Mateus
Mateus anö waheta tä sãököpalö noai ĩ ta
Sutu upa, hi masita tä uli ha Jesus a walo paio mai ha, Teusö a kai a wäsä sinomoti noai, ĩ töpö aiki, ‑Waiha Teusö anö kaikana tä simöpali kitäö! Ĩ a patanö juteu makö, sanöma töpö, ĩ na makö kui makö pewö täapa kõo läo kitäö!‑ ĩ na juteu töpö na ĩ na ĩ töpö kuu totiatalo opatima. Waiha, Jesus a walokö noai ha, Mateus aiki, ‑“Kamakö hai ĩ kaikana tä sai waloki kitäö!” nö patapö töpö kuu sinomoti noai, ĩ kaikana tä hai, ĩ Jesus a totiwö‑ ĩ na Mateus anö töpö pi thamapö, hi waheta tä sãököpalöma.
Kama hai ĩ juteu töpö na Mateus anö hi waheta tä sãököpalöma kutenö, Jesus a hai ĩ pöpönö hai ĩ juteu kolo töpö a kateha soatama. ‑Abraão a pata, Davi a pata, ĩ na töpö kui, Jesus a hai ĩ kolo töpö sai kuo totioma‑ ĩ na Mateus anö tä sãököpalö nö, ĩ na a kuuma.
Ĩ na tä kua tä, ‑Sai töpö na Jesus a lotete sati ipö‑ ĩ na Mateus anö töpö pi thama pia salo, Jesus anö sai töpö simöa sinomo kotioö, töpö salia apa wi ĩ töpö toa totia komani, ĩ na Jesus a kutati noai, Mateus anö ĩ ta katehatima. Jesus a nomasoma maaki, a temöa konaso noai, Mateus anö ĩ ta wäsä tolea nömöoma.
1Jesus Cristo a hai ĩ kolo töpö a hilo noai ĩ ta
1Jesus Cristo a hai ĩ kolo töpö kuo noai, ĩ na töpö a hilo kua wi töpö kuoma. Jesus Cristo a hai ĩ kolo Davi kaikana tä kuoma. Davi a hai ĩ kolo Abraão a pata kuoma.
2Abraão a pata hai ĩ pelupö a hai, Isaki a hilo kuama.
Isaki a hai ĩ pelupö a hai, Jacó a hilo kuama.
Jacó anö, Jutá a hai ĩ pepala töpö, Jutá a, kama hai ĩ poose töpö, ĩ na töpö kui töpö thaköma.
3Tamaasoma a na Jutá anö Petesö a, Seta a, ĩ na kilii töpö thaköma.
Petesö a hai ĩ pelupö a hai, Esöhõ a hilo kuama.
Esöhõ a hai ĩ pelupö a hai, Atão a hilo kuama.
4Atão a hai ĩ pelupö a hai, Aminatapi a hilo kuama.
Aminatapi a hai ĩ pelupö a hai, Nasõ a hilo kuama.
Nasõ a hai ĩ pelupö a hai, Saumõ a hilo kuama.
5Haapisoma a na Saumõ anö Poasö a thaköma.
Husi a na Poasö anö Opesi a thaköma.
Opesi a hai ĩ pelupö a hai, Jesé a hilo kuama.
6Jesé anö Davi kaikana tä a thaköma.
Utiasö a hai ĩ pusopö a kuo soma noai, Davi anö ĩ suö täa nömönö noai, ĩ a na Davi anö Salomão a thaköma.
7Salomão a hai ĩ pelupö a hai, Hopoão a hilo kuama.
Hopoão a hai ĩ pelupö a hai, Apiasö a hilo kuama.
Apiasö a hai ĩ pelupö a hai, Asa a hilo kuama.
8Asa a hai ĩ pelupö a hai, Josapá a hilo kuama.
Josapá a hai ĩ pelupö a hai, Jotão a hilo kuama.
Jotão a hai ĩ pelupö a hai, Usiasö a hilo kuama.
9Usiasö a hai ĩ pelupö a hai, Jotão a hilo kuama.
Jotão a hai ĩ pelupö a hai, Akasö a hilo kuama.
Akasö a hai ĩ pelupö a hai, Esekiasö a hilo kuama.
10Esekiasö a hai ĩ pelupö a hai, Manasésö a hilo kuama.
Manasésö a hai ĩ pelupö a hai, Amõ a hilo kuama.
Amõ a hai ĩ pelupö a hai, Josiasö a hilo kuama.
11Josiasö anö Jekoniasö a, Jekoniasö a hai ĩ poose töpö, ĩ na töpö kui töpö thaköma. Ĩ tä, Papilônia tä uli hamö wasu töpönö isöhaeu töpö tälölöma.
12Papilônia tä uli na wasu töpönö isöhaeu töpö tälölö noai ha, Jekoniasö anö Salasieu a thaköma.
Salasieu a hai ĩ pelupö a hai, Sotopapeu a hilo kuama.
13Sotopapeu a hai ĩ pelupö a hai, Apiusi a hilo kuama.
Apiusi a hai ĩ pelupö a hai, Eliakĩ a hilo kuama.
Eliakĩ a hai ĩ pelupö a hai, Asoo a hilo kuama.
14Asoo a hai ĩ pelupö a hai, Satoki a hilo kuama.
Satoki a hai ĩ pelupö a hai, Akĩ a hilo kuama.
Akĩ a hai ĩ pelupö a hai, Eliusi a hilo kuama.
15Eliusi a hai ĩ pelupö a hai, Eleasaa a hilo kuama.
Eleasaa a hai ĩ pelupö a hai, Matã a hilo kuama.
Matã a hai ĩ pelupö a hai, Jacó a hilo kuama.
16Jacó anö Maria a hai ĩ peanopö José a thaköma. Ĩ Maria anö Jesus a, Cristo a hilo kua naine, ĩ a thapalöma.
17Abraão a pata, Abraão a hai ĩ ola töpö toleaalö wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui, 14 töpö kuoma. Ĩ tä noa ha, Davi a, Davi a hai ĩ ola töpö tolea nömöoonö wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui, 14 töpö kuo nömöoma. Ĩ tä noa ha, Papilônia tä uli na wasu töpönö isöhaeu töpö tälölöma. Ĩ hamö isöhaeu töpö tälölö noai ha, ai 14 ola töpö kuo nömöo kõoma. Ĩ tä noa ha Cristo a kua nömöpasoma.
Jesus Cristo a kupaso noai ĩ ta
18Jesus a kupaso noai, ĩ na pili tä kuama. Pöpönö Maria a lö kui, ĩ na a kua paioma. José a na a totoa waikiköma maaki, a höpöa mai ha, a sipinapia pälasoma. Teusö a õsi kua tolele, ĩ anö a sipinapimanöma. 19A sipinapia pälasoma maaki, José a toita apö kutenö, Maria a kateha wanisala maama. ‑Maria a wanisala apawöö!‑ ĩ na ai töpö pi thama wani ipö salo, a wäo mai ha, Maria a hosa pi topa hãto päoma. 20‑Maria sa hosa hãto pia kuleö!‑ ĩ na José a pi kuu tä, Teusö anö kama hai ĩ töpö simöta sinomo wi, ĩ ãju töpö a hilo wi, ĩ ai ãju tä mani waloiki nö, ‑José ai. Maria a po kili tihöö! A hosa tihöö! Teusö a õsi kua tolele, ĩ anö a sipinapimanömaö!‑ ĩ na a kuuma. 21Ĩ na a kuu nö, ‑Maria anö wano tä ose thapali kitä. A thapali wi, ĩ anö kama hai ĩ sanöma töpö täapa kõa läli kitäö! Kama hai ĩ töpönö hiopö tä thaa wi, ĩ tä na töpö täapa kõa läli kitä kutenö, Jesus ma wai a hila thaköö!‑ ĩ na José a na, ĩ na ãju tä mani kuuma.
22-23Sutu upa Jesus a kupo paio mi tä, Teusö a kai wäsä sinomoti wi, ĩ a na Teusö a hapaloma. A hapalo nö, ‑Waiha moko tä mamo tai mi ipii maaki, a sipinapilo nö, wano tä ose thapali kitä. “Emanueu” ma hila thaköpököö!‑ ĩ na Teusö a kuuma. ‑Emanueu‑ kuu pole, ‑Kamakö na Teusö a kua kule‑ ta kuu alu kule. ‑“Emanueu” ma hila thaköpököö!‑ ĩ na Teusö a kuu noai, ĩ tä kua tolea totiatalo opapö, ai wano tänö Maria a nö thaa paia mane maaki, a sipinapia pälasoma.
24Ĩ na tä kua tä, José a naa kotalo nö, ‑Maria a po kili tihöö!‑ ĩ na ãju tä mani kuuma ha, José anö Maria a sua totilöma. 25A sua totilöma maaki, Maria anö wano tä ose thapa paio mi tä, a höpöa totio mai ha, José a pi motii kuo totio päoma.
Ĩ na tä kua tä, wano tä ose thapali ha, José anö Jesus a hilaköma.
2Sitikali pö möö sinomo noai ĩ töpö
1Etoosisö a pata kaikanamo tä, Jutéia tä uli pata na Pelẽi tä uli kule, ĩ tä uli na Jesus a thapalöma. A thapalö noai ha, ki hamö, motokö huumö kua wi hamö tä uli kulati, ĩ tä uli ha sitikali pö möö sinomo wi, ĩ töpö kuoma, Jetusalẽi tä uli hamö töpö walokö tasoma.
2Töpö waloikitö nö, ‑Ulu tä thapalö noai, juteu töpö na a kaikanamo piale, witi ha ĩ a wai kua? Motokö huumö kua wi hamö tä uli kulati, ĩ tä uli ha samakö kua tä, sitikali a aipö öpii sitikali ma talali salo, “Ã ãi. Ki sitikali a kuki ha, juteu töpö na a kaikanamo piale, ĩ a thaa hãtopalöma” ĩ na samakö pi kuu nö, ĩ ulu sama wai möö pia salo, hisimö samakö walokö solö ke. Sama wai möö nö, ĩ ulu a wai na samakö hapalo nö, “Wa kaikanamo piale, ĩ wa topa apa kuleö!” ĩ na samakö kuu pia salo‑ ĩ na töpö kuuma.
3Ĩ na töpö kuu ha, Etoosisö a kaikana pi pata honipo opama. Jetusalẽi tili töpö pi honipo opa naioma. 4Ĩ na tä kua tä, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö, Moisés a kai a wäsä sinomo wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui, Etoosisö a patanö ĩ töpö pewö nakalö nö, töpö kokamomanö nö, ‑Witi tä uli ha Cristo a thapali?‑ ĩ na a pata kuu ha, 5‑Jutéia tä uli pata hakö. Pelẽi tä uli na a thapali kitä‑ töpö kuu hö̃töoma. Töpö kuu hö̃töo nö, ‑Pi naka. Sutu upa, Teusö a kai wäsä sinomo wi, ĩ anö tä sãököpalö nö,
6“Jutéia tä uli pata na pelẽi tili makö pilile, ĩ pö! Ai töpönö au Pelẽi tä uli komopama pasio mai kitä. Jutá tä uli na ai sai pö satehe epii sai pö hö̃kökö öpii sai pö kua kule maaki, au tä uli na kaikana tä thapali kitä. A thapali wi, ĩ anö ipa ai isöhaeu töpö nokapalama nö, ĩ töpö noama sinomo pia salo”
ĩ na sutu ha, ĩ na tä kuu wi, tä sãököpalöma‑ ĩ na Etoosisö a pata na, ĩ na juteu pata töpö kuu hö̃töoma.
7Ĩ na töpö kuu hö̃töoö ha, sitikali pö möö sinomo wi, Etoosisö a patanö ĩ töpö hama naka hãtolö nö, ‑Sitikali a aipö öpii sitikali a kukö noai, ĩ tä, wi na pilipoma kökö kua waikia kule?‑ a pata kuu ha, ‑Ĩ na pilipoma kökö kua waikia kule‑ töpö kuu hö̃töoö ha, 8Pelẽi tä uli hamö Etoosisö a patanö ĩ töpö simönö nö, ‑Makö hulolö nö, ulu ma tä kai tae nö, ma kai talali salo, lope epii makö waloa kõa haitakiso nö, ma ta wäsä kõosoö! Ĩ hamö sa hua nömönonö nö, ĩ ulu a wai na, “Wa kaikanapo piale, ĩ wa topa apa kuleö!” ĩ na sa kuu nömöo tasopöö!‑ ĩ na Etoosisö a pata kuuma.
9-10Etoosisö a kaikana kuu pole, hama töpönö ĩ ta hininö nö, töpö hua soatasolöma. Töpö huu soalö tä, kama töpö sai pö na sitikali a tapa noai, ĩ a sitikali taa konanöma. Ĩ a sitikali taa konanö nö, töpö pi mönaha apa kopasoma. Piliso hamö töpö huulö pamö ĩ a sitikali huu paluapalo lätiolöma. Huu paluapalo lätiolö nö, ulu tä kule, ĩ tä hẽtu sai na sitikali a opitaköma. 11Sitikali a kua opitaki wi, ĩ a sai ha töpö lisipasoma. Töpö lisipalo nö, pöpönö Maria anö kama hai ulu a kai loa lätile, ĩ tä talalö nö, töpö loiki nö, pili töpö maekonö töpö hĩta thaiki nö, töpö mãi poiki nö, ‑Wa kaikanapo piale, ĩ wa topa apa kuleö!‑ ulu tä na töpö kuu nö, wani tä pi hãkopalö nö, ulu tä na wani tä totoköma. Oto tä, hii ti hösösöpö nisamö toita apii hii ti hösösöpö, ai ti hösösöpö toita apii ti hösösöpö, ĩ na tä totoa thaköma.
12Ĩ na tä kua tä, sitikali pö möö wi, ĩ hama töpö manimo tä, ‑Etoosisö a pata na pö huu koonö tihöö!‑ Teusö a mani kuu nö kiliaö ha, tiko tiso hamö töpö hua konasolöma.
Esitu tä uli hamö a kai wai tokösolö noai ĩ ta
13Töpö konasolö noai ha, José a na Teusö a hai ĩ ãju tä mani waloa haiki nö, ‑A hoköpaloö! Pöpönö a, ulu a, ĩ na kilii, Esitu tä uli pata hamö kawanö ĩ töpö kai tokölolöö! Wa töpö kai tokölolö nö, Esitu tä uli pata ha makö kutiki nö, tiko hamö kamisanö makö simöa paio mi tä, ĩ ha makö kutiopöö! Etoosisö a patanö au ulu a säpali pia salo, a tae kitäö!‑ ĩ na José a na ĩ na ãju tä mani kuuma.
14Ĩ na a mani kuu ha, José a hoköa soatalo nö, Esitu tä uli pata hamö pöpönö a, ulu a, ĩ na töpö kai toköa kua halusolöma. 15Etoosisö a pata noma paio mai ha, ĩ ha töpö kutioma. ‑Esitu tä uli pata ha ipa ulu a kua tä, ĩ sa naka koni kitä‑ Teusö a kuu noai, Teusö a kai wäsä sinomo wi, ĩ anö ĩ a kai sãököpalöma. Sutu ha ĩ na Teusö a kuu soatama kutenö, Esitu tä uli pata ha Jesus a kai pilioma.
Ulu töpö säpamanö noai ĩ ta
16Ĩ na tä kua tä, Etoosisö a pata aiki, ‑Hama töpönö sa mönama hĩsua apa saio noai nököö!‑ a pi pata kuu nö, a pata hĩso opa haioma. A hĩso opa haio nö, Pelẽi tä uli na ulu töpö kai pilile ĩ töpö, Pelẽi tä uli kotö ha ulu töpö kai pililati ĩ töpö, ĩ na wano töpö ose wai kui töpö pewö namo wai simökö nö, töpö wai säpamanöma. ‑Sitikali aipö öpii sitikali a kukö noai, ĩ na pilipoma kökö kua waikia kuleö!‑ ĩ na hama töpö kuuma ha, ĩ ulu töpö na polakapi inama tökö kua waikia wi, ĩ wano töpö ose pewö wai säpamanöma. 17Teusö a kai wäsä sinomo wi, ĩ Jetemiasö aiki, ‑Waiha ulu töpö satehe epii töpö wai säpamani kitäö!‑ sutu ha a kuu noai, ĩ pitili ta kuo totioma.
18‑Hamá tä uli ha ö̃kö lalupalo opa wi, ĩ ta hini kulaai. Kama ai ulu töpö na Hakeusoma a, suö töpö pewö, ĩ na töpö kui töpö ö̃köti kule. A ulu pö nomaso salo, “Päla o” a kuuto päo mai, a wani ö̃köti kule‑
ĩ na tä kuu wi, Jetemiasö anö ĩ ta wäsä paioma.
Nasaté tä uli na a kai pilia nömökö noai ĩ ta
19Ĩ na tä kua tä, Etoosisö a pata nomasoö ha, Esitu tä uli pata ha José a na Teusö anö kama hai ĩ ãju tä mani waloa haia kõkö tasoma. 20A mani waloa haia kõkitö nö, ‑A huso kõoö! Isöhaeu tä uli hamö pöpönö a, kama hai ulu a, ĩ na kilii töpö kai kononöö! Au ulu a säpama pi topa noai, ĩ töpö noma waikisomaö!‑ ĩ na a kuu ha, 21Isöhaeu tä uli hamö pöpönö a, kama hai ulu a, ĩ na töpö kai kõa kulasolöma.
22Töpö kai konasolöma maaki, ‑Jutéia tä uli pata ha Etoosisö a pata hai ĩ pelupö Akelau a kaikanamo nömöa kuleö!‑ ai töpö kuu ha, ĩ hamö José a pilio kili ipama. Ĩ hamö a pilio kili ipaö ha, Teusö a mani hapalo kõoö ha, Kaliléia tä uli pata hamö José a hua nömösolöma. 23A hulolö nö, Nasaté tä uli ha a talalo nö, ĩ ha a pilia nömököma. Nasaté tä uli ha a pilio wi, Teusö a kai wäsä sinomo noai, ĩ töpönö ĩ ta wäsä paioma. ‑“Nasaté tili tä” töpö kuu kitä‑ ĩ na töpö kuu paioma.
3João anö töpö mãi õma sinomo wi, ĩ João Pasisöta a
Marcos 1.1-8; Lucas 3.1-9, 15-17; João 1.19-28
1Ĩ na tä kua tä, Jutéia tä uli pata na ai töpö satehe epii töpö pilio taso maa pamö João anö töpö mãi õma sinomo wi, ĩ João Pasisöta a hilo kua naine, ĩ hamö ĩ a kukitö nö, Teusö ta wäsä kuköma. 2Ta wäsä nö, ‑Teusö anö sanöma makö simöa totio pia kuleö! Makö simöa pia manu kule, makö wanisala sinomo wi ĩ ma tä hosalöö!‑ ĩ na João Pasisöta a kuuma.
3Sutu upa Isaías anö Teusö a kai wäsä sinomo noai, ĩ anö João a katehama. A kateha nö, ĩ na a kuuma: ‑“Pata tä walo pia tä, pili ma tiso makokama kua wi na, ĩ na pata tä sai pata walo pia manu kule, ĩ na pö pi makokoa topa kua läikiö!” ĩ na ai töpö pilia taso mai ĩ tä uli na ta kuu tasoa‑ ĩ na Isaías a kuuma.
4João a hai haloi ösö hai, kamelu a kõikö hai, ĩ haloi ösö kuoma. Salo ösö hai, sita a kuoma. Kusuma a kui na, ĩ na a kui a oaö, puu oaö, ĩ na a kuatima.
5Ĩ na tä kua tä, Jetusalẽi tä uli ha töpö pilile ĩ töpö, Jutéia tä uli pata pewö ha töpö pilile ĩ töpö, Johotão u pata ha tä uli kule, ĩ tä uli pewö ha töpö pilile ĩ töpö, ĩ na töpö kui, João a kuo pamö ĩ töpö asulöma. 6Töpö alulö nö, töpö wanisala sinomo wi, ĩ ta wäsätimae. Ta wäsätihe nö, ‑Sa tomöpalo pasitio mi ipöö! Wanisala sa tä tha apatiwöö!‑ ĩ na tä kuu wi tä hasulupamanömae. Ĩ tä hasulupamani ha, João anö töpö mãi õmatima.
7Töpö mãi õmati tä, patiseu töpö, satuseu töpö, ĩ na töpö kui töpö satehe epii töpö mãi õmamomö huimi, ĩ töpö na João a hapalo nö, ‑Olö kökö wasu kui na, ĩ na makö kuö. Kamakö na ai tä aiki, “Makö mãi õmamo saimo päköma, wanisala ma tä thaa noai, waiha ĩ tä noa na Teusö anö makö peama pasio mai kitäö!” ĩ na ai tä holisi wani a kuuma thali? 8Wanisala ma tä thaa noai, ĩ tä na makö pi tapomo sapao waikio kõoma kutenö, toitai tä thaa totioheö! 9“Abraão a hai, kamisamakö hai ĩ kolo tä kutenö, samakö topa waikia kuleö!” ĩ na pö pi kuu tihöö! “Hi maa mapö hilale, Teusö anö ĩ maa mapö tälö nö, Abraão a hai ĩ ola tolewö töpö thaa taö öpa kitäö!” kamakö na ĩ na sa kuu kuleö!‑ ĩ na João a kuuma.
10Ĩ na João a kuu nö, ‑Hanoko anö pili tiki kolo sai tusä kua piale na, Teusö anö ĩ na makö peama kua pialeö! Ĩ ti mo lalo pasio mi ha, ĩ tiki pewö tusälö nö, koa taka na ĩ tiki pewö ĩsima pasio pia kuleö! 11“Wanisala sa tä tha apa kua noai na, ĩ na sa kua kota wani ipö saiö!” ĩ na makö pi kuu manu kule, kamisanö maa tuu na makö mãi õmati nö, makö saluti kule. Kamisanö makö saluti kule maaki, pata sa sai mai kitä. Ĩ pata tä sai huu noa haia soa kulatiö! Ĩ a hai, ĩ pata tä sai kutenö, ĩ a na sa pakä kili ipaö. Pata sa pasi mi kutenö. A ami halole, ĩ sa tä kusöpa kili ipa naio soataöö! Ĩ a patanö Teusö a õsi kua tolele, ĩ a na makö mãi õmamonö nö, makö õsi salua totipali kitäö! Koa takanö söpala ösö ausipama kua wi na, ĩ na pata tänö makö õsi sami ipii, koa takanö ĩ tä pewö maa totipamani kitäö!
12Ĩ na tä kua tä, wanisala ma tä thaa pi topa satimo opa wi, pi na pata tänö tä thama totio pasio kitäö! Tötiiku mo hiki wi, ai tänö ĩ tä kai waloiki nö, tötiiku mopö hila pa a kalipalo nö, sai a õsimö ha tötiiku mo titia soka õsimöki, koa taka na sãko sãko tä ĩsia soka pasimani, ĩ na tä thama kua wi na, ĩ na pata tä sai waloköma, ĩ na ĩ a patanö tä thama tolea kuki kitäö! Ai töpö noama asaö, koa taka hili mapo mai, ĩ taka ha ai töpö kea tolea totia pasimapi, ĩ na pata tänö tä thama kitäö!‑ ĩ na João a kuuma.
Jesus a mãi õmamo noai ĩ ta
13Ĩ na tä kua tä, Kaliléia tä uli pata ha Jesus a husosoma. A husolo nö, João a na a mãi õmamo pia salo, Johotão u pata hamö a hulolö nö, João a kuo pa, ĩ ha a walokö tasoma. 14A waloikitö nö, João a na, ‑Sa mãi õmanöö!‑ ĩ na a kuu ha, João aiki, ‑Naiö! “Kamisanö João sa mãi õmanöpöö” wa pi kuu totio mai, kamisa na, “Sa mãi õmanöö!” ĩ na wa kuu pikile‑ ĩ na João a kuuma.
15Ĩ na João a kuu ha, Jesus aiki hö̃töwö, ‑“Naiö!” a kuu ti! Teusö anö tä pii pole, ĩ ma tä thama hö̃töo nököö! Sa mãi õmamonaso wi, Teusö anö ĩ tä pii salo, sa mãi õmanöö!‑ ĩ na Jesus a kuuma. Ĩ na Jesus a kuu ha, ‑Awai‑ João a kuu hö̃töoma.
16Ĩ na João a kuu nö, Jesus a mãi õa soatamanöma. A mãi õa soatamani ha, Jesus a söposöa kõa soatasoma. A söposöa kõa soatasoö ha, hutu mosökö pata kaka soataso lasoma. Ĩ tökö soatawö, Jesus a mamo tetea soata tä, holeto a kui na, ĩ na Teusö a õsi kua tolele ĩ a ukutupö kui, Jesus a na a ithopaköma. 17A ithopaköma, hi tä hẽtu ha ta pata hapalo nö, ‑Ipa ulu wa. Wa pi ipawöö! Kawa na sa pi mönaha apa kuleö!‑ ĩ na Teusö a kuuma.
4Sai tä sai patanö wanisala tä na Jesus a wapa noai ĩ ta
1Ĩ na tä kua tä, sanöma töpö pilia mai tä uli ha Teusö a õsi kua tolele, ĩ anö Jesus a hilakö tasoma. ‑Sai tä sai patanö Jesus a wapapöö!‑ Teusö a õsi kua tolele, ĩ a pi kuu salo, Jesus a hilakö tasoma. 2A hilakö tasoma, ĩ tä, Jesus a ia mai ha, 40 tä mumi hasua kua waikipasoma kutenö, a oio opama. 3A oi ipö tä, Sai tä sai patanö wanisala tä na töpö wapa sinomo wi, ĩ a waloiki nö, ‑Teusö ulupö wa kutenö, hi maa mapö na wa hapalo nö, “Ĩsa ãi kupaloö!” a kuu!‑ ĩ na Sai tä sai pata kuuma.
4A kuuma maaki, Jesus aiki, ‑“Nii tänö wa temöo totio mai kitä. Teusö a kainö wa temöo totio sisa kitä” ĩ na Teusö a hai waheta tä kuu‑ Jesus a kuuma.
5Ĩ na tä kua tä, Jetusalẽi tä uli pata hamö Sai tä sai patanö Jesus a hila nömökö tasoma. A hila nömökötö nö, Teusömo wi a sai hösöka ha, ösöo opa laso pa Jesus a öpamakö lasoma. 6A öpamakö nö, ‑Pei. Teusö ulupö wa kutenö, a sutukiö! Wa sutuiki nö, wa keelö tä, Teusö anö wa noama kitäö! “Teusö anö kama hai ĩ ãju töpö simöpalö nö, wa noama kitäö! Wa noama salo, maa mapö na wa ami hami mai kitäö!” ĩ na Teusö a hai waheta tä kuu kule ta pi kuu mai‑ Sai tä sai pata kuuma.
7Ĩ na Sai tä sai pata kuu ha, ‑“Au Teusö pata tä wapa tihöö! Wanisala tä na a wapa tihöö!” ĩ na Teusö tä waheta kuu hö̃töoö‑ Jesus a kuuma.
8Ĩ na Jesus a kuu ha, ösö hamö, maa makö hösöka pata ha Sai tä sai patanö Jesus a hila nömökö lasoma. A hilakölö nö, masita tä uli pewö hamö töpö pilipai, ĩ töpö na kaikana töpö simöo wi, Jesus a na ĩ töpö pewö mömama. Töpö uli toita apii, töpö uli möma naioma. 9Töpö uli pewö möma nö, ‑Wa mãi poiki nö, “Sai wa pata lotete epö asawöö! Wa totiatalo opawöö!” wa kuu ha, ki wa tä uli pewö tapa pole, kamisanö ĩ sa tä uli pewö totoki kitäö!‑ ĩ na Jesus a na ĩ na Sai tä sai pata kuuma.
10Ĩ na a kuu ha, ‑Mi hamököö! A läapalo tihöö!‑ Jesus anö Sai tä noa pata thaa nö, ‑“‘Teusö wa lotete asawöö! Teusö wa totiatalo opa asawöö!’ ĩ na a kuu sisaaö!” ĩ na Teusö a hai waheta tä kuu kuleö!‑ Jesus a kuuma.
11Ĩ na a kuu ha, Sai tä sai pata konasolöma. A konasolö noai ha, Jesus a na ãju töpö waloa haiki nö, Jesus a pasilipoma.
Kaliléia tä uli ha Jesus a konasolö noai ĩ ta
12Ĩ na tä kua tä, ‑Titita wi a sai ha João a titiköma thaliö!‑ ĩ na ta kuu noai, Jesus anö ĩ ta hininö nö, Kaliléia tä uli pata hamö a hua soasolöma. 13Kaliléia tä uli pata hamö a hulolö nö, Nasaté tä uli ha a konasolöma maaki, ĩ tä uli takölö nö, Sepulõ tä uli, Napötalii tä uli, ĩ na tökö uli kui tökö uli ha kosoto tuu kasö pata ha Kapahanaũ tä uli kule, ĩ tä uli ha Jesus a pilia nömökö tasoma. 14Ĩ ha Jesus a piliköma kutenö, sutu ha Isaías anö Teusö a kai wäsä sinomo noai, ĩ anö ta wäsä noai, ĩ pitili tä sai a kuoma.
15‑Kosoto tuu pata kule, ĩ hamö Johotão u pökatö pata hamö Kaliléia tä uli pata kulali, ĩ tä uli ha juteu töpö kua sisa mai ha, ĩ ha ai tiko töpö satehe epii töpö pilia nainani, ĩ tä uli pata ha Sepulõ tä uli, Napötalii tä uli, ĩ na tökö uli kui, ĩ tökö uli kulali ha töpö pililali, 16mumi mumi tä na töpö pilile, waiha ĩ töpönö wakala tä pe epii tä wakala talali kitäö! Teusö a na töpö pi moti ipö kutenö, töpö õsi mumi ipö salo, töpö õsi nomapo sinomoti wi, Teusö anö ĩ töpö wakalapamani kitäö!‑
ĩ na Isaías a kuuma. Ĩ na Isaías a kuu noai, ĩ na ĩ tä kua tolea totio opama.
17Kapahanaũ tä uli ha Jesus a pilia nömöiki nö, ĩ tä, Teusö ta wäsä kuköma. Ta wäsä nö, ‑Teusö a kaikanamo totio wi ĩ tä atea waikia manu kule, makö pi tapomo sapamo kõo nö, wanisala ma tä thati noai, ĩ tä hosalöheö!‑ ĩ na Jesus a kuu kuköma.
‑Kamisa na pö nokapaloö!‑ ĩ na Jesus a kuti noai ĩ ta
18Ĩ na tä kua tä, Kaliléia tä uli pata ha kosoto u pata kule, ĩ u kasö pata hamö Jesus a huu tä, polakapi töpö talalöma. Simão a, Pedro a hilo kua naine ĩ a, poose André a, ĩ na kilii töpönö salaka hiki sinomoti wi, kosoto u pata hamö ĩ töpönö wahi tökö pata säsäha lätioma. Tökö pata säsäha lätia tä, Jesus anö töpö talalö nö, 19‑Hapo. Kamisa na pö nokapaloö! Salaka ma hiki kua wi na, ĩ na sanöma ma töpö thama kuköpöö! Salaka ma hiki sinomotima maaki, kamisa na makö nokapasoma, kamisanö makö pi hatukupamanöma, sanöma töpö na Teusö ma kai a wäsä sinomo kuki kitäö! “Jesus a na pö nokapaloö!” ai töpö na makö kuu sinomo kuki kitäö!‑ ĩ na Jesus a kuuma. 20A kuu ha, wahi tökö pata hula soa pätakölö nö, Jesus a na töpö noka soatasolöma.
21Ĩ na tä kua tä, thapi hamö Jesus a huulö pamö, Sepeteu a pelupö Tiago, poose João, ĩ na kilii töpö taa nömönanöma. Kutiata õsimö ha pö̃ Sepeteu a na pelupö töpö titia naitiki nö, wahi tökö tomöa kõtia tä, Jesus anö ĩ töpö talalö nö, töpö naka soatama. 22Töpö nakaö ha, ĩ tökö soatawö, kutiata ha pö̃ a titia taa soatakölöhe nö, Jesus a na pelupö töpö noka soasolöma.
Jesus anö töpö satehe epii töpö ononopama kõo noai ĩ ta
23Ĩ na tä kua tä, Kaliléia tä uli pata pewö hamö Jesus a huti nö, juteu töpö kokamo sinomo wi ĩ sai pö ha Jesus a lisio hätäpoti nö, töpö pi hatukupamatii, ĩ na tä kua tä, Teusö a kaikanamo totio piale, ĩ ta topa apöle ĩ ta wäsätii, töpö salia apati wi ĩ töpö, ai töpö aulumoö, ai töpö kamakalimoö, ai töpö thoko thokomoö, ai töpö amukumoö, ĩ na töpö kua wi, ĩ töpö ononopama kõo, ĩ na Jesus a kuatima. 24Ĩ na Jesus a kuati noai, Sítia tä uli pewö hamö ĩ töpö pewönö ĩ ta hini palaalömae. Ĩ ta hini palaalöhe nö, ĩ töpönö ai töpö salia apa wi, Jesus a na ĩ töpö kai hulasolöma. Ai töpö na sai töpö sapäko opati wi ĩ töpö, ai töpö isi waniho sinomo wi ĩ töpö, ai töpö kõhetio wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö pea apati pole, Jesus a na ĩ töpö kai hua naisolöma. Jesus a na ĩ töpö pewö kai walokö tasoma, Jesus anö ĩ töpö pewö ononoa kopalöma.
25Ĩ na tä kua tä, kaliléia tili töpö, tekápolisö tili töpö, jetusalẽi tili töpö, jutéia tili töpö, Johotão u pökatö pata hamö töpö kulali ĩ töpö, ĩ na töpö kui, Jesus a na ĩ töpö satehe epii töpö nokasolöma.
5Ĩ na wa kua nö, wa pi topa totio opa asa kitä
1Ĩ na tä kua tä, Jesus a na töpö satehe epii töpö nokapalo opöle, Jesus anö ĩ töpö taa nö, heuma tä pata hamö a hua soatasolöma. A hua soatalolö nö, ĩ hamö a loa soatakö lasoö ha, ĩ ha kama kai a hua sinomoti wi, ĩ töpö loa naiki ha, 2ĩ töpö na Jesus anö Teusö ta wäsätima. 3Teusö ta wäsä nö, ĩ na a kuuma:
‑“Teusö a na sa häwäha totia kutenö, Teusö a na sa pi wasiso opa kule” ĩ na wa pi kuu tä, wa pi topa apaö. Teusö anö sanöma töpö simöa sinomo nö, ĩ töpö totiapala apa wi, ĩ ai wa kutenö, wa pi topa apaö.
4Wa ö̃köti wi maaki, Teusö anö wa ö̃kö mapamani pia salo, wa pi topapalo opa hö̃töa.
5“Samakö lotete epii, ĩ samakö” makö kuu mi tä, Teusö anö makö totiapala apa kitä. “Masita sa tä uli thapo wi, ĩ ma tä uli thapo naiopököö!” ĩ na Teusö a kuu kitäö! Ĩ na tä kuaö ha, makö pi topa apa wi ĩ makö.
6Wa oi ipö tä nii tä na wa pi wasiso opaö, wa amisi ipö tä, maa tuu na wa pi wasiso opaö, ĩ na wa kua kua wi na, ĩ na toitai tä thaa sinomo wi, ĩ tä na ĩ na wa pi wasiso kua hö̃töoö ha, toitai wa tä thaa sinomo wi, Teusö anö ĩ tä totoa kulaha satia apöki kitä. Önö kutenö, wa pi topa apa wi ĩ wa.
7Ai tä peati ha, ĩ wa totiapala apati ha, Teusö anö wa totiapala apa hö̃töo kitä. Önö kutenö, wa pi topa apa wi ĩ wa.
8Teusö wa kai a hini pi topa apaö, toitai wa tä thaa pi topa apaö, ĩ na wa kua apati ha, Teusö wa talali kitä. Teusö wa tapa pia salo, wa pi topa apa.
9Töpö höla wi, ĩ wa töpö wasu, ai wa töpö noimaö, ĩ na wa kuaö ha, “Ipa ulu wa” ĩ na kawa na ĩ na Teusö a kuu kuki kitä. Önö kutenö, wa pi topa apaö.
10Teusö wa kai a hini kutenö, ai töpönö wa peama kule maaki, wa pi topa apaö. Teusö anö töpö simöa sinomo nö, töpö totiapala apati wi, ĩ ai wa kutenö, wa pi topa apa wi ĩ wa.
11Kawanö Jesus sa thapo wi ĩ wa kutenö, kawa na ai töpö hapalo pi wasöa apaö, ĩ töpönö wa kateha holisimo opaö, ĩ na töpö kua kule maaki, wa pi topapalo satia apa kitä. 12Ai töpönö wa peama kua wi na, ĩ na sutu ha pata töpönö Teusö a kai wäsä sinomoti noai, ĩ na ĩ töpö peama kua hö̃tötioma. Teusö a hai ĩ tä uli ha wa konasolöma, wa pepalo opa noai, kawa na Teusö anö ĩ tä noa totoki kitä. Önö kutenö, wa pi mönaha apatipöö!‑ ĩ na Jesus a kuu totiataloma.
Mötati tä kui na, ĩ na makö kuö hö̃töwö
13Ĩ na Jesus a kuu nö, ‑Nii tä na mötati tä toita kui na, ĩ na sanöma töpö na makö kua naine, ĩ na ĩ makö toita kuö hö̃töwö. Mötati tä mötatio opama maaki, tä okitipasoma, tä mötati sati soa mai kitä. Tä mötati soa mi kutenö, tä hosali. Tä hosalöma, ai töpö hasuo pole, ĩ töpönö ĩ mötati tä katiki katikima kuki kitä.
Wakala tä kui na, ĩ na makö kuö
14Makö õsi wakala apa kutenö, mumi mumi tä na koa taka sii hili kua wi na, ĩ na sanöma töpö na makö kua kua hö̃töoö. Heuma tä hösöka ha sai pö pata thakö noai, ĩ sai pö hatuka apaö. Ĩ wa pö sai paimimani wi tä kua mai kitä.
15Koa wa taka sii hilimanö nö, wöö anö ĩ wa taka sii pi soha mai kitä. Sai a õsimö ha töpö kule, ĩ taka siinö ĩ töpö pewö wakalapö, hoka pa wa taka sii pi hĩta totiki. 16Hoka pa taka sii hili kua wi na, ĩ na makö õsi wakala apii, ĩ na ĩ tä tapamoma kua totihoö! Toitai ma tä thaa sinomo wi, ai sanöma töpönö ĩ tä taa nö, hi tä hẽtu hamö Teusö a kulali, ĩ a na, “Wa totiatalo opawöö!” ĩ na ĩ töpö kuupöö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
‑Nö patapö töpö noa thaa noai, ĩ ta peama pikio tihöö!‑
17Ĩ na a kuu nö, ‑“‘Moisés anö nö patapö töpö noa thaa noai, ĩ ta hini tihöö! Sutu upa Teusö a kai wäsä sinomo noai, ĩ ta hini naio tihöö!’ ĩ na Jesus a kuumö humaö!” ĩ na pö pi kuu tihöö! Moisés a kai, Teusö a kai wäsä sinomo naio noai ĩ töpö kai, ĩ na töpö kai kui, ĩ sa töpö kai hosamö huu maama. “Ĩ na ĩ töpö kuu noai, ĩ na ĩ töpö kuu totiomaö!” ĩ na sa kuumö huu pasioma. Ĩ sa ta wäsä makokapö, kamakö na sa waloköma‑ ĩ na Jesus a kuuma. 18Ĩ na a kuu nö, ‑“Hutu mosökö pata, hi masita tä uli pata, ĩ na tökö uli kui tökö uli mapo kõo paio mi tä, Moisés a, Teusö a kai wäsä naio sinomo noai ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö kuu noai, ĩ ta hosa mai kitä. Ai tänö ĩ tä sãökama wai husisipa kõo mai kitä. Ĩ ha ĩ tä sãökama kuo pasio soatio päoö. Ĩ na tä kuu noai, ĩ na tä kua tolea totio kitä” ĩ na sa kuu totia kuleö! Sa holisimo mai kitäö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
19‑Önö kutenö, hototi ipii nö patapö töpö noa thaa noai, ĩ ta maaki, ai tänö ĩ ta hini mi, ai töpö na, “Ĩ ta hini maikiö!” ĩ na ĩ a kuu läataloö, ĩ na ĩ ai a kuatima, ĩ a hai, pata tä kupo mai kitä. Teusö anö sanöma töpö simöa totio wi, ĩ ha ĩ a kua tä, “Ĩ a hai, ĩ pata tä mai kitä. Ĩ a hai, a kua päta tä wani päwö” ĩ na tä kuu wi tä kupaso kitä. Ĩ na tä kua tä, nö patapö töpö noa thaa noai, ai tänö ĩ ta hinia totili, ai töpö na, “Ĩ ta hinia totilöö!” ĩ na a kuu, ĩ na ai tä kuatima, Teusö anö töpö simöa totio wi, ĩ ha ĩ a patamo totio wi a kupaso kitä‑ ĩ na Jesus a kuuma.
20Ĩ na a kuu nö, ‑“Moisés a kai wäsä sinomo wi ĩ töpö, patiseu töpö, ĩ na töpö kui töpönö toitai tä thaa wi, ĩ tä na kamakönö toitai ma tä thaa satia apa mi tä, Teusö anö töpö simöa totio wi, ĩ hamö makö lisipo mai kitäö!” ĩ na sa kuu kuleö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Ai tä na wa hĩso opa wi ĩ ta
21Ĩ na Jesus a kuu nö, ‑“Ai sanöma tä säpa tihöö! Ai sanöma wa tä säpalöma, pata töpönö wa peama hö̃töo kitäö!” ĩ na kolo töpö noa thaa noai, ĩ ma ta hini totio waikioma. 22Kamisa aiki, “Ai wa tä hĩsu thaö ha, wa peama hö̃töo kitäö!” kamakö na ĩ na sa kuu kule. Ai tä na kawa aiki, “Wa osemo opatiwö” ĩ na wa kuu ha, pata töpönö wa peama hö̃töo kitä. Ĩ na tä kua tä, ai tä na, “Pi moti ipii ĩ wa” ĩ na wa kuu ha, koa taka hili mapo mai, ĩ taka ha wa kea hãtomapi kitä.
23Önö kutenö, salo a, nii tä, ĩ na tökö kui, Teusö a na ĩ wa tökö totoki pia salo, Teusö a na ĩ nasimö tökö nii totota wi ĩ söpala ösökö matakali kule, ĩ ha wa tökö kai walo tä, wa pi tapoiki nö, “Ã ãi. Ki a wani aiki, ‘Wanisala wa tä thaa kipiliö!’ kamisa na ĩ na ĩ a kuu thaliö!” ĩ na wa pi kuu salo, 24ĩ söpala ösökö matakali kotö ha salo a, nii tökö, ĩ na tökö kui wa tökö paa soatakölö nö, wa hua kõa soatalolö nö, “Wanisala wa tä thaa kipiliö!” a kuu wi, ĩ wa noima kõo soatapököö! Ĩ wa noima waikio kõo noai ha, Teusömo wi a sai ha wa hua kononö nö, Teusö a na wa tökö nii totoa pi topa noai, ĩ wa tökö nii totokötöö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
25Ĩ na a kuu nö, ‑Ai tänö wa wanipo nö, kawa na, “Hapo. Pata töpö na makö huutöö! Kamisa na wanisala wa tä thaa noai, pata töpönö ĩ ta hinipöö!” ĩ na a kuu ha, pata töpö na makö walo paio mi tä, a noima paio kõoö! Pata töpö na makö waloa totiköma, pata töpönö pata tä sai na wa namo simöa totiköma, pata tä sainö poliisia töpö na wa totokö matimö. Poliisia töpö na wa totoköma, titita wi, ĩ a sai ha wa titikö matimö. 26“Ĩ a sai ha wa tititia tä, wanisala wa tä thaa noai, ĩ sitipa wa kökö noa thapa totia paia mi tä, wa lisipama haio kõo mai kitäö!” ĩ na sa kuu kuleö! Sa holisi mai kitäö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Ai tiko tä suö na wa mamo pi topa wi ĩ ta
27Ĩ na Jesus a kuu nö, ‑“Ai tiko tä suö na a mamo tihöö!” ta kuu noa thali, ĩ makö pewönö ĩ ma tä taö waikile kitä. 28Ĩ na ĩ ta kuuma thali maaki, kamisa aiki pasiwö, “Ai suö wa tä möö nö, ‘Hi a na sa mamoa tolo nö alu kuikö ö̃’ ĩ na wa pi kuu päa kule maaki, pili wa pinö ai tiko wa tä suö nö thaa waikioma. Pili wa pinö ai tiko wa tä suö nö thaa wi, ĩ tä wanisala apa naiaö!” ĩ na sa kuu kule. 29Önö kutenö, ai wa mamo hẽtu huu topa satia apöle, ĩ wa mamonö ai wa tä tapa salo, wanisala wa tä thaa kuköma, ĩ wa mamo uköpalö nö, a mamo hosaloö! Pili wa mamo kaiki pokea apa kule maaki, ĩ tä wanisala apa mai kitä. Wa nomasoma, pili wa mamo pewö kua soa kule maaki, koa taka hili mapo mai, ĩ taka ha wa kemapi wi, pe epii ĩ tä wanisala satia apa sisaa. 30Kate wa ami maaki, ĩ wa aminö wanisala wa tä thaa salo, kama wa ami hanöa kopalo nö, a ami hosaloö! Wa poko hemathale, pe epii ĩ tä wanisala mai kitä. Wa pewö somi ipöi ha, wa nomasoma, koa taka hili mapo mi ipii, ĩ taka ha wa huu wi, pe epii ĩ tä wanisala satia apaö‑ ĩ na Jesus a kuuma.
‑Au husopö a hosa tihöö!‑
Mateus 19.1-9; Marcos 10.1-12; Lucas 16.18
31Ĩ na Jesus a kuu nö, ‑Nö patapö Moisés aiki, “Au husopö wa hosali salo, waheta wa tä sãököpalöö! Wa tä sãököpalö nö, ‘Hi ipa husopö sa hosali keö!’ ĩ na tä sãökama kuu wi, au husopö a na ĩ wa tä waheta totoköö!” ĩ na Moisés a pata kuuma maaki, 32kamisa aiki, “Tiko tä wano na au husopö a sapäkoatalo mai ha, ĩ wa hosalöma, au husopö wa hosali wi ĩ tä wanisala” ĩ na sa kuu kule. “Au husopö wa hosalöma, ĩ a suönö ai tiko tä wano täa nömönö matimöö!” wa pi kuu mai. Ai tiko tä wano täli wi ĩ tä wanisala, ai tiko tä wanonö au husopö a täa nömöni wi ĩ tä wanisala naia, ĩ na tä kuaö‑ ĩ na Jesus a kuuma.
‑Pitili ta‑ ĩ na wa töpö pi thama pi topale maaki, a hapalo lapea apa tihöö!
33Ĩ na Jesus a kuu nö, ‑Nö patapö töpö na, ĩ na ta kuuma. “Teusö a na wa hapalo nö, ‘Ĩ na sa kua totio kitäö! Pitili sa. Sa holisimo mai kitäö! Sa holisimoatalo opati tä, sa peamaö!’ ĩ na wa kuu totio tä, ĩ na wa kuu noai, ĩ pitili wa sai kua tolea totisolöpöö!” ĩ na ta kuu noai, ĩ ma ta hini waikioma. 34Ĩ na ĩ ta kuuma maaki, kamisa aiki, “‘Pitili ta’ ĩ na ai wa töpö pi thama pi topa kule maaki, ‘Pitili ta. Sa holisimoatalo opati tä, Teusö anö sa peamapököö!’ ĩ na a kuu säläho tihöö! Ai tiko ta kateha sätäapalo tihöö! ‘Pitili ta’ ĩ na ai wa töpö pi thama pi topa apa tä, Teusö wa kateha kili kutenö, hutu mosökö a katehea päoö. Ĩ na kuno mai. Hutu mosökö a kateha naio tihöö! ‘Teusö a hai ĩ hutu mosökö ha a loa kupoli’ wa pi kuu mai. 35Hi masita tä uli a kateha naio ti! Teusö a konona ami makeo wi, ĩ masita tä uli. Jetusalẽi tä uli ha kaikana ta pata kaikanamo kutenö, ĩ tä uli pata kateha sätäa naio tihöö! 36Pili wa he a katehe säläho naio tihöö! Samii pili wa tä hunuku wai ausipama tai mi, samii ai wa tä hunuku wai usipa tai mi, ĩ na wa hunuku thama tai mi kitä. Teusö anö ĩ na tä kua wi, ĩ tä thama taö öpa sisa kitä.
37Önö kutenö, ‘Pitili ta’ ĩ na ai wa tä pi thama pi topale maaki, ‘Awai. Ĩ na sa kua kitäö!’ ĩ na wa kuu sisapökö. Ĩ na tä kua tä, ‘Ma. Ĩ na sa kua mai kitä’ ĩ na wa kuu sisapökö. Ai ta kateha sätäa tihöö! Ai wa ta kateha sätäa pole, Sai tä sai patanö ĩ wa hapalama päa kule” ĩ na sa kuu totia kuleö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
‑A nö suo tihöö!‑ Jesus a kuu noai ĩ ta
38Ĩ na Jesus a kuu nö, ‑“Ai tänö pili wa mamo waniapali ha, ĩ tä noa na kama wa mamo wania hö̃töpalöö! Ai tänö pili wa nakö waniapali ha, kama wa nakö wania hö̃töa soapalöö!” ĩ na ta kuu noai ĩ ma ta hinima. 39Ĩ na ta kuuma maaki, kamisa aiki, “Ai tänö kawa na wanisala tä thaa kule maaki, ĩ a na wanisala tä thaa hö̃töo tihöö!” ĩ na sa kuu pasio wi, hi ĩ kamisa. Ai tänö pili wa nakö tökö pai ha, wa suo pola nö kuno mai, ai wa nakö tökö hẽtu totoa soataloö! 40Ai tänö au haloi ösö täli pia salo, tä makokama läapalo sinomo wi, ĩ a pata na wa kai waloki ha, kawa aiki, “Ipa haloi sa ösö totoa mai kitäö!” wa kuu mai, “Sa pomo wi, ĩ ipa ösö täa nainöö!” ĩ na wa kuu!
41Ĩ na tä kua tä, kawa na ai sotatu tä waloiki nö, “Ö! Hi solai sa sihipo pole, pi pasökö tömö, sami kilômetötu tä na ipa solai wa sipo nömöta mi salo!” ĩ na a kuu ha, sami kilômetötu tä na kuno mai, polakapi kilômetötu tä na a solai sia nömöa soatalölöö! 42Kawa na ai tä nakoö ha, tä totoa soataköö! “Hi wa tä pio paita mi salo” ĩ na ai tä kuu ha, “Pälaö!” a kuu hãto tihöö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
‑Ai töpönö wa wanipo päla tä maaki, ĩ töpö na a noimo satia apaö!‑ Jesus a kuu noai ĩ ta
43Ĩ na a kuu nö, ‑“Au ai wa tä noimaö, wa wanipo wi, ĩ wa hĩsu thaö, ĩ na wa kuapököö!” sutu ha ta kuu noai, ĩ ma ta hinima. 44Ĩ na ta kuuma maaki, kamisa aiki, “Makö wanipo wi, ĩ ma töpö noimaö!” ĩ na sa kuu kule. Teusö a na makö hapalo nö, “Hapa. Samakö peamati pole, ĩ töpö totiapalaö!” ĩ na makö kuu! 45Ĩ na makö kuama, hi tä hẽtu ha kamakö hai ĩ pö̃ a kulali, ĩ a kua wi na ĩ na ulu makö kua naipaso kitä. Töpö topai, töpö wanisala apatii, ĩ na töpö kuati wi, ĩ töpö na Teusö anö pili motokö sii hilima ösöhöa soatia. Ĩ na tä kua tä, toitai tä thaa wi ĩ töpö, wanisala tä thaa pasio wi ĩ töpö, ĩ na töpö kua wi ĩ töpö na Teusö anö maa tä häläma ösöhöa naia. 46Makö noima sinomo wi, ĩ töpö na makö noimo sisaö ha, Teusö a na noa wa tä täli kitä ta o? Ma. Ĩ wa töpö noima sisa wi, ĩ tä noa kua mai kitä. “Homa tili tä kaikana pata na sitipa kökö totoköpö, kamakö na sitipa kökö sua sinomo wi, ĩ töpö wanisala apawö” makö kuu wi maaki, ĩ na ĩ töpö kua hö̃töoö. Töpö wanisala apati wi, ĩ töpönö kama hai ĩ noi töpö noima hö̃töoö. 47Ĩ na tä kua tä, kawa na ai töpö noimo sinomo wi, ĩ töpö na makö noimo sisaö ha, pe epii wa totiatalo opa asa mai kitä. Teusö a thapo mai ĩ töpö na ai töpö noimo hö̃töo wi, ĩ töpö na Teusö a thapo mai ĩ töpö noimo hö̃töo wi, ĩ tä kua hö̃töa.
48Önö kutenö, hi tä hẽtu ha kamakö hai ĩ pö̃ Teusö a kulali, ĩ anö toitai tä thaa sinomo kua wi na, ĩ na kamakönö toitai tä thaa sinomo naiopököö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
61Ĩ na Jesus a kuu nö, ‑Toitai ma tä thaa tä, “Toitai sa tä thaa wi, ai töpönö ĩ tä taa nö, kamisa na, ‘A totiatalo opatiwö’ ĩ na sa töpö pi thamapö” ĩ na pö pi kuu tihöö! Ĩ na makö pi kuu ha, hi tä hẽtu ha kamakö hai ĩ pö̃ a kulali, toitai wa tä thaa wi, ĩ kamakö hai ĩ pö̃ anö ĩ tä noa totoa mai kitä. “A totiatalo opatiwö” kawa na ĩ na ai töpö kuu wi, ĩ au noa tä waikiwö. Wani tä na ai tä honimopaloti wi, ĩ wa pasilipo wi ĩ ta
2Wani tä na ai tä peati wi, ĩ a na wani wa tä totoa tä, wani wa tä totoki wi, ai tä na ĩ ta wäsä tihöö! Töpö holisimoti wi, ĩ töpö kua kua wi na, ĩ na a kua naio ti! Juteu töpö kokamo sinomo wi ĩ sai pö ha ĩ töpö kua tä, “Ai sa tä pasilipalihe, hi töpönö ĩ tä taapököö! ‘Wa totiatalo opatiwöö!’ ĩ na kamisa na ĩ na ĩ töpö kuupököö!” ĩ na töpö holisimo wi, ĩ na ĩ töpö pi kuu sinomoö. Sai pö sika hamö ĩ töpö hupaloti nö, ĩ na ĩ töpö pi kupalo naio sinomoö. Pi naka. “Ĩ töpönö toitai tä thaa noai, ĩ tä noa täa waikilöma. ‘Wa totiatalo opatiwö’ ai töpö kuu noai, kama hai ĩ noa tä waikiwö. Waiha Teusö anö ai noa tä totoa satia mai kitä” ĩ na sa kuu kuleö! Sa holisi mai kitäö!
3Önö kutenö, a honimo opati wi, ĩ wa pasiliapalati wi, ai tä na ĩ ta wäsä hãto tihöö! Kawa na a noimo totio wi, ĩ a maaki, ĩ a na ta wäsä tihöö! 4Ai wa tä pasilipo noai, ai tänö ĩ tä tai mia apa pasia kule maaki, au hao Teusö anö ĩ tä taö asale, kawa na ĩ anö noa tä totoki kitä.
Teusö a na wa hapalo wi ĩ ta
5Ĩ na tä kua tä, Teusö a na makö hapalo salo, töpö holisimo wi ĩ töpö hapalo kua wi na, ĩ na pö hapalo kua naio ti! Töpö holisimo wi, Teusö a na ĩ töpö hapalo pole, sanöma töpö na ĩ töpö mömo pi topa päa salo, juteu töpö kokamo sinomo wi ĩ sai a ha töpö holisimo wi ĩ töpö öpaiki nö, Teusö a na ĩ töpö hapaloö, sai pö atu ha töpö satehe epii töpö hupalo pole, ĩ ha töpö holisimo wi ĩ töpö öpaiki nö, Teusö a na ĩ töpö hapaloö, ĩ na ĩ töpö hapalo kua sinomo päoö. “Ĩ töpönö kama hai ĩ noa tä täa waikilöma” ĩ na sa kuu kuleö! Sa holisi mai kitäö! 6Kawa lö kui, Teusö a na wa hapalo pi topa tä, kawa na ai töpö mamo teteha läo mai ha, wa lisipalo nö, Teusö a na a hapaloö! Wa hapaloö ha, kawa na au hao Teusö a mamo tetea sisale, kawa na ĩ anö noa tä totoki kitäö!
7Teusö a na wa kuu pole, ĩ wa ta wäsä sapa kõataloti maikiö! Ai tiko töpönö Teusö a thapo pasio manai, Teusö a na ĩ töpö hapalo sapa kuatalo kõo pätio kua wi na, ĩ na pö kua naio tihöö! Teusö a thapo mai ĩ töpö aiki, “Teusö a na pe epii sa hapalo sapa kõatalo opaö ha, Teusö anö sa hini kitäö!” ĩ na ĩ töpö pi kuu päoö. 8Ĩ na pö kua naio tihöö! Makö nako paia mane maaki, wa tä naka piale, kamakö hai ĩ pö̃ Teusö anö ĩ tä taö waikia kule.
‑Teusö a na ĩ na makö kuu!‑ Jesus a kuu noai ĩ ta
9Önö kutenö, Teusö a na makö hapalo nö, ĩ na makö kuu!
“Hi tä hẽtu ha kamisamakö hai ĩ hao Teusö wa kulali, ĩ wa na samakö hapalo pia kuleö! Hapa. Sanöma samakö pewö aiki, ‘Teusö wa hilo wi ĩ wa pata totiatalo opa asawöö!’ ĩ na samakö pewö pi thamaö!
10Kamisamakö na wa kaikanamo totio wi, ĩ tä waloa haitamaköö! Kawanö wa tä pii wi, hi tä hẽtu ha töpö kupoli, ĩ töpö pewönö ĩ tä thama kua wi na, hi tä uli ha ĩ na ĩ sama tä thama naiopö tä totopaö!
11Ĩ tä wakala pewö hamö nii wa tä totoma sinomo wi, huki hi tä wakala na ĩ ai nii tä totoa kopaö!
12Kamisamakö na ai töpönö wanisala tä thaa pole, ĩ tä noa na samakö hĩso hö̃töla tä kuno mai, samakö hĩso wi, ĩ tä maa soa pätasoö. Kamisamakönö hĩso wi ĩ sama tä mapamanö nö, ĩ na samakö kuati kutenö, wanisala sama tä thaa wi, ĩ tä na a hĩso mapaloö!
13Sai tä sai patanö wanisala tä na samakö simöa pi topa salo, samakö wapa pole, ĩ tä na samakö poko tutuapala tihöö! Wanisala sama tä thaa wi, ĩ tä na samakö noamaö! [Wa kaikana lotete sati ipö asawö, wa totiatalo opa asai, ĩ na wa kua wi, ĩ tä mapo mai kitäö! Ĩ na wa kuaö ha, kawa na samakö nako kule. Ĩ naköö!]”
ĩ na Teusö a na pö kuu!
14Kamakö na ai töpönö wanisala tä thaa wi, ĩ ma tä hĩsuwö mapamanöma, kamakönö wanisala ma tä thaa wi, hi tä hẽtu ha kamakö hai ĩ pö̃ a kulali, ĩ anö ĩ tä hĩsuwö maa hö̃töpamani kitäö! 15Ĩ na tä kua tä, kamakö na ai töpönö wanisala tä thaa wi, ĩ ma tä hĩsuwö mapama kõo mi tä, wanisala ma tä thaa wi, kamakö hai ĩ pö̃ Teusö anö ĩ tä hĩsuwö mapama hö̃töo kõo mai kitäö!
Makö Teusömo totiopö, wa ia mai ĩ ta
16Makö Teusömo totio pia salo, makö ia paio mai ha, ĩ na makö kuati tä, töpö holisimo opa wi ĩ töpö mömomö pi wanitalo kui na, ĩ na pö mömomö pi wanitalo kupo naio ti! “Ki töpö Teusömo taö öpawö. Töpö Teusömo totio pia salo, töpö ia paia maa kule ta o. Ĩ töpö ia paia mi kutenö, töpö möamö pi wanitaloa apa kule ta o” ĩ na ai töpö pi thama pia salo, töpö holisimo wi ĩ töpö möamö pi wanitalo pätioö. Ĩ töpönö kama hai ĩ noa tä täa waikilöma. “‘Ki töpö Teusömo taö öpawö’ ĩ na ai töpö kuu wi, ĩ kama hai ĩ noa tä pasiwö” ĩ na sa kuu kuleö! Pitili sahaö!
17-18Önö kutenö, makö Teusömo totio pia salo, makö ia paio mai ha, ĩ na makö kuati tä, ai töpö aiki, “Huki makö ta ia maa noa” ĩ na ai töpö pi thama tihöö! A mömomö pi wanitaloa ti! Pili wa moikömö sanumoö, wa hunuku tikikipaso, ĩ na wa kuapököö! Ĩ na wa kua totioö ha, ai töpönö ĩ na tä kua wi ĩ tä taö pasila tä kuno mai, wa ia paio mai, Teusö anö ĩ tä taö sisa kitä. Teusö anö ĩ tä taö sisa wi, ĩ anö kawa na noa tä totoki kitä.
‑Hi tä hẽtu ha au wani tökö uni simomanöö!‑
19Hi masita tä uli ha au wani tökö pata simoma ti! Hi masita tä uli ha watata ösö wötö wi ĩ töpö wainö au watata ösö wanianani, tösö tösö tänö au wani tökö wania nainani, töpö thomömo sinomo wi, au sai a ha ĩ töpö lisipalo nö, au wani tökö thomöni, ĩ na tä kuaö.
20Önö kutenö, hi tä hẽtu ha tä uli kupoli, ĩ tä uli ha au wani tökö uni simomanöö! Ĩ tä uli ha tholopo a, tösö tösö tä, ĩ na tökö kui tökönö au wani tä waniapa mai kitä. Au wani tökö na ai tä thomömo mai kitä. 21Wani wa tökö thapo pi topa apa wi, ĩ tökö na wa pi lulua apa sisa kitä. Ĩ na tä kua tä, Teusö wa thapo pi topa satio opa wi, ĩ a na wa pi lulua satia apa sisaki kitäö!‑ ĩ na ĩ töpö na ĩ na Jesus a kuuma.
Õsi wakala apa wi ĩ ta
22Ĩ na Jesus a kuu nö, ‑Koa taka sii wakala kui na, ĩ na pili wa mamo kuö hö̃töwö. Pili wa mamonö toita apii wa tä möö pi topa tä, pili wa õsi wakala apöpasoö. 23Ĩ na tä kua tä, pili wa mamonö wanisala wa tä möö pi topa tä, wa õsi mumia apöpasoö. Önö kutenö, wa õsi wakala apa noai, ĩ nasimö taka sii lupalo nö, pe epii wa õsi mumia satia apöpaso kitä.
Wani wa tökö pii sisa wi ĩ ta
24Polakapi pata töpö na wa kalipalo ösöha wi tä kua mai kitä. Polakapi pata töpönö wa kalipalamati tä, kawanö ai pata wa tä pi ipa asaö, ai wa tä pii pasia mii, ĩ na wa kua kitä. Ai pata wa tä kai hini pi topa satia apa, wani ipii ai pata wa tä kai hini pasio päoö, ĩ na wa kua kitä. Ĩ na ĩ pata töpö na wa kalipalo ösöhapalo mi kui na, ĩ wani tökö na pe epii makö kalipalo pi topa apaö, Teusö a na makö kalipalo pi topa naioö, ĩ na makö kua wi tä kua mai kitä.
25Önö kutenö, ĩ na sa kuu pia kule. “Nii tä, tuu koamo wi ĩ tuu, ĩ nasimö tä na pö pi tapomo tihöö! ‘Samakö oi lua pätakö matimöö!’ ĩ na makö pi kupaloti maiki. Haloi ösö na pö pi tapomo naio tihöö!” kamakö na sa kuu kule. Nii tänö makö temöapalama sisa mai kitäö! Haloi ösönö pili makö pewö totipama sisa mai kitä. 26Ösö hamö salo pö ose wai katäpalo wi, ĩ pö wai hikalimo mi, nii tä täatala pasio mi, ĩ tä nii titiatala pasio mi, ĩ na ĩ pö wai kua mi sai maaki, Teusö anö ĩ pö wai iapalama päoö. Teusö anö salo pö wai katäpalo wi ĩ pö wai pi ipa hö̃töo maaki, sanöma makö pii satia apaö. 27Ai makö pi honipoti kule maaki, makö temöo lapa apatio kitä ta o?
28Kamakö hai ĩ haloi ösö na pö pi honipoti ti! Hole hole tökö toita apii ĩ tökö hole hole na makö pi tapotiopököö! Ĩ hole hole tökö kalipalo tai mi, ĩ tökönö watata ösö tiäpa tai mi, ĩ na ĩ tökö kua sai maaki, tökö möamö toita apö päwö. 29“Salomão kaikana tä patanö haloi ösökö toita apii ösökö thapo sinomo noai, ĩ haloi ösökö na hole hole tökö möamö toita satio opaö” ĩ na sa kuu kule. 30Pölösö hamö sĩsi tökö, hole hole tökö, ĩ na tökö kui, huki ĩ tökö liähäa apa kule maaki, ai tä hena tä ĩ tökö pewö silikipasoma, sanöma töpönö ĩ tökö wakö umömani. Ĩ na tökö kua haitaso kitä maaki, sĩsi tökö, hole hole tökö, ĩ na tökö kui tökö mapo paio mi tä, Teusö anö ĩ tökö totiapala apatii. Teusö anö sĩsi tä, hole hole tökö, ĩ na tökö kui tökö totiapala apa manu kule, sanöma makö totiapala satia apa asa kuki kitä. “Teusö a pitili” ĩ na makö pi kuu totio mi salo.
31Önö kutenö, pö pi wi na takömopaloti tihöö! “Ka pi tä nii na samakö ösö potehepasopö taka?” ĩ na pö pi kupaloti ti! “Ka pi sama tuu koalöpö taka?” pö pi kuu naio tihöö! “Ka pi tä ösökö na samakö haloköpö taka?” pö pi kuu naio ti! 32Teusö a thapo mai, nii tä, haloi ösö, ĩ na tä kui tä na ĩ töpö pi wasiso opaö. Nii tä, wani tä, ĩ na tökö kui tökö na makö honimo wi, Teusö anö ĩ tä taö öpa kitä. 33Kamakö na Teusö a kaikanamo totio wi, ĩ tä na makö pi wasiso satia apa sisaö, “Toitai tä thaa totioö!” Teusö a kuu wi, ĩ ma ta hini totio opa wi, ĩ tä na makö pi wasiso satia apa sisaö, ĩ na makö kuati ha, kamakö na Teusö anö nii tä, wani tä, ĩ na tökö kui tökö totoma hö̃töo kitä.
34Önö kutenö, hena tä, tä kua piale, huki ĩ tä na pö pi honipo tihöö! Hena tä makö pi honihapalama apa piale, ĩ tä läle kitä. Ĩ tä wakala pewö hamö makö peama wi, ĩ nasimö tä kule kitä. Önö kutenö, hena tä makö peama piale, ĩ tä na pö pi honipo paio tihöö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
7‑Wa wanisala apawö‑ ĩ na ai tä na wa kuu soato maikiö!
1Ĩ na Jesus a kuu nö, ‑“Hi töpö hiopöa apatiwö” ĩ na ai töpö noa thati maiki. Ĩ na ai ma töpö noa thaa mi tä, Teusö aiki, “Makö hiopöa apa hö̃tötiowöö!” ĩ na makö noa thaa mai kitä. 2Ai töpö na makö hapalo wanisala kua wi na, kamakö na ĩ na Teusö a hapalo wanisala kua hö̃töo kitä. Ai töpönö wani ipii wanisala tä thaö ha, “Makö wanisala apawö” ĩ na makö kuu soatalo opaö ha, wani ipii kamakönö wanisala ma tä thaa hö̃töoö ha, “Makö wanisala apawö” ĩ na Teusö a kuu soatalo opa hö̃töo kitä. 3Wi na wa pi kuu salo, ai tä mamo ha lipö lipö tä kãne, ĩ wa tä tapa asa kule maaki, kawa mamo ha hii ti asawösö pata kãne, ĩ wa ti pata kãa tapa naio soata mai ha? 4Pili wa mamo ha hii ti asawösö pata kãtia tä, au ai tä na kawa aiki, “Pili wa mamo ha lipö lipö tä wai kãne, ĩ sa tä wai hikipa kõoö!” ĩ na wa kuu kitä ta o? 5Wa holisimo opawö a! Pi naka. Pili wa mamo ha hii ti asawösö pata kãne, ĩ wa ti pata hosa paia kotalöö! Ĩ wa ti pata hosa kõtalöma, wa tä möö wakala totia apa kõa kutenö, ai tä mamo ha lipö lipö tä wai kãne, ĩ wa tä wai hikia totia kotali kitäö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Teusö a na töpö waio wi, ĩ töpö na Teusö ta wäsä sinomo tihöö!
6Ĩ na Jesus a kuu nö, ‑Teusö anö sanöma makö na tä totoma sinomo wi, pole kökö na tä totoa maikiö! Ma tä totoköma, ĩ kökö waitiliapalo nö, kökö iotoa sapa kopalo nö, makö namo kusö kitäö! Teusö a na sanöma töpö waio wi, ĩ töpö na Teusö ta totoa tihöö! Ĩ na tä kua tä, masulu kökö noa apii kökö kui na ĩ na petola kökö kui, kusi kökö na ĩ nasimö kökö säsäa tihöö! Ma kökö wai säsäköma, kusi kökönö ĩ kökö wai katikili kitä. Teusö na töpö waio wi, ĩ töpö na Teusö wa ta wäsäö ha, ĩ töpönö ĩ ta hãsiama kitä‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Teusö a na wa tä naka wi, ĩ wa tä täli kitä
7Ĩ na a kuu nö, ‑Teusö a na wa tä nakaö ha, ĩ wa tä täli kitä. Wa tä tae totio kuköma, wa tä talali kitä. Thaka taka laa kule maaki, “Sa lisipamanöö!” ĩ na wa ku upaö ha, ĩ taka hãkoa hö̃töpali kitä. 8Teusö a na ai makö nakopalo wi ĩ makö pewönö ĩ ma tä sualali kitä. Ma tä taepalati wi, ĩ makö pewönö ma tä talali kitä. Taka laa lototole, ĩ taka kule ha ai makö öpaiki nö, “Taka hãkopalöö!” makö kuu wi, ĩ makö na ĩ taka hãkoa hö̃töpali kitä. 9Au ulu a wainö ĩsa ãi naka tä, ĩ a wai na maa wa ma totoki kitä ta o? 10Salaka a naka tä, olö wa kö totoki kitä ta o? 11Pata makö wanisala apa wi maaki, au ulu töpö na tökö toita apii ma tökö totoa taö öpaö. Hi tä hẽtu hamö kamakö hai ĩ pö̃ Teusö a kupoli, ĩ anö tökö toita apii tökö totoa satiki kitä pi kuu mai. Teusö a na töpö nakopaloti wi, ĩ töpö täpäli kitä.
12Ai töpö na, “Sa totiapalaö!” ĩ na wa pi kuu kua wi na, kawanö ĩ na wa töpö totiapala thama hö̃töoö! Ĩ na Moisés anö nö patapö töpö noa thaa noai ĩ a, Teusö a kai wäsä sinomo noai ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö kuti noai, huki ĩ na ĩ ta kuu tolea totia hö̃töa.
Polakapi piliso kua
13Õsi töpö pea mapo mai, ĩ tä uli ha taka holea wi taka kule, ĩ taka pe epö. Ĩ tä uli ha piliso walolati, ĩ tiso pe epö naiwö. Ĩ tiso hamö sanöma töpö satehe epii töpö huulö nö, ĩ taka pe epii taka ha ĩ töpö hole holemo opatii. Önö kutenö, taka alukusi ipii ĩ taka ha pili a holea totipaloö! 14Õsi töpö pea mai, töpö temöo soatio wi, ĩ tä uli ha taka holeto wi taka kule, ĩ taka alukusi ipö pasiwö. Ĩ tä uli ha piliso waloa asalati, ĩ piliso wani ipö. Töpö satehe epii töpönö ĩ tiso tapa mai kitä. Polakapi töpönö ĩ tiso taa sisalali kitä.
Teusö a kai a wäsä holisimo opa wi ĩ töpö
15Teusö a kai a wäsä holisimo opa wi ĩ töpö na pö pi mosawikiö! Oweha a noi kui na, ĩ na ĩ töpö möamö kua hö̃töa kule maaki, pole kökö kui na, ĩ na lopu kökö kui, ĩ kökö pata waitili kui na ĩ na ĩ pili töpö õsi waitili kua hö̃töwö. 16Ĩ töpö kuati wi, ĩ ma tä möö kuköma, ĩ ma töpö taö öpa kuki kitä. Amo mösököpö öpii ĩ amo ha upa mo lalo mai kitä. Amo mösököpö öpii ĩ amo ha piku mo lalo naio mai kitä. 17Ĩ na tä kua kua wi na, ĩ na hii ti toita apii ĩ ti ha thomo thomo toita apii thomo lalo sinomoö, ĩ na tä kua tä, hii ti wanisala apii ĩ ti ha mo wanisala apii mo lalo sinomo pasia, ĩ na tä kuaö. 18Hii ti toita apii ĩ ti ha thomo thomo wanisalai mo lalo mai kitä. Ĩ na tä kua tä, hii ti wanisala apii ĩ ti ha mo toita apii mo lalo mai kitä. 19Hii tiki ha thomo thomo toitai thomo lalo pasio mai, ai tänö ĩ tiki tusäpakö nö, koa taka ha ĩ tiki pewö ĩsimani kitä. 20Önö kutenö, töpö kuati wi, ĩ ma tä möö kuköma, ĩ ma töpö taö öpa kuki kitä‑ ĩ na Jesus a kuuma.
‑Jesus sa thapo wi ĩ sa‑ töpö holisi kuu wi ĩ töpö
21Ĩ na Jesus a kuu nö, ‑Kamisa na ai töpö aiki, “Ipa pata täö!” töpö kuuto wi, Teusö a kaikanamo totio piale, ĩ ha ĩ töpö pewö lisipo mai kitä. Hi tä hẽtu ha ipa hao a kulali, ĩ aiki, “Ĩ na wa kua totiopököö!” ĩ na a kuu wi, ai tänö ĩ ta hini totiatalo asa wi, Teusö a kaikanamo totio piale, ĩ ha ĩ a lisia asapaso kitä. 22Sanöma makö na Teusö a kaikanamo totio wi, ĩ tä, ai töpö aiki, “Ipa pata täö! Kamisanö wa kai a wäsä sinomotii, ai töpö na sai töpö sapäkoti noai, ĩ sa töpö sasupali, au lotete tänö sa tä aipöamatii, ĩ na sa kuati kipili nökö” ĩ na ai töpö satehe epii töpö kuu kitä maaki, 23kamisa aiki hö̃töwö, “Ma. Kamakö na, ‘Ipa ai töpö’ sa pi kuu maapili. ‘Hi töpönö sa thapo wi ĩ töpö’ sa pi kuu maapili. Önö kutenö, kamakönö wanisala ma tä tha apati pole, tiko hamö ĩ pö huoikiö! Kamisa na pö kuo tihöö!” ĩ na sa kuu kitä‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Ai sai a kuo lototoa apa, ai sai a kua haolea apa, ĩ na sai kökö kua kua wi kökö sai
24Ĩ na a kuu nö, Jesus a hapalo kõo nö, ‑Sa kuu pole, ai tänö ĩ ta hini nö, “Awai. Ĩ na sa kua totio kitäö!” ĩ na a pi kuu. Ĩ anö sa kai a hini totiatalo opa wi, ĩ tä topa. Ai sanöma tä pi hatukua apöle, ĩ anö kama hai ĩ sai a lototoa thaa totia apökö noai na, ĩ na sa kai a hini totile, ĩ na ĩ a kua hö̃töoö. A pi hatukua apöle, ĩ anö sai a thaki pia salo, sai a kolo thaa piale, ĩ ha thaka taka thaa paiki nö, maa makö pata kupokili, ĩ ma hösöka pata ha sai a kolo thakö nö, sai a sai thaa totiki. 25Sai a thakö noai ha, maa tä pata hälä äpa nö, pata tuu pata õkimoa apölo nö, sai a öpalali ha ĩ ha tuu pata kaläpo nö, pe epii ĩ ha ta pata ipokomo nö, ĩ na tä kuama maaki, maa makö pata na a sai tikäa kutenö, a sai wäkäpa maama.
26Ĩ na tä kua tä, sa kuu pole, ai tänö ĩ ta hini naia soata kule maaki, “Pälaö! Ĩ na sa kua pasio mai kitäö!” ĩ na a pi kuu pasioö. Ĩ anö sa kai a peama wi, ĩ tä topa mi. Ai sanöma tä pi hatukua mi ipii, ĩ anö maka maka tä paa soa päta pa sai a thaa thakö noai na, ĩ na sa kai a hini wanio opati wi, ĩ na ĩ a kua hö̃töoö. 27A pi moti ipii ĩ anö maka maka tä paa pa a sai thaköma tä, maa tä pata hälä äpa nö, pata tuu pata õkimoa apölo nö, sai a öpalali ha ĩ ha tuu pata kaläpoö, ta pata ipokomo opaö, ĩ na tä kua nö, ĩ a sai a lototoa mi kutenö, lope epii a sai wäkäa soapaköma. A sai maa totipasoma‑ ĩ na Jesus a kuuma.
‑Jesus a hapalo loteteapalo opatiwö‑
28Ĩ na Jesus a hapalo matasoö ha, töpö satehe epii töpö loa sototole, ĩ töpö aiki, ‑Jesus a haa totiatalo opa nö kiliawö‑ ĩ na ĩ töpö kutima. 29Moisés a kai wäsä sinomo wi ĩ töpö hapalo kuu wi na, ĩ a Jesus a hapalo kuu mai ha, Jesus a hapalo loteteapalo satia apa asama kutenö, ‑Jesus a haa totiatalo opa nö kiliawö‑ ĩ na töpö kutima.
8Wasu wasu tänö pili a ösö hiopöo noai, ĩ a wani ononoa kopamanö noai ĩ ta
1Ĩ na tä kua tä, Jesus a timöa kopasoma tä, Jesus a na satehe epii töpö nokapasolöma. 2Töpö nokaalö tä, wasu wasu tänö pili a ösö hiopöo noai, Jesus a na ĩ a wani paalo nö, ‑Jesus a hai, ĩ kaikana täö!‑ a pi kuu salo, masita tä ha pili a maeko hĩta thaiki nö, a mãi poiki nö, ‑Jesus Kaikana ai! Kawanö sa toma pi topa kõa tä, sa toa totia komani kitäö!‑ ĩ na a kuuma.
3Ĩ na a kuu ha, Jesus a poko totokö nö, pili a aminö a apapö wani höpöa kuköma, ‑Awai. Wa toma pi topa kõa kuleö! A toa konoö!‑ Jesus anö a noa thama. A noa thaö ha, a ösö hiopö öpii ösö topa kõa soatasoma.
4A toa kõa soatasoö ha, Jesus aiki, ‑Ai töpö na wa toa konohe, ĩ ta wäsä tihöö! Teusö a täpä sinomo wi, ĩ a na a mömo kõo sisatöö! Wa mömo kõo tasoö ha, “Awai. Wa toa kõa totiso noaö!” ĩ a kuupökö. A kuu ha, ĩ a na salo a totokötöö! Wa toa konaso noai, ĩ a na ĩ tä noa na salo wa totokö nö, ĩ anö Teusö a na ĩ salo a totoa nömököpököö! Sutu upa, “Ĩ na makö kuaö!” Moisés a patanö nö patapö töpö noa thama. Ĩ na nö patapö töpö noa thama ha, salo a totoa haitaköö! Ai töpönö ĩ salo a tapa salo, “Ã ãi. Ĩ a wani hole toa totia konasomakö ta o!” ai töpö kuupöö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Kaikana tänö hĩsa tä kalipalama sinomo noai, Jesus anö ĩ a toa komanö noai ĩ ta
5Ĩ na tä kua tä, Kapahanaũ tä uli ha Jesus a talasoma, sotatu töpö na homa tili tä kaikanamo sinomo wi, Jesus a na ĩ a pata waloa läiki nö, 6‑Pata täö! Kamisa na a kalipalo sinomo wi, ĩ a halilimo kai paa totia kulai. Pili a wakö, pili a poko, ĩ na tökö lototoa kua apa kulai. A hoköpo kõo mi, pe epii a nini ipö, ĩ na a kua salo, a paa soatia kulai‑ ĩ na a pata kuuma.
7Ĩ na a kuu ha, ‑Pei. Ĩ sa toa komanö tasopö, ĩ hamö sa huu taso pia kule‑ ĩ na Jesus a kuuma.
8Ĩ na a kuu ha, sotatu töpö simöa sinomoti wi ĩ aiki, ‑Kawa hai, pata wa saiö! Wa totiatalo opawöö! Kamisa totiatalo pasio mai kitäö! Önö kutenö ipa sai a na wa huu mai ha, hisa ha wa kuiki nö, a hapalo päoö! Wa huu mai, wa tä simöa päköma, ipa hĩsa tä toa konaso kitäö! 9Ai pata tänö sa simöa sinomoö. Ĩ na tä kua tä, kamisanö sotatu sa töpö simöa sinomo hö̃töoö. Sa töpö simöa nö, “Ki hamö a hua kononöö!” ai sa tä noa thaö ha, a hua konasolöö. Ai tä na, “Hapo. A huoki solöö!” sa kuu ha, ĩ a walo hö̃tökö solöö. Ipa hĩsa sa tä kalipalama sinomo wi, ĩ a na, “Ĩ nasimö tä na a kalipaloö!” ĩ na sa noa thaö ha, ĩ nasimö tä na a kalipalo totio hö̃töo sinomoö‑ ĩ na a pata kuuma.
10Ĩ na a pata kuu ha, ‑Kilatiha‑ Jesus a pi kuu nö, Jesus a na töpö nokapaloti pole, ĩ töpö na, ‑“Hi kaikana tä aiki, ‘Jesus a pitili. Teusö anö a simönö noai ĩ a’ ĩ na ĩ a pi kuu kua pole na, ĩ na isöhaeu töpö pewö lö kui, ĩ na ĩ ai tä pi kuu wi, ai tä kua mane” ĩ na sa kuu pitilimo opa kuleö! 11“Teusö a kaikanamo totio piale, ĩ tä töpö iapalo pia salo töpö kokamo tä, hi masita tä uli pewö hamö juteu töpö pasi mai ĩ töpö pilipai, ĩ töpö waloikiso nö, töpö kokamo naio nö, juteu makö hai ĩ nö patapö töpö Abraão, Isaki, Jacó, ĩ na töpö kui töpö na juteu töpö pasi mai ĩ töpö loo naio kitä. 12Ĩ na tä kua tä, kamakö aiki, ‘Teusö a kaikanamo totio piale, ĩ tä, juteu ola makö kokamo nö, makö puko opa asa kitäö!’ ĩ na makö pi kupalo kule maaki, mumi mumi tä pata na Teusö anö juteu ola makö satehe epii makö säsäa pasiki kitäö! Ĩ mumi mumi tä na töpö kuo pasio piale, ĩ töpö ö̃köpalo opa kuki kitä. Töpö nini ipö salo, töpö nakö pewö ãö ãömopalo opa kuki kitäö” ĩ na sa kuu kuleö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
13Ĩ na Jesus a kuu nö, sotatu töpö simöa sinomo wi, ĩ a na, ‑A kononöö! “Jesus a pitili. A lotete epö” ĩ na wa pi kuu totioma kutenö, “Ĩ tä thama mi salo” wa kuu ha, ĩ sa tä thama kitä. “Jesus a lotete epö salo, ipa hĩsa tä toa komani kitäö!” wa pi kuu pole, ĩ na pitili tä sai a kua totio kitäö!‑ ĩ na Jesus a kuuma. Ĩ na Jesus a kuuma, ĩ tökö soatawö, ĩ hĩsa tä toa komanöma.
Jesus anö töpö satehe epii töpö toa komanö noai ĩ ta
14Ĩ na tä kua tä, Jesus a hua kononö nö, Pedro a sai pö ha a waloikitö nö, a lisia soatalo nö, Pedro a hai ĩ pösösö a kamakalipö wani pilitile, Jesus anö ĩ a talalöma. 15A talalö nö, pili a ami ha a ami waliköma, a kamakalimo maa kõa soatasoma. A kamakalimo maa kõa soatalo nö, a hoköa kõa soatalo nö, Jesus a ösö potehepalama kõa soatama.
16Ĩ na tä kua tä, wisa täi ha, ai töpö na sai töpö sapäkopalo sinomo wi, Jesus a na satehe epii ĩ töpö kai walopasolömae. Ĩ töpö kai waloki ha, Jesus a hapalo päo nö, ĩ töpö na sai töpö kule, ĩ sai töpö holea kopamanöma. Sai töpö holea kopamanö nö, ai töpö salia apa naine, ĩ töpö pewö toa kõo naia soamananöma. 17Sutu ha Teusö a kai wäsä sinomo noai ĩ Isaías anö tä sãökökö nö, ‑Makö saliaö, makö aulumoö, ĩ na tä kua wi, ĩ anö ĩ tä tälölö nö, tä hosalöma‑ ĩ na tä kuu wi tä sãökököma. Tä sãökökö noai, ĩ tä kua tolea toitioolö ha, Jesus anö töpö toapama kotioma.
Jesus a na wa noka pi topa totio kitä?
18Ĩ na tä kua tä, Jesus a kotö ha töpö satehe epii töpö sototole, Jesus anö ĩ töpö taa nö, kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö na, ‑Kosoto u pata ha makö pökatökö lasopököö!‑ ĩ na a kuuma.
19Ĩ na tä kua tä, Moisés a kai wäsä sinomo wi, Jesus a na ĩ ai tä waloiki nö, ‑Pata täö! Wa huu hätäpoti pamö kawa na sa nokapalo pi topa naitia kuleö!‑ ĩ na a kuuma.
20Ĩ na a kuu ha, Jesus aiki hö̃töwö, ‑Haposa kökö mita wi ĩ tä kua, salo pö katä wi, ĩ pö sapuku kua, ĩ na tä kua kule maaki, sanöma sa kupaso noai, ĩ sa kuta wi, ĩ a sai kua totia pasia mi. Kamisa na wa noka tä, ĩ na wa kua hãtoa naitia kitä‑ ĩ na a kuuma.
21Ĩ na Jesus a kuu tä, Jesus a kai a hini sinomo wi, ĩ ai tä aiki, ‑Pata täö! Kawa na sa nokapalo pia kule maaki, ipa hao a noma pikilohe, ĩ sa patilia paio pia kuleö! “Awai” wa kuu kitä?‑ ĩ na a kuuma.
22Ĩ na a kuu ha, Jesus aiki, ‑Kamisa na a nokapalo soataloö! Nomawö tä kui na, ĩ na ai töpö kui, ĩ töpönö nomawö tä patilia pasia haiköpöheö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Jesus anö ipoko ta pata wasulö noai ĩ ta
23Ĩ na Jesus a kuu nö, kutiata a na Jesus a titiki ha, kama kai a hua sinomo wi, ĩ töpö titia naiköma.
24Ĩ na tä kua tä, töpö pi huulö pamö, ipoko ta pata hululua läpalo nö, kutiata õsimö ha pola a pata kea soataköma. Pola a pata kea soataköma maaki, Jesus a mitioma. 25A mitia tä, kama kai a hua sinomo wi, Jesus a kotö ha ĩ töpö pewö ekua soataiki nö, ĩ ha a naa soatamanö nö, ‑Pata tä! Samakö noamaö! Samakö nasi tupo pialeö!‑ ĩ na töpö kupaloma.
26Ĩ na töpö kuu ha, Jesus aiki, ‑Wi na tä kuaö ha, makö kili kule? “Teusö anö makö noama kitä” makö pi kuu mai‑ ĩ na a kuuma. Ĩ na a kuu nö, a hoköa kõa soatalo nö, ipoko ta pata simöa kõoö ha, ipoko tä maa kõa soatakölöma. Kosoto u pata na, ‑Ĩ na pätawöö! Kalipalo mai a kuikiö!‑ ĩ na Jesus anö kosoto u noa thaö ha, kalipalo mai, tuu kua kõa soataköma.
27Ĩ na tä kuaö ha, Jesus a na töpö nokapalo pole, ĩ töpö aiki, ‑Kilatiha. Ai sanöma töpö kua kua wi na, ĩ na hi a kua pasio mi. Hi witi pili a sai totiwö kuno mai? Ipoko ta patanö a hapalo hinii, maa tuu supa supamo wi ĩ tänö a hapalo hinii, ĩ na tä kua apati nö kiliawö‑ ĩ na töpö kupalo opatima.
Kusi kökö na sai töpö lisipamanö noai ĩ ta
28Ĩ na tä kua tä, Kaliléia tä uli pata ha kosoto tuu pata kule, ĩ tuu pökatö pata hamö Jesus a pi pökatöa soakiilö nö, Kataata tä uli kulali, ĩ tä uli hamö a hua soatasolöma. Ĩ tä uli ha a walokö lasoma, ai polakapi töpö õsi na sai töpö titile, ĩ sai töpönö ĩ töpö wani peama sinomo wi, nomawö töpö titita wi, ĩ ha ĩ töpö pilio noai, Jesus a na ĩ töpö waloa läköma. Ĩ töpö waitilimo sinomo opaö ha, ĩ töpö huu wi ĩ piliso hamö ai tä huatalo maama. 29Jesus a na ĩ töpö waloa läiki nö, töpö lalupalo pola nö, ‑Teusö a hai ĩ pelupö waö! Ĩ ka pi wa tä thaamö huu ke? Waiha Teusö anö sai samakö pewö peama pia salo. Huki kawanö samakö peama paio hãto pia kule?‑ ĩ na ĩ töpö kuuma.
30Ĩ na töpö kuu tä, atepa apölali ha kusi kökö satehe epii kökö ia kai holepalotima. 31Ĩ kusi kökö ia kai holepaloti pole, ĩ tä talalö nö, ‑Kawanö samakö holea kopama pia manu kule, ki kusi kökö holepalo polali, ĩ kökö õsi ha samakö thaa nömököö!‑ ĩ na ĩ sai töpö kuuma.
32Ĩ na sai töpö kuu ha, ‑Awai. Ĩ hamö pö kua nömöikiö!‑ ĩ na Jesus anö töpö noa thama. Ĩ na töpö noa thaö ha, ĩ polakapi sanöma töpö na ĩ sai töpö lisia kopalo nö, kusi kökö na töpö titia nömöa soatakö lasoma. Töpö titia nömöa soaki ha, kusi kökö pewö läläa timöa soapalo nö, kosoto u pata ha kökö pewö kea soapalo nö, kökö nasi pewö tua soapasoma. 33Kökö nasi pewö tua soapasoö ha, ĩ kökö na töpö kalipalo sinomo wi, ĩ töpö läläa soaalö nö, Kataata tä uli ha lope epii ĩ töpö hulolö nö, kataata tili töpö na tä pewö a wäsäma. Ta wäsä nö, ‑Sai töpönö ki töpö saliama sinomopili, ĩ töpö toa konaso keheö!‑ ĩ na töpö kuuma.
34Ĩ na töpö kuu ha, Jesus a möö pi topa salo, ĩ kataata tili töpö pewö hua soatasolöma. Töpö hulolö nö, Jesus a na töpö waloa soataiki nö, ‑Ipa tä uli ha a kuo tihöö! Tiko hamö a hua kononöö!‑ ĩ na töpö pewö kuuma.
9A kõhetio wi ĩ a wani toa komanö noai ĩ ta
1Ĩ na tä kua tä, kutiata a na Jesus a titia koiki nö, a pi pökatölolö nö, kama sai pö na a kopölöma. 2A kopo nö, ĩ na tä kua tä, ai töpönö a wani kõhetio wi, ĩ a pi wani salukulölö nö, a kai waloköma. A kai waloki ha, Jesus aiki, ‑“Jesus a lotete epö salo, a toa komani kitäö!” ĩ na töpö pi kuu hãtoa kule‑ ĩ na Jesus a pi kuu nö, a kõhetile, ĩ a wani na a hapalo nö, ‑A pi topaikiö! Wanisala wa tä thaa noai, ĩ tä na Teusö a hĩso pole, ĩ sa tä maa kopamani keheö!‑ Jesus a kuuma.
3Ĩ na Jesus a kuu ha, Moisés a kai wäsä sinomoti wi ĩ ai töpö aiki, ‑Häö. Jesus anö Teusö a kateha wanisala apawö‑ ĩ na töpö kuu hẽtupasoma.
4Ĩ na töpö kuu hẽtupasoö ha, ĩ töpö pi kuti pole, ĩ tä na Jesus a pi hatuka apa salo, ĩ töpö na a hapalo nö, ‑Wi na makö pi kuti salo, makö pi tapomo wanisala apatiwö? 5“Hapalo päo wi, sanöma töpö pewönö ĩ tä thaa sinomoö. Ĩ na tä kua tä, Teusö anö ai sanöma tä lotetepama wi, ĩ anö a wani kõhetio wi, ĩ a wani toama kõo sisaö. Wanisala wa tä tha apati noai, ĩ tä na Teusö a hĩso pole, ĩ sa tä maa kopamani keö!” ĩ na sa kuu alu kule maaki, kamakö aiki, “Ĩ na wa kuu päa kule. Wa holisi” makö pi kuu kule. Ĩ na tä kua tä, a wani kõhetile, ĩ a wani na, “Wa hoköa kopalo nö, a hua kononöö!” sa kuu ha, “Jesus a pitilimo opaö. A lotete epö. Sanöma makönö wanisala ma tä tha apati wi ĩ tä na Teusö a hĩso pole, Jesus anö ĩ tä mapama taö öpawö” ĩ na makö pi kuupö‑ ĩ na Jesus a kuuma.
6Ĩ na a kuu nö, ‑Teusö aiki, “Masita tä uli pewö hamö sanöma töpö pilipai, ĩ töpönö wanisala tä thaa sinomoti wi, ĩ tä na sa hĩso pole, sanöma wa kupaso noai, kawanö ĩ wa tä maa kopamanöö!” kamisa na Teusö a kuu noai, ĩ tä na makö pi hatukama pia kule‑ ĩ na Jesus a kuuma. Ĩ na a kuu nö, a kõhetile, ĩ a wani na, ‑Au sii wa totokö kai öpa kopalo nö, a hua kononöö!‑ ĩ na a noa thama. 7Ĩ na a noa thaö ha, kama hai sii totokö kai öpa kopalo nö, a konasolöma. 8A wani öpa kopaso wi, töpö mamo tetetio noai, ĩ töpönö ĩ tä taa nö, ĩ töpö kilia apölo nö, ‑Kilatiha. Teusö a totiatalo opatiwöö! Teusö anö sanöma makö simöa nö, “Ai tänö wanisala tä thaa noai, ĩ tä na sa hĩso pole, ĩ wa tä maa kopamanöpöö!” ĩ na Teusö a kuu noa‑ ĩ na ĩ töpö kuuma.
Jesus anö Mateus a naka noai ĩ ta
9Ĩ na tä kua tä, Jesus a hulasolöma. A huulö pa kaikana ta pata na sitipa totoki pia salo, sitipa kökö täta wi ĩ a sai ha Jesus a waloikitö nö, sitipa sua sinomo wi, ĩ Mateus a hilo wi, Jesus anö ĩ a loa talalö nö, ‑Hapo. Kamisa na a nokapalo sinomoö!‑ ĩ na Jesus a kuuma. Ĩ na Jesus a kuu ha, Mateus a öpa läa soatalo nö, Jesus a na a noka soasolöma.
10Ĩ na tä kua tä, Mateus a sai pö na Jesus a, kama kai hua sinomo wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö ia kai lotasoma. Töpö iapaloti tä, ai töpö lisia nömöpasoma. Sitipa kökö sua sinomoti wi ĩ töpö, ai töpönö wanisala tä thaa sinomo naio wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö satehe epii töpö lisipasoma. Töpö lisipalo nö, Jesus a, Jesus a kai a hua sinomo wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö na ĩ töpö loa naiki nö, töpö iapalo naioma. 11Jesus a na ĩ töpö iapalo naia pole, patiseu töpönö ĩ tä taa nö, Jesus a kai a hua sinomo wi ĩ töpö na, ‑Makö nokapalama sinomo wi, wi na ĩ a pi kuu salo, hi töpö na a iapalo naia kule? Sitipa kökö sua sinomo wi ĩ töpö, wanisala tä thati wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö na a ia naitile‑ ĩ na patiseu töpö kuuma.
12Ĩ na töpö kuu pole, Jesus anö ĩ ta hininö nö, ĩ patiseu töpö na a hapalo hö̃töo nö, ‑Wa temö öpö tä, kawa na makö ononopama kõo sinomo wi, ĩ a walo paio mai kitä. Waiha wa salia apa tä, a waloa sisakö solöö. 13Ĩ na Teusö tä waheta kuu: “‘Kamisa na sanöma töpönö salo a totoma sinomo wi ĩ sa tä pii mi. Ai töpö na makö pi honipo opa nö, ma töpö totiapala apati wi, ĩ sa tä pii sisaa’ ĩ na Teusö a kuu kuleö!” ĩ na tä waheta kuu. Makö hulolö nö, ĩ na ĩ tä waheta kuu wi, ĩ tä na makö pi hatukua totipasopököö!
Töpö ononopama kõo sinomo wi, ĩ töpö salia wi ĩ töpö na ĩ a waloa kuki wi na, ĩ na sa kua hö̃töoö. Kamakö aiki, “Wanisala sa tä thaa mi. Sa õsi toita apö waiki. Sa totiatalo opa asaö” makö kuu ha, kamakö na sa walo mai kitä. Wa naka mai kitä. Wa õsi topama mai kitä. Ĩ na tä kua tä, “Wanisala sa tä tha apati wi ĩ saö!” ĩ na makö kuu ha, kamakö na sa waloa sisaki kitäö! Kamakö na sa waloa sisaiki nö, “Wanisala sama tä thaa noai, ĩ tä na samakö pi tapomo paio kõo nö, ĩ sama tä hosa pi topa apa kuleö!” ĩ na makö pi kuupö, kamisanö makö naka kitäö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Töpö Teusömo totia pi topa apa salo, töpö iapalo paio maa noai ĩ ta
14Ĩ na tä kua tä, João a kai a hua sinomo wi, Jesus a na ĩ töpö waloiki nö, ‑Wi na tä kuaö ha, kamisamakö, patiseu töpö, ĩ na samakö kui samakö Teusömo totio pi topa tä samakö iapalo paio maa thali maaki, kawa kai a hua sinomo wi, ĩ töpö aiki, “Huki sa Teusömo totio pia salo, nii sa tä oa paio mai kitäö!” ĩ na ĩ töpö kuu mi ipö?‑ ĩ na ĩ töpö kuuma.
15Ĩ na töpö kuu ha, Jesus aiki hö̃töwö, ‑Töpö supaso pia tä, satehe epii ai töpö naka noai, ĩ töpö kai kokamo pola nö, kama hai pusopö a sua piale, ĩ töpö na ĩ a tikiapalo kutenö, ĩ töpö pi ota kitä ta o? Töpö kokamo nö, kama hai pusopö a sua piale, ĩ a tikiliapalo naina tä, “Päla. Nii sa tä pii mi” töpö kuu mai kitä. Töpö iapalo opa kitä. Ĩ na töpö kua kua wi na, kamisa kai a hua sinomoti wi, ĩ na ĩ töpö kua hö̃töoö. Kama hai pusopö a sua piale, tiko hamö ĩ a hua lälasolöma tä, sai a na töpö kua haile, ĩ töpönö nii tä oa wani kui na, ĩ na ipa töpö kua kitä. Waiha tiko hamö sa hua konasolöma tä, wa Teusömo totio pia salo, nii wa tä oa paio mai kitä‑ ĩ na Jesus a kuuma.
16Ĩ na a kuu nö, ‑Hãiwöi haloi ösö na ai tute wa ösö asawösö wai hẽha sätäama mai kitä. Tute wa ösö wai hẽha sätäamaköma, haloi wa ösö salupalöma, tute ösö hẽha sätäle, ĩ ösö wai alukusia apöpasoma, ösö hãiwöi, ĩ ösö kaka pea apöpasolö kitä‑ ĩ na Jesus a kuuma.
17Ĩ na a kuu nö, ‑Salo ösö holokoto hotei, ĩ a holokoto ha upa mo puu tutei wa tuu löa mai kitä. Tute tute wa tuu lököma, tuu hölö nö, ĩ tuunö ösö holokoto hotei, ösö homopaso kitä. Ĩ ösö holokoto waniapasoma, tuu waniapasoö, salo ösö holokoto waniapasoö, ĩ na tä kua kitäö! Ĩ na tä kuaö ha, tute tute salo ösö holokoto ha tutei upa mo puu löa sisaki. Tute tute wa tuu läa sisaköma, salo ösö holokoto waniapo mi, upa mo puu wanio mi, ĩ na tä kuaö‑ ĩ na Jesus a kuuma. Tute tute tuu kui na, Jesus anö ta wäsä wi, ĩ na ĩ ta tutei, ĩ na ĩ ta kuo hö̃töoma.
Ai kaikana tänö Jesus a naka noai ĩ ta
18Ĩ na tä kua tä, ĩ töpö na Jesus a hapalo tä, ai pata tä waloa haiki nö, ‑Kaikana sa maaki, hi Jesus a hai, kaikana tä sai‑ a pi kuu salo, Jesus a lole, ĩ tä kotö ha a mãi poa läköma. A mãi poa läiki nö, ‑Jesus ai. Ipa thäwö a nomanoheö! Hapo. Ipa wai nomaso ke maaki, ĩ a na wa ami waliköma, ipa wai temöa konaso kitäö!‑ ĩ na a pata kuuma.
19Ĩ na a pata kuu ha, Jesus a, kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui, ĩ kaikana tä na ĩ töpö noka soatasolöma.
Suö tänö Jesus a höpöpalöma, a toa kõo soataso noai ĩ ta
20-21Ĩ töpö nokaalö tä, satehe epii, 12 tä inama ha ai suö tä wani kupo mapo maa noai, Jesus a na ĩ a hua hailolö nö, ‑Jesus a hai ĩ haloi sa ösö höpöa pätaö ha, sa toa konaso kitäö!‑ a pi wani kuu nö, haloi ösö kasö höpöama.
22Jesus a hai ĩ haloi ösö höpöpalöma kutenö, Jesus a nomöhöpalo nö, ĩ tä suö talalö nö, ‑Naka ai. A pi topapaloö! “Jesus a lotete epö salo, kama hai ĩ haloi sa ösö höpöpalöma, sa toa konaso kitäö!” ĩ na wa pi kuuhe, ĩ tänö wa toa konaso keö!‑ ĩ na Jesus a kuuma. Ĩ na Jesus a kuu noai, ĩ tökö soatawö ĩ suö a toa konasoma.
Jesus anö kaikana tä hai ĩ pete a temöa komanö noai ĩ ta
23Ĩ na tä kua tä, kaikana tä sai pö ha Jesus a waloikitö nö, moko tä nomasoö ha, töpö lalupaloti pole, Jesus anö ĩ töpö talalöma. Ĩ ai töpönö thola ösö holapali, ai töpö satehe epii töpö ö̃kö lalupalo opatii, ĩ na töpö kuatima kutenö, ĩ töpö na Jesus aiki, 24‑Pö atua kopaloö! Moko tä nasi tuo maaheö! A mia päa alu kuleö!‑ ĩ na a kuuma. Ĩ na a kuu ha, Jesus a na töpö hapalo pi wasäama. 25Töpö hapalo pi wasöama maaki, Jesus anö ĩ töpö pewö pata atua kopamanö nö, moko tä paale, ĩ ha a lisipalo nö, moko tä ami ha Jesus a ami walia soataki ha, a hoköa kõo soatasoma.
26Ĩ moko tä temöa konaso noai, ĩ tä uli pewö hamö ĩ ta wäsä setekotimae.
Polakapi töpönö tä tapa mai, Jesus anö ĩ töpö mamo huu topa komakö noai ĩ ta
27Ĩ na tä kua tä, Jesus a huu koonö tä, Jesus a na polakapi töpönö tä tapa mai, ĩ töpö nokaalö nö, lope epii töpö komö nö, ‑Kaikana tä Davi a hai ĩ ola tolewö ai! Kamisamakö na a pi honipoö! Samakö pasilipalöö!‑ ĩ na töpö kuu lalupalo opatima.
28Ĩ na töpö kuti nö, sai a õsimö ha Jesus a lisipaso noai, ĩ hamö ĩ töpö lisia haipasoö ha, Jesus aiki, ‑“Jesus anö samakö mamo huu topama kõo taö öpa kitäö!” ĩ na makö pi kuti kule?‑ ĩ na a kuuma. Ĩ na a kuu ha, ‑Pata waö! Awai. “Jesus wanö samakö mamo huu topa komaki kitäö!” samakö pi kuu kuleö!‑ ĩ na töpö kuu hö̃töoma.
29Ĩ na töpö kuu ha, ĩ töpö mamo ha Jesus a ami waliki nö, ‑“Jesus a lotete epö kutenö, samakö mamo topa komaki kitäö!” ĩ na makö pi kuu pole, makö mamo huu topa kõki kitäö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
30Ĩ na a kuu ha, ĩ töpö mamo huu topa kõa soatapöma. Töpö mamo huu kõa soatapi ha, Jesus anö ĩ töpö noa thaa nö, ‑“Jesus anö samakö mamo topa komapömaö!” ĩ na ai tä na ĩ na pö kuu tihöö!‑ ĩ na Jesus a kuuma. 31Ĩ na Jesus anö ĩ töpö noa thaa kule maaki, töpö hua kononö nö, ĩ tä uli pewö hamö Jesus a wäsä hätäpotimae.
A wani ãkasöpö öpii a toa komanö noai ĩ ta
32Ĩ na tä kua tä, tä tapa maa noai, ĩ töpö huu koonö tä, ai tä na sai tä sapäko opati nö, a wani ãkasöpöpamanö noai, Jesus a na ĩ a kai waloa läköma. 33A kai waloa läki ha, Jesus anö ĩ sai tä sasua soapalöma. Sai tä sasua soapali ha, a wani ãkasöpöo opa noai maaki, a ãkasöpö maa soa kotasoma. A wani ãkasöpö maa soa kotasoö ha, töpö satehe epii töpö sototole, ĩ töpö kilia apölo nö, ‑Kilatiha. Ĩ sama tä tapahe, ĩ tä kua kuahe na, ĩ na hi isöhaeu tä uli ha ĩ na ĩ nasimö tä kuo maama‑ ĩ na töpö kupalo opatima.
34Ĩ na ĩ töpö kupalotima maaki, patiseu töpö aiki pasiwö, ‑Sai tä sai patanö ai sai töpö pewö simöa sinomo wi, Jesus anö ĩ a pata thapo salo, sai töpö sasua sinomotii. Sai tä sai patanö Jesus a lotetepama sinomoti salo‑ ĩ na patiseu töpö kuuma.
Töpö satehe epii töpö na Jesus a pi honipo opa noai ĩ ta
35Ĩ na tä kua tä, ĩ tä uli ha sai pö kua sototopai, ĩ tä uli hamö Jesus a huu hätäpotima. A huu hätäpoti pamö juteu töpö kokamo sinomo wi ĩ sai pö pewö pata hamö a huu hätäpoti nö, töpö pi hatukupamatii, Teusö a kaikanamo totio piale, ĩ ta topa apöle ĩ ta wäsäö, töpö aulumoö, töpö saliaö, töpö kamakalimoö, töpö amukumoö, töpö toko tokomoö, ĩ na töpö salia kua wi, Jesus anö ĩ töpö pewö temöapama kotioma.
36Ĩ na Jesus a kuati tä, töpö satehe epii töpö hupaloti pole, ĩ töpö möö nö, ĩ töpö na a pi honipo opatima. Oweha kökö thapo sinomo wi, ĩ a patanö oweha kökö kai huu sinomo wi, ĩ a pata kua mi tä kökö pi wi na takömoö, kökö pi honipoö, ĩ na ĩ kökö pea kua wi na, ĩ na ĩ sanöma töpö pi wi na takömoö, töpö pi honipoö, ĩ na ĩ töpö pea kua hö̃töa kutenö, ĩ töpö na Jesus a pi honipotima. 37Jesus a pi honipo salo, kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö na, ‑Hikali a pe epii a hikali ha nii tä pata patasipöa kule maaki, ĩ nii tä sua wi ĩ töpö polakapi kua wi na, ĩ na sanöma töpö satehe epii töpö na Teusö ta wäsä wi, ĩ na ĩ tökö polakapi kuö hö̃töwö. 38Önö kutenö, Teusö pata tänö sanöma töpö satehe epii töpö thapo pi topa wi, ĩ a na makö hapalo nö, “Teusö ai. Sanöma töpö satehe epii töpö sulöpö, wa töpö kalipalamati wi, sanöma töpö satehe epii töpö na ĩ töpö simöa totilöö!” ĩ na pö kuu!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
10Jesus a hai ĩ 12 töpö simönö noai ĩ ta
1Ĩ na tä kua tä, Jesus anö kama kai a hua sinomo wi, ĩ 12 töpö nakalö nö, ‑Sai ma töpö sasupalöö! Kamakalimo wi ĩ tä, toko tokomo wi ĩ tä, amukumo wi ĩ tä, töpö isi waniho wi ĩ tä, töpö kõhetio wi ĩ tä, ĩ na tä pewö kua wi tä maa kopamanöö!‑ ĩ na Jesus anö kama hai ĩ 12 töpö noa thama. 2Töpö nakalö nö, töpö simönö noai, ĩ na ĩ töpö a hilo kuama. Simão a, Pedro a hilo kua naine, Jesus anö ĩ a naka somanöma. A naka nömötalö noai ĩ na ĩ töpö a hilo kuama. Pedro a poose André a, Sepeteu a pelupö Tiago a, poose João a, 3Filipe a, Patolomeu a, Tomé a, Mateus anö homa tili tä kaikana na sitipa kökö totoköpö, sitipa kökö sua sinomo wi ĩ Mateus a, Aupeu a hai ĩ pelupö Tiago a, Tateu a, 4Simão a hapalo lotete epii ĩ a, Jutasö Isökatiosisö anö Jesus a monima piale ĩ a, ĩ na töpö kui, Jesus anö ĩ töpö simöa asalöma.
5Jesus anö ĩ 12 töpö simönö nö, ĩ na töpö noa thama: ‑Isöhaeu töpö na makö huu sisapököö! Ai tiko töpö pilipai, ĩ töpö na pö huu pikio tihöö! Samatia tili töpö sai pö na pö lisipo tihöö! 6Oweha kökö monöopo kua wi na, ĩ na isöhaeu töpö monöopo kua hö̃töo wi, ĩ ma töpö taepala kotio sisapököö! 7Makö huulö pamö, “Teusö a kaikanamo totio pia wi ĩ tä atea waikia kuleö!” ĩ na makö kuu! 8Ai töpö salia apa wi ĩ töpö toa komanöö! Wasu wasu tänö töpö ösö hiopölaso wi, ĩ töpö toa totia komanöö! Ai töpö nomaso noai, ĩ töpö temöa totia kopamanöö! Ai töpö na sai töpö sapäko sinomoti wi ĩ sai töpö sasupalöö! Teusö anö noa mi makö pasilipalöma. Önö kutenö, noa mi ai ma töpö pasilia naipalöö! 9-10Ai töpö na wa kalipaloti wi, ĩ töpönö wa iapalama kitä. Önö kutenö, oto tä, pötaata tä, kopöti tä, ĩ na sitipa kökö kui kökö sitipa pi poolö tihöö! Solai a sipoolö tihöö! Polakapi haloi ösökö poolö maikiö! Sami ösö haloa hätähäa päaköheö! Pili makö ami halole, ĩ tökö thaa sisalölöheö! Ai tökö titiaalö maikiö! Pasihimo wi ĩ tiki poolö maikiö!
11Sano tili töpö sai pö na makö lisipalo nö, kamakö na ai tä noimo pi topa wi, ĩ ma taepalo nö, ma talalöma, “Hisa ha pö pökö kuikiö!” ĩ na a kuu ha, ĩ a sai ha makö pökö kuo totiataloö! Ĩ ha makö hama pewö pökö kua soa tä, ai tiko tä sai ha pö pökö kuo hätäpo tihöö! 12Ai tä sai ha makö lisipalo nö, “Hi a sai ha makö kule, Teusö anö ĩ makö pi topapalama apa kitä” ĩ na makö kuu totioö! 13Ĩ a sai ha töpö kule, kamakö na ĩ töpö noimo nö, “Hisa ha pö kuikiö!” ĩ na töpö kuu ha, “Teusö anö makö pi topapalama apa kuki kitäö!” ĩ na makö kuu hö̃töopököö! Ai töpönö makö noima pasia mane, ĩ töpö na, “Teusö anö makö pi topapalama apa kitäö!” ĩ töpö na ĩ na pö kuu hãto tihöö! 14Ĩ makö hama huu soaalö pamö ĩ hama makö na ai töpö noimo mi tä, “Hisa ha pö kuikiö!” töpö kuu mi tä, “Makö möö wani ipö saiö!” töpö kuu ha, makö huu koonö pia salo, “Makö möö wani ipö saiö!” töpö kuu pole, ĩ tä noa na ĩ töpö mamo tetela tä, pö ami sami hosapaloö! Makö ami sami hosapaso wi, kama töpönö ĩ tä taa nö, “Kamakö na Teusö a hĩso hãtoa kuleö!” ĩ na töpö pi kuupö. 15“Waiha sanöma töpönö wanisala tä thaa noai, ĩ tä noa na Teusö anö töpö peama pia wi, ĩ tä wakala ha sotoma tili töpö, komoha tili töpö, ĩ na töpö kui, Teusö anö ĩ töpö peama apa kitä maaki, ‘Teusö makö möö wani ipö saiö!’ töpö kuu noai, pe epii ĩ töpö peama satia apa pia salo” ĩ na sa kuu totia kuleö! Sa holisi mai kitäö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Ai töpönö ĩ na makö peama thama kitä
Marcos 13.9-13; Lucas 21.12-19
16Ĩ na Jesus a kuu nö, ‑Ai töpö na kamisanö makö simöni wi, kamakö na ĩ töpö noimo mai kitä. Öla anö oweha kökö namo keo pi topa kua wi na, ĩ na ĩ töpönö makö namo keo pi topa kua hö̃töo kitä. Önö kutenö pö pi mosawikiö! Olö kökö pi mosawi kui na, ĩ na pö pi mosawia kua hö̃tököö! Ĩ na tä kua tä, holeto a wai waitilimo mi kui na, ĩ na pö waitilimo mi kuaö! 17Sanöma töpönö wanisala tä thaa wi, ĩ tä noa na pata töpönö töpö peama sinomo wi, ĩ pata töpö na ai töpönö makö hilakö tasopö, makö tälölö kitäö! Juteu töpö kokamo sinomo wi, ĩ sai pö hamö makö hila naiakötö nö, thoo totonö makö soamanani kitäö! Önö kutenö pö pi mosawia totikiö! 18Makö peama totio pia salo, kaikana töpö sai na makö hila nömökö taso kitäö! Kaikana töpönö makö hini nömöopö, makö hila nömökö tasoma, ĩ kaikana töpö aiki, “Wanisala ma tä thaa hãtoö, toitai ma tä thaa hãtoö” ĩ na töpö pi kuu salo, makö hini kuki kitäö! Makö hini ha, Teusö ta topa apöle, ĩ töpö na ĩ ma ta wäsäö! Juteu töpö pasi mai ĩ töpö na ĩ ma ta wäsä naioö! 19Ĩ pata töpö na ai töpönö makö hilakö tasoö ha, “Wi na sa hapalo kuu pätaköö!” ĩ na pö pi kuu tihöö! Ĩ tökö soatawö, “Ĩ na pö kuu!” kamakö na ĩ na Teusö a kuu soata kitä. 20Kama makö sai hapalo mai ha, kamakö õsi na Teusö a õsi kua tolele, ĩ a titile, ĩ a hapalo läo kitä.
21Ĩ na tä kua tä, kama hai pepala a sai maaki, poosa a namo simöki, kama hai poosa a sai maaki, pepala a sai namo simöa hö̃töki, pö̃ a sai maaki, kama hai ĩ ulu a namo simöki, pö̃ a sai na maaki, ulu töpö sai waitilimo nö, pö̃ a säpamani, pöpönö a säpamani, ĩ na töpö kupaso kitä. 22Kamakönö sa thapo kutenö, ai töpö pewönö makö wanipo kuki kitäö! Makö wanipo opa kitä maaki, makö kasiapalo mapo mai, Teusö anö ĩ makö noama nö, makö täapa kõa läli kitäö! 23Ai töpö sai pö na makö peamaö ha, ai tiko tä uli hamö makö toköa haitalolöö! “Isöhaeu tili töpö sai pö pewö pata kua hätähäa sälähäa apölati, ĩ töpö sai pö pewö pata hamö makö wäo hötötöpo paio taso mi tä, sanöma sa kupaso noai, ĩ sa waloa kokö solö kitäö!” ĩ na sa kuu pitilimo opa kuleö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
24Ĩ na a kuu nö, ‑Ai tänö wa taöma sinomo wi, ĩ a na pata wa toti mai kitä. Ai tänö wa kalipalama sinomo wi, ĩ a na pata wa toti mai kitä. 25Önö kutenö, “Sa taöma sinomo wi, ĩ a kua kua wi na, ĩ na sa kua naio päoö” ĩ na wa kuupö. “Sa kalipalama sinomo wi, ĩ a kua kua wi na, ĩ na sa kua naio päoö” ĩ na wa kuu naiopö. Pata sanö ipa sa töpö simöa sinomo wi, ai töpönö ĩ sa kateha wanisala apa nö, “Ĩ a pata hai, Sai tä sai pata hai, ĩ Peusepuu a hilo kua naine, ĩ a pata päwöö!” ĩ na ai töpönö sa noa thama kutenö, ĩ töpönö makö a kateha wanisala satia apa kuki kitä.
Ai sanöma töpö na pö kilipalo tihöö!
26Önö kutenö, ĩ töpö na pö kili tihöö! Huki tä sosale, waiha ĩ tä pewö hatukua kuki kitä. Ma tä tai mia apöle, waiha ĩ ma tä pewö taö kuki kitä. 27Mumi mumi tä na kamakö na sa kuu kule maaki, sa kuu pole, waiha wakala tä na ĩ ma ta wäsäpöö! Kamakö sömöka na ta kuu hãtomo noai, hoka pa ĩ ma ta wäsä nömöopököö! 28Ai töpönö makö säpali kitä maaki, ĩ töpönö makö õsi thama tai mi ipii, ĩ töpö na pö kili tihöö! Õsi töpö pea sinomo wi ĩ hamö pili makö sai nomamani, pili makö õsi noma naimani, ĩ na Teusö anö makö thama taö öpa wi, ĩ a na makö kili sisapököö! 29Polakapi salo kökö ose noa wai na, sami sitipa pili kökö mano wai kua päta maaki, ĩ salo kökö ose wai na pö̃ Teusö a mamo läapalo sinomoö. “Masita tä uli ha ĩ a salo ose wai kea päloö!” ĩ na Teusö a pi kuu mi tä, a wai ke päta mai kitä. 30Pili makö hunuku sikoa apa kule maaki, kamakö na Teusö a mamo läapalo totia apa kutenö, “Ĩ na kilii makö hunuku kua” ĩ na Teusö a pi kuu tao opaö. 31Önö kutenö, pö kilipalo tihöö! Satehe epii salo kökö ose wai kua kule maaki, ĩ salo kökö ose noa wai kui na, ĩ na sanöma makö noa kuö mai kitä. Makö noa sati ipö‑ ĩ na Jesus a kuuma.
‑Jesus sa thapo wi ĩ sa‑ a kuu kili tihöö!
32Ĩ na Jesus a kuu nö, ‑Ai sanöma töpö na, “Jesus sa thapo wi ĩ sa” ĩ na wa kuu hoka apaö ha, hi tä hẽtu ha ipa hao a kulali, ĩ a na kamisa aiki, “‘Jesus sa thapo wi ĩ sa’ a kuu noai, ĩ pitili ta. Ĩ anö sa thapo wi ĩ a totiwö” ĩ na sa kuu hö̃töo kitäö!
33Ĩ na tä kua tä, ai sanöma töpö na, “Jesus sa thapo wi sa mai kitäö!” ĩ na wa kuu ha, hi tä hẽtu ha ipa hao a kulali, ĩ a na, “Ĩ anö sa thapo wi ĩ a mai kitäö!” ipa hao na ĩ na sa kuu tolea kitäö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Jesus wa thapo salo, au ai töpönö wa wanipo kuki kitä
34Ĩ na Jesus a kuu nö, ‑“Hi tä uli ha Jesus a huma kutenö, sanöma töpö pewö noipaso totio kitäö!” ĩ na pö pi kuu ti! Sa huma kutenö, töpö hölapalo opati kitä. 35Sa huma kutenö, pelupö töpönö kama hai ĩ pö̃ töpö wanipoö, pete töpönö pöpönö töpö wanipoö, kama hai sösomi töpönö pösösö töpö wanipoö, ĩ na töpö kuati kitä. 36“Ai tänö ĩ a wani wanipo waikia alu kuleö!” wa pi kuu kule maaki, kama ai töpönö a wanipo satia apa kuki kitä.
37Kawanö sa pii kule maaki, au hao a, au nao a, ĩ na kilii wa töpö pii hanoa satia apa tä, kawanö sa kai a hua sinomo wi ĩ wa sai kupo totio mai kitä. Kawanö sa pii kule maaki, au ulu a, au thäwö a, ĩ na kilii wa töpö pii hanoa satia apa tä, sa kai a hua sinomo wi, ĩ wa sai kupo mai kitä. 38Hii ti pakalai ti ha wa peamamo wani ipö tä, kamisa na wa nokapalo mai kitä. Wa nokapalo mi tä, sa kai a hua sinomo wi ĩ wa sai kupo mai kitä. 39“Jesus sa kai a hini wani ipö saiö! Sa pea päo matimöö!” wa pi kuu tä, waiha ola wa pea totio kitä. Ĩ na tä kua tä, “Huki sa pea totia kule maaki, Jesus sa kai a hini pi topa satia apa kuleö!” wa pi kuu tä, waiha ola wa pea totio mai kitä. Wa pi topapalo soatio kitäö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Teusö anö noa tä totoa pia wi ĩ ta
40Ĩ na a kuu nö, ‑Kamakö na ai tä noimo kutenö, kamisa na a noimo naio wi, ĩ a. Kamisa na ai tä noimo tä, Teusö anö sa simöpalö laso noai, ĩ Teusö a na ĩ a noimo naio soata wi, ĩ a. 41Teusö a kai wäsä sinomo wi, ĩ anö Teusö a kai wäsä salo, ĩ a na ai tä noimo kuköma, Teusö a na ĩ anö noa tä täli kitä. Teusö a kai wäsä sinomo wi, ĩ a na Teusö anö noa tä totota kua wi na, ĩ na Teusö a kai wäsä sinomo wi, ĩ a na ai tä noimo wi, ĩ na ĩ a na Teusö anö noa tä totoa thaa naiki kitä. Ĩ na tä kua tä, ai tä totiatalo opati wi, ĩ a na ai tä noimo kuköma, Teusö a na ĩ anö noa tä täli kitä. A totiatalo opati wi, ĩ anö noa tä täa kua wi na, ĩ a na ai tä noimo pole, ĩ anö ĩ na noa tä täa kua naiki kitä. 42“Ai tä hai, pata tä sai mai kitä maaki, ĩ anö kamisa kai a hua sinomo salo, kawanö ĩ wa wai pasilipalö nö, mokota ha maa wa tuu pi totoköma, Teusö anö au noa tä totoa hö̃töki kitäö!” ĩ na sa kuu kuleö! Sa holisi mai kitäö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
11Jesus a na João Pasisöta anö töpö simönö noai ĩ ta
1Ĩ na tä kua tä, Jesus anö kama kai a hua sinomo wi, ĩ töpö noa thaa noai ha, ĩ tä uli ha ai töpö sai pö kulati, ĩ hamö a hua kononö nö, Teusö ta wäsäö, Teusö a kai na töpö pi hatukupamani, ĩ na Jesus a kua hätäpotima.
2-3Ĩ na tä kua tä, titita wi a sai ha João Pasisöta a titila tä, ‑Ĩ na Jesus a kuati kulaliö!‑ ĩ na tä kuu hininö nö, kama kai a hua sinomo wi, ĩ töpö na, ‑Jesus a na makö huulö nö, “Kamisamakö na Teusö anö a simöpa pia wi, ĩ kaikana tä walo piale, ĩ kawa hãtowö?” ĩ na makö kuutöö!‑ ĩ na João Pasisöta anö töpö noa thaö ha, töpö hua soatasolöma. Töpö hua soatalolö nö, Jesus a na töpö waloikitö nö, ‑Jesus ai. Kamisamakö na Teusö anö a simöpa pia wi, ĩ kaikana tä walo piale, ĩ wa hãtowö? A simöpa kõo pia wi, ĩ ai tä na samakö mamo läo kõo hãtopökö?‑ ĩ na töpö kuu ha, 4Jesus aiki, ‑Pö hua kononöö! Ma tä tatihe, ma ta hinitihe, João a na ĩ ta wäsä kõtöö! 5“Tä tapa mi ipii, ĩ töpö mamo huu topa komapi, töpö konona kõhetio wi ĩ töpö konona topa komaki, wasu wasu tänö töpö ösö hiopöpaso wi, ĩ töpö ösö topa totia komaki, töpö sömöka komi ipii ĩ töpö sömöka wakala komaki, ai töpö noma totia apösoma maaki, Jesus anö ĩ töpö temöa komani, wani tä na töpö honimo opa wi ĩ töpö na Teusö ta topa apöle ĩ ta wäsäö, ĩ na tä kua kulaliö!” ĩ na João a na ĩ na pö kuu kõtöö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
6Ĩ na a kuu nö, ‑“Jesus a pitili hãto mi. Teusö anö a simöpa hãto maama” ĩ na wa pi kuu pasio mai, ĩ wa pi topa apa asaö‑ ĩ na Jesus a kuuma.
7Ĩ na Jesus a kuu ha, João anö töpö simönö noai, ĩ töpö hua konasolö ha, töpö sototoa haile, ĩ töpö na Jesus anö João a kateha haioma. A kateha haio nö, ‑Witi ma möö pia salo, sai a maa taso pamö makö huu tasoma? Ipoko tänö silaka ãko hemosili salä salämo kua wi na, ĩ na a wani kua wi, ĩ ma möömö huma? 8Witi ma möömö huu totioma? “Sama möö pialati, haloi ösö toita apii ösönö a haloa hãtole kitäö!” ĩ na makö pi kuu hãtoma? Haloi ösö toita apii ösö na töpö haloiki nö, töpö puko opa sinomo wi, sai pö maa pamö ĩ töpö huu pasio mai kitä. Kaikana töpö sai pö pe epii sai pö toita apii töpö sai pö na töpö puko opa sinomo wi, ĩ töpö sai pö na ĩ töpö kuo sinomo sisatioö. 9Ma möömö huu taso noai, witi ĩ a pasiwö? Teusö a kai wäsä sinomo wi ĩ a hãtowö? Awai. João anö Teusö a kai wäsä wi ĩ a maaki, ĩ a päwö mai kitä. 10Teusö anö João a kateha noai, ĩ tä sãökama kua. Ĩ na tä sãökama kuu: “Kamisanö a simöa sinomo wi, Cristo a palu hamö ĩ sa simöa tolehapala pia salo. Cristo a palu hamö ĩ anö piliso saliliama totio pia salo” ĩ na tä sãökama kuu‑ ĩ na Jesus a kuuma.
11Ĩ na a kuu nö, ‑“João Pasisöta a kua kua wi na, ĩ na ai sanöma pata tä kua wi tä kua mai kitä. Ĩ na ai pata tä kua mai kitä maaki, waiha sanöma makö na Teusö a kaikanamo totiköma tä, makö simöa wi, ĩ ai wa patamo pasio mai maaki, João Pasisöta a na ĩ pata wa toleha satia apöle kitäö!” ĩ na sa kuu pitilimo opa kuleö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
12Ĩ na a kuu nö, ‑João anö Teusö ta wäsä soma tä, töpö waitilimo wi ĩ töpönö ai töpö sai pö täa pi topa kua wi na, ĩ na ai töpö kasiapalo opa nö, sanöma töpö na Teusö a kaikanamo totio piale, ĩ na ĩ tä täa pi topa kua hö̃töoma. Huki ĩ töpö kasiapalo opa nö, ĩ tä sua soa kule. 13João anö Teusö ta wäsä paio mi tä, Teusö a kai wäsä sinomo wi ĩ töpö pewönö Teusö a kaikanamo totio pia wi, ĩ ta wäsä paioma. Moisés anö nö patapö töpö noa thaa noai, ĩ anö ĩ ta wäsä naioma. 14Sutu ha Teusö a kai wäsä sinomo noai, ĩ töpö aiki, “Waiha kaikana tä sai walo pia tä, Elias a pata huu kitäö!” ĩ na ĩ töpö kuuma. “Ĩ na ta kuu noai, huki ĩ pitili ta kuo totio noa” ĩ na makö pi kuu kuköma, João a hai ĩ Elias totiwöö! “Elias a pata huu kitäö!” töpö kuu noai, ĩ töpönö João a kateha totioma. 15Sa kai a hua pi topa totilai, ĩ pö sömöka taa totikiö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
16Ĩ na a kuu nö, ‑Ka pi tä kua wi na, ĩ na makö kuatii? Witi töpö kuati wi na, ĩ na makö kua hö̃tötioö? Sapono a na ulu töpö unumoti nö, töpö wai lopaloti nö, töpö kuati wi na, ĩ na makö kuati hãtoö. Ai ulu töpö lole, ĩ töpö na ai ulu töpö hapalo lalupalo opa nö, 17“Thola sama ösö holapali ke maaki, makö paöa mane. Ö̃kö wi ĩ ama sama ta thapali ke maaki, makö ö̃kö hö̃töo mi ipö” ĩ na ulu töpö kuu. Ĩ ulu töpö kua kua wi na, ĩ na pata makö kua hö̃töoö. 18João Pasisöta a Teusömo sinomo pi topa salo, ai tä wakala ha ĩ anö nii tä oatala mi, ĩ tä wakala pewö hamö tuu wasui tuu koatalati mi, ĩ na João a kuati ha, “João a na sai tä sapäko opati salo” ĩ na makö kuuma. 19Ĩ na tä kua tä, sanöma sa kupaso noai, ĩ sanö nii sa tä oaö, ĩ sa tuu koaö, ĩ na kamisa kua kutenö, “Pe epii Jesus anö nii tä oa apaö, ĩ nasimö tuu koa apaö, ĩ na Jesus a kua silia apatiwö. Kaikana tä na sitipa totoköpö, ai töpö na ĩ sitipa sua sinomo wi ĩ töpö, ai töpönö wanisala tä thaa sinomo wi ĩ töpö, ĩ na töpö kua wi, ĩ töpö na Jesus a noimotiwö” ĩ na makö kuu. Ai tä pi hatukua apöle, ĩ anö ta wäsä makokoa apöle, ai töpönö ĩ ta hini totio opa salo, töpö totiatalo opa kuki kitäö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Ai töpönö Teusö a kai hini wani ipii ĩ töpö
20Ĩ na tä kua tä, ai töpö sai pö ha Jesus anö tä aipöamatima maaki, ‑Sa kuati pole, ĩ tä na huki sa pi wasiso sapao kota mai kitäö!‑ ĩ na ĩ töpö pi kuu maama kutenö, Jesus anö ĩ töpö päsäpa kuköma. 21Töpö päsäpa nö, ‑Kotasĩ tili pö. Makö pepalo opa kuki kitäö! Petösaita tili pö. Makö pepalo opa naio kitäö! Kamakö sai pö ha sa kua tä, sa tä aipöama kuatipili na, ĩ na situ tili töpö, sitõ tili töpö, ĩ na töpö kui töpö sai pö ha sa kutiki nö, ĩ na sa tä aipöama thama naioma aköna, “Wanisala sa tä tha apati noai, ĩ sa tä hosa pi topa kuleö!” ĩ na ĩ töpö kuu noa kipi. Ĩ töpönö wanisala tä thaa noai, ĩ tä na töpö pi honipo opa salo, haloi ösö sĩti ipii ösö na töpö haloiki nö, töpö lotiki nö, senoma tänö kama töpö huluko noa kipi. Ĩ na ĩ ösö sĩti ipii ösö na ĩ töpö haloköma aköna, “Ĩ töpönö wanisala tä thaa noai, ĩ tä hosa pi topa apa noa” ĩ na ai töpö pi thama noa kipi. 22“Waiha Teusö anö sanöma töpö peama tä, situ tili töpö, sitõ tili töpö, ĩ na töpö kui töpö peama kitä maaki, kamakö peama satia apa kitäö!” ĩ na kamakö na ĩ na sa kuu kuleö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
23Ĩ na a kuu nö, ‑Kapahanaũ tili pö. Kamakö aiki, “Hi tä hẽtu hamö Teusö a kulali, ĩ hamö makö hua konasolö kitäö!” ĩ na makö pi kuu kule maaki, õsi töpö pepalo opa soatio wi, ĩ tä uli hamö Teusö anö makö pewö kemaki kitäö! Kamakö na sa kua tä, sa tä aipöama thamapili na, ĩ na sotoma tili töpö mamo tetela tä, ĩ na Teusö anö tä aipöama thama naioma aköna, ĩ töpönö wanisala tä thaa noai ĩ tä hosalö noa kipi. Önö kutenö Teusö anö ĩ töpö sai pö wania maa noa kipi. Ĩ töpö sai pö kua soala pi. 24“Waiha Teusö anö sanöma töpö peama tä, sitõ tili töpö peama kitä maaki, makö peama satia apa kitäö!” ĩ na sa kuu kuleö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
‑Ĩ makö na ipa hao sa möma kitäö!‑ Jesus a kuu noai ĩ ta
25-26Ĩ na tä kua tä, Jesus aiki, ‑Hapa. Hi tä hẽtu hamö töpö kulali ĩ töpö, hi masita tä uli ha töpö kule ĩ töpö, ĩ na töpö kui wa töpö pewö simöa sinomo wi ĩ wa. Sa kuu pole, ĩ tä na ai töpö pi tao opa wi ĩ wa töpö pi hatukupama mai, ulu töpö kui na ĩ na töpö kui, ĩ wa töpö pi hatukua asapamanöma. Kawa pi aiki, “Ĩ na sa töpö thama pi topa apa kutenö, ĩ na sa töpö thama kitäö!” ĩ na wa pi kuu nö, wa töpö thamatima. Önö kutenö, “Aitaköö! Kawa na sa pi mönaha apa kuleö” ĩ na sa kuu kuleö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
27Ĩ na a kuu nö, ‑Ipa hao anö kamisa na tä pewö totoköma. Ai sanöma wanö Teusö pelupö sa taö pasio mai kitä. Ipa hao anö sa taö öpa sisaö. Ai sanöma wanö ipa hao wa taö naio mai kitä. Pelupö sanö ĩ ipa hao sa taö sisaö. Pelupö sanö ai sanöma makö na ipa hao sa möma pi topa wi ĩ makönö ipa hao ma taö naia asaki kitäö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
‑Makö õsi mota mapamani kitäö!‑
28Ĩ na Jesus a kuu nö, ‑Hute hute ma tä uni sipo salo, makö mota apa wi, ĩ pö! Hapo. Kamisa na makö huoki solöma, makö mota mapamani kitäö! 29Sa höla mi, sa nohi, ĩ na sa kuöö! Makö päsäpa soa päatalo mai kitä. Önö kutenö, makö pi hatukupalöpö, sa kuu sinomo wi, ĩ ta hinia totilöheö! Ĩ ma ta hinia totilöma, makö motai, ĩ tä mataso kitäö! 30Kamisanö makö noa thaa sinomo wi, ĩ tä na, “Häö” makö pi kuu mai kitäö! Kamakö na hute hute sa tä siapalama mai kitäö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
12Mota mato wi ĩ tä wakala
1Ĩ na tä kua tä, mota mato wi ĩ tä wakala ha, hikali a ha tötiiku pili mosö kuo pa, Jesus anö kama kai a hua sinomoti wi ĩ töpö kai hasuoma. Töpö kai hasuo pamö töpö oi ipö salo, tötiiku mopö käalalö nö, mopö oa kai hutiilöma. 2Mopö käalali wi, patiseu töpönö ĩ tä taa nö, ‑“Mota mato wi ĩ tä wakala ha pö kalipalo hãto tihöö!” Moisés a patanö nö patapö töpö noa thama maaki, kawa kai a hua sinomo wi ĩ töpö ta kalipalo noa‑ ĩ na Jesus a na ĩ na patiseu töpö kuuma.
3Ĩ na töpö kuu ha, Jesus aiki hö̃töwö, ‑Davi a, kamanö töpö nokapalamati wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö oio opa noai, ĩ ma tä waheta sãökama möö totio mi salo. 4Teusömo wi a sai ha Davi a lisipalo nö, Teusö a täpä sinomo wi ĩ töpönö Teusö a na ĩsa ãi totoma sinomo wi, Davi anö ĩ ãi tälö nö, kama hai ĩ töpö solo ĩ töpönö ĩ ãi oalalömae. “Teusö a täpä sinomo wi ĩ töpönö ĩ ãi oa sisalöö!” ĩ na Moisés anö nö patapö töpö noa thama maaki, Davi a, kama hai ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpönö ĩ ãi oalalömae.
5Ĩ na tä kua tä, “Mota mato wi, ĩ tä wakala ha pö kalipalo tihöö!” ĩ na Moisés a patanö nö patapö töpö noa thama maaki, Teusö a täpä sinomo wi, mota mato wi ĩ tä wakala ha Teusömo wi a sai hamö ĩ töpö kalipalo sinomotii. Ĩ na ĩ töpö kuati wi maaki, “Wanisala ma tä thama” ĩ na Teusö a pi kuu mi. Ĩ ma tä waheta sãökama möö hãto maama? 6“Teusömo wi a sai ha töpö Teusömo sinomo wi ĩ tä topa apa kutenö, kalipalo mai ĩ tä wakala ha ĩ a sai ha töpö kalipalo kule maaki, ‘Wanisala’ Teusö a kuu mi. Ĩ na tä kua tä, Jesus sanö sa töpö simöa wi ĩ tä topa satia apa kutenö, kalipalo mai ĩ tä wakala ha kamisanö sa töpö simököma, töpö kalipaloö ha, ‘Ĩ tä wanisala mai kitä’ makö pi kuu mai” ĩ na sa kuu kule. 7Huki mota mato wi ĩ tä wakala ha hi töpönö tötiiku mokö suaö ha, ĩ tä wanisala mi. Teusö aiki, “Makö Teusömo nö, salo ma pö ĩsima sinomo wi ĩ sa tä pii mi. Ai töpö na makö pi honipo salo, ĩ ma töpö totiapala wi ĩ sa tä pii sisa kule” ĩ na Teusö a kuu noai, ĩ ma ta hini totio aköna, “Jesus a kai a hua sinomo wi, huki ĩ töpönö tötiiku mokö tälöma kutenö, wanisala tä thama” ĩ na makö kupalo mana pi. 8Sanöma sa kupaso noai, ĩ kaikana sa kutenö, mota mato wi ĩ tä wakala maaki, “Pö kalipaloö!” ĩ na sa kuu ha, ĩ tä wanisala mai kitäö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
A ami wani humötio noai ĩ a wani
9Ĩ na tä kua tä, Jesus a hua kononö nö, juteu töpö kokamota wi ĩ a sai pata ha Jesus a lisipasoma. 10Ĩ ha ai tä kule, ĩ a poko ami ösö tao mio opama. A ami ösö tao mi ipö ha, ‑Jesus anö a toa kõo hãtomani kitäö! “Mota mato wi ĩ tä wakala na pö kalipalo tihöö!” ĩ na Moisés anö juteu makö noa thama maaki, huki Jesus a kalipalowö‑ ĩ na ĩ töpö kuu pi topa apama. Ĩ na töpö kuu pi topa salo, ‑Jesus ai. “Mota mato wi ĩ tä wakala na töpö toa komanöö!” ĩ na Moisés anö makö noa thama ta o?‑ ĩ na töpö kuuma.
11Ĩ na töpö kuu ha, Jesus aiki hö̃töwö, ‑Ai wanö oweha wa thapo tä, mota mato wi ĩ tä wakala ha thaka taka ha ĩ oweha a keköma, kalipalo mai ĩ tä wakala na maaki, wa kasiapalo opa nö, au oweha wa thaa kopali ta pi kuu mai. 12“Oweha a noa apa waikia alu kuleö!” makö pi kuu kule maaki, sanöma tä lö kui, ĩ tä noa sati ipö. Önö kutenö, mota mato wi ĩ tä wakala päla tä maaki, ai ma töpö totiapala apa wi ĩ tä topa satia apa‑ ĩ na Jesus a kuuma.
13Ĩ na a kuu nö, a poko ami ösö pata apöle, ĩ a na, ‑A ami totoköö!‑ a kuuma. Ĩ na a kuu ha, a ami totoköma, ai a ami topa kule na, ĩ na ĩ a ami topa kua kõo soataköma. 14A ami topa kõköma ha, patiseu töpö hulolö nö, ‑Jesus ma säpalöpököö! Wi na makö kua nö, Jesus ma säpalöpö?‑ ĩ na töpö kuuma.
Teusö anö a saipalö noai ĩ a simönö noai ĩ a
15‑Jesus ma säpalöpököö!‑ ĩ na töpö kuu noai, Jesus anö ĩ ta hininö nö, tiko hamö a hua konasolöma. A hua koonö pamö töpö satehe epii töpö nokaalö noai, ĩ ai töpö salia apa noai, Jesus anö ĩ töpö pewö toa komanöma. 16Töpö toa komanö noai, Jesus anö ĩ töpö noa thaa nö, ‑Ai töpö na sa wäsä tihöö!‑ a kuuma. 17Sutu upa Isaías anö Teusö a kai wäsä sinomo noai, ĩ anö tä sãökökö noai, ĩ na ĩ tä kua tolea totisolöpö, ‑Ai töpö na sa wäsä tihöö!‑ ĩ na Jesus a kuuma. Isaías anö tä sãökökö noai ĩ na ĩ tä kuuma:
18‑Ĩ na Teusö a kuu kuleö! “Kamisanö sa saipalö noai, kamisanö ĩ sa simöaö ha, ĩ anö sa hini sinomo wi, hi ĩ a. Ĩ sa pi ipawö. Ĩ anö sa pi mönahapalamatii. Ĩ a õsi na sa õsi kua tolele, ĩ sa simöki pia salo. Ĩ sa simöki ha, sanöma töpö pewö na ĩ anö sa kai a wäsä kitäö! ‘Ĩ tä topa kuleö!’ sa kuu sinomo wi ĩ anö ĩ ta wäsä tolea totio kuki kitäö!
19Ĩ a höla mi, a hapalo lalupalo soatalo mi, piliso hauhu upii tiso ha töpö satehe epii töpö hupaloti pa a hasuo pola nö, ĩ na ĩ a kua kitäö!
20Silaka ãko käsoma, ĩ wa ãko wania kua mi kui na, ĩ na ĩ anö töpö utiti ipii töpö peama kua hö̃töo mai kitä. Wani ipii koa taka sii wai hiliti ha, ĩ wa taka sii wai luama thama mi kui na, ĩ na töpö utitia apati wi, ĩ anö ĩ na ĩ töpö peama thama hö̃töo mai kitäö! Tä toita apii, ĩ tä kua sinomo paio mi tä, ĩ a kasiapalo opati nö, ai töpö totiapala apa paitio kitäö!
21Ĩ a na sanöma töpö pewö mamo teteköma, ‘Ĩ anö makö täapa kõa läo kitä’ ĩ na töpö pewö pi kuu kitä” ĩ na Teusö a kuu kuleö!‑
ĩ na Isaías anö ĩ na tä sãökama kuu wi, tä sãökama thaköma.
Sai tä sai pata hai, ĩ Peusepuu a ĩ hilo kua naine ĩ a
Marcos 3.20-30; Lucas 11.14-23
22Ĩ na tä kua tä, ai tä na sai tä sapäko sinomo noai, ĩ anö tä tapa mi ipii, a ãkasöpö öpii, ĩ na a wani kuati wi, Jesus a na ai töpönö ĩ a kai waloköma. A kai waloki ha, Jesus anö a wani toa komanöma, a hapalo makoka apaö, a mamo wani huu topa apa kopi, ĩ na ĩ a wani kua kopasoma. 23Ĩ na a wani kua kupasoö ha, töpö satehe epii töpö sototoa apöle, ĩ töpö aiki, ‑Kilatiha!‑ töpö kupalo nö, ‑Juteu makö na Davi a hai ĩ ola tolewö tä kaikanamo piale, ĩ Jesus a hãtowö?‑ ĩ na töpö kuuma.
24Ĩ na töpö kuu noai, patiseu töpönö ĩ ta hini nö, ‑Peusepuu, Sai tä sai pata, ĩ a hilo polakaa soatale, sai töpö pewö na ĩ a pata kaikanamo wi, ĩ a patanö Jesus a lotetepamanöma salo, Jesus anö sai töpö sasu taö öpa päoö‑ ĩ na ĩ töpö kuuma.
25Ĩ töpö pi kupaloti pole, Jesus anö ĩ tä taö öpa kutenö, ĩ töpö na a hapalo nö, ‑Tä uli pe epii tä uli pata ha töpö pilipai, ĩ töpö noimaso mai, töpö hölapalo nö, töpö selekepasoma, kaikana tänö ĩ töpö simöa wi, ĩ tä mapaso kitä. Sai pö pata ha töpö kule, ĩ töpö hölapalo kuköma, ĩ töpö pewö kuo sototo satio mai kitä. Au ai töpö sai höla kuköma, au ai töpö na makö pilio sototo satio naio mai kitä. 26Ĩ tä kua kua wi na, ĩ na Sai tä sai pata kua hö̃töoö. Sai töpö na Sai tä sai pata kaikanamo sinomo wi ĩ sai töpö hölapalo nö, ĩ töpönö ai sai töpö sasupali aköna, töpö selekepalo pi. Töpö selekepasoö aköna, ĩ töpö na Sai tä sai pata kaikanamo maa hö̃tötaso pi. 27“Peusepuu anö Jesus a lotetepamanöma kutenö, sai töpö sasupa sinomoö” ĩ na makö kuuwö. Ĩ na makö kuu manu kule, kamakö kai a hua sinomo wi, witi pili anö ĩ töpö lotetepalöma kutenö, ĩ töpönö sai töpö sasu? Kamakö aiki, “Kamisamakö kai a hua sinomo wi, Sai tä sai patanö ĩ töpö lotetea naipalöma, ĩ töpönö sai töpö sasua naipali” ĩ na makö kuu kitä ta o? Ĩ na makö kuu aköna, ĩ töpönö sai töpö sasua naipali wi, ĩ töpö aiki, “Makö holisimo opawö” kamakö na ĩ na ĩ töpö kuu pi. 28Sai tä sai patanö kuno mai. Teusö anö sa lotetepamanöma. Sa lotetepamanöma kutenö, sai sa töpö sasutii. Sai sa töpö sasuti manu kule, “Sanöma makö na Teusö a kaikanamo wi, kamakö na ĩ tä kua waikia kuleö!” ĩ na makö kuupököö! 29Ai tä sanöma lotete epii, ĩ a hai wani tä na wa thomömo pia salo, kama wa õka paio mai ha, ĩ a sai pö ha wa thomömo mai kitä. A lotete epii ĩ wa õka paipalö nö, kama hai ĩ wani wa tä thomöni. Ĩ tä kua wi na, ĩ na sa kua naioö. Sai tä sai pata lotete epö ha, kamisanö sa wani utitipama paio mai ha, sai sa töpö sasupa mai kitä‑ ĩ na Jesus a kuuma.
30Ĩ na a kuu nö, ‑Kamisa na wa pi lulua mi kutenö, kawanö sa wanipo wi ĩ wa. Kawanö kamisa na ai wa töpö pi luluama mi tä, kamisa na ĩ wa töpö waloama mai, ĩ wa töpö sasua pasili. 31Önö kutenö, kamakö na ĩ na sa kuu kule: “Sanöma töpönö wanisala tä thaa wi ĩ tä, ai tä kateha wanisala wi ĩ tä, ĩ na tä kui tä pewö na Teusö a hĩso mapo kõo taö öpa kitä maaki, ai sanöma töpönö Teusö a õsi kua tolele, ĩ a kateha wanisala wi, ĩ tä na Teusö a hĩso mapo mai kitäö! 32Sanöma sa kupaso noai, ai tänö ĩ sa kateha wanisala kule maaki, ĩ tä na Teusö a hĩso mapo kõo taö öpa kitä. Ĩ na Teusö a kua kitä maaki, ai tänö Teusö a õsi kua tolele, ĩ a kateha wanisala wi, ĩ tä na Teusö a hĩso mapo mai kitäö! Ai tänö Teusö a õsi kua tolele, ĩ a kateha wanisala wi, hi masita tä uli na ĩ a kuati tä, ĩ a na Teusö a hĩsoö, waiha ĩ a nomaso noai ha, ĩ a õsi na a hĩso soatioö, ĩ na Teusö a hĩso kuati kukiö!” ĩ na sa kuu kule‑ ĩ na Jesus a kuuma.
‑Pö hapalo wanisala apati tihöö!‑
33‑Au hii tiki toita apö tä, ĩ tiki ha thomo thomo toita apii mo lalo hö̃töo kitä. Ĩ na tä kua tä, au hii tiki wanisala apö tä, ĩ tiki ha thomo thomo wanisala apii mo lalo pasio kitä. Pili wa tate möö taö öpaö, pili wa tiki möö taö öpa naia soataö, ĩ na wa kuaö. 34Olö kökö wasu kui na, ĩ na makö kuö. Makö wanisala apa salo, makö hapalo toita mai kitä. Sanöma makö õsinö makö pi tapomo kua kua päo wi na, ĩ na pili makö kainö makö hapalo kua naio päo kitä. 35Wa toita apö kutenö, pili wa õsi na toitai tä na wa pi tapomo salo, wa hapalo toita apa kuki kitä. Ĩ na tä kua tä, wa wanisala apö kutenö, hiopö tä na wa õsi pi tapomo kutenö, wa hapalo hiopöa apa kuki kitä. 36“Sanöma töpö kuati noai, waiha Teusö anö ĩ tä noa totoma hätäpo tä, toitai tä na wa hapalo totio mai, wa hapalo saimo päo noai, kawa na Teusö anö ĩ ta kateha hasulua apa kitäö! 37Huki toitai tä na wa hapalo toita apöle, waiha ĩ tä noa na Teusö aiki, ‘Wa hapalo toita apama kutenö, wa peama mai kitäö!’ ĩ na a kuu kitä. Ĩ na tä kua tä, wa hapalo wanisala apati wi, ĩ tä noa na Teusö aiki, ‘Wa hapalo wanisala apatima kutenö, wa peama kuki kitäö!’ ĩ na Teusö anö wa noa thaa kuki kitäö!” ĩ na kamakö na ĩ na sa kuu kuleö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
‑Suli a õsi pata na Jonas a titio kua noai na, ĩ na masita taka na sa titio kua hö̃töo kitä‑ Jesus a kuu noai ĩ ta
38Ĩ na tä kua tä, Moisés a kai wäsä sinomo wi ĩ ai töpö, ai patiseu töpö, ĩ na töpö kui töpö aiki, ‑Jesus ai. Wa tä aipöama wi, ĩ sama tä möö pi topa apa kule‑ ĩ na töpö kuuma.
39Ĩ na töpö kuu ha, ‑Huki ola makö kule, ĩ makö wanisala apatiwö. Teusö ma hosalö noai ĩ makö pasiwö. Teusö ma thapo mane maaki, aipöa wi ma tä möö pi topa päo nö kiliawö. Pälaö! Sa tä aipöamati wi, kamakö na ĩ sa tä möma mai kitäö! Teusö anö Jonas a na tä aipöama kua noai na, ĩ na Teusö anö tä aipöama kua kõo piale, kamakö na Teusö anö ĩ tä möma sisa kitä. 40Suli a õsi pata ha Jonas a titia tä, 3 tökö mumi kui tökö mumi hasua thapamanö noai na, ĩ na masita taka na sanöma sa kupaso noai, ĩ ha ĩ sa titia tä, 3 tökö mumi kui sa tökö mumi hasua thaa hö̃töpamani pia salo‑ Jesus a kuuma.
‑Pata sa sai maaki, kamakönö sa kai a hini wani ipö nö kiliwö‑ Jesus a kuu noai ĩ ta
41Ĩ na Jesus a kuu nö, ‑Sanöma töpönö wanisala tä tha apati noai, Teusö anö ĩ tä noa totoma hätäpo tä, ĩ tä, ninipi tili töpö öpapalo nö, makö namo simöki kitä. Ninipi tili töpö na Jonas anö Teusö ta wäsäö ha, ĩ töpönö ĩ ta hinia totilö nö, kama töpö pi tapomo sapamo asa kõoma. “Häö. Samakö wanisala apatiwö. Wanisala sama tä thaa kota wani ipöö!” ĩ na ĩ töpö kuuma kutenö, waiha kamakö na, ĩ ninipi tili töpö aiki, “Teusö ma ta hini maapa wi. Makö wanisala apawö” ĩ na ĩ töpö kuu kitäö!‑ ĩ na Jesus a kuu nö, ‑“Jonas a hai, ĩ pata tä maaki, kamisa hai, pata sa sati ipöwö. Jonas anö Teusö ta wäsä makokoa taö öpama maaki, kamisanö Teusö sa ta wäsä makokoa taö satia apa asa kuleö! Sa ta wäsä makokoa taö satia apa kule maaki, makö pi tapomo sapamo totio mai ha, wanisala ma tä tha apatiwö” ĩ na sa kuu kuleö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
42Ĩ na a kuu nö, ‑Sapá tili töpö na suö tä kaikanamo sinomo noai, ĩ anö Salomão a hapalo mosawi ipii, ĩ ta hini pi topa apa salo, Sapá tä uli pã apa päla tä maaki, Salomão a kule hamö ĩ hamö ĩ a suö hulasolöma. Önö kutenö, sanöma töpönö wanisala tä thaa noai, waiha Teusö anö ĩ tä noa totoa tä, ĩ kaikanasoma tä öpaiki nö, kamakö na a hapalo nö, “Makö wanisala apatiwö. Wi na makö pi kuu salo, Teusö ma ta hini maama?” ĩ na ĩ suö a kuu kitä. “Salomão a pi hatukuo opa waikioma maaki, ĩ a na sa pi hatukua satia apa kule. Sa pi hatukua satia apa kule maaki, kamakönö sa kai a hini wani ipö pasi nö kiliwö” ĩ na sa kuu kuleö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
‑Ola makö pea satia apa kitäö!‑
43Ĩ na Jesus a kuu nö, ‑Ai sanöma tä õsimö ha sai tä kutio noai, ĩ sai tä lisia kopasolöma, a mota mapo pi topa salo, sanöma töpö pilio maa pa, tä uli hãsitio opa pa a wani hutii. A huti kule maaki, a mota mapasopö tä tapa mi salo, 44“Ĩ sanöma tä õsimö ha ipa sai a kuopili, ĩ ha sa lisipasopili, ĩ a sai na sa huu kõo pätalökö o!” ĩ na a pi wani kulasoö. Ĩ na a pi wani kulo nö, a kõa sapalolö nö, a kutio noai, ĩ a sai na a waloa kõköma. A waloa koiki nö, ĩ sãko sãko tä kua mi, a sai toita apii, ĩ a sai taa konanöma. 45Ĩ a sai taa konanö nö, ai sai töpö wanisala satia apa wi, ĩ 7 töpö nakalö nö, ĩ sanöma tä õsimö ha ĩ sai töpö kai pilia nömöki. Ĩ sanöma tä pea waikitioma maaki, ĩ a õsimö ha sai töpö satehe epii töpö pilia nömöa kõköma kutenö, a pea satia apa nömöa kõki. Pi naka. Ĩ sanöma tä pea satia apa nömöa kõo kua wi na, ĩ na huki ola makö kule, waiha ĩ na ĩ makö ola pea tolea satia apa kuki kitäö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Jesus a hai ĩ töpö
46Ĩ na tä kua tä, ĩ töpö na Jesus a hapalo soala tä, Jesus a hai ĩ pöpönö a, kama hai ĩ poose töpö, ĩ na töpö kui töpö waloa läkö solöma. Töpö waloa läiki nö, sai a atu ha töpö öpaiki nö, ai töpö na ĩ töpö aiki, ‑Jesus a na samakö hapalo pi topa kuleö!‑ ĩ na töpö kuuma.
47Ĩ na töpö kuu ha, Jesus a na ai tä aiki, ‑Sai a atu ha au nao a, au hoose töpö, ĩ na töpö kui töpö öpa kuleö! Töpö öpaiki nö, kawa na ĩ au ai töpö hapalo pi topa kuleö!‑ ĩ na a kuuma.
48A kuu ha, ‑Witi ipa nao a? Witi ipa hoose töpö?‑ a kuu nö, 49kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö himöpalö nö, ‑Hi töpö hai, ĩ ipa nao a, ipa hoose töpö. 50Hi tä hẽtu ha ipa hao a kulali, ai töpönö ĩ a kai hini totiatalo opati wi, ĩ töpö na, “Ipa hoosa a. Ipa sao a. Ipa nao a” ĩ na ĩ töpö na sa kuu naio sisaö‑ ĩ na Jesus a kuuma.
13Thomo thomo säsäha sinomoti wi ĩ a
1Ĩ tä wakala na Jesus a hulolö nö, kosoto u kasö pata ha a waloikitö nö, a loiki nö, ai töpö pi hatukupamanöpö, Teusö ta wäsä kuköma. 2Teusö ta wäsäti tä, kama kotö ha töpö satehe epii töpö kokamo kutenö, kosoto u pata ha kutiata a kãne, ĩ ösö ha a titiki nö, a loköma. Kosoto u kasö pata ha maka maka tä kule, ĩ ha töpö satehe epii töpö öpahama. 3Ĩ töpö na Teusö ta wäsä nö, töpö pi hatukupali pia salo, uni tökö sino a wäsätima. Ai uni ta wäsä nö, ĩ na a kuuma: ‑Thomo thomo säsäha sinomo wi, hikali a hamö ĩ anö mo säsähamö hulasolöma.
4Mo säsähati pamö, piliso kasö hamö ai mo kelasoma, salo pö katä wi ĩ pönö ĩ mo oa soatalöma.
5Ĩ na tä kua tä, tä uli maa mapöo opa pa ai mo keköma, masita tä uli ösö patete epö salo, mo haa soatasoma maaki, 6motokö pi ösöhötasoma, pili moto sii sopinö mosö wai silikia soatasoma. Mosö nasökili wai wani ipö kutenö, mosö wai silikilasoma.
7Ĩ na tä kua tä, tä uli mösököpöo opa pa ai mo keköma, mösököpölemö tiki patasoma, tä uli paimia apösoma kutenö, mösököpölemö tikinö mosö wai häwämanöma.
8Ĩ na tä kua tä, tä uli topa apa pa ai mo kea asaköma, mo ãkelo nö, mo sätäa haia asataköma. Ai mo wai kea pasia pälaso noai, ĩ mo wai ãkelo nö, 100 mokö kui mokö sätäköma. Ĩ na tä kua tä, ai mo wai kea hö̃töso noai, ĩ mo wai ãkelo nö, 60 mokö kui mokö sätäköma. Ĩ na tä kua tä, ai mo wai kea pasilo nö, mo wai ãkeso noai, ĩ mosö wai na pasiwö, 30 mokö wai sätäo pasioma‑ ĩ na Jesus a kuuma.
9Ĩ na a kuu nö, ‑Sa kai a hua pi topa totilai, ĩ pö sömöka taa totikiö!‑ ĩ na a kuuma.
‑Ĩ na pili tä kua totioma‑ Jesus a kuu noai ĩ ta
10Ĩ na Jesus a kuu ha, Jesus a kai a hua sinomoti wi, Jesus a na ĩ töpö ekua atea totiki nö, ‑Jesus ai. Hi wa töpö pi hatukamati tä, wi na wa pi kuu salo, hi töpö na uni wa ta wäsä sinomoti kule?‑ ĩ na ĩ töpö kuuma.
11Ĩ na töpö kuu ha, Jesus aiki, ‑Sanöma makö na Teusö a kaikanamo totio wi, sutu ha ĩ ta wäsä totio maama maaki, huki kamakö na ĩ sa ta wäsä totia apa asa kule. Teusö a kaikanamo wi, hi töpö na ĩ sa ta wäsä totio mai kitä. Hi töpö na uni sa ta wäsä päoö. 12Ai töpönö Teusö a kai a hinia totia waikio noai, ĩ töpö na pe epii Teusö anö ai ta hinimoma nömöo kitä. Ĩ na tä kua tä, ai töpönö Teusö a kai a hini totio pasio maa noai, wani ipii ĩ töpönö Teusö a kai hini waikia kule maaki, ĩ töpönö Teusö a kai hini maa kõo haiatalo opa kitä. 13Önö kutenö, hi töpö na uni sa ta wäsä päa kule. Ĩ töpö pi wi na takömo nö, töpö mamo tetea hö̃töa kule maaki, tä tapa totio mi. Ta hini kule maaki, ĩ tä sai a hini totio mi. Önö kutenö, uni sa ta wäsä päa kule. 14Ĩ na hi töpö kuati ha, Isaías anö Teusö a kai wäsä sinomoti noai, ĩ a kuu noai, huki ĩ tä sai a kuo totio ke. Pi naka. Ĩ na Isaías a kuuma:
“‘Makö sömöka taa kitä maaki, ma ta hini totio mai kitä. Makö mamo tetea kule maaki, ĩ tä na makö pi hatukupo mai kitä.
15Teusö sa na hi töpö õsi walole mi ipö pasi kutenö, kamisa na pili töpö sömöka komi, pili töpö mamo kasö mia, ĩ na töpö kuatii. Ĩ na töpö kua mi aköna, pili töpö mamo tetea, pili töpö sömöka wakala, ĩ na töpö kula pi. Töpö pi hatukupalo nö, kamisa na ĩ töpö pi tapomo sapa kõo aköna, kamisa na töpö pi lulua kona pi. Kamisa na töpö pi lulua kõa aköna, sa töpö pi ononopali pi’ ĩ na Teusö a kuu kuleö!”
ĩ na Isaías a kuuma‑ ĩ na Jesus a kuuma. 16Ĩ na Jesus a kuu nö, ‑Kamakö lö kui, makö mamo huu, makö sömöka wakala, ĩ na makö kua kutenö, makö pi mönaha apaö. 17“Sutu ha Teusö a kai wäsä sinomoti noai ĩ töpö, Teusö a thapo noai ĩ töpö, ĩ na töpö kui, kamakönö ma tä tapa pole, satehe epii ĩ töpönö ĩ tä tapa pi topa naioma maaki, tä tapa maama. Ma ta hiniti pole, ĩ töpönö ĩ ta hini pi topa apa naioma maaki, ta hini maama. Pitili sa” kamakö na ĩ na sa kuu kule.
18Önö kutenö, sa kuu pole, ĩ ta hinia totilöheö! Uni sa ta wäsähe, ĩ na ĩ ta kuu totia kule: 19Sanöma makö na Teusö a kaikanamo wi, ai töpönö ĩ ta hini kule maaki, ta hini totio mi ipö. Piliso kasö ha ai mo kea kua pasia pälaso kua noai na, ĩ na Teusö ta hini päo wi, ĩ na ĩ töpö kuaö. Ĩ töpö na Teusö ta wäsä kule maaki, Sai tä sai pata kea haiki nö, ĩ töpö õsi ha Teusö ta titile, ĩ tä naka, plökö, ĩ na Sai tä sai pata kuaö ha, “Sa tä hini maa haiatalo opaö. Päla. Sa ta hini wani ipö kota sai” ĩ na ĩ töpö kuu soatoö.
20Ĩ na tä kua tä, tä uli maa mapöo opa pa ai mo kea kukö noai na, ĩ na Teusö ta hini wi, ĩ na ai töpö kuaö. Ĩ töpönö Teusö a kai a hini pola nö, töpö pi topa apa soata kitä maaki, 21pili mosö nasökili wai maa kuo noai na, ĩ na ĩ pili töpö õsi ha Teusö ta hini mi kutenö, ĩ töpönö Teusö tä kai a hula soaki. Ĩ töpö pea kuiki nö, Teusö tä kai a hula soaki. Teusö ta hini pi topa salo, ai töpönö ĩ töpö wanipoö. Töpö wanipoö ha, “Hö. Teusö sa ta hini pi topa tä, ai töpönö sa wanipo salo, Teusö sa tä kai a hini wania hö̃töle” ĩ na ĩ töpö pi kuu. Töpö pi kuu nö, Teusö tä kai a hula soaki. Ĩ na ĩ töpö kuaö.
22Mösököpöo opa pamö ai mo kea kukö noai na, ĩ na ai töpö kuaö. Ĩ töpönö Teusö ta hini soata kule maaki, waiha, “Ipa kalipalo wi ĩ tä kua apa pikia saile taköö!” ĩ na töpö pi kuu sinomoö ha, Teusö ta hini pi topa wi ĩ tä pewö matasoö. “Satehe epii ipa wani tökö kuo nö toa sö ö̃” ĩ na töpö pi kuu sinomoti kutenö, ĩ töpönö Teusö tä kai a hini wanipasoö. Ĩ na ĩ töpö kuaö.
23Ĩ na ai töpö kua pasia kule maaki, ai töpönö Teusö tä kai a täa totia asali. Masita tä topa apa pa, mo kea kua asakö noai na, ĩ na ĩ töpö kua asaö. Ĩ mo ãkelo nö, ĩ mosö na pili mo lalo nö, pili mo pala kua kulaso wi na, ĩ na ĩ töpö uni kua kua hö̃töpasoö. Ĩ töpönö Teusö tä kai a täa asalö nö, toitai tä tha apati asa kuki. Ai töpönö toitai tä thaö, ai töpönö lapaha apii toitai tä thaö, ai töpönö lape epö sati ipii toitai tä thaö, ĩ na ĩ töpö kua kua asaö‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Õka tänö pili mo wanisala apii mo tösa halu noai ĩ ta
24Ĩ na tä kua tä, Jesus anö ai uni ta wäsä nö, ĩ na a kuuma: ‑Hikali a ha ai tänö mokö toita apii mokö tösa kua noai na, ĩ na Teusö a kaikanamo wi, ĩ na ĩ tä kua hö̃töoö. 25Mumai ha töpö mitia tä, õka tä lisia halupalo nö, tötiiku mokö toita apii mokö töo waikio pa, mo wanisala apii mo töa tikilia haluköma. Ĩ mokö töa halukölö nö, a kõa halua soasolöma.
26Ĩ na tä kua tä, mokö toita apii mokö ãkelo nö, mosö wai halo nö, mokö sätäa tä, mokö wanisala apii mokö ãkea naino nö, ĩ mosö wai haa naisoma. 27Ĩ mosö wanisala apii mosö haa naiso noai, pata tänö töpö kalipalama sinomo wi ĩ töpönö ĩ tä talalö nö, pata tä na töpö hapalo nö, “Toita apii wa mokö tököma maaki, wi na tä kua nö, ai mosö wanisala wani ãkea naisoma thai?” töpö kuu ha, 28“Õka tänö ĩ mo hiopö wani töa hãtoa pasikömaö!” pata tä kuu hö̃töoma. Ĩ na a pata kuu ha, “Mosö wanisala apii ĩ sama mosö wani uköpalötö?” töpö kuu ha, 29“Naiö! Ĩ mosö wani uköpa paio maikiö! Ĩ ma mosö wani uköa pa, mosö toitai mosö uköa naia hãtopaso matimöö! 30Waiha ĩ mosö pewö patasipö tä, ipa mokö täa sinomo wi, ĩ sa töpö simökö nö, ‘Ki mosö wanisala apii ĩ ma mosö uköa paipalö nö, ma mosö käpalö nö, ma mosö õkapalö nö, mosö ĩsimanöö! Ma mosö ĩsimanö nö, tötiiku mokö toita apii ĩ ma mokö täalalö nö, sai a õsimö ha ĩ mosö thaa soataköö!’ ĩ na sa kuu kitäö!” ĩ na pata tänö töpö noa thama‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Mosötahata mosö wai pea apöpaso wi ĩ uni ta
Marcos 4.30-32; Lucas 13.18-19
31Ĩ na Jesus a kuu nö, ai uni ta wäsä nö, ‑“Ai mo wai alukusi ipö waikikiö!” wa pi kuu kule maai, mosötahata mo wai alukusi sati ipö. Ĩ mo wai ãke kua wi na, ĩ na Teusö a kaikanamo wi, ĩ na ĩ tä kuö. Ai tänö mosötahata mokö tälö nö, hikali a ha mokö somösöakö nö, 32mokö wai alukusi ipii maaki, mosö wai patasoma, mosö pea apöpasoö. Ai tiko mosö na mosötahata mosö pea satia apa asapasoö. Hii tiki kui na, ĩ na ĩ mosö pata kupasoma, ĩ pili ösö poko hamö salo pö ose wainö pili pö sapuku wai thaki. Ĩ na ĩ tä kua kua wi na, Teusö a kaikanamo wi, ĩ na ĩ tä pala kua hö̃tösoö‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Ĩsa ãi hölöma wi ĩ uni ta
33Ĩ na Jesus a kuu nö, ai uni ta wäsä nö, ‑Suö tänö pe epii ĩsa ãi pata thapamani pia salo, ĩsa ãi hölöma wi ĩ nasimö tä wai alukusia apa kule maaki, suö tänö ĩ tä wai kemakö nö, tä tikolemaö ha, ĩsa ãi pewö hölöa soatasoö. Ĩsa ãi hölöma wi ĩ tänö ãi pepo kua wi na, ĩ na Teusö a kaikanamo wi, ĩ na ĩ tä kua hö̃töoö‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Ĩ na Jesus a pi kuu salo, uni ta wäsäti noai ĩ ta
34Satehe epii töpö na Jesus anö Teusö ta wäsä nö, uni ta wäsätima. Uni ta wäsä mi tä, Teusö ta wäsä maama. 35Önö kutenö, sutu upa Teusö a kai wäsä sinomo noai ĩ a kuti noai, ĩ tä kua toleo totio opama. Sutu upa tä kuu noai, waiha Jesus a kua tä, ĩ tä kua toleo totio opama. Ĩ na Teusö a kai wäsä sinomo noai, ĩ na ĩ a kuuma:
‑Sa hapalo nö, uni sa ta wäsä kitä. Somi tä sai tä, ta wäsä paio maa noai, nö patapö töpö na ta wäsä naio maa noai, huki ĩ sa ta wäsä hasulupa pia kuleö!‑
ĩ na ta kuuma.
‑Õka tänö mokö töa halu päkö noai, ĩ na pili tä uni a kua totia kuleö!‑ Jesus a kuu noai ĩ ta
36Ĩ na Jesus a kuu nö, satehe epii töpö pata kokamo pole, ĩ töpö pewö pata taa kõkölö nö, a konasolöma. A konasolöma tä, Jesus a kai a hua sinomo wi, Jesus a na ĩ töpö waloa haikitö nö, ‑Jesus ai. Õka tänö mo wanisala apii mo töa tikilia halukö noa thali, ĩ uni wa ta wäsä noa thali, wi na ĩ ta kua totia kule?‑ ĩ na töpö kuuma.
37Ĩ na töpö kuu ha, Jesus aiki, ‑Ai tänö mo toita apii mo töa asakö noai, ĩ sanöma sa kupaso noai hi ĩ kamisa. 38Hikali a lö kui, hi masita tä uli pewö. Mopö toita apii, mopö töahale, ĩ mopö lö kui, Teusö Kaikana tänö töpö thapo wi ĩ töpö. Mopö wanisala apö pasii, Sai tä sai patanö töpö thapo wi ĩ töpö pasiwö. 39Õka tänö mokö wanisala apii mokö töa halukö noai, ĩ õka tä hai, ĩ Sai tä sai pata.
Hi masita tä uli mapo pia tä, hikalimo sinomo wi ĩ töpönö mosö wai uköa thalalö noai na, ĩ na Teusö a hai ĩ ãju töpönö sanöma makö uköa thaa hö̃töalali kitä. 40Mosö wanisala apii ĩ mosö ukölö nö, mosö ĩsia thama wi na, ĩ na hi masita tä uli mapo pia tä, ĩ na sanöma makö thama hö̃töo kitäö! 41Sanöma sa kupaso noai, ĩ sanö ipa ãju sa töpö simökö nö, sanöma töpö na sa kaikanamo wi, ĩ ha sa töpö simököma, ai töpönö wanisala tä thaa sinomo wi, ipa ãju töpönö ĩ töpö uköpali kitäö! Ai töpö waninö wanisala tä thaa tamomaö ha, ai töpönö wanisala tä thaa pala naioolö kuköma, ai töpö waninö wanisala tä thaa tamoma noai, ipa ãju töpönö ĩ töpö wani uköa naipali kitäö! 42Ĩ töpö pewö uköpalö nö, koa taka pata hili wi ĩ taka pata ha ĩ töpö säsäki kitäö! Ĩ taka pata ha töpö säsäki wi, ĩ ha ĩ töpö ö̃köpalo opaö, töpö halilimo opaö, ĩ na ĩ töpö kua kuki kitäö! 43Ĩ tä, Teusö a thapo wi ĩ töpö toita asai, ĩ töpö mömomö toita apö asa kitäö! Kama töpö hai ĩ pö̃ Teusö a kaikanamo polali hamö, ĩ ha ĩ töpö wakala apii töpö kua asakö laso kitäö! Pili motokö sii wakala kui na, ĩ na ĩ töpö wakala kua hö̃töo kuki kitäö!‑ ĩ na Jesus a kuu nö, ‑Sa kai a hua pi topa totilai, ĩ pö sömöka taa totiki nö, ta hini totioheö!‑ ĩ na a kuuma.
Oto tä na wa pi wasiso kua wi na, ĩ na Teusö a na wa pi wasiso kua naiopöö!
44Ĩ na a kuu nö, ‑Pölösö hamö oto tä patilia tä, ai tänö ĩ oto tä talali wi ĩ tä topa kule na, ĩ na Teusö a kaikanamo wi, ai tänö ĩ tä talalöma, ĩ na ĩ tä topa kua hö̃töa. Ai tänö ĩ oto tä talalö nö, a pi mönaha apa salo, ĩ oto tä patilia kõa soataiki nö, a hua kõa soatalolö nö, ai töpö na kama hai ĩ wani tökö pewö totoki. Ĩ wani tökö noa na sitipa pewö pata tälö nö, ĩ sitipa kökö na oto tä patilile, ĩ tä uli täa nömöa soatali.
Masulu a noa sati ipii ĩ masulu a talalö noai ĩ ta
45-46Ĩ na tä kua tä, masulu pö täa sinomo wi ĩ anö masulu a noa sati ipii, ĩ masulu petola a hilo wi, ĩ masulu a talalö nö, ĩ masulu a pi ipa salo, a hua kõo soatalolö nö, kama hai ĩ wani tökö pewö totokö nö, ĩ wani tökö noa na ĩ masulu a noa apii ĩ a masulu täa soatalöma. Masulu a noa sati ipii, ai tänö ĩ tä pi ipa kua wi na, ĩ na sanöma töpö na Teusö a kaikanamo wi, ĩ na ĩ wa tä pii kua naiopököö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Salaka kökö wanisalai kökö hosa pasilö noai ĩ uni ta
47Ĩ na Jesus a kuu nö, ‑Kosoto u pata ha wahi tökö pata säsäha nö, salaka kökö hiki kua wi na, ĩ na sanöma töpö na Teusö a kaikanamo kuki wi ĩ na ĩ tä kua hö̃töoö. Sanöma töpönö wahi tökö patanö salaka kökö hiki tä, ai salaka kökö toitai a hikii, ai salaka kökö wanisalai kökö hiki naioö, ĩ na tä kuaö. 48Wahi tökö pata matia apa ha, kosoto u kasö hamö salaka kökö pi läkälölö nö, töpö loiki nö, ĩ salaka pö hilapa seleko soataö. Solai a ha salaka pö toita apii ĩ pö, tolo, salaka pö wanisala pasii pö hosa pasia soa pätali, ĩ na salaka pö thamaö. 49Ĩ na salaka pö sokapa thama wi na, waiha hi masita tä uli mapo pia tä, ĩ na sanöma töpö thaa soka hö̃töpali kitä. Waiha ãju töpö hulolö nö, sanöma töpö toitai ĩ töpö kule, ĩ ha töpö wanisala apii ĩ töpö kua tikilia naine, ĩ töpö thaa sokakö nö, 50koa taka sopi pata hili pole ha, ĩ taka pata ha töpö wanisala apii ĩ töpö säsäa pasiki kitäö! Ĩ ha ĩ töpö ö̃köpalo opatii, töpö halilimopalo opatii, ĩ na ĩ töpö kua kuki kitäö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Huki tute ta wäsä naio wi ĩ ta
51Ĩ na Jesus a kuu nö, ‑Sa ta wäsätihe, ĩ ma ta hinini ke?‑ ĩ na kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö na Jesus a kuu ha, ‑Awai. Sama ta hinini keheö!‑ ĩ na töpö kuu hö̃töoma.
52Ĩ na töpö kuu ha, Jesus aiki, ‑Önö kutenö, Moisés a kai wäsä sinomo wi ĩ a waninö kamisa kai a hua sinomo kuiki nö, Teusö a kaikanamo wi, ĩ tä pi ipa kuköma, pata tänö wani tä thapo opa wi ĩ pata tä kui na ĩ na ĩ a wani kua hö̃töpasoö. Pata tä hai, satehe epii kama hai ĩ wani tökö pata titile, ĩ ha pata tänö ai wani tä tutei tä koni, ai wani tä hote epii tä kõa naini, ĩ na tä kuaö. Ĩ na tä kua kua wi na, Moisés a kai wäsä sinomo wi ĩ anö Jesus sa thapo wi ĩ na ĩ a kua hö̃töoö. Sutu upa Moisés a kuu noai ĩ ta wäsäö, huki Jesus sanö tute sa ta wäsä nömöne, ĩ ta wäsä naioö, ĩ na ĩ a kuaö‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Kama hai ĩ töpönö Jesus a hini wani ipii ĩ ta
53Ĩ na tä kua tä, Jesus anö uni ta wäsä matalo nö, a kopölöma. 54A kopolö nö, juteu töpö kokamo sinomo wi ĩ a sai pata ha juteu töpö pi hatukamatima. Ĩ töpö pi hatukamati ha, ĩ töpö aiki, ‑Kilatiha. Jesus a hapalo totiatalo opatiwö. Witi hamö Jesus anö ta hinimö kua tasoma? Wi na a kuati nö, a pi hatukua totia asapasoma? Salia wi ĩ tä matamani, sai töpö wasuli, ĩ na Jesus a kua asatio nö kiliawö. Wi na a kuati nö, tä aipöama taö öpaö? 55Jesus a hai, hii ti na a kalipalo sinomoti wi, ĩ pelupö a päwö. Kama pöpönö a hai, ĩ Maria a. Tiago, José, Simão, Jutasö, ĩ na töpö kui, ĩ töpö kule, Jesus a hai ĩ poose töpö päwö. 56Kamakö na ai suö töpö kua naine, Jesus a hai ĩ pese töpö päwö. Witi hamö Jesus a kutiki nö, tä aipöama taö öpa kuköma?‑ ĩ na töpö kupalotima.
57Ĩ na töpö kupaloti nö, Jesus a hini wanio opama. A hini wanio opaö ha, Jesus aiki, ‑Teusö a kai wäsä sinomo wi, tiko hamö a wäo tä, ĩ tiko töpönö ta hini pi topa apa asa kitä. Kama hai ĩ tä uli ha töpö pilile, ĩ töpö, kama ai töpö sai, ĩ na kilii töpönö ĩ a kai a hini wani ipö pasi kitä‑ ĩ na Jesus a kuuma.
58Ĩ na a kuu ha, Jesus a sai pö ha töpö kuo noai, ĩ töpönö Jesus a hini wani ipii, ĩ töpö aiki, ‑Jesus a pitili‑ ĩ na ĩ töpö pi kuu totio mi ha, ĩ tä uli ha Jesus anö tä aipöama totio pasio maama.
14João Pasisöta a olai wani päpalö noai ĩ ta
1Ĩ na tä kua tä, Jesus a kuati noai, Etoosisö kaikana tänö ĩ ta hini nö, 2kama hai ĩ töpö kalipalama wi ĩ töpö na, ‑Jesus a hai, ĩ João Pasisöta sa säpamanö noai, ĩ aiki. A nomawö maaki, a temöa kõo hãtosomakö. Önö kutenö, Jesus a lotete epö salo, tä aipöamatiwö‑ ĩ na Etoosisö a pata kuuma.
3-4João a säpalö noai, ĩ na ĩ tä kuama: Etoosisö a patanö poose Filipe a hai ĩ pusopö Etoosisösoma a täa lälöma. A täa läli ha, João Pasisöta aiki, ‑Wanisala. Au hoose hai ĩ pusopö a täa läli wi, ĩ tä wanisala. “Hoose hai ĩ pusopö a thama läo tihöö!” ĩ na Moisés anö nö patapö töpö noa thamaö!‑ ĩ na João a kuu totiatalotima. Ĩ na a kuu ha, Etoosisö a pata hĩsolo nö, João a õkapamanö nö, a titiköma. 5A säpama pi topa apama maaki, juteu töpö aiki, ‑João anö Teusö a kai wäsä sinomo wi ĩ a. A totiatalo opawöö!‑ ĩ na ĩ töpö kupalotima kutenö, ĩ töpö na Etoosisö a pata kili ipama.
6Ĩ na tä kua tä, Etoosisö a pata thapalö noai, ĩ tä wakala ha kõwö, Etoosisö a patanö töpö kai iapaloti pole, ĩ töpö pewö lole, ĩ ha Etoosisösoma a hai ĩ pete a paöatima. A paöati nö, Etoosisö a pi pata mönahapalama apatima. 7A pi mönahapalo opa salo, ĩ moko tä na Etoosisö a pata aiki, ‑Kamisa na a nako läoö! “Wa nakoö ha, sa tä totoa hö̃töki kitäö! Pitili sa” ĩ na sa kuu totia kuleö!‑ ĩ na a pata kuuma.
8Ĩ na a pata kuu ha, pete a na pöpönö aiki, ‑João Pasisöta a he wani nakalöö!‑ a kuu ha, Etoosisö a pata na ĩ moko tä aiki, ‑Huki pötaatua na João Pasisöta a he wani titiki nö, a he pi wani piho soataö!‑ ĩ na a kuuma.
9Ĩ na moko tä kuu ha, Etoosisö a pi ota apöpasoma maaki, töpö lole, ĩ töpö sömöka pewö tala tä, ‑Wa tä naka wi, ĩ sa tä totoa totia hö̃töki kitäö!‑ ĩ na a kuu waikioma kutenö, ĩ moko tä na, ‑Ö̃kö. Awai‑ a kuu nö, 10‑Titita wi a sai ha João a titilati, ĩ a olai päpalötöö!‑ ai töpö noa thaö ha, 11João a titio pa a olai wani päa soapalöma. A olai wani päa soapalö nö, pötaatu a na a he wani titiki nö, a he kai wani waloa kõikiso nö, moko tä na a he pi wani totoköma. A totoki ha, moko tänö pöpönö a wani na a he pi wani totoa toleköma. 12João a säpali ha, João a kai a hua sinomoti noai, ĩ töpönö ta hini nö, töpö hulolö nö, pili a sai wani konötö nö, thaka taka hamö pili a sai titia pasiköma. Pili a sai titia pasiki nö, töpö kopolö nö, Jesus a na ĩ ta wäsäma.
Ĩsa ãi, salaka kökö, ĩ na tökö pala thamanö noai ĩ ta
Marcos 6.30-44; Lucas 9.10-17; João 6.1-14
13Jesus anö ĩ ta hini nö, kutiata a na a titia soataiki nö, sanöma töpö pilio maa pamö a pi hua soasolöma. A pi huulö tä, ‑Kosoto u pata ha Jesus a pi pökatö kimani‑ ĩ na tä kuu wi, sai pö selekei sai pö ha töpö satehe epii töpö kulati, ĩ töpönö ĩ ta hini nö, töpö hua soalolö nö, Jesus a na piliso hamö ĩ töpö hua haia soasolöma.
14Ĩ na tä kua tä, Jesus a söposöpalo nö, satehe epii töpö hila läo pa töpö möö nö, ĩ töpö na a pi honipoma. A pi honipo salo, töpö salia apa wi ĩ töpö toa komanöma. 15Ĩ töpö toa komanö nö, tä wisasoö ha, Jesus a na kama kai a hua sinomo wi, ĩ töpö ekuiki nö, ‑Tä wisa waikileö! Hisa ha ai töpö pilia maneö! Hi töpö satehe epii töpö oi salo, ki hamö sai pö kuo sololo kulali hamö töpö simönöö! Töpö simönöma, sitipa kökö ha kama töpö hai ĩ nii tä tälöpöö!‑ ĩ na Jesus a na töpö kuuma.
16Ĩ na töpö kuu ha, Jesus aiki hö̃töwö, ‑Naiö! Hi sa töpö simöa mai kitäö! Hi töpö na kamakönö nii ma tä totoaköpököö!‑ ĩ na Jesus a kuu hö̃töoma.
17Ĩ na Jesus a kuu ha, ‑Hö. 5 ĩsa sama ãi po sisa kule. Polaka apii salaka sama kö po naia kule‑ ĩ na töpö kuuma.
18Ĩ na töpö kuu ha, ‑Ĩ ĩsa ãi, salaka kökö, ĩ na tökö kui tökö pihoö!‑ ĩ na Jesus a kuu nö, 19töpö satehe epii töpö sototole, ĩ töpö na, ‑Sĩsi tä na pö loikiö!‑ ĩ na a kuu nö, ĩ 5 ĩsa ãi, polakapi salaka kökö, ĩ na tökö täa thalö nö, hi tä hẽtu hamö a mamo teteiki nö, ĩ nii tä wai na, ‑Aitaköö! Teusö wanö hi nii wa tä totopi keö!‑ ĩ na Jesus a kuuma. Ĩ na a kuu nö, ĩsa ãi, salaka kökö, ĩ na tökö kui tökö nakasima soatama. Tökö nakasia soatalalö nö, kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö na ĩ tä pewö totoköma. Totoki ha, ĩ töpönö, töpö satehe epii töpö lole, ĩ töpö na ĩ tä totoa tolea soatakömae. 20Ĩ tä totoa tolea soataki ha, töpö iapalo nö, töpö ösö pewö potehepalo nö, töpö pewö pötöa apölasoma. Töpö pewö pötöa waikilasoö ha, 12 wöö kökö na ĩsa ãi see, salaka kö see, ĩ na tä see titia thaköma, ĩ wöö kökö pewö lahoa totiköma. 21Ĩ nii tä oa noai, satehe epii töpö kuoma. 5.000 wano töpö, suö töpö, ulu töpö, ĩ na töpö kui töpö sateo opama.
Maa tuu hösöka hamö pili a konona aminö Jesus a huu noai ĩ ta
22Ĩ na tä kua tä, Jesus anö, ‑Pökatö hamö kutiata hamö pö pi huulöö! Hi töpö satehe epii töpö kule, ĩ töpö na, “Pö kõa pasia hailolöö!” ĩ na sa kuu pasio pia kuleö!‑ ĩ na kama kai a hua sinomo wi, ĩ na ĩ töpö noa thama. 23Ĩ na töpö noa thaa nö, töpö kua sototoa haile, ĩ töpö na, ‑Pö kononöö!‑ a kuu nö, samii Teusö a na a hapalo pia salo, heuma tä hamö a hulasolöma. A hulolö tä, tä wisasoma, heuma tä ha samii Jesus a kuoma. 24Ĩ tökö soatawö, pai hamö kosoto u mötali pata ha kama kai a hua sinomoti wi ĩ töpö pi kaläa pasisolöma. Ĩ hamö ipoko ta pata lotete epö salo, tuu pata supa supamo opaö ha, töpö pi huu tomöpo maama. 25Töpö pi huu tomöpo mi tä, mötali tä mumi ha maa tuu hösöka hamö ĩ töpö na Jesus a huu haiolöma. 26Maa tuu hösöka ha Jesus a huu pole, Jesus a kai a hua sinomo wi ĩ töpönö ĩ tä taa nö, töpö pi honipo opa nö, ‑Sai tä hãtowöö!‑ ĩ na lope epii töpö kuu lalupalo opama.
27Ĩ na töpö kuu lalupalo opaö ha, Jesus aiki, ‑Pö pi honipo opati tihöö! Kamisaö! Pö pi topaikiö!‑ ĩ na a kuuma.
28Ĩ na Jesus a kuu ha, Pedro aiki, ‑Jesus ai. Kawa pasi kutenö, “Maa tuu hösöka na a hutaki solöö!” ĩ na kamisa na ĩ na a kuu!‑ ĩ na Pedro a kuuma.
29Ĩ na a kuu ha, ‑Hapo‑ Jesus a kuu hö̃töoma. Ĩ na a kuu ha, Pedro a ithotalo nö, maa tuu hösöka na Jesus a na a hua soatasolöma. 30A huulö tä, ‑Ipoko ta pata kua nö kilia saiö!‑ ĩ na Pedro a pi kuu nö, a kilia apölo nö, a mãi õho pia tä, ‑Jesus a pata! Sa kõa haitalöö!‑ a kuuma.
31Ĩ na a kuu ha, Jesus a poko totoa soatalo nö, Pedro a hua kõa soatalöma. Ĩ na tä kua tä, ‑Kamisa na wa mamo teteo totio mi salo. “Jesus a lotete epö salo, sa mãi õho mai kitäö!” wi na wa pi kuu salo, ĩ na wa pi kuu mi?‑ ĩ na Jesus a kuuma.
32Ĩ na tä kua tä, kutiata a na Jesus a, Pedro a, ĩ na kilii töpö titia kõköma, ĩ ha ipoko ta pata maa kõa soatasoma. 33Ipoko ta pata maa kõa soatasoö ha, Jesus a kai a hua sinomo wi ĩ töpö aiki, ‑Jesus ai. Teusö ulupö wa totiwöö!‑ ĩ na töpö kupalotima.
Sienesaté tä uli ha töpö toa komanö noai ĩ ta
34Ĩ na tä kua tä, töpö pökatölolö nö, Sienesaté tä uli hamö töpö waloki ha, 35Jesus a taa konani salo, ĩ tä uli pewö hamö töpö salia apa wi ĩ töpö pewö na, ‑Jesus a huu kulaliö!‑ ĩ na ai töpö kuu hätäpotima. Ĩ na töpö kuu ha, Jesus a na töpö satehe epii töpönö töpö salia apa wi ĩ töpö kai hulasolöma. 36Töpö kai hulolö nö, Jesus a na töpö kai waloikitö nö, ‑Jesus ai. Hi töpö salia apa wi, ĩ töpönö au haloi ösö kasö höpöa päopö?‑ ĩ na töpö kupalotima. Töpö kupalotima, töpö salia wi ĩ töpönö Jesus a hai ĩ haloi ösö höpöa noai, ĩ töpö toa kõo soatalasoma.
15Töpö holisi Teusömo päo wi ĩ ta
1Ĩ na tä kua tä, patiseu töpö, Moisés a kai a wäsä sinomo wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui, Jetusalẽi tä uli hamö töpö kuoma, Jesus a na ĩ töpö walokö tasoma. 2Töpö waloikitö nö, Jesus a na töpö wäo nö, ĩ na töpö kuuma: ‑Pata töpö aiki, “Makö ami sanumo paio mai ha, pö ia soa päatalo tihöö!” sutu upa ĩ na pata töpö kuu sinomoma kutenö, ola samakö ami sanumo paio mai ha samakö ia soa päatalo mai kitä maaki, kawa kai a hua sinomoti wi ĩ töpönö pata töpö kai a hini mi ipö. Töpö ami sanumo paio mai ha töpö ia soa päatalotiwö‑ ĩ na töpö kuuma.
3Ĩ na töpö kuu ha, Jesus aiki hö̃töwö, ‑Teusö anö makö noa thaa noai, ĩ ma ta hini totio mai, pata töpönö makö noa thaa tolea nömöa päle, wi na makö pi kuu salo, ĩ ma ta hini pasio päoö? 4Pi naka. Ĩ na Teusö a kuuma. “Au hao a, au nao a, ĩ na töpö kui töpö a hini totioö! Wa töpö pi ipa nö, wa töpö pasilipopököö!” ĩ na a kuu nö, “Au hao a, au nao a, ĩ na töpö kui töpö na wa hapalo wanisala apaö ha, ai töpönö wa säpalöpököö!” ĩ na Teusö anö sanöma makö noa thama. 5-6Ĩ na makö noa thama maaki, kamakö aiki, “Au hao a, au nao a, ĩ na töpö kui, wani tä na ĩ töpö honimo kule maaki, kawa aiki, ‘Hapa. Napa. Hi ipa wani tä kule, Teusö a na ĩ sa tä totoa waikiköma kutenö, wani tä na makö pasilipo mai kitäö!’ ĩ na wa kuu wi, ĩ tä topa” ĩ na pata makö kuu wanisala apawö. Ĩ na makö kuu ha, Teusö ma kai a hini totio mai, kama makönö ai ma töpö noa thaa päo wi, ĩ ma ta hini sapa pi topa apa päoö. 7Makö holisimo opatiwö. Sutu ha Isaías a patanö makö a kateha totioma. Kateha noai, ĩ ta pitilia apa. Ĩ ta kateha noai ĩ tä sãököpalö nö,
8“Ĩ töpö aiki, ‘Teusö a toita apö. Teusö sa pi ipaö’ ĩ na pili töpö kainö töpö ku upa sai maaki, pili töpö õsinö Teusö a pii totio mi.
9Holisii töpö Teusömopalo päoö. Teusö a kuu wi ĩ ta wäsä totio mai ha, ai sanöma töpö pi saimo nö, töpö kuu päo wi ĩ ta wäsä pasio päoöe”
ĩ na tä kuu wi, Isaías a patanö tä sãököpalöma‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Nii tänö wa saliama mai kitä
10Ĩ na Jesus a kuu nö, töpö satehe epii töpö nakalö nö, uni ta wäsä nö, ‑Ĩ makö pewönö sa hini totioheö! Pö pi hatukuikiö! 11Wa ia tä, pili wa kai ha nii tä keo wi, ĩ tä niinö wa saliama mai kitä. Pili wa kainö wa hapalo wanisala wi, ĩ tänö wa saliama päoö‑ ĩ na Jesus a kuuma.
12Ĩ na Jesus a kuu ha, Jesus a kai a hua sinomo wi, Jesus a na ĩ töpö ekua ateiki nö, ‑Jesus ai. Wa kuuhe, hi patiseu töpönö ĩ ta hininö nö, töpö hĩsoso ke. Ĩ wa tä taö kule?‑ ĩ na töpö kuuma.
13Töpö kuu ha, Jesus anö ai uni ta wäsä kota nö, ‑Hi tä hẽtu hamö ipa hao a kulali, ĩ anö ösö töa maa noai, ĩ ösö uköpalö nö, ösö hosali kitä‑ ĩ na a kuuma. ‑Ĩ ösö uköa thapali wi na, ĩ na patiseu töpö thapali kitäö!‑ ĩ na Jesus a pi kuu salo, ĩ na a kuuma.
14Ĩ na a kuu nö, ‑Ĩ töpö na pö pi honipo tihöö! Ĩ töpönö tä tapa mi ipö sai maaki, ĩ töpönö ai töpö poko tutuapala sinomotii. Tä tapa mi ipii ĩ anö ai tänö tä tapa mi nai soatai, ĩ a poko tutuapalaö ha, thaka taka na polakapi ĩ töpö pewö kea soataki kitä‑ ĩ na Jesus a kuuma.
15Ĩ na Jesus a kuu ha, Pedro aiki, ‑Uni wa ta thaa somahe, wi na ĩ ta kuu totio ke?‑ ĩ na a kuuma.
16Ĩ na a kuu ha, ‑Ai töpö pi hatuku mi kui na, ĩ na makö pi hatuku mi kuö naiwö‑ ĩ na Jesus a kuu nö,
17‑Pili wa kai ha nii tä keo wi, pili wa pösömö ha ĩ nii tä kuiki nö, tä hasua tolea soataiki nö, sii tä kupasoö. 18Ĩ na tä kua tä, pili wa õsinö wa pi kutipole, waiha pili wa kainö ĩ wa ta kateha pole, ĩ tänö wa saliamaö. 19Hiopö tä na pili wa õsi sai pi tapoa paiki nö, waiha pili wa sainö hiopö wa tä thaa nömöki. Ai wa tä säpali, tiko wa tä suö nö thaö, wa tä suö thapo mane maaki, ĩ wa suö nö thaö, wani tä na wa thomömoö, wa hapalo holisimo opaö, ai wa tä kateha wanisala apaö, pili wa õsi pi tapomo paio noai, waiha ĩ wanisala wa tä thaa totihoö, ĩ na wa kua pasitio wi, ĩ wa sai wani kua pasipasoö. 20Wa õsi pi tapopalo opati wi, ĩ tänö wa saliama opimo totiki. Pili wa ami sanumo paio mai ha, nii wa tä oa wi, ĩ tänö wa saliama pasio mai kitä‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Kanaã tilisoma tä
21Ĩ na tä kua tä, Situ tä uli, Sitõ tä uli, ĩ na tökö uli kui tökö uli na Jesus a hua konasolöma. 22A waloikitö nö, ĩ tä uli ha ai kanaã tilisoma tä kule, Jesus a na ĩ a suö ekuiki nö, lope epii a hapalo nö, ‑Pata täö! Kawa hai, Davi wa ola. Kamisa na wa pi honipo mi salo! Sa pasilipalöö! Ipa thäwö na pe epii sai tä sapäko opa pasitia saileö!‑ ĩ na ĩ suö tä kuuma. Ĩ suö tä hai, isöhaeusoma tä mai kitä maaki, ĩ na Jesus a na ĩ na ĩ a suö kuuma. 23Ĩ na a kuu kule maaki, Jesus a huo maama.
Ĩ na tä kua tä, Jesus a kai a hua sinomo wi, Jesus a na ĩ töpö ekua hö̃töiki nö, ‑Jesus ai. Kamisamakö na hi suö tä nokapalo pole, ĩ a wani lalupalo opatii. A wani pasilipalö nö, “A kopolöö!” a noa thaö!‑ ĩ na töpö kuuma.
24Töpö kuu ha, ‑Isöhaeu töpö pasi mai ĩ töpö na Teusö anö sa simöpa maama. Oweha kökö monöso noai, ĩ kökö kua kua wi na, ĩ na isöhaeu töpö kua hö̃töo wi, ĩ töpö na sa simöa sisapalöma‑ ĩ na ĩ suö tä na ĩ na Jesus a kuuma.
25Ĩ na a kuu ha, Jesus a kotö ha pili a maekonö ĩ suö tä hĩta thaiki nö, a mãi poiki nö, ‑Pata täö! Sa pasilipalöö!‑ a kuuma.
26A kuu ha, ‑Pole kökö wani na nii wa tä totoa soma mai kitä. Ulu töpö na wa tä totoa somaki. Ĩ na sa kuaö. Tiko sa töpö toma kõo paio mai kitä‑ ĩ na Jesus a kuuma.
27A kuu ha, suö tä aiki hö̃töwö, ‑Pata täö! Awai. Pitili wa maaki, ulu töpö hai ĩ nii tä nakasi paa pa pole a wani honimo nö, ĩ nii tä oa hö̃töali kitä. Pole kökö thapo wi ĩ töpö hai ĩ nii tä nakasi hila pa pole a wani honimo kua wi na, ĩ na sa kuaö. Tiko sa maaki, sa pasilipalöö! Ipa thäwö a wai toa kõo hö̃tömanöö!‑ ĩ na suö tä kuuma.
28Ĩ na a kuu ha, ĩ suö tä na Jesus aiki, ‑“Jesus a lotete epö salo, kamisa na a pi honipo opa nö, ipa thäwö a toa komani kitä” ĩ na wa pi kuu totio opawö. Önö kutenö, “Ipa thäwö a toa komanöö!” wa kuuhe, ĩ sa tä thama pia kuleö!‑ ĩ na Jesus a kuuma. Ĩ na Jesus a kuu pole, ĩ tökö soatawö, ĩ suö tä hai ĩ pete a toa soa kõtasoma.
Töpö satehe epii töpö toa komanö noai ĩ ta
29Ĩ na tä kua tä, Kaliléia tä kosoto pata hamö Jesus a hua kononö nö, ĩ tuu kasö pata ha heuma tä kule, ĩ ha a hemopasolöma. A hemopalolö nö, a loköma. 30A lotio pa töpö satehe epii töpönö ai töpö huu mi ĩ töpö, ai töpö konona wanisala apii ĩ töpö, ai töpö höpöpöi ĩ töpö, ai töpö ãkasöpö öpii ĩ töpö, ai töpö satehe epii töpö salia apa wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö hilakölö nö, Jesus a lotio pa ĩ töpö paköma. Ĩ töpö pakö noai, Jesus anö ĩ töpö pewö toa komanöma. 31Töpö ãkasöpö öpii ĩ töpö hapalo kõo, töpö konona toa kõa soatasoö, töpö huu mi ipii ĩ töpö huu kõa soataloö, tä tapa mi ipii, ĩ töpö mamo huu kõo, ĩ na töpö kuati wi, ai töpö satehe epii töpönö ĩ tä taa nö, ‑Kilatiha! Isöhaeu töpö hai ĩ pata tä Teusö a lotete epö. A totiatalo opawö‑ ĩ na ĩ töpö kutima.
Jesus anö 4.000 töpö iama noai ĩ ta
32Ĩ na tä kua tä, Jesus anö kama kai a hua sinomoti wi ĩ töpö nakalö nö, ‑Polakapi, 3 tökö mumi ha kamisa na hi töpö huu naia waikia kule. Nii tä maa waikio noaö! Ĩ na tä kuaö ha, töpö oi ipö salo, ĩ töpö na sa pi honipo kuleö! Nii sa tä totoa paio mai ha, “Pö pewö kopolöö!” sa kuu ha, piliso hamö ĩ töpö huulö pa töpö utitia apöpaso kitä‑ ĩ na Jesus a kuuma.
33A kuu ha, ‑Hö. Hi tä uli ha hi töpö satehe epii ma töpö ösö potehepama mai kitä. Tä uli pokea apöle ta pi kuu mai‑ ĩ na Jesus a kai a hua sinomo wi ĩ na ĩ töpö kuuma.
34Ĩ na töpö kuu ha, ‑Wi na kilii ĩsa ãi kua kule?‑ Jesus a kuu ha, ‑7 ãi kua päta kuleö! Polakapi salaka kökö kua naia kuleö!‑ ĩ na töpö kuuma.
35Ĩ na töpö kuu ha, töpö satehe epii töpö sototole, ĩ töpö na, ‑Masita ha pö loikiö!‑ ĩ na Jesus anö töpö noa thama.
36Töpö noa thaa nö, 7 ĩsa ãi, salaka kökö, ĩ na tökö kui tökö tälö nö, Teusö a na, ‑Hapa. Hii nii wa tä totopi keö!‑ ĩ na a kuu nö, ĩsa ãi nakasilalö nö, salaka kökö nakasia nainanö nö, kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö na ĩ tä nakasi totoaköma. Tä totoaki ha, töpö satehe epii töpö lole, ĩ töpö na tä nakasi totoa tolea soataköma. 37Ĩ nii tä totoakö noai, ĩ tä nii na ĩ töpö satehe epii töpö ösö poteha totipasoma. Töpö pötöa waikisoö ha, satehe epii, 7 wöö kökö ha ĩsa ãi see, salaka kökö see, ĩ na tä kasö pata manöka kula tä, ĩ wöö kökö konönömae. 38Töpö ösö potehepaso noai, 4.000 wano töpö kuoma. Suö töpö, ulu töpö, ĩ na töpö kui töpö satehe epii töpö ösö potehea naipasoma. 39Ĩ töpö pewö ösö potehea waikipaso noai ha, ‑Pö hua kononöö!‑ ĩ töpö pewö na ĩ na Jesus a kuuma. Ĩ na a kuu nö, kutiata a na a titiki nö, Makatã tä uli ha a hulasolöma.
16‑Kamakö na sa tä aipöama mai kitäö!‑ Jesus a kuu noai ĩ ta
Marcos 8.11-13; Lucas 12.54-56
1Ĩ na tä kua tä, Jesus a na patiseu töpö, satuseu töpö, ĩ na töpö kui töpö waloikitö nö, Jesus a wapa pia salo, ĩ na töpö kuuma: ‑Wa tä aipöama mi salo. Teusö anö tä thama taö asa wi, ĩ nasimö tä thamaö! Wa tä thamaö ha, “Teusö anö Jesus a lotetepamanöma salo” ĩ na samakö pewö kuupököö!‑ ĩ na töpö kuuma.
2Ĩ na töpö kuu ha, ‑Wisa täi ha hi tä hẽtu ha ma tä möö nö, “Hutu mosökö pata hanaha apö ha, maa tä hälä mai kitäö!” ĩ na makö kuu. 3Ĩ hena tä sai tä wa tä möö kotai ha, “Tä luöa apa manu kule, huki maa tä häläso kitäö!” ĩ na makö kuu. Hi tä hẽtu ha ma tä möö nö, “Waiha ĩ na tä kua kitäö!” ĩ na makö kuu taö öpa sai maaki, sanöma makö na tä kuati pole, ĩ ma tä möö kule maaki, “Waiha sanöma makö na ĩ na tä kua kitäö!” ĩ na makö kuu tai mi ipö. 4Huki ola makö kule, ĩ makö wanisala apatiwö. Teusö ma hosati wi, ĩ makö. Sa tä aipöama wi, kamakö na ĩ sa tä möma pasio mai kitäö! Teusö anö Jonas a aipöama noai, kamakö na ĩ nasimö sa tä möma sisa kitäö!‑ ĩ na Jesus a kuuma. Ĩ na a kuu nö, ĩ töpö taa kõkölö nö, a hua kõa pasisolöma.
‑Patiseu töpönö ta wäsä wanisala apaö‑
5Ĩ na tä kua tä, Jesus a kai a hua sinomo wi ĩ töpö pökatökö lasoma. Töpö pi motöpalo nö, ĩsa ãi täaalö maama.
6Ĩ na tä kua tä, Jesus anö uni ta wäsä nö, ‑Patiseu töpö, satuseu töpö, ĩ na töpö kui töpönö ĩsa ãi hölöma wi, ĩ nasimö tä thapo wi, ĩ tä na pö pi mosawia totikiö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
7Ĩ na a kuu ha, Jesus a kai a hua sinomo wi ĩ töpö hapalo nomöhöpaso nö, ‑Ĩsa ma ãi po mi ha a kuu ke‑ ĩ na ĩ töpö kupalotima.
8Töpö kupaloti pole, Jesus anö ĩ ta hininö nö, ‑Wi na makö pi kuu salo, ĩsa ma ãi po maa noai, ĩ ma ta katehati kule? “Jesus a lotete epö salo, nii tä totoma wi ĩ tä taö öpa kitäö!” makö pi kuu mi salo. 9Makö pi hatukupo haia mane. Satehe epii sa töpö kai kokamotipili, 5.000 töpö kua tä, töpö oi ipö tä, 5 ĩsa sa ãi nakasilalipili, ĩ ma tä taö maa hãtoa waikitasoma? Ĩsa ãi seenö wi na kilii wöö kökö matia konaso kipili? 104.000 töpö kuopili, ĩ töpö oi ipö ha, 7 ĩsa sa ãi nakasilalipili, ĩ ãi seenö wi na kilii wöö kökö matia konaso kipili? 11“Ĩsa sa ãi sai a kateha mane” makö pi kuu mai. “Ĩsa ãi hölöma wi, patiseu töpö, satuseu töpö, ĩ na töpö kui töpönö ĩ tä thapo wi, ĩ tä na pö pi mosawia totikiö!” ĩ na sa kuu alu kuleö!‑ ĩ na Jesus a kuu totioma.
12Ĩ na Jesus a kuu totioö ha, ‑Ã ãi. Jesus anö uni tä holea thaa päo ke ta o! Ĩsa ãi hölöma wi ĩ nasimö tä sai na Jesus a hapalo maa kule. Patiseu töpö, satuseu töpö, ĩ na töpö kui töpö wäo wanisala sinomo wi, ĩ tä na a hapalo totio keö!‑ ĩ na töpö pi kupaloma.
‑Teusö anö wa kaikanapalö noai ĩ waö!‑ Jesus a na Pedro a kuu noai ĩ ta
13Ĩ na tä kua tä, Sesatéia Filipe tä uli ha Jesus a hulasolöma. Ĩ hamö a waloikitö nö, kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö na, ‑Sanöma sa kupaso noai, ĩ sa na wi na ai töpö kuu kule?‑ ĩ na a kuuma.
14Ĩ na Jesus a kuu ha, ‑“João Pasisöta a nomaso noa thali, Jesus a hai, ĩ João Pasisöta a hãto soa päwö” ĩ na ai töpö kuu thaliö! Ai töpö aiki naiwö, “Elias a pata kuo noai, Jesus a hai, ĩ Elias a pata hãto päwö” ĩ na ai töpö kuu naio thali. Ai töpö aiki, “Jetemiasö a kuo noai, Jesus a hai, ĩ Jetemiasö a hãto päwö” ai töpö kuu thali. Ai töpö aiki, “Teusö a kai wäsä sinomoti noai, samii ĩ ai tä temöa konasoma, ĩ a hãtowöö!” ĩ na ai töpö kuu naio thaliö!‑ ĩ na Jesus a kai a hua sinomo noai, ĩ na ĩ töpö kuuma.
15Ĩ na töpö kuu ha, ‑Kamakö hai kini? Wi na makö kuu pasia kule?‑ Jesus a kuu ha, 16Simão Pedro aiki, ‑Teusö anö wa simönö nö, sanöma samakö na wa kaikanapalö noai ĩ wa. Teusö a temöo soatio wi, ĩ a hai ĩ pelupö wa‑ ĩ na a kuuma.
17Ĩ na a kuu ha, ‑Jonas a hai ĩ pelupö Simão ai! Wa kuuhe, ĩ pitili ta. Wa kuuhe, kawa na ai sanöma tänö ĩ ta wäsä maama. Hi tä hẽtu ha ipa hao a kupoli, ĩ anö kawa õsi na ĩ ta wäsäma. Önö kutenö, wa pi topa apa kule‑ ĩ na Jesus a kuuma.
18Ĩ na a kuu nö, ‑“Kawa hai, Pedro wa hilo. Maa ma lotete kui na, ĩ na wa lotete kuö hö̃töwö. Ĩ maa makö na sa thapo wi ĩ töpö kokamo sinomo piale, ĩ sa töpö palamani pia salo. Sai a thaa kua wi na, ĩ na ĩ sa töpö thama kua hö̃töo kitä. Sa thapo wi, Sai tä sai patanö ĩ töpö nomama pi topa kitä maaki, ipa töpö utitipama mai kitä. Ipa töpö pala totiso kitäö!” ĩ na sa kuu kuleö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
19Ĩ na a kuu nö, Pedro a na a hapalo kota nö, ‑Sa kaikanamo pole ha, ĩ ha taka holele, ĩ tä uni hãkota sinomo wi, kawa na ĩ sa tä totoki kitä. Ĩ taka uni lotototama kõo wi, kawa na ĩ sa tä uni totoa naia soaki kitä. Hi masita tä uli na sanöma töpö kule, ĩ wa töpö noa thaa nö, “Ĩ tä thama tihöö!” wa kuu tä, hi tä hẽtu ha Teusö a kupoli, ĩ aiki, “Awai. Wa kuuhe, ĩ na sa pi kuu naio waikioma” ĩ na Teusö a kuu kitä. Ĩ na tä kua tä, “Ĩ ma tä thaapököö!” sanöma töpö na wa kuu tä, “‘Awai. Sanöma töpönö ĩ tä thaapököö!’ ĩ na sa pi kuu waikioma” ĩ na Teusö a kuu kitäö!‑ ĩ na Pedro a na, ĩ na Jesus a kuuma.
20Ĩ na a kuu nö, kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö pewö na, ‑“Teusö anö Jesus a simönö nö, a kaikana totipalö noai, ĩ Jesus a” ĩ na huki ai töpö na ĩ na pö kuu hãto paio tihöö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Jesus a säpalöpö ta kateha noai ĩ ta
Marcos 8.31–9.1; Lucas 9.22-27
21Ĩ tä, ai töpönö Jesus a säpa pialai, Jesus anö ĩ ta wäsä kuköma. ‑Jetusalẽi tä uli ha sa hulasolöma, ĩ tä uli ha juteu pata töpö, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö, Moisés a kai wäsä sinomo wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpönö sa pepalama apa kitä. Sa pepalama apa nö, sa säpamani kitä. Sa säpamanö noai ha, ai tä mumi, ai tä mumi, ĩ ai tä hena tä sa temöa konaso kitäö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
22Ĩ na Jesus a kuu ha, pasökö tömö Pedro anö a nokatamanönö nö, a päsäpa nö, ‑Naiö! Wa säpamotaso maapököö!‑ ĩ na Pedro a kuu soatasoma.
23Ĩ na Pedro a kuu ha, Jesus a öpa nomöhötalo nö, Pedro a na, ‑Mi hamököö! Sai tä sai pata kua wi na, ĩ na wa kua naia kule. Kamisa na Teusö aiki, “Ĩ na wa kua kitäö!” ĩ na Teusö a kuu waikioma maaki, “Ĩ na wa kua maikiö!” ĩ na wa kuu pikile. Teusö a pi tapomo kua wi na, ĩ na wa pi tapomo kua mane. Sanöma töpö pi tapomo kua päo kua wi na, ĩ na wa kua kule‑ ĩ na Pedro a na Jesus a kuuma.
Jesus a na wa nokapalo pi topa tä, ĩ na wa kuapökö
24Ĩ na Jesus a kuu nö, kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö na, ĩ na a kuuma: ‑Kamisa na wa nokapalo pi topa salo, “Jesus anö sa simöa wi ĩ sa tä pii mi” ĩ na a pi kuu tihöö! “Kama sa pi saimo nö, sa kua pi topa päo wi, ĩ sa tä pii mi” ĩ na wa pi kuupökö. “Sa puko pi topa kule maaki, ‘Ĩ na wa kua maikiö!’ ĩ na Teusö anö sa noa thaö ha, ‘Awai’ sa kuu hö̃töo kitä” ĩ na a pi kuu totioö! “Jesus a na sa noka tä, ai töpönö hii ti pakalai ti ha sa peama pi topa kitä maaki, sa noka satia apa kitä” ĩ na a pi kuu totioö! Kamisa na wa nokapalo totia tä, ĩ na wa kuapököö! 25“Jesus sa kai a hini wani ipö saiö! Sa pea päo matimöö!” wa pi kuu kuköma, waiha wa pea totio kitä. Ĩ na tä kua tä, “Huki sa pea kitä maaki, Jesus sa hini pi topa satia apa kitäö!” wa pi kuu kuköma, waiha wa pea mai kitä. Wa pi topapalo soatio kitäö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
26Ĩ na a kuu nö, ‑Hi tä uli pewö hamö wani tökö kupai, ĩ wani wa tökö pewö tälöma maaki, wani wa tökö pewö tälö nö, wa nomasoö. Wa nomano nö, töpö pea mapo mai, ĩ tä uli ha wa õsi hulolö nö, wa pea soatioö. Ĩ na wa kua salo, “Aitaköö!” ĩ na wa kuu kitä ta o? Teusö tä uli ha wa konasolö wi, ĩ tä noa na ĩ ka pi tä totoköpö takö? Au wani tökö kua apa kule maaki, ĩ wani wa tökö pewö totoki kitä maaki, ĩ wani tökö noa na Teusö tä uli ha wa koonö mai kitäö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
27Ĩ na Jesus a kuu nö, ‑Sanöma sa kupaso noai, ipa hao na ĩ sa kõa paipolö nö, Teusö anö kama hai ĩ töpö simöta wi, waiha ĩ ãju sa töpö kai huu kõo kitä. Sa huu kõa tä, ipa hao a toita apö, a lotete epö, a wakala apö, ĩ na ipa hao a kui na, ĩ na sa kuöö! Sa huu kõa tä, sanöma töpö pewö kuati noai, ĩ töpö na ĩ sa tä noa totoma kitäö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
28Ĩ na a kuu nö, ‑“Sanöma sa kupaso noai, sanöma makö na ĩ sa kaikanamo totio kitä. Ai makö noma paio mai ha, sa huu kõo nö, sa kaikanamo totio wi, ĩ ai makönö ĩ ma tä tapa kuki kitäö!” ĩ na kamakö na sa kuu pitilimo opa kuleö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
17Moisés, Elias, ĩ na kilii töpö na Jesus a noimo noai ĩ ta
1Ĩ na tä kua tä, 6 tökö mumi kui tökö mumi hasua kutalo nö, maa makö ösöa apöpoli, ĩ makö pata hamö Jesus anö Pedro a, Tiago a, Tiago a hai ĩ poose João a, ĩ na kilii töpö kai hemoa asapasolöma. 2Töpö kai hemoa asapalolö nö, Jesus a aipöa apöpaso lasoma. Pili motokö sii wakala kui na, ĩ na pili a moikömö wakala kupaso lasoma. Sii hili wi ĩ tä ausi kui na, ĩ na kama hai ĩ haloi ösö ausi kupasoma. 3Ĩ ha polakapi töpö tapamonaso lasoma. Moisés a pata, Elias a pata, ĩ na kilii, sutu upa ĩ töpö nomasoma maaki, ĩ hamö töpö tapamonaso lasoma. Ĩ töpö tapamonaso laso noai, Jesus a na ĩ töpö hapalotima. 4Töpö hapaloti tä, Pedro aiki, ‑Jesus a pata! Hisa ha makö huu pole, ĩ tä topa apa kuleö! Au sai sa pakita thaki, Moisés a hai ĩ sa sai pakita thaki, Elias a hai ĩ sa sai pakita thaa naiki, ĩ na sai kökö pakita kui sa kö sai thakö? “Awai. Kökö sai thakö” wa kuu ha, ĩ sa kö sai thaki kitäö!‑ ĩ na Pedro a kuuma.
5Ĩ na Pedro a kuu soala tä, töpö öpale, ĩ ha ilasi tä pata wakala apii tä pata kea totia soatakö solöma. Ilasi tä pata kekö noai, ĩ tä mötali ha ta hapalo nö, ‑Mi a öpale, ipa ulu sa pi ipa wi ĩ a. Ĩ a na sa pi mönaha apa. Ĩ ipa ulu a hiniheö!‑ ĩ na ta pata kuuma.
6Ĩ na ta pata kuu ha, Pedro a, Tiago a, João a, ĩ na töpö kui töpönö ĩ ta hininö nö, töpö kilia apölo nö, töpö kea soatalo nö, masita tä uli ha töpö paa mãi popaköma. 7Töpö kili ipa pola nö, töpö paa pa Jesus a ekuiki nö, töpö höpöa nö, ‑Pö öpa kopaloö! Pö kilipalo tihöö!‑ ĩ na a kuuma.
8Ĩ na a kuu ha, töpö paa noai, ĩ töpö mamo huu nonoa kotasoma maaki, Moisés a pata, Elias a pata, ĩ na kilii töpö tapa kota maama. Samii Jesus a öpa tapa sisama.
9Ĩ na tä kua tä, töpö timö koonö tä, Jesus aiki, ‑Sa aipöpasopi, ĩ ma tä tapapi, ĩ ta wäsä maikiö! Sanöma sa kupaso noai ĩ sa nomaso kitä maaki, sa temöa konaso kitä. Sa temö kõo paio mi tä, ma tä tapapi, ai töpö na ĩ ta wäsä tihöö!‑ ĩ na Jesus anö töpö noa thama.
10Ĩ na Jesus anö töpö noa thaö ha, Jesus a kai a hua sinomo wi ĩ töpö aiki, ‑Moisés a kai wäsä sinomo wi ĩ töpö aiki, “Teusö anö a simöpa piale, ĩ a kaikanamo paio mai ha, Elias a pata waloa somakö solö kitäö!” ĩ na töpö kuu kule. Wi na töpö pi kuu salo, ĩ na töpö kuu kule?‑ ĩ na töpö kuuma.
11Ĩ na töpö kuu ha, ‑Awai. Elias a pata waloa somakö solö kitä. A pata waloa somakiso nö, tä pewö totimani kitäö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
12Ĩ na a kuu nö, ‑“Elias a pata waloa waikikömaö!” kamakö na ĩ na sa kuu kule. A waloa waikiköma maaki, ai töpönö a tai mio opama. Ĩ töpönö ĩ a na wanisala tä thaa pi topa apa noai, ĩ wanisala tä thamae. Ĩ a na wanisala tä thaa kua noai na, ĩ na sanöma sa kupaso noai, ĩ na ĩ töpönö ĩ na ĩ sa peama thama hö̃töo kitäö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
13Ĩ na a kuu ha, Jesus a kai a hua sinomo noai ĩ töpö aiki, ‑Ã ãi. Jesus anö João Pasisöta a kateha totia kule ta o. Elias a pata kua kua noai na, ĩ na João Pasisöta a kua hö̃töoma‑ ĩ na töpö pi kuuma.
Ulu tä saliama sinomo noai, Jesus anö ĩ sai tä hosa konö noai ĩ ta
14Ĩ na tä kua tä, töpö timöpalo nö, satehe epii töpö kokamo polakili, ĩ töpö na Jesus anö töpö kai waloa kõkö kölöma. Töpö kai waloköma, ĩ tä, Jesus a na ai tä waloa läiki nö, ‑Jesus a hai ĩ kaikana tä sai‑ ĩ na a pi kuu salo, masita tä ha pili a maeko hĩta thaiki nö, a mãi poiki nö, 15‑Jesus Kaikana ai. Ipa ulu a na wa pi honipo nö, a wai pasilipalöö! A wai polemoö, waiha a polemo kotaö, waiha a polemo kotaö, ĩ na a wai kua sinomoö. Pe epii a polemo kutenö, koa taka na a kepi, maa u ha a kepasoö, ĩ na a wai kua sinomoti saiö! 16Kawa kai a hua sinomo wi ĩ töpö na sa wai möma waikio kipii maaki, ĩ töpönö ipa wai toma kõo tai mioma‑ ĩ na pö̃ a kuuma.
17Ĩ na pö̃ a kuu ha, Jesus aiki, ‑“Jesus a lotete epö” ĩ na makö pi kuti mi salo. Makö tomöpo mai ĩ makö. Kamakö na sa kupaloti naio köna, “Jesus a lotete mai kitäö!” makö pi kupalo satia apati pola pi‑ ĩ na Jesus a kuuma. Ĩ na a kuu nö, ‑Au ulu a hilapasoö!‑ ĩ na a kuuma.
18Ĩ na a kuu ha, pö̃ anö kama hai ĩ ulu a hila hö̃tötakö solöma. Jesus a na a hilatakö solö ha, ĩ ulu a wai na sai tä sapäkoti pole, Jesus anö ĩ a noa thama. A noa thaö ha, ĩ sai tä kõa soatasolöma. Sai tä konasolö wi, ĩ tökö soatawö ĩ ulu a toa kõo soatasoma.
19Ĩ na tä kua tä, waiha ai töpö kua mai ha, Jesus a na kama kai a hua sinomoti wi, ĩ töpö hapalo nö, ‑Wi na samakö pi kuu salo, sai sama tä hosa tai mio kipii?‑ ĩ na töpö kuuma.
20Ĩ na töpö kuu ha, ‑“Teusö anö makö pasilipali kitäö!” ĩ na makö pi kuu mosai mi kutenö. “Mosötahata mo wani ipii kui na, ĩ na wani ipii makö pi kuu kua nö, ‘Teusö anö makö pasilipali kitäö!’ ĩ na makö pi kuu tä, hi maa makö öpale, ĩ makö na makö hapalo nö, ‘Tiko hamö a öpa nömökötöö!’ ĩ na makö kuu ha, tiko hamö hi maa makö öpaamö kua nömökö taso kitäö! ‘Teusö anö makö pasilipali kitäö!’ makö pi kuu totia tä, ‘Ĩ nasimö sa tä thama tai mi ipö’ ĩ na makö kuu wi tä kua mai kitäö!” ĩ na kamakö na sa kuu kuleö! Sa holisi mai kitäö!‑ Jesus a kuuma. 21[Ĩ na a kuu nö, ‑Nii ma tä oa paio mai ha, Teusö a na makö hapalo paio mai ha, ĩ na makö kua mi tä, ĩ nasimö sai ma tä hosa mai kitäö!‑ Jesus a kuuma.]
‑Ai töpönö sa säpali pia salo‑ Jesus a kuu kõo wi ĩ ta
22Ĩ na tä kua tä, Kaliléia tä uli pata hamö Jesus a, kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö kokamo tä, Jesus aiki, ‑Sanöma sa kupaso noai, ai tänö ĩ sa namo simököma, 23sa säpali kitä. Sa säpali kitä maaki, 3 tökö mumi kuto tä sa temöa konaso kitä‑ ĩ na Jesus a kuuma. Ĩ na a kuu ha, kama kai huati wi ĩ töpö pi honiha apölasoma.
Salaka a kai ha sitipa talalö noai ĩ ta
24Ĩ na tä kua tä, Kapahanaũ tä uli ha ĩ töpö kopölöma. Töpö kopölöma, Teusömo wi a sai ha sitipa kökö titita wi, ĩ tä inama pewö hamö juteu töpö na ai töpönö ĩ kökö sitipa naka sinomo noai, Pedro a na ĩ töpö waloiki nö, töpö hapalo nö, ‑Teusömo wi a sai ha sitipa kökö titita wi, au Jesus pata tänö ĩ ai kökö totoa naia hãtoki kitä?‑ ĩ na töpö kuu ha, 25‑Awai‑ ĩ na Pedro a kuu hö̃töoma.
Ĩ na Pedro a kuu nö, sai a na a lisitasoö ha, Pedro a na Jesus aiki, ‑Simão ai. Wi na wa pi kuu kule? Hi masita tä uli pewö hamö kaikana töpö kua hätäha kulai, witi pili töpö na ĩ töpö patanö sitipa kökö naka sinomoö? Kama töpö hai ĩ töpö hãtowö? Ai tiko töpö na hãtowö?‑ ĩ na Jesus a kuuma.
26Ĩ na a kuu ha, ‑Ai tiko töpö nakö‑ Pedro a kuu hö̃töoma.
A kuu ha, ‑Awai. Pitili ta. Kaikana tä hai ĩ töpönö sitipa kökö totoma pasio mai kitä. Ĩ na ĩ töpö kua kua wi na, ĩ na sa kua hö̃töoö. Teusö a hai ĩ ulu sa kutenö, kamisa na Teusö anö sitipa kökö naka mai kitä. “Teusömo wi a sai ha sitipa kökö titita wi, ĩ ai kökö totoköö!” kamisa na Teusö a kuu mai kitäö! 27Ĩ na Teusö a kuu mai kitä maaki, sitipa sa kö totoa mi ha, “Wanisala” ĩ töpö pi kuu matimö. Önö kutenö, kosoto u pata ha wa hulolö nö, salaka unanö salaka wa läkäa somatali wi, ĩ a kai na sitipa wa talali kitä. Teusömo wi a sai ha pata töpö kalipalo sinomo wi ĩ töpö na kamisa, kawa, ĩ na makö kui makönö sitipa ma totoköpö, salaka a kai na ĩ wa sitipa talali kitäö! Wa talalö nö, pata töpö na ĩ wa sitipa totoköpöö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
18Pata wa kupo pi topa salo, ĩ na wa kua paiopököö!
1Ĩ tökö soatawö, Jesus a na kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö waloikiso nö, ‑Jesus ai. Sanöma makö pewö na Teusö a kaikanamo totio wi, ĩ ha ai sanöma töpö na witi pili a hai ĩ pata tä kua satia apöpasoö?‑ ĩ na töpö kuuma.
2Ĩ na töpö kuu ha, Jesus anö ulu tä wai nakalö nö, kama töpö kule, ĩ mötali ha ĩ ulu a wai öpamaköma. 3A wai öpamakö nö, ‑“Makö pi tapomo sapa kopalo nö, ulu töpö kua kua wi na, ĩ na makö kua naiopököö! Ĩ na makö kupo mi tä, Teusö a kaikanamo totio wi ĩ ha makö lisipo pasio mai kitäö! Pitili sa” kamakö na ĩ na sa kuu kuleö! 4Hi ulu a wai öpale, ĩ aiki, “Pata sa asawö mai kitäö!” ĩ na a pi kuu kua wi na, ĩ na wa pi kuu naio wi, ĩ wa hai, pata wa kua asapaso kitä. Teusö a kaikanamo totio wi ĩ ha wa kuköma, ai sanöma töpö na pata wa kua satia apöpaso kitäö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
5Ĩ na a kuu nö, ‑Kawanö sa thapo kutenö, hi ulu tä kui na, ĩ na ai tä kui wa tä tälö nö, wa wai pasilipoö ha, kawanö sa pasilipo wi ĩ wa hö̃töwö‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Koa taka hiliti pa wa pea soatio wi, ĩ tä wanisala apawöö!
6Ĩ na Jesus a kuu nö, ‑Hi ulu töpö lö kui, ĩ ai tä ulu aiki, “Jesus sa pi ipaö. Jesus a pitili” ĩ na ĩ ulu tä kuu ha, “Ĩ na kuno maiö! Jesus a hosalöö!” ĩ ai ulu tä na wa kuu ha, sa hosapamanöma, wa wanisala apa kuki kitä. Sa hosapama paio mi tä, pili wa olai ha ai töpönö maa ma pata saumakö nö, kosoto u pata hamö wa kepamani aköna, ĩ tä topa apala pi. Wa nasi tupasoö aköna, ĩ ulu tä na sa hosapama kõa mana pi. 7Wanisala tä thaa wi, ĩ tä na sanöma wa töpö lululöma, wa pepalo tolea apa kitä. Wanisala tä thaa wi, ĩ nasimö tä na sanöma töpö luluo kitä maaki, kawanö ai tä luluapala tihöö! Wanisala tä thaa wi, ĩ tä na kawanö ai sanöma wa tä luluapala kuköma, wa pea apa kuki kitäö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
8Ĩ na a kuu nö, ‑Önö kutenö, pili wa aminö wanisala wa tä thaa sinomo salo, wa ami wani päpalo nö, wa ami hosaloö! Wa poko wani hematha, wa konona hematha, ĩ na wa kua päla tä maaki, samii wa ami kua kule maaki, Teusö a uli pa wa huu ha, ĩ tä topa apa. Pili wa poko ami, pili wa konona ami, ĩ na tökö kui, tökö pewö kua soa kule maaki, ĩ tökö pewönö wanisala tä thaa sinomo kutenö, koa taka hili soatio pamö wa pea soatio wi, ĩ hamö wa kemaki wi, ĩ tä wanisala satia apa. 9Pili wa mamonö wanisala wa tä thaa sinomo salo, ĩ a mamo wani hoköpaloö! Wa mamo asawösö päla nö maaki, Teusö tä uli hamö wa huu ha, ĩ tä topa apa. Polakapi wa mamo kua soale maaki, pea soatio wi ĩ hamö wa kemaki wi ĩ tä wanisala satia apa‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Oweha a wai konö noai, ĩ uni ta
10Ĩ na Jesus a kuu nö, ‑“Hi pata töpö pasi mai ĩ töpö na ãju töpö mamo läapalo sinomo wi, ipa hao Teusö a na ĩ ãju töpö kuo naio soatioö. Hi tä hẽtu ha ipa hao a kulali, ĩ a na ĩ ãju töpö kua naitia kulali” ĩ na kamakö na ĩ na sa kuu kule. Önö kutenö, “Ulu wa wai pasi pätawö” makö kuu mai ha, a wai hãsiapa maikiö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
11[Ĩ na a kuu nö, ‑Sanöma sa kupaso noai, ĩ sanö, töpö monöopoti pole, ĩ sa töpö kõananöpö, sa waloki kipili‑ Jesus a kuuma.]
12Ĩ na a kuu nö, ‑Wi na makö pi kuu kule? Ai tänö oweha kökö satehe epii, 100 kökö oweha thapo kule maaki, ĩ ai oweha a wai motösoma, a wai thapo wi, wi na ĩ a kua kitä? Heuma tä ha satehe epii kökö iapalotipole, ĩ kökö pewö huu taa soa pätakölö nö, oweha a wai monöso noai, ĩ a wai tae kõtioö. 13A wai taa konani salo, a pi mönaha apöpaso kitä. “Satehe epii oweha kökö monöatalo pasio mai, ĩ kökö na a pi mönaha kule maaki, oweha a monöwö wai konö noai, ĩ a wai na a pi mönaha satio opa asa kitä” ĩ na sa kuu pitilimo opa kule. 14Oweha kökö thapo wi ĩ anö oweha kökö monöso wi, ĩ tä taa wani kui na, ĩ na hi tä hẽtu ha kamakö hai ĩ pö̃ Teusö a kulali, ĩ na ĩ anö pata töpö pasi mai ĩ töpö monöso wi, ĩ na ĩ tä taa wani kuö hö̃töwö‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Jesus a thapo wi ĩ anö kawa na wanisala tä thaö ha, wi na wa kuapö?
15Ĩ na Jesus a kuu nö, ‑Ai tänö Jesus a thapo hö̃töle, ĩ anö kawa na wanisala tä thaö ha, ĩ a na wa hapalo nö, “Kamisa na wanisala wa tä thaa kipili” ĩ na wa kuupökö. Ai töpö sömöka taa mai hakö. Ĩ a na ĩ na wa kuu ha, ĩ anö wa hini nö, “Awai. Pitili wa. Ĩ na sa kua kota mai kitäö!” ĩ na a kuu hö̃töoö ha, “Makö noimaso kõopököö!” ĩ na kawanö ĩ wa pi thama kitä.
16Ĩ na tä kua tä, ĩ anö wa hini maa nö, “Wanisala sa tä thaa pasio maapili” ĩ na a kuu ha, ai wa tä nakalö nö, kawa na wanisala tä thaa noai ĩ a na ĩ ai wa tä kai huu nö, wa hapalo kotapö. Polakapi wa töpö naka pi topa tä, polakapi wa töpö kai huu nö, ĩ töpö sömöka tala tä, wanisala tä thaa noai, ĩ a na wa hapaloö! Ĩ na Teusö tä waheta kuu: “‘Ki a waninö wanisala tä thaa kipili’ ĩ na samii a kuu tihöö! Ĩ na polakapi makö kuu totio sisapököö! Polakapi makö pewö kuu ösöhoö ha, ‘Pitili ta’ ĩ na ai töpö pi kuu kitä” ĩ na Teusö tä waheta kuu. 17Ĩ na tä kua tä, kawa na wanisala tä thaa noai, ĩ a na polakapi wa töpö kai huu nö, ĩ a na makö hapalo kule maaki, makö kai a hini mi ha, Jesus a thapo wi ĩ töpö kokamo sinomo wi, ĩ töpö pewö na tä pewö a wäsä nömöoö! Ĩ töpö na ma ta wäsä kule maaki, wanisala tä thaa noai, ĩ anö ĩ töpö a hini mi ipö ha, “Pälaö!” makö kuupö. “Juteu töpö pasi mai ĩ töpönö Teusö a thapo mai, ĩ töpö kui na ĩ na hi a wani kuö naiwö. Kaikana ta pata na sitipa kökö totoköpö, ai töpö na sitipa kökö sua sinomo wi, ĩ a wanisala kui na, ĩ na hi a wani wanisala kuö naiwö” ĩ na makö pi kuupö‑ ĩ na Jesus a kuuma.
18Ĩ na a kuu nö, kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö na a hapalo kõo nö, ‑“Hi masita tä uli na sanöma töpö kule, ĩ ma töpö noa thaa nö, ‘Ĩ tä thama tihöö!’ makö kuu ha, hi tä hẽtu ha Teusö a kulali, ĩ aiki, ‘Awai. Sanöma töpönö ĩ tä thama maapököö!’ ĩ na Teusö a kuu naio kitäö! Ĩ na tä kua tä, ‘Ĩ ma tä thaapököö!’ ai sanöma töpö na makö kuu ha, ‘Awai. Sanöma töpönö ĩ tä thaapököö!’ ĩ na Teusö a kuu naio kitäö!” ĩ na sa kuu pitilimo opa kuleö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
19-20Ĩ na a kuu nö, ‑“Ai töpönö sa thapo pole, ĩ polakapi ipii ĩ töpö kokamo tä, ĩ töpö na sa kokamo naia kuleö! Önö kutenö, hi masita tä uli na polakapi sanöma makö kule, Teusö a na ĩ makö pewö nako ösöhöa tä, hi tä hẽtu ha ipa hao a kupoli, ĩ anö makö a hinia hö̃töli kitäö!” ĩ na sa kuu kuleö! Sa holisimo mai kitäö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
‑Kamisanö wa hĩsu thaa mai kitäö!‑ satehe epii wa kuu pi kupasopökö
21Ĩ na tä kua tä, Jesus a na Pedro a ekuiki nö, ‑Jesus Kaikana ai. Kamisa na ai tänö wanisala tä tha apati ha, kamisa aiki, “Kamisanö wa hĩsu thaa mai kitäö!” wi na kilii sa kuu pi kupasopökö? 7 sa kuu pi kua hãtopasopökö?‑ ĩ na Pedro a kuuma.
22Ĩ na a kuu ha, ‑Ma. 7 pätawö kuno mai. “77” sa kuu kule. Kawa na ai tänö wanisala tä tha apatii tä, ĩ a na kawa aiki, “Kamisanö wa hĩsu thaa mai kitä” ĩ na satehe epii, ĩ 77 wa kuu pi kupasopökö‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Kaikana tä na a kalipalo sinomo noai, ĩ a wanisala apa noai ĩ ta
23Ĩ na Jesus a kuu nö, ‑Önö kutenö, ai kaikana tä kua kua noai na, ĩ na sanöma makö na Teusö a kaikanamo wi, ĩ na ĩ tä kua hö̃töoö. Ai kaikana tänö noa tä täli pia salo, kamanö töpö kalipalama wi ĩ töpö nakalöma. 24Ĩ töpö nakali ha, ai töpönö ĩ ai tä kai waloköma. Satehe epii, 10.000 sitipa kökö noa kui, ĩ a waninö kaikana tä na kökö sitipa totoa kõo mai ha, tä kuo soama. 25Kaikana tä na ĩ a wani waloiki ha, kaikana tänö noa tä nakama maaki, “Kaikana ai. Huki ipa sitipa kökö kua maneö!” ĩ na ĩ a wani kuu ha, ai tä na kaikana tä aiki, “Pei. Kamisanö a kalipalama sinomo wi hi ĩ a wani, kama hai ĩ pusopö a, kama hai ĩ ulu kökö, kamanö wani tökö thapo wi ĩ tökö pewö, ĩ na töpö kui, ai tä na ĩ töpö pewö pata totoköö! Wa töpö pewö pata totoa piale, ĩ tä noa na sitipa wa kökö täa soalö nö, kamisa na wa kökö sitipa totopöpököö! Ĩ na wa tä thamaö ha, hi a waninö kamisa na noa tä totoa kõo mai, ĩ tä noa thapali kitäö!” ĩ na ĩ kaikana tä kuuma.
26Ĩ na kaikana tä kuu ha, pili a maekonö a wani hĩta thaiki nö, a mãi poiki nö, “Kaikana ai. Kamisa na noa tä na a nako silimo tihöö! Waiha kawa na ĩ noa sa tä pewö totoki kitäö!” ĩ na a wani kuuma.
27Ĩ na a kuu ha, ĩ a wani na kaikana tä pi honipo opa nö, “Pei. Sitipa kökö na wa honimo kutenö, ĩ sa tä noa naka kota mai kitäö! Ĩ na pätawöö! A kononöö!” ĩ na a kuuma. 28“A kononöö!” ĩ na kaikana tä kuu ha, a wani konasolöma. Ĩ a konasolö noai, ĩ a na ai tänö noa alukusii, ĩ 100 sitipa kökö noa kuö pätaö, ĩ tä noa totoa kõo mai ha, tä kuo naioma. Ĩ tä noa totoa kõo naio maa noai, kaikana tä na ĩ a kalipalo naio sinomoma.
Ĩ na tä kua tä, “Kawa na ipa noa sa tä naka kota mai kitäö!” ĩ a na kaikana tä kuu noai, ĩ a kononö nö, kaikana tä na ai tä kalipalo naio noai, ĩ a talalö nö, a hĩso salo, pili a olai hua totilö nö, “Ipa noa tä toto haitapa!” ĩ na a kuuma.
29Ĩ na a kuu ha, masita tä ha pili a maeko hĩta thaiki nö, a mãi poiki nö, “A silimo tihöö! Waiha kawa na ĩ noa sa tä pewö totoki kitäö!” ĩ na a kuu kule maaki, 30“Naiö!” a kuu hö̃töo nö, “Ipa noa wa tä totoa paio mi tä, titita wi a sai ha wa titio paitiopököö!” ĩ na a kuu ha, tititio wi a sai ha a titia soataköma. 31Ĩ a sai ha a titikö noai, kaikana tä na ai töpö kalipalo naio sinomoti wi ĩ töpönö ĩ tä taa nö, töpö pi ota apama. Töpö pi ota apa salo, kaikana tä na ĩ töpö alulö nö, kaikana tä na tä pewö a wäsäma. 32Ĩ tä pewö a wäsä noai, kaikana tänö ĩ ta hininö nö, “Kawa na noa sa tä naka kota mai kitäö!” a kalipalama noai, ĩ a na a kuu waikio noai, ĩ a wani naka kota nö, ĩ a wani na a hapalo kõo nö, “Wa wanisala apawöö! Kawa aiki, ‘Waihaö! Au noa sa tä kõoma mane, huki ĩ tä naka tihöö!’ ĩ na wa kuuma kutenö, ‘Pei. Ĩ sa tä noa naka kota mai kitäö! Ĩ tä noa pewö mataso keö!’ ĩ na sa kuu kipili. 33Kawa na sa pi honipo opa salo, ĩ na sa kuu kupili. Ĩ na sa kuu kuapili na, ĩ na sa wani kalipalama naio wi, ĩ a wani na ĩ na wa kuu naio maama salo. Ĩ a na wa pi ta honipo maa noa” ĩ na kaikana tä kuuma.
34Ĩ na a kuu nö, a kalipalama wi, ĩ a na, “Kawa na ĩ noa sa tä naka kota mai kitäö!” ĩ na a kuu noai, ĩ a na a hĩsolo nö, “Tititio wi a sai ha hi a titikötöö! Kamisa na ipa noa tä totoa paio mi tä, a peama paitioö!” ĩ na kaikana tä kuuma‑ ĩ na Jesus a kuuma.
35Ĩ na a kuu nö, ‑Kamakö na au ai töpönö wanisala tä thaa wi ĩ ma töpö hĩsu thaa soatio nö, “Kamakö na sa noimo kota mai kitäö!” ĩ na makö kuu ha, kaikana tänö ĩ a wani peama thama noai na, ĩ na ipa hao Teusö anö makö peama thama hö̃töo kitäö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
19‑Au husopö a hosa tihöö!‑ Jesus a kuu
Mateus 5.31-32; Marcos 10.1-12; Lucas 16.18
1Ĩ na Jesus a kuu matalo nö, Kaliléia tä uli pata ha a kuoma, Johotão u pökatö hamö Jutéia tä uli pata kule, ĩ tä uli hamö a hua konasolöma. 2A hua koonö pamö satehe epii töpö nokaalöma. Töpö nokaalö tä, ĩ hamö töpö salia wi, Jesus anö ĩ töpö toa komanöma.
3Ĩ na tä kua tä, ai patiseu töpö waloiki nö, Jesus a wapa pia salo, a huamama. ‑Hiki. Jesus a hapalo wanisala apawö‑ ĩ töpö kuu pia salo, a wapama. A wapa nö, ĩ na töpö kuuma: ‑Jesus ai. Wi na Moisés anö nö patapö töpö noa thama? “Peanopö anö kama hai ĩ pusopö a hosa pi topa päa tä, a hosalöpö” a kuu hãtoma? Pusopö anö ka pi tä thaö ha, peanopö anö a hosalöpö?‑ ĩ na töpö kuuma.
4Ĩ na töpö kuu ha, Jesus aiki, ‑Teusö tä wahetanö ta kateha wi, ĩ ma tä möö hãto maama? Ĩ na ĩ tä waheta kuu: “Somi tä sai tä, Teusö anö sanöma makö thapalö noai, ĩ tä, wano tä, suö tä, ĩ na tökö kui tökö thapalöma” ĩ na tä kuu.
5Ĩ tä, Teusö aiki, “Önö kutenö, wano tänö pö̃ a, pöpönö a, ĩ na kilii töpö takölö nö, kama hai ĩ pusopö a täa soali kitä. Pusopö a tälöma, ĩ töpö kokapalo nö, ĩ töpö polakapaloti maaki, sami tä kui na, ĩ na ĩ töpö kua hö̃töpasoö” ĩ na Teusö a kuuma. 6Polakapi ĩ töpö mai kitä. Samii ĩ töpö kupasoö. Önö kutenö, Teusö anö töpö kokapalö noai, ĩ töpö na, “Makö selekepasopöö!” ĩ na pö kuu tihöö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
7Ĩ na Jesus a kuu ha, patiseu töpö aiki, ‑Önö kutenö, wi na Moisés a pi kuu salo, ĩ na a kuuma? “Au husopö wa hosa pi topa tä, ‘Wa hosali ke’ ĩ na wa kuu wi, au husopö a na ĩ waheta wa tä totokö nö, wa hosalöpö” ĩ na Moisés a kuuma‑ ĩ na patiseu töpö kuuma.
8Ĩ na töpö kuu ha, Jesus aiki hö̃töwö, ‑Kamakönö Teusö ma kai hini wani ipö ha, ĩ na Moisés a kuu päoma. “Au husopö wa hosalöpö” ĩ na somi tä sai tä, ĩ na Teusö a kuu pasio maama. 9Önö kutenö, “Ai tiko tä wano na pusopö a mamo mi ipö päla tä maaki, peanopö anö ĩ pusopö a hosali, ai tiko tä suö täli, ĩ na peanopö a kua kuköma, ĩ wanisala tä. Ai tiko tä suö na a mamopaloti wi, ĩ a” kamakö na ĩ na sa kuu kuleö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
10Ĩ na Jesus a kuu ha, Jesus a kai a hua sinomo wi ĩ töpö aiki, ‑“Au husopö a hosa tihöö!” ĩ na wa kuu manu kule, suö tä po mai a, sinoi töpö kupaloti wi, ĩ tä topa satia apa hãtoö?‑ ĩ na töpö kuuma.
11Ĩ na töpö kuu ha, ‑“Sinoi wa kutikiö!” ĩ na sanöma töpö pewö na Teusö a kuu mai kitä. Ai töpö na ĩ na Teusö a kuu asa wi, sinoi ĩ töpö kutioö ha, ĩ tä topa sisaa. 12Ai wano töpö ose wai kupo soata tä, ĩ tökö soatawö pili töpö wathe mokö wai wanisala kutenö, töpö wai patasoma maaki, ĩ töpönö suö tä täa mai, ĩ tä kua. Ai wano töpö wathe mokö hanöpalöma kutenö, ĩ töpönö suö töpö po mi. Ai wano töpönö Teusö ta wäsä pi topa sinomo sisa salo, ĩ töpönö suö töpö po naio mi. Teusö a kaikanamo totio wi, ĩ tä pii satia apa salo, sinoi ĩ töpö hupalo soatiotii. Sinoi wano wa hupalo taö öpa asa wi, ĩ wanö sa kuuhe, ĩ wa ta hini totiopököö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Ulu töpö na Jesus a ami walikö noai ĩ ta
Marcos 10.13-16; Lucas 18.15-17
13Ĩ na tä kua tä, ‑Ipa ulu töpö na Jesus a ami waliki nö, Teusö a na a hapalopököö!‑ ĩ na ĩ pata töpö pi kuu salo, Jesus a na kama töpö hai ĩ ulu töpö hilakö tasoma. Ulu töpö hilakölö ha, Jesus a kai a hua sinomo wi ĩ töpö aiki, ‑Jesus a na au ulu ma töpö hila maikiö!‑ ĩ na töpö kuuma.
14Ĩ na töpö kuu ha, Jesus aiki, ‑Ĩ na pö kuu tihöö! Kamisa na ulu töpö waloköpököö! “Au ulu ma töpö hila maikiö!” pö kuu tihöö! Ulu töpö aiki, “Sa simöaö! Wa kai a hini pi topa apa kuleö!” ĩ na kamisa na ĩ na ulu töpö wai kuu kua wi na, ĩ na Teusö a kaikanamo totio wi, ĩ hamö ĩ na sanöma töpö pewö kuu kua hö̃töo kitä ta pi kuu mai‑ ĩ na Jesus a kuuma.
15Ĩ na a kuu nö, ĩ ulu töpö na Jesus a ami walio hätäpo nö, a hua konasolöma.
Hĩsa tänö wani tä thapo opa wi ĩ a
Marcos 10.17-31; Lucas 18.18-30
16Ĩ na tä kua tä, Jesus a na ai tä waloiki nö, ‑Jesus ai. Sa õsi palimopo pi topa apa salo, wi na sa kua nö, toitai sa tä thaa kuköpö?‑ ĩ na a kuuma.
17Ĩ na a kuu ha, ‑Wi na wa pi kuu salo, kamisa na toitai wa ta hini kule? A toita apii, samii ĩ a kua sisaa. Wa õsi palimipo pi topa apa salo, Moisés anö nö patapö töpö noa thaa noai, ĩ ta hinia totilöö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
18Ĩ na a kuu ha, ‑Moisés a kuu noai, wi na ĩ sa ta hinia thaa totilöpö?‑ ĩ na a kuuma.
Ĩ na a kuu ha, Jesus aiki hö̃töwö, ‑“Ai sanöma tä säpa hãto tihöö! Wa po mai, ĩ a nö thaa hãto tihöö! A thomömo hãto tihöö! A hapalo holisimo hãto tihöö!
19Hao a, nao a, ĩ na kilii töpö kai a hini totihoö! Kama wa pio sapao kua kõo wi na, ĩ na ai sanöma töpö pii kua totihoö!” ĩ na Moisés anö nö patapö töpö noa thaa noai, ĩ ta hinia totilöö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
20Ĩ na Jesus a kuu ha, ĩ hĩsa tä aiki, ‑Ĩ na Moisés anö nö patapö töpö noa thaa noai, ĩ sa ta hinia totia waikilöma. Wi na sa kua satia totiopökö?‑ ĩ na a kuu ha, 21‑Toitai wa tä thaa pi topa satia apa salo, au wani wa tökö thapo pole, ĩ wani wa tökö pewö totokö nö, sitipa wa kökö tälö nö, wani tä na ai töpö honimopalo opa pasitile, ĩ töpö na ĩ sitipa kökö totoaköö! Ĩ na wa kuaö ha, hi tä hẽtu hamö au wani tä kua apa hö̃töa waikia lasoa. Au wani wa tökö pewö totokö nö, kamisa na a noka soapaloö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
22Ĩ na Jesus a kuu pole, ĩ hĩsa tänö ĩ ta hininö nö, kama hai ĩ wani tökö kua apa salo, a pi wanitalo opii a kõa soatasolöma. 23Ĩ na tä kuaö ha, Jesus a kai a hua sinomo wi ĩ töpö na Jesus a hapalo nö, ‑“Wani tökö thapo opöle, ĩ a hai, Teusö ulupö tä kupaso wi, ĩ tä makoka mai kitä. Teusö a kaikanamo wi, ĩ hamö wani tökö thapo opa wi, ĩ ha ĩ a holepaso wi tä makoka pasia mai kitä” ĩ na sa kuu kule. Pitili sa. 24“‘Makusa tä päka na kamelu a pata holepaso wi, ĩ tä isi waniha apa waikia alu kuleö!’ wa pi kuu kule maaki, wani tökö thapo opöle, Teusö a kaikanamo wi, ĩ hamö ĩ a holepaso wi, ĩ tä isi waniha totia satia apa. Wani tökö thapo opöle, ĩ aiki, ‘Teusö ai. Sa simöa totihoö!’ ĩ na ĩ a kuu wi, ĩ tä makokoa totia mi” ĩ na sa kuu kule‑ ĩ na Jesus a kuuma.
25Ĩ na Jesus a kuu noai, a kai a hua sinomo wi ĩ töpönö ĩ ta hininö nö, ‑Kilatiha!‑ töpö kuu nö, ‑Teusö anö ĩ witi pili a sai täa koni?‑ ĩ na ĩ töpö kuu ha, 26ĩ töpö na Jesus a mamo teteiki nö, ‑Sanöma töpönö tä thama tai mi ipii, Teusö anö ĩ tä pewö thama taö sisaö. Teusö a kaikanamo wi, ĩ ha sanöma kama töpö lisipo taö mai kitä maaki, Teusö anö töpö lisipama taö öpa sisaö‑ ĩ na Jesus a kuuma.
27Ĩ na Jesus a kuu ha, Pedro aiki, ‑Kamisamakönö sama pö pewö takölö nö, kawa na samakö nokapasoma. Önö kutenö, wi na samakö kua kitä?‑ ĩ na a kuuma.
28Ĩ na Pedro a kuu ha, Jesus aiki, ‑“Hi masita tä uli mataso noai ha, Teusö anö tute tä uli thapalöma tä, sanöma sa kupaso noai, ĩ sa kaikanamopö, lotami ti toita apii ti ha sa loo pa, ĩ ha lotami ti toita apii ti ha makö loa naiki nö, makö kaikanamo naio kitä. Isöhaeu a hai ĩ 12 pelupö töpö hai ĩ tolewö töpö na makö kaikanamo nö, ĩ töpö na ma tä makokama läapalo wi, ĩ makö kupaso kitä” ĩ na sa kuu kule. Sa holisi mai kitäö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
29Ĩ na a kuu nö, ‑Kawanö sa thalö nö, kamisa na wa nokapalo pi topa salo, au sai a, au tä uli, ĩ na tökö kui wa tökö takölöö, au hepala töpö, au hoose töpö, au sao töpö, au hao a, au nao a, au ulu töpö, ĩ na töpö kui wa töpö takölöö, ĩ na töpö kui wa töpö takölöma, ai wa töpö täa satia apölali kitä. Wa õsi palimipa totipaso wi ĩ wa tä täa naini kitä. 30Huki hi tä uli ha satehe epii pata töpö kule, waiha ĩ töpö hai, satehe epii pata töpö kupo mai kitä. Ĩ na tä kua tä, huki pata töpö pasi mai, waiha ĩ töpö hai, satehe epii pata töpö kua asapaso kitä‑ ĩ na Jesus a kuuma.
20Hikali a na töpö kalipalama noai ĩ uni ta
1Ĩ na Jesus a kuu nö, ai uni ta wäsä nö, ‑Sanöma makö na Teusö a kaikanamo wi, ĩ na ĩ tä kuaö‑ ĩ na a kuuma. Ĩ na a kuu nö, ‑Hikali a ha upa mokö pata kule, ĩ a hikali thapo pole, hikali a na ĩ anö töpö kalipalama pia salo, hena tä sai tä ai töpö nakamö hulasolöma. 2Ĩ töpö naka tä, “Huki ipa hikali a ha makö kalipalo piale, sami tä wakala na noa tä totota wi, ĩ nasimö tä na makö kalipalo pia kule” ĩ na a pata kuuma. Ĩ na a pata kuu ha, “Awai. Tä topa waikia kuleö!” ĩ na ĩ töpö kuu hö̃töoö ha, “Pei. Hikali a na pö kalipalo soatatöö!” ĩ na a pata kuuma.
3Ĩ na a pata kuu nö, motokö hẽtupo paio mai ha, motokö kaöha soa tä, ai töpö nakamö hua konasolöma. A hua kononö nö, wani tä täta wi ĩ tiso hamö a huulö nö, ai töpö kalipalo mane, ĩ töpö huu talalöma. 4Töpö huu talalö nö, “Ipa hikali a na pö kalipalosoö! Noa tä toita apii sa tä noa totoki kitäö!” ĩ na a pata kuuma.
5Ĩ na a pata kuu ha, töpö kalipalomö hua soatasolöma. Ĩ na tä kua tä, motokö hẽtuto tä, ĩ pata tänö ai töpö taemö hua konasolöma. Ĩ töpö talalö nö, ĩ töpö kalipalama nömöo nö, motokö akäto tä, ai töpö nakamö hua kotasolöma. 6Ĩ töpö kalipalama nömöo nö, wisa tei a, wani tä täta wi ĩ hamö a hua kononö nö, ai töpö kalipalo mane, ĩ ai töpö talalö nö, “Wi na tä kuaö ha huki makö kalipalo mai a, huki makö kua soa kule?” ĩ na a pata kuu ha, 7“Ai tänö samakö naka mi ha, samakö kua soa pätia kule” ĩ na töpö kuuma. Ĩ na töpö kuu ha, “Ipa hikali a ha pö kalipalo naiosoö!” ĩ na a kuuma.
8Ĩ na tä kua tä, motokö sii ilomo tä, töpö kalipalo mapo piale, ai pata tänö ĩ töpö simöa läatalo wi, ĩ a na pata tä hapalo nö, “Töpö kalipalo polati, ĩ wa töpö naka kotalötö nö, ĩ töpö na noa tä totoaköö! Sa töpö kalipalama nömötahe, ĩ töpö täpäa somatalöö! Ĩ wa töpö täpäa somatali, ai wa töpö täpäa nömötali, ĩ tä noa ha sa töpö kalipalama somatahe, waikii, ĩ töpö täpäa nömönöö!” ĩ na a pata kuuma.
9Ĩ na a pata kuu ha, wisa tei a, wani ipii töpö kalipalo päo noai, ĩ töpö na sami sitipa mano “toto,” ai tä na sami sitipa mano “toto,” ĩ na tä thaa hätähaköma. 10Ĩ töpönö ĩ sitipa mano täalali ha, hena tä sai tä töpö kalipalo soma noai, ĩ töpö aiki, “Pe epii sitipa ma kökö täa pia kuleö!” ĩ na töpö pi kuuma maaki, ĩ töpönö naiwö sami sitipa mano täa naiananömae. 11Ĩ na tä kuaö ha, ĩ tä noa tälö nö, pata tä na ĩ töpö aiki, “Häö. Wi na taköö!” ĩ na töpö hĩso opa nö, ĩ na töpö kuu nö, 12“Huki ipii hi wa töpö naka nömötalöhe, wani ipii ĩ 1 ota tä na töpö kalipalo päta ke. Kamisamakö asa lö kui, hena tä sai tä samakö kalipalo kuki wi, ĩ samakö kalipalo soa tä, motokö hẽtupasoö, ĩ na tä kua tä, pili motokö sii wãkenö samakö pepalo opaö, ĩ na kamisamakö kuati kipii ta pi kuu mai. Ĩ na samakö kuati kipii maaki, ĩ töpö hai noa tä kui na ĩ na kamisamakö hai noa tä kua naia kule” ĩ na ĩ töpö kupalo opama.
13Ĩ na töpö kuu ha, töpö hapalo pole, ĩ ai tä na pata tä aiki, “Ipa noi tä. A sömöka taikö. Kawa na ĩ sa tä noa totoa makoka apa waikiki ke. Hena tä sai tä kamisa na kawa aiki, ‘Awai. Huki sa kalipalo piale, ĩ tä noa na samii ipa sa mano tälöpöö!’ ĩ na wa kuu waikio kipii. 14Ĩ na wa kuu waikioma kutenö, au noa wa tä tälö nö, a kononöö! Kawa na noa sa tä totoköhe, ĩ tä noa kui na, wisa tei a kamisanö ai sa tä naka nömötalöhe, ĩ a na ĩ na tä noa kuö hö̃töi, sa tä noa totoa pi topa ke. 15Ipa sitipa sa kökö totoa pi topa tä, sa kökö totoki wi, ĩ tä wanisala mai kitä. Huki ipii ai sa tä naka nömötalö nö, wani ipii sa kalipalama nömötahe, ĩ sa totiapala apaö ha, ĩ a na wa hĩso kule? A hĩsu thaa tihöö!” ĩ na a pata kuuma‑ ĩ na Jesus a kuuma.
16Ĩ na Jesus a kuu nö, ‑Önö kutenö, huki töpö palupo wi, waiha ĩ töpö nohapaso kitäö! Huki töpö nohapaloti wi, waiha ĩ töpö palua nömöpaso kitäö! Ĩ töpö hai, pata töpö toti pasi mai kitä maaki, Teusö a kaikanamo totia tä, ĩ töpö hai, ĩ pata töpö kua totipaso kitäö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
‑Sa säpali kitä maaki, sa temöa konaso kitäö!‑ Jesus a kuu kõo noai ĩ ta
Marcos 10.32-34; Lucas 18.31-34
17Ĩ na tä kua tä, Jetusalẽi tä uli ha Jesus a hemopoolö tä, kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö naka asalö nö, töpö kai huulö pamö, ĩ töpö na a hapalotima. 18A hapaloti nö, ‑Jetusalẽi tä uli ha makö huu kimani, ĩ tä uli pata ha makö walokö lasoma, sanöma sa kupaso noai, ai tänö ĩ sa namo simöki kitä. Sa namo simökö nö, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö, Moisés a kai wäsä sinomo wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö na sa totoki kitäö! Sa totoki ha, ĩ pata töpö aiki, “Jesus ma säpamanöpöö!” ĩ na ĩ töpö kuu nö, 19juteu töpö pasi mai ĩ töpö na sa totoa tolea nömöki kitä. Sa totoa nömököma, juteu töpö pasi mai, kamisa na ĩ töpö hapalo pi wasäa apa nö, sa sä nö, hii ti pakalai ti ha sa säa totipali kitä. Sa säa totipali kitä maaki, polakapi tä mumi matalo nö, ĩ hena tä sa temöa konaso kitä‑ ĩ na Jesus a kuuma.
‑Ai ma töpö pasilipo sinomopököö!‑
20Ĩ na tä kua tä, Sepeteu a hai ĩ pelupö töpö hai ĩ pöpönö anö Jesus a na ĩ pelupö töpö kai waloiki nö, Jesus a na a nako pia salo, pili a maekonö a hĩta thaköma. 21Pili a maekonö a hĩta thaki ha, Jesus aiki, ‑Ka pi wa tä pii kule?‑ a kuu ha, ‑Waiha wa kaikanamo totia tä, wa kaikanamo wi ĩ lotami tä na wa loa tä, kate wa poko kuamö kule hamö ipa ai ulu wa lomaki, hai wa poko kuamö kule hamö ipa ai ulu wa lomaki, ĩ na ipa ulu wa töpö loa thamaköpököö!‑ ĩ na pöpönö a kuuma.
22Ĩ na pöpönö a kuu ha, pelupö töpö na Jesus aiki, ‑Makö kuuhe, ĩ tä na makö pi hatuku totio mi ipö. Sa pea kua piale na, ĩ na makö pea kua taö öpa naio kitä ta o?‑ ĩ na Jesus a kuuma. Ĩ na a kuu ha, ‑Awai. Ĩ na samakö pea kua taö öpa naio kitä‑ ĩ na töpö kuu hö̃töoma.
23Ĩ na töpö kuu hö̃töoö ha, ‑Ĩ na makö pea kua taö öpa naio kitä maaki, kamisa aiki, “Makö kaikanamo naiopö, kate sa poko kuamö kule ha, ĩ ha ai a loikiö! Ĩ na tä kua tä, hai sa poko kuamö kule ha, ĩ ha ai a loikiö!” ĩ na kamisa kuu mai kitä. “Makö kaikanamo naiopö, ĩ hamö pö loikiö!” ĩ na ipa hao a kuu sisaöö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
24Ĩ na Jesus a kuu ha, Jesus a kai a hua sinomo wi, ĩ ai 10 töpönö ĩ ta hininö nö, Sepeteu a hai ĩ pelupö töpö na ĩ töpö pi hĩsuhua apöpasoma. 25Ĩ tä, Jesus anö ĩ töpö nakaki solö nö, ‑Pata töpönö ai töpö simöa sinomoö. Ĩ pata töpönö ai töpö noa thaa sinomoö. Ĩ ma tä taö kule. 26Ĩ na ai pata töpö kua kuati wi na, ĩ na kamakö kua tihöö! Wa patamo pi topa salo, ai ma töpö pasiliapala sinomopököö! 27Kaikana wa kupo pi topa salo, ai töpö na wa noa mi kalipalotipököö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
28Ĩ na Jesus a kuu nö, ‑Sanöma sa kupaso noai, hi masita tä uli na sa waloiki nö, “Ai sa töpö simöaö ha, ĩ töpönö sa pasiliapalatipöö!” ĩ na sa pi kuu maama. “Ai sa töpö pasiliapalatipököö! Sanöma töpö satehe epii ĩ sa töpö täapa kõo läopö, ĩ tä noa na sa säpamonasopököö!” ĩ na sa pi kuu salo, sa huma‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Tä tapa mai, ĩ töpö toa komanö noai ĩ ta
Marcos 10.46-52; Lucas 18.35-43
29Ĩ na tä kua tä, Jetikó tä uli ha ĩ töpö kuoma, töpö huu koonö tä, Jesus a na töpö satehe epii töpö nokaalöma. 30Töpö satehe epii töpö nokaalö tä, piliso kasö ha tä tapa mai ĩ polakapi töpö loo lätioma. Töpö loa lätia tä, ‑Jesus a hasuo kulatiö!‑ ĩ na ĩ polakapi töpönö ĩ ta kuu hininö nö, ‑Kaikana ai! Davi a hai ĩ pelupö tolewö ai! Kamisamakö na a pi honipoö!‑ ĩ na töpö kuu lalupalo opama.
31Ĩ na töpö kuu lalupalo opaö ha, ‑Pö lalupalo tihöö!‑ satehe epii töpönö ĩ na ĩ töpö noa thama maaki, ĩ polakapi töpö lalupalo satia apama. ‑Kaikana ai! Davi a hai ĩ tolewö ai! Kamisamakö na wa pi honipo mi salo‑ ĩ na töpö kuu lalupalo opatima.
32Ĩ na töpö kuu lalupalo opati ha, Jesus a öpa opitakö nö, tä tapa mai ĩ töpö nakalö nö, ‑Ka pi ma tä pii kule? Ka pi sa tä thaapökö?‑ ĩ na Jesus a kuuma.
33Ĩ na Jesus a kuu ha, ‑Samakö mamo huu topama kõo mi salo‑ ĩ na töpö kuu hö̃töoma.
34Ĩ na töpö kuu ha, ĩ töpö na Jesus a pi honipo opa nö, ĩ töpö mamo höpöa soatama. Töpö mamo höpöaö ha, ĩ tökö soatawö, ĩ töpö mamo huu topa kõa soataköma. Töpö mamo huu topa kõa soataki ha, Jesus a na ĩ töpö noka soatasolöma.
21Jetusalẽi tä uli ha Jesus a lisipaso noai ĩ ta
Marcos 11.1-11; Lucas 19.28-40; João 12.12-19
1Ĩ na tä kua tä, Jetusalẽi tä uli ha Jesus anö töpö kai atetalo nö, Petöpasié tä uli ha töpö kai walokö tasoma. Töpö kai waloikitö nö, Olipa tä heuma kolo hamö töpö kai sokeaalö tä, Jesus anö kama kai a hua sinomo wi, ĩ ai polakapi töpö simöa tolehelöma. Töpö simönö nö, 2‑Ki ha sai pö kulali, ĩ hamö makö lisipalo nö, jumẽtu a suö pata, jumẽtu a okalo, ĩ na kökö kui kökö õkale, ĩ ma kökö pata taa soatalali kitäö! Ĩ ma kökö pata kusöpalö nö, ma kökö pata täaki solöö! 3Ma kökö pata täaö ha, ai tä aiki, “Wi na makö pi kuu salo, ma kökö kusöa kule?” a kuu ha, “Ipa kaikana tänö kökö naka kulaiö!” makö kuu! Ĩ na makö kuu ha, “Awai. Kökö tälölöö!” töpö kuu kitä‑ ĩ na Jesus a kuuma.
4Sutu upa Teusö a kai wäsä sinomo noai, ĩ anö tä sãökökö noai, ĩ tä kua tolea totiopö, ĩ jumẽtu kökö täa piama. Ĩ na ĩ tä sãökama kuuma:
5‑Sião tä uli pata ha töpö kule, ĩ töpö na ĩ na makö kuu! “Kamakö hai ĩ kaikana tä huu kimi. Jumẽtu a okalo hõo ha a tikäiki nö, a huu kule” ĩ na makö kuu!‑
ĩ na sutu upa ĩ na tä kuuma.
6Ĩ na tä kua tä, Jesus anö ĩ polakapi töpö simöni ha, ĩ töpö hulolö nö, ĩ sai pö ha töpö waloikitö nö, jumẽtu kökö kusöpalömae. 7Kökö kusöpalö nö, Jesus a na ĩ kökö tälölömae. Kökö tälölöhe nö, ĩ kökö hõo na kama töpönö haloi ösö halopo wi, ĩ kökö hõo pata na ĩ ösökö lukököma tä, ĩ ösökö ha Jesus a tikäa soataköma. 8A tikäa soataiki nö, Jetusalẽi tä uli ha a walokö tasopö, a kai huulö pamö töpö satehe epii töpö aiki, ‑Kaikana tä sai pata huu polatiö!‑ töpö pi kuu salo, kama töpö hai ĩ haloi ösö halopo wi, ĩ ösökö paa toleha läatalalöma. Ai töpönö koanata amösö hena kui na, ĩ na ösö hena kui ösö hena pätalalö nö, piliso hamö ĩ ösö hena hila paa naionöma. Kaikana tä sai pata huu ha, ĩ na tä thamatima.
9Tä thamati nö, Jesus a na ai töpö palule ĩ töpö, Jesus a noa ha ai töpö kule ĩ töpö, ĩ na töpö kui, Teusö a na ĩ töpö pewö aiki,
‑Davi a hai ĩ ola tolewö a totiatalo opawöö!
Kawanö wa simöpalö noai, ĩ a totiapala apa totihoö!
Teusö wa totiatalo opawöö!‑
ĩ na lope epii ĩ na töpö kupalo opatima.
10Ĩ na tä kua tä, Jetusalẽi tä uli ha Jesus a walokö tasoma. A waloikitö nö, Jetusalẽi tä uli ha a lisipasoö ha, jetusalẽi tili töpö pewö lalupalo opama. Töpö lalupalo opa nö, ‑A huu pole, ĩ witi ĩ a?‑ ĩ na töpö kuu ha, 11Jesus a na töpö huu naine ĩ töpö aiki, ‑Hi a hai, Teusö a kai wäsä sinomo wi, ĩ Jesus a. Kaliléia tä uli pata ha Nasaté tä uli kule, ĩ tä uli ha Jesus a kua wi, ĩ a‑ ĩ na ĩ töpö kuu hö̃töoma.
Teusömo wi a sai ha töpö kule, Jesus anö ĩ töpö sasupalö noai ĩ ta
Marcos 11.15-19; Lucas 19.45-48; João 2.13-22
12Ĩ na tä kua tä, Teusömo wi a sai ha Jesus a lisipasoma. A lisipalo nö, sitipa kökö ha wani tä totoma sinomo wi ĩ töpö, sitipa kökö ha wani tä täalali wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui, Jesus anö ĩ töpö pewö sasua kopalöma. Sitipa kökö totoa nomöhöa hö̃töo soatalo sinomo wi, ĩ töpö hai ĩ hii tiki ha sitipa kökö maketa wi, Jesus anö ĩ tiki pata nomöhöpamani, Teusö a na holeto kökö wai totoköpö, sitipa kökö noa ha ĩ holeto kökö wai totoa sinomo wi ĩ töpö hai ĩ lotami tiki nomöhöpamani, ĩ na tiki nomöhöa thapamanöma. 13Ĩ na tiki nomöhöa thapamanö nö, Jesus aiki, ‑Teusö a kuu noai, Teusö tä waheta na ĩ tä sãökama kua. “Ipa sai a hai, Teusö sa na sanöma töpö hapalo sinomo wi ĩ a sai” ĩ na tä sãökama kua kule maaki, hi a sai hai, thomömo wi ĩ töpö hai ĩ sai ma thama pikia kule‑ ĩ na Jesus a kuuma.
14Ĩ na Jesus a kuu nö, ĩ na tä kua tä, Teusömo wi a sai ha Jesus a kua soa tä, tä tapa mai ĩ töpö, töpö huu mi ĩ töpö, Jesus a na ĩ töpö kai walopatima. Töpö kai walopati noai, Jesus anö ĩ töpö toapama kotioma. 15Ĩ töpö toapama kotioö ha, ulu töpö aiki, ‑Davi a hai ĩ ola tolewö Jesus a na, “Wa totiatalo opawöö!” ĩ na makö pewö kuupököö!‑ ĩ na ulu töpö lalupalo opa nö, ĩ na töpö wai kuuma. Ĩ na tä kua tä, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö, Moisés a kai wäsä sinomoti wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpönö Jesus anö tä aipöamati pole, ĩ tä taa nö, Teusömo wi a sai ha ulu töpö a lalupalo hapalo pole, ĩ ta hininö nö, töpö hĩsosoma. 16Töpö hĩsolo nö, Jesus a na, ‑Ulu töpö kuu pole, ĩ wa ta hini kule?‑ ĩ na töpö kuu ha, Jesus aiki hö̃töwö, ‑Awai ta pi kuu mi sai. Teusö tä waheta aiki, “Teusö anö ulu töpö pi wai hatukupamani ha, Teusö a na, ‘Wa totiatalo opawö’ ĩ na ulu töpö kuu makoka apaö” ĩ na Teusö tä waheta kuu. Ĩ tä waheta kuu wi, ĩ ma ta hini hãto maama?‑ ĩ na Jesus a kuuma. 17Ĩ na Jesus a kuu nö, Jetusalẽi tä uli ha a husolo nö, Petânia tä uli ha a hulasolöma. Petânia tä uli hamö a waloikitö nö, ĩ ha a kuköma.
Jesus anö piku ti häwämanö noai ĩ ta
18Ĩ hena tä, Jetusalẽi tä uli ha a kõo sapa koonö tä, a oio opama. 19A oi ipö salo, piliso kasö ha piku tiki öpale, ĩ tiki öpa talalö nö, a ekua soataköma. A ekua soataköma maaki, hii ti mo mai ha, pili nakö hena sino kuo sisama. Pili tiki henakö sino kuo sisa ha, ĩ ti na Jesus a hapalo nö, ‑Waiha au pili mo lalo kota mai kitäö!‑ Jesus anö ĩ na piku tiki noa wani thama. Ĩ na ĩ tiki noa wani thalöma, ĩ piku tiki häwäa soasoma.
20Tiki häwäa soaso noai, Jesus a kai a hua sinomo wi ĩ töpönö ĩ tä taa nö, ‑Kilatiha! Hi tiki häwäa soa nö kilitalohe‑ ĩ na töpö kuuma.
21Ĩ na töpö kuu ha, Jesus aiki, ‑“‘Teusö a lotete epö’ makö pi kuu tä, ‘Teusö a lotete hãto mai kitäö!’ ĩ na makö pi kuu mi tä, hi piku sa tiki thama kuahe na, kamakönö ĩ na ma tä thama hö̃töo kitä. ‘Teusö a lotete epö’ ĩ na makö pi kuu totio nö, hi heu tä öpale, ĩ heu tä ha makö hapalo nö, ‘A hoköpalo nö, kosoto u pata ha a keikiö!’ makö kuu ha, heu tä pata maaki, kosoto u pata ha tä pata kepaso kitä” ĩ na sa kuu kule. Sa holisi mai kitäö! 22“Teusö a lotete epii ĩ anö sa hini kitäö!” ĩ na makö pi kuu totioö ha, Teusö a na makö hapalo nö, ma tä naka wi ĩ ma tä täa hö̃töli kitä‑ ĩ na Jesus a kuuma.
‑Witi pili anö wa simököma?‑ pata töpö kuu noai ĩ ta
23Ĩ na Jesus a kuu nö, Teusömo wi a sai ha a hua konasolöma. A hua kononö nö, ĩ ha a waloikitö nö, töpö pi hatukamati tä, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö, juteu pata töpö, ĩ na töpö kui, Jesus a na ĩ töpö ekua ateiki nö, ‑Witi pili anö wa simöaö ha hi wa tä aipöamatii?‑ ĩ na töpö kuuma.
24Ĩ na töpö kuu ha, ‑Kamakö na sa tä hini hö̃töo pia kule. Kamakö na sa ta hini ha, kamakö hö̃töwö, “Ĩ naköö!” makö kuu hö̃töoö ha, “Witi pili anö wa simöaö ha hi wa tä aipöamatii?” makö kuuhe, ĩ tä na, “Ĩ anököö!” sa kuu hö̃töo kitäö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
25Ĩ na a kuu nö, ‑Witi pili anö João a simöaö ha, ĩ anö töpö mãi õmatima? Teusö anökö hãtowö? Sanöma töpönökö hãtowö? Wi na makö pi kuu kule?‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Ĩ na a kuu ha, kama töpö hapalo nomöhöpaso nö, ‑“Teusö anö João a simököma” ĩ na makö kuu ha, Jesus aiki hö̃töwö, “Ĩ na makö kuu manu kule, wi na makö pi kuu salo, João ma kai a hini totio maama?” ĩ na Jesus a kuu hö̃töo kitä.
26Ĩ na tä kua tä, “Sanöma töpönö päwö João a simökömaö!” makö kuu ha, ai töpö pewönö makö wanipo matimöö!‑ ĩ na töpö kuuma. ‑“João a patanö Teusö a kai wäsä totio wi, ĩ a sai kuo totioma” ĩ na ai töpö pewö kupaloti saiö!‑ ĩ na ĩ töpö pi kuu salo, ‑Sanöma töpönö päwö João a simököma‑ ĩ na ĩ töpö kuu kili ipama. 27Töpö kuu kili ipa salo, ‑Kui. Sama tä tai mi‑ Jesus a na ĩ na ĩ töpö kuuma.
Ĩ na töpö kuu ha, ‑“Witi pili anö wa simöaö ha, hi wa tä aipöamatii?” makö kuu kule maaki, kamakö na sa kuu hö̃töo mai kitäö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Polakapi pelupö töpö kua noai ĩ ta
28Ĩ na Jesus a kuu nö, ‑Sa ta wäsä piale, ĩ tä na wi na makö pi kuu kule?‑ ĩ na a kuuma. Ĩ na a kuu nö, ‑Pö̃ a hai ĩ polakapi pelupö kökö kuoma. A thaa somakö noai ĩ a na, “Pösai. Huki upa mokö kulati, ĩ a hikali ha wa kalipalo pia kulatiö!” ĩ na pö̃ a kuu ha, 29“Ĩ ha sa kalipalo wani ipöö!” ĩ na pelupö pata a kuu hö̃töoma. Ĩ na a kuu hö̃töa kule maaki, waiha a pi tapoiki nö, a kalipalomö hulasolöma.
30Ĩ na tä kua tä, a kalipalomö hulasolö noai ĩ a hai ĩ poosa a na pö̃ aiki, “Pösai. Upa mokö kulati ha a kalipalotöö!” ĩ na pö̃ a kuu ha, “Awai. Sa hulasolö kitäö!” ĩ na poose a kuu hö̃töoma. Ĩ na poose a kuu hö̃töa kule maaki, a huu maama‑ ĩ na Jesus a kuuma.
31Ĩ na a kuu nö, ‑Witi anö pö̃ a kai a hinia totilöma?‑ Jesus a kuu ha, ‑Pepala anökö‑ ĩ na töpö kuu hö̃töoma.
Ĩ na töpö kuu ha, Jesus aiki, ‑“Pata töpö na sitipa totoköpö, ĩ sitipa täta sinomo wi ĩ töpö, sitipa noa na suö töpönö wano töpö sapäkama hätäpo wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui, Teusö a kaikanamo wi ĩ ha ĩ töpö lisia somataso kitä. Sitipa täa sinomoti wi ĩ töpö, suö töpönö wano töpö sapäkama sinomo wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö wanisala apa wi maaki, kamakö hai, Teusö ulupö makö kupo paio mai ha, ĩ töpö hai, Teusö ulupö töpö kua somapaso kitä” ĩ na sa kuu kule. Sa holisi mai kitäö! 32João Pasisöta anö piliso salili ipii ĩ tiso mömamö huu noai, ĩ a na, “Pitili wa” makö pi kuu maama. Sitipa täa sinomoti wi ĩ töpö, wano töpö sapäkama hätäpo wi ĩ suö töpö, ĩ na töpö kui töpönö wanisala tä thaa noai, ĩ töpö aiki, “João Pasisöta anö Teusö ta wäsä wi ĩ ta pitili” ĩ na töpö pi kuu nö, ĩ ta hinia totilöma. “João Pasisöta a kai a pitili” ĩ na töpö kuu noai, ĩ ma ta hinima maaki, “Häö. Wanisala sa tä thaa kota wani ipö” ĩ na makö kuu naio maama. “Wanisala sa tä thaa wani” ĩ na makö kuu nö, makö pi tapomo sapamo kõoma aköna, “Teusö ta pitili” ĩ na makö kuu naio noa kipi‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Töpö kalipalo haitio noai ĩ töpönö kaikana tä hai ĩ pelupö a säpalö noai ĩ ta
33Ĩ na Jesus a kuu nö, ‑Ai uni sa ta wäsä pia kule. Ĩ ta hiniheö! Pata tänö upa totokö satehe epii totokö tösama. Mositimö a kui na, ĩ na upa mokö kui, upa totokö ha mokö salolo wi, ĩ mokö tösatima. Ĩ mokö tösa nö, ĩ totokö kuo pamö tä hokoloköma. Tä hokolokö nö, upa mokö kopekeama pia salo, maa ma pata thaköma. Maa ma pata thakö nö, ösö ha tikio wi tiki matakali thaa nömököma. Matakali tiki thaa nömökö nö, ai töpö na, “Hi ipa hikali a ha pö kalipalo hisaö! Waiha au noa sa tä totoki kitäö!” ĩ na a pata kuuma. Ĩ na a pata kuu nö, a hama hulasolöma. 34A hama pata hulolö nö, tiko tä uli ha a pata kutio tasoma. A kutio wi, ĩ tä tetea apöpaso noai ha, kama hai hikali a na upa mokö patasipö öpö tä, polakapi kama hai ĩ upa mokö suli pia salo, ĩ pata tänö töpö nokapalamati wi ĩ polakapi ai töpö simöa konöma. 35Ĩ töpö kopi ha, töpö hikalimo haio wi ĩ töpönö töpö huölö nö, ai tä soalali, ai tä säpali, maa manö ai a säsä pamö, ai tä säpali, ĩ na töpö thamama. 36Ĩ na töpö thamaö ha, pata tänö satehe epii ai töpö simöa nömönöma. Töpö simöa somanö noai, ĩ töpö peama thama noai na, ĩ na ĩ töpö peama thama nömöo tasoma. 37Ĩ na ĩ töpö peama thama nömöo tasoma ha, pata tänö kama hai ĩ pelupö a simöa nömönöma. “Ĩ töpönö ipa ulu a peama mai kitäö!” ĩ na a pi pata kuu nö, kama hai ĩ ulu a simöa nömöpalö tasoma. 38A simöa nömöa kopalö taso wi, töpö hikalimo haitio wi ĩ töpö na a waloa nömöa kõkö tasoma. A walo tasoa tä, töpö hikalimo haitio wi ĩ töpönö a talalö nö, “Pata tä hai ĩ pelupö a huu kulatiö! Ma säpalöpöö! Ma säpalö nö, hi hikali ma pata sua asalöpöö!” ĩ na töpö kuuma. 39Ĩ na töpö kuu nö, pata tä hai ĩ pelupö a huölö nö, hikali a kasö ha a läkälölö nö, a säpalömae‑ ĩ na Jesus a kuuma.
40Ĩ na Jesus a kuu nö, ‑Önö kutenö, pata tä kopo nö, töpö hikalimomati noai, ĩ töpö na wi na pata tä kua kitä?‑ ĩ na a kuuma.
41Ĩ na a kuu ha, ‑A pata kopo nö, töpö hikalimoma ti noai ĩ töpö säa hö̃töpali kitä. Töpö säa hö̃töpalö nö, ai tiko töpö na, “Ipa hikali a ha pö kalipaloö! Waiha noa sa tä totoki kitäö!” a pata kuu kitä. A pata kuu ha, “Awai” töpö kuu nö, töpö hikalimo nö, nii tä patasipö öpö tä, pata tänö nii tä nakaö ha, ĩ töpönö wani ipii nii tä simöa totiatala apa asa kuki kitäö!‑ ĩ na töpö kuuma.
42Ĩ na töpö kuu ha, Jesus aiki, ‑Teusö tä waheta kuu noai, ĩ ma tä sãökama möö hãto maama?
“Maa ma sai thaa wi ĩ töpönö ai ma hosalö noai, ĩ ma toita satio opama. Ĩ manö sai a lototoama totio wi, ĩ ma. Ĩ na tä kua wi, Teusö anö ĩ tä thama. Teusö anö tä thaa wi ĩ tä totiatalo opaö”
ĩ na Teusö tä waheta kuu‑ ĩ na Jesus a kuuma. 43Ĩ na Jesus a kuu nö, ‑“Kamakö na Teusö a kaikanamo pasio mai kitä. Teusö a kai a hini totiatalo opa asa wi ĩ töpö na Teusö a kaikanamo asa kitä” ĩ na sa kuu kule. 44Maa sa ma katehahe, Teusö anö a kaikanamoma wi ĩ a uni hai, ĩ maa ma. Ĩ maa ma na ai tä kaepaköma, a pewö saokipasoö. Ai tä na ĩ maa ma keköma, ĩ a nakasia totipasoö‑ ĩ na Jesus anö uni ta wäsä nö, ĩ na a kuuma.
45Ĩ na Jesus a kuu ha, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö, patiseu töpö, ĩ na töpö kui töpönö ĩ uni tä pewö a hininö nö, ‑Jesus anö makö a kateha nö, ĩ uni tä pewö a thaa nö, ta wäsä kule ta o‑ ĩ na töpö pi kuuma. 46Önö kutenö, Jesus a peama pia salo, a hua pi topa apama. A hua pi topa apama maaki, ai juteu töpö satehe epii töpö na ĩ juteu pata töpö kili ipa salo, Jesus a hua maama. Juteu töpö satehe epii töpö aiki, ‑Jesus anö Teusö a kai wäsä totio wi ĩ a‑ ĩ na ĩ töpö pi kuuma kutenö, pata töpönö Jesus a hua maama.
22Teusö a kai a peama wi, ĩ töpö peama hö̃töo piale ĩ ta
1Ĩ na tä kua tä, Jesus anö uni ta wäsä kõo nö, ĩ na a kuuma: 2‑Ai kaikana tä hai ĩ pelupö anö suö tä täa pia tä, ĩ kaikana tänö ai töpö iapalama kua piale na, ĩ na Teusö a kaikanamo wi, ĩ na ĩ tä kua hö̃töoö. 3Kaikana tänö ai töpö iapalama pia salo, kama hai ĩ töpö kalipalama sinomo wi ĩ töpö na, “Sa töpö naka waikilö noai, ĩ töpö na makö hulolö nö, ‘Pei. Huki makö kokamo nö, makö iapalopöö!’ ĩ na makö kuutöö!” ĩ na kaikana tänö töpö noa thama. Ĩ na töpö noa thaö ha, töpö hulolö nö, töpö nakama maaki, “Pälaö. Samakö iapalo wani ipö. Samakö huu mai kitäö!” ĩ na töpö kuuma. 4Ĩ na töpö kuu ha, kaikana tänö töpö kalipalama sinomo wi ĩ ai töpö simönö nö, “Sa töpö naka waikilö noai, ĩ töpö na ĩ na makö kuu! ‘Nii tä pata kua waikia kulatiö! Paka kökö okalo, paka kökö pata tapu upii, ĩ na kökö kui, kaikana tänö ĩ kökö säa waikipali kipiliö! Pei. Pö iapalosoö!’ ĩ na makö kuutöö!” ĩ na ĩ kaikana tänö töpö noa thama.
5Ĩ na töpö noa thaö ha, ĩ töpö hulolö nö, ai töpö naka nömönöma maaki, ĩ töpö naka nömönö noai ĩ töpö huu mai ha, kama hai ĩ hikali a ha ai tä huu, wani tä suta wi ĩ a sai ha ai tä huu, 6kaikana tänö töpö simönö noai, ai töpönö ĩ töpö soapalö nö, töpö säa läpali, ĩ na töpö naka noai, ĩ na ĩ töpö kuama. 7Ĩ na ĩ töpö kuaö ha, kaikana tä hĩso opa nö, ai töpö na, “Ipa kalipalama wi töpö säpalö noai, ĩ töpö säa hö̃töpalötöö! Ma töpö säpalö nö, ĩ ma töpö sai pö pewö ĩsia soamanöö!” ĩ na kaikana a kuuma. 8Ĩ na kaikana a kuu nö, ai töpö kalipalama wi ĩ töpö na, “Makö pewö iapalo pia kule maaki, sa töpö naka soma noai ĩ töpö topa maama. 9Önö kutenö, piliso pewö pata kulati hamö makö hulolö nö, ĩ na tä kua tä, ai töpö huu läle, ĩ töpö pewö nakalötöö!” ĩ na kaikana anö töpö noa thama.
10Ĩ na kaikana tänö töpö noa thaö ha, ĩ piliso pewö pata hamö töpö hulolö nö, töpö huu läle, ĩ töpö pewö nakalöma. Ai töpö topa apai ĩ töpö, ai töpö wanisala apai ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö pewö nakalöma. Ĩ töpö pewö nakali ha, kaikana tänö töpö iapalama wi ĩ a sai pewö pata matihia totiköma. Ĩ a sai matihia apa waikila tä, 11kaikana tänö ĩ töpö möö pia salo, ĩ a sai ha a pata lisipalo nö, haloi ösö toita apii ösö na ai tä haloa mai, ĩ a wani talalöma. Töpö iapalo tä, haloi ösö toita apii ösö halopo wi, ĩ töpö na kaikana tänö ĩ nasimö ösö totoma sinomo wi ĩ nasimö ösö na ĩ a wani halo pasio maama. 12Haloi ösö toitai ösö na a wani haloa pasia mane, kaikana tänö ĩ a wani talalö nö, ĩ a wani na, “Ipa noi tä! Iapalo tä, haloi ösö toita apii ösö na wa halo mai a. Wi na wa pi kuu salo?” ĩ na kaikana a kuu kule maaki, a wani huo hö̃töo maama.
13Önö kutenö, töpö kalipalama wi ĩ töpö na kaikana tä aiki, “Pili a ami pewö wani õkapalö nö, atu ha mumi mumi tä pata kule ha ĩ ha a wani hosalötöö! Ĩ ha a wani pepalopöö! A wani halilimo opa nö, a nakö pata ãö ãömo opatipöö! A ö̃köpalotipöö!” ĩ na kaikana a pata kuuma‑ ĩ na Jesus a kuuma.
14Ĩ na a kuu nö, ‑Önö kutenö, sanöma töpö na Teusö a kaikanamo pia salo, satehe epii töpö naka kule maaki, Teusö anö töpö saia asali wi ĩ töpö polakapi ipö‑ ĩ na Jesus anö uni ta thaa nö, ĩ na ta kui ta wäsäma.
‑Kaikana tänö kama hai ĩ tä naka wi ĩ tä totoköö!‑ Jesus a kuu noai ĩ ta
Marcos 12.13-17; Lucas 20.20-26
15Ĩ na tä kua tä, patiseu töpö hua kononö nö, Jesus a namo simökö pia salo, ĩ na töpö kuu hẽtupasoma: ‑Jesus ma hapalama apaö ha, a hapalo wanisala apapököö! A hapalo wanisala apaö ha, “Jesus a peamaö!” ĩ na makö kuupö‑ ĩ na ĩ patiseu töpö kuuma.
16Ĩ na töpö kuu nö, ĩ patiseu töpö kai a hua sinomo wi ĩ ai töpö, ai etoosisö töpö, ĩ na töpö kui, Jesus a na ĩ töpö simönöma. Töpö simöni wi, Jesus a na ĩ töpö waloiki nö, ‑Sanöma wa töpö pi hatukama sinomo wi ĩ waö! Wa pitilimo opaö. Sanöma makö na, “Ĩ na makö kuapököö!” ĩ na Teusö a kuu wi, ĩ wa ta wäsä pitilimo opaö. Ĩ sama tä taö öpaö. Teusö a kai a pitili ipii, ĩ wa ta wäsäö ha, ai töpönö wa hĩsu thaa kule maaki, ĩ wa ta wäsä kili mi ipö. 17Önö kutenö, wa hini pia kule. Wi na wa pi kuu kule? Homa tili tä Sesa kaikana tänö sitipa kökö naka sinomo wi, juteu makönö ĩ sitipa ma kö totoköpökö? Ĩ tä na wi na Teusö a kuu?‑ ĩ na töpö kuuma.
18Ĩ na töpö kuu ha, ‑Jesus a hapalo isi wanihopöö!‑ ĩ na töpö pi kuu wi, Jesus anö ĩ tä taö öpa salo, ĩ na a kuu hö̃töoma: ‑Makö holisimo opawö. Wi na makö pi kuu salo, sa hapalo isi wanihipama pi topa kule? 19Sesa a pata na sitipa kökö totoma sinomo wi ĩ ai a wai suaki solö‑ ĩ na a kuu ha, ĩ sitipa a kai wai waloki ha, 20Jesus aiki, ‑Hi sitipa kotopö wai na, ĩ witi pili a ukutupö sätäa? Ĩ witi pili a hilo wi tä sãökama sätäa kule?‑ ĩ na Jesus a kuuma.
21Ĩ na Jesus a kuu ha, ‑Sesa a kaikana aiki‑ ĩ na töpö kuu hö̃töoma. Ĩ na töpö kuu ha, Jesus aiki, ‑Kamakö na Sesa kaikana tänö kama hai ĩ tä naka wi, ĩ Sesa kaikana tä na ĩ tä totoa pasikiö! Ĩ na tä kua tä, kamakö na Teusö Kaikana tänö kama hai ĩ tä naka pasio wi, Teusö a na ĩ tä totoa pasikiö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
22Ĩ na Jesus a kuu noai, ĩ töpönö ĩ ta hininö nö, ‑Kilatiha! Jesus a hapalo pi hatuka apawö‑ ĩ na töpö pi kuu nö, Jesus a na töpö hapalo kota mai ha, töpö konasolöma.
‑Teusö tä waheta na makö pi hatukupo mi ipö‑ Jesus a kuu noai ĩ ta
Marcos 12.18-27; Lucas 20.27-40
23Ĩ tökö soatawö, ‑Nomawö töpö temöpo kõo mai kitäö!‑ satuseu töpö kuu sinomo wi, Jesus a na ĩ satuseu töpö waloköma. 24Jesus a kule ha ĩ töpö waloiki nö, ‑Jesus a pata! Ĩ na Moisés a patanö nö patapö töpö noa thama: “Au hepala a hai ĩ ulu töpö kuo mai ha, au hepala a nomasoö ha, ĩ a hai ĩ pusopö a kuo noai ĩ wa sua nömönöö! Wa sua nömönö nö, au ulu wa töpö thaköö! Au ulu töpö sai maaki, ‘Pepala a hai ĩ ulu töpö päwö’ ai töpö kuupö” ĩ na sutu upa ha ĩ na Moisés anö tä sãököa thaköma‑ ĩ na Jesus a na töpö kuuma.
25Ĩ na töpö kuu nö, ‑Pi naka. Kamisamakö kule ha poose töpö satehe epii, ĩ 6 poose töpö kui töpö kuoma. Pepala a kuo soma noai ĩ anö suö tä tälöma. A tälöma maaki, a ulu pö kuo mai ha, a nomasoma. Pepala a nomasoö ha, poosa anö kama hai ĩ pepala hai ĩ pusopö a kuo noai, ĩ a täa nömöa hailöma. 26A täa nömöa hailöma maaki, ĩ a ulu pö kuo hö̃töla tä kuno mai, ĩ a noma nömöa pälasoma. Ĩ tä noa ha, ĩ a hai ai poosa anö ĩ suö a täa nömöa haia konöma maaki, ĩ a ulu pö kuo hö̃töla tä kuno mai, ĩ a noma nömöa kõa pälasoma. Ĩ na ĩ poose töpö pewö kuama. Poose töpö pewönö ĩ suö a täa nömöatala kule maaki, töpö ulu pö kuola tä kuno mai, töpö pewö noma pälasoma. 27Ĩ wano töpö pewö nomaso noai ha, suö a noma nömöa pälasoma. Ĩ na tä kuama. 28Ĩ na tä kuama kutenö, waiha sanöma töpö nomapo noai, ĩ töpö temöa konasoma tä, ĩ 7 töpönö ĩ suö a po hätähatalo noai, ĩ suö a hai, witi pili a hai ĩ pusopö a sai kupasoö?‑ ĩ na töpö kuuma.
29Ĩ na töpö kuu ha, Jesus aiki, ‑Teusö ma tä waheta tai mi ipö, Teusö a lotetea apöle, ĩ ma tä tai mi ipö, ĩ na ma tä tai mi kuö kutenö, makö pi tapomo makokoa mane. 30Waiha sanöma makö nomaso noai, ĩ makö pewö temöa konasoma tä, ãju töpö kua wi na ĩ na sanöma makö kua naio kuki kitä. Suö ma töpö po mai kitä. 31Sanöma makö temöa konaso wi ĩ tä na Teusö a kuu noai, ĩ ma tä sãökama möö hãto maama? 32Abraão a, Isaki a, Jacó a, ĩ na kilii töpö noma waikiso noai ha, Teusö aiki, “Abraão a, Isaki a, Jacó a, ĩ na kilii töpö aiki, ‘Teusö a hai, ipa pata tä’ ĩ na ĩ töpö kuu soatioö” ĩ na Teusö a kuuma. “Teusö a hai, ipa pata tä” ĩ na nomawö töpö kuu mai kitä. Töpö temö öpii, ĩ na ĩ töpö kuu sisaö. Önö kutenö, Abraão a, Isaki a, Jacó a, ĩ na kilii töpö nomasoma maaki, ĩ töpö temöa konasoma‑ ĩ na Jesus a kuuma.
33Ĩ na Jesus a kuu noai, satehe epii töpö kokamo sotota pole, ĩ töpönö ĩ ta hininö nö, ‑Jesus anö ta wäsä wi ĩ ta topa apa nö kilile‑ ĩ na töpö pi kupalotima.
‑Ĩ pili wa ta hinia totilöpököö!‑
Marcos 12.28-34; Lucas 10.25-28
34Ĩ na tä kua tä, ‑Jesus a hapalo taö öpa asaö ha, satuseu töpö hapalo hö̃töo maama‑ ĩ na patiseu töpönö ĩ ta kuu hininö nö, ĩ patiseu töpö kokamoma. 35Töpö kokamo nö, ai tä hai, Moisés a kai wäsä sinomo wi ĩ anö Jesus a wapa pia salo, Jesus a na ĩ na a kuuma: 36‑Jesus a pata! Moisés a patanö töpö noa thatiilö noai, ĩ witi pili ta topa satia apöle ĩ sa ta hinia totilöpökö?‑ ĩ na a kuuma.
37Ĩ na a kuu ha, Jesus aiki, ‑“Teusö pata wa tä pii totio opatipököö! Ĩ a pata na wa pi kuo totio opatipököö! Pe epii a pata pii totihoö! Ĩ a na wa pi tapomo sinomoti nö, pe epii a pii totihoö!” 38ĩ na Moisés anö töpö noa thaa noai, ĩ pili wa ta hinia totilöpököö! 39Ĩ wa ta hinia totia apölö nö, “Kama wa pio sapao kua kõo wi na, ĩ na au töpö pii kuaö!” ĩ na Moisés anö töpö noa thaa naio noai, ĩ wa ta hinia nömönöpököö! 40“Teusö a pii totihoö! Ai töpö pii totio naioö!” ĩ na Moisés anö töpö noa thaa noai, ĩ wa ta hinia totilöma, Moisés anö satehe epii ai töpö noa thaa pi kupaso noai, ĩ wa tä pewö a hini naio soata kitä‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Cristo a hai, witi pili a?
Marcos 12.35-37; Lucas 20.41-44
41Ĩ na Jesus a kuu nö, patiseu töpö kokamo soala tä, Jesus aiki, 42‑Juteu makö täapa kõo läopö, Teusö anö ai tä simöpa pialali, ĩ Cristo a hilo wi, ĩ a na wi na makö pi kuu kule? Ĩ a hai, witi pili a ola tolewö?‑ ĩ na a kuu ha, ‑Davi a ola hai, Cristo a‑ ĩ na töpö kuuma.
Ĩ na töpö kuu ha, Jesus aiki hö̃töwö, 43‑Önö kutenö, Davi a kuu noai, ĩ tä na wi na makö pi kuu kule? Teusö a õsi kua tolele, ĩ anö Davi a pi hatukua waikipamanöma kutenö, ĩ na a kuuma: “Waiha Teusö anö a simöpa piale, ĩ ipa pata tä” ĩ na Davi a kuuma. 44Ĩ na Davi a pata kuu totioma: “Ipa pata tä na Teusö pata tä aiki, ‘Ai töpönö wa wanipo wi ĩ sa töpö peama totio kitäö! Sa töpö peama noai ha, ĩ töpö na wa kaikanamo toitio kitäö! Ĩ töpö na wa kaikanamo totio paio mai ha, kamisa na wa kua paitiki nö, kawa solo makö kaikanamo paitiopököö!’ ĩ na Teusö pata tä kuuma” ĩ na Davi a pata kuuma. 45Önö kutenö, Davi anö Cristo a kateha nö, “Ipa pata tä” ĩ na a kuuma kutenö, Davi a hai pelupö tolewö Cristo a päwö ta o? Ma. Davi a kua paia mai ha, Cristo sa kuo somatioma‑ ĩ na Jesus a kuuma.
46Ĩ na Jesus a kuu ha, ĩ töpö pewö hapalo hö̃töo wi tä kuo maama. Önö kutenö, ĩ töpönö Jesus a na tä hini kota maama.
23‑Pata sa asawö‑ töpö kuu wi ĩ töpö na Jesus a hapalo noai ĩ ta
Marcos 12.38-39; Lucas 11.43, 46; 20.45-46
1Ĩ na tä kua tä, satehe epii töpö sototole ĩ töpö, Jesus a kai a hua sinomo wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö na Jesus a hapalo kõoma. 2A hapalo nö, ‑Moisés a kai wäsä sinomo wi ĩ töpö, patiseu töpö, ĩ na töpö kui töpö hai, juteu pata töpö kutenö, Moisés a kai sãökama kule, ĩ töpönö ĩ tä taöma sinomoö. 3Önö kutenö, ĩ töpönö ta wäsä wi ĩ tä pewö a hini totioheö! Ĩ ma ta hini kule maaki, ĩ töpönö tä thatala apati wi, ĩ tä thaa naio tihöö! Ĩ töpönö ta wäsäti kule maaki, ĩ töpönö ĩ ta hini totio mi ipö. Önö kutenö, ĩ töpö kuati wi, ĩ ma tä uöma maapököö! 4Wani tä hute epii tä õkama sihipo wi, ĩ tä kui na, ĩ töpönö ai töpö noa tha apati wi, ĩ na ĩ tä kuö. Wani tä õkapalö nö, ai tä na ĩ wani tä hute epii tä sihiama thama wi na, ĩ na ĩ töpönö ai töpö noa thaa nö, ĩ na ĩ töpö peama kua hö̃töoö. Ĩ töpönö ai töpö noa thaa nö, töpö peamati wi, ĩ töpönö töpö pepalo opa wi, ĩ töpö pasilipa mi ipö.
5Ĩ töpö mömo pi topa apa päoö. Ĩ töpönö toitai tä thaa wi, ai töpö na ĩ tä möma pi topa päo salo, toitai tä holisi thaa sinomo päoö. Moisés a kai wäsä sinomo wi ĩ töpö, patiseu töpö, ĩ na töpö kui töpönö pi na ai töpö pi thama sinomo pi topa apaö: “Kamakönö Moisés ma kai a hini totiatalo opawö” ĩ na ai töpö pi thama pia salo, kama töpö hũko ha Teusö tä waheta sãökama pi õkaki, pili töpö poko ha ai tä sãökama pi õkaki, haloi ösö kolo kasö lapemaki, ĩ na ĩ töpönö tä thama sinomoö. 6Töpö iapalopö, töpö kokamo pa Moisés a kai wäsä wi ĩ töpö, patiseu töpö, ĩ na töpö kui, pata töpö loo wi ĩ ha ĩ töpö loo pi topa naio sinomoö. Juteu töpönö Moisés a kai hinipö, töpö kokamo sinomo wi, ĩ ha pata töpö loo sinomo pa, ĩ ha ĩ töpö loo pi topa naio asaö. 7Wani tä suta wi, ĩ ha satehe epii töpö kuo pa ĩ töpö hupalo naitio nö, “Pata! Wa huu kule?” ĩ na ai töpö pewö thama pi topa apaö. “Pata wanö samakö pi hatukama sinomo wi ĩ waö!” ĩ na töpö pi thama pi topa apa naio päoö. 8Kamakö na, “Pata wanö samakö pi hatukama sinomo wi ĩ waö!” tä kuu wi tä kuo maapököö! Makö pi hatukama sinomo wi, ĩ sami pata tä kua sisaa. Kamakö hai, poose makö pewö pasiwö.
9Kamakö hai ĩ pö̃ a hai, sami a kua sisaa. Hi tä hẽtu ha kamakö hai ĩ pö̃ a kulali, ĩ a. Önö kutenö, hi masita tä uli kule ha au ai tä pasi mai tä na, “Hapa” makö kuu maikiö! 10Ai tä na, “Ipa pata tä” pö kuu ti! Kamakö hai samii ĩ pata sa kua. Cristo sa hai, ĩ kamakö hai ĩ pata sa sai. 11Kamakö na a kalipalo sinomo nö, makö pasilipo wi, ĩ a hai, ĩ pata tä sati ipö. 12“Pata sa asawöö!” ai tä kuu wi, ĩ a na, “Pata wa pasi mai kitäö!” ĩ na ai töpö kuu kitä. Ĩ na tä kua tä, “Pata sa pasi mai kitä” ai a kuu pasio wi, ĩ a na, “Pata wa waikiwö” ĩ na töpö kuu kitä‑ ĩ na Jesus a kuuma.
‑Makö Teusömo wi maaki, makö holisimo opaö‑ Jesus a kuu noai ĩ ta
Marcos 12.40; Lucas 11.39-42, 44, 52; 20.47
13Ĩ na Jesus a kuu nö, ‑Moisés ma kai wäsä sinomo wi ĩ makö, patiseu makö, ĩ na makö kui makö holisimo opati wi, ĩ makö pepalo opa kuki kitä. Teusö anö sanöma makö na a kaikanamo totio wi, ĩ ha ai töpö lisipo pi topa kule maaki, makö läapalo läoö ha, ai ma töpö lisipama mi. Ĩ ha makö lisipo mi, ĩ ha ai ma töpö lisipama mi, ĩ na tä kuaö. Ai töpö aiki, “Teusö ai. Kamisamakö na a kaikanamo totihoö!” ĩ na ĩ töpö kuu pi topa kule maaki, makö holisimo opa salo, Teusö a kaikanamo wi, ĩ ha ĩ ma töpö lisipama maa kule.
14[Moisés ma kai wäsä wi ĩ makö, patiseu makö, ĩ na makö kui makö holisimo opati wi, ĩ makö pepalo opa kuki kitä. Suö töpö hai ĩ peanopö töpö nomaso noai, ĩ töpö hai ĩ wani ma tökö pewö täalali. Ĩ wani ma tökö pewö täalalö nö, ai ma töpö mönama pia salo, makö Teusömo soata nö, Teusö a na makö hapalo lapahapalo opatii. Önö kutenö, Teusö anö makö pepalama satia apa kitä.]
15Moisés ma kai wäsä wi ĩ makö, patiseu makö, ĩ na makö kui makö holisimo opati wi, ĩ makö pepalo opa kuki kitä. Mötati tuu pökatö pata hamö makö huu, hi masita tä uli pewö hamö makö huu hätäpoö, ĩ na makö kuaö. Makö hulolö nö, juteu töpö pasi mai ĩ töpö na, “Juteu makö kupo mi salo” ĩ na makö ku upaö. Ma ta wäsäö ha, ĩ töpönö makö kai a hini nö, makö holisimo kua wi na, ĩ na ĩ töpö holisimo kua naioö. Ĩ töpö holisimo kua satia apaö. Ĩ töpö holisimo satia apa kutenö, õsi töpö pepalo opa soatio wi, ĩ tä uli ha makö huu kua piale na, ĩ na ĩ tä uli ha ĩ töpö huu kua naio totio kitä.
16Kamakö mamo höpöpöi maaki, ai ma töpö poko tutuapala apatiwö. Makö pi hatuku mai maaki, ai ma töpö pi hatukama pi topa apa nö kiliawö. Makö pepalo opa kuki kitä. Ai ma töpö pi hatukama pi topa tä, pi na makö kutiwö: “‘Ĩ na sa kua totio kitäö!’ ĩ na wa kuu nö, ‘Teusömo wi, kamisa na ĩ a sai patanö sa hini manu kule, sa holisimo mane’ ĩ na wa kuu kule maaki, Teusömo wi ĩ wa sai a kateha päa manu kule, wa holisimo kuköma, wa holisimo wi, ĩ tä wanisala mai kitä. Ĩ na tä kua tä, ‘Ĩ na sa kua totio kitäö!’ ĩ na wa kuu nö, ‘Teusömo wi a sai ha oto tä kule, ĩ oto tänö sa hini manu kule, sa holisimo mane’ ĩ na wa kuu tä, ĩ oto wa ta kateha manu kule, wa holisimo kuköma, wa holisimo wi, ĩ tä wanisala apa kitä” ĩ na ma ta wäsä nö, ĩ na makö kutiwö. 17Makö osemo opatiwö. Makö pi hatuku mi ipöö! Teusömo wi ĩ a sai kutenö, Teusö anö ĩ a sai totipali. Teusömo wi ĩ a sai ha oto tä kua kutenö, Teusö anö ĩ oto tä totia naipali. Önö kutenö ĩ oto tä toita apö, Teusömo wi ĩ a sai toita sati ipö, ĩ na tä kuö. 18Ĩ na tä kua tä, ai ma töpö pi hatukama pi topa tä, ma ta wäsä nö, ĩ na makö kuu naioö. “‘Ĩ na sa kua totio kitäö!’ ĩ na wa kuu nö, ‘Teusö a na salo pö totoköpö matakali tiki hĩtale, ĩ tikinö sa hini manu kule, sa holisimo mane’ ĩ na wa kuu kule maaki, ĩ wa tiki a kateha päa manu kule, wa holisimo kuköma, tä wanisala mai kitä. Ĩ na tä kua tä, ‘Ĩ na sa kua totio kitäö!’ ĩ na wa kuu nö, ‘Teusö a na salo sa toto pole, ĩ salo anö sa hini manu kule, sa holisimo mane’ ĩ na wa kuu nö, wa holisimo kuköma, ĩ tä wanisala apa kitä” ĩ na makö kutiwö. 19Makö pi hatuku mi ipö. Teusö a na salo pö totoköpö matakali tiki hĩtale, Teusö anö ĩ tiki totipali, ĩ tiki hösöka ha salo pö makea kutenö, ĩ salo a totia naipali, ĩ na tä kuaö.
20Önö kutenö, “Ĩ na sa kua totio kitäö!” ĩ na ai tä kuu nö, “Teusö a na salo pö totoköpö tiki hĩtale, ĩ tikinö sa hini manu kule, sa holisimo mane” ĩ na a kuu tä, “Ĩ tiki, ĩ tiki na salo a makele, ĩ na tökö kui tökö pewönö sa hini manu kule, sa holisimo mane” ĩ na a kuu totia kule. 21“Ĩ na sa kua totio kitäö!” ai tä kuu nö, “Teusömo wi ĩ a sai patanö sa hini manu kule, sa holisimo mane” ĩ na a kuu tä, “Teusömo wi ĩ a sai patanö sa hini, Teusömo wi a sai õsimö ha Teusö a kule, ĩ a patanö sa hini naioö, ĩ na tä kua kutenö, sa holisimo mane” ĩ na ĩ a kuu totia kule. 22“Ĩ na sa kua totio kitäö!” ai tä kuu nö, “Hutu mosökö patanö sa hini manu kule, sa holisimo mane” ĩ na a kuu tä, “Hi tä hẽtu hamö kaikana tä hai ĩ lotami ti na Teusö a lole, ĩ tinö sa hini, ĩ ti na Teusö a lole, ĩ a patanö sa hini, ĩ na tä kua manu kule, sa holisimo mane” ĩ na ĩ a kuu totia kule‑ ĩ na Jesus a kuuma.
23Ĩ na a kuu nö, ‑Moisés ma kai wäsä wi ĩ makö, patiseu makö, ĩ na makö kui makö holisimo opati wi, ĩ makö pepalo opa kuki kitä. Wani ma tökö thapo pole, Teusö a na ĩ ai ma tökö ose wai totoma sinomoö. Ma tä thapo pole, ĩ tä wani ipii maaki, ĩ na ma tä thamaö. Nii tä oamö totipamanöpö, nii tä na saa nakö wai ketama sinonomo wi ĩ ma nakö wai thapo pole, Teusö a na ĩ ma nakö ose wai totoma sinomo naioö. 10 nakö wai kua tä, sami ma nakö wai totoma sinomoö. Ĩ na Moisés anö nö patapö töpö noa thama kutenö, ĩ na makö kuatii. Ĩ tä topa kule maaki, pe epii Moisés anö nö patapö töpö noa tha apa noai, ĩ ma ta hini mi ipö. “Toitai tä thaa totioheö! Ai töpö na makö pi honipo opa nö, töpö totiapala sinomoö! Makö pitilimopököö!” ĩ na Moisés anö pe epii nö patapö töpö noa thaa noai, ĩ ma ta hini totio mi ipö. 24Makö pi hatukupo mi. Makö amisio pia tä, ukisili a wai kãne, ĩ ma wai hosalö nö, maa ma tuu koa kule maaki, kamelu ma uni pata, klutu. Ĩ na makö kuaö. Wani ipii wanisala ma tä thaa kuköma, makö pi honipo kitä maaki, pe epii wanisala ma tä thaa tä, “Päla. Ĩ na makö kua päoö” ĩ makö kuu‑ ĩ na Jesus a kuuma.
25Ĩ na a kuu nö, ‑Moisés ma kai wäsä wi ĩ makö, patiseu makö, ĩ na makö kui makö holisimo opati wi, ĩ makö pepalo opa kuki kitä. Kaukösö ma salupali, mokota ma salua naipali, ĩ na ma tökö salu thama kule maaki, ĩ tökö õsimö ha wanisala ma tä titiki. Kaukösö a ausii kaukösö a na maa tuu samii tuu titio kuo wi na, ĩ na makö kuaö. Makö möamö toita apö maaki, pili makö õsi sami ipö. Makö thomömo opaö, wani tä na makö pi wasiso opaö, ĩ na makö kuaö. 26Patiseu makö pi hatuku mi ipö. Kaukösö a õsimö ha tä titile, ĩ ma tä ausia paipamanöma, kaukösö a ausia naipaso kitä. Pili makö õsi ausi waikia tä, toitai ma tä tha apa hö̃töo kitä‑ ĩ na Jesus a kuuma.
27Ĩ na a kuu nö, ‑Moisés ma kai wäsä wi ĩ makö, patiseu makö, ĩ na makö kui makö holisimo opati wi, ĩ makö pepalo opa kuki kitä. Nomawö töpö pi titita wi, ĩ a sai wai kui na, ĩ na makö kuö hö̃töwö. Nomawö töpö pi titia wi, ai töpönö ĩ a sai wai hönöma nö, sai a wai ausipama kule maaki, ĩ a sai õsimö ha thuu tu, sãi sãi tä hote hĩthani, ĩ na tä titia kua. 28Makö möamö toita apö maaki, pili makö õsi wanisala apö. Makö holisimo opati wi ĩ tä na makö pi tapomo opatii, wanisala ma tä thaa piale, ĩ tä na makö pi tapomo opatii, ĩ na pili makö õsi kuaö‑ ĩ na Jesus a kuuma.
‑Töpö holisimo opa wi ĩ töpö pepalo opa kitä‑
29Ĩ na a kuu nö, ‑Moisés ma kai wäsä wi ĩ makö, patiseu makö, ĩ na makö kui makö holisimo opati wi, ĩ makö pepalo opa kuki kitä. Teusö a kai wäsä sinomo noai, ĩ nomawö töpö titile, ĩ ma sai thaö, toitai tä thaa sinomo noai, ĩ nomawö töpö titile, ĩ ma sai totia kopali, ĩ na ma pö sai thatala apatii. 30Ma pö sai thaa nö, “Sutu ha Teusö a kai wäsä sinomo noai, ĩ töpö na makö kuo naio soatama aköna, kamakö hai ĩ nö patapö töpönö ĩ töpö sä thama noai na, ĩ na ma töpö sä thama naio maa noa kipi” ĩ na makö kuu. 31Ĩ na makö kuu manu kui, “Sutu ha kolo töpönö Teusö a kai wäsä sinomo noai, ĩ töpö sälalö noai, ĩ kolo töpö hai ĩ ola samakö” ĩ na makö kuu kule. 32Önö kutenö, kamakö hai ĩ nö patapö töpönö wanisala pili tä kolo thama kua noai na, ĩ na ma tä thama hötöto totiopököö!
33Olö kökö wasui kökö kui na, ĩ na makö kuaö. Ai töpö na wanisala ma tä thaa sinomoö. Õsi töpö pepalo soatio wi, ĩ tä uli ha Teusö anö makö simöpa piale, ĩ tä na makö tokö mai kitä. 34Hiki. Teusö a kai wäsä sinomo wi ĩ töpö, töpö pi hatuku upii ĩ töpö, makö pi hatukama wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui, kamakö na ĩ sa töpö simöpali kitä. Ĩ sa töpö simöpalöma tä, ai ma töpö säpali, hii ti pakalai ti ha ai ma töpö sätämaki, ĩ na ma töpö säa thapali kitä. Ĩ na tä kua tä, juteu töpö kokamo sinomo wi ĩ sai pö ha töpö kokamone, ĩ ai ma töpö soalalö nö, sai pö kua setekelati, ĩ sai pö pewö hamö ma töpö sasupalö nö, ma töpö peama hätäpo opa kuki kitä. 35Önö kutenö, wanisala tä thaa pasio maa noai ĩ ma töpö sälalö noai, ĩ tä noa na Teusö anö makö peama kitä. Apeu anö wanisala tä thaa pasio maa noai, ĩ a säa somapalö nö, waiha opii ai töpö satehe epii töpö säa nömönanöma. Töpö säa nömönanö nö, ĩ na tä kua tä, waiki totii, Patakiasö a hai ĩ pelupö Sakatiasö a säa nömöpalöma. Teusömo wi a sai atu ha salo pö ĩsima sinomo noai ĩ ti hĩtale, ĩ ti kotö ha juteu makönö Sakatiasö a säma. 36“Ĩ töpö pewö sälalö noai, ĩ tä noa na Teusö anö makö peama kitäö!” ĩ na sa kuu kule. Sa holisi mai kitäö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Jetusalẽi tä uli na Jesus a pi honipo opama
37Ĩ na Jesus a kuu nö, ĩ na a kuu nömöoma: ‑Jetusalẽi tili pö! Teusö a kai wäsä sinomo wi ĩ ma töpö sä sinomo opawö. Teusö anö ĩ töpö simöpalö noai, maa manö ĩ ma töpö sä sinomoö. Kalaka pöpönö anö kalaka kökö ose wai noama salo, pili a maisökö komo ha kökö ose sosamapo kua wi na, kamisanö ĩ na makö noama kua wi, ĩ sa tä pi ipa sinomo thali maaki, ĩ ma tä pii pasio maa thaliö! 38Kamakö hai ĩ sai a pata na sa mamo läo soatio mai kitä. Makö noama mi kutenö, sami ipii makö heipaso kitä. 39“Kamakö aiki, ‘Kamisamakö na Teusö anö a simöpalö noai, ĩ a waloa kõki keheö! Teusö ai. Ĩ wa totiapalapököö!’ ĩ na makö kuu paio mi tä, kamakönö sa tapa kõo paio mai kitäö! Pitili sahaö!” ĩ na sa kuu kuleö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
24‑Teusömo wi a sai waniapali kitä‑ Jesus a kuu noai ĩ ta
1Ĩ na tä kua tä, Teusömo wi a sai ha Jesus a kuoma, a atupalo nö, a huu koonö pamö, Jesus a na kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö ekua hö̃köiki nö, Jesus a na ĩ töpönö Teusömo wi a sai pata möpalamatimae. 2Sai a pata möpalamati ha, Jesus aiki, ‑Hi sai ma pata möpalati pole, ĩ a sai ha maa makö pewö tipöle, ai töpönö ĩ maa makö pewö pata huitipalö nö, maa makö pewö kemani kitä. “Ai ma tipöo satio soa mai kitä. Ĩ a sai pewö pata waniapaso kitä” ĩ na sa kuu kule. Sa holisi mai kitäö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
‑Pe epii töpö pea kuki kitä‑ Jesus a kuuma
3Ĩ na Jesus a kuu nö, a hua kononö nö, Olipa tä heu ha a walokö lasoma. A waloikilö nö, a loköma. A lotia tä, ai töpö mai ha, Jesus a kai a hua sinomo wi ĩ töpö waloikiso nö, ‑Jesus ai. Wi na tä kuto tä ai töpönö Teusömo wi a sai pata waniapali pia salo? Wa huu kõo paio mi tä, wi na tä kua paio pia salo? Hi tä uli mapo pia tä, wi na tä kua pia salo?‑ ĩ na töpö kuuma.
4Ĩ na töpö kuu ha, ‑Makö pi mosawia mi tä, ai töpönö makö mönama apa kitäö! Önö kutenö, pö mosawia totikiö! 5Ai töpö satehe epii töpö waloiki nö, ĩ töpö aiki, “Teusö anö sa simöpalö nö, sanöma makö na ĩ sa kaikanamoma wi ĩ sa” ĩ na töpö holisi kuu nö, ĩ töpönö ai töpö satehe epii töpö mönama kitä. 6Ĩ na tä kua tä, “Hi atepale ha töpö säpaso kulaliö!” ai töpö kuu, “Ki hamö töpö a säpaso kulaliö!” ai töpö kuu, ĩ na ma tä kuu hini kitä. Ĩ ma tä kuu hini tä, pö pi honipo tihöö! Töpö säpaso wi tä kua totio kitä maaki, hi masita tä uli mapo soata mai kitä. 7Ai tiko töpö kai hapalo wi, ĩ töpö na töpö satehe epii töpö wasu ekupa sinomoti kitä. Ĩ na tä kua tä, ai töpö na pata tä kaikanamo wi, ĩ töpö satehe epii töpö kokamo nö, ai tiko töpö satehe epö hö̃töi, ĩ töpö na ĩ töpö wasu ekupa sinomo kuki kitä. Tä uli pata lakö lakömo hãkikio opa kitä. Hi masita tä uli oi hãkikio opa kitä. 8Ĩ na tä uli kua kuki kitä maaki, waiha pe epii töpö pea tolea totio opa kuki kitä. Suö tä na ulu a wasu kuo pia wi na, ĩ na tä kua kitä. Wani ipii töpö pea paio nö, waiha pe epii töpö pea satia apa kitä‑ ĩ na Jesus a kuuma.
9Ĩ na Jesus a kuu nö, ‑Ai töpönö makö wanipo wi ĩ töpönö makö huölö nö, makö peama pia salo, makö läkälölö nö, pata töpö na makö totokö nö, makö namo simöki kitä. Makö namo simöki ha, makö sälali kitä. Kamakönö sa thapo salo, hi tä uli pewö hamö töpö kule, ĩ töpönö makö hĩsu tha apa kitä. 10Ĩ tä, “Jesus sa thapo wi ĩ sa” töpö kuu wi ĩ töpö satehe epii töpönö sa hosali kitä. Ĩ töpö hĩsu thaso hẽtupaso nö, ĩ töpö monimo hẽtupaso kitä. 11Ĩ na tä kua tä, Teusö a kai wäsä holisimo sinomo wi ĩ töpö satehe epii töpö kuiki nö, ai töpö satehe epii töpö mönama apa kuki kitä. 12Wanisala tä thaa wi ĩ tä pala apa kuki kitä. Wanisala tä pala apa nö, ai töpö satehe epii töpö noimaso wi tä mataso kitä. 13Ĩ na tä kua kitä maaki, kawanö Jesus sa thapo soatioö ha, Teusö anö wa täa koni kitä. 14Sanöma makö õsi ha Teusö a kaikanamo totio wi ĩ ta topa apöle, hi masita tä uli pewö hamö ĩ ta wäsä kuki kitä. Ta wäsäö ha, hi masita tä uli pewö hamö töpö kule, ĩ töpö pewö na ĩ ta hini seteko kuki kitä. Ĩ töpö pewö na ĩ ta hinimomanö noai ha, hi masita tä uli mataso kitä‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Töpö pepalo opa piale ĩ ta
Marcos 13.14-23; Lucas 21.20-24
15Ĩ na Jesus a kuu nö, ‑Daniel anö Teusö a kai wäsä sinomo noai, ĩ aiki, “Teusömo wi a sai ha wasu tä hiopö öpii tä wani kuki kitä” ĩ na Daniel a kuu noai ĩ ma tä waheta möö nö, pö pi hatukuikiö! 16Waiha ai töpönö ĩ tä wani hiopö öpii tä wani talalöma, ĩ töpö na ĩ na sa kuu kule: “Maa makö pata hamö jutéia tili pö toköa haitalolöö! 17Teusömo wi a sai ha wasu tä hiopö öpii tä wani kua kutenö, sai a atu ha makö kule, sai õsimö hamö pö lisipo kõo tihöö! Pokei, pö tokö haimoonöö! 18Hikali a ha makö kalipalo pole, soho wi ĩ haloi wa ösö sua pi topa kõa kule maaki, sai hamö pö koonö tihöö! Lope epii pö tokölolöö!” ĩ na sa kuu kule. 19Ĩ tä, suö töpö sipinapii ĩ töpö, ulu töpö halepo wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui, pe epii töpö pea kitä. 20Ĩ tä, Teusö a na makö hapalo nö, “Maa tä hälä pola tä kuno mai, inama tä na samakö toköa totisolöpöö! Mota mato wi ĩ tä wakala kua mai ha samakö toköa totisolöpöö!” ĩ na Teusö a na ĩ na pö kuu! 21Pe epii sanöma makö pea kuki kitä. Ĩ na makö pea kua piale na, somi tä sai tä, Teusö anö hi masita tä uli thapalö noai, ĩ tä töpö kuo noai, ĩ na ĩ töpö pea kua maama. Ĩ na nö patapö töpö pewö pea kua maama. Waiha pe epii makö pea kua piale na, ĩ na ai töpö pea kua kõo mai kitä. 22Pe epii sanöma makö pea piale, ĩ tä, “Ĩ nakö pätawöö!” ĩ na Teusö a kuu mi tä, waiha sanöma makö pewö nomasoö. Teusö anö makö naka makokoa asa noai, ĩ Jesus ma thapo wi, ĩ makö peati ha, “Ĩ nakö pätawöö!” ĩ na Teusö a kuu kitä‑ ĩ na Jesus a kuuma.
23Ĩ na a kuu nö, ‑Ĩ na tä kua tä, “Möö nökö. Hi Cristo a” ĩ na ai a wani kuu, “Ki Cristo a” ai a wani kuu, ĩ na ai töpö kuu ha, “Pitili ta” pö pi kuu hãto tihöö! 24“Teusö anö sa simönö noai, ĩ Cristo sa hilo wi ĩ sa” ai töpö holisi kuu kitä. “Teusö sa kai wäsä sinomo wi ĩ sa” ai töpö holisi kuu kitä. Töpö kuu wi ĩ töpönö, Teusö anö töpö naka makokoa asa noai, ĩ töpö mönama pia salo, töpö kilima wi ĩ nasimö tä thamati kitä. “Ĩ a waninö Teusö a taö öpa hãtoakö” ĩ na Jesus a thapo wi ĩ töpö pi thama pia salo, tä aipöamati kuki kitä. 25Ĩ tä kua paia mai ha, kamakö na sa ta wäsä kule. Önö kutenö pö pi mosawia totikiö! 26Kamakö na ai töpö aiki, “Hiki. Sanöma töpö pilia tasoa mai, ĩ tä uli ha Cristo a huu polatiö!” töpö kuu ha, ĩ ha pö huulö tihöö! Ĩ na tä kua tä, “Hiki. Hisa ha Cristo a sosa kulaiö!” töpö kuu ha, ta hini tihöö!
27Hi tä hẽtu ha tä pata sami samimo tä, sanöma makö pewönö ĩ ma tä pata tapa kua wi na, ĩ na sanöma sa kupaso noai ĩ sa huu kõa tä, sanöma makö pewönö ĩ na sa tapa kua kuki kitäö! 28Pi naka. Ĩ na makö kuu sinomoö: “Nomawö tä paale, ĩ ha watupa kökö walopa totio kitä” ĩ na makö kuu. Watupa kökö walopa kua totio wi na, ĩ na kamisa waloa kua kõa totiki kitä. Watupa kökö hatuka apa kua wi na, ĩ na sa hatuka apa kua hö̃töo kitä‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Jesus a huu kõo kitä
Marcos 13.24-27; Lucas 21.25-28
29Ĩ na Jesus a kuu nö, ‑Töpö pea mataso noai ha, motokö sii lupasoö, pilipoma a sii lupasoö, sitikali pö kelasoö, hutu mosökö pata huöpo sinomoti wi ĩ tä matasoö, ĩ na tä kua kitä. 30Ĩ tä, sanöma sa kupaso noai ĩ sa huu kõo wi, sanöma töpönö ĩ tä tapa kitä. Hi masita tä uli pewö hamö sanöma töpö kupai, ĩ töpönö ĩ tä tapa nö, töpö kilipalo opa salo, töpö ö̃köpalo opa kitä. Ĩ töpö pewö mamo tetela tä, sanöma sa kupaso noai ĩ Jesus sa hai, sa lotete epii, sa wakala apii sa toita apii, ilasi tä hösöka ha ĩ sa itho laso kitä. 31Sa itho tä, hola wi ta pata hola kuköma, hi masita tä uli pewö pata hamö ipa ãju sa töpö simöa setekeli kitä. Sa töpö simönöma, Teusö anö sanöma töpö saia waikipalö noai, ĩ ãju töpönö ĩ töpö kõa asalali kitä. Hi masita tä uli pewö hamö sanöma töpö pilipai, Teusö anö ĩ ai töpö saia asa waikipalö noai, ĩ töpö kõa asalalö nö, töpö kokamoma läo kitä‑ ĩ na Jesus a kuuma.
32Ĩ na a kuu nö, ai uni ta wäsä nö, ĩ na a kuuma: ‑Piku tiki na makö pi tapoiki nö, pö pi hatukuikiö! Piku tiki poko liäa kopasoö, tiki poko ãkea konasoö, ĩ na piku tiki pokokö kuaö ha, “Inama tä ateo waikia kuleö!” ĩ na makö pi kuu kua wi na, 33sa kuti pole, ĩ tä kua kuköma, “Jesus a huu kõo wi, ĩ tä ateo waikia kuleö!” ĩ na makö pi kuu kua hö̃töopököö! 34“Sa kuuhe, ĩ kolo tä tapa pasio piale, ĩ töpö noma paio mai ha, sa kuu pole, ĩ tä pewö kupaso kitäö!” ĩ na sa kuu kuleö! Pitili sa. 35Hutu mosökö pata matasoö, hi masita tä uli matasoö, ĩ na tä kua kitä maaki, kamisa kai a mapo pasio mai kitä‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Jesus a huu kõo pia manu kule, pö pi mosawia totikiö!
Marcos 13.32-37; Lucas 17.20-37
36Ĩ na Jesus a kuu nö, ‑“Ĩ tä wakala ha masita tä mataso kitä” ĩ na ai sanöma tä pi kuu tao mai kitä. “Ki hamö motokö kuto tä, Jesus a huu kõo kitä” ai sanöma tä pi kuu tao mai kitä. Ãju töpönö ĩ tä wakala taö naio mai kitä. Kamisa hai, Teusö sa ulupö maaki, ĩ wakala sa tä tai mi naiwö. Ipa hao anö tä taö sisaö. 37Sutu upa ha Noé a kua tä, Teusö a thapo pasio mai, ĩ töpö kuati kua noai na, ĩ na sanöma sa kupaso noai ĩ sa huu kõa tä, ĩ na töpö kuati kua hö̃töo kitä. 38Tuu õkimo paio mai ha, kutiata a pata na Noé a titio paio mi tä, Teusö a thapo mai ĩ töpö pi moti ipii töpö iapaloö, tuu toita apii tuu kopalaö, töpö supasotii, ĩ na töpö kuatima. 39Töpö pi moti ipii töpö kua tä, tuu õkimo kulaso noai na, ĩ na waiha ĩ na töpö pi moti ipii töpö kua tä, sanöma sa kupaso noai, ĩ sa huu kõo kitä.
40Sa huu kõo tä, polakapi töpö hikalimo pole, ai sami sa tä täa asa koni, ai sami sa tä takölöö, 41polakapi suö töpönö sini mo kopekeamati tä, ai sami sa tä täa asa koni, ai sami sa tä takölöö, ĩ na sa töpö thama kuki kitä. 42Önö kutenö, pö mosawikiö! Kamakö hai ĩ pata sa waloa kõki wi, ĩ ma tä wakala tai mi ipö kutenö, pö mamo läa totikiö! 43Sa hiniheö! Sai a thapo wi ĩ a pata aiki, “Ipa sai a na wani tökö titile, ĩ tökö na ai tä thomömo pia salo, huki ĩ a wani walo pia kuleö!” ĩ na pata tä pi kuu aköna, “Sa mio mai, sa läapalo halu soatiokö o! Ipa sai a ha a thomömo piale, ĩ a wani lisipaso matimöö!” ĩ na a pi pata kuu pi. 44Önö kutenö, pö mamo läapalo totihoö! “Huki Jesus a waloa hãtoa kõki kitä” ĩ na makö pi kuu mi tä, ĩ tä, sanöma sa kupaso noai ĩ sa waloa kõa hãtoa pätakö solö kitäö! Önö kutenö makö natalo nö, pö mamo läapalo totihoö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Pata tä na a kalipalo makokoa mai, ĩ a wani pepalama wi ĩ ta
45Ĩ na Jesus a kuu nö, ‑Sa hiniheö!‑ a kuu nö, ai uni ta wäsä nö, ‑Pata tä na ai tä kalipalo sinomo wi, ĩ anö tä taö öpaö, a kalipalo makoka apatii, wi na ĩ a kuatii? Ĩ na ĩ a kuati kitä: A pi hatuku upö kutenö, ĩ a na pata tä aiki, “Kamisa na töpö kalipalo wi ĩ töpö na a mamo läa haikiö! Ĩ tä wakala pewö na ĩ töpö na nii tä totoa haikiö!” ĩ na pata tänö a noa thaö. 46Ĩ na pata tänö a noa thaö ha, ĩ anö ai töpö na a mamo läa haiki nö, ĩ tä wakala pewö na nii tä totoma haio sinomoö. Ĩ töpö na nii tä totoma soatio pamö, pata tä waloa kõki. Nii tä totoma sinomo haio noai, ĩ anö pata tä hinia totiatala apatima kutenö, pata tä walo tä, a pi mönahapalo opaö. 47“Pata tä waloiki nö, ‘Ipa sa tökö pewö thapo pole, ĩ wa tökö huöpo sinomoö!’ ĩ na pata tä kuu kitä” ĩ na sa kuu pitili mo opa kule. 48Ĩ na tä kua tä, pata tänö ai tä noa thaa wi ĩ a kalipalo makokoa mi tä, ĩ aiki, “Ipa pata tä kõo mai ha, a kua soa kule. Tä tetepo waikia kuleö!” ĩ na a pi kuu salo, 49a kalipalo makokoa mai a, töpö kalipalo naio wi ĩ ai töpö soapali, töpö polemo sinomo wi ĩ töpö na a iapalo nö, tuu wasui tuu kopalatii, ĩ na a kua haitia. 50Ĩ na a pi moti kua haitia tä, “Huki ipa pata tä kõa hãtopi” a pi kuu mi tä, ĩ tökö pata tä waloa kõki. 51A pata waloa koiki nö, a noa thaa noai ĩ a kalipalo makokoa mi ipö kutenö, pata tänö a peama apa kitä. Töpö holisimo opa sinomo wi ĩ töpö peama thama wi na ĩ na ĩ a wani peama thama naio kitä. Ĩ töpö pepalo opati wi, ĩ ha töpö halilimo opa salo töpö nakö ãö ãömo opati nö, töpö ö̃köpalo opatii‑ ĩ na Jesus a kuuma.
25Moko töpö pi mosawi mi ipii ĩ töpö
1Ĩ na tä kua tä, Jesus anö Teusö ta wäsä kõo nö, ‑Moko sa töpö a kateha piale, ĩ töpö kua noai na, ĩ na Teusö anö sanöma töpö simöa totio pia tä, ĩ na töpö kua hö̃töo kitä‑ ĩ na Jesus a kuu nö, ‑Pi naka. Moko tä heanopö tolaso pia salo, töpö kokamo tä, ai moko töpönö ĩ hĩsa tä pama läo halu tasoö ha, koa taka sii kai hua halua lälasolöma. Moko töpö hua halusolö noai, 10 töpö moko kui töpö hua halusolöma.
25 töpö moko pi motii, 5 ai töpö moko pi mosawi asawö, töpö kuoma. 3Töpö pi moti ipii, ĩ töpönö taka sii kai hulasolöma maaki, koa taka sii hili wi, ĩ ai tuu pi täapala pasio maama. 4Töpö pi mosawi asai, ĩ töpönö ai tuu pi täapala asamae.
5Ĩ na tä kua tä, hĩsa tä walo tati kule maaki, hĩsa tä walo haio mi ha, moko töpö mia päkölöma. 6Töpö mitia tä, mötali tä mumi na ai tä komö nö, “A huu waikia kulatiö! A walo taakisoö!” ĩ na ta komö kuu ha, 7moko töpö naa soatalo nö, taka sii hilia lätamanöma. 8Taka sii hilia lätamanö nö, moko töpö pi motii, ĩ töpö aiki, “Ai tuu pita. Ipa taka sii luo pia saile” ĩ na ĩ töpö moko kuu ha, 9moko töpö pi mosawi asai ĩ töpö aiki hö̃töwö, “Pälaö! Ipa ai sa tuu pi totoköma tä, ipa taka sii lua hö̃töpaso matimöö! Tuu totota sinomo wi, ĩ töpö na tuu naka pasilötöö!” ĩ na ĩ ai moko töpö kuuma.
10Ĩ na ĩ ai moko töpö kuu ha, moko töpö pi motii, ĩ töpönö ai tuu nakamö hua soatasolöma. Töpö huu soaalö tä, hĩsa tä waloa haitaköma. A waloa haitaki ha, töpö pewö ösö potehepalo pia salo, moko töpö pi mosawi asai, hĩsa tä na ĩ töpö lisia naia soatasoma. Töpö lisia naia soatasoö ha, sai a päka holele, ĩ taka pata laa soataköma. 11Ĩ taka pata laa waikikö noai ha, moko töpö pi motii, ĩ töpö waloa kotaiki nö, “Kaikana ai! Samakö lisia naipamanöö!” ĩ na lope epii ĩ na töpö kuu kule maaki, 12“‘Pälaö! Makö taö pasio mi’ ĩ na sa kuu pitilimo opa kuleö!” ĩ na a kuu hö̃töoma‑ ĩ na Jesus anö ta wäsä nö, a hapalo kuu totiatalotima.
13Ĩ na a hapalo kuu nö, ‑Kaikana tä kõo piale, ĩ ma tä wakala tai mi ipö salo, pö pi mosawia totikiö!‑ ĩ na Jesus a kuu makokoa totio opatima.
‑Wa tä thapo pole, ĩ tä palamanöö!‑
14Ĩ na Jesus a kuu nö, ai uni ta wäsä nö, ĩ na a kuuma: ‑Sanöma töpö na Teusö a kaikanamo totio wi ĩ na ĩ tä kuaö. Ai pata tä hama huu kua piale na, ĩ na ĩ tä kuaö. Ĩ pata tänö kama hai ĩ töpö kalipalama wi ĩ töpö nakalö nö, “Sa hama huu tä, ipa tä uli na pö mamo läa haikiö! Makö mamo läapalo totio haioö! Ipa tökö pewö noama totio haioö!” ĩ na töpö noa thama. 15Ĩ na töpö noa thaa nö, ai tänö pe epii tä thama taö öpa asa wi ĩ a na pe epii sitipa kökö totoki, ai tänö wani ipii tä thama taö pasile, ĩ a na wani ipii sitipa kökö totoki, ĩ na sitipa kökö totoa thaköma. Ai tänö tä thama taö öpa asa wi, ĩ a na 5.000 kökö totoa somaki, ai tä na 2.000 kökö totoa nömöa pasiki, ai tä na 1.000 kökö totoa pasiki, ĩ na kökö totoa thaköma. Ĩ na kökö totoa thakö nö, a hama asulöma. 16A hama asulö noai ha, 5.000 kökö tälö noai ĩ anö ĩ kökö palamanöma. Ĩ 5.000 kökö na wani tökö tälö nö, ai töpö na ĩ wani tökö totokö nö, 10.000 kökö täa nömönöma.
17Ĩ na tä kua tä, 2.000 kökö tälö noai ĩ anö ĩ kökö pala hö̃tömanöma. Wani tökö na ĩ 2.000 kökö totokö nö, waiha ai töpö na ĩ wani tökö totokö nö, 4.000 kökö täa nömönöma.
18Ĩ na tä kua tä, 1.000 kökö tälö noai ĩ anö ĩ kökö palama pasio maama. Masita tä ha thaka taka thakö nö, ĩ taka na pata tä hai ĩ sitipa kökö titia soatakö nö, kökö patiliköma. 19Tä tetepaso noai ha, pata tä kopi. A kopo nö, töpö kalipalama sinomo noai ĩ töpö na, “Kamakö na sitipa sa kökö totokö noai, ĩ kökö na wi na makö kuama?” ĩ na a kuuma.
20Ĩ na a kuu ha, 5.000 sitipa kökö tälö noai, ĩ anö ai 5.000 kökö sätämanö noai, ĩ aiki, “Kamisa na 5.000 wa kökö totoki kipili. Möö nökö. Ĩ sa kökö palamanö nö, hi ai 5.000 sa kökö täli kipili” ĩ na a kuuma.
21Ĩ na a kuu ha, “Ĩ tä topa. Wa kalipalo makoka apa wi ĩ wa. Wa totiatalo opawö. Wani ipii sitipa wa kökö tälö noai, ĩ tä na wa kalipalo makoka apa nö, wa kökö palama taö öpama kutenö, ipa wani tökö kua apöle, ĩ tökö na wa kalipalo nömöopöö! Hapo. Kamisa na a iapalo naioö! Kawa solo makö pi mönahapököö!” ĩ na pata tä kuuma.
22Ĩ na tä kua tä, 2.000 sitipa kökö tälö noai, ĩ anö ai 2.000 kökö sätäa makekö noai, ĩ a waloa nömöiki nö, pata tä na ĩ aiki, “Kamisa na 2.000 wa kökö totoki kipili. Möö nökö. Ĩ sa kökö simomanö nö, hi ai 2.000 sa kökö täli kipili” ĩ na a kuuma.
23Ĩ na a kuu ha, pata tä aiki, “Topa. Wa kalipalo makokoa opa wi ĩ wa. Wa totiatalo opawö. Wani ipii sitipa wa kökö tälö noai, ĩ tä na wa kalipalo makoko opa nö, wa kökö simoma taö öpama kutenö, ipa wani tökö kua apa, ĩ wa tökö huölö nö, ĩ kökö na wa kalipalo nömöopöö! Hapo. Kawa solo makö pi mönahapököö!” ĩ na pata tä kuuma.
24Ĩ na tä kua tä, 1.000 kökö tälö noai ĩ a waloikiso nö, pata tä na ĩ aiki, “Ai töpö na wa kili mi ipö. Hikali a ha wa mo tösa mane maaki, hikali a ha nii tä kule, ĩ wa tä nii sua sinomo opaö. Noa wa tä totoa mi päla tä maaki, wani wa tä sua sinomoö. 25Ĩ na wa kuaö ha, sa kili salo, kawa hai ĩ sitipa sa kökö patiliköma. Pei. Hi au sitipa kökö täa konöö!” ĩ na a kuuma.
26Ĩ na a kuu ha, pata tä aiki hö̃töwö, “Wa kalipalo tomöpo mi ipii ĩ wa. Wa wanisala wani moi ipö. Hikali a ha sa mo tösa mane maaki, hikali a ha nii tä kule, ĩ sa tä nii sua sinomoö, noa sa tä totoa mi päla tä maaki, wani sa tä sua sinomoö, ĩ na sa kuati wi ĩ wa tä taö waikia kule. 27Wi na wa pi kuu salo, masita tä ha ipa sitipa wa kökö patiliköma? Sitipa kökö titita wi a sai ha ipa sitipa wa kökö titiköma aköna, ĩ kökö palaso noa kipi. Kökö palaso noai ha, ĩ tökö sa kopo nö, ĩ kökö noa apii sa kökö täa konö noa kipi” ĩ na pata tä kuuma.
Ĩ na a kuu nö, töpö kalipalama wi ĩ ai töpö na, 28“Ĩ anö 1.000 sitipa kökö po pole, ĩ kökö tälöheö! Ma kökö tälö nö, 10.000 kökö po pole, ĩ a na ĩ 1.000 kökö totoa soataköö! 29Pi naka. Ai tänö pe epii tä thapo pole, ĩ a na ai tä totoa satia apa kõki kitä. Ĩ na tä kua tä, ai tänö wani ipii tä thapo pole, ĩ tökö pewö wai tälö kitä. 30Pei. Hi a wani kalipalo tomöpo maa noai, atu ha mumi mumi tä pata kule, ĩ ha ĩ a wani hosalöheö! Ĩ ha a wani halilimo opa salo, a nakö ãö ãömo opati nö, a ö̃köpalo opatipököö!” ĩ na ĩ pata tänö ĩ na töpö noa thama‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Ai töpö õsi palimipo asaö, ai töpö pepalo mapo pasio mi, ĩ na töpö kuati wi ĩ ta
31Ĩ na a Jesus a kuu nö, ‑Hi masita tä uli ha sanöma sa kupaso noai, hisa ha sa huu kõa tä, ĩ tä, ãju sa töpö kai huu tä, sanöma töpö pewö na sa kaikanamo kuki kitä. Kaikana sa kutenö, lotami ti na kaikana töpö loo sinomo wi, ĩ nasimö ti na sa loki kitä. 32Sa lotia tä, hi masita tä uli pewö hamö töpö pilipai, kamisa na ĩ töpö pewö waloikiso nö, kamisa kotö na ĩ töpö sototapaloti kitä. Töpö sotota wi, ĩ sa töpö selekepamani kitä. Hiima pö thapo wi ĩ anö oweha kökö sokamaki, posi kökö sokamaki, ĩ na hiima kökö sokapama kua wi na, ĩ na sanöma sa töpö soka thaa hö̃tömaki kitä. 33Oweha kökö hai, ĩ sanöma töpö toita apii ĩ töpö uni. Posi kökö hai, ĩ sanöma töpö wanisala apii ĩ töpö uni. Kate sa poko kuamö kule hamö oweha sa kökö sokamaki, hai sa poko kule hamö posi sa kökö sokamaki, ĩ na sa kö soka thamaki kitä. 34Ĩ na sa kö soka thamakö nö, kate sa poko kuamö kule hamö kökö kule, ĩ kökö na kaikana sa aiki, “Ipa hao anö makö totiapala apa wi ĩ makö. Hapo. Hisa ha sa kaikanamo wi, ĩ ha pö lisipaloö! Makö lisipalo nö, makö pi mönaha apa kitäö! Kamakö na sa kaikanamo totio piale, kamisa na ipa hao anö ĩ tä totoa waikipöma. Somi tä sai tä, hi masita tä uli thapa tute tä, ĩ tökö soatawö kamakö na sa kaikanamo kuköpö, ipa hao anö ĩ tä totoa soatapöma. 35Sa oi ipö tä, kamisa na nii ma tä totopöma. Sa amisi ipö tä, kamisa na maa ma tuu koamanöma. Tiko sa maaki, kamakö aiki, ‘Hapo. Ipa sai ha a kuikiö!’ ĩ na makö kuuma. 36Ipa haloi ösö mi ha, haloi ma ösö totopöma. Sa salia tä, sa totiapala apatima. Titita wi a sai ha sa titikönö, sa peati tä, makö waloiki nö, kamisa na makö noimo sinomotima. Ĩ na makö kuaö ha, kamisa na pö kuikiö!” ĩ na waiha sanöma sa töpö sokama tä, kate sa poko kuamö kule hamö töpö kule, ĩ töpö na ĩ na sa kuu kitä.
37Ĩ na sa kuu ha, töpö toita apii ĩ töpö aiki, “Jesus ai. ‘Häö. Jesus a oi ipö sai taköö!’ ĩ na samakö pi kuu maapili. Kawa na nii sama tä totoa maapili. ‘Jesus a amisi ipö sai ta’ ĩ na samakö pi kuu maapili. Kawa na maa sama tuu koama maapili. 38‘Jesus a hai, tiko tä maaki, ma nakalö nö, ‑Ipa sai a ha a kuikiö!‑ makö kuupököö!’ ĩ na samakö kuu maapili. ‘Jesus a hai ĩ haloi ösö mi kutenö, haloi ma ösö totokö nököö!’ samakö kuu maapili. 39‘Häö. Jesus a salia apö sai taköö! Ĩ ma totiapala apapököö!’ ĩ na samakö kuu maapili. ‘Titita wi a sai ha Jesus a peati kulaiö! Ĩ a na samakö noimopököö!’ ĩ na samakö kuu maapili nökö” ĩ na kamisa na ĩ na töpö toita apii töpö kuu kitä. 40Ĩ na töpö kuu ha, kaikana sa aiki, “‘Sa thapo wi ĩ töpö na ‑Ipa töpö‑ sa kuuto wi, ĩ töpö hai, pata töpö pasi mai maaki, ĩ ma töpö totiapala apatima. Ĩ ma töpö totiapala apati noai, ĩ kamisa uni totiapala apatima’ ĩ na sa kuu kule. Pitili sa” ĩ na kaikana sa kuu kitä.
41Ĩ na sa kuu nö, hai sa poko kuamö kule hamö sa töpö sokapalö noai, ĩ töpö na ĩ na sa kuu nömöo pia salo: “Teusö anö makö peama piale, ĩ makö pasiwö. Kamisa na makö kuo mai kitäö! Tiko hamö pö alulöö! Sai tä sai pata na ãju töpö nokapalo sinomo noai ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö peamapö, koa taka hili mapo mi ipii, Teusö anö ĩ taka thapalö noai, ĩ taka hamö pö hua nainonöö! 42Sa oi ipö tä, kamisa na nii ma tä totoa pasio maama. Sa amisi ipö tä, kamakönö kamisa na maa ma tuu totoa pasio maama. 43Tiko sa päla tä maaki, kamakö aiki, ‘Hapo. Ipa sai a ha a kuikiö!’ ĩ na makö kuu maama. Ipa haloi ösö mi ha, haloi ma ösö totoa maama. Sa salia tä, sa totiapala maama. Titita wi a sai ha sa titikönö, sa peati tä, kamakönö sa totiapala pasio maama” ĩ na sa kuu kitä. 44Ĩ na sa kuu ha, “Jesus ai. Wa oi, wa amisi, tiko wa hama huu, au haloi ösö mi, wa salia apaö, titita wi a sai ha wa titiki, witi tä ĩ na wa kua hãtotia tä, kamisamakönö wa tapa hö̃töa kule maaki, wa pasilipa maama?” ĩ na töpö kuu kitä.
45Ĩ na töpö kuu ha, kaikana sa aiki, “‘Pata töpö pasi mai, ĩ ai ma tä pasilipo maa noai, ĩ tä kamakönö sa pasilipo maama’ ĩ na sa kuu kule. Pitili sa” ĩ na kaikana sa kuu kitä‑ ĩ na Jesus a kuuma.
46Ĩ na Jesus a kuu nö, ‑Önö kutenö, ĩ töpö wanisala apii, töpö pepalama mapo mi ipii ĩ tä uli hamö ĩ töpö huu pasioö, töpö toita apii ĩ töpö temöo soatioö, ĩ na töpö kuati kitä‑ ĩ na Jesus a kuuma.
26Jesus a säpali pia salo
Marcos 14.1-2; Lucas 22.1-2; João 11.45-57
1Ĩ na tä kua tä, Jesus anö ĩ ta wäsä matalo nö, kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö na, 2‑Polakapi tä mumi matalo nö, juteu töpö na Teusö a hasukö noai ĩ pásökoa tä wakala kuki pia salo. Ĩ ma tä taö waikia kule. Ĩ tä, sanöma sa kupaso noai, hii ti pakalai ti ha ĩ sa sätämaköpö, ai töpönö sa namo simöki pia salo‑ ĩ na Jesus a kuuma.
3Ĩ na tä kua tä, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö, ai juteu pata töpö, ĩ na töpö kui, Kaipasö a sai pata ha ĩ töpö kokamo tasoma. Kaipasö a hai, Teusö a täpä totio wi, ĩ pata tä sai kuoma. 4Ĩ a hai ĩ sai a pata na juteu pata töpö kokamo nö, ‑Ai töpö mamo tetea mai ha, Jesus ma huölö nö, ma säpalöpöö!‑ ĩ na töpö kuuma.
5Ĩ na töpö kuu nö, ‑Pásökoa tä wakala na töpö iapalo tä ma säpa maapöö! Töpö pásökoamo tä, Jesus ma säpalöma, töpö höla apö matimö‑ töpö kuuma.
Jesus a na tuu noa apii tuu lökö noai ĩ ta
6Ĩ na tä kua tä, wasu wasu tänö Simão a ösö hiopöo opa noai, ĩ a toa komanö noai, Petânia tä uli ha ĩ a hai ĩ sai a kule ha, ĩ ha Jesus a kua tä, 7Jesus a kuo pa suö tänö holokoto ose kai wai waloköma. Maa ma holokoto noni ipii a holokoto ose wai ha tuu hälälä äpii, tuu noa apii, ĩ na tuu kui tuu titile, ĩ suö tänö ĩ tuu pi kai waloköma. Ĩ tuu pi kai waloiki nö, Jesus a iati tä, Jesus a he ha tuu hälälä äpii tuu lököma. 8Tuu löki ha, Jesus a kai a hua sinomo wi ĩ töpönö ĩ tä taa nö, töpö pi hĩsuhupalo nö, ‑Wi na hi suö tä pi kuu salo, tuu noa apii tuu wania kule? 9Hi tuu noa apii tuu na sitipa kökö satehe epii kökö tälö nö, wani tä na töpö honimo opöle, ĩ töpö na ĩ kökö sitipa totoköpö ta pi kuu mai‑ ĩ na töpö kuuma.
10Ĩ na töpö kuu pole, ĩ tä na Jesus a pi hatuka apa salo, ‑Wi na makö pi kuu salo, hi suö ma päsäpati kule? Ĩ anö kamisa na tuu lököhe, ĩ tä topa apa. 11Wani tä na töpö honimo wi, kamakö na ĩ töpö kua soatio kitä. Kamakö na kamisa kuo soatio mai kitä. 12Nomawö töpö hulukupa kua wi na, sa temö soa päla tä maaki, ĩ na hi suö tänö ĩ na sa hulukua thapali ke‑ ĩ na Jesus a kuuma.
13Ĩ na a kuu nö, ‑“Hi masita tä uli pewö hamö ai töpönö sa wäsä wi ĩ ta topa apöle ta wäsä pamö, hi suö tänö tuu lökö noai, ai töpö satehe epii töpönö ĩ ta wäsä kitä. ‘Ĩ suö tänö Jesus na tuu noa apii tuu lökömaö!’ ĩ na töpö kuu kuki kitä” ĩ na kamakö na sa kuu pitilimo opa kule‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Jutasö anö Jesus a monima piale ĩ ta
14Ĩ na tä kua tä, 12 töpönö Jesus a kai a hua sinomo wi ĩ ai tä hai, Jutasö Isökatiosisö a hilo wi, ĩ a wani hulasolöma. Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö na a hapalo pi topa salo, ĩ töpö na a waloikitö nö, 15‑Kamakö na Jesus sa totoköma, wi na sitipa kökö kui ma kö totopi?‑ ĩ na a wani kuu ha, ĩ töpönö 30 pötaata kökö wapa totipalö nö, kökö totoköma. 16Jutasö a wani na ĩ kökö totoki ha, ĩ anö Jesus a monima pia salo, a läapalo soatama.
Jesus anö kama hai ĩ 12 töpö kai pásökoamo wi ĩ ta
Marcos 14.12-21; Lucas 22.7-13; João 13.21-30
17Ĩ na tä kua tä, ĩsa ãi hölö mai ĩ ĩsa ãi na juteu töpö iapalo wi, ĩ kolo pili tä kupasoma. Sutu upa ha Esitu tä uli pata ha Teusö anö juteu töpö noama noai, ĩ tä taö soa salo, töpö kokamo nö, töpö iapalo sinomoma. Töpö kokamo nö, ĩsa ãi hölö mai, ĩ ãi opala apama. Ĩ ãi opala noai, ĩ kolo pili tä wakala ha oweha kökö tiha sinomotima. Ĩ pásökoa tä wakala kuki ha, Jesus a na kama kai a hua sinomoti wi ĩ töpö waloiki nö, ‑Makö pásökoamo pia manu kule, witi ha nii sama tä makeköpö?‑ ĩ na töpö kuuma.
18Ĩ na töpö kuu ha, Jesus aiki, ‑Sai pö hö̃kökö öpii sai pö kule, ĩ hamö makö waloikitö nö, ai wano ma tä talalö nö, ĩ a na ĩ na makö kuu! “Pata tä aiki, ‘Sa säpamo piale, ĩ tä kua waikia kuleö! Önö kutenö, au sai a ha kamisa kai a hua sinomo wi ĩ sa töpö kai pásökoamo nö, makö iapalo pia kuleö!’ ĩ na pata tä kuu keheö!” ĩ na makö kuu!‑ ĩ na Jesus anö töpö noa thama. 19Ĩ na töpö noa thaö ha, ĩ töpö hulolö nö, ĩ a sai ha töpö waloikitö nö, pásökoa tä na töpö iapalopö, ĩ nii tä makeköma.
20Ĩ na tä kua tä, tä mumataso noai ha, Jesus anö töpö kai loiki nö, töpö iapaloma. 21Töpö iapaloti tä, Jesus aiki, ‑“Kamisa na makö iapalo naine, waiha ĩ ai wanö sa monima pia salo” sa kuu pitilimo opa kule‑ ĩ na Jesus a kuuma.
22Ĩ na Jesus a kuu ha, ĩ töpö pi otatalo nö, ‑Kaikana ai. Kamisa na, “Kawanököö!” a pi kuu tihöö!‑ ĩ na ĩ töpö pewö kuu nömöatalotima.
23Ĩ na töpö pewö kuu nömataloti ha, Jesus aiki, ‑Hi kaukösö a ha ĩsa ãinö sa tä häa pole, ĩ ha ĩsa ãinö wa tä häa naine, ĩ wanö sa monima pia salo. 24Sanöma sa kupaso noai ĩ sa nomaso kitä. Sa nomaso wi, Teusö tä waheta na ĩ ta wäsä waikioma. Sa nomaso kitä maaki, sa monima wi ĩ a pea apati kitä. Kama hai ĩ pöpönö anö ĩ a wani thapa maama aköna, tä topa apöla pi. A wani pea pia mana pi‑ ĩ na Jesus a kuuma.
25Ĩ na Jesus a kuu ha, Jutasö anö a monima piale, ĩ aiki, ‑Jesus a pata! Kamisa na, “Kawanököö!” ĩ na wa pi kuu kule?‑ a kuu ha, ‑Awai. Wa kuuhe, ĩ pitili ta‑ Jesus a kuu hö̃töoma.
Jesus a uni na töpö iapalo wi ĩ ta
Marcos 14.22-26; Lucas 22.14-23; 1 Coríntios 11.23-25
26Ĩ na tä kua tä, Jesus anö töpö kai iapaloti tä, Jesus anö ĩsa ãi tälö nö, Teusö a na, ‑Hapa. Hi wa ãi totoa waikipi ke. Wa totiatalo opawö‑ a kuu nö, ĩsa ãi nakasipalö nö, kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö na ĩsa ãi asawösö totoa soataköma. Tä totoa soatakö nö, ‑Ika. Au tä tälö. Hi ãi hai, ĩ kamisa sai‑ ĩ na Jesus a kuuma.
27Ĩ na a kuu nö, kaukösö a tälö nö, Teusö a na, ‑Hapa. Hi upa wa mo puu totoa waikipi ke‑ ĩ na a kuu nö, kaukösö a totoa soatakö nö, ‑Kamakö pewönö hi tuu koalalöö! 28Hi tuu hai, kamisa iä. Teusö aiki, “Kamisanö sanöma töpö satehe epii sa töpö täapa kõa läli kitä” Teusö a kuu totioma kutenö, kamisa iä kupaso kitä. Wanisala ma tä thaa noai, ĩ sa tä noa mapamanöpö, sa iä pö kupaso kitä. Sa iä pö kupalo nö, makö täapa kõa läli kitä‑ ĩ na Jesus a kuu nö, 29‑“Hi upa sa mo puu koa kõo haio mai kitä. Ipa hao a kaikanamo totio wi ĩ hamö kamakö pewö solo ma tuu koa kõo sisa kitä” kamakö na ĩ na sa kuu kule‑ ĩ na a kuuma. 30Ĩ na a kuuma, ĩ töpö pewönö Teusö tä ama thaa nö, Olipa tä heuma ha töpö hua soatasolöma.
‑Makö tokösolö kitäö!‑ Jesus a kuu noai ĩ ta
Marcos 14.27-31; Lucas 22.31-34; João 13.36-38
31Ĩ na tä kua tä, Jesus aiki, ‑Kamisa na makö pewö noka kili ipa kitä. Ĩ na Teusö tä waheta kuu: “Oweha pö na a kalipalo sinomo wi Teusö sanö ĩ sa säpali ha, oweha kökö hua soatalolö nö, kökö selekeoki kitä” Teusö tä waheta kuu. Ĩ na ta kua kutenö, hi tä mumi ha, kamakönö sa takölö nö, makö tokölolö nö, makö selekeoki kitäö! 32Sa säpali kitä maaki, sa temöa kono nö, Kaliléia tä uli pata hamö sa hulasolö kitä. Sa hulasolö noai hamö makö huu haiopöö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
33Ĩ na Jesus a kuu ha, Pedro aiki, ‑Kamisa tokö pasio mai kitäö! Kawa na töpö pewö noka kili ipa kitä maaki, kawa na sa noka kili mai kitäö!‑ a kuuma.
34Ĩ na a kuu ha, ‑“Hi tä mumi ha kalaka a komö halu kõo paio mai ha, kawa aiki, ‘Naiö! Jesus sa tai mi’ wa kuu nö, ‘Naiö! Jesus sa tai mi ipöö!’ waiha ĩ na wa kuu kotaö, ‘Naiö! Jesus sa taö pasia mane’ waiha ĩ na wa kuu kotasoö, ĩ na ai töpö na wa kuu hätäpo halu kitäö!” ĩ na kawa na sa kuu pitilimo opa kule‑ ĩ na Pedro a na ĩ na Jesus a kuuma.
35Ĩ na Jesus a kuu ha, Pedro aiki hö̃töwö, ‑Naiö! Sa wani säa naia hãtopali kitä maaki, “Jesus sa tai mi” ĩ na sa kuu mai kitäö!‑ ĩ na Pedro a ku upama. Ĩ na ĩ töpö pewö kupalo naioma.
Ketösêmani tä uli ha Teusö a na Jesus a hapalo noai ĩ ta
Marcos 14.32-42; Lucas 22.39-46
36Ĩ na tä kua tä, Jesus anö töpö kai hua kononö nö, Ketösêmani tä uli a hilo wi ĩ hamö ĩ töpö walokö lasoma. Töpö waloikilö nö, Jesus aiki, ‑Hisa ha pö loa haikiö! Teusö a na sa hapalo tasoöö!‑ ĩ na a kuuma. 37Ĩ na a kuu nö, Pedro a, Sepeteu a hai ĩ polakapi pelupö töpö, ĩ na töpö kui töpö kai hulolö nö, Jesus a pi ota apötasoma. 38A pi ota apötalo nö, ‑Pe epii sa õsi wanisala apa kutenö, sa õsi tao mia apaimati. Pö kua haikiö! Pö mamo läa haikiö! Makö pewö pi mosawio haiopököö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
39Ĩ na a kuu nö, pasökö tömö a hulolö nö, masita ha a mãi poikitö nö, Teusö a na a hapalo tasoma. A hapalo nö, ‑Hapa. “Sa noma piale kawanö ĩ sa noama pi topa tä, sa noamaö!” ĩ na sa kuu kule. Sa noma pasilo nö, sa hoteso wi, ĩ sa tä pii mi. Sa noma wani ipö maaki, “Wa noma päloö!” wa kuu ha, “Ö̃kö. Awai” ĩ na sa kuu hö̃töa pätaloi‑ ĩ na Jesus a kuuma.
40Ĩ na a kuu nö, ‑Pö mamo läa haikiö!‑ polakapi töpö na Jesus a kuu noai, töpö mia kai hila pa Jesus a waloa kõköma. A waloa koiki nö, Pedro a na, ‑Pedro ai. Wani ipii wa mamo läo haio mai, makö mitiomakö ta o. 41Makö mamo läikiö! Teusö a na pö hapaloö! Makö mamo läiki nö, Teusö a na makö hapalo nö, ĩ na makö kuaö ha, wanisala tä na Sai tä sai patanö makö simöa kule maaki, wanisala ma tä thaa mai kitä. Pili makö õsinö Teusö ma ta hini pi topa kule maaki, pili makö sai utiti ipö. Utiti salo, wanisala wa tä thaa sinomo sai‑ ĩ na Jesus a kuuma.
42Ĩ na a kuu nö, ĩ hamö a hua sapa kononö nö, ‑Hapa. Wa lotete epö salo, sa noma piale, ĩ tä na sa noamaö! Sa nomano nö, sa hoteso wi, ĩ tä na sa noamaö! Sa noma wani ipö sai maaki, “Ĩ na a kuaö!” wa kuu ha, “Ö̃kö” sa kuu hö̃töo kitä‑ ĩ na Jesus a kuu kotama.
43Ĩ na a kuu kota nö, ‑Pö mamo läa haikiö!‑ kama hai ĩ töpö na Jesus a kuu noai, ĩ töpö na Jesus a waloa kõköma, töpö mia kai hila kõo lätama. Ĩ töpö manisi ipö salo, töpö mamo läa haio mai, töpö mia kai hila pätioma. 44Ĩ hamö töpö mia kai hila pa Jesus a hua sapa konoonö nö, Teusö a na a hapalo kua noai na, ĩ na a hapalo kua kotama. 45A hapalo matalo nö, kama hai ĩ töpö na a waloa koiki nö, ‑Makö wani manisio opapa wi. Makö wani mipalo haitiowö. Pei. Hukikiö! Töpö wanisala apa wi, ĩ töpönö sa wanipoti wi ĩ töpö na sanöma sa kupaso noai ĩ sa totoa pia kuleö! Sa monima wi, ĩ anö sa totoa pia kuleö! 46Pö öpapaloö! Makö huu koonöö! Möö nökö. Sa monima wi ĩ a wani huu waikia kulatiö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Jutasö anö Jesus a monima noai ĩ ta
Marcos 14.43-52; Lucas 22.47-53; João 18.3-12
47Jesus a hapalo soa tä, 12 töpönö Jesus a kai a hua sinomo wi, ĩ ai tä Jutasö anö töpö satehe epii töpö kai waloa läköma. Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö, juteu pata töpö, ĩ na töpö kui töpönö Jesus a namo simöa pi topa salo, töpö waitili ipii ĩ töpö simököma. Töpö simökö noai, Jutasö a waninö ĩ töpö kai waloköma. Poo kökö, hii tiki, ĩ na tökö kai waloa kuköma. 48Walo paia mi tä, Jutasö anö Jesus a monima wi, ĩ aiki, ‑Makö walo pola nö, kamisanö ai sa hũko ususa pole, ĩ a. Ĩ ma huölö nö, ma läkälölöpöö!‑ ĩ na töpö waitili ipii, ĩ töpö na ĩ na a kuu hãtomoma.
49Ĩ na a kuu nö, Jutasö a kuu hãtomo nö, a waloiki nö, Jesus a na a ekua soataiki nö, ‑Jesus ai. Wa topa kule?‑ a kuu nö, noi töpönö ai töpö hũko ususa kua wi na, ĩ na Jutasö anö Jesus a hũko ususa thama läoma. 50A hũko ususa thama läoö ha, Jesus aiki, ‑Ipa ai. Wa tä thama piale, ĩ tä thama soataaö!‑ ĩ na a kuuma.
Ĩ na a kuu ha, töpö waitili ipii ĩ töpö ekua soataiki nö, Jesus a huöa soatalömae. 51A huöa soatali ha, ĩ töpö kotö ha Jesus töpö öpale, ĩ ai tänö poo a läkälöma. Poo a läkälö nö, ai tä tusälöma. Pili a sömöka wani pasopalöma. Teusö a täpä totio wi ĩ pata tä sainö töpö kalipalama sinomo wi, ĩ ai a sömöka wani pasopalöma. 52A sömöka wani pasopali ha, Jesus aiki, ‑Au poo a titia koköö! Poo anö ai wa tä säpa pi topa wi, poo anö ai tänö ĩ wa säa hö̃töpali kitä. 53Ipa hao a na, kamisa aiki, “Hapa. Sa pasilipalöö!” ĩ na sa kuu aköna, sa noamapö, hisa ha satehe epii, ĩ 72.000 ãju töpö simöa soatali pi ta makö pi kuu mai. 54“Sa noamaö!” ipa hao a na sa kuu aköna, sa noama hö̃töla pi maaki, ĩ na sa kuu mai kitä. Sutu upa ha Teusö tä waheta aiki, “Waiha ĩ na tä kua kitä” ĩ na tä waheta kuu waikioma kutenö, huki ĩ na tä kua totio pia kule. Önö kutenö, “Sa säpa pia wi, ĩ tä na sa noamaö” ipa hao a na sa kuu mai kitä‑ ĩ na Jesus a kuuma.
55Ĩ na Jesus a kuu nö, töpö waitili ipii ĩ töpö na, ‑Sa läkäli pia salo, kamisa na poo kökö, hii tiki, ĩ na ma tä kai huu kua noa. Töpö waitili ipii töpö thomömo sinomoti wi, ĩ ai sa mai kitä ta pi kuu mai. Ĩ tä wakala pewö hamö Teusömo wi a sai ha kamakö na Teusö sa ta wäsä sinomo kipili maaki, sa läkäpo maapili. 56Sutu upa Teusö a kai wäsä sinomoti noai, Teusö tä waheta na ĩ töpönö ĩ tä sãökökö noai, huki ĩ tä kua tolea totia kule. Önö kutenö, kamakönö sa läkälölö pia salo‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Ĩ na Jesus a kuu ha, kama kai a hua sinomoti wi ĩ töpö pewönö Jesus a takölö nö, töpö pewö tokösolöma.
Juteu pata töpö kuo taso pamö Jesus a tälölö noai ĩ ta
Marcos 14.53-65; Lucas 22.54-55, 63-71; João 18.12-14, 19-24
57Ĩ na tä kua tä, Jesus a huölö noai ĩ töpönö Jesus a läkälölö nö, Kaipasö a pata hai ĩ sai a hamö Jesus a kai hua soatasolöma. Kaipasö a pata hai, Teusö a täpä totio wi, ĩ pata tä sai kuoma. Kaipásö a pata kuo pa Moisés a kai wäsä sinomo wi ĩ töpö, juteu pata töpö, ĩ na töpö kui töpö sotota läo waikioma. 58Pai hamö Pedro a huu haioma. A huu haio nö, Teusö a täpä totio wi ĩ pata tä sai hai ĩ sai pö ha sapono a kule, ĩ ha Pedro a waloa haikö solöma. ‑Wi na Jesus a thama pia kule?‑ a pi kuu nö, Teusömo wi a sai ha töpö lämo sinomo wi ĩ töpö na Pedro a loa naiköma.
59Ĩ na tä kua tä, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö, juteu pata töpö kokamo sinomo wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui, töpö aiki, ‑“Jesus anö wanisala tä thaa kipiliö!” ĩ na ĩ töpö holisi kuu kule maaki, ĩ na ĩ töpö kuu ha, kamakö aiki hö̃töwö, “Pei. Jesus anö wanisala tä thaa noai, ĩ tä noa na Jesus ma säpalöpöö!” ĩ na makö kuupököö!‑ ĩ na ĩ töpö kuuma.
60Ĩ na töpö kuu ha, ‑Awai. Jesus anö wanisala tä thaa kipiliö!‑ ai töpö satehe epii töpö kuuma maaki, pe epii wanisala ta kateha maama kutenö, ‑Jesus ma säpalöö!‑ pata töpö kuu kili ipama. Töpö kuu kili ipa tä, ai polakapi töpö hapalo nö, 61ĩ na töpö kuuma: ‑Jesus aiki, “Hi Teusömo wi ĩ sa sai waniapa taö öpa kitä. Sa sai waniapalö nö, polakapi tökö mumi matalo nö, ĩ hena tä sa sai thaa taö öpa kõo kitäö!” ĩ na Jesus a kuu kipiliö!‑ ĩ na ĩ töpö kuuma.
62Ĩ na ĩ töpö kuu ha, Teusö a täpä totio wi ĩ pata tä sai öpaiki nö, Jesus a na, ‑Wa hapalo hö̃töa maa kule? Hi töpö kuuhe, ĩ pitili ta hãtowö?‑ ĩ na a pata kuuma. 63Ĩ na a pata kuu kule maaki, Jesus a huo maama.
Jesus a huo mi ha, ĩ pata tä aiki, ‑Teusö a noma mi ipii, ĩ anö wa ta apa manu kule, pitili ta wäsä totihoö! Teusö anö wa simöa totipalö noai ĩ wa? Teusö a hai ĩ pelupö wa totiwö?‑ ĩ na a pata kuu kõoma.
64Ĩ na a pata kuu ha, ‑Awai. Wa kuuhe, ĩ pitili ta. “Teusö a lotete epii ĩ a kotö ha sanöma sa kupaso noai ĩ sa loa tä, kamakö pewönö sa tapa kuki kitäö! Hutu mosökö ha ilasi tä kule, ĩ ilasi tä hösöka ha sa öpa tikiliki nö, sa itho kõa tä, sa tapa kitä” kamakö na ĩ na sa kuu kuleö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
65Ĩ na Jesus a kuu ha, Teusö a täpä totio wi ĩ a pata hĩso nö, kama hai ĩ haloi ösö kakapalö nö, ‑Jesus anö Teusö a kateha wanisala apa kule. “Kamisa hai, Teusö sa totiwö” ĩ na a kuu alu keö! Ai töpö na ma ta hini kota maapöö! “Kamisa hai, Teusö sa” Jesus a kuuhe, ĩ ma ta hinia waikili ke. 66Önö kutenö, wi na makö pi kuu kule?‑ ĩ na pata tä kuu ha, ‑Jesus anö wanisala tä thama kutenö, ma säpamanöpököö!‑ ĩ na töpö kuu soatama.
67Ĩ na töpö kuu soata nö, Jesus a wanipo opa salo, Jesus a moikimö nakipömamae. A moikimö nakipöma nö, Jesus a sä soatamae. A sä soatahe nö, 68‑Teusö anö wa simöpalö noai ĩ waö! Witi pili anö wa sä ke? Ta katehepalöö!‑ ĩ na töpö kuu pi wasöa apama.
‑Naiö! Jesus sa tai mi ipöö!‑ Pedro a kuu kõpa noai ĩ ta
Marcos 14.66-72; Lucas 22.56-62; João 18.15-18, 25-27
69Ĩ na tä kua tä, sapono a ha Pedro a lotia tä, ĩ a sai ha moko töpö kalipalo sinomo noai, Pedro a na ĩ ai moko tä ekuiki nö, ‑Kaliléia tili tä Jesus na wa huu naio sinomo noai ĩ wa ta o‑ ĩ na ĩ moko tä kuuma.
70A kuu ha, ai töpö pewö sömöka tala tä, ‑Naiö! Wa kuu pole, ĩ sa tä tai mi‑ Pedro a kuu hö̃töoma.
71Ĩ na a kuu nö, sapono a kasö ha taka holele, ĩ taka ha Pedro a ekuköma. Ĩ ha a loo pa, pata tä na ai moko tä kalipalo sinomo wi ĩ moko tä ekuiki nö, wano töpö sototole, ĩ töpö na ĩ moko tä aiki, ‑Nasaté tili tä Jesus na a hupalo naio sinomo noai hi ĩ a‑ ĩ na a kuuma.
72Ĩ na a kuu ha, Pedro aiki, ‑Naiö!‑ ĩ na a kuu kõo nö, ‑Ĩ sa tai mi ipö. Sa holisimo mai kitäö!‑ ĩ na a kuuma.
73Ĩ na a kuu noai ha, tä tetepo mai ha, töpö sototole, Pedro a na ĩ töpö öpa hö̃kökö nö, ‑Jesus a kai a hua sinomo wi ĩ töpö hapalo kui na, ĩ na wa hapalo kuö totiwö. Jesus a kai a hua sinomo wi, ĩ ai wa hãtowö?‑ ĩ na töpö kuuma.
74Ĩ na töpö kuu ha, ‑Ĩ sa tai mi ipö. Pitili sa. “Sa holisimoö ha, Teusö anö sa peama matimöö!” sa pi ku upawö. Sa holisimo pasio mai kitäö!‑ ĩ na Pedro a ku upama. Ĩ na a kuu soala tä, kalaka a komöa soatasoma. 75Kalaka a komöa soatasoö ha, Pedro aiki, ‑Ã ãi. Jesus aiki, “Kalaka a komö halu paio mai ha, ‘Jesus sa tai mi ipö’ ĩ na satehei, 3 wa kuu pi kupaso kitäö!” ĩ na Jesus a kuu kipiliö!‑ ĩ na Pedro a pi kuuma. Ĩ na a pi kuu nö, a hua kononö nö, a pi ota apa nö, pe epii a ö̃kö öpama.
27Pilatosö kaikana tä na Jesus a hilakö noai ĩ ta
Marcos 15.1; Lucas 23.1-2; João 18.28-32
1Ĩ na tä kua tä, tä halusoö ha, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö pewö, juteu pata töpö, ĩ na töpö kui töpö kokamo nö, töpö hapalo hẽtupaso nö, ‑Jesus ma säpamanö nököö!‑ ĩ na töpö kupalotima. 2Ĩ na töpö kupaloti nö, Jesus a õkapalö nö, Pilatosö kaikana tä pata na Jesus a kai hulolö nö, ĩ a pata na Jesus a totoköma.
Jutasö a wani säa sapa kõa päpaso noai ĩ ta
3Ĩ na tä kua tä, Jutasö anö Jesus a monima noai, ĩ anö, ‑Jesus ma säpamanö nököö!‑ tä kuu wi, ĩ ta hininö nö, ‑Häö. Wanisala sa tä thaa kipiliö!‑ a pi kuu nö, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö, juteu pata töpö, ĩ na töpö kui töpö na Jutasö anö 30 sitipa kökö komaki pia salo, ĩ töpö na ĩ kökö kai waloa kõköma. Kökö kai waloa koiki nö, 4‑Wanisala sa tä thaa kipiliö! Jesus anö wanisala tä thaa pasio mai, ĩ sa namo simökömaö!‑ ĩ na a kuuma.
Ĩ na a kuu ha, ‑Ĩ nakö päla. Kama wa kuu saimo päoö. Önö kutenö, kamisamakö na a wäo tihöö!‑ töpö kuu hö̃töoma. 5Ĩ na töpö kuu ha, Teusömo wi a sai õsimö ha Jutasö anö ĩ sitipa kökö säsäkö nö, a hua kõa soatasolöma. A hua kõa soatalolö nö, waiha thoo totonö kama olai õka sapa koiki nö, hii ti poko ha a saua sapa kõkö tasoma. A saua sapa koikitö nö, a nasi tua soataköma.
6Ĩ na tä kua tä, Jutasö anö sitipa kökö säsäkö noai, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpönö ĩ sitipa kökö täa konö nö, ‑Hi sitipa kökö hai, sanöma tä säpaso wi ĩ tä noa. Önö kutenö, Teusömo wi a sai ha sitipa kökö titita wi ĩ ha hi sitipa ma kökö titio maapököö! “Sanöma tä säpaso wi, Teusömo wi a sai õsimö ha ĩ sitipa kökö titia tihöö!” ĩ na juteu makö hai ĩ nö patapö töpönö makö noa thama‑ ĩ na töpö kuuma.
7Ĩ na töpö kuu nö, ‑Hi sitipa kökö na hapokasi hapoka thaa sinomo wi ĩ ma tä uli tälö nököö! Ĩ ma tä uli tälö nö, ĩ ha tiko töpö nomawö patilita sinomopököö! Hisa ha tiko töpö nomasoma, ĩ tä uli ha ĩ töpö patiliköpöö!‑ ĩ na töpö kuu ösöho nö, ĩ sitipa kökö totokö nö, ĩ tä uli tälömae.
8Önö kutenö, sanöma tä säpaso noai ĩ kökö sitipa na ĩ tä uli tälöma kutenö, ‑Tä uli iä äpii, ĩ tä uli‑ ĩ na tä kuu wi ta kua soa. 9Sutu upa Jutasö a kua paia mai ha, Jetemiasö anö ĩ ta wäsäma. Ĩ na a kuuma:
‑“Ai töpö na hi ma wani täa piale, ĩ tä noa na 30 sitipa ma kökö totokö nököö!” isöhaeu töpö kuu ösöho noai, ĩ ai töpönö ĩ 30 kökö tälölö nö, 10hapokasi hapoka thaa sinomo wi ĩ tä uli tälöma. Ĩ na Teusö pata tänö sa noa thaa waikioma‑
ĩ na Jetemiasö a kuuma. Sutu upa Jetemiasö anö tä wäsä noai, ĩ tä kua toleo totioma.
Jesus a na Pilatosö anö tä hini noai ĩ ta
Marcos 15.2-5; Lucas 23.1-5; João 18.33-38
11Ĩ na tä kua tä, Pilatosö a pata na Jesus a hilaköma tä, Pilatosö aiki, ‑Juteu töpö na wa kaikanamo wi ĩ wa?‑ ĩ na a pata kuu ha, Jesus aiki hö̃töwö, ‑Awai. Wa kuuhe, ĩ pitili ta‑ ĩ na a kuuma.
12Ĩ na tä kua tä, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö, juteu pata töpö, ĩ na töpö kui töpö aiki, ‑Jesus anö wanisala tä thama‑ ĩ na ĩ töpö kuu kule maaki, Jesus a huo maama.
13Jesus a huo mi ha, ‑“Jesus anö wanisala tä tha apama” töpö kuu wi, ĩ wa ta hini mi ipö?‑ Pilatosö a kuuma maaki, 14Jesus a hapalo kõo mai, a kutioma. A hapalo kõo mi ha, ‑Kilatiha!‑ ĩ na Pilatosö a pi pata kuuma.
Pahapásö a atua kopamanö noai ĩ ta
Marcos 15.6-15; Lucas 23.13-25; João 18.38
15Ĩ tä inama pewö hamö ĩsa ãi hölö mai, ĩ ãi na juteu töpö iapalo tä, titita wi a sai ha töpö titile, Pilatosö a patanö ĩ ai tä atupama sinomo kõoma. ‑Ĩ a wani lisia kopamanöö!‑ Pilatosö a pata na ĩ na juteu töpö kuu ha, ĩ ai tä atupama sinomo kõoma. 16Juteu töpö iapaloti tä, titita wi a sai ha ai tä, Pahapásö a hilo wi, ĩ a wani tititioma. Juteu töpö pewönö ĩ a wani taö öpama.
17Ĩ na tä kua tä, juteu töpö satehe epii töpö kokamo pole, ĩ töpö na Pilatosö aiki, ‑Wi na sa tä thamapö ma tä pii kule? Pahapásö sa atua kõo hãtopamani, Jesus a hai, ĩ Cristo a hilo wi, ĩ sa hula kõo hãtopamani, wi na sa tä thama wi ma tä pii kule?‑ ĩ na a pata kuuma.
18‑“Jesus a totiatalo opa sai” ai töpö satehe epii töpö kuu sinomo wi, hi juteu töpö kokamo pole, ĩ na ĩ töpönö ĩ ta hini wani hãtokö. Jesus a totiatalo opa kule maaki, hi töpönö a wanipo päa hãtoa kule‑ ĩ na Pilatosö a pi pata kuuma.
19Ĩ na tä kua tä, a pi tapomo kai loiki nö, lotami ti na pata tä loiki nö, tä makokama läto sinomo wi, ĩ lotami ti na Pilatosö a lotia tä, ĩ ha Pilatosö a hai ĩ pusopö anö ai tä simöpalö noai ĩ a waloiki nö, ‑“Ĩ a waninö wanisala tä thaa maa noai, ĩ a thama pasio tihöö! Ĩ sa mani talalö nö, pe epii sa pi honipo opa halu keö!” ĩ na au husopö a kuu keö!‑ ĩ na a kuuma.
20Ĩ na a kuuma maaki, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö, juteu pata töpö, ĩ na töpö kui töpö aiki, ‑“Pahapásö a wani atua kõa pasipamanöö! Jesus a säpamanöö!” ĩ na pö kuu totiataloö!‑ ĩ na töpö satehe epii töpö na ĩ na ĩ pata töpö kuu ha, 21Pilatosö aiki, ‑Wi na sa tä thamapö ma tä pii kule? Pahapásö sa atua kõo hãtopamani, Jesus sa hula kõo hãtopamani, wi na sa tä thama wi ma tä pii kule?‑ ĩ na a pata kuu kõoö ha, ‑Pahapásö a atua kopamanöö!‑ ĩ na töpö kupaloma.
22Ĩ na töpö kupaloö ha, ‑Jesus a hai, Cristo a hilo naine, wi na ĩ sa thamapökö?‑ Pilatosö a kuu ha, ‑Hii ti pakalai ti ha a säpalöö!‑ ĩ na töpö pewö kuuma.
23Ĩ na töpö kuu ha, ‑Ĩ ka tä noa hakö? Wanisala tä thaa maa noai kitä ta pi kuu mai‑ ĩ na a pata kuuma maaki, pe epii töpö lalupalo kuiki nö, ‑A säpalöö! Ti pakalai ti ha a säpalöö!‑ töpö lalupalo kutima.
24Ĩ na töpö lalupalo kuti ha, ‑Häö. Hi sa töpö wasu mai kitäö! Töpö waitilimo totio pia saileö!‑ ĩ na Pilatosö a pi pata kuu nö, maa tuu pi nakalö nö, ‑Pilatosö anö Jesus a namo simöo wani ipöö!‑ ĩ na töpö pi thama pia salo, ĩ töpö pewö mamo tetela tä, pili a ami pewö sanumoma. Pili a ami sanumo nö, ‑Möö nökö. Pili sa ami ausi ipö. “Pilatosö anö Jesus a säpamanöma” tä kuu wi tä kua mai kitä. Kamakönö ma säpamani wi ĩ kamakö pasiwö‑ ĩ na Pilatosö a pata kuuma.
25Ĩ na a pata kuu ha, ‑Awai. “Pilatosö anö Jesus a säpamanöma” tä kuu wi tä kua mai kitä. Kamisamakö, kamisamakö hai ĩ tolewö töpö, ĩ na samakö kui samakö na ai töpö aiki, “Juteu makönö Jesus ma säpamanöma” ai töpö kuupököö!‑ ĩ na töpö pewö kupalo opaö ha, 26Pilatosö a patanö Pahapásö a atua kõa soatamanöma. Pahapásö a atua kõa soatamanö nö, thoo totonö Jesus a soapamanö nö, ‑Pei. Hii ti pakalai ti ha Jesus a säpalötöö!‑ ĩ na Pilatosö a patanö töpö noa thama.
Sotatu töpönö Jesus a peama noai ĩ ta
27Ĩ na töpö noa thaö ha, kaikana tä kaikanamo sinomo wi ĩ a sai pö pata hamö sotatu töpönö Jesus a tälölömae. A tälölöhe nö, Jesus a öpale ha, ĩ sotatu töpönö ai sotatu töpö pewö kokamomanöma. 28Ai sotatu töpö kokamomanö nö, Jesus a hai ĩ haloi ösö hasutalö nö, kaikana töpö soho wi ĩ haloi ösö hanaha apii, Jesus a na ĩ ösö haloa soatamaköma. 29Ösö haloa soatamakö nö, kaikana töpönö hesowa a sohopo sinomo wi ĩ a hesowa kui na, ĩ na a hesowa kui, a hesowa thapalöma. Hesowa a mösököpö öpii a hesowa thapalöma. Thapalö nö, Jesus a he ha a hesowa sohoköma. Sohokö nö, Jesus kate a poko ami hamö hii ti wai lapei ti wai hõimakömae. Ti hõimaköhe nö, pili töpö maekonö töpö hĩta thaiki nö, töpö mãi poiki nö, Jesus a na töpö hapalo pi wasöama. ‑Kaikana waö! Juteu töpö na wa kaikanamo sinomo wi ĩ waö!‑ ĩ na sotatu töpö pi wasöwö kuutoma. Ĩ na töpö pi wasäwö kuuto nö, 30Jesus a komoapalama pi topa salo, a nakipömanöma. A nakipömanö nö, Jesus anö hii ti po pole, ĩ ti tälö nö, Jesus a he säpöma. 31A he säpa nö, töpö hapalo pi wasöa noai ha, haloi ösö hanaha apii ösö hasua kotalö nö, Jesus kama hai ĩ ösö kuo noai, ĩ ösö na a haloa komakö nö, ti pakalai ti ha a säpali pia salo, a tälölömae.
Hii ti pakalai ti ha Jesus a sätämakö noai ĩ ta
Marcos 15.21-32; Lucas 23.26-43; João 19.17-27
32Sotatu töpönö Jesus a kai huulö tä, Siteni tä uli ha Simão a kua wi, ĩ a pao läoma. A pao läoö ha, ‑Hi anö ti pakalai ti sipo pole, ĩ ti sia nömötalölöö!‑ ĩ na sotatu töpönö Simão a noa wani thama. 33A noa wani thaa nö, töpö hua kononö nö, Kókota makö ha töpö walokö tasoma. Kókota makö hai, wa tä möö ha sanöma he manokosi wani kui na, ĩ na ĩ maa makö kuö ha, ‑He manokosi makö‑ ĩ na töpö kuutoma. 34Ĩ ha töpö waloikitö nö, nini ipa wi ĩ tä matamanöpö, upa mo puu ha tä koami ipii ĩ tä tikiliki nö, ‑Tuu koalöö!‑ Jesus a na töpö kuuma. Töpö kuuma maaki, Jesus anö ĩ tuu tepotalö nö, ‑Pälaö!‑ a kuuma.
35Ĩ na tä kua tä, hii ti pakalai ti ha Jesus a sätämakömae. A sätämaköhe nö, maa makö ose wai na tä sãököle, ĩ tä sãökama pi wai säsäköma. Sãökama pi wai säsäkö nö, Jesus a hai ĩ haloi ösökö täälalömae. Ai tänö ai haloi ösö täa asali, ai tänö ai haloi ösö täa asali, ĩ na ĩ sotatu töpönö haloi ösökö täa thalömae. 36Ĩ na Jesus a hai ĩ haloi ösökö täa thalö nö, töpö loiki nö, Jesus a pi hĩtale, ĩ ha ĩ sotatu töpö lätioma.
37Ĩ na tä kua tä, ‑Ai töpö hasuo pole ĩ töpö aiki, “Ĩ ka pi tä noa na a säpalöma?” ĩ na töpö kuu kitä‑ ĩ na Pilatosö a pi kuu salo, hii ti patete na tä sãökököma. Tä sãökökö nö, hii ti pakalai ti ha Jesus a pi hĩtale, Jesus a hösöka na hii ti ola tolehele, ĩ ha, Hi a hai, juteu töpö na a kaikanamo totio wi ĩ a ĩ na tä kuu wi tä sãökama pi sätämaköma.
38Ĩ na tä kua tä, ai tiki pakalai tiki ha, töpö thomömo sinomoti wi, ĩ ai polakapi töpö thaa naiköma. Jesus a pi hĩtale, ĩ tä tutakö ha ai tä thaa naia soaki, ai tä tutakö hẽtu ha ĩ ai tä thaa naia soaki, ĩ na tä thakömae.
Jesus a na töpö ĩkapalo noai ĩ ta
39Ĩ na tä kua tä, Jesus a möö nö, töpö ĩkapalo kai hasusotima. Töpö ĩkapalo kai hasusoti nö, töpö hapalo pi wasöa nö, 40‑“Teusömo wi ĩ sa sai waniapalö nö, 3 tökö mumi kui tökö mumi ha ĩ sa sai thaa kõki kitäö!” wa wani kuupili maaki. Kama noao sapao kõoö! Teusö ulupö wa kutenö, ĩ ti ha a ithoa konoö!‑ ĩ na töpö kutima.
41Ĩ na Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö, Moisés a kai wäsä sinomoti wi ĩ töpö, juteu pata töpö, ĩ na töpö kui töpö kuu naioma. 42‑Jesus anö ai töpö noama läo sinomopili maaki, kama noao sapao kõo mai a. “Isöhaeu makö na sa kaikanamo wi ĩ sa” a kuu kipili maaki. Hii ti pakalai ti ha a ithoa konaso aköna, “Awai. Jesus a pitili” makö pewö kuu pi. 43“Teusö anö sa noama nö, sa täa kõa läli kitäö!” ĩ na a pi kutima. “Teusö a hai ĩ pelupö sa” ĩ na a kutima. Önö kutenö, huki Teusö anö a täa kõa lälöpököö!‑ ĩ na töpö kuu pi wasöatima.
44Ĩ na töpö kuu pi wasöa tä, Jesus a kotö ha ai polakapi tiki pakalai tiki ha töpö pi sätäa naine, Jesus a na ĩ töpö hapalo pi wasäa naioma.
Jesus a nasi tukö noai ĩ ta
Marcos 15.33-41; Lucas 23.44-49; João 19.28-30
45Ĩ na tä kua tä, motokö hẽtuto totia tä, mumi mumi tä pata waloa soa pätaköma. Mumi mumi tä pata waloa soa pätaiki nö, motokö kaöpo paio mai ha, masita tä uli pewö mumio opama. 46Tä uli mumio opa nö, motokö kaöto tä, Jesus a komöma. ‑Eloi. Eloi. Lemá sapakötani?‑ a kuuma. Kamakö kai sai ha, ‑Ipa Teusö ai. Ipa Teusö ai. Wi na tä kuaö ha sa hosalöma?‑ ĩ na Jesus a komö kuutoma.
47Ĩ na a komö kuutoö ha, ĩ kotö ha töpö öpahale, ĩ ai töpönö ĩ ta hini nö, ‑Pasa. Elias a pata naka hãtoa kuleö!‑ ĩ na ta hini tomöpo mi salo, ĩ na töpö kuuma.
48Ĩ na töpö kuu tä, ‑Jesus a amisi ipö hãtoköö!‑ ai tä pi kuu nö, a läläalö nö, tuu nasii tuu ha tä kauko opii, ĩ tä kãpamanö nö, hii ti ola ha tä tikimakö nö, tuu pi himakö nö, ‑Ika. Tuu koalöö!‑ ĩ na Jesus a na a kuuma.
49Ĩ na tä kua tä, töpö öpahale, ĩ ai töpö aiki, ‑Waihaköö! Elias a pata a walokiso nö, a täa kõa hãtoa läli kitäö!‑ ĩ na töpö kuuma.
50Ĩ tä, Jesus a komö nö, a nasi tuköma.
51Ĩ na tä kua tä, Teusömo wi a sai mötali ha watata ösö pata katöo mötalio läo wi ĩ ösö pata, kletiti. Sanöma tänö ösö kakapa mai ha, hösöka ha kama ösö pata kaka pätalo nö, ösö pata kaka totipasoma.
Ĩ na tä kua tä, masita tä uli lakö lakömo opa nö, maa makö pata kalopasoma.
52Ĩ na tä kua tä, nomawö töpö titita wi, ĩ sai pö wai hãkoa soa pätasoma. Ĩ sai pö wai hãkoa soa pätalaso noai ĩ sai pö wai õsimö ha Teusö a thapo noai ĩ nomawö töpö titihile, ĩ ai töpö satehe epii töpö temöa konasoma. 53Töpö temöa kono nö, töpö atua kopalo nö, Jesus a temöa konasoma tä, Jetusalẽi tä uli ha ĩ töpö lisipasoma. Töpö temöa konaso noai, satehe epii töpönö ĩ töpö tapama.
54Ĩ na tä kua tä, ti pakalai ti ha Jesus a nomawö sätäa soa tä, sotatu pata tä, ai sotatu töpö, ĩ na töpö kui, Jesus a na töpö lätio noai, ĩ töpönö masita tä uli lakö lakömo wi ĩ tä taa nö, Jesus a kuati noai ĩ tä pewö taa nö, töpö kilia apösoma. Töpö kilia apölo nö, ‑Jesus a hai, Teusö a ulupö kuo totioma‑ ĩ na töpö kupaloma.
55Ĩ tä, Jesus a nasi tuo tä, Kaliléia tä uli pata ha Jesus a na suö töpö nokapalo soma noai, ĩ töpönö Jesus a pasilipoti noai, tole tömö ĩ suö töpö öpaiki nö, Jesus a na ĩ suö töpö mamo tetetioma. 56Ĩ suö töpö mamo tetetio noai, ĩ ai töpö hai, Maria Matalena a, Tiago a, José a, ĩ na töpö kui töpö hai ĩ pöpönö Maria a, Sepeteu a hai ĩ pelupö töpö hai ĩ pöpönö a, ĩ na töpö kui töpö mamo tetetioma.
Thaka taka ha Jesus a nomawö titikö noai ĩ ta
Marcos 15.42; Lucas 23.50-56; João 19.38-42
57Ĩ na tä kua tä, tä wisa tä, atimatéia tili tä José anö wani tökö thapo opa wi, Jesus a na ĩ a nokapalo sinomoti noai ĩ a waloikiso nö, 58Pilatosö a na a ekuiki nö, Pilatosö a na Jesus a nomawö nakalö nö, ‑Jesus pili sa tä tälölököö!‑ Pilatosö a pata na ĩ na a kuuma. Ĩ na a kuu ha, ‑Hi a na Jesus a nomawö totoköö!‑ ĩ na ai töpö noa thama.
59Ĩ na töpö noa thaö ha, José anö Jesus a nomawö tälölö nö, watata ösökö ausi ipii ösökönö Jesus a haloa kolilipalö nö, 60maa makö ha kama hai ĩ thaka taka thakö noai, ĩ taka tutei taka ha Jesus a titiköma. Jesus a titiki nö, ai maa ma pata sapuluama kupotö nö, taka kasököma. Taka kasökö nö, José a hua konasolöma. 61Thaka taka na Jesus a titikö noai, ĩ taka kotö ha Maria Matalena a, ai Maria a, ĩ na töpö kui, töpö lotioma.
Jesus a nomawö titio noai, ĩ taka na ai töpö lätio noai ĩ ta
62Ĩ tä hena tä, ĩ mota mapo wi ĩ tä wakala kuiki nö, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö, patiseu töpö, ĩ na töpö kui, Pilatosö a pata na ĩ töpö kokamo nö, 63‑Kaikana ai. Jesus a holisimo noai ĩ a temö soa tä, ĩ na a kuuma: “Polakapi tökö mumi matalo nö, ĩ hena tä sa temöa konaso kitäö!” ĩ na a kuuma.
64Ĩ na a kuuma salo, kama kai a hua sinomo noai, ĩ töpönö Jesus a nomawö thomönö matimöö! A thomönö nö, ai töpö satehe epii töpö na, “Jesus a temöa konasomaö!” ĩ na töpö kuu matimöö! Ĩ na töpö kuu kuköma, “Sa temöa konaso kitäö!” Jesus a holisi kuu noai, ĩ ta wanisala maaki, “Jesus a temöa kõo waikilasomaö!” tä holisi kuu wi, ĩ ta wanisala satia apa kitä. Önö kutenö ai töpö simönö nö, “Jesus a nomawö titile, ĩ taka na pö läa totikiö! 3 tökö wakala kui tökö wakala na ĩ taka na pö läa totikiö!” ĩ na wa kuu!‑ ĩ na ĩ juteu pata töpö kuuma.
65Ĩ na juteu pata töpö kuu ha, Pilatosö aiki, ‑Pei. Hi töpö läo kitäö! Ĩ töpö kai hulolö nö, Jesus a nomawö titile, ĩ taka na ĩ töpö läa totimaköö!‑ ĩ na a pata kuuma.
66Ĩ na a pata kuu ha, töpö läo wi ĩ töpö kai hulolö nö, maa ma patanö taka kasöle, ĩ ma kasö ha hösösöpö tä sutimakömae. ‑Ai töpönö Jesus a nomawö tälölö pia salo, hi ma pata pulua komanöma, hi hösösöpö tä waniapaso kitä. Hösösöpö tä waniapasoma ha, “Jesus a temö kõo maa noai kitäö! Ai töpönö Jesus a nomawö thomöa pälölömaköö!” makö kuupö‑ ĩ na töpö pi kuu nö, ĩ ma kasö ha hösösöpö tä sutimakömae. Hösösöpö tä sutimakö nö, töpö läo sinomo wi ĩ töpö na, ‑Pei. Samakö huu kõo nököö! Hi maa ma na pö mamo läa totia haikiö!‑ ĩ na töpö kuuma.
28Jesus a temöa konaso noai ĩ ta
Marcos 16.1-8; Lucas 24.1-12; João 20.1-10
1Ĩ na tä kua tä, mota mapo wi tä wakala hasutasoö ha, ĩ hena tä, tomĩku tä wakala kuki ha, ĩ hena tä sai tä, Maria Matalena a, ai Maria a, ĩ na töpö kui töpönö Jesus a titikö noai ĩ taka möömö hulasolöma. 2Ĩ taka ha töpö walo pia tä, masita tä uli lakö lakömo opa läo soatama. Ĩ tä, Teusö pata tä hai ĩ ãju tä ithopalolö nö, maa manö thaka taka kasöle, pasökö tömö ĩ ma pata thaa soataiki nö, ĩ ma hõo ha a loa soataköma. 3Tä sami samimo opa wi ĩ tä möamö kui na, ĩ na ĩ ãju tä möamö kuoma. Kama hai ĩ haloi ösö ausio opama. 4Ĩ na tä kuaö ha, ĩ taka na töpö läapalo haluti noai ĩ töpö kilia apölasoma. Pe epii töpö kilia apölasoma kutenö, töpö satitimo opa nö, töpö kelo nö, nomawö töpö kuö toti ipii töpö paama.
5Ĩ na tä kua soa tä, suö töpö na ĩ ãju tä aiki, ‑Pö kilipalo tihöö! Hii ti pakalai ti ha a säpalipili, ĩ ma möömö huu ke maaki, 6ĩ a titia soa maneö! A temöa kõa waikiloheö! “Sa temöa konaso kitäö!” a kuu waikioma kutenö, a temöa totia konaso keö! Hapo. A pakö noai, ĩ ha ma tä mööso nökö. Hiki. A paa maneki. 7Önö kutenö, pö hua kononöö! Jesus a kai a hua sinomoti wi ĩ töpö na makö wäo nö, “Jesus a temöa konasoma thai. Kaliléia tä uli pata ha a huu pia kuleö! Ĩ tä uli ha Jesus ma taa konanö taso kitäö!” ĩ na makö kuu! Sa kuu pole, ĩ tä na pö pi motöpo koonö tihöö!‑ ĩ na ĩ ãju tä kuuma.
8Ĩ na ĩ ãju tä kuu ha, ĩ suö töpö pi mönahapalo opaö, töpö õsi pi kilihiapalo opaö, ĩ na ĩ suö töpö pi kuapaloma. Ĩ na ĩ suö töpö pi kuapaloma kutenö, ĩ ha töpö hua kõa soatalolö nö, Jesus a kai a hua sinomo wi ĩ töpö na ta wäsä pi topa apa salo, töpö läläa koonöma. 9Töpö läläälö pamö, Jesus a paa lälo nö, ‑Makö topa kule? Toitai pö kuikiö!‑ ĩ na a kuuma. Ĩ na a kuu ha, Jesus a na ĩ suö töpö ekua soataiki nö, Jesus a pi ipa salo, pili a konona ami pewö hãsokapala soata nö, ‑Jesus ai. Kaikana wa waikiwö. Teusö wa ulupöö!‑ ĩ na töpö kupalotima.
10Ĩ na töpö kupaloti ha, Jesus aiki, ‑Pö kilipalo tihöö! Pö hua kononöö! Kamisa kai a hua sinomo wi, ĩ töpö na, “Ipa hoose töpö” sa kuu wi, ĩ töpö na makö hapalo nö, “Kaliléia tä uli pata ha pö hua kononöö! Ĩ ha Jesus ma taa konani kitäö!” ĩ na makö kuu!‑ ĩ na Jesus anö ĩ suö töpö noa thama.
‑Jesus a nomawö thomönömaö!‑ töpö holisi kuu noai ĩ ta
11Ĩ na tä kua tä, suö töpö huu koonö tä, thaka taka na töpö läapalo haluti noai, ĩ ai töpö kononö nö, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö na tä pewö a wäsäma. 12Ta wäsäö ha, ĩ pata töpö, juteu pata töpö, ĩ na töpö kui töpö kokamo nö, ‑Ĩ na makö kuapöö!‑ töpö kuu nö, töpö läapalo noai ĩ töpö na sitipa kökö totoköma. Sitipa kökö totokö nö, 13‑“Mumai ha samakö mitia tä, ĩ thaka taka ha Jesus a kai a hua sinomo noai, ĩ töpö waloa halukiso nö, Jesus a nomawö thomöa halulölöma thaliö!” ĩ na ai töpö na, ĩ na makö kuu! 14Ĩ na makö kuu pole, kaikana tänö ĩ tä hininöma, ĩ a pata na kamisamakö aiki, “‘Jesus a nomawö thomöa halulölöma thaliö!’ tä kuu pole, ĩ pitili ta” ĩ na samakö kuu ha, a pata hĩso mataso kitä. A pata hĩso matalo nö, “Hãu. Ö̃kö ta o” a kuu kitä. Önö kutenö, makö peama mai kitäö!‑ ĩ na töpö läapalo noai, ĩ töpö na ĩ na ĩ pata töpö kuuma.
15Ĩ na pata töpö kuu ha, töpö läo noai ĩ töpönö ĩ sitipa kökö tälölö nö, ‑Ĩ na makö kuu!‑ ĩ na Teusö a täpä sinomo wi, ĩ pata töpö kuu noai, töpö läo noai ĩ töpönö ĩ tä holisi a wäsätimae. Ĩ tä holisi a wäsäti ha, juteu töpö na ĩ ta pala soatasoma. Huki ĩ tä holisi a wäsä wi, huki ĩ nasimö tä kua soa.
Kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö na Jesus a tapamoa konaso noai ĩ ta
Marcos 16.14-18; Lucas 24.36-49; João 20.19-23; Atos 1.6-8
16Ĩ na tä kua tä, Jesus a kai a hua sinomo wi, Kaliléia tä uli pata ha ĩ 11 töpö kui töpö hua kononö nö, ‑Ĩ maa makö ha makö hulolöö!‑ Jesus a kuu noai, ĩ makö ha töpö walokö tasoma. 17Töpö waloikitö nö, Jesus a taa konanö nö, töpö mãi poiki nö, ‑Jesus ai. Kaikana wa. Teusö ulupö wa‑ ĩ na ai töpö pi kuuma maaki, ai töpö aiki, ‑Hi a hai, Jesus a hãto mai kitäö!‑ ĩ na ai töpö pi kupalo pasioma.
18Önö kutenö, ĩ töpö pewö na Jesus a ekuiki nö, ĩ na a kuuma: ‑Hi tä hẽtu hamö töpö kupoli, ĩ töpö pewö na sa kaikanamoö, hi masita tä uli ha sanöma töpö kule, ĩ töpö pewö na sa kaikanamoö, ĩ na Teusö anö sa kaikanamoma thama waikioma. 19Ĩ töpö pewö na sa kaikana waikipalöma kutenö, kamisanö ĩ makö noa thaa kule. Sanöma töpö pewö na makö huu hätäpo nö, sa kai hua totiatalo wi, ai töpö thalalöö! Ĩ na ma töpö thalö nö, ĩ ma töpö mãi õmananöö! Kamakö hai ĩ pö̃ Teusö a, Teusö ulupö sa, Teusö a õsi kua tolele ĩ a, ĩ na samakö a hilo kua wi, ĩ töpönö ĩ samakö thapo kutenö, töpö mãi õmananöö! 20Ma töpö mãi õmananö nö, kamisanö makö noa thaa noai, ĩ töpö na ĩ tä pewö a wäsä nö, “Ĩ ma ta hini totiatalopököö!” ĩ na pö kuu totihoö!‑ ĩ na Jesus anö töpö noa thama. Ĩ na töpö noa thaa nö, ‑Pei. Hi masita tä uli mapo paio mi tä, ĩ tä wakala pewö hamö kamakö na sa kuo naio soatio kitäö!‑ Jesus a kuuma.