yà’ à yuhu lòbohòŋgàa ntum Jisòs bə bʉ̀ʉ sə̀ wo à dzəm Jisòs sə mvwe’ nze Jùdiyà pwe’ də bʉ̀ lakmvum wèŋ a dzəm ncèp Nwì nə sə̀’. ²Fana mvəsə̀ Pità à lo mʉ Jòrosalèm, bʉ̀ʉ mok sə cep də yi ka bə̀boŋ gʉ. À ye bʉ̀ʉ sə̀ wo à sə dzəm də tse’ŋga wo kom fa bʉ̀ lakmvum wèŋ tu mbəmbam ŋkuŋ wo bʉʉŋ bʉ̀ʉ cos yà’a. ³Wo sə dʉk də, yi a kə̀ nòoŋ nda’à nsàap bʉ̀ʉ yè’sə, nə zʉ be’lə zʉzʉ bə yà’wèŋ.

⁴Pità ye ŋga’a ŋgòtsòho fa wo mvəsə̀ yà’ a yèto bə yusə̀ yà’ a ye pwe’fo’. ⁵Yi tsok dʉk də, <<Mʉ̀ à cu ŋgògʉ̀ pìriyà mvwe’ ntʉm lak Jopà, fana mʉ̀ ye lo. Mʉ̀ ye ŋga yumok sə tsə mʉbu yà’ səsə co làba’ nə̀ ghaŋ vɛ’ɛ ŋga wo kotse’ tsə yà’ bə ŋgʉŋgʉŋ sə̀ kwè sə. Yà’ à kə̀ təəŋ kʉəp ŋgʉ ni’ì mʉ̀. ⁶Mʉ̀ kʉk bʉrə yà’ bə̀boŋni. Mʉ̀ ye ŋga nsàap nàamŋgòŋ pwe’ bə nsàap bum sə̀ jì nɛ̀s co no bə swiŋ wèŋ pwe’fo’ cu ca. ⁷Fana mʉ̀ yuk ŋga ŋgì ŋwə̀ nəmòk dʉk vèsə fa mʉ dʉk də, <Pità, lòkok nə sʉə zʉ nàam yè’sə.> ⁸Mʉ̀ cep fəsə gesə lo dʉk də, <Tà, anə kà vɛ’nə ye yuk. Yumok sə̀ vès rì də wo dzə̀gə̀ yà’ dzə̀ə ka mʉ cùhu mʉ̀ yàm ni yuk.> ⁹Ŋgì ŋwə̀ nə cep vesə fe’lə mʉbu anə sə̀mok dʉk də, kà də mʉ dzə yusə̀ Nwì a gʉ̀ bòŋsə yà’ laŋ dʉk. ¹⁰Yà’ à gʉ̀ fis vɛ’nə kɛ̀’ tɛ’ fana wo jəŋ fəsə lo yà’ mʉbu anə sə̀mok.

¹¹<<À ye sə̀’ ghà nà’nə, bwìŋ kə dzeŋ mvwe’ ndap àm nə̀ mʉ̀ cugə̀ fo’. Wo à ye tu awo bwìŋ tɛ’. Wo ànə tumsə vesə bʉ̀ʉ yè’sə mvwe’ lak Sìsàriyà. ¹²Yòŋsə̀ nə tsok fa mʉ dʉk də, kà də mʉ tse’ məmərə̀ ŋgòyù lòwo dʉk. Bwema sə̀ mvwe’ lak Jopà sə̀ wo ntùŋfu yè’e à yù lòmʉ Sìsàriyà anə. Vesiwèŋ à lònda’à Kònilòs vès pwe’. ¹³Yi tsoho fa ves mvəsə̀ yi a yə masinjà Nwì ŋga nà’ tə mʉ nda’à yi, nə dʉk fa yi dʉk də, <Tumsə gesə lo ŋwə̀ nəmòk mvwe’ lak Jopà yi kə to fa wu ŋwə̀ nəmòk fo’ nə̀ liŋ ye pwe’ də Saimʉ̀ Pità. ¹⁴Yi nə kə tsok fa wu ntirə̀ nə̀ wu nə tse’ lùŋ weŋ ndap yòlòoŋ.> ¹⁵Fana mʉ̀ anə sə yeto ŋgòcèp jo ntɛ̀ŋ, Yòŋsə̀ nə̀ Rərɛŋ nə və bohòwo sə̀’ mvəsə̀ nà’ à və̀ bohòvesùwèŋ taaŋ yà’a. ¹⁶Fana mʉ̀ tsərə fəsə yusə̀ Tà à cèp dʉk də, <Jon à bàptɛsə bwìŋ bə ndzəp, fana wo nə baptɛsə weŋ bə Yòŋsə̀ nə̀ Rərɛŋ nə.> ¹⁷Nòjəja də Nwì à fa bʉ̀ʉ sə̀ wo ka bʉ̀ʉ Jus yeŋ yè’sə wèŋ sə̀’ nsàp fəfa nə̀ vesùwèŋ ànə dzəm Tà Jisòs Krɛst yi fa ves nà’a. Anə ye-a vɛ’nə, mʉ̀ ye yàm yè’sə ndà nə̀ co mʉ̀ gʉ də Nwìi kà yuye gʉ̀ ɛ?>>

¹⁸Bʉ̀ʉ cos sə ànə yuk wes yu yè’sə, fana wo teŋsə ŋgòcèp də Pità a gʉ̀ bʉp. Wo kuksə Nwì də, <<Ye də Nwì a fa bʉ̀ lakmvum mandzə̀ ŋgòkupsə ntʉm, nə luŋ.>>

Cos Yèto Mvwe’ Lak Antiyòk

¹⁹Bʉ̀ʉ sə̀ wo à dzəm Jisòs à carə sam bʉ̀ʉ ŋgə’ nə̀ nà’ à lòkok ghà nə̀ wo à zə Stefè nà’a. Mok à ca lòmvwe’ sə̀sap co mvwe’ nzeŋgòŋ Fònisiyà bə Sɛprònə ye Antiyòk. Wo sə tsoho fa lo gu ncèp nə̀ Jisòs nə bohòbʉ̀ʉ Jus wèŋ woòwo. ²⁰Fana bʉ̀ʉ mok mʉtsətsə’rə wo sə̀ mvwe’ lak Sɛpròbə Sìrinì à lòmvwe’ lak Antiyòk, nə kə tsoho fa bʉ̀ lakmvum wèŋ Ntirə̀ nə̀ Bə̀boŋ nə̀ nà’ sə kùm liŋ Tà Jisòs. ²¹Ŋàaŋ Tà à ye bə yà’wèŋ, fana bʉ̀ʉ sə̀ wo ànə dzəm Ntirə̀ nə, nə bʉʉŋ və bohòTà, à yam wùriŋ.

²²Bum yè’sə à yuhu lòmvwe’ cos nə̀ Jòrosalèm, fana wo tumsə lo ŋwə̀ nəmòk nə̀ wo to yi də Bànabà mvwe’ lak Antiyòk anə. ²³Yi à kə̀ dzèŋ fo’, nə ye mvəsə̀ Nwì a nì bòvə̀m ye bohòyà’wèŋ, fana yi kwa, nə tipsə gʉŋsə wo də yà’wèeŋ təəŋ mali gʉgʉŋ nə ye zìnə bohòTà Jisòs bə ntʉm yà’ pwe’. ²⁴Bànabà à ye ŋwə̀ nə̀ bə̀boŋ. Yi à rwiŋ bə Yòŋsə̀ nə̀ Rərɛŋ nə, nə nə sə naaŋ tu bohòJisòs ŋkʉ̀ʉŋ sə̀’. Bwìŋ ŋkʉ̀ʉŋntɛ̀ŋ à kupsə, nə dzəm bohòTà Jisòs. ²⁵Anə geŋ Bànabà ye’e lo mvwe’ lak Tasòŋgòkə̀ làp Sol. ²⁶Yi à kə̀ yə nà’, yi jəŋ fəsə və nà’ Antiyòk anə. Bʉ̀ʉ sə̀ ba yè’sə à sə cu bə bʉ̀ʉ sə̀ mʉ cos sə, nə sə yə’rə wo ŋkà’ŋgòŋ mò’fis bə tu. Kwe’ bʉ̀ nə̀ wo à sə yə’rə nə à ye nə̀ ghaŋ. Wo à yèto ŋgòto fa ŋgàa yù mandzə̀ Jisòs wèŋ liŋ sə̀ də Krətèŋ yè’e mvwe’ lak Antiyòk anə.

²⁷À ye sə̀’ co mvə̀k ànə fana ŋgàa tsòhòbum Nwì mòk nə̀ wo sə cèp bum sə̀ Nwì a tsə̀’ fa wo à ye’e Jòrosalèm, nə tsoŋ lo sə Antiyòk anə. ²⁸Mòk à ye fo’ nə̀ liŋ ye Àgabòs. Yi à cèp bə ŋàaŋ sə̀ à fa yi Yòŋsə̀ nə dʉk də, njè nə̀ bʉp sə və̀ə. Nà’a nə ko nzeŋgòŋ nə lòoŋfo’. (Njè nə à ko ghà nə̀ Kladiyòs à ye ŋkum yi nà’a.) ²⁹Ŋgàa yù mandzə̀ Jisòs à cu, nə dzəm mvwe’ mò’fis də, ndàaŋwè pwe’ jəŋ və yu ye mvəsə̀ yi tse’ ŋga wo tɛsə gesə lo bwema awo sə̀ wo Krətèŋ sə̀ yà’wèŋ cu Jùdiyà. ³⁰Wo ànə gʉ vɛ’nə, nə tumsə Bànabà bə Sol də yà’wèeŋ jəŋ lo fa bʉ̀ ŋkwàha bʉ̀ʉ sə̀ mʉ cos mbàam sə.

Ŋgə’ Sə Yam Ghaha Ghaha

¹À ye sə̀’ co mʉnə mvə̀k nà’nə, fana Herònə̀ yi à ye ŋkum mvwe’ lak Izùrɛ yeto ŋgòfa bʉ̀ʉ sə̀ mʉ cos sə wèŋ ŋgə’. ²Yi à gwɛ̀’ cok tu Jem moma Jon bə fèk. ³Yi ànə ye də bʉ̀ʉ Jus wèŋ kwa, fana yi ghaha wesə, nə ko Pità. Yè’sə ànə ye ghà nə̀ wo à sə zʉ ŋkà’a brɛd jì yis yà’a. ⁴Mvə̀’nə̀ Heròànə ko nà’, fana wo kə gesə yi mʉ ndapndzəmə̀. Yi fihi sojà wèŋ kwè, kwè, sə̀ kɛ̀’ kwè də wo sə kʉk nà’. Heròà sə dʉk də wo nə sak nzak nà’ mʉtsətsə’rə bwìŋ ghà nə̀ ŋkà’a Pasobà nə càa. ⁵Pità à sə cu mʉ ndapndzəmə̀ anə, fana bʉ̀ʉ sə̀ mʉ cos à sə lɛŋ fa yi pìriyà bohòNwì bə nə̀ zìnə àwo pwe’.

Pità Tesə Mʉ Ndapndzəmə̀

⁶Nə̀ ndzəmə̀ nə̀ Heròà sə dʉk də tsok rɛŋ fana wo kə sak nzak Pità à ye, wo tsooŋ noŋsə nooŋ Pità nə bə kwaŋ ba. Yi sə nooŋ mʉtsətsə’rəə ŋgàa kʉ̀k ŋgàa ndapndzəm sə̀’ ba. Mok à təəŋ lok ncùu ŋka’ ndapndzəm sə sə̀’. ⁷Anə geŋ, masinjà Tà Nwì və fo’. Marɛŋ mòk rɛŋ mʉ ndapndzəmə̀ anə. Masinjà Nwì nə kum tsə’rə Pità mʉ ŋkambə̀hə. Nà’a yəəŋ, fana yi tsok nà’ dʉk də nà’a lokok mʉtsə̀ jwè. Yi à dʉk vɛ’nə ntɛ̀ŋ, kwaŋ sə̀ wo à tsòoŋ Pità bə zeŋ sə fiiŋ. ⁸Masinjà Nwì nə dʉk də nà’a swi’ tsə’rə korə nà’ bə kùuŋgùp nà’ bə̀boŋ. Pità ànə gʉ wes vɛ’nə, fana yi dʉk fe’lə fa nà’ də nà’a ni cə̀k, nə̀ mʉ ŋkwɛ̀ŋ nə və bə nà’a lo. ⁹Pità yuŋ nà’, bə nà’ tesə lo mʉ ndapndzəmə̀ anə. Yi kà sə rɛɛŋ də yusə̀ masinjà Nwì sə gʉ̀ sə zìnə rɛɛŋ. Yi à sə dʉk ye də, kàmòk yi sə yə ŋgwàaŋ lo. ¹⁰Bə nà’ à dzèŋ mvwe’ ntòmbi ŋgàa kʉk ŋgàa ndapndzəm, nə casə nà’nə, nə kə dzeŋ fe’lə mvwe’ ntòmbi àwo nə̀ ba. Wo à casə yà’sə, nə kə dzeŋ mvwe’ ncùu ŋka’ sə̀ wo à gʉ̀ yà’ bə ntɛŋ, sə̀ yà’a ŋgòni lòsə ntòlak. Ŋka’ sə à muhu bə bo awo. Wo ca tesə lo. Wo à sə yù tsə lòmandzə̀ mòk fo’, fana masinjà Nwì nə me’rə Pità fo’. ¹¹Nà’a ghà nə̀ Pità à rɛɛŋ bə bum yè’sə, nə dʉk də, <<Mʉ̀ rì nə̀ ŋga’a də yu yè’sə zìnə. Tà Nwì a tumsə masinjà ye, yi kə fis mʉ ndzə bohòHeròbə bʉ̀ʉ Jus wèŋ. Mʉ̀ swìrə yusə̀ wo a sə dʉk də wo nə gʉ mʉ.>>

¹²Yi à rì bum yè’sə vɛ’nə, fana yi ye’e lo nda’à ma Jon Mak nə̀ liŋ ŋwà nə də Mèri. À ye ŋga bwìŋ à kə̀ benə fo’ wùriŋ, nə sə lɛŋ pìriyà. ¹³Pità à kùm ncù ma sə mbiŋ, fana mʉwà’ŋgwɛ̀ŋ mòk nə̀ liŋ yee Rudà à dzəm, nə və. Mʉwà’ŋgwɛ̀ŋ ènə fàkgə̀ fo’. ¹⁴Yi à yuk rì ŋgì Pità, nə kwa vɛ’ɛ nə̀bʉp. Yi kà ncùu sə mok mùk, nə caŋ bwi foho lo kə tsok fa bwìŋ dʉk də Pità tə sə mbiŋ. ¹⁵Wo yak yi dʉk də nà’ sə ŋaŋa àlɛ. Yi cep ghaha mali fo’ də yusə̀ yi dʉk sə zìnə. Fana wo dʉk də, kàmòk a ca masinjà Nwì nə̀ yi kʉ̀kgə̀ Pità nə. ¹⁶Ànə ye vɛ’nə Pità sə kum mali ncùu sə fo’. Ànə geŋ wo kə muk yà’. Wo à yə yi, wo mərə nə̀bʉp. ¹⁷Yi gʉ bo ye ŋgòtsə̀’ wo dʉk də yà’wèeŋ cum gəe’. Yi tsoho rɛŋsə fa yà’wèŋ mvəsə̀ Tà fis yi mʉ ndapndzəmə̀ anə. Yi dʉk də wo kə tsok fa Jem bə bʉ̀ʉ mok sə̀ wo à dzəm Jisòs sə pwe’. Yi dʉk wes vɛ’nə, yi ye’e lo mvwe’ səmok.

¹⁸Tsok à rɛŋ, ŋgàa kʉ̀k ŋgàa ndapndzəm sə wèŋ à jip nsàp nə̀ wù kà fʉ̀k. Wo sə fe’rə ni’ awo dʉk də, Pità nə yè’sə fò? ¹⁹Heròà fa ŋàŋ də wo lap nà’. Wo lap, nə kà yi yə. Yi to ŋgàa kʉ̀k ŋgàa ndapndzəm sə, nə fek wo bum yè’sə. Yi ànə fek wes yà’wèŋ, fana yi fa ŋàŋ də wo zə yà’wèŋ. Yà’ à càa, fana Heròye’e me’rə Jùdiyà, nə tsoŋ lo kə cumtse’ mok Sìsàriyà.

HeròKpʉ

²⁰Ntʉm à sə jòk Heròbohòbʉ̀ʉ Tayà bə Sidòŋ nə̀bʉp, fana wo benə mvwe’ mò’fis, nə lo ŋgòkə̀ yə Herònə. Wo à gʉ̀, nə ko to ntòŋkərə̀ ŋwə̀ nəmòk nə̀ liŋ ye də Blatòs. Blatòs nə à ye ŋgà fàk nə̀ ghaŋ mʉ nto’ anə yi. Wo lo ŋga’a bohòHerò, nə kə dʉk fa nà’ də bə yà’wèeŋ gʉ fifi. Wo à gʉ̀ vɛ’nə bʉ̀ʉsə̀ zʉzʉ sə̀ mvwe’ lak awo à sə və̀ mègù mvwe’ lak ŋkum ànə. ²¹À kə̀ dzèŋ nùmbu mòk nə̀ wo à cok fis, fana Heròà ni cə̀ək ŋkum ye, nə cum mʉnə kapràk ye, nə sə cep bohòbʉ̀ʉ yè’sə wèŋ. ²²Wo à yuk, wo gurə dʉk də, <<Sə cep yè’sə nwì mòk, ka ŋwè yeŋ.>> ²³Masinjà Tà Nwì ləp mak tsooŋ Herònə fo’ ghà nə, bʉ̀ʉsə̀ wo à kùksə yi co Nwì, yi kà dzèèŋ. Ŋgìŋgòà lum yi tə̀tè yi kpʉ ŋga dzèŋ nùumbu tàŋ.

²⁴Ncèp nə̀ Nwì nə à sə kùk lòmalì mantombì. ²⁵Bànabà bə Sol à mèsə fàak awo, nə me’rə Jòrosalèm, nə bwi foho lo fe’lə Antiyòk. Wo à lòbə ŋwə̀ nəmòk nə̀ wo to yi də Jon Mak wèŋ bəbɛ’.

Cos Nə Tumsə LòBànabà Bə Sol ŊgòTsòho Lòo

¹Bwìŋ à ye mvwe’ cos nə̀ mvwe’ lak Antiyòk sə̀ wo à tse’ fàak sə̀ co ŋgàa tsòhòbum Tà Jisòs, bə cicàa sə̀ wo ŋgàa yə’rə̀ bwìŋ ncèp Jisòs. Liŋ mok à ye Bànabà bə Saimʉ̀. (Wo à sə to yi mok də, Najà.) Mòk à ye Lòsiyònə̀ lak yee Sìrinì, mòk ye Manàŋ nə̀ yi à kuk ndzə bohòŋkum Herò, nə ye fe’lə Sol. ²Ghà nə̀ wo à sə dzə̀ zʉzʉ ŋgòkùksə Tà, fana wo yuk ŋga Yòŋsə̀ nə̀ Rərɛŋ nə dʉk fa wo dʉk də, <<Wèeŋ cok noŋsə fa mʉ Bànabà bə Sol zok, bʉ̀ʉsə̀ mʉ̀ a to wo, nə fa wo fàak mok sə̀ wo nə fak fa mʉ.>> ³Wo à dzə̀ malì zʉzʉ, nə sə lɛŋ pìriyà fana, wo naaŋ fa wo bo, nə se wo də wo lo.

⁴Mvə̀’nə̀ Yòŋsə̀ nə̀ Rərɛŋ nə à tumsə Bànabà bə Sol fana wo tsoŋ lo sə Sèlusiyà, nə kə ni ŋgwes, nə lo mvwe’ nze Sɛprò. ⁵Wo ànə kə dzeŋ mvwe’ lak Sàlamì fana wo tsoho kɛ’ ca ncèp Nwì fo’ mʉnə ndaap pìriyàa bʉ̀ʉ Jus wèŋ. Jon Mak à ye sə̀’ bə yà’wèŋ ŋgòtɛsə wo. ⁶Wo à gìhi lòtə̀tè wo kə dzeŋ Pafòs. Wo à kə̀ tsèŋ ŋgà mfim mòk fo’ nə̀ liŋ yee də Bàjisòs. Ŋwə̀ ènə à ye ŋwə̀ə Jus, yi sə bòrə bwìŋ də yi ŋgà tsòhòbum Nwì. ⁷Ŋgà mfim nə à ye ŋwə̀ govənònə̀ yi à ye mvwe’ lak yà’sə yi nə. Liŋ govənònə à ye də Sejìs Palìs. Yi tse’ ŋkərə̀ nə̀bʉp. Ŋwə̀ nə̀ ghaŋ ènə à dzəm ŋgòyuk ncèp Nwì fana, yi to Bànabà bə Sol də wo və. ⁸Wo à və̀ə, fana ŋgà mfim nə kà ncèp nə̀ Nwì nə dzəm, nə sə lap də Sejìs Palìs nə kà ncèp awo nə sə̀’ dzəm. Wo togə̀ Bàjisòs nə də Elemà (ŋgà fe ŋgam) vɛ’nə bə ncèep bʉ̀ʉ Gris. ⁹À ye vɛ’nə, fana Sol nə̀ liŋ ye mok də Pol, à kʉ̀k tse’ nà’ bə lis rap rap. Pol nə à rwiŋ bə Yòŋsə̀ nə̀ Rərɛŋ. ¹⁰Yi dʉk fa ŋgà gʉ̀ bum mfim nə də, <<Wù mo ze’, yusə̀ yà’a bə̀boŋ pwe’ wu bɛ̀ŋgə̀ yòyà’ bɛ̀ŋnə. Və̀əm yo yà’a rwiŋ cu gù ca nsàap ŋkərə̀ə sə̀ bʉp nə ye ŋkʉ̀ì’. Wu lapgə̀ bə ŋàaŋ yo pwe’ də wu gʉ gorə bʉpsə mandzə̀ nə̀ Tà nə. ¹¹Bo Nwìi nə jwɛŋ wu ŋga’a yè’sə. Lis nə loho wu, wù cumtse’ ŋga wù sə kà marɛŋ yə.>> Yi ànə cep wes vɛ’nə ntɛ̀ŋ, Elemà ye ŋga yumok lok yi lis co mbàk vɛ’ɛ. Yi sə jam lap kɛ’ ca fo’ də ŋwə̀ nəmòk ko yi bo. ¹²Mvəsə̀ govənònə à yə vɛ’nə fana yi dzəm bohòJisòs. Ànə ye vɛ’nə yi mərə bə nsàap yusə̀ wo à sə yə’rə fa bwìŋ bə liŋ Tà sə wùriŋ.

Yusə̀ Yà’ À Ye Antiyòk Nə̀ Mvwe’ Nzeŋgòŋ Pìsidiyà

¹³Pol bə bʉ̀ʉ ye sə wèŋ à ye’e Pafòs anə, nə gi bə ŋgwes kə dzeŋ mvwe’ lak Pegà, nə̀ nà’a mvwe’ nze Pàmfiliyà. Jon Mak à mè’rə wo fo’, nə bwi foho lo Jòrosalèm. ¹⁴Wo à càsə malì Pegà, nə kə dzeŋ Antiyòk nə̀ mvwe’ nzeŋgòŋ Pìsidiyà. Nùmbu dzə̀ à ye, wo lo kə ni cum mʉnə ndap pìriyà bʉ̀ʉ Jus. ¹⁵Ghà nə̀ ŋwə̀ nəmòk ànə taŋ wesə ŋwàk lʉ̀ʉk Musì, bə yusə̀ ŋgàa tsòhòbum Nwì wèŋ à còom fana bʉ̀ʉ sə̀ mantombì mʉnə ndap pìriyà nə wèŋ à tum ŋwè dʉk də nà’a kə ye Bànabà bə Pol. Wo də yi kə dʉk fa yà’wèŋ dʉk də, yà’ co bwema, tse’-a ncèp mòk nə̀ bə̀boŋ co wo tipsə bwìŋ bə zeŋ àlɛ’, yà’ və kə tsok fa wo.

¹⁶Pol à lòkok mʉtsə̀, nə gʉ bo də wo cum gəe’, nə sə cep dʉk də, <<Wèeŋ yu’rə fa mʉ, bʉ̀ʉ am bwe Izùrɛ, nə ye wèŋ mok sə̀ wèeŋ kùksəgə̀ Nwì. ¹⁷Nwì nə̀ bʉ̀ʉ Izùrɛ yè’e kùksəgə̀ yi, à cokfis tàcicii avès, nə gʉ yà’wèŋ yam maŋgəŋgèŋ ghà nə̀ wo ànə ye ŋkʉ̀ìŋ mvwe’ nze Ijìp. Nwì à jə fis wo mvwe’ nzeŋgòŋ Ijìp anə bə ŋàaŋ ye. ¹⁸Mʉnə lùumŋgòŋ hum kwè, yi sə ye bə yà’wèŋ ŋgəà. ¹⁹Yi à lə̀sə bʉ̀ ŋkəŋkum sàmba bə lak awo mvwe’ nze Kanà. Yi à gʉ̀ bʉ̀ʉ ye wèŋ tse’ nze nə fo’ mok wo. Bum yè’sə a jə co lùumŋgòŋ ŋkʉ̀ kwè-bə-hum tàŋ. ²⁰Ghà ànə à càa, yi fa yà’wèŋ bʉ̀ʉ sə̀ ŋgòtəəŋ mantombì wo tə̀tè kə dzeŋ mvə̀k nə̀ ŋgà tsòhòbum Nwì nə̀ liŋ ye Samwè à ye sə̀’ ŋwə̀ nə̀ mantombì.

²¹<<Ànə geŋ, wo fek Samwè nə dʉk də wo dzəm ŋkum, fana Nwì fa wo Sol də nà’a ye ŋkum nə nà’. Sol nə à ye ŋkum mʉnə lùumŋgòŋ hum kwè. Yi à ye mo Kis nə̀ mvwe’ bòp lak Benjamè. ²²Ghà nə̀ Nwì ànə susə yi fana Nwì koksə bwi Devìd ŋkum àwo. Nwì à cèp bə liŋ Devìd sə dʉk də,

<Mʉ̀ yə də Devìd nə̀ yi mo Jesìi nsàp ŋwə̀ nə̀ mʉ̀ dzəm nə.

Yi ŋwə̀ nə̀ yi nə sə gʉ yusə̀ mʉ nə sə dzəm ŋgògʉ̀ pwe’.>

²³Devìd nə, Nwì à fis və̀ Jisòs ŋgà lùŋsə̀ bʉ̀ʉ Izùrɛ wèŋ bohòŋgwì bʉ̀ ye nə. Nwì ànə kak tes vɛ’nə. ²⁴Ŋkuŋ Jisòs sə və ŋga Jon à tsòho to fa bʉ̀ʉ Izùrɛ wèŋ pwe’fo’ dʉk də yà’a kupsə, nə bwi fa bʉp awo ŋkwɛ̀ŋ, nə baptɛsə. ²⁵Jon à sə kʉəp ŋgòmèsə fàak ye sə fana, yi fek bʉ̀ʉ sə wèŋ dʉk də, <Wèŋ sə tsəm də mʉ yè’sə ndà? Mʉ̀ ka ŋwə̀ nə̀ wèŋ sə tək nə yeŋ. Yi sə və maŋkwɛ̀ŋ. Mʉ̀ ka kʉrə ŋgòfweŋ fa yi kùuŋgùup ye kʉrə.>

²⁶<<Bwema am wèŋ sə̀ wèeŋ ŋgwì bʉ̀ʉ Abràham bə wèŋ sə̀ wèŋ ka bʉ̀ʉ Jus yeŋ sə̀ wèeŋ kùksəgə̀ Nwì. Ncèp lùŋ ènə sə və̀ yè’sə bohòvesùwèŋ. ²⁷Bʉ̀ʉ sə̀ wo à ye mvwe’ lak Jòrosalèm bə ŋkwàha bʉ̀ awo à ka riŋ də ŋwə̀ ànə ŋgà tətɛsə̀ bwìŋ riŋ. Nùumbu dzə̀ à sə ye pwe’, wo sə taŋ ncèp nə̀ ŋgàa tsòhòbum Nwì à còm bə liŋ ye, nə kà sə̀’ sə rɛɛŋ. Ànə ye-a sə̀’ vɛ’nə fana wo à gʉ̀ ncèp ŋgàa tsòhòbum Nwì sə wèŋ ye zìnə mvəsə̀ wo à zə yi sə. ²⁸Wo ànə ka njo nə̀ co wo zə yi bə zeŋ sə̀’ tse’ fana, wo lɛŋ mali Palè ŋgòzə nà’. ²⁹Wo à gʉ̀ wes yusə̀ ŋwàk Nwì à sə cèp bə liŋ ye pwe’ fana, wo ki tsoŋ yi mʉ ntə̀əŋ anə, nə tuuŋ yi. ³⁰Ànə geŋ, Nwì lokoksə yi mvwe’ kpʉ. ³¹Mʉnə nùumbu ŋkʉ̀ʉŋntɛ̀ŋ yi à yəəŋ bohòbʉ̀ʉ sə̀ bə yà’wèŋ à gì yè jə mvwe’ nzeŋgòŋ Galìli nə kə dzeŋ Jòrosalèm. Nə̀ ŋga’a nè’e, wo mok bʉ̀ʉ sə̀ wo sə tsoho fa bwìŋ yusə̀ wòà yə.

^32-33<<Vèes ye’ ŋgòtsə̀’ fa weŋ Ntirə̀ nə̀ Bə̀boŋ nə də, yusə̀ Nwì ànə kak fa tàcici avès dʉk də yi nə gʉ sə, yi gʉ fa yà’ bohòvesùwèŋ sə̀ a ŋgwì bʉ̀ àwo. Yusə̀ yi à gʉ̀ʉ sə də, yi a lòkoksə Jisòs. Yà’ cu ndzənə ŋwàk Sàam mbʉ̀p ba vɛ’nə. A nja dʉk də,

<Wu mo àm, mʉ ntinə bohòwù Tɛ̀’ yò.>

³⁴Yusə̀ Nwì ànə cep bə mvə̀’nə̀ yi à lòkoksə nà’ mvwe’ kpʉ də nà’a nə kà mok bi yuk sə də,

<A zìnə də mʉ nə se li wu bə bum sə̀ rərɛŋ sə̀ mʉ̀ à kàk tɛ̀’ yòDevìd sə.>

³⁵Mvəsə̀ yi sə cep fe’lə mʉmvwe’ nəmòk ndzənə ŋwàk Sam nə dʉk də,

<Kaco wu nə me’rə ŋgà fàk yònə̀ yi yukgə̀ dʉk yòbə̀boŋ də yi bi yeŋ.>

³⁶A rì də Devìd bə tu ye ànə fak bohòNwì mvəsə̀ Nwì à dzəm njamòk anə, nə kpʉ, wo tuuŋ yi ŋgʉ sèe tàcicii ye wèŋ fana ni’ ye bi lo. ³⁷Nə yeè nə dʉk də, ŋwə̀ nə̀ Nwì ànə lokoksə yi mvwe’ kpʉ nə, a yi nə̀ yi à ka ye bi.

^38-39<<Nə yeè nə dʉk də, wèŋ bwema am pwe’fo’, wèŋ tse’ ŋgòrì tse’ pap də sə̀swìfa nə̀ wo sə tsoho nə, a bʉ̀ʉ liŋ ye. Wèeŋ rì sə̀’ dʉk də ŋwə̀ nə̀ yi dzəm-a bohòyi, ye də yi swɛ’ɛ tesə bə bʉp ye laŋ. Yi swɛ’ɛ tesə nsàp nə̀ kaco lʉ̀ʉk Musì fiŋ me’rə to yi vɛ’nə yeŋ. ⁴⁰Wèeŋ jəŋ ŋkərə̀ ya yusə̀ ŋgàa tsòhòbum Nwì à cèep kà bohòwèŋ kə̀ ye. ⁴¹Də,

<Wèeŋ yu’rə-a, wèŋ sə̀ wèŋ sə ywì’lə yusə̀ Nwì cèep.

Wèeŋ mərə, nə kpʉ.

Bʉsə̀ nsàp fàk nə̀ mʉ̀ sə gʉ̀ bə mvə̀k nə̀ wèŋ cu fo’ nè’e,

A nsàp nə̀ co wèŋ kà də a yusə̀ zìnə dzəm.

A ye-a də ŋwə̀ nəmòk à tsə̀’ fa weŋ mantombì,

wèŋ kà sə̀’ dzəm malì.> >>

⁴²Pol bə Bànabà à sə tesə mʉ ndap pìriyà nə də wo lo fana, bʉ̀ʉ sə wèŋ dʉk fa wo dʉk də, nùmbu dzə̀ mòk nə̀ nà’ tsə nà’a dzèeŋ, yà’wèŋ və kə tsoho fa wo bum yè’sə sə̀mok. ⁴³Ghà nə̀ bʉ̀ʉ sə wèŋ à sam wes fana bʉ̀ʉ Jus bə bʉ̀ʉ sə̀ wo bʉ̀ʉŋ bʉ̀ʉ Jus wèŋ à yù Pol bə Bànabà ŋkʉ̀ʉŋntɛ̀ŋ. Wo à cèp, nə tipsə yà’wèŋ dʉk də yà’a sə geŋ mantombì bə ntʉm nə̀ də wo rì bòvə̀m nə̀ Nwì.

⁴⁴Nùmbu dzə̀ mòk nə à dzèeŋ, à bwehe gù jo də bwìŋ à tesə mvwe’ lak yà’sə pwe’fo’ ŋgòkə̀ yuk ncèp nə. ⁴⁵Bʉ̀ʉ Jus wèŋ à yə mvəsə̀ bwìŋ à kə rwiŋ fana, ntʉm kà wo bò. Wo cep də Pol sə ci’ mvwès, nə yak nà’. ⁴⁶Pol bə Bànabà cep fis, nə kà wəp dʉk də, <<Anə boŋ tsoŋ dʉk də wèeŋ yuk to ncèp nə̀ Nwì nə wèŋ. Nə yeè nə də mvəsə̀ wèŋ bɛ̀ŋ ncèp nə, ye də wèŋ lɛŋ kpʉ awèŋ wèŋ, də wèŋ ka kʉrə ŋgòkə̀ tse’ lùŋ nə̀ nà’a nə̀ kà mè nə. Mvə̀’nə̀ yà’a vɛ’nə fana, vèes nə tsoho fa mok bohòbʉ̀ lakmvum wèŋ. ⁴⁷Ncèp nə̀ Tà fa ves nə nè’ də,

<Mʉ̀ a nə̀msə weŋ co marɛŋ bohòbʉ̀ lakmvum.

Wèeŋ nə ye co mandzə̀ nə̀ nzeŋgòŋ nə pwe’ nə yuk ncèp lùŋ bohòwèŋ.> >>

⁴⁸Bʉ̀ lakmvum sə à yuk vɛ’nə, wo kwa, nə kwasə bə ncèp nə̀ Tà nə. Bʉ̀ʉ sə̀ Nwì ànə cok fis də wo nə tse’ lùŋ à bʉ̀ʉŋ mok Krətèŋ. ⁴⁹Ncèp nə̀ Tà nə à yuhu mvwe’ lak yà’sə pwe’fo’. ⁵⁰Fana bʉ̀ʉ Jus wèŋ kə caŋsə ncəncàŋ bohòbʉ̀ gʉgʉŋ sə̀ mvwe’ lak yà’sə bə bàa sə̀ ghaŋ sə̀ wo kùksəgə̀ Nwì wèŋ. Wo ye ŋgòfa Pol bə Bànabà ŋgə’ wùriŋ, nsàp nə̀ wo à lògɛsə mvwe’ lak yà’sə maràŋ. ⁵¹Wo à kɛ̀’sə màk nòŋsə mfə̀mfəə kù awo fo’, ŋgònì tsə̀’ bə yusə̀ yà’ ànə ye fa’nə sə. Wo à gʉ̀ wes vɛ’nə, wo bɛ’ mandzə̀, nə lo mvwe’ lak mok sə̀ wo to yà’ də Àkonòm. ⁵²Bʉ̀ʉ sə̀ wo à sə yù mandzə̀ Jisòs sə̀ wo à ye mvwe’ lak Antiyòk à rwiŋ bə kwəkwa nə ye bə Yòŋsə̀ nə̀ Rərɛŋ nə.

Mvwe’ Lak Àkonòm

¹À kə̀ dzèŋ mvwe’ lak Àkonòm anə fana Pol bə Bànabà à kə̀ ni mʉnə ndap pìriyà bʉ̀ʉ Jus wèŋ sə̀’ mvə̀’nə̀ wo gʉ̀gə̀ səsa. Wo à tsòho mbwa vɛ’ɛ nsàp mòk fana bʉ̀ʉ Jus bə bʉ̀ lakmvum wèŋ à dzəm wùriŋ. ²Fana bʉ̀ʉ Jus sə̀ wo à ka yàwo dzəm sə wèŋ à kə̀ caŋsə fa bʉ̀ lakmvum ncəncàŋ. Fana wo jok, nə bɛŋ bʉ̀ʉ sə̀ wo à dzəm Jisòs sə. ³Pol bə Bànabà wèŋ à cu fa’nə sə̀sap ntɛ̀ŋ. Wo à sə tsòho liŋ Tà Jisòs, nə kà yumok wəp lok. Tà à sə fa yà’wèŋ ŋàŋ ŋgògʉ̀hʉ bum sə̀ maŋgəŋgèŋ ŋgònì tsə̀’ də yusə̀ yà’ sə cèep sə kum bə bòvə̀m ye nə zìnə. ⁴Bʉ̀ʉ sə̀ mvwe’ lak yà’sə à gà’a bòp ba. Mok ye ma nə̀ bʉ̀ʉ Jus wèŋ fana, mok ye yàwo ma nə̀ ŋgàa ntum sə. ⁵Bʉ̀ lakmvum mok wèŋ à kə̀ be’lə bə ŋkwàha bʉ̀ʉ sə̀ fo’ sə, nə kiŋ cù dʉk də wo fa ŋgàa ntum sə wèŋ ŋgə’, nə tərə yà’ bə lìs. ⁶Ŋgàa ntum sə wèŋ à yuk vɛ’nə fana, wo carə lo mvwe’ lak Listà bə Debè sə̀ yà’a mvwe’ nze Likaonà. ⁷Wo à gìhi kɛ’ cà mvwe’ nze nà’nə nə sə tsoho Ntirə̀ nə̀ Bə̀boŋ nə fo’.

Mvwe’ Lak Listà Bə Debè

⁸Ŋwə̀ nəmòk à ye mvwe’ lak Listà anə nə̀ kùu ye à kpʉ, yi kà sə gì. Mvə̀’nə̀ wo à dzə yi dzə, yi à ka gi yuk. ⁹Yi à cu fo’, nə yuk yusə̀ Pol sə cèep. Pol ye nà’, nə riŋ dʉk də nà’ tse’ dzədzəm də aco yi gʉŋsə nà’, fana yi kʉk tse’ nà’ bə lis, ¹⁰nə cep bə ŋgì nə̀ ghaŋ də, <<Lòkok təəŋ mʉtsə̀ bə kùu yo rərəŋ.>> Ŋgà’ nə à li lòkok mʉtsə̀, nə ye ŋgògìhi kɛ’ cà fo’.

¹¹Kwe’ bʉ̀ nə̀ à ye fo’ nə à yə yusə̀ Pol à gʉ̀ sə fana, wo yeto ŋgòkɛ’ŋgùŋ bə ncèep lak Likaonà sə, nə sə dʉk də, <<Nwì wèŋ bʉ̀ʉŋ co bwìŋ, nə və̀ə nə ŋgòkə̀ kɛ’ yə ves!>> ¹²Wo to fa yà’wèŋ liŋ nwìi awo mok. Sə̀ Bànabà à ye də Zus, sə̀ Pol ye də Hemès, bʉ̀ʉsə̀ yi ànə ye ŋwə̀ nə̀ yi cèp nə yi.14:12 Liŋ sə̀ də Zus yè’sə à ye liŋ nwì mòk mvwe’ nzeŋgòGris wèŋ sə. Liŋ sə̀ də Hemès à ye liŋ dògarì nə̀ bohònwì wèŋ nə̀ wo tumgə̀ yi ntum.¹³Tàap nwì nə̀ də Zus nə à tə kʉəp ko’ gù sə̀’ ŋgʉ lak anə. Ŋwə̀ nə̀ yi fagə̀ satikà’ Zus nə à jə və̀ ndu mbòŋ bə mvùu ŋgaŋ mok mvwe’ ncùu ŋka’ sə. Yi à jə və̀ yà’ də wo gʉ satikà’ bə zeŋ ŋgòkùksə ŋgàa ntum sə. ¹⁴Pol bə Bànabà ànə yuk də yà’ sə də yà’a gʉ vɛ’nə fana, wo soŋ sarə cə̀ək awo, nə carə ni lo mʉtsətsə’rə bʉ̀ʉ sə, nə sə kɛ’ŋgùŋ də, ¹⁵<<Bʉ̀ʉ yè’e, wèŋ sə gʉ yè’sə yà? Vèes bwìŋ. Vès mègù sə̀’ bʉ̀ʉ sə̀ bwìŋ co wèŋ. Vès və̀ fɛɛŋ ŋgòtsə̀’ fa weŋ Ntirə̀ nə̀ Bə̀boŋ nə, ya wèeŋ bʉʉŋ gɛsə mvwe’ bum sə̀ wà yè’sə, nə yuŋ Nwì nə̀ yi cu ŋwəm. Nwì nə̀ yi à gʉ̀ ntòbu bə nzeŋgòŋ, nə ye ndzəp bə bum sə̀ yà’a ca lòoŋ fo’. ¹⁶À ye taaŋ fa’, Nwì me’rə ndàaŋwè pwe’ ŋgòyù mandzə̀ nə̀ ŋgə̀ŋgàŋ dzəm. ¹⁷Yi à mè’rə-a yà’ sə̀’ vɛ’nə, fana yi sə niŋ tsok fa mali bwìŋ də yi cu fo’ bə nsàap bum sə̀ bə̀boŋ sə̀ yi gʉ̀ fagə̀ bwìŋ. Yi gʉ̀gə̀ mbʉ̀ŋ sə li tsoŋ mʉbu, nə sə gʉ bum zʉ awèŋ gʉŋ bə mvə̀k nə̀ bə̀boŋ. Yi fagə̀ weŋ zʉzʉ, nə sə gʉ ntʉʉm awèŋ rwiŋ bə kwəkwa.>>

¹⁸Ŋgàa ntum sə wèŋ à cèp-a sə̀’ mʉmvə̀k ènə, sə gʉŋ mali bohòbʉ̀ʉ sə nə̀ bʉp co wo teŋsə ŋgògʉ̀ satikà’ nə̀ wo ànə dzəm ŋgògʉ̀ fa wo nə.

¹⁹À ka sap fana bʉ̀ʉ Jus mok wèŋ à və̀ mvwe’ lak Àkonòm bə Antiyòk. Wo à və̀, nə gʉ bʉ̀ʉ sə pwe’ kwəəŋ wes lo ma njàwo. Wo tərə Pol bə lìs, nə soŋ fis gɛsə yi mʉ ntòlak anə, nə sə tsəm yàwo də nà’ kpʉ laŋ. ²⁰Bʉ̀ʉ sə̀ wo à sə yù mandzə̀ Jisòs à kə̀ benə dzooŋ ŋgʉ ni’ì yi ŋgòkʉ̀k yi fana yi lokok. Yi à lòkok, nə foho lo sə̀’ mʉ ntòlak anə. Tsok à rɛŋ, bə Bànabà lo yu awo Debè.

Pol Bə Bànabà Bwì Foho LòAntiyòk

²¹Pol bə Bànabà à tsòho Ntirə̀ nə̀ Bə̀boŋ nə mvwe’ lak Debè, fana bwìŋ dzəm wùriŋ. Wo ye’e, nə bwi foho lo fe’lə Listà, nə lo Àkonòm, nə lo Antiyòk. ²²Wo à gìi, wo sə tipsə gʉŋsə tsə’rə bʉ̀ ŋgàa yù mandzə̀ Jisòs sə də, yà’wèeŋ kotse’ mali yusə̀ yà’ à dzəmtse’ yà’ bə liŋ Jisòs yà’a cʉ̀k. Wo à sə tsòho fa bwìŋ dʉk də, <<Vesùwèŋ tse’ ŋgòyə ŋgə’ wùriŋ ŋkuŋ a kə ni mvwe’ gaŋ ŋkum Nwì.>> ²³Wo à coho nòŋsə lòŋkwàha bwìŋ mʉnə coos sə lòoŋ fo’. Wo lɛŋ pìriyà, nə dzə zʉzʉ, nə fa bʉ̀ʉ sə bohòTà Jisòs, nə̀ wo à fa ntʉʉm awo bohònà’ nə.

²⁴Ghà nə̀ wo à càsə nzeŋgòŋ Pìsidiyà fana wo və mvwe’ nzeŋgòŋ Pàmfiliyà. ²⁵Wo à tsòho ncèp nə mvwe’ lak Pegà, nə ca tsoŋ lo sə mvwe’ sə̀ wo togə̀ fo’ dʉk də Àtaliyà. ²⁶Wo à mè’rə fo’, nə ni ŋgwes, nə bwi foho lo Antiyòk. A sə̀’ mvwe’ sə̀ cos nə à fa wo bohòNwì ŋgòjə ŋkərə̀ bohòwo bə fàak sə̀ wo a gʉ̀ wes yà’ sə. ²⁷À kə̀ dzèŋ Antiyòk fana wo to benə bʉ̀ʉ sə̀ mʉ cos pwe’ mvwe’ mò’fis, nə tsoho fa yà’wèŋ yusə̀ Nwì a gʉ̀ bohòwo. Wo tsok fa yà’wèŋ mvəsə̀ Nwì a fa mandzə̀, bʉ̀ lakmvum wèŋ dzəm bohòJisòs yàwo sə̀’. ²⁸Wo à cu mali fo’ bə bʉ̀ʉ sə̀ wo à sə yù mandzə̀ Jisòs sə wèŋ sə̀sap ntɛ̀ŋ.

Kwe’ Nə̀ Wo À Cu Nà’ Jòrosalèm

¹Bʉ̀ʉ səmok à tesə və̀ mvwe’ nzeŋgòŋ Jùdiyà, nə və Antiyòk anə. Wo sə yə’rə fa bwema sə̀ wo à dzəm Jisòs sə dʉk də, <<Kaco wèŋ tse’ lùŋ nə̀ nà’a nə̀ kà mè nə yeŋ, tse’ŋga wo kom fa weŋ tu mbəmbam mvəsə̀ Musì à dʉk.>> ²Pol bə Bànabà bə yà’wèŋ à fenə bə ncèp ènə nə̀bʉp. Wo à kə̀ lə̀sə tes dʉk də Pol bə Bànabà nə ye bʉ̀ʉ səmok sə̀ Antiyòk anə lo Jòrosalèm kə ye ŋgàa ntum bə ŋkwàha bwìŋ mʉ cos bʉ̀ʉ ncèp ènə. ³Bʉ̀ʉ cos sə à tumsə wo. Mvə̀’nə̀ wo à sə ca mvwe’ nzeŋgòŋ Fònisiyà bə Sàmàriyà fana wo tsok mvəsə̀ bʉ̀ lakmvum wèŋ bʉ̀ʉŋ və̀ ma nə̀ Nwì. Bwema sə̀ fo’ à kwa bə ncèp ènə wùriŋ. ⁴Wo à kə̀ dzèŋ Jòrosalèm fana, bʉ̀ʉ cos nə̀ fo’ nə dʉk fa wo də wo və bə̀boŋ. Ŋgàa ntum bə bʉ̀ ŋkwàha bwìŋ à dʉk fa wo sə̀’ də wo və bə̀boŋ, fana wo tsoho fa yà’wèŋ yusə̀ Nwì a gʉ̀ bohòwo. ⁵Fana bʉ̀ʉ mok sə̀ wo à dzəm, sə̀ wo yàwo ma bòp bʉ̀ʉ Faràsi wèŋ à lòkok, nə cep dʉk də, <<Wo tse’ ŋgòkom fa ndàaŋwè nə̀ yi ka ŋwə̀ Jus yeŋ tu, nə tsok fa wo ŋgòyù lʉ̀k Musì ŋkuŋ yi tse’ lùŋ nə̀ nà’a nə̀ kà mè.>>

⁶Ŋgàa ntum sə bə bʉ̀ ŋkwàha bwìŋ wèŋ à kə̀ be’lə mvwe’ mò’fis ŋgòtsərə bòŋsə bə ncèp ènə. ⁷Wo ànə cep ncèp ènə tə̀tè fana Pità lokok, nə dʉk də, <<Bwema am wèŋ, wèŋ rì sə̀’ dʉk də mvə̀’nə̀ yà’ à yèto, Nwì à cokfis mʉ mʉtsətsə’rə wèŋ ŋgòtsòho fa bʉ̀ lakmvum wèŋ Ntirə̀ nə̀ Bə̀boŋ nə, də ya mʉ tsoho nà’, wo yuk, nə dzəm. ⁸Fana Nwì, yi nə̀ yi rì ntʉʉm bwìŋ pwe’fo’ nə à nì tsə̀’ də yi jə bʉ̀ʉ sə̀ wo ka bʉ̀ʉ Jus yeŋ sə sə̀’. Yi à nì tsə̀’ bə mandzə̀ nə̀ də yi à fa yà’wèŋ Yòŋsə̀ nə̀ Rərɛŋ nə sə̀’ mvəsə̀ yi à fa vesùwèŋ. ⁹Yi à ka zəzok mʉtsətsə’rə vesùwèŋ nə ye wo niŋ. Yi à rɛŋsə ntʉʉm awo bʉ̀ʉsə̀ wo à dzəm bohòyi. ¹⁰A ye-a vɛ’nə, nə̀ ŋga’a nè’e wèŋ sə də wèeŋ mumsə Nwì yè’sə bʉ̀ʉ yà? Wèŋ sə mùmsə yi nə sə bə̀k naaŋ fa bʉ̀ ŋgàa yù mandzə̀ Jisòs yè’sə bum mok mʉ tuhù bʉ̀ʉ yà? Tàcicii avès nə ye vesùwèŋ à ka ŋgòbə̀k to yà’ wabə. ¹¹Ka vɛ’nə bə̀boŋ yeŋ. Vesùwèŋ dzəm, nə tse’ lùŋ bʉ̀ʉ bòvə̀m nə̀ Tà Jisòs sə̀’ mʉmvə̀’nə̀ wo yàwo sə sə̀’.>>

¹²Mvə̀’nə̀ wo à yuk vɛ’nə, wo cum gəe’. Pol bə Bànabà ye ŋgòtsòho fa yà’wèŋ nsàap maŋgəŋgèeŋ sə̀ Nwì a fàk fa bʉ̀ lakmvum wèŋ ndzə bohòwo. ¹³Wo ànə cep wes fana, Jem cep fis ye sə̀’ dʉk də, <<Bwema am, wèeŋ yu’rə a. ¹⁴Saimʉ̀ sə cèp rɛŋsə wes tsə gù mvə̀k nə̀ Nwì à yeto ŋgòjə bʉ̀ lakmvum wèŋ co bwìŋ, nə sə cok fis bwìŋ mʉtsətsə’rə yà’wèŋ də yà’a ye bʉ̀ʉ ye. ¹⁵Yu yè’sə mègù yəyərə̀ bə yusə̀ ŋgàa tsòhòbum Nwì wèŋ à cèep. Ŋwàk Nwì sə cèp dʉk də,

¹⁶<Anə̀ kə̀ ta, mʉ̀ bwi və, dʉ’ mʉ̀ʉ Tà.

Mʉ nə lokoksə ndap Devìd nə̀ nà’ à gbʉ̀ nə sə̀mok.

Mʉ nə fəsə və fə̀əm lak sə, nə ci tsə’rə fe’lə yà’ sə̀mok.

¹⁷Fana bʉ̀ʉ mok yà’a pwe’fo’ nə lap mandzə̀ Tà.

Bʉ̀ lakmvum sə̀ mʉ̀ à to wo ŋgòye bʉ̀ʉ sə̀ yàm yà’a.

¹⁸À cèp yè’sə Tà nə̀ yi à gʉ̀ bwìŋ ŋgòrì yè’sə taaŋ ntɛ̀ŋ nə.> >>

¹⁹Jem dʉk mali dʉk də, <<Bə və̀əm yàm, bʉ̀ʉ sə̀ wo sə bʉʉŋ və̀ bohòNwì ŋga wo bʉ̀ lakmvum yè’sə, ka bə̀boŋ də a fa wo ŋgə’ yeŋ. ²⁰Bòlɛ də, vesùwèeŋ com fa wo ŋwàk. A com megu fa wo də wo kà zʉzʉ sə̀ yà’a bʉp bʉ̀ʉsə̀ wo fa yà’ bohòrùm zʉ. Wo kà sàhà kè nto sə ko, kà ndʉəm kè nàm nə̀ yi kpʉ bə ndʉəm ye ndzə ni’ì zʉ. ²¹Bʉsə̀ sàp wùriŋ mvəsə̀ wo tagə̀ lʉ̀ʉk Musì mʉmvə̀’ànə mʉnə ndaap pìriyàa bʉ̀ʉ Jus wèŋ nùumbu dzə̀ lòoŋ, nə sə tsoho ncèp ye nə mvwe’ buhu lak lòoŋ.>>

Ŋwàk Nə̀ Wo À Fa Bʉ̀ Lakmvum

²²Ànə ye vɛ’nə fana, ŋgàa ntum sə bə bʉ̀ ŋkwàha bwìŋ bə bʉ̀ʉ cos nə pwe’ à dzəm mvwe’ mò’fis dʉk də wo cokfis bʉ̀ʉ səmok mʉnə kwe’ àwo, nə tum gesə lo wo Antiyòk anə bə Pol nə ye Bànabà wèŋ bəbɛ’. Wo a cok fis Judàs nə̀ wo to yi mok də Bàsabà, bə Silàs. Bwema sə wèŋ à sə jə bʉ̀ʉ yè’sə co bʉ̀ʉ sə̀ mantombì. ²³Wo à còm ŋwàk, nə tumsə wo bə zeŋ. Ŋwàk nə à sə cep də vɛ’: <<Vès, ŋgàa ntum bə bʉ̀ ŋkwàha bwìŋ sə̀ vèes bwema awèŋ, vès cèpsə vèsə weŋ bə̀boŋni. Wèŋ sə̀ wèŋ cu mvwe’ lak Antiyòk bə Sìriyà nə ye Sìlisiyà, sə̀ wèeŋ bʉ̀ lakmvum lòoŋ. ²⁴Vès yuk dʉk də bʉ̀ʉ səmok a tesə mʉŋgorə̀ vès, nə kə fa weŋ ŋgə’, nə cep bum mok sə̀ yà’ a gʉ̀ ntʉʉm awèŋ ŋgòtse’ tsətsərə̀. Yusə dʉk də vès a ka wo də wo kə gʉ vɛ’nə tum. ²⁵Vès a kə̀ cu bwì, nə dzəm sə̀’ mvwe’ mò’fis də vèes cok fis bʉ̀ʉ mok, nə tum wo bohòwèŋ. Wo nə lo bə Pol nə ye Bànabà wèŋ sə̀ vès dzəm wo nə̀bʉp. ²⁶A bə nà’ nə̀ à bwehe gu jo dʉk də wo à kpʉ bʉ̀ʉsə̀ wo sə fàk bohòJisòs Krɛst nə̀ yi Tà àvès. ²⁷Bum sə̀ vès sə com yè’sə, Judàs bə Silàs sə̀ vès sə tumsə wo nə tsoho fa weŋ yà’ bə cù sə̀’. ²⁸Ves Yòŋsə̀ nə̀ Rərɛŋ nə wèŋ a dzəm mvwe’ mò’fis dʉk də vèes kà weŋ ŋgə’ mòk wà bə̀k naaŋ fa, mègù dzə̀dzə̀ə sə̀ yà’ tse’ ŋgòye vɛ’nə yè’e: ²⁹Kà zʉzʉ sə̀ wo fa yà’ bohòrùm zʉ; kà ndʉəm zʉ; kà nàm nə̀ yi kpʉ bə ndʉəm ye ndzə ni’ì yi zʉ; wèeŋ kà sàhà kè nto sə ko. Wèeŋ gʉ-a mvəsə̀ vès dʉk yè’sə fana, ye də wèŋ gʉ̀ bə̀boŋ. Wèeŋ cum bə̀boŋ.>>

³⁰Ànə geŋ, wo tum bʉ̀ʉ sə wo lo Antiyòk anə. À kə̀ dzèŋ fo’, wo to benə bʉ̀ʉ sə̀ wo à dzəm sə pwe’ mvwe’ mò’fis, nə fa yà’wèŋ ŋwàk nə. ³¹Bʉ̀ʉ sə à ta ŋwàk nə, nà’ ni wo sə ntʉʉ̀, nə gʉ wo kwa wù kà fʉ̀k. ³²Judàs bə Silàs à cèp bə bwema sə wèŋ mvə̀k sə̀sap ntɛ̀ŋ. Wo à sə tip gʉŋsə yà’ bə̀boŋ. Judàs bə Silàs à ye yàwo sə̀’ ŋgàa tsòhòbum Nwì. ³³Wo à cu sàp fo’ bə̀boŋ tè fana bwema sə wèŋ me’rə wo bə̀boŋ. Wo à bwìŋ foho lòsə̀’ bohòbʉ̀ʉ sə̀ yà’wèŋ à tum wo sə. ( ³⁴Silàs à dzəm yi, nə kà ye sə bwìŋ lò.) ³⁵Pol bə Bànabà à cuuŋ Antiyòk anə bòŋ. Wo bə bʉ̀ʉ mok wèŋ à sə yə’rə, nə sə tsoho fa bwìŋ ncèp Tà Jisòs.

Pol Bə Bànabà Gà’a

³⁶Nùmbu nəmòk à kʉ̀rə, Pol dʉk fa Bànabà duk də, <<Vesùu bwi foho lo kɛ’ca mvwe’ lak sə̀ vesù à tsòho ncèp nə̀ Tà fo’ yà’a pwe’, ŋgòkə̀ yə bwema sə wèŋ, nə ja’a də wo sə gʉ̀ valɛ.>> ³⁷Bànabà à dzəm də bə Jon Mak wèeŋ lo bəbɛ’. ³⁸Pol tsərə ye dʉk də ka vɛ’nə yəyərə̀ yeŋ. Də bʉ̀ʉsə̀ nà’ ànə me’rə wo mvwe’ nzeŋgòŋ Pàmfiliyà, nə bwi lo yuye ŋga fàk ka ntòme. ³⁹Bə nà’ à kʉ̀ə̀m fo’ tə̀tè swɛ’lə lis fana, wo ga’a. Bànabà à jə Mak, bə nà’ ni ŋgwes ŋgòlòmvwe’ lak Sɛprò. ⁴⁰Pol jəŋ ye Silàs, bə nà’ lo yàwo sə̀’. Bwema sə à fa yi bohòTà bə bòvə̀m ye ŋgòjə ŋkərə̀ bohònà’. ⁴¹Yi à lòmvwe’ nzeŋgòŋ Siriyà bə Sìlisiyà nə sə tip gʉŋsə bʉ̀ʉ cos sə̀ fo’ sə.

Timatì Yù Pol Bə Silàs

¹Pol à sə lòmalì, nə kə dzeŋ Debè bə Listà. Ŋwə̀ nəmòk nə̀ yi à sə yùgə̀ mandzə̀ Jisòs à ye fo’ nə̀ wo togə̀ yi də Timatì. Ma ye à ye ŋwà Jus nə̀ yi à sə yù mandzə̀ Jisòs sə̀’. Tɛ̀’ ye à ye ŋwə̀ Gris. ²Bwema sə̀ mvwe’ lak Listà bə Àkonòm pwe’ à sə cèp dʉk də Timatìi ŋwə̀ nə̀ bə̀boŋ. ³Pol ànə dzəm də bə Timatì lo fana yi kom fa nà’ tu mbəmbam. Yi à gʉ̀ vɛ’nə bʉ̀ʉsə̀ bʉ̀ʉ Jus sə̀ wo à ye mvwe’ lak yà’sə pwe’ à rì də tɛ̀’ɛ Timatìi ŋwè lakmvum. ⁴Mvə̀’nə̀ wo à sə lòo, wo dzèŋ mvwe’ buk lak nə̀ fòpwe’, wo tsok fa yà’wèŋ bum sə̀ ŋgàa ntum nə ye bʉ̀ ŋkwàha bwìŋ sə̀ wo cu Jòrosalèm wèŋ à dzəm tes bə zeŋ mvwe’ mò’fis sə. Wo tsoho fa bʉ̀ʉ sə də yà’a noŋsə dzə̀dzə̀ə yà’sə bə̀boŋ. ⁵Fana bʉ̀ʉ cos à gʉ ghaha lòmantombì bə bum sə̀ wo à dzəm tse’ yà’, nə sə yam lo mantombì nùumbu pwe’.

⁶Ànə geŋ wo yuŋ ca mok mvwe’ ndʉ̀rə ŋgòoŋ Frijìyà bə Gàlesiyà bʉ̀ʉsə̀ Yòŋsə̀ nə̀ Rərɛŋ nə à ka wo mandzə̀ co wo tsoho ncèp nə mvwe’ nze Ɛsiyà fa. ⁷Wo à kə̀ dzèŋ mvwe’ ndʉ̀rə ŋgòoŋ Mìsiyà fana wo lap mandzə̀ dʉk də wo lo mvwe’ nze Bìtiniyà. Yòŋsə̀ Jisòs à ka wo mandzə̀ nə̀ ŋgòlòma nà’nə fa. ⁸Wo ga’a nə lo mok tə̀tè nə ca mvwe’ nzeŋgòŋ Mìsiyà, nə tsoŋ lo sə Truwà. ⁹Nùmbu ànə à ye, Pol ye nooŋ lo. Yi ye ŋwə̀ nəmòk nə̀ mvwe’ nzeŋgòŋ Màsìdoniyà ŋga nà’ tə, nə sə lɛŋ yi dʉk də, <<Və̀ mvwe’ nzeŋgòŋ Màsìdoniyà, nə kə tɛsə ves!>> ¹⁰Pol ànə ye nsàp lo ènə fana, ves fʉhʉ ŋgòye’e lo Màsìdoniyà anə.16:10 Ŋwə̀ nə̀ yi à còm ŋwàk ènə yèto ŋga’a fɛŋ ŋgòdʉk də, <<vès>> bʉ̀ʉsə̀ yi à be’lə bə Pol mvwe’ lak Truwà bə nà’ sə gi mok mvwe’ mò’fis. À ye vɛ’nə bʉ̀ʉsə̀ vès à tsərə sə ntʉʉ̀ vès dʉk də Nwì to ves ŋgòkə̀ tsòho fa bʉ̀ʉ sə̀ fo’ sə wèŋ Ntirə̀ nə̀ Bə̀boŋ nə.

Lidiyà Bə Bʉ̀ʉ Mok Wèŋ À Dzəm Jisòs

¹¹Vès à mè’rə fo’, nə ni ŋgwes, nə to yak lo rərəŋ mvwe’ lak Sàmòtirès. Tsok à rɛŋ vès lo mvwe’ lak Nàpolìs. ¹²Vès à mè’rə bwì fa’nə, nə lo mvwe’ lak Filìpi. Bʉ̀ʉ Rumà wèŋ à sə cu mvwe’ lak yà’sə wo. Nà’nə ntʉm lak nə̀ nà’à yèto mvwe’ nzeŋgòŋ Màsìdoniyà yi. Vès à cu fo’ nùumbu ŋkʉ̀ʉŋntɛ̀ŋ. ¹³Nùmbu dzə̀ à dzèeŋ, vès tesə mʉ ntòlak anə, nə lo mà ŋgʉ ndzəp. Vès à sə tsərə də vèes nə ye mvwe’ sə̀ bʉ̀ʉ Jus wèeŋ gʉ̀gə̀ pìriyà fo’. Vès à cu nze, nə sə taaŋ ves bə̀ba sə̀ wo à kə̀ benə fo’. ¹⁴Ŋwà nəmòk nə̀ yi à yuk yusə̀ vès à sə cèp sə à ye Lidiyà. Lak ŋwà ènə à ye Tìyatirà. Yi à sə sèeŋ cə̀ək sə̀ ntɛŋ gʉgʉŋ, sə̀ bə̀baŋ zènə zènə yà’a. Yi à ye ŋwà nəmòk nə̀ yi kùksəgə̀ Nwì. Tà Nwì à mùk ntʉm ye yi yu’rə yusə̀ Pol à sə cèp fana, ¹⁵yi bàptɛsə bə bʉ̀ʉ sə̀ mʉ nda’à yi pwe’. Yi to ves nə də a ye-a ŋga vès riŋ-a zìnə dʉk də yi a dzəm bohòTà fana vès və, vesiwèŋ kə cum nda’à yi. Yi à tà’ tə mègù vɛ’nə tə̀tè vès dzəm fa yi.

Mʉ Ndapndzəmə̀ Mvwe’ Lak Filìpi

¹⁶Nùmbu nəmòk à ye ŋga vès sə lo mvwe’ sə̀ wo gʉ̀gə̀ pìriyà fana vès kʉrə bə mʉŋwà nəmòk. Mʉŋwà nə ànə ye ŋkwɛ̀ŋ. Yi à tse’ yòŋsə̀ nə̀ bʉp ndzə ni’ì yi. Yòŋsə̀ nə sə gʉ yi, yi sə tsoho bum sə̀ yà’ cu ntòmantombì. Yi à sə tsòho vɛ’nə, wo sə lak yi mbàm. Yi à sə kap fa bʉ̀ʉ sə̀ wo à tse’ yi sə wèŋ mbàm wùriŋ. ¹⁷Yi à yù lòves Pol wèŋ. Yi sə gurə dʉk də, <<Bʉ̀ʉ yè’e wèeŋ ŋgàa fàak Nwì nə̀ yi Nwì nə̀ ghaŋ nə. Wo sə tsòho fa weŋ mvə̀’nə̀ aco wèŋ tse’ lùŋ.>> ¹⁸Yi à gʉ̀hʉ vɛ’nə mʉnə nùumbu ŋkʉ̀ʉŋntɛ̀ŋ, tə̀tè ntʉm à yaaŋ Pol yi jok. Fana Pol bʉʉŋ cep bohòyòŋsə̀ nə dʉk də, <<Mʉ̀ sə cep mʉnə ŋàaŋ liŋ Jisòs də wu tesə ndzə ni’ì yi anə.>> Yòŋsə̀ nə à tesə ndzə ni’ì yi anə sə̀’ ghà nà’nə.

¹⁹Mvəsə̀ bʉ̀ʉ sə̀ wo à tse’ nà’ sə à yə də mandzə̀ mbàm àwo loho laŋ, fana wo tap ko Pol bə Silàs. Wo soŋ jəŋ lo yà’wèŋ mʉ ntɛɛ̀ŋ mvwe’ sə̀ wo sakgə̀ nzak. ²⁰Wo jəŋ və yà’wèŋ bohòbʉ̀ʉ ŋgàa sak nzak bʉ̀ʉ Rumà wèŋ. Wo tsok fa yà’ dʉk də, <<Bʉ̀ʉ yè’e, wo bʉ̀ʉ Jus, nə sə fa ŋgə’ mʉ ntòla’à vès. ²¹Wo sə tsòho bum lak sə̀ lʉ̀k avès sə kà vɛ’nə dzəm. Vèes bʉ̀ʉ Rumà fana kaco vès dzəm yà’ yeŋ.>> ²²Kwe’ bʉ̀ nə̀ wo à ye fo’ nə pwe’ à be’lə ŋgòfa Pol bə Silàs ŋgə’. Ŋgàa sak nzak sə wèŋ à sàrə wes fa Pol bə Silàs cə̀k mʉ ni’ì pwe’, nə fa ŋàŋ dʉk də bwìiŋ ləp yà’wèŋ bə ŋkwɛ̀s. ²³Wo ànə ləp jamsə wo bə̀boŋ fana, wo kə nisə wo ndapndzəm. Wo tsok fa ŋgà kʉ̀k ndapndzəm nə də nà’a lok yà’ bə̀boŋ. ²⁴Mvə̀’nə̀ ŋgà kʉ̀k ndapndzəm nə à yuk ncèp ènə fana yi gesə yà’ bə rum nə̀ mʉtsətsə’rə̀, nə so fa yà’wèŋ ruk.

²⁵À kə̀ dzèŋ co nə̀ ntəntʉm tsok fana, Pol bə Silàs sə gʉ̀ pìriyà, nə sə yəm fa Nwì ŋkì. Bʉ̀ ŋgàa ndapndzəm mok sə wèŋ sə yu’rə. ²⁶Wo yuk-à, ndapndzəm nə tsoho bə kùum sə pwe’. Nà’ tsoho nsàp nə̀ bə jòŋ. Ncùu sə muhu ca sə̀’ jwaŋ. Kwaŋ ŋgàa ndapndzəm sə pwe’fo’ fweeŋ gbʉ sə nze. ²⁷Ŋgà kʉ̀k ndapndzəm nə à yə̀əŋ lòkok, nə ye ŋga ncùu sə nòto. Yi tsəm dʉk də ŋgàa ndapndzəm sə wèŋ tesə lòwes laŋ. Fana yi soŋ cok fis fèk ye də yi zə ni’ ye.16:27 À sə ye ŋga ŋgàa ndapndzəm tesə bisə na wo nə zə ŋgà kʉ̀’ ndapndzəm nə mandzə̀ nə̀ bə ŋgə’.²⁸Pol gham nà’ nsàp nə̀ co ŋgì loho yi, nə sə dʉk də, <<Kà ni’ yòwà bʉpsə̀, vès cu fɛnə lòoŋ!>> ²⁹Ŋgà kʉ̀k ndapndzəm nə à to də wo jəŋ və fa yi laàm. Yi caŋ ni mbwa, nə kə gbʉ nooŋ ŋgʉ ni’ì Pol bə Silàs sə nze, nə sə kaŋ jìkjìkjìk. ³⁰Fana yi fis yà’wèŋ sə mbiŋ. Yi fek wo dʉk də, <<Tà wèŋ, aco mʉ̀ gʉ yè’sə yà ŋkuŋ ya mʉ tse’ lùŋ ɛ?>> ³¹Wo dʉk fa nà’ də, <<Dzəm bohòTà Jisòs ya wu nə tse’ lùŋ, wù bə ndap yòpwe’.>> ³²Wo tsoho fa nà’ bə bʉ̀ʉ sə̀ mʉ nda’à yi pwe’fo’ ncèp nə̀ Tà nə. ³³À ye sə̀’ ghà nà’nə bə ndzəm nà’nə ŋgà kʉ̀k ndapndzəm nə à jə wo, nə kə cuk fa wo mvwe’ awo sə làaŋ pwe’fo’. Yi bə ndap ye pwe’ à bàptɛsə kɛ̀’ mò’fis. ³⁴Yi jəŋ lo Pol bə Silàs mʉ nda’à yi, nə fa yà’wèŋ bɛŋ də yà’a zʉ. Yi bə ndap ye nə pwe’ à rwiŋ bə kwəkwa, bʉ̀ʉsə̀ wo a dzəm mok Nwì.

³⁵Tsok ànə rɛŋ, nə̀ zəzòŋ fana ŋgàa sak nzak bʉ̀ʉ Rumà wèŋ tum vesə dògarì. Wo fa yà’wèŋ ŋàŋ dʉk də yà’a kə tsok də wo me’rə bʉ̀ʉ yà’sə wèŋ wo lo. ³⁶Ŋgà kʉ̀k ndapndzəm nə à kə̀ tsə̀’ fa Pol dʉk də, <<Ŋgàa sak nzak sə wèŋ fa vèsə ŋàŋ də wo me’rə weŋ Silàas lo. Aco wèŋ lo yu awèŋ bə fifi.>> ³⁷Pol dʉk fa dògarìi sə wèŋ də, <<Wo a ka nzak àvès sə̀’ sak lok fana wo ləp ves mʉtsətsə’rə bwìŋ jì njo ŋga vès tse’ ŋàaŋ sə̀ bʉ̀ʉ Rumà wèŋ tse’. Wo a nisə ves ndapndzəm, nə sə dzəm də wo me’rə swihi ves swìhi. Kwɛ’fò, anə kà vɛ’nə fàk.16:37 À sə ye co ŋwè lak mòk nə̀ zok bʉʉŋ ŋwə̀ə Rumà. Wo à sə kà ŋwə̀ə Rumà ndapndzəm nduk nisə̀gə̀ bwɛ̀rɛ ŋgà sa’ nza’ nə bʉə fàak ye. Ŋgàa sak nzak bʉ̀ʉ Rumà sə nə və tsooŋ fɛɛŋ bə tu awo, ŋkuŋ nə fis me’rə ves.>> ³⁸Dògarìi sə wèŋ à foho lòo, nə kə tsok fa ŋgàa sak nzak sə cùu Pol sə. Wo ànə yuk dʉk də Pol bə Silàas bʉ̀ʉ Rumà fana wʉə ko wo. ³⁹Wo lo, nə kə lɛŋ sə̀swìfa bohòyà’wèŋ. Wo fis yà’wèŋ mʉ ndapndzəmə̀ anə, nə dʉk fa yà’wèŋ dʉk də aco yà’ tesə mʉ ntòlak anə, nə lo. ⁴⁰Pol bə Silàs à tesə mʉ ndapndzəmə̀ anə, nə lo nda’à Lidiyà. À kə̀ dzèŋ fo’, wo tseŋ bwema sə̀ wo à dzəm Jisòs. Wo tipsə gʉŋsə yà’, nə lo.

Yusə̀ Yà’ À Ye Mvwe’ Lak Tètàlonikà

¹Wo à cà mvwe’ lak Àmfìpolìs bə lak Àpòlòniyà, nə dzeŋ Tètàlonikà. Ndap pìriyà bʉ̀ʉ Jus wèŋ à ye fo’. ²Sə̀’ mʉ mvə̀’nə̀ Pol gʉ̀hʉ ləəŋgə̀ səsa sə fana, yi à lòmʉmvwe’ ndap pìriyà nə. Yi à cu mvwe’ lak yà’sə ntɛŋ tɛ’. Nùumbu dzə̀ lòoŋ, yi sə fenə bə bòp bʉ̀ nə̀ fo’ bə bum sə̀ yà’a ndzənə ŋwàk Nwì. ³Yi à sə tsòho, nə sə ni tsok fa yà’wèŋ nja dʉk də, <<Ŋkum ŋgà gèm bwìŋ nə̀ Nwì ànə dʉk də yi nə tum nə, à tse’ ŋgòyə ŋgə’ fana nə kpʉ, nə luŋ sə̀mok. Jisòs nə̀ mʉ̀ tsə̀’ weŋ liŋ ye nè’nə, yi Ŋkum ŋgà gèm bwìŋ nə.>> ⁴Mok wèŋ à dzəm, nə be’lə lo mok ma nə̀ Pol bə Silàs. Bòp bʉ̀ nəmòk wùriŋ sə̀ wo à ye bʉ̀ lakmvum, nə sə kuksə Nwì, à dzəm sə̀’. Bə̀ba mok wùriŋ sə̀ wo mantombì à dzəm sə̀’.

⁵Bʉ̀ʉ Jus wèŋ à yè ŋgòwa də bwìŋ sə dzəm vɛ’nə bʉ̀ʉ yà lɛ? Fana wo lo, nə kə to benə ŋgàa gha’ ŋgòŋ sə mandzə̀ mvwe’ mò’fis. Nà’ à ye kwe’ nə̀ ŋgògʉ̀ lak sə curə nə̀bʉp. Wo kə ni lap ndap ŋwə̀ nəmòk nə̀ liŋ yee Jasòŋ. Wo à sə làp mandzə̀ nə də wo ye Pol bə Silàs mbwa, nə jəŋ lo yà’wèŋ mvwe’ kaŋsurù. ⁶Wo à ka yà’wèŋ ye, fana wo soŋ jəŋ lo Jasòŋ nə bə bwema mok sə̀ wo à dzəm Jisòs, nə kə fa bohòbʉ̀ʉ ŋgàa sak nzak sə mvwe’ ntʉm lak ànə. Wo gurə, nə sə dʉk də, <<Bʉ̀ʉ yè’e wèŋ sə gʉ̀ fana ŋgə’ sə tesə ma nə̀ fòlòoŋ. Wo nə və̀ nə ŋga’a mvwe’ lak yàvès sə̀’. ⁷Jasòŋ ko noŋsə wo mʉ nda’à yi. Wo pwe’, nə̀ mò’fis kà lʉ̀ʉk ŋkum àvès nə̀ ghaŋ nə̀ mvwe’ lak Rumà sə nòŋsə̀gə̀. Wo sə cèp də ŋkum mòk cu fe’lə nə̀ liŋ yee də Jisòs.>> ⁸Wo ànə cep nsàp ncèp ènə, fana kwe’ bʉ̀ nə̀ wo sakgə̀ kaŋsurù bə bʉ̀ʉ mok sə pwe’ à ŋàk kɛ’cà maŋgəŋgèŋ. ⁹Bʉ̀ʉ kaŋsurù sə wèŋ à gʉ̀ʉ, fana Jasòŋ bə bʉ̀ʉ ye wèŋ lak mbàm sə̀ wo kogə̀ ŋwè, yi lak yà’ ŋkuŋ wo me’rə yi. Wo lak yà’ fana wo me’rə yà’wèŋ lo.

Yusə̀ Yà’ À Ye Mvwe’ Lak Berà

¹⁰Ndzəm à sèŋ ntɛ̀ŋ, bwema sə̀ wo à dzəm sə wèŋ tumsə lo Pol bə Silàs mvwe’ lak Berà. Wo à kə̀ dzèŋ fo’, wo sə lo mvwe’ ndap pìriyà bʉ̀ʉ Jus wèŋ. ¹¹Bʉ̀ʉ sə̀ fo’ à bòvə̀m nə ghak bʉ̀ʉ sə̀ wo cu mvwe’ lak Tètàlonikà wèŋ. Wo à yu’rə ncèp nə bə ntʉm nə̀ kwəkwa wùriŋ. Wo à sə ta ŋwàk Nwì nə nùumbu pwe’ də ya ŋga wo riŋ-a yàwo sə̀’ dʉk də yusə̀ Pol sə cep sə vɛ’nə nə̀ zìnə àlɛ? ¹²Bʉ̀ʉ sə̀ wo à dzəm à ye cɛ̀bʉ̀ə̀. Bàa mok sə̀ ghaŋ bə mbəmbam wèŋ à dzəm sə̀’ ŋga wo à ye bʉ̀ lakmvum

¹³Bʉ̀ʉ Jus sə̀ mvwe’ lak Tètàlonikà wèŋ ànə yuk dʉk də Pol tsoho ncèp Nwì mvwe’ lak Berà, fana wo və, nə ye ŋgòfʉəpsə fa bʉ̀ʉ sə̀ fo’ sə mbʉəp nə̀ bʉp. ¹⁴Ànə ye vɛ’nə ntɛ̀ŋ, bwema sə̀ wo à dzəm sə wèŋ jəŋ lo Pol mà ŋgʉ ndzəp də yi lo. Silàs bə Timatì wèŋ à mam yàwo Berà anə. ¹⁵Bʉ̀ʉ sə̀ wo à sə jə lòPol sə à lòtə̀tè kə dzeŋ mvwe’ lak Atèn ŋkuŋ wo bwi foho və fe’lə Berà anə. Pol à dʉk wo də yà’wèeŋ kə tsok Silàs bə Timatì də yà’wèeŋ yuŋ və yi nə̀nàk.

Yusə̀ Yà’ À Ye Mvwe’ Lak Atèn

¹⁶Mvə̀’nə̀ Pol à sə cu mvwe’ lak Atèn anə ŋgòtək Silàs bə Timatì, fana ntʉm ye kà sə kwa lok. Yi à sə kà kwəkwa tse’ bʉ̀ʉsə̀ yi à sə yə ŋga tàap bumlak co rùm rwiŋ mvwe’ ntʉm lak ànə vɛ’ɛ dak. ¹⁷Yi à lòmʉmvwe’ ndap pìriyà bʉ̀ʉ Jus wèŋ, nə sə cep fenə cù mbwa bə bʉ̀ʉ Jus, nə ye bʉ̀ʉ sə̀ wo kùksəgə̀ Nwì ŋga wo bʉ̀ lakmvum sə̀’. Yi sə fenə mʉ ntɛɛ̀ŋ sə̀’ nùumbu pwe’ bə bʉ̀ʉ sə̀ wo və-a fo’ na. ¹⁸Yi à sə fenə mok bə cicàa səmok sə̀ wo to wo də Èpàkurà, bə mok də Sìtoɛ̀k wèŋ sə̀’. Mok à sə dʉk də, <<Ŋgà bùp cùu sə̀ wà ènə sə də yi cep yè’sə yà lɛ?>> Mok dʉk yàwo də, <<Yi sə gʉ̀ co yi sə cep bə nsàap nwìi səmok sə̀ yà’ ka fɛɛŋ yeŋ.>> Wo à dʉk vɛ’nə bʉ̀ʉsə̀ Pol à sə tsòho bə liŋ Jisòs, nə ye mvəsə̀ ŋgòlòkok mvwe’ kpʉ. ¹⁹À ye vɛ’nə fana, wo to lo Pol mvwe’ kwe’ Àripagù wèŋ. À kə̀ dzèŋ fo’, wo dʉk fa nà’ dʉk də, wo sə dzəm də wo rɛɛŋ bə nsàp yəyə’rə̀ nə̀ fi nə̀ nà’ sə cèp bə zeŋ nè’nə. ²⁰Bum mok sə̀ nà’ sə tsòho sə nsàap bum sə̀ wo ka yà’ yàwo riŋ yuk, fana wo sə dzəm ŋgòrì də yà’a yà’sə da lɛ? ²¹Wo sə dʉk vɛ’nə ŋga bwe nze Atèn, nə ye bə bʉ̀ʉ sə̀ wo à coho və̀ fo’ və̀ə wèŋ pwe’ à sə dzəmgə̀ ŋgòcuuŋ, nə sə yu’rə, nə sə tsoho nzu sə̀ wo yu’ tsə yà’ ghà nə.

²²Pol à lòkok təəŋ mʉtsə̀ mvwe’ kwe’ Àripagù wèŋ nə. Yi dʉk fa yà’wèŋ dʉk də, <<Wèŋ bʉ̀ʉ Atèn, mʉ̀ sə ye də weŋ fa ntʉm awèŋ bohònwìi awèŋ wùriŋ. ²³Ye də mʉ̀ sə tsə̀’ vɛ’nə bʉ̀ʉsə̀ mʉ̀ ànə sə gi ca, nə sə kʉk ja’a kɛ’ca bum sə̀ wèeŋ kùksəgə̀ yà’, fana mʉ̀ ye kàm mòk nə̀ wo còm mbwa dʉk də, <BohòNwì nə̀ wo ka yi riŋ.> Mʉ̀ sə tsə̀’ rɛŋsə fa weŋ yè’e yi nə̀ wèŋ a sə kùksə yi ŋga wèŋ ka yi riŋ nə. ²⁴Nwì nə̀ yi à gʉ̀ nzeŋgòŋ, nə ye bə bum sə̀ yà’a ca pwe’, yi Tà nə̀ mʉbu bə nə̀ sə nze yi. Yi kà mʉnə ndap sə̀ wo ci fa nwì wèŋ yà’ bə bo cugə̀. ²⁵Ka də yi sə jamə yu səmok sə̀’ də aco ŋwè gʉ fa yi sə̀’ yeŋ. A vɛ’nə bʉ̀ʉsə̀ a yi nə̀ yi fagə̀ bwìŋ pwe’fo’ yòŋsə̀, nə ye bə yà lòoŋ sə̀ bwìŋ dzəm yà’. ²⁶Yi à gʉ̀ fis nsàap bʉ̀ʉ sə̀ wo zəzok sə̀ wo cu mʉ nzeŋgòoŋ fɛɛŋ pwe’ ndzənə ŋwə̀ nə̀ mò’fis. Yi à gàpsə ndʉ̀rə ŋgòŋ sə də nsàp bʉ̀ nè’e nə cum fɛŋ bə fa’ yi. Yi à fʉ̀hʉ fa bòp lak nə̀ fòpwe’ mvə̀k nje ŋgòcu sə̀’ yi. ²⁷Yi ànə gʉ yè’sə vɛ’nə ya bwìiŋ lap yi. Də mvə̀’nə̀ wo sə lap yi, kàmòk wo nə sə lap ghasə kɛ’cà yi, fana nə ye yi. Nwì ka ye sə̀sap bohòvesùwèŋ lɛ yeŋ. ²⁸Ŋwə̀ nəmòk à dʉk də, <A cugə̀ə, nə sə cum ŋwʉm, nə sə gihi kɛ’ yè’sə bə ŋàaŋ sə̀ ye.> Yà’ mègù sə̀’ mʉ mvə̀’nə̀ ŋgàa còm ŋwàk awèŋ mok à còm dʉk də, <Vèes yàvès sə̀’ bwe ye.> ²⁹Nə yeè nə dʉk də, mvə̀’nə̀ vesùwèeŋ bwe Nwì, a kà də vesùwèeŋ tsərə də yi səsə co yumok sə̀ bwìŋ a jə ŋkərə̀ àwo ŋgògʉ̀ bə ntɛŋ kè lìs àlɛ tsərə̀. ³⁰Yusə̀ bwìŋ à sə gʉ̀ mantombì ŋga wo ka riŋ fana, Nwì a jə càsə yà’sə pwe’ co yusə̀ wà. Nə̀ ŋga’a nè’e fana yi sə cèp bohòndàaŋwè nə̀ yi fòpwe’ ŋgòkupsə, nə bwi fa bʉp ye ŋkwɛ̀ŋ. ³¹Yè’sə vɛ’nə bʉ̀ʉsə̀ yi a fʉ̀hʉ nòŋsə nùmbu nə̀ yi nə sak nzeŋgòŋ nə pwe’fo’. Səsak ènə nə ye bə zìnə. Yi nə sak bə cùu ŋwə̀ nə̀ yi a cok nòŋsə nà’. Yi a nìtsə̀’ dʉk də yè’sə zìnə bə mandzə̀ nə̀ də yi a lòkoksə ŋwə̀ ènə mvwe’ kpʉ.>>

³²Pol ànə cep ncèp nə̀ də ŋgòlòkok mvwe’ kpʉ fana bʉ̀ʉ sə̀ wo à sə yu’rə sə ga’a bòp ba. Mok à sə ywì’lə yi co ləm, fana mok dʉk yàwo də, wo sə dzəm ŋgòyuk mali yà’ sə̀mok. ³³Fana Pol me’rə mvwe’ kwe’ nə. ³⁴Bʉ̀ʉ mok à be’lə ma nə̀ nje, nə dzəm bohòJisòs. Mòk nə̀ yi à ye mʉŋgorə̀ bʉ̀ʉ sə̀ wo à dzəm sə wèŋ à ye Diyonisù, nə̀ yi à ye ŋwə̀ə kwe’ Àripagù nə. Ŋwà mòk à ye sə̀’ nə̀ liŋ ye Dàmaris, nə ye bə mok wèŋ sə̀’.

Yusə̀ Yà’ À Ye Mvwe’ Lak Korè

¹Ghà nə̀ Pol ànə cep mesə mʉ kwe’ Àripagù anə, fana kà mok sàp yi yè’e nə lo mvwe’ lak Korè. ²À kə̀ dzèŋ fo’, yi tseŋ ŋwə̀ Jus mòk fo’. Liŋ ye à ye də Àkwilà. Wo à dzə yi mvwe’ lak Poŋtòs. Ŋwə̀ ènə bə ŋgwe ye Prìsiliyà à mè’rə nzeŋgòŋ Italì, nə və fa’nə sə̀’ ghà anə, ŋga ka ntòsàp. Wo ànə yè’e və bʉ̀ʉsə̀ ŋkum Rumà nə̀ wo à sə to yi dʉk də ŋkum Kladiyòs à dʉk də bʉ̀ʉ Jus sə̀ wo cu mvwe’ lak Rumà pwe’, wo lo. Pol ànə kə ye wo. ³Bə yà’wèŋ à sə cu mvwe’ mò’fis bʉ̀ʉsə̀ wo à sə gʉ̀ sə̀’ nsàp fàk nə̀ mò’fis. Bə yà’wèŋ à sə gʉ̀hʉ sèeŋ nsàap tàp mok, wo to yà’ də teèŋ, nə sə ko mbàm fo’. ⁴Nùumbu dzə̀ à sə ye pwe’, Pol lo mʉnə ndap pìriyà bʉ̀ʉ Jus wèŋ. Yi sə lo mbwa ŋgòkə̀ fenə nə cep rɛŋsə bum bə bʉ̀ʉ Jus nə ye bʉ̀ʉ Gris wèŋ də yà’wèeŋ riŋ də yusə̀ yi sə cèep sə zìnə.

⁵Ghà nə̀ Silàs bə Timatì ànə me’rə və nzeŋgòŋ Màsìdoniyà, nə kə tseŋ Pol, fana yi me’rə bo fàak ye sə, nə sə tsoho megu ye mok ncèp nə. Yi sə tsoho fa bʉ̀ʉ Jus wèŋ dʉk də, Jisòs nə Ŋkum ŋgà gèm bwìŋ nə̀ Nwì à dʉk də yi nə tum nə. ⁶Wo bɛŋ yusə̀ yi sə cèep sə, nə to kɛ’ca liŋ ye bʉp, fana yi satop sə̀’ nə̀bʉp, nə sə kɛ’sə mak mfə̀mfə sə̀ ndzənə cə̀ək ye. Yi sə cep bohòyà’wèŋ dʉk də, <<Wèeŋ bisə-a, wèŋ bɛŋ tu awèŋ. Bo yàm ka ca yeŋ. Ye jəŋ nə̀ ŋga’a nè’e nə lo mantombì, mʉ nə sə tsoho fa ncèp nə mok bohòbʉ̀ lakmvum.>> ⁷Yi à ye’e, nə sə kə cum mʉnə ndap ŋwə̀ nəmòk nə̀ liŋ ye də Titiyòs Jostòs. Ŋwə̀ ènə à ka ŋwə̀ə Jus yeŋ, nə sə kuksə Nwì. Ndap ye nə à təə kəp lògù ŋgʉ ndap pìriyà bʉ̀ʉ Jus wèŋ vɛ’. ⁸Ŋwə̀ nəmòk nə̀ yi à ye ŋwə̀ nə̀ mantombì mʉnə ndap pìriyà bʉ̀ʉ Jus nə, nə̀ liŋ ye à ye Kripòs, à dzəm bohòTà Jisòs bə ndap ye pwe’. Bʉ̀ʉ səmok sə̀’ sə̀ mvwe’ lak Korè anə ŋkʉ̀ʉŋntɛ̀ŋ à yuk ncèp nə̀ Nwì nə sə̀’, nə dzəm, fana nə baptɛsə.

⁹À ye nùmbu mòk nə̀ ndzəmə̀ Pol ye lo, fana Tà Jisòs tsok fa yi ndzənə lo sə dʉk də, <<Kà də wu wəp dʉk. Sə tsoho mali, nə kà teŋsə̀. ¹⁰Bʉsə̀ mʉ tə vesù. Ŋwə̀ nəmòok nə kà mandzə̀ nə̀ ŋgògʉ̀ wu bʉp tse’. A vɛ’nə bʉ̀ʉsə̀ bwìiŋ mvwe’ ntʉm lak ènə ŋkʉ̀ʉŋntɛ̀ŋ sə̀ wo bʉ̀ʉ am.>> ¹¹Ànə ye vɛ’nə, Pol cum fo’ ŋkà’ŋgòŋ mò’fis bə bwes. Yi sə yə’rə fa bʉ̀ʉ sə̀ fo’ sə ncèp nə̀ Nwì.

¹²Ghà nə̀ wo ànə koksə Galiyòdə yi Govənòmvwe’ nzeŋgòŋ Gris nə fana bʉ̀ʉ Jus wèŋ kum ni’, nə ko lo Pol mʉ kot bohòyi. ¹³Wo dʉk də, Ŋwə̀ nè’e yi sə làp mandzə̀ ŋgògʉ̀ də bwìiŋ sə kuksə Nwì nsàp mandzə̀ nə̀ lʉ̀k sə kà vɛ’nə dʉk. ¹⁴Pol à sə də yi muk cù ŋgòcèep, fana Galiyòdʉk fa bʉ̀ʉ Jus sə wèŋ dʉk də, <<Anə ye-a dʉk də ŋwə̀ ènə fɛ̀ŋ yumok bwɛ̀rɛ mʉ̀ ko ntʉm nə yu’rə fa weŋ bə̀boŋ. ¹⁵Fana wèŋ sə jə və̀ fa mʉ nzak ncèep cù, nə ye bə liŋ bum awèŋ sə̀ wèeŋ toho kɛ’càgə̀ yà’, nə ye fe’lə bə lʉ̀ʉk awèŋ wèŋ. Mʉ nə kà yàm yà’sə sak, wèeŋ du, nə kə sak yà’ sə wèŋ.>> ¹⁶Yi bɛ’ fis yà’wèŋ mʉ kot anə. ¹⁷Wo pwe’ à kə̀ ko ŋwə̀ nəmòk nə̀ liŋ ye à ye də Sostinì. Yi à ye ŋwə̀ nə̀ mantombì mʉnə ndap pìriyà bʉ̀ʉ Jus wèŋ nə yi. Wo à ləp yi sə ntòmbi kot nə. Galiyòkà mbɛŋ nə̀ mbɛŋ kom lok.

Pol Bwì Foho LòMvwe’ Lak Antiyòk

¹⁸Pol à cu mali bə bwema sə̀ wo à dzəm sə wèŋ mvwe’ lak Korè anə mʉnə nùumbu ŋkʉ̀ʉŋntɛ̀ŋ. Ànə geŋ, yi bə Prìsiliyà nə ye Àkwilà wèŋ me’rə bwema sə, nə kə ni ŋgwes nə̀ nà’ à sə lòmvwe’ nzeŋgòŋ Sìriyà. À kə̀ dzèŋ mvwe’ lak Sèncerì yi su tu ŋgòkə̀ nìŋ də yi rusə kə̀kàk ye nə laŋ. ¹⁹Wo à kə̀ dzèŋ mvwe’ lak Efesò, fana Pol bə Prìsiliyà nə ye Àkwilà wèŋ ga’a fo’. Yi lo ye sə mʉ ndap pìriyà bʉ̀ʉ Jus wèŋ, nə sə kə ce’e fenə mbwa bə bʉ̀ʉ Jus sə wèŋ. ²⁰Wo à dʉk yi dʉk də bə yà’wèeŋ cum fo’ sə̀sap ntɛ̀ŋ, fana yi kà dzəm. ²¹Mvə̀’nə̀ yi à sə lòsə, yi dʉk fa bʉ̀ʉ sə wèŋ dʉk də, <<A ye-a ŋga Nwì fa ŋàŋ, fana mʉ̀ bwi və fe’lə sə̀mok, nə kə ye weŋ.>> Yi à cèp wes vɛ’nə, fana yi ni ŋgwes, nə lo yuye. ²²Yi à kə̀ wɛ̀s mvwe’ lak Sìsàriyà, nə ca lo Jòrosalèm, nə kə cepsə bʉ̀ʉ cos nə̀ fo’. Yi à cèpsə wes yà’wèŋ, fana yi ye’e lo mvwe’ lak Antiyòk. ²³Yi ànə cum fo’ ghàr, fana yi lo nə ca mvwe’ nzeŋgòGàlesiyà bə Frijìyà, nə sə tipsə gʉŋsə lo bʉ̀ ŋgàa yù mandzə̀ Jisòs pwe’fo’.

ÀpolòTsòho Ntirə̀ Nə̀ Bə̀boŋ Nə Bə Ŋàŋ

²⁴Ŋwə̀ Jus mòk à ye, wo to yi də Àpolò. Yi à və̀, nə sə cum mvwe’ lak Efesòŋga wo à dzə yi mvwe’ lak Àlèsandìriyà. Yi à rì ŋgòcèp bòŋsə cù, nə riŋ ŋwàk Nwì sə̀’ nə̀bʉp. ²⁵Yi à ye ŋwə̀ nə̀ wo à tsə̀’ rɛŋsə fa yi mandzə̀ nə̀ Tà Jisòs. Yi à fa ntʉm ye pwe’ ŋgòsə cèp, nə sə yə’rə fa bwìŋ bum sə̀ yà’ sə kùm liŋ Jisòs pwe’fo’ zìnə. Yumok ye ləlɛ sə̀’, nə̀ dʉk də yi à rì mègù bàptɛ nə̀ Jon. ²⁶Yi à sə cèp mʉnə ndap pìriyà bʉ̀ʉ Jus wèŋ, nə kà wʉə koksə̀ lok. Prìsiliyà bə Àkwilà à yuk mvəsə̀ yi à sə cèp, fana wo to lo yi nda’à wo. À kə̀ dzèŋ fo’, wo tsoho rɛŋsə tsə’rə wesə fa nà’ mandzə̀ Nwì yəyərə̀. ²⁷Ànə geŋ, Àpolònə dʉk də yi dzəm ŋgòlòmvwe’ nzeŋgòŋ Gris, fana bʉ̀ ŋgàa yù mandzə̀ Jisòs mvwe’ lak Efesòwèŋ tɛsə yi bə mandzə̀ nə̀ də wo à còm tipsə gèsə lòbwema sə̀ mvwe’ nzeŋgòŋ Gris sə wèŋ ŋwàk dʉk də Àpolòo kə̀ dzèeŋ, yà’wèŋ jəŋ nà’ bə̀boŋ. Yi ànə kə dzeŋ, fana bum sə̀ yi à sə cèp yà’, à tɛsə bwema sə wèŋ wùriŋ. Wo ànə dzəm bʉ̀ʉ bòvə̀m nə̀ Nwì nə. ²⁸Mvə̀’nə̀ yi à sə cèp bə ŋàŋ wùriŋ sə, fana bə bʉ̀ʉ Jus wèŋ fenə, yi ghak yà’wèŋ mʉ lisə̀ bwìŋ jəja. Yi sə taŋ fis ndzənə ŋwàk Nwì dʉk də Jisòos Ŋkum ŋgà gèm bwìŋ nə̀ Nwì à dʉk də yi nə̀ tum vèsə nə.

Pol Mvwe’ Lak Efesò

¹Àpolòànə ye mvwe’ lak Korè, fana Pol gi ca mvwe’ ntònzeŋgòànə, nə kə dzeŋ mvwe’ lak Efesò. À kə̀ dzèŋ fo’, yi ye bʉ̀ʉ mok sə̀ wo à sə yù mandzə̀ Jisòs. ²Yi fek yà’wèŋ dʉk də, yà’ ànə tse’ Yòŋsə̀ nə̀ Rərɛŋ nə ghà nə̀ yà’wèŋ ànə dzəm Jisòs laŋ àlɛ? Wo dʉk fa yi dʉk də, <<Vès ka yàvès liŋ yumok dʉk də Yòŋsə̀ nə̀ Rərɛŋ yuk yuk.>> ³Pol fek fe’lə wo də, <<Ànə geŋ wèŋ bàptɛsə nsàp bàptɛ yà?>> Wo də ànə ye bàptɛ Jon. ⁴Yi tsok fe’lə fa yà’wèŋ dʉk də, <<Bàptɛ Jon ànə ye də a bàptɛsə bʉ̀ʉ sə̀ wo à kupsə ntʉm bə bʉp awo sə̀ wo à sə gʉ̀ʉ. Yi Jon nə à tsòho fa bʉ̀ʉ Izùrɛ wèŋ də yà’wèeŋ dzəm bohòŋwə̀ nəmòk nə̀ nà’ sə və̀ maŋkwɛ̀ɛŋ yi. Ŋwə̀ nə̀ yi à sə dʉk də wo dzəm nà’ nə à ye Jisòs.>> ⁵Wo ànə geŋ də wo yuk vɛ’nə, fana wo bàptɛsə fe’lə sə̀mok mʉnə liŋ sə̀ Tà Jisòs. ⁶Pol naaŋ fa yà’wèŋ bo, fana Yòŋsə̀ nə̀ Rərɛŋ nə və bohòwo. Wo sə cep ncèep lak mok sə̀ bwìŋ ka yà’ riŋ, nə sə tsoho bum mok sə̀ Nwì à sə tsə̀’ fa wo. ⁷Wo à ye lòoŋ fo’ co bwìŋ hum-ncòp-ba.

⁸Pol à lòmʉmvwe’ ndap pìriyà bʉ̀ʉ Jus wèŋ. Mʉnə ŋwʉ tɛ’, yi sə cep bə bʉ̀ʉ sə wèŋ, nə kà wəp lok. Yi à fenə bə yà’wèŋ, nə sə lap mandzə̀ ŋgògʉ̀ də wo dzəm də yusə̀ yi tsə̀’ fa yà’wèŋ bə gaŋ ŋkum Nwìi zìnə. ⁹Fana mok wèŋ gʉŋ tu nə kà dzəm. Wo cep bum sə̀ bʉp bə ma nə̀ Tà Jisòs ŋga kwe’ bwìŋ sə yuk pwe’. Pol jəŋ bʉ̀ʉ sə̀ wo à sə yù mandzə̀ Jisòs sə bə yà’wèŋ lo. Nùumbu pwe’ bə yà’wèŋ sə kə cep bum mʉmvwe’ ndap mòk nə̀ ghaŋ nə̀ Tìranù à tse’ nà’ yi. ¹⁰Wo à sə gʉ̀hʉ vɛ’nə tə̀tè kə dzeŋ lùumŋgòŋ ba. Fana bʉ̀ʉ sə̀ wo à cu mvwe’ nzeŋgòƐsiyà, bʉ̀ʉ Jus bə sə̀ wo bʉ̀ lakmvum wèŋ pwe’ à yuk ncèp nə̀ Tà Jisòs.

Bwe Sivà

¹¹Nwì à sə gʉ̀ càsə nsàap maŋgəŋgèeŋ mok sə̀ yà’ à ka vɛ’nə ye yuk ndzə bohòPol. ¹²Nsàp nə̀ co wo sə jəŋ megu mok gà cə̀k nə̀ yi yìsgə̀ ndùrə̀ bə zeŋ, nə kə jwɛŋ ŋgàa yiyaŋ bə zeŋ, fana wo gʉŋ. Yòŋsə̀ə sə̀ bʉp sə tesə gɛsə ndzə ni’ì wo sə̀’. Wo à sə jə cə̀ək fàak ye sə̀ yi à sə ni tse’, nə sə gʉ bə zeŋ sə̀’ vɛ’nə.

¹³Bʉ̀ʉ Jus mok à ye sə̀ wo à sə gìhi kɛ’ càa, nə sə bɛ’ fis fa bwìŋ yòŋsə̀ə sə̀ bʉp sə̀’. Wo à yè ŋgòmùmsə ja’a də wo sə bɛ’ fis yà’ bə liŋ Tà Jisòs. Wo dʉk fa yòŋsə̀ə sə̀ bʉp sə dʉk də, <<Mʉ̀ cèp bə ŋàaŋ Jisòs nə̀ Pol sə tsòho nà’a.>> ¹⁴Ŋwə̀ə Jus nə̀ ŋgà fa satikà’ mòk nə̀ ghaŋ à ye nə̀ liŋ yee Sivà. Yi à tse’ bwe mbəmbam sàmba sə̀ wo à sə gʉ̀hʉ vɛ’nə. ¹⁵Yòŋsə̀ nə̀ bʉp nə à cèp fəsə fa wo dʉk də, <<Mʉ̀ rì Jisòs, nə riŋ Pol sə̀’, a wèŋ ndà?>> ¹⁶Ŋwə̀ nə̀ yi à tse’ yòŋsə̀ nə̀ bʉp ndzə ni’ì yi nə à ko wo nsàp ŋgwap lʉ̀ mok vɛ’ɛ, nə lʉ ghak wo. Wo à carə tesə mʉ nda’à yi anə bə mvwe’ bə mvwe’. Wo à ye sə̀’ jì cə̀k ŋga yà’ sàha wes pwe’.

¹⁷Bʉ̀ʉ Jus nə ye sə̀ wo bʉ̀ lakmvum sə̀ wo à sə cu mvwe’ lak Efesòà yuk yu yè’sə pwe’. Wʉə à ko wo nə̀bʉp. Bwìŋ à kùksə nə sə wəp ghaha lo liŋ Tà Jisòs mantombì. ¹⁸Bwìŋ wùriŋ sə̀ wo à dzəm Jisòs wèŋ à tesə və̀ mvwe’ bwìŋ, nə sə cep fis bʉp sə̀ wo à gʉ̀ jəja. ¹⁹Bwìŋ ŋkʉ̀ʉŋntɛ̀ŋ sə̀ wo à sə fegə̀ ŋgam wèŋ à jə benə və̀ ŋwàak ŋgam awo mvwe’ mò’fis, nə tɛŋ yà’ ŋga bwìŋ sə yə pwe’.19:19 Ghà nə̀ Pol ànə ye ànə fana bʉ̀ʉ sə̀ mvwe’ lak yà’sə sə com nsàp ŋgam njàwo nə ndzə ŋwà’a. Yà’a nsàap ŋwàak sə̀ wo à benə, nə tɛŋ sə. Wo à ta be’lə mbàam ŋwàak sə pwe’, yà’ kə dzeŋ bàam mbàm ncùhù hum tàŋ. ²⁰Njo bum sə̀ yà’ à sə gʉ wùriŋ yè’sə fana, ncèp nə̀ Tà Jisòs nə à sə yuhu lòmantombì, nə sə yam gʉŋ ghaha ghaha.

Bʉ̀ʉ EfesòWèŋ Jə Və̀ Ŋgə’

²¹Ghà nə̀ bum yè’sə ànə ca wes me vɛ’nə pwe’, fana Pol də yi nə lo gì. Yi dʉk də yi nə ca mvwe’ nzeŋgòŋ Màsìdoniyà bə Gris, nə kə dzeŋ Jòrosalèm. Yi dʉk sə̀’ dʉk də yi kə̀ cu fo’, fana yi kə dzeŋ mvwe’ lak Rumà sə̀’. ²²Ànə ye vɛ’nə, fana yi tumsə lo Timatì bə Ɛ̀ratòs mvwe’ nzeŋgòŋ Màsìdoniyà. Bʉ̀ʉ sə̀ ba yè’sə à ye bʉ̀ʉ sə̀ wo à sə tɛsə kɛ’cà yi bə bum. Yà’wèŋ à lòo, yi sə cum mali ye sə mvwe’ nzeŋgòƐsiyà ŋkuŋ.

²³Nè’e ŋga’a mvə̀k nə̀ ŋkəŋkɛs ŋgə’ mòk nə̀ bʉp à tesə mvwe’ lak Efesòanə njo mandzə̀ ma nə̀ Tà Jisòs. ²⁴Ŋgà tɛŋlàm nəmòk à ye nə̀ liŋ ye à ye də Dìmàtiròs. Yi à sə tɛ̀ɛŋ fʉ̀’rə bum mok co ndap mòk nə̀ ghaŋ nə̀ nà’ à ye ndap nwì nəmòk, nə̀ wo togə̀ nwì nə də Dìyanà. Yi à gʉ̀ nà’ bə ntɛŋ nəmòk nə̀ wo togə̀ nà’ də sivà. Yusə̀ yi à gʉ̀ sə à sə jə və fa bʉ̀ʉ sə̀ wo à sə fàak sə wèŋ swe’ wùriŋ.²⁵Ànə geŋ, yi to benə yà’wèŋ pwe’ mvwe’ mò’fis. Yi to bə bʉ̀ʉ səmok sə̀ nsàp fàak awo sə̀’ co sə̀ mok wèŋ sə. Yi dʉk fa yà’wèŋ dʉk də, <<Bʉ̀ʉ am, wèŋ rì də vesùwèeŋ tse’ mègù mbàam yàvès bə nsàp fàk nə̀ vesùwèeŋ gʉ̀gə̀ nè’e. ²⁶Fana aco wèŋ yuk nə ye yà’wèeŋ bə lis awèŋ sə̀’ nsàp yu nə̀ ŋgà’ nə̀ wo to yi də Pol nè’e sə gʉ̀ʉ. Yi sə tsòho kɛ’ fa bwìŋ dʉk də, nwìi sə̀ bwìŋ gʉ̀ yà’ bə bo ka nwì yeŋ lok nə̀ kɛ̀’ mò’fis. Bwìŋ a bʉ̀ʉŋ, nə dzəm ncèp ye nə wùriŋ. Bʉ̀ʉ sə̀ wo dzəm ncèp ye nə, wo mvwe’ lak Efesòfɛnə, nə ye bwi ma nə̀ ghaŋ mvwe’ nzeŋgòƐsiyà pwe’. ²⁷Yusə̀ mʉ̀ sə yə, a də yà’a nə jəŋ və ŋgə’ə də fàak avès yè’sə nə tse’ liŋ sə̀ bʉp. Nə sə yəə̀ŋ nə sə̀’ dʉk də ndap nwì avès nə̀ ghaŋ Dìyanà nə kà fàk mok sə̀ tse’ fe’lə̀. Mvəsə̀ wo jəgə̀ yi co yu nə̀ yum, yè’e nə bʉp. Ŋga yi nwì nə̀ bʉ̀ʉ Ɛsiyà pwe’ nə ye bə nzeŋgònə pwe’fo’ kùksə mègù yi.>>

²⁸Mvə̀’nə̀ kwe’ bʉ̀ nə à yuk ncèp ènə, fana ntʉm yaaŋ wo. Wo jok, nə ye ŋgòfurə dʉk də, <<Dìyanà nə̀ mvwe’ lak Efesòo nwì nə̀ ghaŋ.>> ²⁹Mfuŋ à lòbə ntòlak nə pwe’. Bʉ̀ʉ sə wèŋ tap ko bʉ̀ʉ səmok ba sə̀ wo à sə gìgə̀ bə Pol, nə jəŋ lo wo mvwe’ nzʉ̀ə̀ nə̀ bʉ̀ lak sə̀ fo’ sə kə benəgə̀ fo’.19:29 Nzʉ̀ə̀ nə̀ wo kə̀ benəgə̀ fo’ ènə wo à bom ko’ fo’ bə mbùk, bə mbùk. Wo à sə ŋàhagə̀ nsàap jap fo’ ŋkʉ̀ʉŋ. Bʉ̀ʉ sə̀ ba yè’sə, à ye Gayòs bə Àritakò. Wo à ye bwe lak mvwe’ nze Màsìdoniyà. ³⁰Pol à dzəm də yi lo ŋgòkə̀ teŋsə bʉ̀ʉ sə wèŋ bə tu ye, fana bʉ̀ ŋgàa yù mandzə̀ Jisòs wèŋ kà vɛ’nə dzəm. ³¹Ŋge’e Pol mok sə̀ wo à yə bʉ̀ʉ sə̀ ghaŋ mvwe’ lak yà’sə wèŋ à tum fa yi ntirə̀. Wo à tirə fa nà’ dʉk də, <<Kwəkwè’, kà si yo mvwe’ nze ènə kə̀ nì vèsə̀.>>

³²Bum yè’sə ànə ye co kwe’ awo nə sə jam jamə vɛ’ɛ. Bòp bʉ̀ mòk à sə fu sə̀’ yusə̀ zok, ma mòk sə fuŋ sə̀’ yusə̀ zok. Ànə ye vɛ’nə bʉ̀ʉsə̀ bòp ma nə̀ ghaŋ à ka yusə̀ yà’ à jə benə və̀ wo fo’ sə̀’ riŋ. ³³Ŋwə̀ nəmòk à ye fo’ nə̀ liŋ ye à ye də Àlèsandà, fana bʉ̀ʉ Jus wèŋ tes yi mantombì də nà’a cep fa wo. Àlèsandà gʉ bo də bwìiŋ teŋsə cù, ya yi taŋ njo mʉtsətsə’rə bwìŋ. ³⁴Bʉ̀ʉ sə wèŋ ànə ye riŋ də nà’a ŋwə̀ə Jus, fana wo pwe’fo’ sə fuŋ benə megu mok yusə̀ mò’fis. Wo à sə furə dʉk də, <<Dìyanà nə̀ mvwe’ lak Efesòo nwì nə̀ ghaŋ.>> Wo sə furə vɛ’nə tə̀tè haŋ, nə kà nə̀nàk teŋsə̀.

³⁵Ànə geŋ, ŋgà còm bum nə̀ mvwe’ lak yà’sə à gʉ̀ bʉ̀ʉ sə wèŋ teŋsə cùu sə. Yi yeto ŋgòcèp dʉk də, <<Wèŋ bʉ̀ʉ Efesò, ndàaŋwè pwe’ riŋ dʉk də a nòŋsəgə̀ ndap nə̀ ghaŋ nə̀ nwì Dìyanà nè’e ntʉm lak Efesò, bə lìs ye nə̀ rərɛŋ nə̀ nà’ à gbʉ̀ tsə mʉbu. ³⁶Kaco ŋwə̀ nəmòk dʉk də yè’sə mvwès yeŋ. Bòco wèŋ ko tsoŋ ntʉm, nə kà yumok co bʉ̀ʉ sə̀ wo ka ŋkərə̀ tse’ gʉ̀. ³⁷Wèŋ jə və̀ bʉ̀ʉ yè’e fɛɛŋ wèŋ, ŋga wo ka yumok mʉ nda’à nwì àvès yə fis. Wo ka liŋ ye sə̀’ bʉpsə. ³⁸A ye-a də Dìmàtiròs bə ŋgàa fàak ye wèŋ tse’ nzak bə ŋwə̀ nəmòk, fana kot cu yo bə ŋgàa sak nzak sə sə̀’. Yà’a mvwe’ sə̀ co ŋwè tsok yusə̀ yà’ sə yaaŋ yi bə mòk fo’. ³⁹Nə ye sə̀’ dʉk də ŋga wèŋ dzəm-a yumok sə̀ zok, fana ye də wo kə cep yà’ mvwe’ kwe’ bʉ̀ nə̀ ghaŋ nə. ⁴⁰Bʉsə̀ yà’a nə bʉp bohòvesùwèŋ. Wo nə ta vesùwèŋ bɛ̀ŋ bə nsàp gham cù nə̀ ghaŋ nə̀ nà’ ye ntinə ènə. Kaco ŋwə̀ nəmòk tsok njo mòk bə̀boŋ nə̀ nsàp cù nè’e tesə bʉ̀ʉ zeŋ yeŋ.>> ⁴¹Yi ànə cep wes vɛ’nə, fana yi də wo sam.

Pol LòMàsìdoniyà Bə Gris

¹Ghà nə̀ wo ànə teŋsə ŋgògham cùu sə, fana Pol to benə bʉ̀ʉ sə̀ wo à sə yù mandzə̀ Jisòs wèŋ mvwe’ mò’fis. Yi à tipsə wo bə̀boŋ, nə cepsə wo də yi lòo, nə ye’e me’rə lo mvwe’ nzeŋgòŋ Màsìdoniyà. ²Yi à cà mvwe’ ŋgòoŋ yà’sə, nə sə tipsə bʉ̀ʉ sə wèŋ bə ncèep cùu sə̀ bə̀boŋ wùriŋ, fana nə ca lo və mvwe’ nzeŋgòŋ Gris. ³Yi à cu mvwe’ lak yè’sə, ŋwə̀ tɛ’. Yi ànə sə gʉhʉ də yi lo mvwe’ nzeŋgòŋ Sìriyà. À ye sə̀’ ghà nà’nə nə̀ yi à yuk dʉk də bʉ̀ʉ Jus wèŋ sə làp mandzə̀ ŋgòzə yi. Ànə geŋ yi də bògha’ də yi bwi foho ca mvwe’ nzeŋgòŋ Màsìdoniyà sə̀mok. ⁴Pol nə bə Sòpatà mo Piròs nə̀ mvwe’ lak Berà à lòbəbɛ’. Bʉ̀ʉ mok sə̀ bə yà’wèŋ à lòsə̀’ à ye Àritakòbə Sèkudù sə̀ lak àwo Tètàlonikà. Gayòs nə̀ lak yee Debè. Nə ye fe’lə Timatì bə bʉ̀ʉ Esiyà mok sə̀ liŋ awo də Tìkikòs bə Tròfimù. ⁵Wo à lòmantombì, nə kə tək ves mvwe’ lak Truwà. ⁶Vès à cu fo’ nùumbu sàmba, ghà nə̀ ŋkà’a zʉ brɛd jì yis à càa, fana vès ni jəŋ ŋgwes mvwe’ lak Filìpi. Vès à gì nùumbu tàŋ, nə kə tseŋ wo mvwe’ lak Truwà anə. Vès à cu fo’ ntɛŋ mò’fis.

Pol Lùŋsə Ŋwè

⁷Nùmbu nə̀ tsok rɛŋgə̀ ye Sondè à dzèeŋ, fana vès benə və mvwe’ mò’fis ŋgòkə̀ zʉ Losopà. À ye nə̀ nconùm. Pol à cèp bohòbʉ̀ʉ sə wèŋ, nə sə tsoho mali fo’ tə̀tè kə dzeŋ tsətsə’rə̀ tsok ŋga yi sə tsòho malìi. Ànə ye vɛ’nə bʉ̀ʉsə̀ də tsok rɛŋ, yi me’rə yà’wèŋ, nə lo. ⁸Laàm à ye mvwe’ sə̀ vès à cu kwe’ sə wùriŋ. À ye mvwe’ rum ndap nə̀ ma mʉ tuhù. ⁹Mʉwà’ŋwə̀ nəmòk à ye fo’ nə̀ liŋ yee Ìyutikù. Yi à cu ma mʉ wundù, nə sə yu’rə mvəsə̀ Pol sə cèep sə. Mvəsə̀ Pol à sə tsòho nə kà teŋsə tohò, fana lo ko Ìyutikù nə. Lo sə sə ghaha ghaha tə̀tè yi ànə dzəm lo sə, fana yi ye’e gbʉ tsoŋ mbwa. Yi à gbʉ tsoŋ tè bə rum nə̀ tɛ’ mʉbu kə dzeŋ sə nze. Wo à kə̀ te’ yi ŋga yi kpʉ laŋ. ¹⁰Ànə geŋ Pol suhu tsoŋ mbwa, nə kə gbʉ naaŋ nà’ mʉ ni’ì. Yi fìrə bo, nə wumsə gesə nà’ ndzə ŋgùu yi, nə dʉk də, <<Kà jìk, yi cu ŋwəm.>> ¹¹Fana yi bwi kok lo fe’lə mʉ mvwe’ rum nə̀ mʉ tuhù nə sə̀mok. Yi bək zʉ bɛŋ. Yi ànə cep bə yà’wèŋ sə̀sap haaŋ nùm kok, fana Pol bɛ’ mandzə̀ nə lo. ¹²Wo à jə fəsə lòmʉwà’ŋwə̀ nə lak ŋwəm. Wo à kwa wù kà fʉ̀k.

Pol LòMvwe’ Lak Militù

¹³Vès à ni ŋgwes, nə lo mantombì ŋgòlòmvwe’ lak Asòs. Yà’a mvwe’ sə̀ vès à ye ŋgòkə̀ tsèŋ Pol, ya yi ni ŋgwes nə ye sə̀’. Yi ànə dʉk vɛ’nə bʉ̀ʉsə̀ də yi à sə gì lòye fo’ sə kùhu. ¹⁴Vesiwèŋ ànə kʉrə Asòs anə, fana vesiwèŋ ni ŋgwes mok bəbɛ’, nə lo mvwe’ lak Mitilù. ¹⁵Vès à gì bə ŋgwes tə̀tè tsok à rɛŋ, vès kə dzeŋ mvwe’ lak Ciyòs. À cà gù nùmbu mò’fis, vès lo mvwe’ lak Samòs. Tsə’ mok à rɛŋ bwi, vès kə dzeŋ Mìlitù anə. ¹⁶Pol ànə dzəm də yi cà mvwe’ lak Efesòsə ŋgwesə̀ ya yi kà mvə̀k mvwe’ nzeŋgòƐsiyà kə̀ càsə̀. Yi à sə gʉ̀ nə̀nàk ya yi kə dzeŋ Jòrosalèm. Nə ye sə̀’ də ŋga mandzə̀ ye-a yo, yi kə ni kʉrə tsooŋ gu nùmbu nə̀ bʉ̀ʉ Jus wèŋ à sə bə̀ŋsə bum.

Pol Cèpsə Ŋkwàha Bʉ̀ʉ Efesò

¹⁷Pol à cu mvwe’ lak Mìlitù, nə tirə gesə lo ntirə̀ mvwe’ lak Efesòdə bʉ̀ ŋkwàha bwìŋ mʉnə cos nə̀ fo’ kə tseŋ yi. ¹⁸Wo ànə kə dzeŋ, fana yi dʉk fa yà’wèŋ dʉk də, <<Wèŋ rì nsàp ncu àm nə̀ mʉ̀ à sə cu ghà nə̀ mʉ à ye vesùwèŋ. Ye jəŋ nùmbu nə̀ mʉ̀ à kə̀ nə̀ to kù mvwe’ nzeŋgòƐsiyà. ¹⁹Mʉ à sə gʉ̀ fàak am co ŋgà fàk Tà Jisòs, nə kà ni’ sə nɛ̀. Ghà nəmòk à sə ye, mʉ̀ sə fàk bə ndzəp lis sə̀’ ŋga bum sə gʉ bʉp wùriŋ. Yè’sə ànə ye vɛ’nə bʉ̀ʉsə̀ bʉ̀ʉ Jus wèŋ à sə làp mandzə̀ də wo nisə mʉ ŋgə’. ²⁰Wèŋ rì tse’ sə̀’ dʉk də yusə̀ ya’ à ye co yà’ tɛsə weŋ pwe’, mʉ̀ à sə kà nə̀ mò’fis swìhìgə̀. Yè’sə à sə ye vɛ’nə ghà nə̀ mʉ̀ à sə tsòho fa weŋ, nə sə yə’rə weŋ mvwe’ bwìŋ bə nda’à wèŋ mwè. ²¹Mʉ̀ à sə tsòho fa bʉ̀ʉ Jus nə ye sə̀ wo bʉ̀ lakmvum sə̀’. Mʉ̀ sə dʉk fa wo dʉk də wo jəŋ ŋkərə̀, nə bwi fa bʉp awo ŋkwɛ̀ŋ, nə bʉʉŋ və bohòNwì. Nə ye sə̀’ dʉk də wo dzəm tse’ bohòJisòs nə̀ yi Tà àvès. ²²Nə̀ ŋga’a nè’e, mʉ̀ sə gʉ̀ tsə mègù yusə̀ Yòŋsə̀ nə̀ Rərɛŋ sə cèep, fana mʉ̀ nə sə lònə Jòrosalèm. Mʉ̀ ka yusə̀ yà’a nə kə gʉ mʉ fo’ riŋ. ²³Nə̀ mò’fis nə̀ mʉ̀ rìi dʉk də, Yòŋsə̀ nə̀ Rərɛŋ nə tsə̀’ fa mʉ dʉk də ndapndzəm bə ŋgə’ sə tək mʉ mvwe’ ntʉm lak nə̀ fòpwe’. ²⁴Fana yusə dʉk də mʉ̀ ka yòŋsə̀ àm co yumok sə̀ yà’ tse’ fàk bohòmʉ̀ mok jəŋ fe’lə. A vɛ’nə ya ŋga mʉ gʉ wes fàak sə̀ Tà Jisòs nə à fa mʉ də mʉ gʉ sə. Fàak sə, a ŋgòtsə̀’ rɛŋsə fa bwìŋ Ntirə̀ nə̀ Bə̀boŋ nə̀ nà’a bòvə̀m nə̀ Nwì.

²⁵<<Mʉ̀ a gìhi kɛ’ cà mʉtsətsə’rə wèŋ pwe’, nə sə tsoho fa weŋ mvə̀’nə̀ gaŋ ŋkum Nwì cu. Mʉ̀ sə dʉk də ŋwə̀ nəmòok mʉtsətsə’rə wèŋ nə̀ yi nə ye fe’lə yuk si am bʉ̀ə̀. ²⁶Fana mʉ̀ sə tsə̀’ rɛŋsə fa weŋ ntirə̀ nè’e jəja paamm, də a ye-a ŋga ŋwə̀ nəmòk bisə mʉtsətsə’rə wèŋ fana bo am kà ca ye. ²⁷Mʉ̀ ànə tsòho fa weŋ yusə̀ Nwì sə dzəm pwe’fo’, nə kà mòk swìhì. ²⁸Wèeŋ jəŋ ŋkərə̀ bə tu awèŋ, nə ye bə bʉ̀ʉ sə̀ Yòŋsə̀ nə̀ Rərɛŋ nə a fa nòŋsə wo ndzə bohòwèŋ. Wèeŋ ye co ganakù’ bohòbʉ̀ʉ cos Nwì. Cos nə̀ yi à gʉ̀ nà’ bʉʉŋ nje bʉ̀ʉ ndʉəm mo ye nə. ²⁹Mʉ̀ rì də ghà nə̀ mʉ lo wes yàm, fana ŋgàa yə’rə̀ fa bwìŋ bum mvwèes nə və mʉtsətsə’rə wèŋ co nàam sə̀ bʉp və̀ wo. Wo və co nàam sə̀ bʉp vɛ’nə, fana wo kà wèŋ sə̀ wèŋ a yə’rə zìnə nə mè’rə̀. ³⁰Mvə̀ək nə və nə̀ bòp bʉ̀ àwèŋ mòok nə sə ci’ mvwès, ŋgòbòrə lòbʉ̀ʉ sə̀ wo à sə yù mandzə̀ Jisòs ma njàwo. ³¹Wèeŋ sə so, nə sə tsərə tse’ sə̀’ dʉk də mʉ̀ à yə ŋgə’ ŋkʉ̀ʉŋntɛ̀ŋ ŋgòyə’rə weŋ. Mʉ̀ à yə’rə weŋ pwe’ bə ntʉm nə̀ manziŋ wùriŋ vɛ’nə nùm bə ndzəm mʉnə lùumŋgòŋ tɛ’. ³²Nə̀ ŋga’a nè’e, mʉ me’rə fa weŋ ndzə bohòNwì də yi sə jəŋ ŋkərə̀ bohòwèŋ yi, nə niŋ fa weŋ bòvə̀m ye. Yi tse’ ŋàaŋ sə̀ ŋgògʉ̀ wèeŋ kuk lo mantombì, nə se weŋ bə ghàha ye sə̀ yi a nòŋsə fa bohòbʉ̀ʉ ye sə̀ yi à cù’ rɛŋsə wo. ³³Mʉ̀ ka yu ghàha ŋwə̀ nəmòk co mbàm-ɛ̀’ kè cə̀k-ɛ̀’ waŋ yuk. ³⁴Wèŋ rì yàwèŋ sə̀’ də ves ŋge’ am wèŋ a sə tse’ yusə̀ vès dzəm pwe’ ŋga bo am yè’e a fà’ wo. ³⁵Mʉ̀ a nìŋ tsə̀’ fa weŋ bə nsàp mandzə̀ nə̀ fòpwe’ laŋ dʉk də vès tse’ ŋgòfàk bə ŋàŋ mʉmvə̀’ ènə, ŋgòtɛsə ŋgàa jì ŋàŋ. Vèes tsərə tse’gə̀ ncèp nə̀ Tà Jisòs à cèp bə cùu ye də, <Kwəkwa gha’ cà ŋgòfa nə noŋsə ŋgòjəjə.> >>

³⁶Pol ànə cep wes, fana bə yà’wèŋ lòoŋ təəŋ sə nze bə tumfərə, nə gʉ pìriyà. ³⁷Wo à sə warə pwe’fo’ mvə̀’nə̀ wo sə ko wumsə gèsə yi ndzə ŋgùu wo, nə sə cepsə yi də nà’a geŋ bə̀boŋ. ³⁸Ntʉm à rwì’ wesə wo bə ncèp nə̀ yi à cèp dʉk də yà’a nə kà si ye mok yə yuk fe’lə nà’a. Fana bə yà’wèŋ à tsoŋ lo mà mvwe’ ŋgwes nə bəbɛ’.

Gì Nə̀ Pol À LòMvwe’ Lak Jòrosalèm

¹Ànə geŋ, vès cepsə wo də wo cum bə̀boŋ, nə lo yu avès. Vès à to sənə ŋgwes, nə sə lo gu rərəŋ tè vès kə dzeŋ mvwe’ lak Kos. Tsok à rɛŋ, vès kə dzeŋ mvwe’ lak Rodès. Vès à càsə fa’nə, nə lo mvwe’ lak Pàtarà. ²À kə̀ dzeŋ fo’, vès ye ŋgwes mòk nə̀ nà’ à sə lòmvwe’ nzeŋgòŋ Fònisiyà. Vès à ni nà’, nə lo. ³Vès à kə̀ dzèŋ mvwe’ sə̀ co vès ye gesə lo lak Sɛpròfana vès bʉʉŋ lo ma zʉ mvwe’ nzeŋgòŋ Sìriyà. Vès à tesə sənə ŋgwes nə mvwe’ lak Tayà. Yè’e sə̀’ mʉmvwe’ nə̀ ŋgwes nə à lòŋgòkə̀ fis bum sə̀ yi à bə̀k və̀ sə sə̀’ fo’.

⁴Vès à tsèŋ bʉ̀ʉ səmok sə̀ wo à sə yù mandzə̀ Jisòs sə̀’ fo’. Vesiwèŋ à cu ntɛŋ mò’fis. Wo à tsə̀’ fa Pol bə ŋàaŋ Yòŋsə̀ Nwì nə dʉk də nà’a kà Jòrosalèm anə lò. ⁵Mvə̀k nə̀ njàvès ŋgòcu venəwèŋ à mèe, fana vès ca bɛ’ mandzə̀, nə lo yu avès. Wo à tesə vesiwèŋ mʉ ntòlak anə pwe’fo’, wo bə yep awo nə ye bwe awo sə̀’, vesiwèŋ pwe’ à kə̀ təəŋ bə tumfərə ŋgʉ ndzəp anə mvwe’ ŋgwansa, nə gʉ pìriyà. ⁶Fana vès cepsə ndàaŋwè pwe’ də a nə̀ yenə. Vès ni yàvès ŋgwes. Wo bwi lo yàwo lak.

⁷Vès à mè’rə lak Tayà, fana gì àvès sə lo mali mantombì tè vès kə dzeŋ mvwe’ lak Tolemɛ̀s. Vès à cèpsə bwema sə̀ wo cu fa’nə, nə cum vesiwèŋ nùmbu mò’fis. ⁸Tsok à rɛŋ, vès yè’e sə̀’ ŋkuŋ nə kə dzeŋ mvwe’ lak Sìsàriyà. À kə̀ dzeŋ fo’, vès lo mvwe’ ndap Filìp nə̀ yi à ye fàŋgəri. Vès à nòoŋ vesiwèŋ. Yi à ye sə̀’ mòk mʉtsətsə’rə bʉ̀ʉ sə̀ sàmba sə̀ wo à cokfis wo mvwe’ lak Jòrosalèm sə. ⁹Yi à tse’ bwe wàhaŋgwɛ̀ŋ kwè sə̀ wo pwe’fo’ à ka ndum tse’. Wo à sə tsòho bum sə̀ Nwì à sə tsə̀’ fa wo yi.

¹⁰Vès ànə cum fo’ nùumbu ŋkʉ̀ʉŋntɛ̀ŋ, fana ŋgà tsòhòbum Nwì mòk nə̀ liŋ yee Àgabòs və ye sə̀’. Yi à ye’e və̀ mvwe’ nzeŋgòŋ Jùdiyà. ¹¹Yi à kə̀ yə ves, nə jəŋ korə Pol, nə swi’ kùu ye bə bo ye bə zeŋ. Yi cep dʉk də, <<Yè’e yusə̀ Yòŋsə̀ nə̀ Rərɛŋ nə cèp dʉk də, <Bʉ̀ʉ Jus sə̀ wo cu Jòrosalèem nə swi’ ŋwə̀ nə̀ yi tse’ korə nè’e mʉ mvə̀k nè’e. Wo swi’ wes mè yi, fana wo jəŋ yi, nə fa bohòbʉ̀ lakmvum.> >> ¹²Vès ànə yuk yu yè’sə, fana vès nə ye bə bʉ̀ʉ mok sə̀ fo’ lɛŋ Pol vɛ’ɛ də yi kà Jòrosalèm anə mok gə̀. ¹³Yi cep fəsə ye dʉk də, <<Hàva’, wèŋ sə gʉ̀ yè’sə yà vɛ’nə? Wèŋ sə wa, nə sə gesə fa mʉ wʉə sə ntʉʉ̀ bʉ̀ʉ yà? Mʉ kə̀kʉrə̀ co wo kə kiŋ mʉ Jòrosalèm anə. A dzəm mʉ kpʉ bʉ̀ʉ liŋ Tà Jisòs, yumok kà bʉp.>> ¹⁴Mandzə̀ nə̀ co vès gʉ yi dzəm cùu avès à ye bʉ̀ə̀, fana vès me’rə yi. Vès dʉk megu mok dʉk də, <<Bum pwe’ ndzə bohòNwì.>>

¹⁵Vès ànə casə mʉmvə̀k mòk fo’, fana vès te’e benə bum avès, nə ye’e ŋgòlòJòrosalèm anə. ¹⁶À lòbe’lə vès ŋgàa yù mandzə̀ Jisòs mok sə̀ mvwe’ nzeŋgòŋ Sìsàriyà. Wo à jə lòves mvwe’ ndap ŋwə̀ nə̀ vès ànə ye ŋgòcu nda’à yi. Liŋ yee Nasòŋ. Liŋ lak yee Sɛprò. Yi à dzəm bohòJisòs haaŋ mantombì ntɛ̀ŋ.

Wo Fek Pol Bə Nzak Lʉ̀ʉk Musì

¹⁷Vès à kə̀ dzèŋ Jòrosalèm, bwema sə̀ fo’ sə wèŋ à cèpsə ves bə̀boŋ wùriŋ. ¹⁸Tsok à rɛŋ, vès Pol wèŋ à lòŋgòkə̀ yə Jem. Bʉ̀ ŋkwàha bʉ̀ʉ sə̀ mʉ cos sə pwe’ à ye fo’ sə nze. ¹⁹Pol à cèpsə wo, nə tsoho fa yà’wèŋ yusə̀ Nwì a gʉ̀ yà’ bə fàak sə̀ yi à sə gʉ̀ʉ pwe’fo’. Yusə̀ yi à tsòho sə à ye bum sə̀ Nwì à gʉ̀ bohòbʉ̀ lakmvum wèŋ. ²⁰Wo ànə yuk wes me, fana wo pwe’ kuksə Nwì. Fana wo dʉk fa Pol dʉk də, <<Moma àvès, aco wù ye yòsə̀’ bə lis yo. Bʉ̀ʉ Jus lòmʉnə ncùhù wùriŋ sə̀ wo à dzəm bohòJisòs, nə sə noŋsə lʉ̀k Musì sə̀’ pap. ²¹Bwìŋ à tsòho fa wo yumok bə liŋ yo laŋ. Wo à tsə̀’ wo dʉk də wù sə yə’rə fa bʉ̀ʉ Jus sə̀ wo cu lakmvum də wo me’rə mak lʉ̀ʉk Musì. Wo dʉk də wù sə tsòho fa yà’wèŋ də wo kà bwìŋ tu mbəmbam sə kom fa, nə kà bum lak bʉ̀ʉ Jus wèŋ sə̀’ gʉ̀. ²²Wo nə yuk tsoŋ li dʉk də wù və̀ laŋ. Aco a gʉ yè’sə va? ²³Vèes tsok fa wu yusə̀ vès tsəm də aco wù gʉ. Bʉ̀ʉ mook fɛɛŋ bwìŋ kwè sə̀ wo a kàk Nwì. ²⁴Aco wù yuŋ lo wo nə kə gʉ sə̀’ mvə̀’nə̀ wo sə kə̀ gʉ̀ bum sə̀ ya wo ye rərɛŋ mʉ lisə̀ Nwì sə. A gə̀ə, wù lak lok yusə̀ wo tse’ ŋgòlà’a sə pwe’ sə bàa wù, ya ŋga wo nə tse’ mandzə̀ nə̀ ŋgòkə̀ sù tu awo sə. Wu gʉ-a vɛ’nə, fana ndàaŋwè pwe’ nə riŋ dʉk də yusə̀ wo à yuk bə liŋ yòsə ka zìnə yeŋ. Wo nə dʉk də wù sə yù yòsə̀’ lʉ̀ʉk Musì sə. ²⁵Nə ye də vès à còm fa bʉ̀ lakmvum sə̀ wo à dzəm Jisòs yà’a ŋwàk. Vès à còm tsə̀’ mègù fa wo nja dʉk də vès a dzəm mvwe’ mò’fis də wo kà bum rùm zʉ. Nə kà ndʉəm kè nàm nə̀ nà’ kpʉ bə ndʉəm ye ndzə ni’ì yi sə̀’ zʉ. Nə ye sə̀’ də wo kà sàhà kè nto àlɛ’ ko.>>

²⁶Pol à dzəm, nə jəŋ bʉ̀ʉ sə wèŋ. Tsok à rɛŋ bə yà’wèŋ gʉ bum sə̀ ya wo ye rərɛŋ mʉ lisə̀ Nwì sə, nə lo mʉ ndap Nwì nə̀ ghaŋ nə. Yi à lòmbwa ŋgòkə̀ tsə̀’ nòŋsə nùumbu sə̀ yà’a nə ca ŋkuŋ nùmbu nə̀ wo nə fa fəfa mʉnə tu bʉ̀ʉ yè’sə kə dzeŋ.

Wo Ko Pol

²⁷Nùumbu sə̀ sàmba sə à də a me, fana bʉ̀ʉ Jus mok tesə və mvwe’ nze Ɛsiyà, nə kə ye Pol mʉ ndap Nwì nə̀ ghaŋ nə. Bʉ̀ʉ yè’sə caŋsə fa bʉ̀ʉ sə̀ fo’ sə pwe’ ncəncàŋ wo ko Pol. ²⁸Wo sə fuŋ dʉk də, <<Bʉ̀ʉ Izùrɛ, wèeŋ və kə tɛsə ves. Nè’e ŋwə̀ nə̀ yi gìhi kɛ’gə̀ ma nə̀ fòpwe’, nə sə yə’rə fa bwìŋ dʉk də, bʉ̀ʉ Izùrɛ bə lʉ̀ʉk Musì, nə ye ndap Nwì nə̀ ghaŋ nə ka yumok yeŋ nə. Yi jə və bʉ̀ lakmvum, nə kə nisə̀ nə yà’ mʉ ndap Nwì nə̀ ghaŋ nə. Mvəsə̀ yi gʉ̀ vɛ’nə, ye də yi gʉ̀ bʉpsə mvwe’ sə̀ yà’a rərɛŋ sə yè’sə laŋ.>> ²⁹Wo à dʉk vɛ’nə bʉ̀ʉsə̀ wo à yə nà’ bə mʉŋwə̀ə Efesòmòk mʉ ntòlak anə. Wo tsəm ŋgwàaŋ də yi kə̀ nisə nà’ mʉ mbwa anə laŋ. Liŋ ŋwə̀ ànə à ye də Tròfimù. ³⁰Lak sə pwe’ à curə wʉk. Bwìŋ kə caŋ baaŋ mvwe’ mò’fis. Wo ko Pol, nə soŋ fis yi mʉ ndap Nwì nə̀ ghaŋ nə, nə lok ncùu ndap nə. ³¹Bʉ̀ʉ sə wèŋ à sə làp mandzə̀ də wo zə Pol.

Sə̀ ghà nà’nə, ntirə̀ lo bohòŋkum sojà bʉ̀ʉ Rumà wèŋ dʉk də cəcuŋ ni mʉ ntòla’à Jòrosalèm pwe’ laŋ. ³²Ŋkum sojà nə lokok gu kɛ̀’ mò’fis. Yi to jəŋ bʉ̀ʉ sə̀ mantombì nə ye sojàa mok wèŋ bə yà’wèŋ tsooŋ lo mvwe’ sə̀ bʉ̀ʉ sə wèŋ cu sə. Bʉ̀ʉ sə ànə ye yi bə sojàa sə, fana wo kà Pol mok ləp fe’lə̀. ³³Ŋkum sojà nə à gə̀ mvwe’ sə̀ Pol à ye sə, nə ko nà’. Yi fa ŋàŋ dʉk də wo tasə Pol nə bə kwaŋ ba. Fana yi fek bʉ̀ʉ sə də, <<Ŋwə̀ ènə ndà lɛ?>> Nə fek sə̀’ də, <<Nà’ gʉ̀ bʉpsə yà lɛ?>> ³⁴Fana bʉ̀ʉ mok sə̀ mʉnə ŋgo bʉ̀ʉ sə wèŋ sə cep furə yusə̀ zok, bòp ma mòk sə fuŋ yàwo sə̀’ yusə̀ zok. Jijipsə̀ à ye fo’ vɛ’ɛ wùriŋ. Bum à jip nsàp nə̀ ŋkum sojà nə kà yusə̀ yà’a nə ye sə pap rì tse’. Ànə ye vɛ’nə, ŋkum sojà nə dʉk bʉ̀ʉ ye wèŋ də yà’a jəŋ lo Pol mvwe’ ŋəŋap ndap mòk nə̀ wo à ci tes fa sojà wèŋ. ³⁵Wo à jə kok lògù Pol moòm ghʉ̀k vɛ’ɛ, nə dzeŋ mvwe’ mbùhu kùu sə̀ wo à bom ŋgòkok lòmʉ nda’à anə, fana wo le’ bək yi mʉ ŋkambə̀ək, bʉ̀ʉsə̀ bʉ̀ʉ sə̀ fo’ sə à sə cəp ntʉm nə̀bʉp. ³⁶Wo à sə ywɛ̀’ və̀ màŋkwɛ̀ŋ dʉk də, <<A zə yi, a zə yi!>>

Pol Kəa Njo Ye

³⁷Mvəsə̀ sojàa sə ànə sə dʉk wo nisə gesə Pol mʉmvwe’ ŋəŋap ndap nə, fana Pol fek ŋkum sojà nə dʉk də aco yi cep yumok bohònà’ àlɛ? Ŋkum sojà nə də, <<Kàmfìrə wù cèp rìgə̀ ncèep lak bʉ̀ʉ Gris. ³⁸Ye də wù ka ŋwə̀ə Ijìp nə̀ mʉ̀ sə tsəm də wu zeŋ nə yeŋ à? Bʉsə̀ yi ànə və ghà nəmòk fɛɛŋ, nə ye ndàŋ bə gomè nə̀ fɛn. Yi bək jəŋ lo màkìzaà ŋgəà bwìŋ ncùhù kwè.>> ³⁹Pol à dʉk fa yi dʉk də, <<Mʉ ŋwə̀ə Jus. Wo à dzə mʉ mvwe’ lak Tasònə̀ mvwe’ Sìlisiyà. Lak sə bwìŋ rì yà’ pwe’fo’.>> Fana yi lɛŋ ŋkum sojà nə dʉk də, <<Kwəkwè’, fa mʉ-a mandzə̀ mʉ cep-a bohòbʉ̀ʉ yè’sə-ɛ̀.>> ⁴⁰Ŋkum sojà nə à fa yi mandzə̀ də nà’a cep. Pol à lòkok təəŋ mvwe’ yunŋkuu sə̀ wo à bom ŋgòkok lòmʉ nda’à sə, nə sə gʉ bo ye də bwìiŋ teŋsə cù. Bʉ̀ʉ sə à teŋsə, fana Pol cep bohòwo bə ncèep bʉ̀ʉ Jus wèŋ.

¹Pol à yèto dʉk də, <<Bwe tɛ̀’ am nə ye tɛ̀’ am wèŋ, wèeŋ yu’rə fa mʉ mvəsə̀ mʉ̀ sə fì’lə ncùu am bohòwèŋ.>> ²Mvəsə̀ wo à yuk ŋga yi sə cep bohòwo bə ncèep bʉ̀ʉ Jus fana ŋwə̀ nə̀ mò’fis kà mok kwis fe’lə̀. Pol sə cep lo mantombì. ³Yi sə dʉk də, <<Mʉ yè’e ŋwə̀ə Jus. Wo à dzə mʉ mvwe’ lak Tasònə̀ mvwe’ nze Sìlisiyà. Mʉ̀ kuk Jòrosalèm fɛn. Gàmaliyà à yə’rə mʉ yi. Wo à yə’rə fa mʉ lʉ̀ʉk tàcicii avès vɛ’ɛ làaŋ. Mʉ̀ à fa ni’ àm ŋgòfàk bohòNwì sə̀’ mvə̀’nə̀ wèŋ sə̀ wèeŋ fɛɛŋ ntinə yè’e a fa ni’ awèŋ. ⁴Fana mʉ̀ à yeŋsə bʉ̀ʉ sə̀ wo à sə yù mandzə̀ Jisòs ènə ŋgə’ sə̀’ wùriŋ. Mʉ̀ à tʉ̀ksə zə mok sə̀’ njo mandzə̀ ènə. Mʉ̀ à ko nisə mbəmbam bə bə̀ba wèŋ ndapndzəm sə̀’ bʉ̀ʉ zeŋ. ⁵Ŋkum Ŋgàa fa satikà’ bə kaŋsurù pwe’ rì də yusə̀ mʉ̀ sə cèp yè’sə zìnə. Mʉ̀ ànə fek wo, fana wo à còm fa bwe tɛ̀’ avès bʉ̀ʉ Jus sə̀ wo cu Dàmaskù ŋwàk, nə fa mʉ. Mʉ̀ lo mbwa ŋgòkə̀ ko bʉ̀ʉ sə̀ wo à sə yù mandzə̀ ènə. Mʉ̀ à sə lòŋgòkə̀ tsòoŋ wo bə kwaŋ, nə jəŋ və wo Jòrosalèm fɛŋ ŋgòyeŋsə wo ŋgə’.

Pol Tsə̀’ Mvə̀’nə̀ Yi À Dzəm Jisòs

⁶<<Mvəsə̀ mʉ̀ à kʉəp lòDàmaskù anə, ŋga nùum co maràŋ, mʉ̀ ye ŋga marɛŋ mòk rɛɛŋ tsə mʉbu vɛ’ɛ bʉ̀əmm. Nà’ rɛɛŋ dzooŋ mvwe’ sə̀ mʉ̀ à təəŋ sə pwe’. ⁷Mʉ̀ coho gbʉ sə nze nə yuk ŋga ŋgì ŋwə̀ nəmòk sə cèep. Ŋgì ŋgə̀ŋgàŋ sə dʉk də, <Sol, Sol, wù sə fa mʉ ŋgə’ vɛ’nə bʉ̀ʉ yà?> ⁸Mʉ̀ fek gesə yàm sə̀’ dʉk də, <A wùu ndà Tà?> Yi cep fəsə fa mʉ də, <A mʉ̀ʉ Jisòs nə̀ mvwe’ lak Nazàrɛ nə̀ wù sə yeŋsə yi ŋgə’ nə.> ⁹Bʉ̀ʉ sə̀ vesi wèŋ à ye fo’ sə, à yə marɛŋ nə sə̀’, nə kà ŋgì ŋwə̀ nə̀ nà’ à sə cèp bohòmʉ̀ nə yuk. ¹⁰Mʉ̀ fek fe’lə sə̀mok dʉk də, <Tà, mʉ gʉ va?> Fana Tà nə dʉk fa mʉ dʉk də, <Lòkok mʉtsə̀, nə ni lo mvwe’ lak Dàmaskù. Wu kə̀ dzèŋ fo’, fana wo nə tsoho fa wu bum pwe’ sə̀ Nwì a fʉ̀hʉ nòŋsə də wu gʉ.> ¹¹Lis à loho mʉ njo marɛŋ nə̀ nà’ à rɛŋ nə. Bʉ̀ʉ sə̀ vesi wèŋ à ye fo’ sə wèŋ à dàsə lòmʉ mʉ ntòlak Dàmaskù anə mok dàsə.

¹²<<Ŋwə̀ nəmòk ànə ye, liŋ yee dʉk də Ànàniyàs. Yi à sə wəpgə̀ Nwì, nə sə noŋsə lʉ̀ʉk avès bə̀boŋ. Bʉ̀ʉ Jus sə̀ mvwe’ lak Dàmaskù pwe’ à sə jəgə̀ yi co ŋwə̀ nə̀ zìnə wù kà fʉ̀k. ¹³Yi à və̀ kə̀ tsèŋ mʉ. Yi təəŋ kok ŋgʉ ni’ì mʉ̀, nə dʉk fa mʉ dʉk də, <Mo tɛ̀’ am Sol, ye fe’lə bum sə̀mok.> Yi ànə sə dʉk wesə vɛ’nə ntɛ̀ŋ, fana lis am sə muhu. Mʉ̀ ye bum sə̀mok, nə kʉk yi. ¹⁴Yi dʉk fe’lə fa mʉ dʉk də, <Nwì tàcici avès à cokfis wu də ya wu riŋ yusə̀ yà’ cu sə və̀ə yi ŋgògʉ̀ʉ. Yi cokfis wu sə̀’ də ya wu ye ja’a Jisòs, ŋgà fàk ye nə̀ rərɛŋ bə lis, nə yuk ŋgì ye mvəsə̀ yi sə cèep bə cùu ye. ¹⁵Bʉsə̀ a nə ye wù nə̀ ŋgòtsòho fa bwìŋ pwe’ yusə̀ wù a yə nə yuk sə kum liŋ ye. ¹⁶Nə yeè nə dʉk də cu fe’lə yè’sə yà sə̀mok ɛ? Lòkok ya wo baptɛsə wu, nə to liŋ Tà Jisòs, ya Nwìi cuk mak gɛsə bʉp yo.>

Pol Də Yi Nə Tsòho Fa Bʉ̀ Lakmvum Nzak Nwì

¹⁷<<Ànə geŋ, mʉ̀ bwi foho lo yu am Jòrosalèm. Ghà nə̀ mʉ̀ ànə sə gʉ pìriyà mʉnə ndap Nwì nə̀ ghaŋ nə, fana mʉ̀ ye yumok co lo vɛ’ɛ. ¹⁸Mʉ̀ ye ndzə loòanə ŋga Tà Jisòs sə dʉk fa mʉ dʉk də, <Gʉ̀ʉ nə tesə lo gɛsə mvwe’ lak Jòrosalèm fɛŋ nə nə̀nàk, bʉ̀ʉsə̀ bʉ̀ʉ sə fɛɛŋ nə kà yusə̀ wu nə tsok fa wo bə liŋ am dzəm.> ¹⁹Mʉ̀ cep fəsə fa yi yàm sə̀’ dʉk də, <Tà, wo riŋ vɛ’ɛ bə̀boŋni dʉk də mʉ̀ à sə lògə̀ mʉnə ndap pìriyàa bʉ̀ʉ Jus wèŋ, nə sə ko ləp bʉ̀ʉ sə̀ wo dzəm wu. ²⁰Nə ye sə̀’ də ghà nə̀ wo à zə Stefè nə̀ yi à sə tsòho bum sə̀ yi à yə bə liŋ yò, mʉ̀ à ye sə̀’ fo’. Mʉ̀ à sə dzəm sə̀’ də a bə̀boŋ ŋgòzə yi vɛ’nə. Mʉ̀ à sə kʉ̀k fa bʉ̀ʉ sə̀ wo à sə zə yi sə lis bə cə̀ək awo mʉ̀.> ²¹Mʉ̀ ànə dʉk wes vɛ’nə, fana Tà nə dʉk mʉ də, <Gèŋ ntɛ̀ŋ, bʉ̀ʉsə̀ mʉ nə tumsə lo wu mvwe’ sə̀sap, də yi bohòbʉ̀ lakmvum wèŋ.> >>

²²Bʉ̀ʉ sə wèŋ à sə yu’rə gù sə̀’ gəe’. Pol ànə cep nə̀ dʉk də yi sə lo bohòbʉ̀ lakmvum, fana bʉ̀ʉ sə wèŋ kɛ’ ŋgùŋ nsàp nə̀ co ntu’ loho bwìŋ. Wo sə dʉk də, <<Wèeŋ zə gɛsə lo yi fo’, wèeŋ zə yi zə, yi ka tse’ ŋgòcu ŋwəm.>> ²³Wo à sə torə, nə sə wʉŋsə kɛ’ cə̀ək awo mʉtsə̀, nə sə ŋwɛ’ sɛsə gesə mfə̀mfə mʉbu nduk. ²⁴Ŋkum sojà bʉ̀ʉ Rumà wèŋ nə à tsə̀’ fa bʉ̀ʉ ye wèŋ də yà’a lok swihi Pol mʉmvwe’ ndap nə̀ wo lokgə̀ bwìŋ mbwa nə. Yi à dʉk yà’ sə̀’ də yà’a ləp nà’ bə ŋkwɛ̀s ya nà’a tsok njo nə̀ bwìŋ sə torə nà’ ləlà nə. ²⁵Wo ànə kiŋ wes yi də ya wo ləp, fana Pol cep yumok bohòŋkwà’ ŋwə̀ sojà nə̀ yi tə fo’ nə. Yi à fek nà’ dʉk də, <<Lʉ̀k sə dʉk də aco wu ləp ŋwə̀ nə̀ yi mègù yəyərə̀ co mo lak Rumà ŋga wo ka nzak ye də yi gbʉ̀ nzak àlɛ ntòsak à?>> ²⁶Ŋkwà’ ŋwə̀ nə à yuk vɛ’nə, fana yi bwi foho lo bohòŋkum sojà nə. À kə̀ dzèeŋ, yi fek nà’ dʉk də, <<Wù sə də wu gʉ yè’e yà? Ŋwə̀ ènə yi ŋwə̀ə Rumà.>> ²⁷Fana ŋkum sojà nə lo bohòPol, nə fek nà’ də, <<Tsok fa mʉ-a zìnə yo, wu ŋwə̀ə Rumà à?>> Pol dzəm də, <<Ŋ̀.>> ²⁸Ŋkum sojà nə dʉk fa Pol də, <<Mʉ yè’e sə̀’ mòk. Mʉ̀ à làk mbàm wùriŋ ŋkuŋ nə ye mòk.>> Pol dʉk fa nà’ də yi ye mòk bʉ̀ʉsə̀ wo à dzə yi, yi ye mo lak fo’. ²⁹Bʉ̀ʉ sə̀ wo à yè ŋgòfehe Pol bum səmok ànə yuk vɛ’nə ntɛ̀ŋ, wo bwi foho lo maŋkwɛ̀ŋ nyaap. Wʉə à ko ŋkum sojà nə mvəsə̀ yi à tsòoŋ nà’ bə kwaŋ ŋga nà’ mègù sə̀’ yəyərə̀ bə mo lak Rumà.

Pol Tə Mʉ Kaŋsurù Bʉ̀ʉ Jus Wèŋ

³⁰Ŋkum sojà nə à sə dzəm tsə malì də yi riŋ tsoŋ njo nə̀ bʉ̀ʉ Jus wèŋ anə sə bɛŋ Pol bʉ̀ʉ zeŋ nə ŋkuŋ. Fana tsok à rɛŋ, yi fweŋ fis fa Pol kwaŋ sə. Yi to benə ŋgàa fa satikà’ sə̀ ghaŋ wèŋ bə ŋgàa sak kaŋsurù pwe’ mvwe’ mò’fis. Ànə geŋ, yi fis tes Pol kù mantombìi yà’wèŋ.

¹Pol sə kʉk tse’ bʉ̀ʉ sə̀ mʉ kaŋsurù sə bə lis, nə cep fa yà’wèŋ yumok. Yi à dʉk də, <<Bwema am wèŋ, mʉ̀ ka məmərə̀ sə ntʉʉ̀ mʉ̀ bə ncu àm mantombìi Nwì tse’ lok, kə dzeŋ nə̀ mʉ̀ tə ŋga’a nè’e.>> ²Yi ànə cep vɛ’nə, fana ŋkum ŋgàa fa satikà’ nə̀ liŋ yee Ànàniyàs à dʉk fa bʉ̀ʉ sə̀ wo à təəŋ kok ŋgʉ ni’ì Pol nə də yà’a sam gesə fa nà’ bo mʉ cùhù. ³Pol dʉk fa nà’ dʉk də, <<Nwìi nə ləp li wu, wù fop co mbàndap nə̀ wo yok basə nà’ bə bwɛ̀ŋ wà. Wù cu yà’sə co ŋwə̀ nə̀ yi tse’ ŋgòsak mʉ mvəsə̀ lʉ̀k sə dʉk, fana wù sə gʉ bʉpsə fe’lə lʉ̀ʉk sə sə̀’ wù. Wù sə gʉ̀ bʉpsə yà’ bə mandzə̀ nə̀ wù fa ŋàŋ də wo ləp mʉ.>> ⁴Bʉ̀ʉ sə̀ wo à təə kok ŋgʉ ni’ì Pol sə fek yi dʉk də, <<Wù sə yàk ŋkum ŋgàa fa satikà’ nə̀ yi ŋwə̀ə Nwì à?>> ⁵Pol dʉk fa yà’wèŋ dʉk də, <<Bwema am wèŋ na, mʉ̀ anə ka riŋ də yi ŋkum ŋgàa fa satikà’ yi riŋ. Ŋwàk Nwì sə cep sə̀’ dʉk də, kà də ŋwèe to liŋ ŋwə̀ nə̀ yi tse’ bwìŋ yi bʉp dʉk.>>

⁶Pol à yə də bʉ̀ʉ mok mʉ kaŋsurù anə à ye bʉ̀ʉ Faràsi, mok bʉ̀ʉ Sadùsi fana yi fuŋ fis də, <<Bwema am wèŋ, mʉ yè’e ŋwə̀ə Faràsi, nə ye sə̀’ mo ŋwə̀ə Faràsi. Mʉ̀ cu yè’ mʉnə dzə̀’ nzak də bʉ̀ʉsə̀ mʉ̀ tsə̀’ də bwìiŋ nə̀ lòkok mvwe’ kpʉ sə̀mok.>> ⁷Yi ànə cep wes vɛ’nə ntɛ̀ŋ, fana bʉ̀ʉ Sadusì bə bʉ̀ʉ Faràsi sə wèŋ yeto ŋkʉ̀ə̀m, kwe’ awo nə à gà’a mok ba. ⁸Ànə ye vɛ’nə bʉ̀ʉsə̀ bʉ̀ʉ Sadusì wèŋ à sə dʉk yàwo dʉk də ŋwèe nə̀ kà mvwe’ kpʉ lòkok yuk. Wo sə dʉk mok sə̀’ də, masinjàa Nwì, nə ye bʉ̀ʉ sə̀ wo mègù yàwo yòŋsə̀ ka yeŋ. Bʉ̀ʉ Faràsi wèŋ à ye yàwo bòp bʉ̀ nə̀ wo à dzəm də bum sə̀ tɛ’ yè’sə lòoŋfo’ yo. ⁹Cùu sə̀ wo à sə gham fo’ sə à yam ghaha lòmantombì. Ŋgàa yə’rə̀ bwìŋ lʉ̀ʉk mok à lòkok, nə cep vɛ’ɛ gʉgʉŋ. Wo à dʉk də, <<Vès ka fɛ̀ŋ nə̀ ŋwə̀ ènə gʉ̀ʉ ye. Kàmòk yòŋsə̀ nəmòk kè masinjà Nwì-è’, a tsə̀’ yi yumok laŋ zìnə.>> Ŋgàa yə’rə̀ bwìŋ lʉ̀k sə̀ wo à cèp yè’sə à ye yàwo ma bòp nə̀ bʉ̀ʉ Faràsi wèŋ. ¹⁰Ŋkʉ̀ə̀m nə à kə̀ curə vɛ’ɛ wʉk. Ŋkum sojà nə wəp dʉk də aco yà’ ŋwɛ’ ci’lə Pol bə bo, fana yi dʉk fa sojàa ye wèŋ də yà’a tsoŋ geŋ ca mvwe’ sə̀ bʉ̀ʉ sə tə sə, nə ko lo Pol kə lok swihi mvwe’ ŋəŋap ndap sojà wèŋ nə. ¹¹À ye nòoŋ nùmbu ànə nə̀ ndzəmə̀ fana Tà Jisòs à kə̀ təəŋ kok ŋgʉ ni’ì Pol, nə dʉk fa nà’ dʉk də, <<Ko ntʉm. Mvəsə̀ wù a tsə̀’ fa bwìŋ liŋ am Jòrosalèm fɛɛŋ, wu nə kə tsok tsoŋ fa bʉ̀ʉ sə̀ mvwe’ lak Rumà sə̀’ mʉmvə̀k ànə.>>

Wo Làp Mandzə̀ ŊgòZə Pol

¹²Tsok à rɛŋ, fana bʉ̀ʉ Jus mok wèŋ kə be’lə, nə swi’ cù mpaaŋ. Wo à kɛ̀ŋ dʉk də wo nə kà yumok kə̀ cùhu wo gesə tse’ŋga wo zə Pol. ¹³Wo à ye co bwìŋ hum kwè sə̀ wo à swi’ cù mvwe’ mò’fis sə. ¹⁴Ànə geŋ, wo lo, nə kə ye ŋgàa fa satikà’ sə̀ ghaŋ bə bʉ̀ ŋkwàha bwìŋ wèŋ. Wo tsok fa yà’wèŋ dʉk də, <<Vès kɛ̀ŋ vɛ’ɛ nə̀ zìnə mvwe’ mò’fis də vèes nə kà yumok kə̀ cùhu gèsə lok tè vès zə Pol. ¹⁵Yusə ŋga’a dʉk də wèŋ kaŋsurù wèeŋ tirə gesə fa lo ŋkum sojà bʉ̀ʉ Rumà wèŋ də yi jəŋ tsoŋ və Pol. Tsòk basə fa yi də wèŋ dzəm ŋgòyuk yamsə boŋsə yumok mʉ cùhu Pol anə. Vèes nə fʉhʉ yàvès ŋgòzə yi ŋga yi ka fɛɛŋ ntòkə dzeŋ.>>

¹⁶Mo njɛ̀’ɛ Pol mòk nə̀ ŋwə̀mbam à yuk bum sə̀ wo à sə dʉk də wo gʉ sə. Yi lo, nə kə ni mʉmvwe’ ndap nə̀ wo lok tes Pol mbwa nə, nə tsok fa nà’. ¹⁷Pol ànə yuk vɛ’nə, yi to ŋkwà’ ŋwə̀ sojà nəmòk, nə dʉk nà’ də, <<Jəŋ mʉwà’ŋwə̀ nè’e, nə jə lo fa yi bohòŋkum sojà. Yi tse’ yusəmok sə̀ yi nə tsok fa nà’.>> ¹⁸Ŋkwà’ ŋwə̀ sojà nə ànə jə lo nà’ bohòŋkum sojà nə. Ŋkwà’ ŋwə̀ sojà nə dʉk fa ŋkum sojà nə dʉk də, <<Ŋgà ndapndzəm nə̀ liŋ yee Pol nà’a dʉk mʉ yi də mʉ jəŋ və fa wu mʉwà’ŋwə̀ nè’e. Yi də nà’ tse’ yusəmok ŋgòtsə̀’ fa wu.>> ¹⁹Ŋkum sojà nə ko jəŋ mʉwà’ŋwə̀ nə bə bo, bə nà’ sooŋ təəŋ lo mok wo ba-nə̀-ba. Yi fek nà’ də, <<Yusə̀ wù də wu tsok fa mʉ sə yà?>> ²⁰Fana yi tsok nà’ də, <<Bʉ̀ʉ Jus sə̀ ghaŋ wèŋ kì cù də a ye zòŋ wo dʉk wu də wu jəŋ və Pol mʉ kaŋsurù. Wo də kaŋsurù nə dzəm ŋgòyuk yamsə bum mok bə liŋ Pol nə. ²¹A gə̀ə wù kà dzəm, bʉ̀ʉsə̀ bʉ̀ʉ sə̀ wo nə sə nooŋ swihi ŋgòsòyi wo cà bwìŋ hum kwè. Bʉ̀ʉ yè’sə kɛ̀ŋ dʉk də wo nə kà yumok kə̀ cùhu wo gesə lok tè tse’ŋga wo zə Pol. Wo sə tək mègù mok yusə̀ wu nə cep bʉ̀ʉsə̀ wo fʉ̀hʉ cu gu yàwo ŋga’a vɛ’nə.>> ²²Ŋkum sojà nə à dʉk fa mʉwà’ŋwə̀ nə də nà’a lo, nə dʉk də nà’a kà ŋwə̀ nəmòk də nà’a kə̀ tsə̀’ fa yi yu yè’sə laŋ tsə̀’ fa swì.

Wo Jə LòPol Mvwe’ Lak Sìsàriyà

²³Ànə geŋ ŋkum sojà nə to ŋgàa fàak ye bwìŋ ba. Yi dʉk fa yà’wèŋ dʉk də, <<Wèeŋ lo kə jəŋ sojà ŋkʉ̀ ba ya wenə wèeŋ fʉhʉ ŋgòlòmvwe’ nzeŋgòŋ Sìsariyà. Wèeŋ jəŋ sojàa sə̀ ŋgàa nàambà’rə̀ hum sàmba bə sə̀ ŋgàa kòŋ ŋkʉ̀ ba sə̀’. Wèeŋ fʉhʉ də wèeŋ nə lo nooŋ ntinə ndzəmə̀. Wèeŋ nə ye’e co ghà nə̀ bwìŋ sə nòoŋ tsə nze vɛ’ɛ. ²⁴Làp fa Pol nàambà’rə̀ə mok, ya wèeŋ jəŋ lo yi gəe’ kə fa bohòGovənòFelìs.>> ²⁵Ŋkum sojà nə à còm ŋwàk mòk mʉ mvə̀k nè’e də, ²⁶<<Sə còm mʉ̀ nə̀ liŋ am Kladiyòs Lìsiyàs. Mʉ̀ sə còm fa govənòFelìs. Tà mayumòk, mʉ̀ cèpsə wu bə̀boŋ. ²⁷Bʉ̀ʉ Jus wèŋ a ko ŋgà’ nè’e, nə də wo zə nà’. Ves sojàa am wèŋ lo, nə kə ko yi də wo kà yi zə, ŋga mʉ̀ yuk dʉk də yi ŋwə̀ə Rumà. ²⁸Mʉ̀ a dzəm ŋgòkə̀ rì tse’ yusə̀ yi a gʉ̀ ŋkuŋ yà’ yaaŋ wo, fana mʉ̀ jə lo yi sə kaŋsurù àwo. ²⁹Mʉ̀ lap ca, nə ye dʉk də yi ka yumok sə̀ co wo zə yi kè wo nisə yi ndapndzəm bʉ̀ʉ zeŋ gʉ. Yusə̀ wo a dʉk də yi a gʉ̀ʉ sə, a bum mok sə̀ bə ma nə̀ lʉ̀ʉk awo. ³⁰Mʉ̀ ànə yuk də bʉ̀ʉ Jus mok wèŋ sə làp mandzə̀ də wo zə yi, fana mʉ̀ də yi lo kə ye wu. Mʉ̀ a tsə̀’ fa bʉ̀ʉ sə̀ wo sə làp yi bə nzak sə dʉk də wo kə cep yusə̀ yà’ sə yaaŋ wo bohònà’ sə mantombìi wù.>>

³¹Sojàa sə à gʉ̀ gù sə̀’ mvəsə̀ ŋkum àwo dʉk wo sə. Wo à jə lònòoŋ Pol nùmbu ànə haŋ mvwe’ lak səmok sə̀ wo to fo’ də Àntipatrì. ³²Tsok à rɛŋ, sojàa sə̀ wo à sə gì yàwo sə kùhu sə foho və. Wo me’rə ŋgàa nàambà’rə̀ sə ŋgòlòmalì bə Pol nə wèŋ. ³³Wo à jə lòyi mvwe’ nzeŋgòŋ Sìsàriyà anə, nə fa ŋwàk nə bohògovənòFelìs nə. Wo fa Pol mok sə̀’ ndzə bohòyi. ³⁴GovənòFelìs à ta ŋwàk nə, nə fek Pol lak nà’. Fana Pol tsok yi də a mvwe’ nzeŋgòŋ Sìlisiyà. ³⁵Yi dʉk fa Pol nə dʉk də, <<Mʉ nə yuk nzak yònə ghà nə̀ ŋgàa nzak yo sə wèŋ kə̀ dzèeŋ.>> Fana yi fa ŋàŋ dʉk də wo jəŋ lo Pol mvwe’ nto’ Herò, nə sə kʉk nà’ kʉ̀’ʉ.

Yusə̀ Wo À Tsə̀’ Mantombìi GovənòFelìs Bə Tu Pol

¹À cà nùumbu tàŋ, fana Ànàniyàs ŋkum ŋgàa fa satikà’ nə bə ŋkwàha bʉ̀ʉ mok wèŋ lo mvwe’ lak Sìsàriyà anə. Ŋgà sa’nzak mòk nə̀ liŋ yee Tə̀talòà lòsə̀’ bə yà’wèŋ. Wo à kə̀ dzèŋ bohòFelìs, nə tsok yusə̀ yà’ sə yaaŋ wo bohòPol sə. ²Ghà nə̀ wo ànə jə və Pol, fana Tə̀talòsə tsoho yusə̀ də Pol a gʉ̀ bʉpsə sə mʉmvə̀k nè’e vɛ’ɛ. Yi də, <<Mbè, fifi nə̀ vès tse’ nà’ sə̀sap nè’e, a bʉ̀ʉsə̀ wù a kotse’ ves bə ŋkərə̀. Bum sə kupsə mvwe’ lak yè’e wùriŋ ŋgògʉ̀ də lak sə boŋ. ³Ghà nə̀ fòlòoŋ vèes dzəmgə̀ nsàp ènə wùriŋ, nə sə kwasə wu vɛ’ɛ wù kà fʉ̀k. ⁴Mʉ̀ ka dzəm də mʉ casə wes wu mvə̀k yòdzəm, fana yu’rə fa-a ves mʉncèp nə̀ vès tse’ ŋgòtsə̀’ wu nə fʉ̀ə̀. ⁵Vès a yə də ŋgà’ nè’e nsàp bəbʉp ŋwə̀ nəmòk vɛ’ɛ nə̀ co ŋwè kà cèp. Mvwe’ sə̀ bʉ̀ʉ Jus cu sənə nzeŋgònè’e pwe’, yi kə̀ dzèŋ fo’, yi gʉ ya yà’wèeŋ yeto ŋgòkʉ̀ə̀m. A sə̀’ yi nə̀ yi ŋwə̀ nə̀ mantombì bə kwe’ bʉ̀ʉ Nazàrin wèŋ. ⁶Yi a làp mandzə̀ də yi gʉ bʉpsə ndap Nwì nə̀ ghaŋ nə, fana vès ko yi. (Vès a dʉk də vèes nə sak yi mvəsə̀ lʉ̀ʉk avès sə dʉk. ⁷Megu dʉk də ŋkum sojà Lìsiyàs à və̀ vɛ’ɛ, nə kə fep fis lo nà’ bohòvès anə bə ŋàŋ. ⁸Lìsiyàs nə dʉk fe’lə sə̀’ dʉk də ŋwə̀ nə̀ yumok sə yaaŋ nà’ bə ŋgà’ ènə pwe’ àlɛ, nà’a və kə ye wu.) A ye-a ŋga wù fek-a ŋgà’ ènə, wu nə yuk yòsə̀’ bə ntu’u yo də yusə̀ vès sə cèp yà’ bə liŋ ye yè’sə zìnə.>> ⁹Yi ànə dʉk vɛ’nə, bʉ̀ʉ Jus sə pwe’ à dzəm mvwe’ mò’fis də yusə̀ nà’ cèp sə zìnə.

Pol Sə Fi’lə Ncù BohòFelìs

¹⁰Ànə geŋ GovənòFelìs nə niŋ fa Pol bə bo də nà’a cep. Pol sə cep də, <<Mʉ̀ rì tse’ dʉk də wu a sak lak yè’e lùumŋgòŋ ŋkʉ̀ʉŋntɛ̀ŋ. Mʉ̀ kwa wùriŋ ŋgòkə̀ fi’lə ncùu am kə̀ mantombìi wù. ¹¹Ŋgòcèp yusə̀ wu fe’rə-a wù ye zìnə nə də, ka nùumbu hum-ncòp-ba casə mvə̀k nə̀ mʉ̀ à kok lòmʉ Jòrosalèm ŋgòkə̀ kùksə Nwì mbwa. ¹²Bʉ̀ʉ Jus sə à ka mʉ ŋga mʉ̀ sə fi’dʉk ves ŋwə̀ nəmòk mʉ ndap Nwì nə̀ ghaŋ nə ye yuk. Ka sə̀’ də wo à yə mʉ ŋga mʉ̀ sə yaŋsə bwìŋ ntʉm mʉ ndap pìriyàa bʉ̀ʉ Jus wèŋ sə̀’ yeŋ. Mʉ̀ a ka vɛ’nə mʉmvwe’ nəmòk mʉ ntòlak anə sə̀’ gʉ lok. ¹³Yusə̀ co wo niŋ fa wu də bum sə̀ wo tsə̀’ wu bə liŋ am fɛɛŋ sə zìnə, sə̀’ bʉ̀ə̀. ¹⁴Ncèp nə̀ mʉ nə kà nà’ bɛ̀ŋ də, mʉ yùgə̀ yàm mandzə̀ mòk nə̀ wo sə dʉk də nà’a mvwès nà’nə, nə sə kuksə Nwì tàcicii avès bə zeŋ. Bum sə̀ wo à còm yà’ ndzənə ŋwàk lʉ̀ʉk Musì bə ŋwàak ŋgàa tsòhòbum Nwì pwe’, mʉ dzəmgə̀ yà’ də yà’a zìnə. ¹⁵Yusə̀ mʉ̀ sə naàŋ tu bə zeŋ ma nə̀ Nwì, mègù sə̀’ mvəsə̀ bʉ̀ʉ yè’e wèŋ sə naaŋ tu. Naàŋtu nə dʉk də, ŋwə̀ nə̀ yi gʉ̀gə̀ bə̀boŋ bə nə̀ yi gʉ̀gə̀ bʉp pwe’ nə̀ kə̀ lòkok mvwe’ kpʉ sə̀mok. ¹⁶Fana nà’a njo nə̀ mʉ̀ sə jihi nzòŋ ŋgògʉ̀ də ntʉm àam ye rərɛŋ mantombìi Nwì nə ye mantombìi bwìŋ.

¹⁷<<Yu səmook yè’ də, à cà ŋkàhaŋgòŋ wùriŋ ŋga mʉ̀ ka mvwe’ lak Jòrosalèm kə dzeŋ yuk. Mʉ̀ a lòmbwa ŋgòfa lòbʉ̀ ŋgàa jìŋ wèŋ mok mbàm, nə ye ŋgòfa satikà’ njàm sə̀’. ¹⁸Yà’a yusə̀ mʉ̀ ànə sə gʉ ŋkuŋ wo kə tseŋ mʉ mʉ ndap Nwì nə̀ ghaŋ nə sə. Ànə ye ghà nə̀ mʉ̀ ànə gʉ wes bum sə̀ ŋgògʉ̀ yà’ ya wu ye mʉ lisə̀ Nwì rərɛŋ. Mʉ̀ à ka fo’ ves bwìŋ co cù tesə sə̀’ yeŋ. ¹⁹À ye mègù fo’ bʉ̀ʉ Jus mok sə̀ wo à tesə mvwe’ nzeŋgòƐsiyà. Ànə ye-a dʉk də wo tse’ yumok sə̀ yà’ sə yaaŋ wo bohòmʉ̀, də wo və̀ wo ŋgòkə̀ tsə̀’ fa wu. ²⁰Bʉ̀ʉ yè’e tsok-a nsàp bʉp nə̀ kaŋsurù a dʉk də mʉ̀ a gʉ̀ ghà nə̀ mʉ̀ à sə fì’lə ncù am mbwa nə-ɛ̀. ²¹Ka casə ncèp nə̀ mò’fis nə̀ mʉ̀ a dʉk fis dʉk də, <Wèŋ sə sak mʉ yè’e də bʉ̀ʉsə̀ mʉ̀ a cèp də bwìiŋ nə̀ lòkok mvwe’ kpʉ sə̀mok.> >>

²²GovənòFelìs à ye ŋwə̀ nəmòk nə̀ yi ànə rɛɛŋ bə nzak mandzə̀ Jisòs làaŋ, fana yi dʉk də yi lok nzak nə laŋ. <<Ghà nə̀ ŋkum sojà Lìsiyàs kə̀ dzèŋ ŋkuŋ, fana mʉ̀ tsok weŋ ŋwə̀ nə̀ yi gbʉ̀ nzak bə nə̀ yi ka gbʉ.>> ²³Yi dʉk fa ŋgà fàk nə̀ yi kʉ̀kgə̀ Pol də nà’a sə kʉk Pol nə kʉ̀’ʉ. Nə dʉk fa nà’ sə̀’ də, nà’a kà Pol cʉ̀k cʉ̀k sə kotse’. Ŋge’ ye wèeŋ dzəm-a ŋgòtɛsə yi bə yumok sə̀ yi dzəm yà’, fana nà’ me’rə wo ntɛ̀ŋ.

²⁴Nùumbu mok ànə ca, fana Felìs nə və bə ŋgwe ye Dròsilà. Ŋgwe ye nə à ye ŋwà Jus. Yi à dʉk də wo jəŋ və Pol. Wo ànə jəŋ və nà’, fana yi sə yu’rə mvəsə̀ Pol nə sə tsòho mvəsə̀ ŋgòtse’ dzədzəm bohòJisòs Krɛst cu. ²⁵Nà’ à sə cèp mvəsə̀ ŋgòye ŋwə̀ nə̀ bə̀boŋ, ŋgòkotse’ ni’ yònə ye bə nùmbu nə̀ Nwìi nə̀ kə̀ sak bwìŋ. Fana wʉə ko yi. Yi dʉk fa Pol nə dʉk də aco nà’ lo ntɛ̀ŋ. Yi dʉk nà’ də yi nə to fe’lə nà’ sə̀mok ghà nə̀ yi tse’ mvə̀k. ²⁶Yi ànə sə tsərə sə̀’ də kàmòk Pool nə fa yi mbàam mok àlɛ’. Nà’a njo nə̀ yi à sə toho nà’ ghà yà lòoŋ, nə sə taaŋ bə nà’ sə.

²⁷Ànə ca lùumŋgòŋ ba, fana ŋwə̀ nəmòk nə̀ liŋ yee Posòs Fetòs kok dzə̀’ govənòFelìs nə mok yi. Felìs ànə sə dzəm də bʉ̀ʉ Jus wèeŋ kwa bohòyi fana, yi me’rə noŋsə Pol nə mʉ ndapndzəmə̀.

Pol Də Wo Kə Sak Nzak Ye Mvwe’ Lak Rumà

¹Ànə ca gu nùumbu tɛ’ mvəsə̀ govənòFetòs à kə̀ cu mvwe’ nze nə, fana yi ye’e Sìsàriyà, nə lo mʉ Jòrosalèm. ²À kə̀ dzèŋ fo’, ŋkum ŋgàa fa satikà’ bə bʉ̀ʉ Jus sə̀ mantombì wèŋ kə tsoho bum sə̀ yà’ sə yaaŋ wo bohòPol. Wo lɛŋ ŋkum Fetòs, ³də nà’a gʉ wo bə̀boŋ bə ŋgòtum vèsə Pol Jòrosalèm. Wo à dʉk vɛ’nə bʉ̀ʉsə̀ wo a kì cù ŋgòzə nà’ mandzə̀. ⁴Fetòs nə də, <<Pol cu ŋgà ndapndzəm mvwe’ lak Sìsàriyà. Mvə̀k momjo, mʉ nə sə bwi lo fo’. ⁵A ye-a də yi a gʉ̀ bʉpsə yumok, wèeŋ dʉk bʉ̀ʉ awèŋ sə̀ mantombì də vesiwèeŋ lo Sìsàriyà anə, ya wo kə cep yusə̀ yà’ sə yaaŋ wo bə ŋgà’ ànə.>>

⁶Fetòs à cu fe’lə bə yà’wèŋ co nùumbu fwame’ kè hum àlɛ’ ŋkuŋ nə yè’e tsooŋ lo yuye sə Sìsàriyà. Tsok ànə rɛŋ, fana yi kə ni cum mʉmvwe’ ndap nə̀ yi sakgə̀ nzak mbwa nə, nə fa ŋàŋ dʉk də wo jəŋ nisə və Pol mbwa sə̀’. ⁷Mvə̀k nə̀ Pol ànə kə dzeŋ, fana bʉ̀ʉ Jus mok wèŋ sə̀ wo à və̀ Jòrosalèm lokok təəŋ dzooŋ yi ghʉ̀r. Wo ye ŋgòcèp bum səmok ŋkʉ̀ʉŋntɛ̀ŋ sə̀ yà’ gʉ wù kà fʉ̀k, də Pol a gʉ̀ yà’ yi. Yusəmok sə̀ co yà’ niŋ tsok də bum sə̀ wo cèp sə zìnə kà sə̀’ ye. ⁸Pol fi’lə ncùu ye fo’ sə̀’ mvèsə̀. Yi dʉk də, <<Mʉ̀ ka yàm-e yumok bə lʉ̀ʉk bʉ̀ʉ Jus gʉ bʉpsə. Mʉ̀ ka yumok bə ndap Nwì nə̀ ghaŋ nə sə̀’ bʉpsə, nə kà yumok sə̀ ŋkum bʉ̀ʉ Rumà ka dzəm sə̀’ gʉ̀.>> ⁹Fetòs fek Pol nə dʉk də, <<Wu nə dzəm ŋgòkə̀ lòJòrosalèm ya mʉ kə sak wu bə bum sə̀ wo cèp yè’sə fo’ à?>> Yi à fek nà’ vɛ’nə də ya bʉ̀ʉ Jus wèeŋ kwa bohòyi anə. ¹⁰Pol cep fəsə fa nà’ dʉk də, <<Mʉ̀ tə yàm ma dzə̀’ nzak ŋkum bʉ̀ʉ Rumà wèŋ. Mʉ̀ dzəm yàm də wo sak nzak àm fɛn. Mʉ̀ a ka bʉ̀ʉ Jus wèŋ yumok sə̀ co ntʉm yaaŋ wo gʉ. Wù bə tu yòwù riŋ yo sə̀’ vɛ’nə bə̀boŋni. ¹¹A ye-a də mʉ a fɛ̀ŋ lʉ̀k, nə gʉ bʉpsə yumok sə̀ wo tse’ ŋgòzə mʉ, fana mʉ̀ sə kà yè’sə mandzə̀ də mʉ caŋ ya wo kà mʉ zə làp. A ye-a də zìnə ka sənə bum sə̀ wo sə cèp bə liŋ am yè’sə yeŋ, fana mandzə̀ nə̀ co ŋwè jəŋ mʉ, nə fa wo ye bʉ̀ə̀. Mʉ̀ dzəm də nzak àm nə lo mantombì bohòŋkum bʉ̀ʉ Rumà wèŋ.>> ¹²Ànə geŋ, Fetòs lam və to ntòbə bʉ̀ʉ ye sə̀ wo tipsəgə̀ yi, fana yi foho və, nə kə dʉk fa Pol nə dʉk də, <<Wù də nzak yòo lo mantombì bohòŋkum bʉ̀ʉ Rumà wèŋ. Mʉ̀ dzəm fa wu sə̀’ laŋ. Wu nə lo bohòyi anə.>>

FestòJə Və̀ Nzak Pol BohòŊkum Àgripà

¹³Ntɛŋ mòk à cà, fana ŋkum Àgripà bə njɛ̀’ ye nə̀ liŋ yee Benìs à lòŋgòkə̀ cèpsə govənòFetòs. Wo à kə̀ cèpsə nà’ mvwe’ lak Sìsàriyà. ¹⁴Wo à cu fo’ mʉnə nùumbu səmok. Fetòs tsoho fa ŋkum Àgripà nə nzak nə̀ Pol nə. Yi tsoho fa nà’ dʉk də, <<Ŋwə̀ nəmòok fɛɛŋ nə̀ govənòFelìs à nisə nòŋsə lònà’ ndapndzəm. ¹⁵Mʉ̀ ànə lo Jòrosalèm, fana ŋgàa fa satikà’ sə̀ ghaŋ bə bʉ̀ ŋkwàha bʉ̀ʉ Jus wèŋ tsoho fa mʉ bum sə̀ wo də yi à gʉ̀ bʉpsə. Wo dʉk mʉ də mʉ dʉk də nà’ gbʉ̀ nzak laŋ. ¹⁶Mʉ̀ tsok fa wo də, bʉ̀ʉ Rumà wèeŋ yəgə̀ yàwo də ŋga wo jə və-a ŋwè bə nzak, fana yi sak tsoŋ bə ŋwə̀ nə̀ nà’ jə və̀ yi nə si bə si ŋkuŋ. Ya yi cep fis yusə̀ sə və̀ə yi ye sə̀’. Mʉ̀ tsok wo də ka mandzə̀ bʉ̀ʉ Rumà wèŋ ŋgòdʉk də ŋwèe bʉp ŋga wo ka yè’sə ntògʉ yeŋ. ¹⁷Wo ànə və fɛnə mʉ̀ gʉ yàm sə̀’ nə̀nàk. Bʉsə̀ tsok à rɛŋ ntɛ̀ŋ, mʉ̀ kə cum mvwe’ dzə̀’ nə̀ mʉ sakgə̀ nzak mbwa, nə də wo jəŋ nisə və yi. ¹⁸Bʉ̀ʉ sə̀ wo à jə və̀ yi sə wèŋ lokok təəŋ mʉtsə̀ wùrr, nə sə ye ŋgòcèep. Mʉ̀ sə dʉk yàm də wo nə tsok nsàp yumòk nə̀ yi a gʉ̀ bʉpsə nə̀ nà’ gʉ wùriŋ. Fana wo kà nsàp yumòk nə̀ yi a gʉ̀ bʉpsə sə̀’ tsə̀’. ¹⁹Bwe bum sə̀ wo à cèp sə à ye kɛ’cà bwe mfi’ mok bə mandzə̀ nə̀ wo yùgə̀ Nwì awo wàwawà. Wo sə cep nə sə to liŋ ŋwə̀ nəmòk də Jisòs nə̀ yi à kpʉ lòlaŋ. Pol sə dʉk ye də nà’ cu fe’lə ŋwəm sə̀mok. ²⁰Bum yè’sə jipsə tes mʉ, mʉ̀ kà rɛɛŋ lok. Fana mʉ̀ fek Pol nə də yi dzəm də yi lo Jòrosalèm ya wo kə sak bum yè’sə fo’ àlɛ? ²¹Pol dʉk ye də yi dzəm də nzak ye nə lo mantombì. Yi də ŋkum bʉ̀ʉ Rumà nə kə sak tiŋ nzak ye nə nà’. Fana mʉ̀ də wo sə kʉk yi co ŋgà ndapndzəm tè mʉ̀ kə tumsə fa lo yi bohòŋkum bʉ̀ʉ Rumà nə.>>

²²Ŋkum Àgripà nə dʉk fa Fetòs də, yi dzəm ŋgòkə̀ yuk yusə̀ ŋwə̀ ànə sə cèp sə bə ntu’u ye sə̀’. Fetòs də, <<Wu nə yuk yi zòŋ.>> ²³Tsok ànə rɛŋ ŋkum Àgripà bə Benìs və kə ni kok bə fòvɛ’ɛ wùriŋ. Wo à və̀ bə ŋkum sojà, nə ye bə bʉ̀ʉ sə̀ ghaŋ sə̀ wo fis tu mvwe’ ntʉm lak ànə wèŋ. Fetòs də wo jəŋ nisə kok və Pol mʉ nda’à. ²⁴Fetòs cep də, <<Ŋkum Àgripà nə ye ndàaŋwè pwe’ nə̀ yi cu fɛɛŋ, vesiwèeŋ yu’rə. Ŋwə̀ nə̀ wèŋ sə yə yi nè’e bʉ̀ʉ Jus pwe’ wa dʉk ye, bʉ̀ʉ Jus sə̀ fɛɛŋ bə sə̀ wo cu Jòrosalèm sə̀’. Wo pwe’ sə warə və̀ə də nè’e ka ŋwə̀ nə̀ co wo me’rə yi cum ŋwəm yeŋ. ²⁵Mʉ̀ kʉk ja’a sə tsətsə’rə̀ anə, nə kà yusəmok sə̀ yi gʉ̀ sə̀ co wo zə yi bʉ̀ʉ zeŋ yə. Yi a dʉk də nzak ye lo mantombì bohòŋkum bʉ̀ʉ Rumà. Mʉ̀ də yi geŋ sə̀’ ntɛ̀ŋ. ²⁶Bohòmʉ̀ yàm, mʉ̀ ka yusəmok vɛ’ɛ pap co mʉ̀ com fa gesə lo ŋkum bʉ̀ʉ Rumà bə liŋ ŋwə̀ nè’e tse’. Nà’a njo nə̀ mʉ̀ jə və̀ yi mantombìi wèŋ nə ye lɛ mantombìi ŋkum Àgripà də yi cep bə cùu ye. Ya wèeŋ kʉk ja’a wes nzak nə, kàmòk mʉ̀ tse’ yumok sə̀ mʉ com. ²⁷Bʉsə̀ anə sə yəəŋ co mʉ ləm ŋgòtumsə lòŋgà ndapndzəm ŋga mʉ̀ ka yusə̀ co mʉ̀ tsok də yi gʉ̀ bʉpsə sə jəja kwaraŋgaŋ riŋ na.>>

Pol Fì’lə Ncù BohòŊkum Àgripà

¹Fana Àgripà dʉk fa Pol də nà’a cep yusə̀ nà’ tse’ ŋgòcèep. Pol sə niiŋ bo, nə sə fi’lə ncù də, ²<<Mbè ŋkum Àgripà, a bohòmʉ̀ ntinə yè’sə rɛŋsi ŋgòkə̀ təəŋ mantombìi wù ŋgòfì’lə ncùu am bə bum sə̀ bʉ̀ʉ Jus wèŋ də mʉ̀ gʉ̀ yè’sə pwe’fo’. ³Yè’sə zìnə bə nə̀ zìnə bʉ̀ʉsə̀ wù rì tse’ mvəsə̀ bʉ̀ʉ Jus wèŋ cu, nə riŋ bum sə̀ wo kà bə zeŋ cù mò’fis yegə̀ bə̀boŋni. Fana mʉ̀ sə lɛŋ wu də wu yu’rə fa mʉ yusə̀ mʉ̀ tse’ ŋgòcèp sə fʉ̀ə̀. ⁴Bʉ̀ʉ Jus wèŋ pwe’ riŋ tse’ mvəsə̀ mʉ̀ à sə cu ŋga mʉ̀ cu ntòmʉwà’ŋwè. Mvəsə̀ à yèto, wo riŋ tse’ mvə̀’nə̀ mʉ̀ à kùk la’à mʉ̀, nə ye Jòrosalèm sə̀’. ⁵Wo riŋ tse’ mʉ bə̀boŋni, a ye-a də wo dzəm ŋgòcèp fis zìnə nə na. Mʉ̀ ànə ye mòk mʉŋgorə̀ bʉ̀ʉ Faràsi wèŋ sə̀ wo sə dʉk də wo nòŋsəgə̀ lʉ̀ʉk avès nə ghak ndàaŋwè pwe’. ⁶Mʉ̀ cu yè’ bə nzak bʉ̀ʉsə̀ də mʉ̀ sə naaŋ tu am də Nwìi nə̀ gʉ̀ yusə̀ yi à kàk fa bohòtàcici avès wèŋ sə. ⁷Gù sə̀’ kə̀ka’ nə̀ mò’fis ènə nə̀ bòop bʉ̀ʉ avès sə̀ hum-ncòp-ba pwe’ sə naaŋ tu də wo nə kə tse’. Wo tsərəgə̀ vɛ’nə mvə̀’nə̀ wo kùksəgə̀ Nwì nùm bə ndzəm. Mbè, bʉ̀ʉ Jus wèŋ sə də wo kə’ə mʉ yè’e bʉ̀ʉ tsətsərə̀ ènə. ⁸Mʉ fek tsoŋ na weŋ bʉ̀ʉ Jus nè’e ŋkuŋ-ɛ̀. Yà’a bohòwèŋ gʉgʉŋ bʉ̀ʉ yà, ŋgòdzəm də aco Nwì lokoksə to ŋwè mvwe’ kpʉ ɛ̀? ⁹Mʉ̀ bə tu am à sə tsərəgə̀ də mʉ gʉ bʉpsə liŋ Jisòs nə̀ mvwe’ lak Nazàrɛ ènə bə nsàp mandzə̀ nə̀ co mʉ̀ rì ŋgògʉ̀ to pwe’. ¹⁰Yà’a yusə̀ mʉ̀ à gʉ̀ mvwe’ lak Jòrosalèm. Mʉ̀ à lòbohòŋkum ŋgàa fa satikà’ wèŋ, wo com ŋwàk ŋgòfa mʉ ŋàŋ də mʉ nisə bʉ̀ʉ Nwì wèŋ ndapndzəm wùriŋ. Wo à sə zə mok wèŋ, mʉ̀ yàm sə̀’, mʉ̀ sə dzəm də a vɛ’nə bə̀boŋ. ¹¹A kɛ̀’ ŋkʉ̀ʉŋntɛ̀ŋ sə̀ mʉ̀ à gʉ̀ wo ŋgə’ mʉmvwe’ ndap pìriyàa bʉ̀ʉ Jus wèŋ. Mʉ̀ lap mandzə̀ nə̀ co mʉ̀ gʉ wo ya wo dʉk də wo kà Jisòs mok dzəm fe’lə. Mʉ̀ à sə jamsəgə̀ wo vɛ’ɛ nsàp nə̀ mʉ̀ ye’e nə lo mvwe’ lak sə̀ zok ŋgòyeŋsə wo ŋgə’ fo’.

Pol Sə Tsòho Mvəsə̀ Yi À Bʉ̀ʉŋ Ŋgà Yù LòJisòs

¹²<<Nà’a sə̀’ njo nə̀ mʉ̀ à ye’e lo mvwe’ lak Dàmaskù bə ŋwàk nə̀ də mʉ̀ tse’ ŋàaŋ sə̀ ànə fa mʉ yà’ ŋgàa fa satikà’a’ sə̀ ghaŋ wèŋ. ¹³Mbè, mʉ̀ ànə kə dzeŋ mandzə̀ ŋga nùum maràŋ sak sak, mʉ̀ ye nsàp marɛŋ mòk nə̀ nà’ à tsə mʉbu, nà’ rɛɛŋ dzooŋ mʉ. Nà’ rɛŋ vɛ’ɛ nə casə nùm, nə rɛɛŋ dzooŋ bʉ̀ʉ sə̀ vesi wèŋ à sə gìi sə sə̀’. ¹⁴Vès pwe’fo’ coho gbʉ sə nze. Fana mʉ̀ yuk ŋga ŋgì ŋwə̀ nəmòk sə to də, <Sol, Sol, wù sə fa mʉ ŋgə’ bʉ̀ʉ yà? Wù sə yaŋsə mègù yà’sə ni’ yòco mbòŋ nə̀ yi sə tɛ’lə tʉ nə̀ wo tsòoŋ yi fo’.> Ŋgì ŋwə̀ ènə à sə cèp bə ncèep lak bʉ̀ʉ Jus wèŋ. ¹⁵Mʉ̀ fek də, <A wùu ndà, Tà?> Yi də, <A mʉ̀ʉ Jisòs. Wù sə yeŋsə ŋgə’ yà’sə mʉ̀.> ¹⁶Yi dʉk fe’lə sə̀’ də, <Lòkok təəŋ mʉtsə̀. Mʉ̀ yəəŋ bohòwù ŋgòjə wu co ŋgà fàk àm. Wu nə tsoho fa fe’lə wo bum sə̀ wù yə yà’ bohòmʉ̀ ntinə yè’e nə ye sə̀ yà’ cu mantombì sə̀ mʉ nə niŋ fa wu. ¹⁷Mʉ nə tumsə lo wu bohòbʉ̀ʉ Izùrɛ nə ye sə̀ wo bʉ̀ lakmvum sə̀’. Mvəsə̀ wù sə tsòho fa wo bum yè’sə, mʉ nə sə kʉk wu ya wo kà wu bʉp gʉ̀. ¹⁸Wu nə muk fa wo lis awo. Wu nə bwi fis və wo mvwe’ mandzəm, nə jəŋ və wo mvwe’ marɛŋ, nə bwi fis wo mvwe’ ŋàaŋ Satà, nə jəŋ və wo mvwe’ ŋàaŋ sə̀ Nwì. Ya wo fa ntʉm awo bohòmʉ̀, ŋga Nwìi swifa wo bʉp awo, wo tse’ mvwe’ ncum awo mʉŋgorə̀ bʉ̀ʉ Nwì sə̀ yi à cùk rɛŋsə nòŋsə.>

Pol Tsə̀’ Nsàp Fàk Ye

¹⁹<<Fana yà’a yusə̀ yà’ ànə ye vɛ’nə mbè. Mʉ̀ ànə geŋ, mʉ̀ kà cùu ŋwə̀ nə̀ mʉ̀ à yə ŋga yi tsə mʉbu ènə bɛ̀ŋ. ²⁰Mʉ̀ à tsòho dʉk də bwìiŋ nə kupsə, nə bwi fa tsoŋ bʉp awo ŋkwɛ̀ŋ, nə və ma nə̀ Nwì. Wo nə gʉ bum sə̀ yà’ sə nìŋ tsə̀’ də wo a kupsə laŋ. Mʉ̀ à tsòho yèto mʉmvə̀k ènə mvwe’ lak Dàmaskù bə Jòrosalèm, nə tsoho mvwe’ nzeŋgòJùdiyà pwe’fo’, bə mʉŋgorə̀ bʉ̀ lakmvum sə̀’. ²¹Bʉ̀ʉ Jus wèŋ à kə̀ ko mʉ ŋga mʉ mʉnda’à Nwì, nə lap mandzə̀ də wo zə mʉ njo ènə. ²²Haaŋ kə wɛs ntinə Nwì a tɛsə mʉ. Fana yà’a yusə̀ mʉ̀ tə fɛɛŋ ŋgòtsə̀’ zìnə àm bohòbwìŋ pwe’, ŋkwà’ŋwè bə mweŋke’ pwe’ yəyərə̀. Yusə̀ mʉ̀ cèep mègù sə̀’ yusə̀ ŋgàa tsòhòbum Nwì bə Musì wèŋ ànə dʉk də yà’a nə̀ kə̀ ye vɛ’nə. ²³Dʉk də Ŋkum ŋgà gèm bwìŋ nə̀ Nwì à dʉk də yi nə̀ tum vèsə nə, nə̀ yə tsə ŋgə’, fana yi ye ŋwə̀ nə̀ yi nə̀ lokok to mvwe’ kpʉ mantombì yi. Ya ŋga yi niŋ tsok fa bʉ̀ʉ Jus, nə ye bʉ̀ lakmvum wèŋ marɛŋ Nwì nə, də aco wo tse’ lùŋ.>>

²⁴Pol ànə fi’lə ncù mʉmvə̀’ ènə, fana Fetòs jwa yi. Yi dʉk də, <<Pol, wù ŋa laŋ! Ŋkərə̀ ŋwàk yònə̀ wù tse’ wùriŋ ànə sə ŋaŋsə wu!>> ²⁵Pol cep fəsə fa nà’ dʉk də, <<Mbè, mʉ̀ sə kà ŋa. Yusə̀ mʉ̀ cèp yà’a zìnə, nə ye bə ŋkərə̀ sə̀’. ²⁶Aco mʉ̀ cep bohòŋkum Àgripà nə kà wəp, bʉ̀ʉsə̀ yi rì bum yè’sə ye sə̀’. Mʉ̀ rì tse’ pap də wù rìŋ bum yè’sə làaŋ bʉ̀ʉsə̀ wo ànə sə ka yà’ mvwe’ sə̀swihì gʉ. ²⁷Ŋkum Àgripà, mʉ̀ rì dʉk də wu dzəmgə̀ də bum sə̀ ŋgàa tsòhòbum Nwì à còom zìnə. Kè ka vɛ’nə yeŋ nɛ?>> ²⁸Àgripà nə fek bwi Pol dʉk də, <<Wù tsəm də aco wù gʉ mʉ ghàr vɛ’nə mʉ̀ bʉʉŋ krətèŋ à?>> ²⁹Pol də, <<Òho’, a dzəm ye mvə̀k lə̀m bə sə̀sap lòoŋ, bohòmʉ̀ yàm mʉ̀ sə lɛŋ Nwì də wèŋ pwe’ sə̀ wèŋ sə yu’rə bum sə̀ mʉ̀ sə cèp ntinə yè’e, wèeŋ nə kə bʉʉŋ ntsə’mòk nsàp ŋwə̀ nə̀ co mʉ̀. Megu də kwaŋ yè’e kà bohòwèŋ sə̀’ kə̀ ye.>> ³⁰Fana ŋkum nə bə govənònə, nə ye Benìs bə bʉ̀ʉ mok sə pwe’ lokok mʉtsə̀. ³¹Wo ànə sə lo, fana wo cep kɛ’cà dʉk də, <<Ŋgà’ ènə ka yu səmok sə̀ co wo zə yi kè nisə yi ndapndzəm àlɛ’ gʉ bʉpsə.>> ³²Fana Àgripà dʉk fa Fetòs dʉk də, <<Ŋgà’ nè’e à ka-a də yi fek də nzak ye nə lo mantombì bohòŋkum Rumà yeŋ, də wo me’rə yi lo yuye.>>

Wo Gèsə Pol Sə Ŋgwesə̀ ŊgòLòMvwe’ Lak Rumà

¹Ghà nə̀ yà’ à təəŋ mè mok də vèes ni ŋgwes, nə lo mvwe’ nzeŋgòŋ Italì, fana wo jəŋ Pol bə ŋgàa ndapndzəm wèŋ wùriŋ, nə fa ndzə bohòŋkum sojà mòk nə̀ liŋ yee Julòs. Yi à ye bə bòp sojàa sə̀ tse’ wo ŋkum nə̀ mvwe’ lak Rumà nə.²Vès à ni yè jə ŋgwes mvwe’ lak Àndàràmitùm. Ŋgwes ènə à sə lòŋgòcàha mvwe’ bù’rə̀ə sə̀ ŋgwes bʉ̀ʉ sə̀ mvwe’ nze Ɛsiyà wèeŋ kə̀ təəŋgə̀ fo’ pwe’. Fana vès yuŋ lo nà’. Àritakòà ye sə̀’ vesiwèŋ bəbɛ’. Yi ŋwə̀ə Màsìdoniyà, wo to mvwe’ buk lak nje nə də Tètàlonikà. ³Tsok à rɛŋ, vès kə dzeŋ mvwe’ lak Sidòŋ. Julòs gʉ Pol bə̀boŋ, nə me’rə nà’ də nà’a kɛ’ ye ŋge’ nà’ wèŋ, ya ŋga nà’a dzəm-a yumok àlɛ’, ŋge’ nà’ sə fa nà’. ⁴Vès à mè’rə fa’nə, nə sə lo mantombì. Fə̀fə̀ à sə cì və̀ ma nə̀ vès à sə dzəm ŋgòlònə, fana vès ga’a yuŋ lo ma nə̀ fə̀fə̀ sə kà fo’ cì və̀. Yè’sə ànə ye mvwe’ mʉbuk lak mòk nə̀ ndzəp à dzòoŋ nà’ pwe’, wo to fo’ də Sɛprò. ⁵Vès à to ndzəp nə, nə kə casə nzeŋgòŋ Sìlisiyà bə Pàmfiliyà pwe’ maŋkwɛ̀ŋ, nə kə dzeŋ mvwe’ lak Mirà sə̀ yà’a mvwe’ nze Lisiyà. ⁶À kə̀ dzèŋ fa’nə, sojà nə ye ŋgwes mòk ŋga nà’ sə lo mvwe’ nzeŋgòŋ Italì, fana yi gesə ves ca. Ŋgwes ènə à və̀ mvwe’ lak Àlèsandìriyà.

⁷Vès à sə gì gù mʉ ndzəpə̀ anə vɛ’ɛ fʉ̀ə̀. Vès gi vɛ’nə mʉnə nùumbu ŋkʉ̀ʉŋntɛ̀ŋ. Vès ye ŋgə’ vɛ’ɛ maŋgəŋgèŋ tè vès kə dzeŋ mvwe’ lak Nidùs. Mandzə̀ kà co vès lo mali mantombì ma nà’nə ye njo fə̀fə̀. Fana vès ga’a lo mok ma nə̀ ŋgʉ lak Krit bʉ̀ʉsə̀ fə̀fə̀ sə kà fo’ ŋkʉ̀ʉŋ cà. Vès à sə cà mvwe’ lak səmok sə̀ wo togə̀ yà’ də Sàmonì. ⁸Ŋgwes àvès nə sə gi mʉ ndzəpə̀ anə mok ndzə ŋgʉʉ̀ŋ. Vès ye ŋgə’ vɛ’ɛ tə̀tè kə dzeŋ mʉmvwe’ nəmòk nə̀ bə̀boŋ ŋgòtes ŋgwes fo’. Wu ye fo’, lak Làsiyà ye mok jəjo. ⁹Mvə̀k à cà wes ves fo’ tə̀tè kə dzeŋ mvə̀k nə̀ co ŋwè kà gìi ŋgwes mok mùmsə̀ fe’lə̀. Nùmbu nə̀ bʉ̀ʉ Jus wèeŋ gʉ̀gə̀ satikà’ nə̀ ŋgòtse’ sə̀swìfa bə bʉp nà’a ànə ca laŋ. Fana Pol fa yà’wèŋ ntip dʉk də, ¹⁰<<Bʉ̀ am wèŋ, mʉ̀ yə də ŋgògì fe’lə̀ fɛɛŋ də a sə lòmantombìi bʉp. Bʉsə̀ bum nə bʉp wùriŋ.>> ¹¹Ŋkum sojà nə à dzəm ye yusə̀ ŋkwà’ ŋwə̀ nə̀ yi fagə̀ ŋàŋ mʉnə ŋgwes bə ŋgà tse’ ŋgwes nə à ceep. Yi à ka yusə̀ Pol à cèp ye dzəm. ¹²Mvwe’ nə̀ wo à kə̀ tes ŋgwes nə fo’ à ka bə̀boŋ co wo me’rə tes ŋgwes fo’ mvə̀k mbʉ̀ŋ yeŋ. Fana bwìŋ ma nə̀ ghaŋ a dzəm gha’ də wo lo gu lòo. Wo də wo ni ŋgwes, nə lap mandzə̀ ŋgòkə̀ dzèŋ mvwe’ lak Fonìs ŋga ye-a də aco wo lo na. Yè’sə mvwe’ sə̀ ŋgwes kə təəŋgə̀ fo’. Mʉmvwe’ nè’nə, bo ma ŋkwìp bə ma zʉ pwe’ nɛ̀ɛŋ nòjəja.

Fə̀fə̀ Nə̀bʉp Mʉ Ndzəpə̀

¹³Mʉfə̀fə̀ mòk ye ŋgòvə̀ maŋkwìip nconùm fʉ̀ə̀ fʉ̀ə̀, fana bʉ̀ʉ sə wèŋ kwa də, <<Ŋ̀hŋ̀, bum nə boŋ.>> Wo fiŋ me’rə yu nə̀ nà’a kotse’gə̀ ŋgwes nə, nə sə gi mʉ ndzəpə̀ anə ndzə ŋgʉʉ̀ŋ mvwe’ lak Krit anə. ¹⁴Ghàr mʉmvə̀k nè’e fə̀fə̀ nə̀ bʉp və ma mvwe’ lak Krit anə. Fə̀fə̀ nə à sə və̀ mègù mʉtsətsə’rə̀ə bo maŋkwìp nə ye ma ntonùm. ¹⁵Fə̀fə̀ nə kə bwi’ ŋgwes nə. Mandzə̀ nə̀ co vès gʉ ŋgwes nə sə lo ma nə̀ fə̀fə̀ nə sə və̀ sə kà ye lok, fana vès me’rə, nə sə kʉk mok bə lis. Fə̀fə̀ nə sə bək lo nà’ mok ma nə̀ yi dzəm. ¹⁶Yà’à fihi tsə ŋga ves tsə lòbo ma zʉʉ ma ntonùm. Yè’sə ànə ye sə̀’ mvwe’ mʉlak mòk sə̀ mʉ ndzəpə̀ anə wo to fo’ də Kàwudà. Yà’a mvwe’ sə̀ vès à swi’ bòŋsə mʉŋgwes nə̀ wo tsòoŋgə̀ nà’ màŋkwɛ̀ɛŋ nə̀ ghaŋ nə fo’. Vès gʉ yè’sə sə̀’ bə ŋgə’ wùriŋ. ¹⁷Wo soŋ nisə mʉŋgwes nə mʉnə nə̀ ghaŋ nə, ya nà’a kà bʉp. Wo kiŋ dzòoŋ nə̀ ghaŋ nə bə kʉ̀. Wʉə à sə ko wo də aco wo nə kə ni ŋgwansaa sə̀ mvwe’ ŋgʉ ndzəp nə̀ mvwe’ nzeŋgòŋ Libiyà, fana wo fəsə tsoŋ cə̀ək sə̀ ma mʉ tuhù ŋgwes pwe’fo’ sə nze. A cə̀ək sə̀ yà’a gʉ̀gə̀ nà’ sə gi. Fə̀fə̀ nə sə bək lo ŋgwes nə mok yi. ¹⁸Fə̀fə̀ nə̀ bʉp nə sə bwi’lə maligə ŋgwes nə vɛ’nə. Tsok ànə rɛŋ, fana wo ye ŋgòfis mà’rə gèsə lòbum sə̀ mʉ ŋgwesə̀ sə sə ndzəpə̀. ¹⁹Tsə’ mòk ànə rɛŋ sə̀mok, wo fis ma’rə lo bum sə̀ wo gʉ̀gə̀ ŋgwes nə bə zeŋ ma mòk mʉ ndzəpə̀ bə bo awo. ²⁰Vès kà nùm kè ŋkə̀ŋkàŋ nə̀ mò’fis bə lis yə yuk mʉnə nùumbu ŋkʉ̀ʉŋntɛ̀ŋ. Fə̀fə̀ nə sə lo gu mantombì bə ŋàŋ. Ànə ye vɛ’nə, vès dʉk mok də kpʉ və̀ laŋ.

²¹Ghà nə̀ bwìŋ à cu njè mʉnə nùumbu səmok, fana Pol lokok, nə dʉk də, <<Bʉ̀ʉ am, ànə ye co wèŋ yuk dʉk àm, vesùwèŋ cum mali mvwe’ lak Krit anə. À nə cum-a vɛ’nə, də bum sə̀ yà’ sə bʉp mok bisə yè’e kà vɛ’nə ye. ²²Mʉ̀ lɛŋ weŋ nə̀ ŋga’a nè’e də wèeŋ kà sə wəp! Ŋwə̀ nə̀ mò’fis nə kà mvwe’ yè’e kpʉ. Ŋgwes nè’e nə bisə megu yi. ²³Bʉsə̀ a ye nòoŋ ŋkwìs nə̀ ŋga’atsok, masinjà Nwì a və̀ bohòmʉ̀. Yi a ye masinjà Nwì àm nə̀ mʉ kùksəgə̀ yi, nə̀ mʉ ŋwə̀ ye. ²⁴Yi tsok mʉ dʉk də, <Pol, kà də wu wəp dʉk. Wu nə kə təəŋ tsoŋ mantombì ŋkum bʉ̀ʉ Rumà wèŋ anə. Nwì gʉ̀ wu bə̀boŋ, bʉ̀ʉsə̀ bʉ̀ʉ sə̀ wenə wèeŋ yè’e, nə̀ mò’fis nə kà kpʉ.> ²⁵Ye də bʉ̀ʉ am, wèeŋ ko ntʉm. Bʉsə̀ mʉ̀ naaŋ tu am bohòNwì də bum pwe’ nə ye megu mvəsə̀ yi a tsə̀’ mʉ sə. ²⁶Vesùwèeŋ nə kə tesə li mvwe’ mʉlak mòk mʉ ndzəpə̀ fɛɛŋ anə, megu də ŋgwes nə, nə voho mʉ ndzəpə̀ ŋga nà’ taha.>>

²⁷Nà’nə ànə ye ndzəm nə̀ hum-ncòp-kwè ŋga fə̀fə̀ nə̀bʉp sə bwi’ kɛ’ ves mʉmvwe’ ndzəp Mèdìtèrinìyà. Ànə dzeŋ co tsətsə’rə̀ tsok, fana bʉ̀ʉ sə̀ wo fàkgə̀ sənə ŋgwes nə wèŋ tsərə də kàmòk vès kʉəp lòŋgʉ ndzəp laŋ. ²⁸Wo mak gesə tsoŋ kʉ̀ mòk nə̀ ma tu nə rə̀rwi’ sə ndzəpə̀ anə. Wo ye dʉk də ndzəp nə ca cəco kwiŋ hum ba. Wo à lòfe’lə ghàr, wo mak gesə lo nà’ ca sə̀mok. Nà’ niŋ də ndzəp nə ca kwiŋ hum-ncòp-tàŋ. ²⁹Wʉə ko wo də aco ŋgwes nə kə taha mʉmvwe’ lìs. Wo fiŋ me’rə tsoŋ yunŋkuu sə̀ yà’a tesgə̀ ŋgwes nə mvwe’ mò’fis kwè. Yà’ ànə ye ma maŋkwɛ̀ɛŋ ŋgwes nə. Wo lɛŋ Nwì də tsok rɛŋ. ³⁰Bʉ̀ʉ sə̀ wo à sə bwì’ ŋgwes nə wèŋ lap mandzə̀ də wo caŋ tesə sənə ŋgwes nə. Wo fis gesə mʉŋgwes nə̀ jo nə mʉ ndzəpə̀, nə sə lim ŋkup də wo sə fis yunŋku mòk kə tu ŋgwes nə, nə̀ nà’a kotse’gə̀ ŋgwes nə. ³¹Fana Pol tsok fa ŋkwà’ ŋwə̀ sojà nə bə sojàa sə də, <<Bʉ̀ʉ yè’e kà-a mʉ ŋgwesə̀ fɛɛŋ cu, wèŋ kà lù.>> ³²Fana sojàa sə wèŋ sʉə tiŋ mak kʉ̀ʉ sə̀ yà’a kotse’gə̀ ŋgwes nə̀ jo nə, nà’ ki lo.

³³Tsok ànə sə kʉəp ŋgòrɛŋ, fana Pol lɛŋ wo pwe’ də yà’a zʉ gesə yumok sə və̀ə. <<Kə dzeŋ ntinə nùumbu hum-ncòp-kwè ŋga mʉnə nùumbu yè’sə lòoŋ, wèŋ gʉrə cu, nə kà yumok mʉ cùhù gèsə lok. ³⁴Mʉ̀ sə lɛŋ weŋ wùriŋ də wèeŋ zʉ yumok. Wèŋ tse’ ŋgòzʉ yusəmok ya wèeŋ kà kpʉ. Nʉ̀ə̀mtu ŋwə̀ nə̀ mò’fis nə kà bisə̀.>> ³⁵Pol ànə cep wes vɛ’nə, fana yi jəŋ bɛŋ mok, nə kwasə Nwì mantombìi yà’wèŋ. Yi à kwasə wes Nwì bə zeŋ, fana yi yeto ŋgòbək zʉ yà’. ³⁶Fana wo ko ntʉm. Ndàaŋwè pwe’ à zʉ yumok sə̀’. ³⁷Vès à ye sənə ŋgwes nə tu avès lòoŋ bwìŋ ŋkʉ̀ ba bə bwìŋ hum sàmba-ncòp-ntùŋfu. ³⁸Ndàaŋwè pwe’ ànə zʉ ze’, fana wo fis mak nzaŋ sə̀ yà’ ànə ye sə ŋgwesə̀ anə sə ndzəpə̀. Wo à fis màk yà’ vɛ’nə də ya ŋgwes nə ye fəfup.

Ŋgwes Nə Bwi’i Gbʉ̀ʉ

³⁹Tsok ànə rɛŋ, bʉ̀ʉ sə wèŋ ye ŋgʉ ndzəp, nə kà mvwe’ sə rì. Wo à yə mvwe’ səmok sə̀ nze gorə co yi kə ci’ tse’ ndzəp nə mʉtsətsə’rə̀ vɛ’ɛ. Wo à yə mok ŋgwansa ŋgʉ ndzəp anə, à ye fo’ jì ŋkə̀ŋkè’. Wo dʉk də ŋga mandzə̀ ye-a yo, wo jəŋ lo ŋgwes nə mʉmfèŋ mvwe’ yà’sə. ⁴⁰Fana wo sʉə ci’ mak gesə lo yusə̀ yà’a gʉ̀gə̀ ŋgwes nə ŋgòtəəŋ sə sə ndzəpə̀. Wo firə fis kʉ̀ʉ sə̀ yà’ à sə kì tse’gə̀ yu nə̀ wo bwi’ bʉ̀səgə̀ ŋgwes nə bə zeŋ sə sə̀’ mvə̀k nà’nə. Wo gʉ fis gesə lo cə̀ək sə̀ fə̀fə̀ kə̀ tahagə̀ mbwa, nə sə bwi’ lo ŋgwes nə sə mʉtsə̀. Sə̀ wo à fis kok sə à ye sə̀ ma kù ntombì. Wo fis yà’ vɛ’nə də ya fə̀fə̀ə bək lo ŋgwes nə mantombì ndzə ŋgʉ ndzəp anə. ⁴¹Ŋgwes nə kə ta mvwe’ sə̀ ŋgwansaa ju təəŋgə̀ sə ntòndzəp anə, nə təəŋ mam fo’, nə kà mok tsòhòlok. Nà’ a mam vɛ’nə, fana fə̀fə̀ sə bək və ndzəp nə sə ləp sa’rə ma mbwèŋ nə bə zeŋ zok, zok. ⁴²Sojàa sə wèŋ də wo nə zə ŋgàa ndapndzəm sə pwe’. Ya kà də mòok yok ndzəp, nə kə tesə caŋ dʉk. ⁴³Ŋkwà’ ŋwə̀ sojà nə à dzəm ye də Pool kà kpʉ, fana yi dʉk fa sojàa mok sə də yà’a kà ŋwə̀ nəmòk zə. Yi dʉk bwi mok də bʉ̀ʉ sə̀ yà’ rì ŋgòyok ndzəp pwe’ li tesə lo to sə ndzəpə̀ anə, nə yok tesə lo. ⁴⁴Bwees bʉ̀ʉ sə̀ wo à bwehe cu pwe’ ànə ye ŋgòkohotse’ bɛ̀ɛs tʉ kè titiiŋ ŋgwes nə, nə sə yok yuŋ lo mok sə sə̀’. Yà’a mvəsə̀ vès pwe’ à tesə lòmʉŋkà’à. Ŋwə̀ nə̀ mò’fis kà kpʉ sə.

Yusə̀ Yà’ À Ye Mvwe’ Lak Maltà

¹Vès ànə tesə wes lo mʉmfèŋ pwe’fo’ bə̀boŋ, fana vès yuk də liŋ lak yà’sə fo’ də Maltà. ²Bʉ̀ʉ lak sə̀ fo’ sə à ko ves ŋge’ wùriŋ. Wo à fim bàŋsə fa ves mis, nə sə dʉk fa ves dʉk də, <<Və̀ bə̀boŋ, və̀ bə̀boŋ.>> Ànə ye yè’sə ŋga mbʉ̀ŋ yeto ŋgòli, fana mbʉəp sə ko ves sə̀’. ³Pol te’ ka’ ntsoŋ, nə teŋ gesə lo mʉ vòho anə. Ànə curə fana no mok tesə nja nə lum kə’ə Pol ndzə bohò. ⁴Ŋgàa lak sə̀ fo’ sə ànə ye mvəsə̀ no nə kʉ̀ə̀ Pol ndzə bohò, fana wo dʉhʉ mʉtsətsə’rə wo anə də, <<Ŋwə̀ nè’e gù tsə gù ŋgà zə bwìŋ. Yi swìrə və̀-a sə ndzəpə̀ sə̀ laŋ, Nwìi nə kà yi mè’rə̀.>> ⁵Pol kɛ’sə mak gesə no nə mʉ vòho. No nə à ka yi yumok gʉ lok. ⁶Wo à sə kʉk yàwo də bo nə kok Pol, kè də nà’a nə gbʉ kpʉ tsoŋ fo’ àlɛ. Wo ànə geŋ də wo kʉk tə̀tè mvə̀k sap, yumok sə̀ zok kà yi sə̀’ gʉ̀, fana wo cep mok yusə̀ zok. Wo à dʉk də, <<Yi nwì nəmòk.>>

⁷Mvwe’ nze ŋkwà’ ŋwə̀ lak nə̀ fo’ à ka fa’nə mvwe’ sə̀sap mok yeŋ fe’lə. Yi à jə ves bə̀boŋni, fana vès cum venəwèŋ nùumbu tɛ’. Liŋ ŋwə̀ ènə à ye də Pùpliyùs. ⁸Tɛ̀’ɛ Pùpliyùs nə à sə nòoŋ mʉ kèhè ŋga yiyaŋ sə ya yi, yi à sə nì ndʉəm sə̀’. Pol ni lo mvwe’ mbwè ndap ye nə, nə kə bɛŋ naaŋ fa nà’ bo, nə gʉ pìriyà, fana yiya ŋgà’ nə me. ⁹Yè’sə ànə ye vɛ’nə, fana bʉ̀ ŋgàa yiyaŋ sə̀ mvwe’ lak yà’sə pwe’ à və̀ə, fana Pol gʉŋsə wo. ¹⁰Wo à fa ves bum vɛ’ɛ wùriŋ. Vès à cu ŋgòlòbə ŋgwes, fana wo fa ves bum pwe’ sə̀ vèes nə sə dzəm yà’ ŋga vès sə lò-a na.

Gì Nə̀ ŊgòLòMvwe’ Lak Rumà

¹¹À cà ŋwʉ tɛ’, vès ni jəŋ ŋgwes nə̀ nà’ à və̀ mvwe’ lak Àlèsandìriyà. Wo à fʉ̀hʉ tes nwìi mok sə̀ wo bwe fɛs mʉ tu ŋgwes nə. Ŋgwes ènə ànə cum mvwe’ lak yà’sə bə ŋwʉ mbʉ̀ŋ yà’a, ŋwʉ sə̀ fə̀fə̀ə càgə̀ ŋkʉ̀ʉŋ yà’a. ¹²Vès à kə̀ dzèŋ mvwe’ ntʉm lak Sìrakù, nə cum fo’ nùumbu tɛ’. ¹³Vès à yè’e fa’nə, fana vès lo sə̀’ bə ŋgwes nə, nə kə dzeŋ mvwe’ lak Rijòm. Tsok à rɛŋ, fə̀fə̀ mòk yeto ŋgòvə̀ bo maŋkwìip nconùm. Vès jəŋ nùumbu ba, nə dzeŋ mvwe’ lak Pùtiyòlì. ¹⁴Vès à yə bʉ̀ʉ mok sə̀ wo à dzəm bohòJisòs fo’. Wo lɛŋ ves də vesiwèeŋ cum ntɛŋ mò’fis. Yà’a mvə̀’nə̀ vès à kə̀ dzèŋ mvwe’ lak Rumà. ¹⁵Bwema sə̀ mvwe’ lak Rumà à yuk də vès sə və̀ə. Wo yuŋ və mandzə̀ tə̀tè kə dzeŋ mvwe’ ntɛŋ Àpiyòs. Mok kə dzeŋ yàwo Tìri Tavə̀n ŋgòkə̀ tsèŋ ves. Pol ànə ye yà’wèŋ, fana yi kwasə Nwì, nə ko ntʉm.

Yusə̀ Yà’ À Ye Mvwe’ Lak Rumà

¹⁶Vès ànə kə wɛs Rumà anə, fana wo me’rə Pol də yi sə cum kɛ’ bə tu ye mvwe’ sə̀ yi dzəm. Megu də wo à nòŋsə sojà mòk də nà’a sə kʉk də yi kà ca bisə̀.

¹⁷Nùumbu tɛ’ à càa, fana Pol to benə bʉ̀ʉ Jus sə̀ wo mantombì bohòbʉ̀ʉ awo sə̀ wo cu mvwe’ lak yà’sə, də bə yà’wèeŋ cum kwe’. Wo ànə baaŋ və me, fana yi sə tsoho fa yà’wèŋ dʉk də, <<Bwema am wèŋ, mʉ̀ a ka bʉ̀ʉ lak avès yumook awo gʉ bʉpsə fa. Bum lak avès sə̀ tàcici avès à fa vesùwèŋ pwe’, mʉ̀ a ka nə̀ mò’fis sə fɛŋ. Wo à bʉ̀sə mʉ ŋgà ndapndzəm mvwe’ lak Jòrosalèm, nə jəŋ mʉ fa bʉ̀ʉ Rumà ŋga mʉ̀ ka yumok bʉpsə. ¹⁸Bʉ̀ʉ Rumà à fek mʉ bum mok, nə dzəm də wo me’rə mʉ, bʉ̀ʉsə̀ wo a ka yusəmok sə̀ mʉ̀ a gʉ̀ bʉpsə sə̀ co wo zə mʉ bʉ̀ʉ zeŋ ye. ¹⁹Bʉ̀ʉ Jus wèŋ kà dzəm də wo me’rə mʉ dzəm. Ànə ye vɛ’nə, fana mʉ̀ yam bʉ̀ə̀, nə dʉk də nzak àm nə lo mantombì bohòŋkum bʉ̀ʉ Rumà. Bohòmʉ̀ yàm, mʉ̀ ka yusəmok sə̀ bʉp ŋgòcèp bə liŋ bʉ̀ am tse’. ²⁰Yà’a yusə̀ mʉ̀ də mʉ to weŋ, nə tsok fa weŋ bum yè’sə. Bə nə̀ zìnə, kwaŋ sə̀ mʉ̀ nisə tse’ yè’e mègù bʉ̀ʉ njo ŋwə̀ nə̀ bʉ̀ʉ Izùrɛ pwe’ tse’ naàŋ tu bohòyi nà’a.>>

²¹Yi ànə dʉk wes vɛ’nə, fana wo cep bwi yàwo dʉk də, <<Vès a ka ŋwàk mòk nə̀ nà’ və̀ bohòvès mvwe’ nzeŋgòŋ Jùdiyà bə liŋ yo tse’. Moma àvès mòk mò’fis nə̀ də yi a və̀ ŋgwàaŋ bə ntirə̀ mok ɛ̀’, kè nə̀ də ŋgòcèp yusəmok bʉp bə liŋ yoo sə̀’ bʉ̀ə̀. ²²Vèes nə dzəm ŋgòyuk yusə̀ wù sə tsəm sə ntʉʉ̀ wù sə̀’. Vès dʉk vɛ’nə bʉ̀ʉsə̀ bwìŋ ma nə̀ fòpwe’ cèpgə̀ bʉp bə bòp bʉ̀ nə̀ wu wenə wèŋ ànə.>> ²³Ànə geŋ bə Pol wèŋ fʉhʉ noŋsə nùmbu mòk də wo nə kə kʉrə sə̀’ ŋkuŋ.

Nùmbu ànə à kə̀ dzèeŋ, bʉ̀ʉ sə wèŋ və mok ŋkʉ̀ʉŋntɛ̀ŋ ŋgòkə̀ yuk yusə̀ Pol sə cèep. À yè jə nə̀ zəzòŋ yi cep tè nùm kə ca co pìip ndzəm seŋ ŋga yi sə cèp malì fo’. Yi à tsòho fa wo mvə̀’nə̀ gaŋ ŋkum Nwì cu, nə sə rɛɛŋsə fa yà’wèŋ. Yi lap mandzə̀ nə̀ ŋgògʉ̀ wo də ya wo dzəm də yusə̀ yi sə cèp də Jisòos ŋgà gèm bwìŋ nə̀ wo sə tək nə sə zìnə. Yi à sə làp mandzə̀ ènə ŋga yi à sə cèp bə bum sə̀ yà’a ndzenə ŋwàak lʉ̀ʉk Musì bə sə̀ ŋgàa tsòhòbum Nwì wèŋ. ²⁴Bòp bʉ̀ ma mòk à dzəm yusə̀ yi à cèp sə, mok kà dzəm. ²⁵Wo à gà’a sam fo’ cù zəzok ŋga Pol à cèp fa wo ncèp mòk. Ncèp nə̀ yi à cèp nə à ye dʉk də, <<Ye na mvəsə̀ Yòŋsə̀ nə̀ Rərɛŋ nə à gʉ̀ Ìzayà ŋgà tsòhòbum Nwì ŋgòcèp yusə̀ yà’a zìnə bohòtàcicii awèŋ nɛ. ²⁶Yi cèp dʉk də,

<Dù, nə kə cep bohòbʉ̀ʉ yè’e wèŋ də,

Wèeŋ nə yu’rə nə yu’rə kɛ̀’ ba wèŋ kà rɛɛŋ.

Wèeŋ nə kʉk, nə kʉk fe’lə sə̀mok, nə kà yə.

²⁷A vɛ’nə bʉ̀ʉsə̀ ntʉʉm bʉ̀ʉ yè’e gʉ wùriŋ.

Wo à loho ntu’, bə lis awo laŋ.

Ka-a vɛ’nə ye də lis awo nə ye, fana

ntu’u awo yuk, fana ŋkərə̀ awo rɛɛŋ sə̀’.

Ye də wo bʉʉŋ və bohòmʉ̀ʉ Nwì nə̀ mʉ̀ sə cèp ènə,

mʉ̀ luŋsə wo.> >>

²⁸Pol à mèsə ncèp ye, nə dʉk də, <<Ye də ncèp nə̀ Nwì a tsə̀’ bə mvəsə̀ yi nə luŋsə bwìŋ bə zeŋ nə, wèeŋ riŋ də nà’a lòmok bohòbʉ̀ lakmvum. Wo nə yu’rə nà’ bə̀boŋ.>> [ ²⁹Yi ànə cep wes vɛ’nə, fana bʉ̀ʉ Jus wèŋ sə sam, nə lo yu awo, nə sə kʉəm jwa lo bə yusə̀ Pol cèp sə.]

³⁰Pol à cu mam mʉmvwe’ ànə lùumŋgòŋ ba. Yi à sə cu mvwe’ sə̀ yi à làk fo’ bə mbàam ye. Yi à sə ywìhi bə ndàaŋwè pwe’ nə̀ nà’ və̀ ŋgòkə̀ kɛ’ yə yi. ³¹Yi à sə tsòho fa bwìŋ mvəsə̀ gaŋ ŋkum Nwì cu. Yi sə yə’rə fa bwìŋ bə liŋ Tà Jisòs Krɛst. Yi à sə cep, nə kà wəp, ŋwə̀ nəmòk kà yi də yi kà cèp sə̀’ dʉk.