Lucas
Lucas anö waheta tä sãököpalö noai ĩ ta
Töpö ononopama sinomo wi, ĩ Lucas a. Jesus a thapo wi ĩ Lucas a nai soatawö. Jesus a kuati noai, ĩ tä pewö na Lucas anö hi waheta tä pewö sãöka totipalöma. Tä sãököpalö nö, kama hai ĩ noi tä Teópilu a pata na ĩ tä waheta totoköma. Lucas a, Teópilu a pata, ĩ töpö hai, juteu töpö kuo pasio maama kutenö, Lucas aiki, ‑Juteu töpö sino hai kuno mai, Jesus anö sanöma makö pewö täapa kõo läopö, hi masita tä uli hamö a huma‑ ĩ tä sãököpalö nö, ĩ na a kuuma.
Ĩ na a kuu nö, ‑Wani tä na ai töpö honimo opati wi ĩ töpö, ai töpö salia apati wi ĩ töpö, ai töpö na sai töpö sapäko sinomo opati wi ĩ töpö, ai töpö pepalo opati wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui, Jesus anö ĩ töpö pasilipo pi topa salo, a huma. Teusö a õsi kua tolele, Jesus a na ĩ a kuo totioma kutenö, töpö pepalo opati noai, Jesus anö ĩ töpö pasilia totipalöma‑ ĩ na Lucas a kuu naitioma.
Jesus a kupaso noai ĩ ta, João anö töpö mãi õma sinomo noai ĩ anö Jesus a wäsä noai ĩ ta, töpö salia apa wi Jesus anö ĩ töpö toapama kotio noai ĩ ta, Teusö anö Jesus a lotetea apöpamanöma kutenö, sai töpö sasu sinomoti noai ĩ ta, Jesus a säpamonasoma maaki, a temöa kononö nö, kama hai ĩ pö̃ Teusö a na a konasolö noai ĩ ta, ĩ na tä kua wi, Lucas anö ĩ ta kateha totiatalo opama.
11Teópilu a pata ai. Kamisamakö na tä kuati noai, ai töpö satehe epii töpönö ĩ tä sãököpalöma. 2Somi tä Jesus a kuati noai, ai töpönö ĩ tä taa nö, Jesus a kua nömöo kota noai, ĩ tä taa nömöo nö, kamisamakö na ĩ ta wäsäma. Ĩ ta wäsäö ha, ai töpönö ĩ tä sãököpalöma. 3Tä sãöka noai, ĩ sa tä möö totio nö, ai sa töpö a hini totio nö, kamisamakö kule ha Jesus a kuiki nö, a kua noai, ĩ sa tä sãöka pi topa apa nömöoma. Teópilu a pata ai! Pi naka. Ĩ na sa pi kuuma: ‑Ĩ sa tä pewö sãöka makoka thaa totipalö nö, Teópilu a na sa tä waheta totoköpöö! 4Teópilu a pata na ta wäsä waikio noai, ĩ tä na, “Awai. Ĩ pitili tahaö!” ĩ na a pi kuupö, ĩ a na sa tä waheta totoköpöö!‑ ĩ na sa pi kuuma.
Sakatiasö a na ãju tä tapamonaso noai ĩ ta
5Ĩ na tä kuama. Jutéia tä uli ha Etoosisö a pata kaikanamoti tä, Sakatiasö anö Teusö a täpä sinomo wi ĩ nasimö a kuoma. Apiasö töpönö Teusö a täpä sinomo noai, ĩ ai a hai, ĩ Sakatiasö a hiloö. Sakatiasö a pusopö Isapeu a hai ĩ pö̃ töpönö Teusö a täpä sinomo hö̃töoma. 6Sakatiasö a, pusopö Isapeu a, ĩ na kilii, Teusö a na ĩ töpö totiatalo sinomo opatima. Teusö a patanö sanöma töpö noa thaa noai, ĩ töpönö ĩ tä pewö a hinia totilöma. 7Ĩ na ĩ töpö kua asama maaki, Isapeu a ulupö kupo pasio maama. Sakatiasö a patasipö wani, Isapeu a patasoma wani, ĩ na tä kuoma maaki, kama hai ĩ ulu töpö kuo maama.
8-9Ĩ na tä kua tä, Teusö a täpä sinomo wi, Teusömo wi a sai ha ĩ töpö kalipaloti tä, Sakatiasö a kalipalo naitioma. Ĩ töpö kalipaloti tä, Teusömo wi a sai kai õsimö ha Sakatiasö a simököma. ‑Huki Teusö a sai kai õsimö ha witi pili a kalipalopö?‑ ĩ na töpö pi kuu salo, maa ma ose sãökama wai säsäkö nö, ĩ ma hösöka möö nö, ‑Kawa aikiö!‑ ai tä na ĩ na töpö kuu sinomoma kutenö, ĩ töpönö ma ma ose säsäkö nö, ĩ ma möö nö, Sakatiasö a saipalöma. A saipalö nö, ‑Teusömo wi a sai kai õsimö ha kawanö hösösöpö wa tä wakö umömaö!‑ ĩ na Sakatiasö a noa thama. A noa thaö ha, tä nisamö toita apii hösösöpö tä wakö umömapö, Teusömo wi a sai kai õsimö ha a lisia soatasolöma. 10A lisia soatalolö nö, ĩ hösösöpö tä wakö umöma tä, atu ha ai töpö kokamo pasile, Teusö a na ĩ töpö hapalo pasio soatama.
11Ĩ na tä kua tä, Teusö a patanö kama hai ĩ ãju töpö simöta sinomo wi, Sakatiasö a na ĩ ai ãju tä tapamonasoma. Sakatiasö a öpatile, ĩ ha hösösöpö tä wakö pi hili pole, ĩ kate a poko kuomö kuo pamö ĩ ãju tä öpama. 12Ĩ ãju tä öpa ha, pe epii Sakatiasö a kilia apösoma. 13A kilipalo opaö ha, ĩ ãju tä aiki, ‑Sakatiasö ai! A kilipalo tihöö! Teusö a na wa kuu noai, Teusö anö ĩ ta hinia totia waikilömaö! Önö kutenö, au husopö a na au ulu a kuo pia kule. Ĩ a wai kuo piale, ĩ a wai kupasoö ha, “João” wa kuupököö! 14Ĩ a na wa pi mönaha apöki kitä. Ĩ a kupasoö ha, satehe epii töpö pi mönaha apa naiki kitä. 15“João a hai, ĩ pata tä totiwöö!” ĩ na Teusö a pi kuu kitäö! Au ulu anö upa mo puu wasu koa pasio mai kitäö! Ai tuu wasu koa naio mai kitäö! A wai kutalo nö, ĩ tökö soatawö, Teusö a õsi kua tolele, ĩ a õsi wai ha ĩ a kua pitilia totia apököma. 16Ĩ a wai patalo nö, isöhaeu töpö hai ĩ Teusö pata tä na ĩ anö isöhaeu töpö satehe epii töpö pi sapa kopamani kitä. 17Ĩ pata tä na a huu toleheapalo nö, Teusö a kai a wäsä tolehapalo pamö, Teusö a õsi kua tolele, ĩ anö Elias a simöa kua noai na, ĩ na ĩ a kua nömöo kitä. “Ipa ulu sa töpö wai noima kõtiokö o!” ĩ na ĩ anö pö̃ töpö pi thama totio kõo kitä. Ai töpönö Teusö a kai a hini wani ipii, ĩ anö ĩ töpö pi sapa kopamanö nö, töpö pi hatuka totia tolea kopamani kitä. Töpö pi hatuka kõpasoma, töpö topa kõki kitä. Au ulu anö Teusö a pata na opii sanöma töpö pi walolepamani kitä‑ ĩ na Sakatiasö a na ĩ na ĩ ãju tä kuu totioma.
João a thapa piale, ĩ ta
18Ĩ na ãju tä kuu ha, ‑Wi na sa pi kuu pasio nö, “Ĩ pitili taö!” sa pi kuupö? Ipa husopö a wani patasoma, kamisa wani patasipö nai waikiwö, ĩ na samakö patasipö wani kua waikia kule ta pi kuu mai‑ ĩ na Sakatiasö a kuuma.
19Ĩ na a kuu ha, ĩ ãju tä aiki, ‑Kamisa hai, Kapötieu saö! Ĩ na tä kua tä, Teusö anö sa simöa sinomo wi ĩ sa. Kawa na toita apii sa ta wäsäpö, Teusö anö sa simöpalöma. Ĩ ta topa apöle sa ta wäsä keö! 20Sa ta wäsähe, waiha ĩ ta kua tolea totisolö kitäö! Kawa hai, “Wa kuuhe, ĩ pitili ta” ĩ na wa pi kuu soata maama kutenö, wa ãkasöpöpaso kitä. Waiha wa ãkasöpö soa tä, au ulu a kupasoma, ĩ tökö soawö wa hapalo totia kõa soapaso kitäö!‑ ĩ na ĩ ãju tä kuuma.
21Ĩ na tä kua tä, Sakatiasö a kopöpö ĩ tä na töpö mamo läo haioma maaki, Teusömo wi a sai õsimö ha Sakatiasö a lisipo kõo haio mi ipö ha, ‑Wi na taköö!‑ töpö pi kupalo kai kupalotima.
22Töpö pi kuu kai kupaloti tä, a lisia kopasoma maaki, a ãkasöpö salo, a hapalo maama. A hapalo mi ipö ha, ‑Ĩ anö ãju tä taa hãtolalö tasoma. Önö kutenö tä wani hapalo maa kule ta pi kuu mi sai‑ ĩ na töpö pi kupaloa apösoma. Sakatiasö a ãkasöpö salo, pili a aminö tä holisi wani himöpala isi waniho opa pätioma.
23Ĩ na tä kua tä, Teusömo wi a sai õsimö ha a kalipaloti wi, ĩ tä matasoö ha, a kõa soatasolöma.
24Ĩ na tä kua tä, Sakatiasö a hai ĩ pusopö Isapeu a sipinapilo nö, 5 pilipoma kökö kui kökö pilipoma ha kama sai a na a kutioma.
25Ĩ na tä kua tä, ‑Ipa ulu a supo maa noai, Teusö anö ĩ tä mapamanöma kutenö, ai töpönö sa komoapalama kõo asa mai kitäö!‑ ĩ na Isapeu a kuuma.
Maria a na ãju tä tapamonaso noai ĩ ta
26-27Isapeu a sipinapia tä, 5 kökö pilipoma kui kökö pilipoma hasupamanö nö, Kaliléia tä uli ha Nasaté tä uli pata kule, ĩ ha Maria a kuo noai, ĩ a na Teusö anö ãju tä simöpalöma. Davi a kaikana ola hai José a na Maria a totoa waikiköma maaki, a höpöa paio mai ha, a kuo soatioma. A sino soa tä, Teusö anö ãju tä Kapötieu a simöpalöma.
28Maria a na a waloiki nö, ‑Maria ai! A pi mönahaikiö! Kawa na Teusö a kua asa kuleö! Teusö anö wa totiapala apa wi, ĩ waö!‑ ĩ na a kuuma.
29Ĩ na a kuu ha, Maria a pi honipo opama. A pi honipo opa nö, ‑“Kawa na Teusö a kua asa kuleö!” wi na a pi kuu salo, ĩ na a kuu ke?‑ ĩ na Maria a pi kuuma.
30Ĩ na a pi kuu tä, ‑A pi honipo tihöö! A kili tihöö! Teusö anö wa totiapala apa wi, ĩ wa waikiwö päwölököö!
31Wa sipinapia opilo nö, ulu wa thapali kitäö! Ulu wa thapali salo, “Jesus” wa kuupöö! 32Au ulu a hai, ĩ pata tä sai kupaso kitäö! “Hi tä hẽtu hamö Teusö a kupoli, ĩ a hai ĩ pelupö aö!” töpö kuu kitä. Teusö pata tänö Davi a kaikana thapalö noai na, ĩ na Teusö anö au ulu a thaa naipali kitäö! 33Jacó a hai ĩ ola töpö hai, ĩ isöhaeu töpö na au ulu a kaikanamo soatio kitäö! A kaikanamo mapo mai kitäö!‑ ĩ na ĩ ãju tä kuuma.
34Ĩ na a kuu ha, Maria aiki, ‑Hö hö. Sa nö thaö mai ha, “Au ulu wa thapali kitäö!” wa kuuwö‑ ĩ na a kuu hö̃töoma.
35Ĩ na a kuu ha, ‑Kawa na Teusö a õsi kua tolele, ĩ a waloiki nö, Teusö a pata lotete epii, kawa na ĩ tä waloki kitäö! Önö kutenö, ulu wa thapa piale, ĩ a kateha nö, “Wanisala tä höpöa mi ipii, ĩ a. Teusö a ulupö” töpö kuu kitäö!‑ ĩ na ãju tä kuu nö,
36‑Au ai Isapeu a patasoma waiki maaki, ĩ anö ulu a wai thaa naipali kitäö! A sipinapilaso noai, ĩ 6 kökö pilipoma kui kökö pilipoma kua waikia kule. “Ulu pö supo mai, ĩ a” töpö kuuma maaki, 37Teusö a lotete epii ĩ anö tä pewö thama taö öpa kutenö, ĩ anö tä aipöama apa kitäö!‑ ĩ na ãju tä kuuma.
38Ĩ na a kuu ha, Maria aiki, ‑Teusö anö sa simöa sinomo wi ĩ sa. Kamisa na wa kuu pole, ĩ tä kuopöö!‑ ĩ na a kuuma.
Ĩ na tä kua tä, Maria a na ĩ na ĩ ãju tä kuoki nö, a konasolöma.
Isapeu a sai pö ha Maria a hamamo noai, ĩ ta
39Ĩ na tä kua tä, Jutéia tä uli ha maa makö öpalati, ĩ tä uli ha ai sai pö hö̃kököi sai pö kulati, ĩ ha lope epii Maria a hama hulasolöma. 40A hama hulolö nö, Sakatiasö a sai pö ha a waloikitö nö, a lisia soatalotö nö, Sakatiasö a hai ĩ pusopö Isapeu a na a hapalo soata tasoma. 41Maria a hapalo pole, Isapeu anö ĩ ta hini ha, ĩ tökö soatawö, kama pili thalupökö na ulu tä ose wai titile, ĩ a wai kalipalo soatama. Ĩ tökö, Teusö a õsi kua tolele, ĩ anö Isapeu a simöa totiki ha, 42lope epii Maria a na Isapeu a hapaloma. A hapalo nö, ĩ na a kuuma: ‑Teusö anö ai suö töpö totiapala apa kule maaki, Teusö anö wa totiapala satia apa wi ĩ wa sai. Kawa õsimö na ulu a wai titile, Teusö anö ĩ a wai totiapala apa naio wi ĩ a. 43Kamisa na ipa kaikana tä hai ĩ pöpönö a noimomö kõa kilia apawö. A noimomö kopi ha, sa pi mönaha apa kule. 44“Sa huu keö!” ĩ na wa kuuhe, ĩ sa ta hinita tä, ĩ tökö soatawö hi ulu tä wai titia õsimöne, ĩ a pi wai mönaha apa salo, a wai kalipalo opa soatasoma. 45Kawa aiki, “Kamisa na Teusö a kuupili ĩ pitili ta totiwa!” ĩ na wa pi kuu totisoma kutenö, Teusö anö wa pi topapalama totio opaö‑ ĩ na Isapeu a kuu totiatalotima.
Maria anö ama ta thaa noai ĩ ta
46Ĩ na Isapeu a kuu totiataloö ha, Maria anö ama ta thaa nö, ĩ na a kuuma:
‑“Teusö pata tä totiatalo opa nö kiliawö” ĩ na pili sa õsinö ĩ na sa kuu.
47Teusö anö sa täa koni wi, ĩ a na sa pi mönaha apaö.
48Teusö anö sa simöati wi ĩ pata sa mai kitä maaki, Teusö anö ĩ sa wai saia totilöma.
“Teusö anö Maria a totiapala apatima” huki ĩ na makö kuu.
Waiha ĩ na ola töpö kuu tolea nömösolöö.
49Teusö a lotete epii anö sa pasilipo opama.
Ĩ a wanisala mi toti ipö.
50Teusö a hini totio opa wi, Teusö anö noa mai ha ĩ töpö totiapala apaö.
Kolo töpö totiapala apama, ola töpö totiapala apa soaö, ĩ na a kuaö.
51Ai töpö aiki, “Kama sa pi hatuka saia asa waikia kutenö, ĩ na sa kuati pia salo!”
ĩ na ai töpö pi kuu wi, Teusö a lotete epii ĩ a patanö ĩ töpö peama apa pasioö.
52Töpö kaikanamo loteteapalo opati wi, ĩ töpö utitipamani.
“Pata sa” ĩ na ai töpö pi kuu pasia mane, ĩ Teusö anö ĩ pata töpö thaa asalali.
53Nii tä na töpö honimo opa wi, ĩ töpö na tä totoa asaki.
Wani tä thapo opa asale, pokei ĩ töpö simöa kopali.
54-55Kamakö hai ĩ kolo töpö na, Teusö aiki, “Abraão a, kama hai ĩ tolewö töpö, ĩ na töpö kui sa töpö totiapala apa soatio kitäö!” ĩ na a kuu noai, ĩ tä na Teusö a pi motöo maama. A pi mosaio opama.
Teusö anö isöhaeu makö simöa sinomo wi, ĩ makö pasilipo opamakö‑
ĩ na Maria anö ama ta thaa nö, ĩ na a kuuma.
56Isapeu a sai pö na Maria a kua tä, 3 pilipoma kökö maa kutalo nö, a konasolöma.
João Pasisöta a thapalö noai ĩ ta
57Ĩ na tä kua tä, Isapeu a sipinapia patasipöa totilo nö, wano a ose wai thapalöma. 58Teusö anö Isapeu a totiapala apaö ha, ĩ wano a ose wai thapalö noai, Isapeu a sai pö kotö ha töpö kule ĩ töpö, kama ai töpö, ĩ na töpö kui töpönö ĩ ta hininö nö, ĩ töpö pi mönaha apa naioma.
59Ĩ na tä kua tä, 7 tä mumi maa kutalo nö, ĩ hena tä, ‑Ipa isöhaeu makö kutenö, au ulu a isi ola ösö wai hanöpalö nö, au ulu a isi ola ösö wai hosalöö!‑ ĩ na Teusö a kuu waikioma ha, ulu tä isi ola ösö wai hosali pia salo, ĩ wano tä ose kai wai kule ha, ĩ ha ĩ ai töpö waloköma. Ĩ töpö waloiki nö, pö̃ Sakatiasö a hilo kule na, ĩ na pelupö a wai hila thaa pi topa naia kule maaki, 60pöpönö aiki, ‑Naiö! Ipa João a wai a hila totikiö!‑ ĩ na pöpönö a kuu läoma.
61Ĩ na a kuu läoö ha, ‑Ĩ na kuno maiö! Au ai töpö kule ha, João a hilo kule na, ĩ na ta hilo kua wi tä kua mai kitä ta pi kuu mai‑ ĩ na töpö kuu nö, 62kama pö̃ a hapalo mi, ta hini mi, ĩ na pö̃ a kua kutenö, töpö walokö noai, ĩ töpö amiki himöpala päo nö, ‑Kawanö, wi na ulu wa hila thaa pi topa kule?‑ ĩ na töpö kuuma.
63Ĩ na töpö kuu ha, pö̃ anö hii ti kotopö ösö wai takaka apa pa tä sãöka soataköma. Tä sãöka pola nö, ‑João a hilo kuaöö!‑ ĩ na tä sãökama sätäa thaa soatamaköma. Ĩ na tä sãökama sätäa thaa soatamaki ha, ‑Kilatiha!‑ ĩ na töpö kupaloma.
64Ĩ na töpö kupaloma, ĩ na tä kua tä, Sakatiasö a ãkasöpö maa kõa soatalo nö, a hapalo kõo soatalo nö, ‑Teusö a toita apa nö kili ia!‑ ĩ na a kuu soatasoma.
65Ĩ na tä kuaö ha, Sakatiasö a sai pö kotö ha töpö kule, ĩ töpö kilia apölo nö, Jutéia tä uli ha maa makö öpalati, ĩ tä uli pewö hamö ĩ töpönö ta wäsä hätäpoti tasoma. 66Ta wäsäti ha, ta hininö noai, ĩ töpö aiki, ‑Sakatiasö a hai ulu a ose wai kupaso noai, wi na ĩ a wai kua totiopö, ĩ a wai kuno mai?‑ ĩ na töpö kupalo opatima.
Ĩ na tä kua tä, Teusö a patanö ĩ a wai totiapala apatima.
Sakatiasö anö Teusö a kai wäsä noai ĩ ta
67Ĩ na tä kua tä, wano tä ose wai thapalöma tä, Teusö a õsi kua tolele, pe epii Sakatiasö a õsi na ĩ a õsi kua pitilia totia apöki ha, Teusö a kai wäsä kuköma.
68Ta wäsä nö,
‑Kamakö pewö na, “Ipai töpö” ĩ na Teusö a kuu wi, ĩ makö na a noimo kõo pia salo, a walokö solöma. A waloikiso nö, makö täa koni pia salo. Önö kutenö, “Isöhaeu makö hai ĩ Teusö pata tä totiatalo opawö” makö kuu!
69-75Teusö anö kamakö hai ĩ nö patapö töpö totiapala apa nö, ĩ töpö na Teusö a hapalo nö, “Kamisanö makö ola totiapala apa hö̃töo kitäö!” ĩ na Teusö a kuuma.
Abraão a na, “Tiko töpönö au töpö ola hĩsu thaa wi, ĩ töpö na au sa töpö ola noama totio kitäö! Au ola töpö peamaö ha, au sa töpö ola täa kõa läli kitäö!
Sa töpö täa kõa lälö nö, töpö kili mai, toitai töpö Teusömo totiopöö!
Ĩ töpö temö soa tä, sa kai a hini nö, toitai tä thaa sisapöö!
Toitai tä thaae nö, töpö Teusömo toitiopöö!” ĩ na Teusö a kuu totioma.
Ĩ na Teusö a kuu totio opa noai, Teusö anö ĩ tä taö soatioma.
Ĩ tä taö soatioma kutenö, Teusö anö Davi a simöa sinomoti noai, ĩ a ola lotetepaso kitäö!
Ĩ a lotete epii ĩ anö makö pewö noama nö, makö täapa kõo läo kitäö!
Makö täapa kõo läo piale, kamakö na Teusö anö ĩ a simöa waikipalömaö!
Sutu ha, Teusö anö ĩ ta wäsäma. Töpö Teusöpö öpii ĩ töpönö Teusö a kai a wäsä sinomoti noai, ĩ töpönö ĩ ta wäsä toleama.
Önö kutenö, makö wanipo pole, ĩ töpönö makö hĩsu thaa pole, ĩ töpö pewö na Teusö anö makö noama totio kitä‑ ĩ na Sakatiasö a kuu totioma.
76Ĩ na Sakatiasö a kuu nö, kama hai ĩ ulu a ose wai na a hapalo nö,
‑Pösa wai! Hi tä hẽtu hamö Teusö a kupoli, ĩ a pata aiki, “Sa kai wäsä wi ĩ wa kupasopöö!” ĩ na Teusö a kuu kitäö!
Pata tä na ai sanöma tä paluapalo nö, ĩ anö piliso topama kua wi na, ĩ na sanöma wa töpö õsi thamapöö!
Teusö wa ta wäsäö ha, “Pata sa tä kai hini pi topa apa sai taköö!” ĩ na wa töpö pi thama totiopököö!
77Wa huulö pamö wa ta wäsäti kai huulö nö, “Teusö anö wanisala tä na makö koni kitäö!
Makö konö nö, wanisala ma tä thapili, ĩ tä na Teusö a hĩso matalo nö, kamakö na a noimo kõo kitäö!” ĩ na wa töpö pi thama kitäö!
78Sanöma makö na Teusö a pi honipo opa salo, makö totiapala apa kitäö!
Makö totiapala apa kutenö, kamakö pewö na pata tä wakala apii, ĩ anö wakala tä kai waloki kitäö!
79Mumi mumi tä na töpö kuati pole, nomaso wi tä na töpö kili ipa wi, pata tänö ĩ töpö pi wakalapamani kitäö!
Pata tänö makö pewö pi hatukupamani kitäö!
“Ĩ naköö! Ĩ naköö!” pata tänö makö noa thaö ha, makö pi topa apa kuki kitäö!‑
ĩ na Sakatiasö a kuu totiatalo opatima.
80Ĩ na tä kua tä, ĩ ulu tä pataalö pamö, a pi tao opa soaalöma. A pata totilo nö, kama hai ĩ isöhaeu töpö na a tapamo paio mai ha, sanöma töpö pilio taso maa pamö a pilio paio tasoma.
2Jesus a kupaso noai ĩ ta
1Ĩ na tä kua tä, töpö satehe epii töpö na Aukusötu kaikana tä pata kaikanamo noai, ĩ töpö pewö a kateha ösöhöpali pia salo, ‑Kawa hilo wi, pata töpö na ĩ ma tä sãökömaköpöö!‑ ĩ na Aukusötu a patanö ĩ na ĩ töpö noa pewö thama.
2Ĩ na töpö noa thaa tä, Sítia tä uli pata ha Sitêniu a kaikanamoma. Ĩ tä, ‑Wa hilo wi ĩ tä sãökömaköpöö!‑ ĩ na Aukusötu a patanö töpö noa thaa somama.
3Ĩ na töpö noa thali ha, töpö pewö husoa soalo nö, kama töpö kolo pilio noai, ĩ töpö sai pö pata kuo taso pa töpö pewö ekua selekeokö tasoma. Kama töpö a hilo wi ĩ tä pewö sãökama pia salo, töpö pewö hulasolöma.
4Ĩ na tä kua tä, Kaliléia tä uli pata ha Nasaté tä uli kule, ĩ tä uli ha José a husololö nö, Jutéia tä uli pata ha Pelẽi tä uli kulati, ĩ tä uli ha nö patapö Davi a ose kai wai pilio noai, ĩ tä uli hamö José a hulasolöma. Davi a hai, José a hai ĩ kolo tä kuoma kutenö, ĩ hamö José a hulasolöma.
5Kama hilo wi, ĩ tä sãökömaköpö, pusopö Maria a sipinapi kai hulasolöma. 6Pelẽi tä uli na a kai walo tasoa tä, ulu a wasu wai kuköma.
7Ulu a wasu wai kua kuköma, ulu a thaa somatakö noai, ĩ a wai thapalöma. A thapalö nö, watata ösökönö a wai halopalö nö, hiima kökö iama sinomo wi, ĩ ti ha a pi wai alapoma. Hama töpö kuta sinomo wi ĩ a sai matihi ipö waiki ha, hiima kökö iama sinomo wi, ĩ tiki ha a pi wai makeköma.
Oweha kökö thapo wi ĩ töpö na ãju töpö hapalo noai ĩ ta
8Ĩ na tä kua tä, ĩ tä uli ha oweha kökö thapo wi, pölösö a mötali ha ĩ töpönö oweha kökö nö läpo halutima. 9Kökö nö läpo haluti pa, Teusö anö ãju töpö simöta wi, ĩ ai tä ithoa halupasoma. Hi tä hẽtu hamö Teusö a kupoli ha tä wakala apii tä kua sätäa naipoli, ĩ tä ithoa naipasoma. Ĩ na tä kuaö ha, töpö kilipalo opama.
10Töpö kilipalo opaö ha, ‑Pö kili tihöö! Toitai sa ta wäsä pia kuleö! Sanöma makö pewönö ĩ ma ta hinini salo, ĩ makö pewö pi mönaha apapöö! 11Cristo a kaikananö makö pewö täapa kõo läo piale, ĩ a wai kupasomaö! Davi a pata pilio noai, ĩ tä uli ha a ose wai kupaso tasomaö! 12Ma wai möötöö! Hiima kökö iama sinomo wi ĩ tiki ha ulu ma halo wai makea talali salo, “Ã ãi. Pitili ta kuoma ta o” makö kuupököö!‑ ĩ na ĩ ãju tä kuu tä, 13ĩ ãju tä kuo pa ai ãju töpö satehe epii töpö kokamo naio soatama. Ĩ töpö kokamo soatalo nö, ‑Teusö a totiatalo opawöö!‑ töpö kupalo nö, ĩ töpö pewönö ama ta thaa nö,
14‑“Teusö a toita apö sisawöö! Hi tä hẽtu pata hamö a pilipoli, ĩ a pata toita apö sisawöö!” töpö kuupököö! Masita tä uli ha töpö pilipai, Teusö anö ĩ töpö pi ipa wi, ĩ töpö pi topa apapöö!‑
ĩ na ĩ ãju töpö pewö kuuma.
15Ĩ na töpö kuu nö, hi tä hẽtu hamö töpö kononö nö, oweha kökö thapo wi ĩ töpö aiki, ‑Pelẽi hamö makö hulolö nököö! Kamakö na Teusö pata tänö ta wäsähe, ĩ ma tä möö tasopöö!‑ ĩ na töpö kuuma.
16Ĩ na töpö kuu nö, töpö hua soatasolöma. Töpö hua soatasolö wi, ĩ töpö waloikitö nö, José a, Maria a, ĩ na kilii töpö taa haia konanö tasoma. Hiima kökö iama sinomo wi ĩ tiki ha a pi wai makele, ĩ a pi wai makea taa naia soatalalöma. 17Taa naia soatalalö nö, ãju töpönö ta wäsä nö, ‑Cristo a Kaikana thapalömaö!‑ töpö kuu noai, oweha kökö thapo sinomo wi ĩ töpönö ĩ ta wäsä tolea nömöo soata tasoma.
18Ta wäsäö ha, ai töpönö ĩ ta hini noai, ĩ töpö aiki, ‑Pö kuu nö kilatiha!‑ ĩ töpö pewö kuuma.
19Ĩ na tä kua tä, Maria a haa mai, ta wäsäpole, ĩ tä na a pi tapo kai loo pasio pätioma.
20Ĩ na tä kua tä, oweha kökö thapo wi ĩ töpö wäo maa totipalo nö, pölösö a hamö töpö hua kõo soasolöma. Töpö huu koonö pola nö, ‑Aitaköö! Teusö a toita apö sisawö ta o. Ãju töpö kuu halupii, ĩ pitili ta kuoma ta o‑ ĩ na töpö kuu kai huu koonöma.
Jesus a hila kukö noai ĩ ta
21Ĩ na tä kua tä, 7 tä mumi matalo nö, ulu tä isi ola ösö wai hosali wi ĩ tä wakala na Jesus a ose wai a hila kuköma. ‑Jesus wa wai a hila kuköpöö!‑ ãju tä kuuma ha, ĩ na a hila thakömae. Jesus a hai ĩ pöpönö a sipinapi paio mai ha, ĩ ãju tä aiki, ‑Ulu wa ose wai thapali salo, Jesus wa wai a hila kuköpöö!‑ ĩ na a kuu totioma kutenö, ĩ ulu a ose wai thapali ha, Jesus a wai a hila kukömae.
Jesus anö sanöma töpö täapa kõo läo piale, Simeão anö ĩ a talalö noai ĩ ta
22Ĩ na tä kua tä, ‑Ulu a thatalö nö, ĩ na tä mumi maa kuto tä, pili makö õsi ausipamoö!‑ ĩ na Moisés anö pata töpö noa thaa totioma kutenö, Jetusalẽi tä uli ha José a, Maria a, ĩ na töpö kui töpönö ulu a ose kai wai hulasolöma. Teusö a na ulu tä totoki pia salo, a kai wai hulasolöma. 23Teusö aiki, ‑Wano tä thaa somapali wi, kamisa na ĩ a wai totopaö! Kamisanö ĩ sa ulu wai thapo totiopöö!‑ ĩ na Teusö a kuu noai, ĩ tä sãökama hinini salo, José a, Maria a, ĩ na kilii töpönö Teusö a na kama töpö hai ĩ ulu a totoki pia salo, a kai wai hulasolöma. 24Ĩ tä sãökama kuo noai, ĩ na ĩ tä sãökama kuu hö̃töoma: ‑Makö õsi ausipamo tä, salo ma wai ĩsimanöpö, polakapi hosa ma kökö wai säpaö! Hosa kökö wai kua mi tä, polakapi wakoka ma kökö wai säa päpalö nököö!‑ ĩ na Teusö anö pata töpö noa thama. Ĩ na Teusö a kuu noai, Moisés anö ĩ ta wäsä tolea noai, José a, Maria a, ĩ na kilii töpönö ĩ ta hinini salo, ĩ töpönö ĩ na tä thama hö̃töoma.
25Ĩ na tä kua tä, Jetusalẽi tä uli na Simeão a pilitio noai, ĩ anö toitai tä thaa sinomoö, Teusö a kai hini sinomoö, ĩ na Simeão a kua sinomotima. Teusö anö isöhaeu töpö täapa kõo läo wi, Simeão anö ĩ tä walo taa toitioma. Ĩ a na Teusö a õsi kua tolele, ĩ a kuo totio opama.
26Ĩ na tä kua tä, ‑Teusö anö kaikana tä simöpa piale, ĩ Cristo a hilo wi, wa noma paio mi tä, ĩ wa talali kitäö!‑ ĩ na Simeão a na ĩ na Teusö a õsi kua tolele, ĩ a kuu waikio noai ha, 27Teusö a õsi kua tolele, ĩ anö Simeão a simönöma, Teusömo sinomo wi a sai na a waloa hö̃tökö tasoma. Ĩ hamö Jesus a kai wai walo haia hö̃tökö tasoma. ‑Kamakö hai ĩ ulu a wai thapali ha, Teusömo wi a sai ha ma kai wai hua totilolö nö, ĩ na ma wai thama totioö!‑ ĩ na Moisés anö ĩ na isöhaeu töpö nö patapö noa thaa waikioma kutenö, Jesus a hai ĩ pö̃ a, pöpönö a, ĩ na töpö kui, Teusömo sinomo wi a sai na ĩ töpönö Jesus a kai wai waloa hö̃tökö tasoma. 28Jesus a kai wai waloa hö̃töki ha, Simeão anö a wai sua lätalö nö, Teusö a na a hapalo nö, ‑Wa totiatalo opawöö!‑ a kuu nö,
29-30‑Teusö ai. “Waiha makö täa koni kitäö!” ĩ na wa kuu noai, ĩ pitili wa kuo totiomaö! Huki kawanö samakö täapa kõo läopö waö! Samakö täapa kõo läo piale, ĩ pili sa mamo sainö ĩ sa taa waikilalö manu ke, kawa aiki, “Huki Simeão a õsi toita apii, a kopiö!” ĩ na ipa pata wa pi kuu! 31Teusö wanö sanöma töpö täapa kõo läo wi, masita tä uli pewö na sanöma töpö pewö pilipai, ĩ töpönö ĩ tä taö öpa kuki kitäö! 32“Juteu töpö pasi mai ĩ töpö pi hatukua totipamanöpö, wakala sa tä simöpali pia saloö!” wa pi kuu noai, ĩ sa tä wakala taa hö̃tölali keö! Jesus a hai, ĩ wakala tä waloköma kutenö, ai töpö aiki, “Juteu makö totiatalo opawöö!” ĩ na töpö kuu kitäö! Ĩ tä walaka walokö noai, ĩ sa tä taa totilali keö!‑
ĩ na Simeão a kuuma.
33Ĩ na Simeão a kuu ha, ‑Jesus a wai a katehae, wi na ĩ pili ta kua totia kule?‑ ĩ na Jesus a hai ĩ pö̃ a, pöpönö a, ĩ na kilii töpö kuuma.
34Ĩ na tä kua tä, Simeão aiki, ‑Teusö anö makö totiapala apapököö!‑ ĩ na a kuu nö, Jesus a hai ĩ pöpönö Maria a na, ‑Teusö anö hi ulu a saipalö noai, waiha ai isöhaeu töpö satehe epii töpönö ĩ a hini mai kitä. Önö kutenö ĩ töpö õsi palimipo pasio mai kitä. Ĩ na tä kua tä, ai isöhaeu satehe epii töpönö a hini asa totio wi, Teusö anö ĩ töpö täa makokoa kõa asali kitäö! Teusö anö hi ulu a simöpalö noai, ĩ anö Teusö ta wäsä kuki kitä maaki, ĩ a na ai töpö hapalo wanisala apa kuki kitäö! 35Ĩ anö Teusö ta wäsäö ha, ai töpö satehe epii töpö õsi pi tapoa hãtoa pasitile, ĩ tä hasulupamani kitäö! Maria ai! Sanöma tänö poo anö wa tiwöhölöma, tä nini kui na, ĩ na wa õsi aulu kua hö̃töo kitäö!‑ ĩ na Maria a na ĩ na Simeão a kuuma.
Ana patasoma a patanö Jesus a wai a kateha noai ĩ ta
36Ĩ na tä kua tä, Ana patasoma anö Teusö a kai a wäsä sinomo noai, Teusömo wi a sai pata ha ĩ a kuo hö̃töoma. Ana a hai, Asee tili tä Panueu a hai ĩ pete a kuoma. A moko tä, kama hai ĩ peanopö a tälöma maaki, 7 tä inama maa kutalo nö, kama hai ĩ peanopö a nomasoma. Peanopö a nomasoö ha, sino opii pusopö a kupalo kotioma. 37A sino wani kupalo kotia tä, ĩ a na 84 tä inama kupasoma. Teusömo wi a sai atu ha Ana a lisiatalo mai, a kupalo õsimöati tasoma. A kupalo õsimöati polatö nö, wakalai ha a pata Teusömo sinomoö, mumai ha a Teusömo sinomoö, ĩ na a kuatima. A Teusömo totiopö, nii tä oa paio mai ha, Teusö a na a hapalo sinomoma.
38Maria a na Simeão a hapalo tä, ĩ tä, Ana a pata waloiki nö, ‑Teusö a totiatalo opawöö!‑ ĩ na a pata kuu kai waloa soataköma. Ĩ na a kuu soatalo nö, töpö hila sototole, ĩ töpö na ulu a wai a kateha nömöa soatalöma. Ai tänö jetusalẽi tili töpö pea mapama piale, ĩ tä na töpö mamo lätio wi, ĩ töpö na Ana a hapalo nö, ulu tä Jesus a wäsäma.
Jesus a pataso noai ĩ ta
39Teusö anö pata töpö noa thaa noai, José a, Maria a, ĩ na kilii töpönö ĩ tä pewö a thaa hatuka waikipalö noai ha, Kaliléia tä uli ha Nasaté tä uli pata kulati ha, ĩ ha ĩ töpönö Jesus a kai wai konasolöma.
40A kai konasolöma, ĩ ha a pataso tasoma. Teusö anö a pi ipa kutenö, a totiapala apama. A totiapala apama kutenö, a pataalö pamö a pi tao soamo opaalöma. A sawö liähäa apaalöma.
Teusömo sinomo wi a sai na Jesus a kuo haio noai ĩ ta
41Ĩ na tä kua tä, inama tä pewö hamö Jetusalẽi tä uli hamö Jesus a hai ĩ pö̃ a, pöpönö a, ĩ na kilii töpö huu sinomo tasoma. Pásökoa tä wakala ha juteu töpönö oweha kökö oa pia salo, töpö kokamo noai, ĩ tä, töpö huu sinomotima. 42Huu sinomo kutenö, Jesus a pi hatuka waikia tä, Jesus a na satehe epii, 12 inama tä maa waikipaso noai ha, töpö kokamo taso wi, ĩ hamö Jesus a kai hulasolöma. 43Ĩ hamö töpö kukitö nö, töpö kokamo mapalotö nö, ai töpö kõa waikilasolö noai ha, pö̃ a, pöpönö a, ĩ na kilii töpö pi motöa kua konatö tä, Jetusalẽi tä uli ha Jesus a heipaso tasoma. 44‑Ai töpö na Jesus a huu naio haio kõo nö, a waloa naia haia kõki solö kitä‑ ĩ na töpö pi kuuma maaki, töpö koonö pamö Jesus a walo kõo haio mai ha, tä wisa pälasoma. Tä wisa pälasoö ha, kama ai töpö, kama noi töpö, ĩ na töpö kui töpö kule ha Jesus a tae kõa kule maaki, a tapa kõo maama. 45A tapo kõo mi ha, Jetusalẽi tä uli na Jesus a tae kõo pia salo, töpö sapa kopasolöma. 46Töpö sapa kopalolö nö, Jetusalẽi tä uli ha töpö waloa koiki nö, 3 tä mumi matalo nö, Teusömo sinomo wi ĩ a sai na Jesus a taa konanö tasoma. Teusö tä waheta taöma wi ĩ töpö na Jesus a loa sätätia tä, a taa konanöma. Teusö tä waheta wäsäti pole, Jesus anö ĩ töpö a hini nö, ĩ töpö huamatima. 47Ĩ töpö huamati ha, ĩ pata töpönö Jesus a huama hö̃tötioma. A huamati ha, Jesus a hapalo makokati ha, ‑Ulu wa maaki, wa hapalo tao opawö‑ ĩ na töpö pewö pi kuuma.
48Ĩ na tä kua tä, pö̃ a, pöpönö a, ĩ na kilii töpönö Jesus a taa opia konanö nö, ‑Wi na taköö!‑ töpö pi kuu nö, ‑Pösa ai! Wi na wa pi kuu salo, samakö pi honiapama apaö? Wa tae kotio ke maaki, wa tapa kõo maa keö!‑ ĩ na pöpönö a kuuma.
49Ĩ na pöpönö a kuu ha, ‑Wi na makö pi kuu salo, sa tae kotio ke? “‘Ipa hao a sai pö ha sa lotiopökö o!’ ĩ na pösa a pi wai kuu hãtoma” wa pi kuu mai‑ ĩ na Jesus a kuuma.
50Ĩ na pelupö a kuu kule maaki, pöpönö a, pö̃ a, ĩ na kilii töpönö ta hini totio maama. ‑Hãu. Ö̃kö ta o‑ pelupö a na töpö kuu maama.
51Ĩ na tä kua tä, Nasaté tä uli hamö a kai konasolöma. A kai kononö nö, pö̃ a, pöpönö a, ĩ na kilii töpönö Jesus a simöaö ha, ‑Pälaö!‑ a kuu mai ha, ‑Hai o‑ ĩ na Jesus a kuu hö̃töo sinomotima. Jesus a kuati noai, ĩ tä na pöpönö a pi tapomo sinomotima.
52Ĩ na tä kua tä, Jesus a pataalö pamö, a pi hatukua apaalöma. A sawö liähäa apa naio soataalöma. ‑Jesus a totiatalo opawö‑ ĩ na Teusö a kuuma. Ĩ na ai töpö kuu sätäa naioma.
3João Pasisöta a wäo noai ĩ ta
Mateus 3.1-12; Marcos 1.1-8; João 1.19-28
1Ĩ na tä kua tä, Sipétiu kaikana pata tä kaikanamo tete epa noai, ĩ 15 tä inama mapo waikia tä, Jutéia tä uli ha Põsiu Pilatosö a kaikanamo naioö, Kaliléia tä uli ha Etoosisö a kaikanamo naioö, Itutéia tä uli, Tötakoniisisö tä uli, ĩ na tä uli kui tä uli ha Etoosisö a hai ĩ pepala Filipe a kaikanamo naioö, Apileni tä uli ha Lisâniasö a kaikanamo naioö, ĩ na töpö kaikanamo kua soala tä, 2Teusömo wi a sai ha Anásö a pata, Kaipasö a pata, ĩ na kilii töpönö Teusö a täpä totia tä, ai töpö pilia tasoa mai tä uli na Sakatiasö a hai ĩ pelupö João a huu tä, ĩ ha João a na Teusö a hapaloma. 3Teusö a hapaloma ha, Johotão u kasö pata hamö João a huu hätäpoti nö, Teusö ta wäsä hätäpo toitio tasoma. Ta wäsä hätäpo toitio nö, ‑“Makö kuatipole, ĩ tä na huki makö pi wasiso sapao kota mai kitäö!” makö pi kuu nö, wanisala ma tä thaa noai, ĩ tä hosalöheö! Ĩ ma tä hosalö nö, pö mãi õmamoa totiloö! Wanisala ma tä thaa noai, ĩ ma tä hosali, makö mãi õmamoa totisoö, ĩ na makö kuaö ha, wanisala ma tä thaa noai, ĩ tä na Teusö a hĩso maa kota kitäö!‑ ĩ na João a kuuma.
4Sutu upa, Isaías anö Teusö a kai wäsä sinomo noai, ĩ anö tä sãököpalö nö, a kuu kua noai na, ĩ na tole hamö ĩ na João Pasisöta a kua tolea totioma. Ĩ na Isaías a kuuma:
‑“Pata tä walo pia tä, pili ma tiso makokama kua wi na, ĩ na pata tä sai pata walo pia manu kule, ĩ na pö pi makokoa topa kua läikiö!” ĩ na ai töpö pilia taso mai ĩ tä uli na ĩ na ta kuu tasoa. 5Hawalo töpö kumoma maaki, ai tiko masita tä paköma, tä salöa apa kua kõki wi na, ĩ na makö õsi kua totia läköpöö! Ösö tä pewö salöa thaa kua kõki wi na, ĩ na makö õsi kua totia läköpököö! Piliso ãkoto opama maaki, tiso saliliama kua kõo wi na, ĩ na pö õsi kua totia läikiö! Piliso mötali tatoko opama maaki, tiso mötali salöa thaa kõa kõki wi na, ĩ na pö õsi kua totia läikiö! 6Ĩ na sanöma makö õsi kua totia läa tä, Teusö anö makö täapa kõo läo wi, sanöma makö pewönö ĩ ma tä tapa totio kitäö!‑
ĩ na sutu ha, ĩ na Isaías anö tä sãöka thamama.
7João a na töpö satehe epii töpö mãi õmamopö töpö huima pole, ĩ töpö na João a hapalo läo nö, ‑Olö kökö wasu kui na, ĩ na makö kuö hö̃töwö. Ai tä aiki, “Makö mãi õmamo saimo päköma, wanisala ma tä thaa noai, waiha ĩ tä noa na Teusö anö makö peama pasio mai kitäö!” ĩ na ai tä holisi wani a kuuma thali? 8Toitai tä thaa totioheö! Toitai ma tä thaa totio kuköma, “Wanisala tä thaa noai, ĩ tä na ĩ töpö pi taemo kõo sapamo kõo waikioma ta o” ĩ na ai ma töpö pi thama kitä. Kamakö aiki, “Abraão a hai, kamakö hai ĩ kolo tä kutenö, makö topa waikia kuleö!” ĩ na pö pi kuu tihöö! Hi maa makö hilale, Teusö anö ĩ maa makö tälö nö, Abraão a hai ĩ ai ola töpö thaa taö öpa kitäö!‑ ĩ na João a kuuma. 9Ĩ na a kuu nö, ‑Hii mo lalo pasio mi ipii, hanoko anö ĩ ti kolo sai tusä pialeö! Hii mo lalo mi ipö ha, ĩ tiki pewö tusälö nö, koa taka na ĩ tiki pewö ĩsima pasio pia kuleö!‑ ĩ na João a kuuma.
10Ĩ na a kuu ha, töpö satehe epii töpö kokamo pole ĩ töpö aiki, ‑Wi na samakö kuapö?‑ ĩ na ĩ töpö kuuma.
11Ĩ na töpö kuu ha, ‑Ai tä hai ĩ haloi ösö mi ipö pasi tä, polakapi au ösökö kua asa tä, sami ösö totoa pasikiö! Au nii tä kua apa asa tä, ai töpö hai ĩ nii tä mi pasii, ĩ töpö na ai nii tä totoaköö!‑ ĩ na João a kuu hö̃töoma.
12Ĩ na tä kua tä, kaikana tä pata na sitipa kökö totoköpö, kökö sitipa sua hätäpo sinomo wi, ĩ töpö mãi õmamo pia salo, João a na ĩ töpö waloikitö nö, ‑Samakö pi hatukama sinomo wi ĩ waö! Wi na samakö kuapö?‑ ĩ na ĩ töpö kuu ha, 13‑“Au ai töpö na sitipa kökö sulöö!” ĩ na kaikana tä kuu wi, ĩ sitipa kökö täa makoka sisatalö nö, pö kuaö! Ai sitipa kökö naka sätäa hãto tihöö!‑ João a kuuma.
14Ĩ na a kuuma, ai sotatu töpö aiki, ‑Wi na samakö kua pasiopö?‑ ĩ na töpö kuu ha, ‑“Ĩ sa töpö kilia totitamanö nö, ĩ töpö hai sitipa sa kö tälöpöö!” pö pi kuu tihöö! “Wanisala wa tä thaa noai, ĩ tä noa na sitipa kökö pihoö!” ĩ na pö holisi kuu hãto tihöö! Kaikana tä na makö kalipalo sinomo wi ĩ tä noa na makö pi mönahapalo sinomo päopököö! Ai sitipa kökö na pö pi wasio sätäa hãto tihöö!‑ ĩ na João a kuuma.
15Ĩ na tä kua tä, töpö satehe epii töpö kokamo pole ĩ töpö aiki, ‑Teusö anö João a saia totia apöpalö noai, ĩ a hãtowö. Kamakö na ĩ a kaikanamo totiopö ĩ a hãtowöö‑ töpö pi kupalo opatima.
16Ĩ na töpö kupalo opati ha, João aiki hö̃töwö ‑Kamisanö maa tuu na makö mãi õma kule maaki, pata sa sai mai kitä. Ĩ pata tä sai huu noa haia soa kulatiö! Ĩ a hai, ĩ pata tä sai kutenö, ĩ a na sa ekuo kili ipawöö! A ami halole, ĩ sa tä kusöpa kili ipa naio soataöö! Ĩ a patanö maa tuu na kuno mai, Teusö a õsi kua tolele, ĩ a na makö mãi õmanani kitäö! Koa taka na makö motömaki kitäö! Koa takanö sami sami tä mapama kua wi na, ĩ na Teusö a õsi kua tolele, ĩ na ĩ anö makö õsi sami ipii, ĩ tä maa thaa hö̃töpamani kitäö! 17Tötiiku mo hiki wi, ai tänö ĩ tä kai waloiki nö, tötiiku mopö hila pa a kalipalo nö, sai a õsimö ha tötiiku mo sai titia soka õsimöki, koa taka na sãko sãko tä ĩsia soka pasimani, ĩ na tä thama kua wi na, ĩ na pata tä sai waloköma, ĩ na ĩ a patanö makö thama tolea hö̃töo kitäö! Ai töpö noama asaö, koa taka hili mapo mai, ĩ taka ha ai töpö kea tolea totia pasimapi, ĩ na pata tänö tä thama kitäö!‑ ĩ na João a kuuma.
18Ĩ na a kuu nö, ĩ töpö na ta topa apöle ĩ ta wäsä kõatalo opatima. 19-20João anö ta topa apöle ĩ ta wäsätima maaki, titita wi a sai ha Etoosisö kaikana tänö João a titia pikia apököma. Etoosisö a pata hai ĩ pepala anö pusopö a po pole, Etoosisö a patanö ĩ a suö täli, ai wanisala tä thaa hãkikiatalo opatii, ĩ na a pata kuati ha, João aiki, ‑Ĩ na wa kuati maikiö!‑ a kuu ha, Etoosisö a patanö João a hĩsu thaa opia totilö nö, a titiköma. João a titikö noai, ĩ tä wanisala satio opama.
Jesus a mãi õmo noai ĩ ta
21Ĩ na tä kua tä, sai a õsimö ha João a titia paia mi tä, ĩ töpö pewö mãi õmamo pa, Jesus a mãi õmamoa naisoma. A mãi õmamoa naino nö, Teusö a na a hapalo tä, hutu mosökö pata hãkopalolö nö, 22holeto a kui na, ĩ na Teusö a õsi kua tolele, ĩ a kui, Jesus a na a ithopaköma. A ithopaköma, Teusö aiki, ‑Kamisanö ipa ulu wa pi ipa wi, ĩ waö! Kawa na sa pi mönaha apa kuleö!‑ ĩ na Teusö a kuu haio lasoma.
Jesus a hai ĩ kolo töpö
23Jesus a pi patahapoolö tä, kama na satehe epii, ĩ 30 tökö inama kupo tä, a huu hätäpoti pamö, Teusö ta wäsä soaköma. ‑Jesus a hai, ĩ José a hai ĩ pelupö a‑ ĩ na töpö pi kuuma.
José a hai ĩ pö̃ a hai, Eli a hiloma.
24Eli a hai ĩ pö̃ a hai, Matã a kuoma.
Matã a hai ĩ pö̃ a hai, Lepii a kuoma.
Lepii a hai ĩ pö̃ a hai, Meukii a hiloma.
Meukii a hai ĩ pö̃ a hai, Janai a hiloma.
Janai a hai ĩ pö̃ a hai, José a hiloma.
25José a hai ĩ pö̃ a hai, Matatiasö a hiloma.
Matatiasö a hai ĩ pö̃ a hai, Amoosö a hiloma.
Amoosö a hai ĩ pö̃ a hai, Naũ a hiloma.
Naũ a hai ĩ pö̃ a hai, Esölii a hiloma.
Esölii a hai ĩ pö̃ a hai, Nakai a hiloma.
26Nakai a hai ĩ pö̃ a hai, Maasi a hiloma.
Maasi a hai ĩ pö̃ a hai, Matatiasö a hiloma.
Matatiasö a hai ĩ pö̃ a hai, Semei a hiloma.
Semei a hai ĩ pö̃ a hai, José a hiloma.
José a hai ĩ pö̃ a hai, Jotá a hiloma.
27Jotá a hai ĩ pö̃ a hai, Joanã a hiloma.
Joanã a hai ĩ pö̃ a hai, Hesa a hiloma.
Hesa a hai ĩ pö̃ a hai, Sotopapelö a hiloma.
Sotopapelö a hai ĩ pö̃ a hai, Salasieu a hiloma.
Salasieu a hai ĩ pö̃ a hai, Netii a hiloma.
28Netii a hai ĩ pö̃ a hai, Meukii a hiloma.
Meukii a hai ĩ pö̃ a hai, Asii a hiloma.
Asii a hai ĩ pö̃ a hai, Kosã a hiloma.
Kosã a hai ĩ pö̃ a hai, Eumatã a hiloma.
Eumatã a hai ĩ pö̃ a hai, E a hiloma.
29E a hai ĩ pö̃ a hai, Josué a hiloma.
Josué a hai ĩ pö̃ a hai, Eliése a hiloma.
Eliése a hai ĩ pö̃ a hai, Jotĩ a hiloma.
Jotĩ a hai ĩ pö̃ a hai, Matã a hiloma.
Matã a hai ĩ pö̃ a hai, Lepii a hiloma.
30Lepii a hai ĩ pö̃ a hai, Simeão a hiloma.
Simeão a hai ĩ pö̃ a hai, Jutá a hiloma.
Jutá a hai ĩ pö̃ a hai, José a hiloma.
José a hai ĩ pö̃ a hai, Jonã a hiloma.
Jonã a hai ĩ pö̃ a hai, Eliakĩ a hiloma.
31Eliakĩ a hai ĩ pö̃ a hai, Meleá a hiloma.
Meleá a hai ĩ pö̃ a hai, Mená a hiloma.
Mená a hai ĩ pö̃ a hai, Matatá a hiloma.
Matatá a hai ĩ pö̃ a hai, Natã a hiloma.
Natã a hai ĩ pö̃ a hai, Davi a hiloma.
32Davi a hai ĩ pö̃ a hai, Jesé a hiloma.
Jesé a hai ĩ pö a hai, Opesi a hiloma.
Opesi a hai ĩ pö̃ a hai Poasö a hiloma.
Poasö a hai ĩ pö̃ a hai, Sala a hiloma.
Sala a hai ĩ pö̃ a hai, Nasõ a hiloma.
33Nasõ a hai ĩ pö̃ a hai, Aminatapi a hiloma.
Aminatapi a hai ĩ pö̃ a hai, Asimĩ a hiloma.
Asimĩ a hai ĩ pö̃ a hai, Ahanii a hiloma.
Ahanii a hai ĩ pö̃ a hai, Esöhõ a hiloma.
Esöhõ a hai ĩ pö̃ a hai, Petisö a hiloma.
Petisö a hai ĩ pö̃ a hai, Jutá a hiloma.
34Jutá a hai ĩ pö̃ a hai, Jacó a hiloma.
Jacó a hai ĩ pö̃ a hai, Isaki a hiloma.
Isaki a hai ĩ pö̃ a hai, Abraão a hiloma.
Abraão a hai ĩ pö̃ a hai, Teta a hiloma.
Teta a hai ĩ pö̃ a hai, Naoo a hiloma.
35Naoo a hai ĩ pö̃ a hai, Setuki a hiloma.
Setuki a hai ĩ pö̃ a hai, Hakaú a hiloma.
Hakaú a hai ĩ pö̃ a hai, Peleki a hiloma.
Peleki a hai ĩ pö̃ a hai, Epe a hiloma.
Epe a hai ĩ pö̃ a hai, Selá a hiloma.
36Selá a hai ĩ pö̃ a hai, Kainã a hiloma.
Kainã a hai ĩ pö̃ a hai, Apasiasi a hiloma.
Apasiasi a hai ĩ pö̃ a hai, Sẽi a hiloma.
Sẽi a hai ĩ pö̃ a hai, Noé a hiloma.
Noé a hai ĩ pö̃ a hai, Lameeki a hiloma.
37Lameeki a hai ĩ pö̃ a hai, Matusalẽi a hiloma.
Matusalẽi a hai ĩ pö̃ a hai, Enoki a hiloma.
Enoki a hai ĩ pö̃ a hai, Jateesi a hiloma.
Jateesi a hai ĩ pö̃ a hai, Maalaleu a hiloma.
Maalaleu a hai ĩ pö̃ a hai, Kainã a hiloma.
38Kainã a hai ĩ pö̃ a hai, Enosö a hiloma.
Enosö a hai ĩ pö̃ a hai, Sesi a hiloma.
Sesi a hai ĩ pö̃ a hai, Adão a hiloma.
Adão a hai ĩ pö̃ a hai, Teusö a hiloma.
4Sai tä sai patanö Jesus a wapa noai ĩ ta
1Ĩ na tä kua tä, Jesus a õsimö sai na Teusö a õsi kua tolele, ĩ a kua totiki nö, a simöa totiköma. A simöa totia tä, Johotão u pata ha a kuoma, a hua konasolöma. A huu koonö tä, sanöma töpö pilia mai, ĩ tä uli ha Teusö a õsi kua tolele, ĩ anö Jesus a hilakö tasoma. 2Ĩ tä uli ha a kutio taso pa, 40 tä mumi hasupamanö tasoma.
Ĩ tä, Sai tä sai patanö a wapatima. Ĩ ha, Jesus a ia mai ha, 40 tä mumi mapo toita tä, a oio opama. 3A oi ipö salo, Sai tä sai pata aiki, ‑Teusö a hai ĩ pelupö wa sai kutenö, hi maa mapö hila apöle, ĩ mapö na wa hapalo totio nö, “Ĩsa ãi kupaloö!” ĩ na a kuu!‑ ĩ na a kuuma.
4Ĩ na a kuu ha, ‑Naiö! “Nii tänö wa temöo sisa mai kitäö!” ĩ na Teusö tä waheta kuu‑ Jesus a kuuma.
5Ĩ na Jesus a kuuma, ösö hamö Sai tä sai patanö Jesus a hila nömökö lasoma. A hila nömökölö nö, masita tä uli pewö hamö töpö pilipai, ĩ töpö na kaikana töpö simöoti wi, Jesus a na ĩ töpö pewö möma soatama. 6Ĩ töpö pewö möma soata nö, ‑Wa töpö tapa pole, ĩ töpö pewö, kama töpö sai pö toita apii, ĩ töpö sai pö pewö, kamisa na ĩ tä pewö totopöma. Ĩ töpö pewö na sa kaikanamotii. Ai tä na ĩ sa tä pewö totoa pi topa wi, ĩ a na ĩ sa tä pewö totoa taö öpa kitä. Önö kutenö, wa tä tapa pole, kawa na ĩ sa tä pewö totoki kitäö! 7Wa mãi poiki nö, “Kawa hai, kaikana wa saiö! Wa lotete epö asawöö!” ĩ na kamisa na wa kuu ha, ĩ sa tä pewö totoa totiki kitäö!‑ ĩ na Sai tä sai pata kuuma.
8Ĩ na Sai tä sai pata kuu ha, ‑“‘Teusö a hai, ĩ kaikana tä sai sisawöö! Teusö a lotete epö asawöö!’ ĩ na a kuu sisaaö! ‘Sa simöa sinomoö!’ Teusö a na, ĩ na wa kuu totio sisapököö!” ĩ na Teusö tä waheta kuu‑ ĩ na Jesus a kuu hö̃töoma.
9Ĩ na Jesus a kuuma, Jetusalẽi tä uli hamö Sai tä sai patanö Jesus a hila nömökö tasoma. A hila nömökötö nö, Teusömo wi ĩ a sai hösöka ha, ösöo opa laso pamö Jesus a tikämakö lasoma. A tikämakölö nö, ‑Teusö a hai ĩ pelupö wa sai toti kutenö, wa sutuiki nö, a ithoa kõpaloö! 10“Wa noama hö̃töopö, Teusö anö kama hai ĩ ãju töpö simöa läpali kitäö!” ĩ na Teusö tä waheta kuu. 11“Maa ma na wa konona ami hamima maapö, ãju töpönö wa huöa läli kitäö!” ĩ na Teusö tä waheta kuu‑ ĩ na Sai tä sai pata a kuuma.
12Ĩ na a kuu ha, Jesus aiki hö̃töwö ‑“Au Teusö pata tä wapa tihöö!” ĩ na Teusö tä waheta kuu hö̃töoöö!‑ Jesus a kuuma.
13Ĩ na a kuuma, Sai tä sai patanö Jesus a wapa matalo nö, ‑Waiha Jesus sa wapa kotapöö!‑ ĩ na Sai tä pi kuu kai pata konasolöma.
Jesus anö ta wäsä kukö noai ĩ ta
Mateus 4.12-17; Marcos 1.14-15
14Ĩ na tä kua tä, Teusö a õsi kua tolele, ĩ a lotetea apöle, Jesus a na ĩ tä kua totiki ha, Kaliléia tä uli hamö a konasolöma. A konasolö noai ha, ĩ tä uli ha töpö pililati, ĩ töpö pewönö Jesus a katehepala apamae. 15Ĩ ha juteu töpö kokamo sinomo noai, ĩ sai pö hamö Jesus a huu hätäpoti nö, töpö pi hatukamatima. Töpö pi hatukamati ha ‑Jesus a totiatalo opawöö!‑ ĩ na ĩ töpö pewö kupalotima.
Nasaté tä uli na
16Ĩ na tä kua tä, Nasaté tä uli ha Jesus a patamanö noai, ĩ tä uli ha Jesus a waloa kõkitö nö, mota mapo wi ĩ tä wakala ha juteu töpö kokamo sinomo noai ĩ a sai ha a huu sinomoma kutenö, ĩ a sai ha a lisia kopaso tasoma. A lisia kopalotö nö, Teusö tä waheta wäsä pia salo, a öpa soataköma. 17A öpa soataiki ha, Isaías anö Teusö a kai a wäsä sinomo noai, Jesus a na ĩ töpönö ĩ tä waheta tototaköma. Ĩ tä waheta tototaki ha, Jesus anö ĩ tä waheta täa soatalö nö, ĩ tä waheta hãkoa soatalö nö, ĩ tä sãökama taa soatalalö nö, tä wäsä nö,
18‑Kamisa na Teusö a õsi kua tolele, ĩ a kua totia kule. Önö kutenö, töpö honimo opati wi, ĩ töpö na ta topa apa wi sa ta wäsä totiopö tä na Teusö a õsi kua tolele, ĩ anö sa saia totipalöma. Titita wi a sai ha töpö titile, Teusö anö ĩ töpö lisia kopama piale, ĩ sa ta wäsäpö, sa simöpalöma. Töpö höpöpö öpii ĩ sa töpö mamo totia kopalöpö, sa simöpalöma. Ai töpönö töpö peama totio opati wi, ĩ sa tä mapamanöpö, sa simöpalöma.
19“Ĩ tä inama na, Teusö anö kama hai ĩ töpö noama apa salo, töpö täa koni pia salo” ĩ na sa kuupö, sa simönömaö!‑
ĩ na tä sãökama kuu noai, Jesus anö ĩ tä sãökama wäsäma.
20Ĩ tä sãökama kateha matalo nö, ĩ tä waheta laa kõa soatakö nö, ĩ a sai na töpö kokamo sinomo noai, ĩ a sai ha a kalipalo sinomo noai, ĩ a na Jesus anö tä waheta tototakö nö, a loa kõa soataköma. A loa kotaki ha, Jesus a na ĩ töpö mamo pewö tetepaköma. 21Töpö mamo pewö tetetia tä, Jesus a hapalo nö, ‑Sa tä sãökama katehahe, ĩ ma ta hinihe, ĩ pitili ta kuo totiomaö! Isaías anö tä sãöka noai, ĩ kamisa kateha totiomaö! Sa ta katehatihe, huki ĩ tä kua waikipaso keö! Teusö anö sa saipalö nö, sa simöpalö noai ĩ sa totiwöö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
22Ĩ na a kuu ha, ‑Jesus a hai, ĩ José a hai ĩ pelupö a päwö maaki, a hapalo totiatalo opati nö kiliawö ia! A hapalo taö öpapawö a‑ ĩ na töpö kupalo opatima.
23Ĩ na töpö kupaloti ha, Jesus aiki, ‑“Töpö ononotama kõo wi ĩ wa kutenö, kama wa ononotamo sapamo kõoö!” ĩ na ta kuu kua wi na, kamisa na ĩ na makö kuu kua hö̃töki kitä. Ĩ na makö kuu nö, “Kapahanaũ tä uli ha wa kuiki nö, ĩ ha wa tä aipöama kua noai na, ĩ na hisa ha wa tä aipöama kua naio mi salo” ĩ na makö kuu kitäö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
24Ĩ na a kuu nö, ‑“Teusö a kai a wäsä sinomo wi, kama hai ĩ tä uli ha ĩ a hai ĩ töpö pilio wi, ĩ töpönö ĩ a hini wani ipö pasi kitä” ĩ na kamakö na ĩ na sa kuu kule. 25Hiki. Isöhaeu tä Elias a pata kuo noai, ĩ tä, maa tä hälä maa noai, 3 tökö inama kui tökö inama hasupasoma. Ĩ na tökö inama maa kua waikitalo nö, ai tä inama mötali ha maa tä häläa kõa soa pätasoma. Maa tä hälä mi tä, pe epii tä uli oio opama. Ĩ tä, isöhaeu tä uli ha juteu töpö pilio noai, ĩ ha Teusö anö Elias a simöpa maama. Kama töpö hai ĩ peanopö töpö nomasoma kutenö, töpö sinoa kopaso noai, ĩ tä uli na ĩ töpö satehe epii töpö pilio noai, ĩ töpö oio opa hö̃töoma maaki, 26ĩ töpö suö na Elias a simöpa pasio maama. Tiko tä uli ha, Sitõ tä uli ha Sateepöta tä uli kule, ĩ ha sami ai suö tä sino opii tä suö pilio noai, Teusö anö ĩ a pasilia asapali pia salo, ĩ a na Elias a pata simöa sisaköma.
27Eliseu anö Teusö a kai wäsä sinomo noai, ĩ a kua tä, kama hai ĩ Isöhaeu tä uli ha wasu wasu tänö pili töpö ösö waniamati noai, ĩ töpö satehe epii töpö kuoma maaki, ĩ töpö ononopa kõo maama. Tiko sítia tili tä Naamã a ononoa kõa sisapamanöma‑ ĩ na Jesus a kuuma.
28Ĩ na Jesus a kuu ha, ĩ a sai ha juteu töpö kokamo sinomo noai, ĩ a sai ha töpö lotile, ĩ töpönö ĩ ta hini nö, Jesus a na ĩ töpö pewö hĩsoma. 29Töpö hĩso nö, töpö hoköa kõa soatalo nö, Jesus a kai atua kõa soatasolöma. A kai atua kõa soatalolö nö, heuma tä na Jesus a kai hemoa soatalolö nö, Jesus a kemani pia salo, heuma tä ha ĩ nasaté tili töpö sai pö kulali, ĩ tä heuma hösöka hamö a kai hemopaso lasoma. 30A kai hemopaso lasoma maaki, ĩ töpö mötali hamö Jesus a hasua kõa soa pätakö nö, a kõa soatasolöma.
Ai tä na sai tä sapäko opati noai ĩ a wani
31Ĩ na tä kua tä, Kaliléia tä uli ha Kapahanaũ tä uli kule, ĩ ha Jesus a hua konasolöma. Ĩ ha a waloikitö nö, mota mato wi ĩ tä wakala na Teusö ta wäsä nö, töpö pi hatukamatima. 32Töpö pi hatukamati ha, ‑Jesus anö ta wäsä taö öpawö. A hapalo lotete epö. Kaikana tä hapalo kui na, ĩ na a hapalo kuö öpö‑ ĩ na töpö pi kutima.
33Ĩ a sai ha, ai tä na sai tä sapäkoti noai, ĩ a loa naitioma. A lotiki nö, lope epii a hapalo lalupalo nö, 34‑Ö! Nasaté tili Jesus ai! Wi na samakö thama pia salo? Samakö maa kopamani pia salo, wa huma? Kamisanö wa taö waikileö! Wa totiatalo opa wi, Teusö anö ĩ wa simöpalö noai, ĩ waö!‑ ĩ na a lalupalo pola nö, ĩ na a kuuma.
35A kuu ha, ‑Wa lalupalo isi waniho mai ha, a lisia kopaloö!‑ ĩ na Jesus anö ĩ na sai tä noa thaö ha, ai töpö pewö mamo tetela tä, ĩ sai tänö a isi wani wanihipamanö noai, ĩ sai tänö a wani kemanö nö, a hamima mai ha, a lisia kõa soatasolöma.
36A lisia kõa soatasoö ha, töpö mamo tetea pasile, ĩ töpö aiki, ‑Jesus a hapalo wi ĩ tä aipöa apa nö kiliawö. Jesus anö sai töpö noa thaö ha, töpö hua kõa soatasolöö. Jesus a lotete epökö a‑ ĩ na töpö kupaloma. 37Ĩ na töpö kupalo noai, ĩ tä uli pewö hamö ĩ Jesus ta hini setekomae.
Jesus anö Pedro a hai ĩ pösösö a ononoa kopamanö noai ĩ ta
Mateus 8.14-17; Marcos 1.29-34
38Ĩ na tä kua tä, ĩ a sai ha töpö kokamo sinomo noai, ĩ a sai ha Jesus a lisia atua kopasoma. A lisia kopalo nö, Simão a sai pö ha a ekuköma. Ĩ ha Simão a hai ĩ pösösö a kamakalimo opama. A kamakalimo opaö ha, ‑Jesus ai. Hi wa temöma kõo mi salo‑ ĩ na töpö kuuma. 39Ĩ na töpö kuu ha, a kamakalimo pole, ĩ a na Jesus a öpa hö̃köiki nö, kamakali tä sasua kõa soatalöma. Tä sasua kõa soatalöma, a kamakalimo maa kõa soatasoma. A kamakalimo maa kõa soatalo nö, a hoköa kõa soatalo nö, ĩ töpö ösö potehepalama kõo soatama.
Jesus anö ai töpö satehe epii töpö toapama kõtio noai ĩ ta
40Ĩ na tä kua tä, wisa täi ha ai töpö kamakali ipö, ai töpö aulu upii, Jesus a na ĩ töpö kai pewö walopama. Töpö kai waloki ha, ĩ töpö pewö na Jesus a ami waliki nö, töpö toa komanöma. 41Ai töpö satehe epii töpö õsi ha sai töpö kule, Jesus anö ĩ sai töpö lisia kopamanöma. Töpö lisia kopamanö nö, töpö hapalo lalupalo opa nö, ‑Jesus ai! Teusö a hai ĩ pelupö waö!‑ ĩ na töpö kuuma.
Ĩ na töpö kuu ha, ‑Pö hapalo tihöö! Sa thapole, ĩ töpönö sa wäsä sisapöö!‑ ĩ na Jesus anö töpö noa thalöma. Teusö anö Jesus a kaikanapalöpö a simönö noai, ĩ sai töpönö ĩ tä taö öpa kutenö, ĩ na Jesus anö töpö noa thama.
42Ĩ na tä kua tä, tä halusoö ha, sanöma töpö kuo maapö tä uli hamö Jesus a hua henasolöma. A hua henasolöma ha, ĩ töpö satehe epö töpönö Jesus a taemö hua hailolö nö, a taa konanö nö, ‑Tiko hamö a huu tihöö! Kamisamakö na a kutikiö!‑ ĩ na töpö kuuma.
43Ĩ na töpö kuuma maaki, Jesus aiki, ‑Teusö anö sanöma makö simöa totio piale, ĩ ta topa apöle, ĩ sa ta wäsä hätäpopö, Teusö anö sa simöpalöma. Önö kutenö, hisa ha sa ta wäsä sisa mai kitäö! Tiko hamö töpö kulati, ĩ töpö na sa ta wäsä naio pia salo‑ ĩ na a kuuma. 44Ĩ na a kuu nö, Jutéia tä uli ha juteu töpö kokamo sinomo wi ĩ sai hamö a huu hätäpo totitio nö, Teusö ta wäsätima.
5Salaka kökö satehe epii kökö hikia soalalö noai ĩ ta
Mateus 4.18-22; Marcos 1.16-20
1Ĩ na tä kua tä, Sienesaté tuu kosoto kasö pata ha Jesus a hupaloti tä, töpö satehe epii töpönö Teusö a kai a hini pi topa apa kutenö, Jesus a huti pa töpö sototoa soatama. Töpö sototoa soata nö, Jesus a na ĩ töpö pakäho opama. 2Töpö pakäho opaö ha, kosoto u kasö pata ha salaka pö hiki sinomo wi ĩ töpönö wahi tökö salupala kõone, Jesus anö ĩ töpö hai polakapi kutiata kökö poke katöa talalö nö, 3Simão Pedro a hai ĩ kutiata a na Jesus a titia soataköma. A titia soataiki nö, ‑Simão ai. Kutiata a helulupalö‑ a kuu ha, kutiata a helulua hö̃töpalöma, kutiata a õsimö na Jesus a lotia tä, kosoto tuu kasö ha töpö sotota pole, ĩ töpö na Jesus anö Teusö ta taöma kuköma. 4Teusö ta wäsä matalo nö, Simão a na a hapalo nö, ‑Mötali tuu kosoto pata õkio opa pamö pö pi hua soatalolöö! Ĩ hamö wahi ma tökö pata säsäha lasopöö!‑ ĩ na Jesus anö Simão Pedro a noa thama.
5Ĩ na a noa thaö ha, ‑Pata! Hi sami tä mumi ha wahi sama tökö säsäha haluti kipii maaki, salaka sama pö hikipa halu maa kipii. Salaka sama pö hikipa maa päo noai ha maaki, “Wahi ma tökö säsäa satia kotalöö!” kawanö samakö noa thaa manu kule, sa tökö säsäa hö̃töo kota kitäö!‑ ĩ na Simão a kuu hö̃töoma.
6Ĩ na Simão a kuu nö, ĩ töpönö wahi tökö säsäa kotaköma, salaka kökö satehe epii kökö hikia soatalömae. Ĩ salaka kökö satehe epö salo, wahi tökö moni pata huitipasoma. 7Wahi tökö moni huitipasoö ha, ai kutiata a na ai töpö pi kalä pole, ĩ töpö naka soatama. Ĩ töpö pi waloikiso nö, ĩ töpö pewönö salaka kökö hikialalö nö, ĩ polakapi kutiata kökö pewö na salaka kökö pewö lahoköma, kutiata kökö moni laköpasoma. 8-10Salaka kökö satehe epii kökö hikisoma kutenö, Simão Pedro a, Simão Pedro anö töpö nokapalama noai ĩ töpö, Sepeteu a hai ĩ pelupö Tiago a, pelupö João a, ĩ na kilii, Simão Pedro a na ĩ polakapi töpö kalipalo naio sinomo noai ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö pewö pi honipo opama.
Simão anö salaka kökö satehe epii kökö hiki talalö nö, ‑Jesus a patanö tä aipöama apa nö kiliawi ia!‑ a pi kuu nö, Jesus a kotö na pili a maekonö a hĩta thaiki nö, ‑Kaikana ai! Wanisala sa tä tha apa pasio wi ĩ sa kutenö, a loa pasököikiö!‑ ĩ na Simão Pedro a kuuma.
Ĩ na a kuu ha, ‑A kili tihöö! Salaka wa kökö luluama kua wi na, ĩ na kamisa na ĩ na sanöma wa töpö pi luluama thama nömöopöö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
11Ĩ na Jesus a kuu ha, kutiata kökö katömakö nö, kutiata kökö, wahi tökö, ĩ na tökö kui tökö pewö taa soa päta kölö nö, Jesus a kai a hua sinomo pia salo, Jesus a na töpö noka soasolöma.
Wasu wasu tänö pili a ösö hiopöo noai, ĩ a toa komanö noai ĩ ta
12Ĩ na tä kua tä, ai tä uli ha Jesus a huti tä, wasu wasu tänö pili a ösö hiopöo noai, ĩ a waloa läköma. A waloa läiki nö, Jesus a talalö nö, ‑Jesus a hai, ĩ kaikana täö!‑ a pi kuu salo, pili a maekonö a hĩta thaiki nö, a mãi poa soataköma. A mãi poa soataiki nö, ‑Kaikana ai. Kawanö sa toma kõo taö öpa kõo kitä. Sa toma kõo pi topa tä, sa toa komanöö!‑ ĩ na a kuuma.
13Ĩ na a wani kuu ha, Jesus anö a wani höpöa nö, ‑Awai. Wa toma kõo pi topa kuleö! Wa toma pi topa kõa salo, wa toa komani ke‑ ĩ na Jesus a kuuma. Ĩ na Jesus a kuuma ha, pili a ösö wani hiopöo opama maaki, a ösö wani totia kopasoma.
14A ösö wani totia kopasoö ha, Jesus aiki, ‑Wa hua konasolö salo, wa toa konaso noai, ai töpö na ĩ ta wäsä hãto tihöö! Teusö a täpä sinomo wi ĩ a na wa mömo sisataö! Wa mömo nö, “Wa toa konasoma kutenö, salo a totoköö!” Moisés anö pata töpö noa thaa noai, ĩ wa ta hininö nö, ĩ salo a totokötöö! Wa salo totoki wi, ai töpönö ĩ tä möö ha, “Ki a wani toa konasoma salo” ĩ na wa töpö pi thamapöö!‑ ĩ na Jesus anö a noa wani thama.
15‑Ta wäsä hãto tihöö!‑ Jesus a kuuma maaki, a wani toa konaso noai, ĩ ta wäsä setekeo opama. Ta wäsä setekeo opaö ha, töpö satehe epii ĩ töpö aiki, ‑Jesus sa hini tasokö o! Sa salia apati wi, Jesus anö ĩ tä maa kopamanöpöö!‑ ĩ na töpö pi kuu nö, Jesus a na ĩ töpö walopa tasoma. 16Töpö walopa tasoö ha, sanöma töpö kuo taso ma apa pa Jesus a hulolö nö, Teusö a na a hapalotima.
A kõhetio wi ĩ a wani toa komanö noai ĩ ta
17Ĩ na tä kua tä, Jesus anö Teusö ta wäsä nö, töpö pi hatukama pole, ĩ ha patiseu töpö, Moisés a kai wäsä sinomo wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö lotioma. Kaliléia tä uli, Jutéia tä uli, Jetusalẽi tä uli, ĩ na tä uli kui tä uli ha sai pö kule, ĩ sai pö pewö hamö ĩ töpö kule, Jesus a kule hamö ĩ töpö waloiki nö, töpö lotioma. Töpö lotia tä, Jesus anö töpö ononoa kopamanöpö, Teusö pata tänö a lotetea totipamanöma.
18Ĩ na tä kua tä, ai töpönö a wani kõhea pasikö noai, ĩ a pi wani salukulölö nö, a kai walokö solöma. Töpö walokiso nö, Jesus a kotö ha a pi paa pi topama maaki, 19sai a õsimö pewö matia apa waiki ha, töpö lisipo maama. Önö kutenö, sai a hõo hamö a kai tupolö nö, Jesus a lole, ĩ tä hẽtu ha sai a hösöka ha tä hãkopalö nö, ai töpö kokamo pole, ĩ töpö mötali ha a pi ithomanö nö, Jesus a loo pa, a pi paa kotökömae.
20A pi paki ha, Jesus aiki, ‑“Jesus a lotete epö salo, a toa komani kitäö!” ĩ na töpö pi kuu hãtoa kule‑ ĩ na Jesus a pi kuu nö, a kõhene, ĩ a wani na a hapalo nö, ‑Wanisala wa tä thaa noai, ĩ tä na Teusö a hĩso pole, ĩ sa tä maa kõo waikipamani keheö!‑ Jesus a kuuma.
21Ĩ na Jesus a kuu ha, patiseu töpö, Moisés a kai wäsä sinomoti wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö lole, ĩ töpö aiki, ‑Häö. Jesus anö Teusö a kateha wanisala apawö. Sanöma makönö wanisala ma tä thatala apati wi, ĩ tä na Teusö a hĩso pole, Teusö anö ĩ tä maa kõa sisapamani ta pi kuu mai‑ ĩ na töpö kutima.
22Ĩ na töpö pi kuti wi, ĩ tä na Jesus a pi hatuka apa salo, ĩ töpö na a hapalo nö, ‑Wi na makö pi kuti salo, ĩ na makö pi kuti kule? 23“Wanisala wa tä thati noai, ĩ tä na Teusö a hĩso pole, ĩ sa tä maa kõo waikipamani keheö!” ai sanöma tä kuu taö mai kitä. Teusö a kuu taö öpa sisaö. Ĩ na tä kua tä, a wani kõheo wi, ĩ a wani na, “Wa öpa totiki nö, au sii totokö kai wani kononöö!” ai sanöma tä kuu taö mai kitä. Teusö a kuu taö öpa sisaö‑ ĩ na Jesus a kuuma. 24A kuu nö, ‑Ĩ na ai sanöma tä kuu taö mai kitä maaki, kamisa na Teusö aiki, “Masita tä uli pewö hamö sanöma töpö pilipai, ĩ töpönö wanisala tä thaa sinomoti wi, ĩ tä na sa hĩso opa wi, kawanö ĩ tä maa kopamanöö!” ĩ na kamisa na Teusö a kuu waikio kipili‑ ĩ na Jesus a kuuma. Ĩ na a kuu nö, ‑“Jesus a pitilimo opaö. A lotete epö. Teusö anö Jesus a simönöma kutenö, sanöma makönö wanisala ma tä thaa wi, ĩ tä na Teusö a hĩso pole, Jesus anö ĩ tä maa kopama taö öpawö” kamisanö ĩ na makö pi thamapö, hi a wani kõheo wi, sa wani toma kõo pia kuleö!‑ Jesus a kuu nö, a wani kõhetio wi, ĩ a wani na, ‑“Wa öpaiki nö, au totokö kai kononöö!” kawa na sa kuu alu kuleö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
25Ĩ na a noa thaö ha, töpö pewö mamo tetela tä, kama hai sii totokö kai öpa kopalo nö, ‑Teusö a totiatalo opa nö kiliawö ia! Teusö anö sa toa komani keö!‑ ĩ na a kuu kai wani kopölöma.
26Ĩ na a kuu kai wani kopölö ha, töpö kuo haio noai, ĩ töpö kilia apölo nö, ‑Kilatiha! Jesus anö tä aipöama apa wi ĩ ma tä tapa ke. Teusö a lotete epö. A toita apö‑ ĩ na töpö kupalotima.
Jesus anö Lepii a nakalö noai ĩ ta
27Ĩ na tä kua tä, Jesus a hua kononö nö, kaikana tä pata na sitipa totoki pia salo, sitipa täta wi ĩ a sai ha Jesus a waloikitö nö, Lepii anö sitipa täa sinomoti wi, ĩ a loa talalö nö, ‑Hapo. Kamisa na a nokapalo sinomoö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
28Ĩ na a kuu ha, Lepii a öpa läa soataiki nö, tökö pewö taa soatakölö nö, Jesus a na a noka soasolöma.
Wanisala tä thaa sinomoti noai, ĩ töpö na Jesus a ia naio noai ĩ ta
29Ĩ na tä kua tä, Lepii anö Jesus a na ai töpö pi mönahapamani pia salo, nii tä thakö nö, töpö satehe epii töpö kokamomanö nö, Jesus a na, ‑Ipa sai a na makö iapalopöö!‑ ĩ na Lepii a kuuma. Ĩ na tä kua tä, Lepii a, Jesus a, ĩ na kilii töpö iapaloti tä, kaikana tä na sitipa totoköpö, sitipa täa sinomo wi ĩ töpö satehe epö, ai töpö satehe epö, ĩ na kui töpö ia naitioma.
30Ĩ töpö loo naioma kutenö, Moisés a kai wäsä sinomo wi, ĩ patiseu töpö, ai patiseu töpö, ĩ na kilii töpönö Jesus a kai a hua sinomo wi ĩ töpö hĩsu thaa nö, ‑Häö. Wi na makö pi kuu salo, tiko tä kaikana na sitipa totoköpö, sitipa sua sinomo wi ĩ töpö, ai töpönö wanisala tä thaa naitio wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui, ma töpö kai iati kule?‑ ĩ na töpö kuuma.
31Ĩ na töpö kuu ha, Jesus aiki hö̃töwö ‑Wa temö öpö tä, töpö ononopama sinomo wi, kawa na ĩ a walo kõo paio mai kitä. Wa salia apa tä, ĩ a waloa kõo sisaki. 32Ĩ tä kua kua wi na, ĩ na sa kua hö̃töoö. Kawa aiki, “Wanisala sa tä thaa mi. Sa õsi toita apö waiki. Sa totiatalo opa asaö” wa kuu ha, kawa na sa walo mai kitä. Wa õsi topama mai kitä‑ ĩ na Jesus a kuu nö, ‑“Wanisala sa tä tha apati wi ĩ saö!” ĩ na wa kuu ha, kawa na sa waloa asaki kitäö! Kawa na sa waloa asakö nö, “Wanisala tä na sa pi sapamo kopalo nö, ĩ sa tä hosa pi topa apa kuleö!” ĩ na wa pi kuupö, kamisanö wa naka kitäö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Töpö Teusömo totio pia salo, töpö ia paio maa noai ĩ ta
Mateus 9.14-17; Marcos 2.18-22
33Ĩ na tä kua tä, Jesus a na ai töpö hapalo nö, ‑João a kai a hua sinomo wi ĩ töpö, patiseu töpö kai a hua sinomo wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui, töpö Teusömo totio pia salo, töpö ia paio mai maaki, kawa kai a hua sinomo wi ĩ töpö aiki, “Huki sa Teusömo totio pia salo, nii sa tä oa paio mai kitäö!” ĩ na ĩ töpö pi kuu maa noa‑ ĩ na töpö kuuma.
34Ĩ na töpö kuu ha, Jesus aiki hö̃töwö ‑Suaha tänö töpö naka noai, ĩ töpö kokamo pole, ĩ töpö na ĩ suaha tä kua soala tä, ĩ töpö na, “Nii tä oa paio tihöö!” tä kuu wi tä kule kitä ta o? Ma. “Pö ösö potehepaloö!” tä kuu wi tä kua sisaa.
35Ĩ tä kui na, ĩ na kamisa kai a hua sinomo wi, ĩ na ĩ töpö kua hö̃töoö. Tiko hamö suaha tä hulasolöma, töpö kua haile, ĩ töpönö nii tä oa hisa mi kui na, ĩ na ipa töpö kua hö̃töo kitä. Waiha tiko hamö Teusö anö sa tälölö noai ha, töpö pi honipo opa salo, nii tä oa hö̃töo paio mai kitä‑ ĩ na Jesus a kuuma.
36Ĩ na a kuu nö, ai uni ta wäsä nö, ‑Haloi ösö hote wani naso opii, ĩ wa ösö totipa pi topa kõa kule maaki, ösö asawösö tutei wa ösö sätäa kõo mai kitä. Haloi ösö tutei wa ösö kakapalöma, ĩ haloi wa ösö waniapali kitä. Haloi ösö tutei ösö waniapasoö, haloi ösö naso opii ösö na ösö tutei ösö sätäo topa mi ipö, ĩ na tä kua kitä‑ ĩ na Jesus a kuuma. 37Ĩ na a kuu nö, ‑Salo ösö hote holokoto ha upa mo puu tutei wa mo puu löa mai kitä. Tuu tute tuu lököma, tuu hölö nö, ĩ tuunö ösö homoa totia apötaso kitä. 38Ĩ na tä kuaö ha, salo ösö holokoto tutei ösö na mo puu tutei tuu lösa sisaheö! 39Tuu thaa tetea waikikö noai, ai tänö ĩ tuu koa taö öpa waikia kutenö, tutei tuu toita apa kule maaki, ĩ tuu koa nömöo pi topa mai kitäö! “Tuu thaa tetea waikikö noai, ĩ tuu koamö toita asa waikiwö” ĩ na a kuu kitä‑ ĩ na Jesus a kuuma. Tutei tuu kui na, Jesus anö ta wäsä wi, ĩ na ĩ ta tutei ta kuo hö̃töoma.
6Mota mato wi ĩ tä wakala
1Ĩ na tä kua tä, mota mato wi ĩ tä wakala ha, hikali ha tötiiku mosö kuo pa, Jesus anö kama kai a hua sinomoti wi ĩ töpö kai hasuoma. Töpö kai hasuo pamö tötiiku mopö käalalö nö, mosö hosalö nö, mokö oa kai hutiilöma.
2Mokö oati ha, patiseu töpö aiki, ‑“Mota mato wi ĩ tä wakala ha pö kalipalo hãto tihöö!” Moisés a patanö töpö noa thama maaki, wi na makö pi kuu salo, hi tä wakala ha makö kalipalotii?‑ ĩ na töpö kuuma.
3Ĩ na töpö kuu ha, Jesus aiki, ‑Davi a, kamanö töpö nokapalamati wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö oi ipö tä, Davi a kua noai, ĩ ma tä sãökama hini maa apapa noai. 4Teusömo wi a sai ha Davi a lisipalo nö, Teusö a täpä sinomo wi ĩ töpönö Teusö a na ĩsa ãi totoma sinomo wi, Davi anö ĩ ãi tälö nö, ãi oalöma. Ĩ ãi oalö nö, töpö nokapalama noai ĩ töpö na ĩ ãi totoaköma. “Teusö a täpä sinomo wi ĩ töpönö ĩ ãi oa sisa pököö!” ĩ na Moisés anö pata töpö noa thama maaki, Davi anö ĩ ãi tälö nö, ãi oalalömae. Ãi oalalöma maaki, “Wanisala” ĩ na Teusö a kuu maama‑ ĩ na Jesus a kuuma.
5Ĩ na a kuu nö, ‑Mota mato wi ĩ tä wakala na sanöma sa kupaso noai, ĩ sa kaikanamo wi ĩ sa. Önö kutenö, ĩ tä walaka na, kamisa aiki, “Pö kalipaloö!” ĩ na sa kuu ha, ĩ tä wanisala mai kitä‑ ĩ na a kuuma.
Ami ösö tao mio opa noai ĩ a wani kua noai ĩ ta
6Ĩ na tä kua tä, mota mato wi ĩ ai tä wakala ha juteu töpö kokamota wi ĩ a sai pata ha Jesus a lisipasoma. A lisipalo nö, Teusö ta wäsä nö, töpö taöma kuköma. Ĩ ha ai tä kule, ĩ kate a poko ami ösö tao mio opama. 7A ami ösö tao mi ipö ha, Moisés a kai wäsä sinomo wi ĩ töpö, patiseu töpö, ĩ na töpö kui töpö aiki, ‑Huki mota mato wi ĩ tä wakala maaki, Jesus anö a toa kõo hãtomani kitäö!‑ ĩ na töpö pi kuu nö, Jesus a na töpö mamo teteoma. ‑“Mota mato wi ĩ tä wakala na pö kalipalo tihöö!” ĩ na Moisés anö juteu makö noa thama maaki, huki wa kalipalowö‑ ĩ na Jesus a na ĩ na ĩ töpö kuu pi topa apama.
8Ĩ töpö pi kuti pole, Jesus anö ĩ tä taö öpa salo, a ami ösö tao mi ipii, ĩ a na, ‑Hisa ha, mötali ha a öpakisoö!‑ ĩ na Jesus a kuu ha, a öpaköma, 9töpö lole, ĩ töpö na Jesus a hapaloma. A hapalo nö, ‑Mota mato wi ĩ tä wakala na wi na makö pewö kuatipö? Wi na Moisés a kuuma? “Toitai tä thaa totihoö!” a kuu hãtoma? “Wanisala tä thaö!” a kuuma ta o? “Ai tä totiapala totihoö!” ĩ na a kuu hãtoma? “Ai tä säpalöö!” ĩ na a kuuma ta o?‑ ĩ na Jesus a kuuma.
10Ĩ na Jesus a kuu nö, kama kotö ha töpö lole, ĩ töpö pewö na a mamo teteiki nö, a ami ösö tao mi ipii, ĩ a na, ‑A ami totoköö!‑ a kuuma. Ĩ na a kuu ha, a ami totoki ha, a ami topa kõo soataköma.
11A ami topa kõo soataki ha, Moisés a kai wäsä sinomo wi, ĩ töpö, patiseu töpö, ĩ na kilii, Jesus a na ĩ töpö hĩso nö, töpö hapalo hẽtupaso nö, ‑Wi na Jesus ma thamapö? Ma säpalö nökö hãtoö?‑ ĩ na töpö kuuma.
Jesus anö 12 töpö naka asa noai ĩ ta
12Ĩ na tä kua tä, Teusö a na Jesus a hapalo pia salo, heuma tä öpalati, ĩ hamö a hemopaso lasoma. A hemopalolö nö, mumai ha Teusö a na a hapaloti tä, tä halusoma. 13Tä halusoö ha, kama kai a hua sinomoti noai, ĩ töpö nakalö nö, 12 töpö saia asapalöma. Töpö saipalö nö, ‑Kamisanö makö simöa asa wi ĩ maköö!‑ ĩ na Jesus anö ĩ töpö hila thaköma. 14Ĩ na töpö kui töpö sailöma:
Simão a hilo somama maaki, Jesus anö Pedro a hila thaa nömökö noai ĩ a, Pedro a hai ĩ poose André a, Tiago a, João a, Filipe a, Patolomeu a, 15Mateus a, Tomé a, Aupeu a hai ĩ pelupö Tiago a, Simão a hapalo lotete epii ĩ a, 16Tiago a hai ĩ pelupö Jutasö a, ai Jutasö anö Jesus a monima noai, ĩ Jutasö Isökatiosisö a, ĩ na töpö kui, Jesus anö ĩ töpö saia asalöma.
Jesus anö töpö pi hatukumani, töpö toa komani, ĩ na töpö thamati noai ĩ ta
17Jesus anö töpö saia asalö nö, ĩ töpö kai timöa kopalolö nö, salöo kölö pa ai töpö satehe epii töpö kokamo kölö pa, ĩ ha töpö timöa kõpasolöma. Jutéia tä uli pewö hamö töpö pilile ĩ töpö, jetusalẽi tili töpö, ĩ na töpö kui töpö kokamo sototapalotima. Ki hamö, mötati tuu kasö pata ha Situ tä uli, Sitõ tä uli, ĩ na tä uli kui tä uli ha töpö pilile, ĩ töpö kokamo naitioma. 18‑Jesus sa hini tasokö o! Jesus anö sa toa kõo tasokö o!‑ ĩ na töpö pi kuu salo, Jesus a na töpö walokö solöma. Ai töpö na sai töpö sapäko opati noai, ĩ töpö waloki ha, Jesus anö ĩ töpö toa komanöma. 19Jesus a lotete epii, ĩ tänö töpö pewö toa konasoma kutenö, ĩ töpö pewö aiki, ‑Jesus sa höpöpalöma, sa toa konaso kitäö!‑ ĩ na töpö pi kuuma.
Ĩ na wa kua nö, wa pi topa totio opa asa kitä
20Ĩ na tä kua tä, kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö na Jesus a mamo hutalo nö, ĩ na a kuuma:
‑Wani ma tä thapo mi ipii, ĩ makö na Teusö a kaikanamo kutenö, makö pi topa apaö.
21Huki makö oi ipii, waiha ĩ makö ösö poteheapalo opa kitä kutenö, makö pi topa apaö.
Huki makö ö̃köpalo opati pole, ĩ makö pi mönaha apa pia manu kule, makö pi topa apaö.
22Sanöma sa kupaso noai ĩ sa na makö nokapalo sinomo kutenö, ai töpönö makö wanipoö, kamakö na ĩ töpö hapalo pi wasöatii, “Makö wanisala apawö” ĩ töpö kutii, makö sasuli, ĩ na ai töpö kua kua hãtotio kitä maaki, makö pi topa apa kitä.
23Hi tä hẽtu ha Teusö a kupoli, ĩ a na makö kononö nö, ai töpönö makö pepalama apa noai, ĩ tä noa na Teusö anö makö täpäa totili kitäö! Önö kutenö, pö pi topa apököö! Makö pepalama apati wi, ĩ na ĩ töpö hai kolo töpö kua hö̃tötioma. Teusö a kai a wäsä sinomoti noai, ĩ töpö pepalama hö̃tötioma‑
ĩ na Jesus a kuu totiatalotima.
24Ĩ na a kuu totiataloti nö,
‑Wani ma tä thapo opa asa wi, huki ĩ makö pi topa waikia kutenö, waiha makö pepalo opa kuki kitäö!
25Huki makö ösö poteheapalo opa asatio wi, waiha ĩ makö pepalo opati kuki kitäö! Makö oia apa kuki kitäö!
Huki makö pi mönaha apa salo, makö ĩkapalo opati wi, ĩ makö ö̃köpalo totia apa nömöa konaso kitäö!
26Sutu ha Teusö ta wäsä holisimo opati noai, kolo töpönö ĩ töpö a kateha nö, “Ĩ töpö totiatalo opa nö kiliawö” ĩ na ĩ kolo töpö kuuma kutenö, huki ai töpö pewönö makö ha kateha nö, “Makö totiatalo opawö” ĩ na ĩ töpö kuu tä, toita apii makö kuo mai kitä‑
ĩ na Jesus a kuuma.
Makö wanipo wi ĩ töpö noima totihoö!
27Ĩ na Jesus a kuu nö, ‑“Makö wanipo opati wi ĩ töpö noima totihoö! Makö hĩsu thati wi ĩ töpö totiapala apa sinomoö!” ĩ na kamakönö sa hini pole, ĩ makö na sa kuu alu kule‑ ĩ na Jesus a kuuma.
28Ĩ na a kuu nö, ‑Teusö a na makö hapalo nö, “Kamisa na töpö hapalo wanisala apa wi, ĩ töpö totiapala totihoö!” ĩ na makö kuu! Ai töpönö makö peama wi, Teusö a na ĩ ma ta wäsä nö, “Ĩ töpö pi hatukupamanöö!” ĩ na makö kuu!
29Ai tänö pili wa nakötökö tĩathoki ha, ai wa nakötökö hẽtu totoa hö̃töa soataloö! Wa pomo wi, ai tänö ĩ ösö täli ha, wa ösö halopo komopole, ĩ wa ösö totoa naia soataköö!
30Kawa na ai tä nakoö ha, wa tä täpä soatoö! Ai tänö au wani tä täli ha, tä naka kõo hãto tihöö!
31Ai töpönö wa totiapala apa wi, ĩ wa tä pi ipa kua wi na, ĩ na kawanö ai wa töpö totiapala apa kua hö̃töopöö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
32Ĩ na Jesus a kuu nö, ‑Ai töpönö makö noima wi ĩ ma töpö noima sisa asaö ha, Teusö anö noa tä totoki kitä ta o? Ma. Ĩ na makö kua wi na, ĩ na ai töpönö wanisala tä thaa wi, ĩ na ĩ töpö kua hö̃töoö. Töpö wanisala apati wi, ĩ töpönö kama hai ĩ ai noi töpö noima hö̃töoö.
33Ĩ na tä kua tä, ai töpönö makö totiapala apati wi, kamakönö ĩ ma töpö totiapala sisa hö̃töoö ha, kamakö na Teusö anö noa tä totoki kitä ta o? Ma. Noa tä totoa mai kitä. Ai töpönö töpö wanisala apa wi ĩ töpö totiapala apa kutenö, töpö wanisala apa wi maaki, ĩ töpönö ĩ töpö totiapala hö̃töo sisaö. 34“Kamisa na noa tä totota asa kõo wi, ĩ sa töpö täpä sisapöö!” ĩ na makö pi kuu nö, ĩ ma töpö täpä kuköma, kamakö na Teusö anö noa tä totoki kitä ta o? Wanisala tä thatala apati wi ĩ töpö aiki, “Kamisa na noa tä totota asa kõo wi ĩ sa töpö täpä sisapöö!” ĩ na ĩ töpö pi kuu hö̃töo soataö ta pi kuu mai.
35Ĩ na kuno mai. Ai töpönö wa wanipoti päla tä maaki, ĩ wa töpö noima satiaö! Ĩ wa töpö totiapala totihoö! Ĩ wa töpö täpä totihoö! “Ĩ töpönö sa totiapala hö̃töo soata kitäö! Noa tä totoa hö̃töpi kitäö!” pö pi kuu ti! Noa mai ha, ai ma töpö totiapala apa päoö ha, kamakö na Teusö anö pe epii noa tä totoki kitä. Ösö hamö, hi tä hẽtu pata hamö Teusö a kupoli, ĩ Teusö a hai ĩ ulu makö kupaso kitä. Wanisala tä thatala apati wi ĩ töpö, “Aitaköö!” Teusö a na töpö kuu mai ĩ töpö, ĩ na töpö kui, Teusö anö ĩ töpö totiapala apa sinomoö. 36Önö kutenö, kamakö hai ĩ pö̃ Teusö anö töpö totiapala thama kua wi na, ĩ na ma töpö totiapala thama kua hö̃tötiopöö!
‑Ki a wanisala‑ ĩ na pö kupaloti ti!
37“Ki töpö wanisala apawö” ĩ na pö kuti ti! Ĩ na makö kuu mi tä, kamakö na Teusö aiki, “Makö wanisala” ĩ na a kuu hö̃töo mai kitä. “Ki töpö wanisala apa kutenö, ma töpö peamapököö!” ĩ na makö kuu mi tä, kamakö na, “Makö wanisala apaö ha, makö peama totio kitäö!” ĩ na Teusö a kuu hö̃töo mai kitä. Kamakö na ai töpönö wanisala tä thaa noai, ĩ tä na makö hĩso maa soatalo nö, ĩ töpö na makö noimo kõki ha, Teusö a na wanisala ma tä thaa noai, ĩ tä na Teusö a hĩso matalo nö, kamakö na a noimo hö̃töo kõo soata kitä.
38Ai ma töpö täpäö ha, Teusö anö makö täpä hö̃töo kitä. Teusö anö kamakö hai ĩ noa tä uni lökö nö, tä pasöa koipökö nö, tä lahoa totimaki kitä. Pe epii ai ma töpö täpäö ha, pe epii Teusö anö makö täpä hö̃töo kitä. Ai töpö na wani ipii ma tä totoki ha, kamakö na wani ipii Teusö anö tä totoa hö̃töki kitä‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Wa höpöpö öpii ĩ wanö ai wa tä nokapalama maapöö!
39Ĩ na a kuu nö, ai uni ta wäsä nö, ĩ na a kuuma: ‑Ai tä höpöpö öpii, ĩ anö ai tä höpöpö kai huu kuköma, a kai makokoapalo hö̃töo kitä ta o? Tiko hamö töpö hulolö nö, thaka taka pata na töpö kekö taso kitä. Ai tä höpöpö öpii, ĩ a kua kua wi na, ĩ na Teusö a thapo mai, ĩ na ĩ a kua hö̃töoö‑ ĩ na Jesus a kuuma. 40Ĩ na a kuu nö, ‑Ai pata tänö wa taöma sinomo wi, ĩ a pata na, “Kamisanö sa tä taö öpa asale ĩ sa” ĩ na wa kuu mai kitä. Waiha ĩ a patanö kawa na tä pewö taöma kuköma, ĩ pata tä kua wi na, ĩ na wa kua hö̃tötio kuki kitäö! 41Wi na wa pi kuu salo, ai tä mamo ha lipö lipö tä ose wai kãne, ĩ wa tä tapa asa kule maaki, kawa mamo ha hii ti asawösö pata kãne, ĩ ti pata tapa hö̃töo mai a? Ĩ hii ti asawösö pata kua kua wi na, ĩ na pe epii wanisala wa tä thaa wi, ĩ na ĩ tä kua kua hö̃töoö. 42Pili wa mamo ha hii ti asawösö pata kãne, ĩ wa ti pata kãa tapa paio mi tä, au ai tä na kawa aiki, “Pili wa mamo ha lipö lipö tä ose wai kãne, ĩ sa tä wai hikia kopalöpöö!” ĩ na wa kuu kitä ta o? Wa holisimo opawö. Pili wa mamo ha hii ti asawösö pata kãne, ĩ ti hosa paitalöö! Ĩ wa ti hosalöma, wa tä tapa totia kõa kutenö, ai tä mamo ha lipö lipö tä ose wai kãne, ĩ wa tä wai hosa totiatalo opa kõoö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Hii ti wanisalai ti ha mo toita apii mo lalo mi
43Ĩ na Jesus a kuu nö, ‑Hii tiki toita apii ĩ tiki ha thomo thomo wanisalai mo lalo mai kitä. Ĩ na tä kua tä, hii ti wanisala apii ĩ ti ha mo toita apii mo lalo mai kitä. 44Pili wa tate möö taö öpa salo, ĩ pili wa tiki möö taö öpa naia soataa. Amo mösököpö pasii ĩ amo ha piku mo lalo mai kitä. Amo mösököpö öpii ĩ amo ha upa mo lalo naio mai kitä. 45Ĩ na tä kua kua wi na ĩ na sanöma makö kua hö̃töoö. Ai wa totiatalo opati wi, ai wa õsi na toitai tä kua kutenö, ĩ wanö toitai wa tä thaö. Ai wa wanisala apa pasio wi, ĩ wa õsi ha wanisala tä kua pasia kutenö, wanisala wa tä thaa pasioö. Wanisala tä na wa õsi pi tapomo tä, wa hapalo wanisala soa päatalo opa kitä. Toitai tä na wa õsi pi tapomo tä, wa hapalo toita apö hö̃töo kitä‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Sai a kolo lototoa apöle, ĩ uni ta
46Ĩ na Jesus a kuu nö, ‑Wi na wa pi kuu salo, kamisa na, “Ipa kaikana wa. Kawanö sa simöa sinomo wi ĩ sa” ĩ na wa kuu kule maaki, sa kai a hini maapa wi? “Ĩ na wa kuapöö!” kamisanö wa noa thaa kule maaki, “Pälaö” wa kuuwö. 47Kamisa na ai tä waloiki nö, sa kai a hininöma, “Ĩ na wa kuapöö!” ĩ na sa kuu ha, ĩ na ĩ a kua hö̃töa totiotii, witi pili a kua wi na ĩ na ĩ a kuaö? Ĩ sa ta wäsä pia kule‑ ĩ na Jesus a kuuma.
48Ĩ na a kuu nö, ‑Pi naka. Ai tänö sai a thaki pia salo, sai a kolo thaa piale, ĩ ha thaka taka thaa paiki nö, maa ma pata kupokili, ĩ ma hösöka pata ha sai a kolo thaa paiki nö, sai a sai thaa totiköma. A sai thakö noai ha, pata u pata õkimoa soalo nö, sai a öpalali ha, ĩ ha u pata kaläpoma maaki, a sai lototoa totia apa kutenö, a sai wäkäpa maama. Ĩ a sai thakö noai, ĩ a kua wi na, ĩ na kamisa kai a hini totio wi, ĩ na ĩ a kua hö̃töoö. 49Ĩ na tä kua tä, ai tänö sai a thaa hö̃tököma. Sai a thaa pia tä, sai a kolo lototama pasio paio maama. Masita tä ha a sai kolo hĩta päköma. A sai thakö noai ha, a sai öpalati ha, ĩ ha lope epii maa tuu õki pata kaläsoma, a sai wäkäa soatalo nö, sai a pewö pata wania totia apöpasoma. Ĩ a sai thakö noai, ĩ a kule na, ĩ na sa kai a hini mi ipii, ĩ na ĩ a kua pasioö‑ ĩ na Jesus a kuuma.
7Kaikana tänö a kalipalama sinomo wi, Jesus anö ĩ a toa komanö noai ĩ ta
1Ĩ na tä kua tä, ĩ töpö na Jesus anö ta wäsä matalo nö, Kapahanaũ tä uli ha a waloa kõkö tasoma. 2A waloa kõkö tasoma, ĩ ha sotatu töpö na homa tili tä kaikanamo sinomo wi ĩ a pata na ai tä kalipalo sinomoti wi, kaikana tänö ĩ a pi ipa noai, ĩ a salia apati nö, a noma piama. 3A noma pia tä, ‑Jesus a kua kõa kulaliö!‑ ĩ na tä kuu wi, kaikana tänö ĩ ta hininö nö, ai juteu pata töpö simönö nö, ‑Jesus a nakalötöö! Sa kalipalama sinomo wi, Jesus anö ĩ a toa komanöpöö!‑ ĩ na töpö noa thama.
4-5Ĩ na töpö noa thaö ha, töpö hulolö nö, Jesus a na töpö waloikitö nö, ‑Kaikana tänö a kalipalama sinomo wi, ĩ a toa komanösoö!‑ ĩ na töpö kuuma. Ĩ na töpö kuu nö, ‑Ĩ kaikana tänö juteu makö pewö pi ipaö. Makö pewö pi ipa kutenö, Moisés a kai hinipö, ĩ a sai ha samakö kokamo sinomo wi, ĩ kaikana tänö ĩ a sai thaköma. Önö kutenö a pata pasilipalösoö!‑ ĩ na töpö ku upama.
6Ĩ na töpö kuu ha, ĩ töpö na Jesus a hua naisolöma. Ĩ töpö na a hua nainonö nö, kaikana tä sai pö ha Jesus a ateo tä, Jesus a na kaikana tänö kama hai ĩ noi töpö simönöma. Töpö simönö nö, ĩ na a kuuma: ‑Jesus a na makö waloikitö nö, ĩ na makö kuu! “Jesus ai. Kawa na ĩ na kaikana tä kuu kuu kuleö! ‘Kawa totiatalo opawöö! Kamisa totiatalo pasio mi ipöö! Önö kutenö, ipa sai a na wa huu maa pököö! 7‑Sa toita apö kutenö, Jesus a na sa huu tasoköö!‑ ĩ na sa pi kuu maneö! Jesus ai. A hapalo päoö. Wa huu mai, ‑A toa konoö!‑ ĩ na wa kuu päoö ha, sa kalipalama wi ĩ a toa konaso kitäö! 8Ai pata tänö sa simöa sinomo wi ĩ sa. Ĩ na tä kua tä, kamisanö ai sotatu sa töpö simöa hö̃töo sinomo wi ĩ sa. Sa töpö simöa nö, ‑Ki hamö a hulolöö!‑ ĩ na ai sa tä noa thaö ha, a hulasolö ke. Ai tä na sa hapalo päo nö, ‑Hapo. A huoki solöö!‑ ĩ na sa kuu ha, ĩ a walo hö̃töo sinomoö! Ai sotatu sa töpö simöa kua wi na, ĩ na Jesus wanö salia wi wa tä simöa kua hö̃töoö!’ ĩ na kawa na ĩ na kaikana tä kuu kuleö!” ĩ na Jesus na ĩ na makö kuu!‑ ĩ na kaikana tä kuuma. Ĩ na a kuu ha, töpö simönö noai, Jesus a na ĩ töpö waloiki nö, Jesus a na ĩ kaikana tä kai a wäsä läoma.
9Ĩ na töpö kuu läo wi, Jesus anö ĩ ta hininö nö, ‑Kilatiha‑ Jesus a pi kuu nö, a nomöhöpalo nö, töpö nokapaloti pole, ĩ töpö na, ‑“Hi kaikana tä aiki, ‘Jesus a pitili. Teusö anö a simönö noai ĩ a’ ĩ na ĩ a pi kuu kua pole na, ĩ na isöhaeu töpö pewö lö kui, ĩ na ĩ ai tä pi kuu wi, ai tä kua mane” ĩ na sa kuu kuleö!‑ Jesus a kuuma.
10Ĩ na a kuu ha, kaikana tänö töpö simönö noai, ĩ töpö konasolöma. Töpö kononö nö, kaikana tä na a kalipaloti noai, ĩ a temö öpii a taa kõa soatalalö tasoma.
Jesus anö a sino opii, ĩ a hai ĩ pelupö a temöa komanö noai ĩ ta
11Ĩ ai tä hena tä, Naĩ tä uli ha Jesus a hua nömöa soatasolöma. Kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö, ai töpö satehe epii töpö solo, Jesus a na töpö nokapalotima. 12Naĩ tä uli ha töpö lisipo sinomo wi, ĩ ha Jesus a ateo tä, ai töpönö nomawö tä titiki pia salo, töpö huu läoma. Suö tä hai ĩ peanopö a noma waikilaso noai ĩ tä suö a hai ĩ pelupö a samii, ĩ a noma nömöa konaso noai, ĩ a kai waloa läköma. Ĩ tä suö na naĩ tili töpö huu naio noai, ĩ töpö sateheo opama.
13Ĩ na tä kua tä, Jesus anö ĩ suö tä taa nö, a pi honipo opa nö, ‑A ö̃kö tihöö!‑ ĩ na a kuuma.
14Ĩ na a kuu nö, a ekua soataiki nö, a nomawö titile, Jesus anö ĩ ti höpöaö ha, ĩ ti salukupo pole, ĩ töpö öpa soataköma. Töpö öpa soataki ha, a nomawö titile ĩ a na Jesus aiki, ‑Hĩsa ai! “A hoköa kõpaloö!” ĩ na sa kuu alu kuleö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
15Ĩ na Jesus a kuu ha, hĩsa tä nomawö hoköa kõo soatalo nö, a loiki nö, a hapalo kõo soataki ha, pöpönö a na Jesus anö a totoa kõköma.
16Ĩ na tä kuaö ha, töpö pewö kilipalo opa nö, ‑Teusö a totiatalo opawöö!‑ töpö kuu nö, ‑Teusö a kai a wäsä taö öpa asatio wi, ĩ a waloki keö! Kamakö na Teusö a noimo pia salo, a waloki keö!‑ ĩ na töpö kupalo opatima.
17Ĩ na töpö kutima, atepa apöle ha töpö kule ĩ töpö, Jutéia tä uli ha töpö kule ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö pewö na ta wäsätima. Jesus anö hĩsa tä nomawö temöa komanö noai, ĩ ta wäsätima.
Jesus a na João Pasisöta anö töpö simönö noai ĩ ta
18João a kai a hua sinomoti noai ĩ töpönö João a na Jesus a wäsä hö̃töoma. A wäsä noai, João anö ĩ ta hini nö, kama kai a hua sinomoti noai, ĩ ai polakapi töpö nakalö nö, 19‑Pi naka. Jesus a na ĩ na makö kuu! “Jesus ai. Kamisamakö na Teusö anö a simöpa pia wi, ĩ wa hãtowö? A simöpa kõo pia wi, ĩ ai tä na samakö mamo läo kõo hãtopökö?” ĩ na makö kuu!‑ ĩ na João anö töpö noa thaa nö, Jesus a na töpö simönöma.
20Töpö simöni ha, Jesus a na ĩ töpö waloikitö nö, ‑“‘Jesus ai. Kamisamakö na Teusö anö a simöpa pia wi, ĩ wa hãtowö? A simöpa kõo pia wi, ĩ ai tä na samakö mamo läo kõo hãtopökö?’ ĩ na Jesus a na makö kuu!” ĩ na João anö samakö noa thaa kipiliö!‑ ĩ na töpö kuuma.
21Ĩ na töpö kuu tä, ĩ tökö soatawö Jesus anö töpö satehe epii töpö toa komanöma. Ai töpö kamakalipö, ai töpö thoko thokopö, ai töpö amukumo opa wi ĩ töpö, ai töpö na sai töpö sapäko opati wi ĩ töpö, ai töpö höpöpö öpii ĩ töpö, ĩ na töpö kui, Jesus anö ĩ töpö toa komanöma.
22Ĩ töpö toa komanö nö, João anö töpö simönö noai ĩ töpö na Jesus aiki, ‑Pö hua kononöö! Ma tä tatihe, ma ta hinihe, João a na ĩ ta wäsätöö! “Töpö höpöpö öpii ĩ töpö mamo huu topa kõa, töpö konona kõheo noai ĩ töpö huu totia kõa, wasu wasu tänö töpö ösö hiopöpaso noai ĩ töpö ösö totia kopasoö, töpö sömöka komio opa noai ĩ töpö sömöka wakala kopasoö, ai töpö noma totisoma maaki, Jesus anö ĩ töpö temöa komani, töpö honimo opa wi ĩ töpö na Teusö ta wäsäö, ĩ na tä kua kulaliö!” ĩ na João a na ĩ na makö kuu!‑ ĩ na Jesus a kuuma. 23Ĩ na a kuu nö. ‑“Jesus a pitilimo opaö” wa pi kuu wani mi ipii, ĩ wa pi topa apa asaö‑ ĩ na Jesus a kuuma.
24Ĩ na Jesus a kuuma, João anö töpö simönö noai, João a na ĩ töpö hua konasolöma. Töpö hua konasolö noai ha, Jesus anö João a kateha haioma. A kateha haio nö, ‑Witi pili ma möö pia salo, ai sanöma tä pilia tasoa mai tä uli hamö makö huu tasoma? Ipoko tänö silaka ãko hemosili salä salämo kua wi na, ĩ na a wani kua wi, ĩ ma möömö huma? 25Witi ma möömö huu totioma? “Sama möö pialati, haloi ösö toita apii ösönö a haloa hãtole kitäö!” ĩ na makö pi kuu hãtoma? Haloi ösö toita apii ösönö töpö halo sinomoö, nii tä, wani tä, ĩ na tä kui, ĩ töpönö ĩ tä thapo opaö, ĩ na töpö kua wi, ai sanöma tä pilia tasoa maa pamö ĩ töpö pilio pasio taso mai kitä. Kaikana töpö sai pö pe epii, sai pö toita apii, töpö sai pö na ĩ töpö kuo sinomo sisatioö. 26Ma möömö huu taso noai, witi ĩ a pasiwö? Teusö a kai a wäsä sinomo wi ĩ a hãtowö? Awai, João anö Teusö a kai a wäsä wi ĩ a maaki, ĩ a päwö mai kitä. 27Teusö anö João a kateha noai, ĩ tä sãökama kua. Ĩ na tä sãökama kuu: “Kamisanö sa simöa sinomo wi, Cristo wa palu hamö ĩ sa simöa tolehea pia salo. Kawa palu hamö ĩ anö piliso saliliama totio pia salo” ĩ na tä sãökama kuu‑ ĩ na Jesus a kuuma.
28Ĩ na a kuu nö, ‑“João a hai, ĩ pata tä kuö kui na, ĩ na ai sanöma pata tä kuö mai kitä. Ĩ na ai pata tä kuö mai kitä maaki, waiha Teusö anö sanöma makö simöa totia kuköma tä, makö simöa wi, ĩ ai wa patamo pasio mai maaki, João a na ĩ pata wa toleha satia apöle kitäö!” ĩ na sa kuu alu kule‑ ĩ na Jesus a kuuma.
29Jesus a kuu noai, ĩ töpönö ĩ ta hininö noai ĩ töpö pewö, kaikana tä pata na sitipa totoköpö, ai töpö na ĩ sitipa täa sinomo wi ĩ töpönö ĩ ta hinia nainö noai ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö aiki, ‑Teusö a pitilimo totio opaö‑ ĩ na ĩ töpö pi kuuma. Ĩ na ĩ töpö pi kuuma kutenö, João a na ĩ töpö mãi õmamo waikisoma. 30Ĩ töpö mãi õmamo waikisoma maaki, patiseu töpö, Moisés a kai wäsä sinomo wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui, João a na ĩ töpö mãi õmamo pasio maama. ‑Ĩ na makö kua totiopököö!‑ Teusö a kuuma maaki, ‑Pälaö!‑ ĩ na ĩ töpö pi kuu pasioma.
31Ĩ na tä kua tä, Jesus a hapalo kõo nö, ‑Huki makö kule, ka pi tä kua wi na, ĩ na makö kuatii? Witi töpö kuati wi na ĩ na makö kua hö̃tötioö?‑ ĩ na Jesus a kuu nö, 32‑Sapono a na ulu töpö unumoti nö, töpö lopalo kuati wi na, ĩ na makö kuati hãtoö. Ai ulu töpö lole, ĩ töpö na ai ulu töpö hapalo lalupalo opa nö, “Thola sama ösö holapali ke maaki, makö paöa mane. Ĩ na tä kua tä, ö̃kö wi ĩ ama sama ta thapali ke maaki, makö ö̃kö hö̃töo mi ipö” ĩ na ulu töpö kuu. Ĩ ulu töpö kua kua wi na, ĩ na pata makö kua hö̃töoö. 33João Pasisöta anö upa mo puu koa mi, ai tä wakala na nii tä oa paio mi, ĩ na João a kuati ha, “João a na sai tä sapäko opati salo” ĩ na makö kuuma. 34Ĩ na tä kua tä, sanöma sa kupaso noai ĩ sanö nii sa tä oaö, pili sa thomo puu koaö, ĩ na kamisa kua kutenö, “Pe epii Jesus anö nii tä oa apaö, pili thomo puu koa apö, ĩ na Jesus a kua silia apatiwö. Kaikana tä na sitipa totoköpö, ai töpö na ĩ sitipa täa sinomo wi ĩ töpö, ai töpönö wanisala tä thaa sinomo wi ĩ töpö, ĩ na töpö kua wi, ĩ töpö na Jesus a noimotiwö” ĩ na makö kuu. 35Ai tä pi hatuka apöle, ĩ anö ta wäsä makoka apöle, ai töpönö ĩ ta hini totio opa salo, töpö totiatalo opa kuki kitä‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Suö tänö mamo puunö Jesus a ami salupalö noai ĩ ta
36Ĩ na tä kua tä, ai patiseu tänö Jesus a kai iapalo pia salo, a nakalöma. A nakali ha, ĩ patiseu tä sai pö na Jesus a ekua hö̃tököma. A ekua hö̃töiki nö, a waloikitö nö, a lotia tä, 37ĩ tä uli ha suö tänö wanisala tä thaa sinomo noai ĩ a suö kule, ĩ a waninö, ‑Patiseu a sai pö na Jesus a loa kulaiö!‑ tä kuu pole, ĩ tä hininö nö, maa ma holokoto wai ha tapu tapu tuu nisamö toita apii, tuu noa apii tuu titile, ĩ tuu pi tälölö nö, Jesus a loo taso pa ĩ a suö hulolö nö, ĩ tuu kai walokö tasoma. 38A waloikitö nö, Jesus a noa na a ö̃kö kai loa haipaköma. A loa haipaiki nö, pili a mamo puunö Jesus a konona ami salupalöma. A ami salupalö nö, pili a hunukunö Jesus a ami hãsitia soapalöma. Jesus a pi ipa salo, a ami ususa soatalalö nö, tapu tapu tuu nisamö toita apii tuunö Jesus a ami mãi löa soatalöma. 39A ami mãi löa soatale, patiseu tänö ĩ tä taa nö, a pi tapoiki nö, ‑Hö. Jesus anö Teusö a kai a wäsä sinomo wi, ĩ a kuo köna, hi suö tä taö öpöla pi. “Sa höpöa pole, ĩ anö wanisala tä thaa sinomo wi ĩ a” ĩ na Jesus a pi kuu pola pi‑ ĩ na ĩ patiseu tä pi kuuma.
40Ĩ na a pi kuu ha, ĩ patiseu tä Simão a na Jesus aiki, ‑Simão ai. Kawa na sa hapalo pi topa kuleö!‑ a kuu ha, ‑A hapaloö!‑ ĩ na Simão a kuu hö̃töoma.
41Ĩ na a kuu hö̃töoö ha, Jesus anö uni ta wäsä nö, ĩ na a kuuma: ‑Pata tä na ai tä aiki, “500 au sitipa kökö kui, ĩ au kökö pio paita” ĩ na a kuu ha, ĩ pata tänö sitipa kökö satehe epii, ĩ 500 kökö kui kökö totoa hö̃tököma. Ĩ na tä kua tä ĩ pata tä na ai tä aiki, “Au 50 sitipa kökö kui, ĩ au kökö pio paita” ĩ na ai tä kuu ha, ĩ pata tänö polakapi, 50 kökö kui, ĩ kökö totoa hö̃tököma.
42Ĩ na tä kua tä, “Waiha ĩ na sitipa kökö kui, ĩ na sa kö totoa kopi kitäö!” töpö kuu noai maaki, ĩ töpö honimo opa salo, kökö totoa kõo maama. Kökö totoa kõo mane maaki, pata tä aiki, “Sitipa kökö na makö honimo opa pikio salo, ipa sitipa ma kökö totoa kõo maapöö!” ĩ na ĩ pata tä kuuma. Ĩ na tä kuama‑ ĩ na Jesus a kuuma. Ĩ na a kuu nö, ‑Simão ai. Wi na wa pi kuu kule? Ĩ polakapi töpönö sitipa kökö tälö noai, ĩ witi pili a sainö ĩ pata tä pii satia apa kitä?‑ ĩ na Jesus a kuu ha, 43‑Satehe epii sitipa kökö tälö noai, ĩ a na, “Ĩ sitipa wa kö totoa kõo maapöö!” a pata kuu noai, ĩ anö ĩ pata tä pii satia apa kitä‑ ĩ na Simão a kuuma. Ĩ na a kuu ha, ‑Awai. Ĩ tä sai na wa kuu totia apa hö̃tötaso ke‑ ĩ na Jesus a kuuma.
44Ĩ na a kuu nö, a nomöhöpalo nö, suö tä na a mamo teteiki nö, Simão a na, ‑Hi suö wa tä taa kule? Hama tä waloki ha, ai tänö ĩ a ami salupa sinomo wi maaki, kawa sai pö na sa lisipo tä, kamisa ami salupalöpö, maa wa tuu totoa maa ke. Wa tuu totoa maa ke maaki, hi suö tänö pili a mamo puunö sa ami salupali ke. Sa ami salupalö nö, pili a hunukunö sa ami sanöa hãsitia kopali ke. 45Hama tä waloki ha, ai tänö ĩ a nakötökö ususa sinomo wi maaki, kawanö sa nakötökö ususa maa ke. Kawanö sa nakötökö ususa maa ke maaki, hi suö tänö sa pi ipa salo, sa ami ususa mapo maa kule. 46Kawanö tuu nisamö toita apii tuunö sa he hösöka mãi löpa pasio mai ha, hi suö tänö tapu tapu tuu nisamö toita apii tuunö sa ami mãi löa asapali ke. 47Ĩ na tä kuaö ha, hi suö tänö pe epii sa pi ipa kutenö, “Ĩ anö wanisala tä thatala apati noai, ĩ tä na Teusö a hĩso mataso keö! Ĩ na tä kua tä, ai tänö wani ipii wanisala tä thaa noai ĩ tä na Teusö a hĩso matasoö ha, wani ipii ĩ anö Teusö a pii kuki kitäö!” ĩ na sa kuu kuleö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
48Ĩ na Jesus a kuu nö, suö tä na a hapalo nömöo nö, ‑Wanisala wa tä thatala apati noai, ĩ tä na Teusö a hĩso noai, ĩ sa tä maa kopamani keö!‑ ĩ na a kuuma.
49Ĩ na a kuu ha, töpö iapalo naine, ĩ töpö aiki, ‑Wi na a pi kuu salo, “Wanisala wa tä thaa noai, ĩ tä na Teusö a hĩso wi, ĩ sa tä maa kopamani keö!” ĩ na Jesus a kuuwö?‑ ĩ na töpö kupaloma.
50Ĩ na töpö kupaloma maaki, Jesus aiki, ‑“Jesus a pitili” wa pi kuuma ha, Teusö anö wa täa koni keö! Wa pi topa apöiki nö, a kononöö!‑ ĩ na suö tä na ĩ na Jesus a kuuma.
8Jesus a na suö töpö solo töpö nokapaloti noai ĩ töpö
1Ĩ na tä kua tä, sai pö hö̃kökö öpii sai pö kulati, ĩ tä uli pata hamö Jesus a huti pamö, Teusö anö sanöma töpö simöa totio wi, ĩ ta topa apöle ĩ ta wäsä hätäpotima. Ta wäsä hätäpoti pamö kama kai a hua sinomoti noai, ĩ 12 töpö kui töpö nokapalotima. 2Suö töpö na sai töpö sapäkoti noai, Jesus anö ĩ sai töpö sasupalö noai ĩ suö töpö, suö töpö salia apati noai, Jesus anö ĩ töpö temöa komanö noai ĩ töpö, ĩ na suö töpö kui, Jesus a na ĩ ai töpö suö nokapalo naitioma. Maria a, Matalena a hilo kua naine, ĩ a na sai töpö satehe epii, 7 töpö kuo noai, ĩ sai töpö sasupalö noai ĩ a, 3Etoosisö kaikana tä na Kusa a kalipalo sinomoti noai, ĩ a hai ĩ pusopö Joana a, Susana a, ai suö töpönö wani tä na Jesus a pasiliapalati noai, ĩ töpö satehe epii töpö, ĩ na suö töpö kui, Jesus a na ĩ töpö nokapalo naitioma.
Mo säsäha sinomo wi ĩ a
4Ĩ na tä kua tä, sai pö satehe epii sai pö kua selekelati, ĩ sai pö ha töpö kulati, ĩ töpönö Jesus a möö taso pia salo, Jesus a kule ha, ĩ ha ĩ töpö satehe epii töpö waloiki nö, töpö kokamonasoma. Töpö kokamo opaö ha, Jesus anö uni ta wäsäma. Ta wäsä nö, ĩ na a kuuma:
5‑Hikali a na mo säsäha sinomo wi, hikali a hamö mo säsähamö hulasolöma. Mo säsäha tä, piliso kasö ha ai mo kelasoö ha, sanöma töpönö mo katika apatima. Ĩ ha, salo pö katä wi ĩ pönö mo oalöma.
6Ĩ na tä kua tä, tä uli maa mapöo opa pa, masita tä uli ösö pateteo opa pa ai mo kelo nö, masita tä uli hãsitio opaö ha, mo wai ãkea hö̃tösoma maaki, mo wai häwäsoma.
7Ĩ na tä kua tä, mösököpölemö tipö kuo opa pa ai mo kelasoma, mösököpölemö tiki patalo nö, tä paimia apa kutenö, mösököpölemö tikinö mo wai häwäsoma.
8Ĩ na tä kua tä, tä uli topa apa pa ai mo kelasoma, mo ãkelo nö, pili mokö sätäa haia asaköma. Mokö sätäa haia asataiki nö, mokö sĩko opii mokö pala soatama‑ ĩ na Jesus a kuuma. Ĩ na a kuu nö, ‑Kamakönö sa hini pi topa wi, ĩ ta hini totihoheö!‑ ĩ na a kuuma.
Jesus anö ĩ uni ta kateha noai ĩ ta
Mateus 13.10-23; Marcos 3.10-20
9Ĩ na Jesus a kuuma, Jesus a kai a hua sinomo wi ĩ töpö aiki, ‑Wi na ta kuu wi ĩ wa ta wäsä ke?‑ ĩ na töpö kuuma.
10Ĩ na töpö kuu ha, ‑Pi naka. Teusö anö sanöma makö simöa totio wi, sutu ha ĩ ta wäsä makoka paio maama maaki, huki kamakö na ĩ sa ta wäsä makoka pia kule. Teusö a simöo totio wi, ai tiko töpö na ĩ sa ta wäsä makoka totio mai kitä. Ĩ töpö na uni sa ta wäsä päoö. Ĩ töpö na uni sa ta wäsä päo salo, töpö pi wi na takömo nö, töpö mamo tetea kule maaki, tä tapa totio mi. Pili töpö sömöka taa kule maaki, ta hini makoka totio mi.
11Pi naka. Ĩ na uni ta kuo ke. Mo säsäha kua wi na, ĩ na Teusö ta wäsä kua hö̃töoö.
12Piliso ha mo kea kulaso noai na, ĩ na Teusö tä kai a hini wi, ĩ na ai töpö kua päoö. Ĩ töpö na Teusö ta wäsäma maaki, Sai tä sai pata aiki, “Ĩ töpönö Jesus a kai a hini totio nö, ‘Jesus a pitili’ ĩ na töpö pi kuu matimöö! Ĩ na ĩ töpö pi kuu ha, Teusö anö ĩ töpö täa kõa läli kitäö!” ĩ na Sai tä pi pata kuu salo, töpö namo kea haia soataki. Töpö namo kea haiki ha, “Sa ta hini maa haito opa saiö! Päla. Sa tä wani a hini wani ipö saiö!” ĩ na töpö kuu.
13Ĩ na tä kua tä, tä uli maa mapöo opa pa ai mo kea kulaso noai na, ĩ na Teusö ta hini wi, ĩ na ai töpö kuaö. Ĩ töpönö Teusö a kai a hini nö, töpö pi topa haiatalo opaö. Töpö pi topa haiatalo opaö maaki, mosö wai nasökili maa kuo noai na, ĩ na ĩ töpö õsi hamö Teusö ta hinipo mi ha, ĩ töpönö Teusö tä kai a hula soaki. “Teusö a kai hai, ĩ pitili tä sai a” ĩ na ĩ töpö kuu somama maaki, wanisala tä thaa wi ĩ tä na Sai tä sai patanö ĩ töpö simökö nö, töpö wapaö ha, ĩ töpönö Teusö tä kai a hula soaki.
14Ĩ na tä kua tä, mösököpölemö tipö kuo opa pa mo kea kulaso noai na, ĩ na ai töpö kuaö. Ĩ töpönö Teusö ta hini kule maaki, waiha, “Pälaö! Huki Teusö sa ta hini wani ipö saiö!” ĩ na ĩ töpö kuu kuki. “Wi na sa kua pätaköö!” töpö pi kuu sinomoö nö, nii tä, wani tä, ĩ na tä kui tä na töpö pi tapomo sinomo sisaö ha, Teusö ta hini pi topa wi, ĩ tä matasoö. “Ipa wani tökö satehe epii ipa tökö kuo nö toa sö ö̃” ĩ na töpö pi kuu, “Sa puko opa nö toa nö alu kuikö ö̃” töpö pi kuu, ĩ na ĩ töpö pi ku upati salo, Teusö tä kai a hini wania apötasoö.
15Ĩ na ĩ ai töpö kua pasia kule maaki, ai töpönö Teusö tä kai a sua totia asali. Masita tä topa apa pa mo kea kulaso noai na, ĩ na ĩ töpö kua asaö. Ĩ töpö õsi na Teusö a kai a keköma, ĩ töpönö Teusö ta hula mai, ta hini totio soatioö. Ta hini totio soatio nö, töpö topa apa wi ĩ tä palasoö‑ ĩ na Jesus a kuu totiatalo opatima.
Koa taka sii hĩtata hatukua kule na, ĩ na Teusö a kai na töpö pi hatukua kuki kitä
16Ĩ na Jesus a kuu nö, ai uni ta wäsä nö, ‑Koa wa taka sii hilimanö nö, wöö a õsimö ha wa taka sii titia mai kitä. Hii tiki komo ha wa taka sii hĩta mai kitä. “Ai töpö lisipasoma, taka sii wakala apapököö!” wa pi kuu nö, hoka apa pa wa taka sii hĩtataö. 17Koa taka sii hĩtata hatukua kule na, ĩ na Teusö a kai na sanöma töpö pi hatukua kuki kitä. Huki töpö pi moti ipö maaki, waiha töpö pi hatukupaso kitä. 18Önö kutenö, Teusö ta wäsä tä, a sömöka taa totikiö! Teusö a kai ha wa sömöka taa totiköma, kawa na Teusö anö ta hinimoma hö̃töo kitä. Ta hinimoma hö̃töoö ha, pe epii wa ta hinini kitä. Teusö a kai ha wa sömöka taa wani tä, wani ipii Teusö wa kai hini waikia kule maaki, Teusö wa tä kai a hini maa kõo haiatalo opa kitä‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Jesus a hai ĩ töpö
Mateus 12.36-50; Marcos 3.31-35
19Ĩ na tä kua tä, Jesus a hai ĩ pöpönö a, poose töpö, ĩ na töpö kui töpö waloa haikö solöma maaki, ai töpö satehe epii töpö hö̃sönia apa ha, Jesus a na kama hai ĩ töpö walo totio maama. 20Töpö walo totio mi ha, Jesus a na ai töpö aiki, ‑Sai a hõo na au nao a, au hoose töpö, ĩ na kilii töpö öpa kulaiö! Kawa na ĩ töpö hapalo pi topa apa kulaiö!‑ ĩ na töpö kuu ha, 21Jesus aiki hö̃töwö, ‑Ai töpönö Teusö a kai a hini totiatalo opati wi, ĩ töpö na, “Ipa nao a. Ipa hoose töpö” ĩ na sa kuu hö̃töoö‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Jesus anö ipoko tä pata wasulö noai ĩ ta
Mateus 8.23-27; Marcos 4.35-41
22Ĩ na tä kua tä, kosoto tuu kasö pata ha kutiata a kane, ĩ ösö ha Jesus anö kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö kai titiki nö, ‑Makö pi pökatökiilö nököö!‑ ĩ na a kuuma. Ĩ na a kuu ha, töpö pi helulua mötalia soatasolöma. 23Töpö pi huulö pamö Jesus a mia pasia soataköma. A mitia tä, ipoko tä pata hululua läpalo nö, kutiata õsimö ha pola pata kea soataköma. Pola pata kea soatakö nö, maa tuu kasö manöka waikitaalö nö, ösö mãi õpa piaö ha, 24Jesus a na töpö nokapalo sinomo wi ĩ töpönö Jesus a naa kõa soatamanö nö, ‑Jesus a pata ai! Makö nasi tupo pialeö!‑ ĩ na töpö kuuma.
Ĩ na töpö kuu ha, Jesus a hoköa soatalo nö, ipoko tä pata simöa kõoö ha, ipoko tä matalo nö, kosoto u pata kalipalo mai ha, tuu pata kua kõo soataköma. 25Tuu pata kua kõo soataiki ha, Jesus anö töpö nokapalamati wi ĩ töpö na, ‑“Teusö anö makö noama kitäö!” ĩ na makö pi kuu mai‑ ĩ na Jesus a kuuma. Ĩ na Jesus a kuu ha, töpö kilia apölo nö, ‑Hi witi pili a sai totiwö kuno mai? Ipoko tä patanö a hapalo hinii, maa tuu supa supamo wi ĩ tänö a hapalo hinii, ĩ na tä kua apati nö kiliawö‑ ĩ na töpö kuu hẽtupasoa soa pälasoma.
Kusi kökö na sai töpö lisipamanö noai ĩ ta
26Ĩ na tä kua tä, Kaliléia tä uli ha kosoto tuu pata kule, ĩ tuu pökatö pata hamö sietasa tili töpö pililali, ĩ hamö töpö pi pökatölasolöma. 27Töpö pi pökatölolö nö, töpö söposöa soatasoma, ai tä õsi na sai töpö titile, ĩ töpönö a wani peama sinomo wi, sai pö hö̃kököi sai pö kulati hamö ĩ a wani kuoma, Jesus a na ĩ a wani waloa läköma. Haloi ösö halopo mai ha a wani huu sinomotima. Sai a na a pilio totio mai ha, nomawö töpö tititamö kua sinomo wi hamö, ĩ hamö a wani piliomö kutioma. 28Ĩ a waninö Jesus a huu talalö nö, Jesus a na a waloiki nö, ‑Kaikana tä pata ai!‑ a pi wani kuu nö, a kili salo, a mãi wani poa läköma. A mãi wani poa läiki nö, a wani lalupalo pola nö, ‑Jesus ai! Ösö hamö Teusö a kupoli, ĩ a hai ĩ pelupö waö! Ĩ ka pi wa tä thaamö huu ke? Sa peama tihöö!‑ ĩ na a wani lalupalo pola nö, ĩ na a kuuma.
29Sai tänö a wani simöa kõataloti nö, a wani lotetepama apatima. A wani lotete epö ha, ai sanöma töpönö a wani huöa pi topatima maaki, a wani huöa tomöpa maama. Söpala ösö totokönö a wani õkatioma maaki, ĩ a waninö ĩ söpala ösö totokö huitima sinomotima. Ĩ söpala ösö totokö huitipali ha, sanöma töpö piliomö kuo mao pamö sai tänö a wani simöa sinomotima. Önö kutenö, ‑A lisia kopaloö!‑ ĩ na Jesus anö ĩ sai tä noa thama. Ĩ na sai tä noa thaö ha, ‑Sa peama läo hãto tihöö!‑ Jesus a na ĩ na a wani kuuma.
30Ĩ na a wani kuu ha, ‑Wi na wa hilo kuaö?‑ Jesus a kuu ha, ĩ a wani na sai töpö satehe epii töpö titia kutenö, ‑Satehe tili samakö a hiloöö!‑ ĩ na a wani kuu hö̃töoma. 31Ĩ na a kuu hö̃töo nö, ‑Hi tä komo hamö töpö pea soatio wi, ĩ hamö samakö simöpa tihöö!‑ ĩ na sai töpö kuuma.
32Ĩ na töpö kuu nö, ki hamö, heu tä palökö ha kusi kökö satehe epii kökö ia kai holepalo polali, ĩ kökö satehe epii kökö holepalo kutenö, ‑Ki kusi kökö holepalo polali, ĩ kökö õsi ha samakö thaa nömököö!‑ ĩ na sai töpö kuuma. Ĩ na töpö kuu ha, ‑Awai. Ki kusi kökö na pö kua naikiö!‑ Jesus anö töpö noa thama. 33Ĩ na töpö noa thaö ha, sanöma tä na ĩ sai töpö lisia kopalo nö, kusi kökö õsi ha töpö lisia nömöpaso lasoma. Töpö lisia nömöpasoö ha, kusi kökö pewö läläa timönonö nö, kosoto u pata ha kökö pewö pata kea soapaso kölöma. Kökö pewö kepalo kölö nö, kökö pewö nasi tua soapaso kölöma.
34Kökö pewö nasi tua soapaso kölö ha, ĩ kökö na töpö kalipalo sinomo noai, ĩ töpö läläa soatalolö nö, sai a satehe epii sai pö hö̃kököa apöle, ĩ pö sai ha ta wäsä soata tasoma. Sai pö kuo sololo opa pa ta wäsä naio soatama. 35Kusi kökö wanisalama pole, ĩ ta wäsä hätäpoö ha, ai töpö satehe epii töpö hulasolö wi, ĩ töpö aiki, ‑Kusi kökö isi waniama taso noai ĩ sa tä möö tasokö o‑ ĩ na ĩ töpö kuu kai hupa soatama. Jesus a na ĩ töpö kuu kai hua soatalolö nö, sai töpönö a wani saliama sinomo noai, ĩ a wani na sai töpö lisia kopaso noai, ĩ a wani talalöma. A polemo mai, a wani temö öpii, kama hai ĩ haloi ösö halolö nö, ĩ na a wani kuati tä, Jesus a kotö ha ĩ a wani lotioma. A wani lotia tä, ai töpönö a wani talalö nö, a wani temö öpö salo, töpö kilia apösoma. 36Ĩ ha kusi kökö isi waniho taa totio taso noai, ĩ töpönö tä pewö a wäsä läoma. ‑Jesus anö ĩ a wani totia kopali keö!‑ ĩ na töpö kutima.
37Ĩ na töpö kuti ha, ta hini noai, ĩ töpö kili ipa salo, Jesus a na ĩ töpö pewö aiki, ‑Ipa tä uli ha a kuo tihöö! Tiko hamö a hua kononöö!‑ ĩ na töpö pewö kuuma. Ĩ na töpö kuu ha, kutiata a na Jesus a titia koiki nö, a hua konasolöma.
38A huu kõo pia tä, sai töpönö a wani saliama sinomo noai ĩ a wani aiki, ‑Kawa na sa huu naioköö!‑ Jesus a na ĩ na a wani kuuma. Ĩ na a kuuma maaki, ‑Naiö! 39Au ai töpö na a hua pasia kononöö! Wa hua pasia kononö nö, Teusö anö wa temöa komanipili, ĩ tä pewö a wäsätöö!‑ ĩ na Jesus anö a noa wani thama. Ĩ na a noa thaö ha, sai pö satehe epii sai pö hö̃kököa apöle, ĩ hamö a wani hua kononö nö, ĩ sai pö pewö hamö a huu hätäpo nö, Jesus anö a wani temöa komanö noai ĩ tä pewö a wäsä hätäpotima.
Jaitu anö Jesus a naka noai ĩ ta
Mateus 9.18-26; Marcos 5.21-43
40Ĩ na tä kua tä, Jesus a pökatöa konasolöma, Jesus a kõo taa noai, ĩ töpö pi mönahapalo opa läoma. 41Ĩ ha Jesus a na Jaitu a pata waloa haiköma. Juteu töpö kokamo sinomo wi ĩ a sai pö ha Jaitu a kaikanamo sinomo wi, ĩ a. Jesus a na ĩ a waloa haiki nö, Jesus a talalö nö, ‑Kaikana sa maaki, hi a hai, kaikana tä sai‑ a pi kuu salo, Jesus a kotö ha a mãi poa läköma. A mãi poa läiki nö, ‑Ipa sai a na wa huu mi salo‑ ĩ na a kuuma. 42Kama hai ĩ pete a sami moko a wai na 12 inama tä kua waikia wi, ĩ a wai noma piaö ha, pö̃ Jaitu anö Jesus a nakama.
Suö tänö Jesus a höpöpalöma, a toa kõo soataso noai ĩ ta
A nakaö ha, ĩ hamö Jesus a hua soatasolöma. A huulö pamö, Jesus a na töpö satehe epii töpö pakäho opatiilöma.
43Jesus a na töpö pakäho opa pole, Jesus a na ĩ töpö huu naionö pamö, ĩ hamö ai suö tä huu naionöma. Satehe epii, 12 inama tä kua waikia kule maaki, a wani kupo soatioma. Töpö toma kõo wi ĩ töpönö ĩ suö tä temö pima maaki, a wani mapo maama. A wani salia satia apatima. A salia apa soa päla nö maaki, töpö ononotama wi ĩ töpö na kama hai ĩ wani tökö pewö totoa asa päköma. Wani töpö pewö totoa asakö noai ha, a ononopo kõo maama. A salia satimo opatima. 44A salia satimo soa tä, Jesus a na a hua hailolö nö, Jesus a na a nasö hulia haikitö nö, ‑Jesus a hai ĩ haloi sa ösö höpöa kuköma, sa temöa konaso kitä‑ a pi kuu salo, haloi ösö kasö höpöama. Jesus a hai ĩ ösö kasö höpöa päoma maaki, a kupo maa kõa soatasoma.
45Jesus a hai ĩ haloi ösö höpöpalöma kutenö, Jesus aiki, ‑Witi pili anö ipa haloi ösökö höpöpali ke?‑ ĩ na a kuuma. Ĩ na a kuu ha, ‑Kamisanö kuno maiö!‑ ĩ na töpö pewö kuu hö̃töoö ha, Pedro aiki, ‑Jesus a pata. Kawa na töpö satehe epii töpö pakäho opa kule nökö. “Witi pili anö ipa haloi ösökö höpöpali ke?” wa ta kuuwö‑ ĩ na a kuuma.
46Ĩ na a kuuma maaki, Jesus a pi hatuka apa salo, ‑Kamisanö ai sa tä toa kõo hãtomani keö! Önö kutenö “Ai tänö sa höpöpali keö!” ĩ na sa kuu kuleö!‑ ĩ na Jesus a kuu kõoma.
47Ĩ na Jesus a kuu kõoö ha, ‑Jesus a pi hatuka apa salo, kamisanö sa höpöpalöhe, ĩ tä taö waikia alu kuleö!‑ ĩ na ĩ tä suö pi kuu nö, a kili ipa salo, a satitimo pola nö, Jesus a kotö ha a mãi poa soataiki nö, ai töpö pewö mamo tetela tä, ‑Kamisanököö! Sa salia apa salo, au haloi sa ösö höpöpali keö! Sa ösö höpöpalöma, sa toa totia apa konaso keö!‑ ĩ na ĩ suö tä kuuma.
48Ĩ na a kuu ha, Jesus aiki, ‑Naka ai. “Jesus a lotete epö salo, kama hai ĩ haloi sa ösö höpöa päpali ke maaki, sa toa konaso kitäö!” ĩ na wa pi kuuhe, ĩ tänö wa toa konaso keö! A pi topai a hua kononöö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Jesus anö Jaitu a hai ĩ pete a temöa komanö noai ĩ ta
49Ĩ na Jesus a kuuma, a hapalo soa tä, juteu töpö kokamo sinomo wi ĩ a sai ha Jaitu a pata kaikanamo sinomo wi, ĩ a hai ĩ sai a na töpö kuo wi, ĩ ai tä paa lälasoma. A paa lälo nö, Jaitu a pata na, ‑Au thäwö a noma totia apa hisa waikiloheö! Jesus a naka tihöö!‑ ĩ na a kuuma.
50Ĩ na a kuu kule maaki, Jesus anö ĩ ta hini nö, Jaitu a pata na, ‑A pi honipo tihöö! “Jesus a lotete epö salo, ipa thäwö a temöa komani kitäö!” ĩ na wa pi kuu tä, sa wai temöa hö̃töa komani kitäö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
51Ĩ na Jesus a kuu nö, Jaitu a sai pö ha töpö kopo nö, ‑Ai pö lisipo tihöö! Pedro a, João a, Tiago a, moko tä hai ĩ pö̃ a, pöpönö a, ĩ na makö kui makö lisia sisapasopököö!‑ ĩ na Jesus anö töpö noa thama.
52Ĩ ha töpö pewö ö̃kötima. Töpö pewö ö̃köpalo opati kule maaki, Jesus aiki, ‑Pö ö̃kö tihöö! Moko tä nasi tuo maaheö! Tä mia päa alu kuleö!‑ ĩ na a kuuma.
53Ĩ na a kuu ha, ‑Hö. Ĩ na a pi moti kuu tihöö! Tä nasi tua totiköma ta pi kuu mai‑ ĩ na töpö kuuma.
54Ĩ na töpö kuuma maaki, moko tä ami ha Jesus a ami walia soataiki nö, ‑Naka ai! A hoköpaloö!‑ ĩ na lope epii ĩ na Jesus a kuuma.
55Ĩ na Jesus a kuu ha, moko tä temöa kõo soatalo nö, a hoköa kõo soatasoma. A hoköa kõo soatasoö ha, ‑Hi moko tä ösö potepamanöö!‑ ĩ na Jesus anö töpö noa thama.
56Ĩ moko tä hai ĩ pö̃ a, pöpönö a, ĩ na kilii töpö aiki, ‑Kilatiha! Naka wai noma totisoma maaki, Jesus anö a temöa totia komani keö!‑ ĩ na töpö kuu ha, ‑Ai töpö na pö wäo tihöö!‑ ĩ na Jesus anö töpö noa thama.
9Jesus anö kama hai 12 töpö simönö noai ĩ ta
1Ĩ na tä kua tä, kama kai a hua sinomo wi, ĩ 12 töpö kui, Jesus anö ĩ töpö nakalö nö, töpö lotetepamanö nö, ‑Sai töpö simöa sinomoö! Makö lotete epö kutenö, kamisanö sai sa töpö sasu kua wi na, ĩ na pö kua hö̃töoö! Ai sa töpö toma kua kõo wi na, ĩ na pö kuaö!‑ ĩ na Jesus a kuuma. 2Ĩ na a kuu nö, Teusö anö sanöma töpö simöa totio wi ĩ ta wäsäö, töpö salia apa noai ĩ töpö ononoa komani, ĩ na Jesus a hai ĩ 12 töpö kua sinomopö, Jesus anö ĩ töpö simöpalöma.
3Töpö simöpalö nö, ‑Pokei pö huulöö! Hii ma ti kai huu sinomo wi ĩ ti poolö tihöö! Solai a sipoolö tihöö! Ĩsa ãi pi, sitipa pi, ĩ na tä kui tä pi täapala thama hãtoolö maikiö! Sami ipii au haloi ösö täa sisalölöö! Polaka apii kuno mai. 4Ai töpö sai pö hamö makö hamamo salo, sami a sai ha makö pökö kua totikiö! Pö pökö kuo hätäpo tihöö! 5Ai töpö sai pö hamö makö hama huu ha, “Hisa ha pö kuikiö!” töpö kuu mai ha, “Makö möö wani saiö!” töpö kuu ha, makö hua kononö nö, “Makö möö wani saiö!” töpö kuu noai, ĩ tä noa na pö ami sami hosapaloö! Makö ami sami hosapaso wi, kama töpönö ĩ tä taa nö, “Kamakö na Teusö a hĩso hãtoa kuleö!” ĩ na töpö pi kuupö‑ ĩ na Jesus anö töpö noa thama. 6Töpö noa thaö ha, töpö hulolö nö, sai pö pewö hamö töpö huu hätäpo nö, ĩ tä uli pewö hamö töpö kule, ĩ töpö na Teusö a kaikanamo totio wi ĩ ta wäsäö, töpö salia apa wi ĩ töpö toa komani, ĩ na töpö hamamo nö, ĩ na töpö kuatima.
Etoosisö a pata pi wi na takömo noai ĩ ta
Mateus 14.1-12; Marcos 6.14-29
7Ĩ na tä kua tä, Jesus a kuati noai, Etoosisö kaikana tänö ĩ tä pewö a hini nö, a pi wi na takömo opatima. Ai töpö aiki, ‑Hi Jesus a lö kui, ĩ João Pasisöta a nomasopili, hi ĩ a‑ ĩ na ai töpö kuuma.
8Ĩ na töpö kuu ha, ai töpö aiki hö̃töwö, ‑Sutu upa Elias a nomaso noai, huki ĩ a pata tapamo kõa kuleö! Jesus a hai, ĩ Elias a pata‑ ĩ na ai töpö kuuma. Ĩ na ai töpö kuu ha, ‑Naiö! Sutu ha Teusö a kai wäsäti noai, ĩ ai tä‑ ĩ na ai töpö kuuma.
9Ĩ na töpö kuu ha, Etoosisö a pi pata wi na takömo nö, ‑Kamisanö João sa olai päpamanöma. Ai töpönö Jesus a wäsäti pole, ĩ witi pili a totiwö?‑ ĩ na Etoosisö a kuu nö, Jesus a möö pi topa apama.
Ĩsa ãi, salaka kökö, ĩ na tökö pala thamanö noai ĩ ta
Mateus 14.13-21; Marcos 6.30-44; João 6.1-14
10Ĩ na tä kua tä, Jesus anö kama hai 12 töpö simönö noai, Jesus a na ĩ töpö waloa koiki nö, ĩ töpö kuati taso noai, ĩ tä pewö a wäsä kõsolöma. Ta wäsä totioö ha, ai töpö takölö nö, Petösaita tä uli ha Jesus anö kama hai ĩ 12 töpö kai hulasolöma.
11Ĩ ha töpö kai walokö tasoma tä, ‑Petösaita tä uli ha Jesus a kua kulaliö!‑ ĩ na ai töpö kuu ha, ĩ hamö töpö satehe epii töpö hua haisolöma. Töpö huu haioö ha, ĩ töpö na Jesus a noimo nö, Teusö a kaikanamo totio piale, ĩ ta wäsäö, töpö salia apati wi, ĩ töpö toa komani, ĩ na Jesus a kuatima.
12Ĩ na a kuati tä, tä wisasoö. Tä wisasoö ha, Jesus a na kama hai ĩ 12 töpö ekuiki nö, ‑Jesus ai. Hi töpö simöpalöö! Töpö oi ipa waikile kitäö! Hi tä uli ha sanöma töpö pilia mi kutenö, ki hamö, sai pö kulati hamö, ĩ hamö töpö hulolö nö, ĩ hamö töpö kupaiki nö, nii tä sulalö nö, töpö ösö potehepaso tasopöö!‑ ĩ na Jesus a hai ĩ 12 töpö kuuma.
13Ĩ na töpö kuu ha, Jesus aiki, ‑Kama makönö pätawöö! Hi töpö na nii tä totoaköheö!‑ ĩ na Jesus a kuu hö̃töoma.
Ĩ na Jesus a kuu hö̃töoö ha, ‑Hö. 5 ĩsa sama ãi po sisa kule. 2 salaka sama kö po naia päta kule. “Ki hamö sitipa na nii ma tä nakatatöö!” ĩ na wa pi kuu kule? Hi töpö satehe epö kutenö, sama töpö iama mai kitä pi kuu mai‑ ĩ na töpö kuuma.
14Töpö satehe epii, 5.000 wano töpö, suö töpö, ulu töpö, ĩ na töpö kui töpö kuo sototoma. Ĩ töpö sateheo opama maaki, Jesus anö ĩ töpö ösö potepamani pia salo, kama hai ĩ 12 töpö simöa nö, ‑Hi ma töpö pewö sokamakö nököö! Ki ha ai töpö satehei, 50 ma töpö loa sokatamaki, ki ha ai 50 ma töpö loa sokatamaki, ki ha ai 50 ma töpö loa sokatamaki, ĩ na ma töpö pewö loa soka thatamakö nököö!‑ ĩ na Jesus anö kama hai ĩ töpö noa thama.
15Ĩ na Jesus anö töpö noa thaö ha, ‑Awai‑ töpö kuu nö, töpö pewö loa soka hanoa soatamaköma.
16Ĩ töpö pewö loa sokatamakö nö, Jesus anö ĩ 5 ĩsa ãi, polakapi salaka kökö, ĩ na tä täa thalö nö, hi tä hẽtu hamö a mamo teteiki nö, ĩ nii tä wai na, ‑Aitaköö! Teusö wanö hi nii wa tä wai totopi keö!‑ ĩ na Jesus a kuuma. Ĩ na a kuu nö, ĩsa ãi, salaka kökö, ĩ na kilii kökö nakasima soatama. Kökö nakasia soatalalö nö, kama hai ĩ 12 töpö na ĩ kökö pewö totokö nö, ‑Hi töpö pewö na ĩsa ãi, salaka kökö, ĩ na tä totoa thaköö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
17Ĩ na tä totoa thaki ha, töpö ösö pewö potehepalo nö, töpö pewö pötösoma. Töpö pewö pötöa waikilasoö ha, 12 kökö wöö na ĩsa ãi nakasi, salaka kö nakasi, ĩ na tä see titia thaköma, ĩ wöö kökö pewö lahoa totiköma.
‑Teusö anö sanöma samakö na wa simönö noai ĩ wa‑
Mateus 16.13-19; Marcos 8.27-29
18Ĩ na tä kua tä, sami ipii Teusö a na Jesus a hapalo tä, Jesus a kai a hua sinomo wi ĩ töpö waloköma. Töpö waloki ha, Jesus aiki, ‑“Jesus a hai, ĩ witi a?” ai töpö kuu ha, wi na ai töpö kuu hö̃töoö? Kamisa na wi na töpö pi kuu kule?‑ ĩ na a kuuma.
19Ĩ na a kuu ha, ‑“João Pasisöta a nomaso noai, ĩ Jesus a nömö hãtowö” ĩ na ai töpö kuu thaliö! Ai töpö aiki hö̃töwö, “Elias a pata kuo noai, ĩ Jesus a nömö hãtowö” ĩ na ai töpö kuu. Ai töpö aiki, “Sutu ha Teusö a kai wäsä sinomo noai, ĩ ai tä temöa konaso noai, Jesus a hai, ĩ ai tä” ĩ na ai töpö kuu pasioö‑ ĩ na Jesus a hai ĩ 12 töpö kuuma.
20Ĩ na töpö kuu ha, ‑Kamakö hai kini? Wi na makö kuu?‑ Jesus a kuu ha, Pedro aiki, ‑Teusö anö wa kaikanapalö noai, ĩ Cristo wa hilo wi, ĩ wa sai totiwö‑ ĩ na a kuuma.
21Ĩ na Pedro a kuu ha, ‑Pedro a kuuhe, ai töpö na ĩ ta wäsä tihöö!‑ ĩ na Jesus anö töpö noa thama.
Jesus a säpa pialai, ĩ ta wäsä noai ĩ ta
Mateus 16.20-28; Marcos 8.31–9.1
22Ĩ na Jesus anö töpö noa thaa nö, ‑Sanöma sa kupaso noai, ĩ sa pea apa wi tä kupaso kitä. Pata töpö, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö, Moisés a kai wäsä sinomo wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpönö sa hosali pia salo. Sa hosalö nö, sa säpamani kitä. Sa säpamani kitä maaki, ai tä mumi, ai tä mumi, ĩ ai tä hena tä sa temöa konaso kitä‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Jesus a na wa nokapalo pi topa tä, ĩ na wa kuapöö!
23Ĩ na Jesus a kuu nö, ĩ töpö pewö na, ‑Kamisa na wa nokapalo pi topa tä, “Jesus anö sa simöa wi ĩ sa tä pii mi” ĩ na a pi kuu tihöö! “Kama sa pi saimo nö, sa kua pi topa päo wi, ĩ sa tä pii mi” ĩ na wa pi kuupö. “Sa puko pi topa kule maaki, ‘Ĩ na wa kua maikiö!’ ĩ na Teusö anö sa noa thaö ha, ‘Awai’ sa kuu hö̃töo kitä” ĩ na a pi kuu totioö! “Jesus a na sa noka tä, ai töpönö hii ti pakalai ti ha sa peama pi topa kitä maaki, sa noka satia apa kitä” ĩ na a pi kuu totioö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
24Ĩ na a kuu nö, ‑“Jesus sa kai a hini wani ipö saiö! Sa pea matimöö!” wa pi kuu kuköma, waiha wa pea totio kitä. Ĩ na tä kua tä, “Huki sa pea kitä maaki, Jesus sa hini pi topa satia apa kitäö!” wa pi kuu kuköma, waiha wa pea mai kitä. Wa pi topapalo soatio kitä‑ ĩ na Jesus a kuuma. 25Ĩ na a kuu nö, ‑Hi tä uli pewö hamö wani tökö kupai, ĩ wani wa tökö pewö tälöma maaki, wani wa tökö pewö tälö nö, wa nomasoö. Wa nomano nö, töpö pea mapo mai, ĩ tä uli ha wa õsi hulolö nö, wa pea soatioö. Ĩ na wa kuaö ha, “Aitaköö!” ĩ na wa kuu kitä ta o? 26Ai töpö na, “Jesus sa thapo wi ĩ sa” ĩ na wa kuu kili tä, “Jesus sa kai hini pi topa wi ĩ sa” ĩ na wa kuu kili tä, sanöma sa kupaso noai, kawa na, “Ipa wa” ĩ na sa kuu kili hö̃töo kitä. Waiha kamisa, ipa hao a, kama hai ĩ ãju töpö, ĩ na samakö kui samakö toita apii samakö wakala apii samakö huu kõo tä, kawa na, “Hapo. Ipa wa kutenö, hapo” ĩ na sa kuu kili hö̃töo kitä‑ ĩ na Jesus a kuuma.
27Ĩ na a kuu nö, ‑“Teusö anö sanöma makö simöa totio kitä. Kamakö kule, ĩ ai polakapi makö noma paio mai ha, pe epii Teusö a simöo totio wi, ĩ ma tä tapa kuki kitä” ĩ na kamakö na sa kuu totia kule‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Jesus a aipöa apöpalo nö, Moisés, Elias, ĩ na kilii töpö na a noimo noai ĩ ta
28Ĩ na tä kua tä, 3 tökö mumi matalo nö, Teusö a na Jesus a hapalo pia salo, maa makö na Pedro a, João a, Tiago a, ĩ na töpö kui töpö kai hemopaso lasoma. 29Töpö hemopalolö nö, Teusö a na Jesus a hapaloti pa, a aipöa apöpasoma. Pili a moikömö aipöa apöpasoö, kama hai ĩ haloi ösö ausia totia apöpalo nö, ösö wakala apöpasoö, ĩ na tä kuama.
30Ĩ na tä kua tä, ai polakapi sanöma töpö waloa haiki nö, Jesus a na töpö hapaloma. Ĩ töpö hapalo pole, Moisés a pata, Elias a pata, ĩ na töpö kui ĩ töpö kuoma.
31Ĩ töpö na wakala tä pata hokoloköma. Jesus a na ĩ töpö hapalo nö, Jetusalẽi tä uli ha a säpa piale, ĩ ta katehama. ‑“Ai töpönö Jesus a säpalöpököö!” ĩ na Teusö a pi kuu waikioma kutenö, wa säpali kitä‑ ĩ na ĩ töpö kutima.
32Töpö hapaloti tä, Pedro a, João a, Tiago a, ĩ na töpö kui töpö mio pasitioma. Töpö mitioma, töpö naa kõa soatalo nö, Jesus a wakala apii ĩ a, Jesus a kotö ha ai polakapi töpö öpapalo pole ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö talalöma.
33Ĩ na tä kua tä, Jesus a na ĩ töpö öpa sätäle, ĩ töpö öpa sokahapalo kõa tä, Jesus a na Pedro a hapaloma. A hapalo nö, ‑Pata! Hisa ha samakö kua nö tole. Au sai sama pakita thaki, Moisés a hai ĩ ai sai sama pakita thaki, Elias a hai ĩ ai sai sama pakita thaki, ĩ na sai kökö kui sama kö sai thakö nököö!‑ ĩ na Pedro a hapalo pi moti ipö salo, ĩ na a kuuma.
34Ĩ na Pedro a kuu tä, töpö öpale, ĩ ha ilasi tä pata kea totia soatakö solöma. Tä pata kea totiki ha, Pedro a, João a, Tiago a, ĩ na kilii töpö kilia apösoma.
35Ĩ na tä kua soala tä, ilasi tä mötali ha töpö öpa soala tä, ilasi tä mötali ha ta hapalo nö, ‑Mi a öpale, ipa ulu sa saia asalö noai ĩ a. Ipa ulu a hini totioheö!‑ ĩ na ta pata kuuma. 36Ĩ na ta pata kuuma, Jesus a na ai polakapi töpö noimotihe, ĩ töpö maa soataköma, sami ipii Jesus a taa sisama. Pedro a, João a, Tiago a, ĩ na töpö kui töpönö Jesus a tapa sisa noai, ĩ tä aipöo opama maaki, ĩ tä, ai töpö na ĩ ta wäsä maama.
Ulu tä saliama sinomo noai, Jesus anö ĩ sai tä hosa konö noai ĩ ta
Mateus 17.14-20; Marcos 9.14-29
37Ĩ ai tä hena tä, maa makö na ĩ töpö timöa kopasoö, Jesus a na ai töpö satehe epii töpö waloa hö̃töki, ĩ na tä kuama. 38Töpö walo pole, lope epii Jesus a na ĩ ai tä hapalo nö, ‑Pata tä! “Ipa ulu wa wai möö mi salo” ĩ na kawa na sa kuu kuleö! Sami ipii ipa ulu a kua sisaöö! 39Sai tänö ipa ulu a namo wai keköma, a lalupalo opa soata nö, ipa wai säsäpatii. Ĩ na tä kua tä, ipa wai hinana soapasoö, a kaupö mosi pata posakatii, ĩ na sai tänö ipa ulu a wai thama sinomotii. Sai tä huu koonö mi kutenö, ipa wai hamiapama totio sinomotii‑ ĩ na pö̃ a lalupalo pola nö, ĩ na a kuuma.
40Ĩ na a kuu nö, ‑Kawa kai a hua sinomo wi ĩ töpö na, “Sai tä wani hosalöheö!” sa kuu kipii maaki, tä wani hosapa taö maa thai‑ ĩ na a kuuma.
41Ĩ na a kuu ha, ĩ töpö na Jesus aiki, ‑“Jesus a lotete epö” ĩ na makö pi kuti mi sai. Makö tomöpo mi ipii ĩ makö. Satehe epii tä inama ha kamakö na sa kuo naitio aköna, “Jesus a lotete hãto mai kitä” makö pi kuu satimo opa pi‑ ĩ na Jesus a kuuma. Ĩ na a kuu nö, ‑Au ulu a hilapasoö!‑ ĩ na a kuuma.
42Ĩ na Jesus a kuu ha, kama ulu a wai hilakö solöma. Jesus a na a kai walo pia tä, masita tä ha sai tänö a wai säsäpamakö nö, a wai polemoma isi wanihipama. A wai polemoma apaö ha, ‑A kuo tihöö!‑ ĩ na Jesus anö sai tä noa thaa soatama. Sai tä noa thaa nö, ulu tä toa kõo soatamanö nö, pö̃ a na ulu tä totoa kõo soataköma.
43Jesus anö ĩ ulu a wai ononoa kopali ha, ‑Teusö a lotete epö nö kili sai‑ ĩ na ĩ töpö pewö pi kuuma.
‑Ai töpönö sa säpali pia salo‑ Jesus a kuu kõo wi ĩ ta
Mateus 17.22-23; Marcos 9.30-32
‑Jesus anö tä aipöama apatiwö‑ ĩ na töpö pewö kupalo opati tä, kama kai a hua sinomoti noai, ĩ töpö na Jesus aiki, 44‑Sa kuu piale, ĩ tä na pö pi motöo hãto tihöö!‑ ĩ na a kuu nö, ‑Sanöma sa kupaso noai, ai töpönö ĩ sa namo simöki kitä‑ ĩ na a kuuma. 45Ĩ na a kuu kule maaki, kama ai töpönö ĩ ta hini totio maama. ‑Huki ĩ töpönö ĩ ta hini totio paio maapöö!‑ ĩ na Teusö a pi kuu salo, ĩ töpönö ĩ ta hini totio maama. Ta hini totio maama maaki, ‑Wi na ta kua totia kule taka?‑ Jesus a na ĩ na ĩ töpö kuu kili ipama.
Pata wa kupo pi topa tä, ĩ na wa kuaö!
46Ĩ na tä kua tä, Jesus a kai a hua sinomo wi ĩ töpö aiki, ‑Kamakö kule ha, ĩ witi pili a hai ĩ pata tä sai?‑ ĩ na töpö kuu nö, töpö noa thasoma.
47Ĩ na töpö noa thasoö ha, ĩ töpö pi kuu pole, Jesus anö ĩ tä taö öpa salo, ai ulu tä tälö nö, kama kotö ha a wai öpamanö nö, 48kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö na, ‑Kawanö sa thapo kutenö, hi ulu tä wai kui na, ĩ na tä wai kui wa tä tälö nö, wa wai pasilipo kuköma, kawanö sa pasilipo hö̃töoö. Sa pasilipoö ha, ipa hao anö sa simönipili, ĩ ipa hao wa pasilipa hö̃töoö. “Pata sa mai kitä. Ulu sa pätawö” ĩ na ai wa pi kuu pole, ĩ wa hai, ĩ pata wa totiwö‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Ai tänö makö wanipo mai, ĩ a hai, ĩ kama makö pewö hö̃töwö
49Ĩ na tä kua tä, Jesus a na João aiki, ‑Pata täö! Ki hamö ai tänö sai töpö noa thaa nö, “Jesus sa thapo kutenö, ‘Pö hua kononöö!’ ĩ na makö noa thaa kuleö!” ĩ na a kuu nö, sai töpö sasua koni kipii. Önö kutenö, kamakö na a nokapalo mai, ĩ a pasi kutenö, “Sai töpö noa thaa tihöö!” ĩ na kamisamakönö ma noa wani thaa kipiö!‑ ĩ na João a kuuma.
50Ĩ na João a kuu ha, João a, ai töpönö Jesus a kai a hua naio sinomo wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö na Jesus aiki, ‑“Sai töpö noa thaa tihöö!” ĩ na makö kuu maiki. Ai tänö makö wanipo mai, ĩ a hai, ĩ kama makö pewö hö̃töwö‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Samatia tili töpönö Jesus a täa wanio opa noai ĩ ta
51Ĩ na tä kua tä, hi tä hẽtu hamö Jesus a konasolö pia manu kule, ‑Jetusalẽi tä uli ha sa huu kõo totiolököö!‑ ĩ na Jesus a kuuma. 52Ĩ na a kuu nö, ai töpö simöa toleha kõo somanöma. Ĩ töpö simöa toleha konö noai, ĩ töpö hulolö nö, Samatia tä uli ha ai sai pö hö̃kököi sai pö kulati, ĩ sai pö ha töpö waloikitö nö, Jesus a kuköpö a sai taepalama.
53Ĩ a sai tae kulai maaki, ‑Jetusalẽi tä uli ha Jesus a huu pi topa apa kuleö!‑ ĩ na ĩ samatia tili töpö pi kuu salo, ‑Pälaö! “Hisa ha Jesus a pökö kuopököö!” samakö kuu mai kitäö!‑ ĩ na töpö kuuma.
54Ĩ na töpö kuu ha, Tiago a, João a, ĩ na kilii, Jesus a kai a hua sinomo wi, ĩ töpö aiki, ‑Jesus Kaikana ai. Hi tä hẽtu ha koa taka pata hili kule, ĩ sama taka pata simöpalö nö, hi sama töpö ĩsimanöpö?‑ ĩ na töpö kuuma.
55Ĩ na töpö kuu ha, Jesus a öpa nomöhöa soatalo nö, ‑Ĩ na pö kuu tihöö! Makö pi kuu totia maneö! 56Sanöma töpö sälalöpö tä na, sanöma sa kupaso noai ĩ sa huu maama. Sanöma sa töpö noama totiopö tä na sa huu sisama‑ ĩ na Jesus a kuuma. Ĩ na a kuu nö, thapi hamö ai sai pö kulati, ĩ hamö kama hai ĩ töpö kai hua soatasolöma.
Jesus a na wa noka pi topa totio kitä?
57Piliso hamö Jesus anö kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö kai huti pamö, Jesus a na ai tä aiki, ‑Wa huu hätäpoti pamö kawa na sa nokapalo pi topa naia kuleö!‑ ĩ na a kuuma.
58Ĩ na a kuu ha, Jesus aiki hö̃töwö, ‑Haposa kökö kuta wi ĩ tä kua, salo pö katä wi ĩ kökö sapuku kua, ĩ na tä kua kule maaki, sanöma sa kupaso noai, ĩ sa kuta wi, ĩ a sai kua pasia mi‑ ĩ na a kuuma.
59Ĩ na Jesus a kuu nö, ai tä na, ‑Kamisa na a nokapaloö!‑ ĩ na a kuu kule maaki, ‑Ipa hao a nomasoö ha, ipa sa patilia paiki pia salo‑ ĩ na a kuuma.
60Ĩ na a kuu ha, Jesus aiki, ‑Nomawö töpö kui na, ĩ na töpö kui, ĩ töpönö nomawö tä patilia haia pasiköpöö! Kawa huu pasio kuköma, sanöma töpö na Teusö a kaikanamo wi ĩ wa ta wäsä kuköpököö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
61Ĩ na Jesus a kuu ha, ai tä aiki, ‑Kawa na sa nokapaso kitä kutenö, ipa ai töpö na sa hapalo paita tasoköö!‑ ĩ na a kuu ha, 62‑Kamisa na wa nokapalo kuköma, kamisa na wa kalipaloti pamö wa sapapo kõo pi topa kua hö̃töo kõköma, Teusö na wa kalipalo makokopo mai kitä. Sanöma töpö na Teusö a kaikanamo wi, kawanö ĩ wa ta wäsä tomöpo mai kitä‑ ĩ na Jesus a kuuma.
10Jesus anö 70 töpö simönö noai ĩ ta
1Ĩ na tä kua tä, Jesus anö ai töpö satehe epii, 70 töpö kui töpö sailö nö, töpö simönöma. Sai a pewö pata hamö a huu hätäpo piale hamö, ĩ hamö ai töpö sai pö ha ai polakapi töpö simöni, ai töpö sai pö ha ai polakapi töpö simöni, ai töpö sai pö ha ai polakapi töpö simöni, ĩ na Jesus anö ĩ töpö pewö simöa toleha thaa somaköma. 2Töpö simönö nö, ‑Hikali a hamö nii tä pata kua apa kule maaki, ĩ tä nii täa wi ĩ töpö polakapi ipö. Ĩ töpö polakapi kui na, ĩ na Teusö ta wäsä wi, ĩ na ĩ töpö polakapi kuö hö̃töa kule. Teusö ta hini pi topa apa wi ĩ töpö satehe epii maaki, ĩ töpö na Teusö ta wäsä wi ĩ töpö satehe maa saile. Önö kutenö, pata tänö töpö kalipalama pi topa wi, ĩ a pata na, “Wa töpö kalipalama wi ĩ ai töpö simöa haitalöö!” ĩ na pö kuu! 3Kama pö hulolöö! Oweha kökö na öla kökö waitili kui na, ĩ na ai sanöma töpö na kamisanö makö simöa wi, kamakö na ĩ töpö noi mai kitä maaki, ĩ töpö na makö simöa kule. 4Makö huulö pamö, solai a, sitipa pi, ami halo wi ĩ tökö, ĩ na tökö kui tökö täa hãtoolö tihöö! Piliso hamö ai töpö huu läa tä, ĩ ma töpö huama opimo maikiö! 5Makö hama huu salo, sai a na makö lisitalo nö, ĩ sai a na töpö kule ĩ töpö na, “Teusö anö makö pi topapalama apapöö!” ĩ na makö kuu soataloö! 6Ĩ na makö kuu ha, ĩ sai a na töpö kule, ĩ töpönö ai töpö pi topapalama apati kutenö, Teusö anö ĩ töpö pi topapalama apa kitä. Ĩ na tä kua tä, ĩ töpönö ai töpö pi topapalama mi ha, “Teusö anö makö pi topapalama apapöö!” wa kuu kule maaki, Teusö anö ĩ töpö pi topapalama mai kitä. 7Ĩ a sai na makö lisitaso noai, ĩ ha pö kua soataikiö! Ai sai a ha pö kuo hätäpo tihöö! Ĩ a sai ha makö kuo somata noai, ĩ a sai ha makö kuiki nö, ĩ töpö hai ĩ nii tä na makö iatalotipököö! Kalipalo wi ĩ tä noa täa thama wi na, ĩ na Teusö a na makö kalipalo wi ĩ makö kutenö, ĩ nii tä na makö ösö poteheapaloti wi, ĩ kamakö hai ĩ noa tä hö̃töwö.
8Ai töpö sai pö pata na makö lisipasoö ha, kama töpö aiki, “Hisa ha pö kuikiö!” ĩ na töpö kuu ha, kamakö na ĩ töpönö nii tä totoki wi ĩ tä oalöö! 9Ĩ töpö sai pö ha töpö salia apa wi töpö kule, ĩ töpö toa komanöö! Ĩ töpö sai pö ha töpö kule, ĩ töpö pewö na, “Teusö anö sanöma makö pewö simöa totio piale, ĩ tä kua kuleö!” ĩ na pö kuu totiataloö!
10Ĩ na tä kua tä, ai töpö sai pö pata ha makö lisipasoma, ĩ ha kama töpö aiki, “Hisa ha pö kuikiö!” töpö kuu mi ha, ĩ töpö sai pö pewö sika hamö makö huti nö, lope epii makö hapalo nö, 11“Kamisamakö na makö noimo mi ipö kutenö, kamakö sai pö hamö samakö huti nö, pili samakö ami na masita tä kopeke sälähäle, ĩ sama tä hosa pia kuleö! Sama tä hosa piale, ĩ ma tä taa nö, ‘Teusö anö makö peama hö̃töo kitäö!’ ĩ na makö pi kuupöö! ‘Teusö anö sanöma makö pewö simöa totio piale, ĩ tä kua waikio pia kuleö!’ ĩ na makö pi kuu totiopököö!” ĩ na makö kuu hätäpo totihoö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
12Ĩ na Jesus a kuu nö, ‑“Sanöma töpönö wanisala tä thaa noai, ĩ tä noa na waiha Teusö anö ĩ töpö pewö peama kitä. Sutu ha sotoma tili töpönö wanisala tä thatala apati noai, Teusö anö ĩ töpö peama kitä maaki, huki ai töpönö Teusö a kai hini wani ipö salo, kamakö na töpö noimo pasio mi ipii, pe epii Teusö anö ĩ töpö peama satia apa kitäö!” ĩ na sa kuu kuleö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Ai töpönö Teusö a kai hini wani ipii ĩ töpö
13Ĩ na Jesus a kuu nö, ‑Kotasĩ tili pö! Makö pepalo opa kuki kitäö! Petösaita tili pö. Makö pepalo opa naiki kitäö! Kamakö sai pö ha sa kua tä, sa tä aipöama kuapili na, ĩ na situ tili töpö, sitõ tili töpö, ĩ na töpö kui töpö sai pö ha sa kutia tä, ĩ na sa tä aipöama thama hö̃töoma aköna, “Wanisala sa tä thatala apati noai, ĩ sa tä hosa pi topa kuleö!” ĩ na ĩ töpö kuu waikio noa kipi. Ĩ töpönö wanisala tä thaa noai, ĩ tä na töpö pi honipo opa salo, haloi ösö sĩti ipii ösö na töpö haloiki nö, töpö lotiki nö, senoma tänö kama töpö huluko noa kipi. 14Waiha Teusö anö töpö peama tä, situ tili töpö, sitõ tili töpö, ĩ na töpö kui töpö peama kitä maaki, kamakö peama satia apa kitäö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
15Ĩ na a kuu nö, ‑Kapahanaũ tili pö. Kamakö aiki, “Hi tä hẽtu hamö Teusö a kulali, ĩ hamö makö hua konasolö kitäö!” ĩ na makö pi kuu kule maaki, hi tä komo ha töpö pepalo opa sinomoti wi, ĩ hamö Teusö anö makö kemaki kitäö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
16Ĩ na a kuu nö, kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö na, ‑Ai töpönö makö a hini wi ĩ töpönö sa hini hö̃töo wi ĩ töpö hö̃töwö. Makö kai peama apa wi, ĩ töpönö sa kai peama apa hö̃töo wi ĩ töpö hö̃töwö. Sa kai peama wi ĩ töpönö Teusö a kai peama hö̃töo wi ĩ töpö. Teusö anö sa simöpalö noai, ĩ töpönö ĩ a kai hini wanio opa kitä‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Jesus anö 70 töpö simönö noai ĩ töpö waloa kõkö noai ĩ ta
17Ĩ na tä kua tä, Jesus anö ĩ 70 töpö simönö noai, ĩ töpö pi mönaha apii töpö waloa koiki nö, Jesus a na, ‑Jesus a pata! Jesus wanö samakö simönöma kutenö, sai sama töpö noa thaa nö, ĩ sai sama töpö sasupatima. Ĩ na sai sama töpö sasupaö ha, ĩ sai töpönö samakö a hini nö, töpö tokö soatioma‑ ĩ na töpö kuuma.
18Ĩ na töpö kuu ha, ‑Awai. Ĩ sa tä taa kipili. Lope epii tä pata sami samimo kua wi na, ĩ na hi tä hẽtu hamö lope epii Sai tä sai pata kea kulasopili, ĩ sa tä taa hö̃töo kipili‑ ĩ na Jesus a kuu nö, 19‑Kamisanö makö lotetea waikipamanöma kutenö, olö kökö, sui tä, ĩ na kilii tökö wasu upii ma tökö katätäli kitä maaki, ĩ tökö nini mai kitä. Olö kökö, sui tä, ĩ tä wasu kui na, ĩ na makö wanipo wi ĩ na ĩ tä wasu kuö hö̃töwö. Makö wanipo opa wi ĩ Sai tä sai patanö makö thama tai mi ipö kitä. Ĩ ma utitipamani kitä. 20Ĩ na makö kua kitä maaki, sai ma töpö noa thaö ha, ĩ töpö toköso wi, ĩ tä na pö pi mönaha sisa tihöö! Hi tä hẽtu hamö Teusö a kulali, ĩ anö makö täapa kõo läo pia salo, makö hilo wi ĩ tä sãöka waikikö noai, ĩ tä na pö pi mönaha totikiö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Pö̃ a na Jesus aiki, ‑Aitaköö!‑ a kuu wi ĩ ta
21Ĩ na Jesus a kuu noai, ĩ tökö soatawö, Teusö a õsi kua tolele, ĩ anö Jesus a pi mönahapalama apama. A pi mönahapalama apaö ha, Jesus aiki, ‑Hapa. Hi tä hẽtu hamö töpö kupoli ĩ töpö, hi masita tä uli ha töpö kule ĩ töpö, ĩ na töpö kui wa töpö pewö simöa wi ĩ wa. Ai töpö pi tao opale ĩ töpö, ai töpönö tä taö öpa asa wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö na wa tä möma maa noai, ulu töpö kui na ĩ na töpö kui, ĩ töpö na ĩ wa tä möma asama. Kawa aiki, “Ĩ na sa töpö thama pi topa apa kutenö, ĩ na sa töpö thama kitäö!” ĩ na wa pi kuu salo, ĩ na wa töpö thamatima. Önö kutenö, “Aitaköö! Kawa na sa pi mönaha apa kuleö!” ĩ na sa kuu kuleö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
22Ĩ na a kuu nö, ‑Ipa hao anö kamisa na tä pewö totoköma. Ai sanöma wanö pelupö sa taö pasio mai kitä. Ipa hao anö sa taö öpa sisaö. Ai sanöma wanö ipa hao wa taö mai kitä. Pelupö sanö ĩ sa taö sisaö. Pelupö sanö ai sanöma makö na ipa hao sa möma pi topa wi ĩ makönö ipa hao ma taö naio asa kitä‑ ĩ na Jesus a kuuma.
23Ĩ na a kuu nö, ai töpö sömöka taa kotöa mai ha, kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö na a hapalo nö, ‑Ma tä tapa pole, ai töpönö ĩ tä tapa naio wi, ĩ töpö pi mönahapalo opa kitä. 24“Teusö a kai wäsä sinomo noai ĩ töpö, kaikana töpö, ĩ na kilii töpönö, ma tä tapa pole, ĩ tä tapa pi topa apama maaki, tä tapa maama. Ma ta hini asa pole, ĩ töpönö ĩ ta hini pi topa apama maaki, ĩ ta hini pasio maama” ĩ na sa kuu kule‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Samatia tili tä kua noai ĩ ta
25Ĩ na tä kua tä, Moisés a kai wäsä sinomoti wi, ĩ anö Jesus a wapa pia salo, a öpaiki nö, ‑Wi na sa kua nö, sa õsi palimipasopökö?‑ ĩ na Jesus a na ĩ na a kuuma.
26Ĩ na a kuu ha, ‑Wi na Moisés a kai sãökama kuu? Moisés a kai sãöka noai, ĩ tä na wi na wa pi kuu kule?‑ ĩ na Jesus a kuu hö̃töoma.
27Ĩ na Jesus a kuu ha, ‑“Teusö pata wa tä pii totio opatipököö! Ĩ a pata na wa pi kua totio opatipököö! Pe epii Teusö wa pii totio opapököö! Teusö a na wa pi tapomo sinomoti nö, a pii sinomoö! Ĩ na tä kua tä, kama wa pii sapamo kua kõo wi na, ĩ na au wa töpö pii kua naioö!” ĩ na Moisés a kai sãökama kuu‑ ĩ na Moisés a kai wäsä sinomo wi, ĩ na ĩ a kuuma.
28Ĩ na a kuu ha, Jesus aiki, ‑Awai. Wa hapalo makoka hö̃töo ke. Ĩ na wa kuuhe na, ĩ na wa kua nö, wa õsi palimia hö̃töpaso kitä‑ ĩ na Jesus a kuuma.
29Ĩ na Jesus a kuu ha, ‑Hi Moisés a kai wäsä sinomo wi, ĩ a totiatalo waikia kuleö!‑ ĩ na Jesus a pi thama pi topa salo, Jesus a na a hapalo kõo nö, ‑“Au töpö pii totihoö!” ĩ na Moisés anö ĩ na töpö noa thama. “Au tä” tä kuu wi, ĩ witi pili a pasiwö? Ipa tä aiki, ĩ witi a pasiwö?‑ ĩ na a kuuma.
30Ĩ na a kuu noai, Jesus anö ĩ ta wäsäma. Ta wäsä nö, ‑Pi naka‑ Jesus a kuu nö, ‑Jetusalẽi tä uli na ai tä husolo nö, Jetikó tä uli hamö a hulasolöma. A huulö tä, töpö thomömo sinomo wi, ĩ töpö waloa läiki nö, a huu pole, ĩ a namo keiki nö, kama hai ĩ wani tä täalalö nö, kama hai ĩ haloi ösö hasulö nö, a sälalöma. A sälalö nö, a moni wani säpalö nö, a aulu wani paa takölö nö, wani tökö kai hua kõo soatasolöma. 31Ĩ töpö hua kõa waikilasolö noai ha, a aulu wani paa soatia tä, Teusö a täpä sinomo wi, ĩ a waloiki nö, a aulu wani paa talalö nö, a hanoa kõköma. 32A hanoa kõkö noai ha, Teusömo wi a sai ha lepii tili tä kalipalo sinomo noai, ĩ a waloa nömöiki nö, a aulu wani paa talalö nö, a hanoa nömököma. 33A hanoa nömökö noai ha, samatia tili tä hasuo tä, a aulu wani paa talalö nö, a wani aulu upii, ĩ a wani na a pi honipo opama. Ĩ samatia tili tä hai, ĩ tiko tä maaki, a wani aulu upii, ĩ a wani na ĩ samatia tili tä pi honipo opa nö, 34a waloa hö̃köa totiki nö, a sä noai, ĩ tä uno pewö hönöma soatama. Tuu tapui tuu, tuu wasui tuu, ĩ na tuu kui tuunö a wani hönöma totipalöma. A hönöma totipalö nö, kama hai ĩ hiima na a tikimakö nö, hama töpö kuta wi a sai na a kai hua soatasolöma. Ĩ a sai na a kai waloikitö nö, a kai kuiki nö, a wani aulu upii, a wani nö läa totio kõo tasoma.
35Ĩ tä hena tä, ĩ a sai thapo wi ĩ a na ĩ samatia tili tänö noa tä totokö nö, polakapi sitipa kökö totokö nö, “A wani aulu upii, kawanö ĩ wa wani nö läa totio haioö! Wa wani nö läa totio haioma ha, waiha sa waloa koiki nö, au ai noa sa tä totoa hö̃töki kitäö!” ĩ na samatia tili tä kuuma‑ ĩ na Jesus anö ta wäsä nö, ĩ na a kuuma.
36Ĩ na ta wäsä nö, Moisés a kai wäsä sinomo wi, ĩ a na, ‑A aulu wani patio pamö, ĩ hamö 3 töpö hasukö noai, ĩ töpö pewö na “Ipa töpö kui ĩ töpö” ĩ na a aulu wani kuu kitä ta o?‑ ĩ na Jesus a kuu ha, 37‑Tiko tänö a aulu wani totiapala asa noai, ĩ a na, “Ipa tä” ĩ na a aulu wani kuu sisa kitä‑ ĩ na Moisés a kai wäsä sinomo wi, ĩ na ĩ a kuuma. Ĩ na a kuu ha, ‑Wa hua kononö nö, samatia tili tänö a aulu wani totiapala asa noai, ĩ a uöma totihoö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Maria a, Marta a, ĩ na töpö kui töpö na Jesus a noimo noai ĩ ta
38Ĩ na tä kua tä, Jesus anö töpö kai hua kononö nö, sai pö kulati ha, ĩ ha töpö kai taa soata lasoma. Töpö kai taa soata lasoö ha, suö tä hai, ĩ Marta a hilo wi, ĩ aiki, ‑Ipa sai a na a kua paikiö!‑ ĩ na Jesus a na a kuu ha, ĩ a sai na Jesus a kua soataköma. 39Ĩ a sai na a kua tä, a lotile, ĩ tä kotö ha Marta a hai ĩ poose Maria a lotiki nö, Jesus a hapalo hinitima.
40Marta a õsi sieheli ipii, nii tä na a kalipalo opa pasitioma. A kalipalo opa pasitia kutenö, Jesus a na a ekuiki nö, ‑Jesus a pata ai! “Sami pepala a kalipalo sisa kuleö!” wa pi kuu maapa wi. “Au hepala a na a kalipalo naioö!” wa kuu mi salo‑ ĩ na Jesus a na, ĩ na Marta a kuuma.
41Ĩ na Marta a kuu ha, ‑Marta ai. Wa õsi sieheli ipii, wa kalipalotii, wa pi honipo opaö, ĩ na wa kuati saile ta. 42Ĩ na a kua tihöö! Maria anö sa kai hinipole, ĩ tä topa satia apa asa alu kule. Maria anö sa kai hiniti wi, ai tänö ĩ tä mapama mai kitä‑ ĩ na Jesus a pata kuuma.
11Teusö a na wa hapalo tä, ĩ na wa kuu
1Ĩ na tä kua tä, Jesus a hulolö nö, Teusö a na a hapaloma. A hapalo matasoö ha, kama kai a hua sinomo wi, ĩ ai tä aiki, ‑Pata. João a kai a hua sinomo wi, Teusö a na ĩ töpö hapalo makoka pi topa tä, João anö ĩ töpö pi hatuka thamanö noai na, ĩ na kawanö samakö pi hatuka thaa hö̃tömanöö! Teusö a na samakö hapalo makoka pi topa apa kuleö!‑ ĩ na a kuuma.
2Ĩ na a kuu ha, Jesus aiki, ‑Teusö a na makö hapalo nö, pi na makö kuupö:
“Hapa. Sanöma samakö pewö aiki, ‘Teusö a hilo wi ĩ a pata totiatalo opa asawöö!’ ĩ na samakö pewö pi kuupöö!
Teusö ai. Kawanö samakö simöa totio wi, ĩ tä waloa haitamaköö!
3Ĩ tä wakala pewö hamö nii wa tä totoma wi, huki ĩ tä totopa.
4Kamisamakö na ai töpönö wanisala tä thaa pole, ĩ tä noa na samakö hĩso hö̃töla tä kuno mai, samakö hĩso wi, ĩ tä maa soa pätasoö. Ai töpö na kamisamakönö hĩso wi ĩ sama tä mapamanö nö, ĩ na samakö kuati kutenö, wanisala sama tä thaa wi, ĩ tä na a hĩso mapaloö!
Sai tä sai patanö samakö wapa kutenö, wanisala sama tä thaa wi, ĩ tä na samakö noamaö!”
ĩ na Teusö a na makö hapalo pi topa salo, ĩ na pö kuu!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
5-6Ĩ na Jesus a kuu nö, kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö na, ‑Mötali tä mumi ha au sai a na au ai noi tä waloa haluiki nö, “Ipa ai. Huki ipa ai noi tä hama talaso keö! Polakapi ĩsa wa ãi pita mi salo. Ipa nii tä maa saileö!” ĩ na a kuu ha, 7“Pälaö! Sa naka halu tihöö! Ipa thaka taka laa lotota apa, ipa ulu sa kökö kai pilitia, ĩ na sa kua saileö! Sa hoköpo wani ipö saiö!” au noimo tä sai na ĩ na wa kuu kitä ta o? 8Ma. Ĩ na wa kuu mai kitä. “Au noi tänö ĩsa ãi naka pole, ĩ wa tä hini wani maaki, a nako opati ha, wa hoköa hö̃töpaso kitä” ĩ na sa kuu kule. 9Teusö anö makö peama hö̃töo kitäö! Önö kutenö, kamakö na ĩ na sa kuu kule: “Teusö a na wa tä nakati ha, wa tä täli kitä. Wa tä tae totitioö ha, wa tä talali kitä. Thaka taka laa kule maaki, ‘Sa lisipokö o!’ ĩ na wa ku upaö ha, Teusö anö ĩ taka hãkoa hö̃töpali kitä” ĩ na sa kuu kule. 10Teusö a na ai töpö nako wi ĩ töpö pewönö ĩ ai tä täa hö̃töli. Tä taepalati wi ĩ töpönö tä talali. Taka laa lototole ĩ taka kule ha, ai tä öpaiki nö, “Taka hãkopalöö!” a kuu pole, ĩ a wani na ĩ taka hãkoa hö̃töpali‑ ĩ na Jesus a kuuma.
11Ĩ na a kuu nö, ‑Au ulu a wainö salaka naka tä, ĩ a wai na olö wa kö totoki kitä ta o? 12Kalaka tete naka tä, suhi wa tä totoki kitä ta o? Ĩ na kuno mai. 13Makö wanisala apa wi maaki, au ulu töpö na tä toita apii ma tä totoma taö öpaö. Hi tä hẽtu ha pö̃ Teusö a kulali, ĩ anö tä toita apii tä totoa satia taö öpaö. Teusö a õsi kua tolele, ĩ a toita apii wa nakaö ha, Teusönö kama õsi kua tolele, ĩ a totoa hö̃töki kitä‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Sai tä sai pata, Peusepuu a hilo naine ĩ a
Mateus 12.22-32; Marcos 3.20-30
14Ĩ na tä kua tä, sai tänö ai tä ãkasöpöpalö noai, Jesus anö ĩ sai tä sasutima. Ĩ tä sasua totipalöma, a ãkasöpöo opa noai, ĩ a wani hapalo kõköma. A hapalo kõoö ha, ‑Jesus a lotete epö nö kili sai‑ ĩ na töpö satehe epii töpö kupaloma. 15Ĩ na ĩ töpö kupaloma maaki, ai töpö aiki pasiwö, ‑Ai sai töpö na sai tä Peusepuu a kaikanamo sinomo wi, ĩ a patanö Jesus a lotetepamanöma salo, Jesus anö sai töpö sasu taö öpa päoö‑ ĩ na ai töpö kuu pasioma. 16Ĩ na ai töpö kuu ha, ai töpönö Jesus a wapa nö, ‑“Teusö anö Jesus a lotetepamanöma” ĩ na kawanö samakö pi thamapö, wa tä aipöama mi salo‑ ĩ na töpö kuuma.
17Ĩ na töpö kuu ha, ĩ töpö pi kupaloti pole, Jesus anö ĩ tä taö öpa kutenö, ĩ töpö na a hapalo nö, ‑Tä uli pe epii tä uli kule hamö töpö pilipai, ĩ töpö noimaso mai, töpö hölapalo nö, töpö selekepasoma, kaikana tänö ĩ töpö simöa wi, ĩ tä mapaso kitä. 18Ĩ tä kua kua wi na, ĩ na Sai tä sai pata kua hö̃töoö. Sai tä sai patanö töpö simöa sinomo wi ĩ töpö hölaö ha, ĩ töpö na ĩ Sai tä sai pata kaikanamo wi tä maa hö̃töpaso kitä. “Sai tä sai pata hai, ĩ Peusepuu a hilo kua naine, ĩ anö Jesus a lotetepamanöma kutenö, Jesus anö sai töpö sasutii” ĩ na makö kuu ha, uni sa tä thaa nö, ĩ sa ta wäsä ke. 19“Peusepuu anö Jesus a lotetepamanöma kutenö, sai töpö sasupa sinomoö” ĩ na makö kuuwö. Ĩ na makö kuu manu kule, “Kamakö kai a hua sinomo wi, witi pili anö ĩ töpö lotetepamanöma salo, ĩ töpönö sai töpö sasupali?” ĩ na kamakö na sa kuu kule. “Peusepuu anö ĩ töpö lotetea naipamani ha, ĩ töpönö sai töpö sasua hö̃töpali” ĩ na makö kuu kitä ta o? Ĩ na makö kuu aköna, ĩ töpönö sai töpö sasua hö̃töpali wi, ĩ töpö aiki, “Makö holisimo opawö” kamakö na ĩ na ĩ töpö kuu pi. 20Sai tä sai patanö kuno mai. Teusö anö sa lotetepamanöma. Sa lotetepamanöma kutenö, sai sa töpö sasutii. Sai sa töpö sasuti manu kule, “Teusö anö sanöma makö simöa wi, kamakö na ĩ tä kua waikia kuleö!” ĩ na makö kuupö.
21Ai sanöma tä lotete epii, ĩ a kua kua wi na, ĩ na Sai tä sai pata kua hö̃töoö. A lotete epii, ĩ a hai ĩ wani tökö noama pia salo, silaka kökö kai lätia tä, ĩ wani tä na ai tä thomömo mai kitä. 22Ĩ na tä kua tä, “Ipa silaka a kua tä, ai tä thomömo mai kitä” ĩ na a pi kuu kule maaki, ai tä lotete sati ipii, ĩ a waloiki nö, a läa hisatile, ĩ a utitipamanö nö, ĩ wani tökö täa soatalölöö. Tökö täa soatalölö nö, ai töpö na ĩ wani tökö totoaki‑ ĩ na Jesus a kuuma. ‑Jesus a lotete epö asawö‑ ĩ na ai töpö pi thama pia salo, ĩ na Jesus a kuuma.
23Ĩ na Jesus a kuu nö, ‑Kamisa na wa pi luluo totio mi tä, sa wanipo wi ĩ wa. Kamisa na ai wa töpö pi luluama mi tä, ĩ wa töpö selekepamani.
Ai sanöma tä õsi ha sai töpö satehe epii töpö pilia nömökö noai ĩ ta
24Ai sanöma tä õsi ha sai tänö sai a thakö noai, ĩ sai tä lisia kopasolöma, a mota mapo pi topa salo, sanöma töpö pilio maa pa, tä uli hãsitio opa pa a wani huti kule maaki, mota mapo wi ĩ tä tapa mi salo, “Ĩ sanöma tä õsi ha sa sai thakipili, ĩ a sai na sa kuo kõo pätakö o!” ĩ na a pi wani kulasoö. 25Ĩ na a pi kuu nö, a kõa sapapo nö, ĩ a sai na sãko sãko tä mi, a sai toita apii a sai taa konani. 26Ĩ a sai taa konanö nö, ai sai töpö wanisala sati ipii, ĩ töpö satehe epii, ĩ 7 töpö nakalö nö, ĩ sanöma tä õsimö ha ĩ sai töpö kai pilia nömöki. Ĩ sanöma tä pea waikitioma maaki, ĩ a õsi ha sai töpö satehe epii töpö pilia nömöa kõköma kutenö, a pea satia apa nömöa kõki‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Töpö pi topapalo opa asatio wi ĩ töpö
27Ĩ na Jesus a kuu nö, a hapalo soatia tä, Jesus a na töpö satehe epii töpö sototole, ĩ ai suö tä lope epii a hapalo nö, ‑Wa thapalö noai, ĩ anö wa satimapo noai, ĩ a pi topapalo opa asa kule‑ ĩ na lope epii a kuu ha, 28Jesus aiki hö̃töwö, ‑Teusö a kai a hini nö, a kai a hini totio opati wi, ĩ töpö pi topapalo opa satia apa asa kule‑ ĩ na Jesus a kuuma.
‑Wa tä aipöama kuköma, kamaisamakönö wa kai a hini kitä‑ töpö kuu noai ĩ ta
Mateus 12.38-42; 16.1-4; Marcos 8.11-13
29Ĩ na tä kua tä, Jesus a na satehe epii töpö kokamo waikia tä, ĩ töpö na Jesus a hapalo soata nö, ĩ na a kuuma: ‑Huki ola makö kui, makö wanisala apawö. “Wa tä aipöama mi salo” ĩ na makö kuu nö, “Wa tä aipöama kuköma, ‘Teusö anö wa simönö noai ĩ waö!’ ĩ na samakö kuu kitäö!” ĩ na makö kuuwö. Ĩ na makö kuu kule maaki, sa tä aipöama kota mai kitä. Teusö anö Jonas a aipöama waikio noai ĩ tänö makö pi hatuka sisapasopö. 30“Teusö anö Jonas a simöpalö noai ĩ a” ĩ na Teusö anö ninipi tili töpö pi thama pia salo, suli a õsi pata na Jonas a tititia tä, a holea kopamanöma. Ĩ na Teusö anö Jonas a thama kua noai na, ĩ na huki ĩ na sa thama kua hö̃töo kitä. “Teusö anö Jesus a simöpalö noai ĩ a” makö pi thama pia salo, waiha kamisa na tä aipöama kitä‑ ĩ na Jesus a kuuma.
31Ĩ na a kuu nö, ‑Sapá tili töpö na suö tä kaikanamo sinomo noai, ĩ anö Salomão a hapalo mosai ipii, ĩ ta hini pi topa apa salo, Sapá tä uli pã apa päla tä maaki, Salomão a kule hamö ĩ hamö ĩ a suö hulasolöma. Önö kutenö, kamakönö wanisala ma tä thaa noai, waiha Teusö anö kamakö na ĩ ta kateha totia tä, ĩ kaikanasoma tä öpaiki nö, kamakö na a hapalo nö, “Makö wanisala apatiwö. Wi na makö pi kuu salo, Teusö ma ta hini maama?” ĩ na ĩ suö a kuu kitä‑ ĩ na Jesus a kuu nö, ‑Salomão a na sa pi hatuka satia apa waikia kule maaki, kamakönö sa kai a hini wani ipö nö kiliwö.
32Waiha kamakönö wanisala ma tä thaa noai, Teusö anö ĩ ta kateha nö, makö wanisala noai ĩ tä noa na makö peama pia tä, ninipi tili töpö öpaiki nö, makö namo simöki kitä. Jonas anö Teusö ta wäsä noai, ninipi tili töpönö ĩ ta hininö nö, “Häö. Samakö wanisala apatiwö. Wanisala sama tä thaa kota wani ipöö!” ĩ na ĩ töpö kuuma kutenö, waiha kamakö na, ĩ ninipi tili töpö aiki, “Teusö ma ta hini maapa wi. Makö wanisala apawö” ĩ na ĩ töpö kuu kitä‑ ĩ na Jesus a kuu nö, ‑“Jonas anö Teusö ta wäsä taö öpama maaki, kamisanö Teusö sa ta wäsä taö öpa satia apa asa kule” ĩ na sa kuu kule‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Õsi wakala apii ĩ ta
33Ĩ na Jesus a kuu nö, ‑Koa wa taka sii hilimanö nö, wa taka sii pi sosama mai kitä. Koa taka hösöka ha solai wa sohoa mai kitä. Ai töpö lisipasoma, “Tä wakala topa apöle” ĩ na ai töpö pi kuupö, ösö tömö wa taka pi tikämaki. 34Koa taka sii kua wi na, ĩ na pili wa mamo kua hö̃töoö. Pili wa mamonö toita apii wa tä möö pi topa tä, pili wa õsi wakala apöki. Ĩ na tä kua tä, pili wa mamonö wanisala wa tä möö pi topa tä, wa õsi mumia apöki.
35Önö kutenö, a pi mosawia totikiö! Wa õsi wakala apii tä mapalo nö, wa õsi muma apöki kitäö! 36Pili wa õsi pewö wakala apö, wa õsi mumi mi, ĩ na wa õsi kua tä, kawa kotö ha koa taka siinö tä pewö hatuku kua wi na, ĩ na Teusö anö wa pi hatuka thaa hö̃töpali kitä‑ ĩ na Jesus a kuu totioma.
Waiha patiseu töpö pepalo opa kitä
Mateus 23.1-36; Marcos 12.37-40
37Ĩ na Jesus a kuu totioma, ai patiseu tä aiki, ‑Hapo. Kamisa sai pö na a ösö potehea paitalosoö!‑ ĩ na Jesus a na ĩ na a kuu nö, Jesus a kai hua konasolöma. A kai kononö nö, kama sai a ha a kai waloiki nö, iata wi ĩ ha a kai loa soataköma, 38Jesus a ami sanumo paio mi kutenö, patiseu tä aiki, ‑Jesus a ia pia salo, a ami sanumo mi ipö nö kiliwö‑ ĩ na a pi kuuma.
39Ĩ na a pi kuu ha, Jesus aiki, ‑Patiseu makönö mokota ma ösö salupaö, pötaatu ma salupaö, pili makö ösö salupoö, ĩ na ma tä salupa thama sinomo wi maaki, pili makö õsi salupo mai, makö õsi thomomo pi topa apa wi ĩ tä kua, wanisala tä thaa pi topa apa wi, ĩ tä kua, ĩ na makö õsi kuö. 40Makö pi hatuku maapa wi. Teusö anö pili wa ösö thapalö noai, ĩ tä, pili wa õsi thaa naia soatalöma. 41Önö kutenö, töpö honimo opa wi, ĩ töpö na au wani tä pi kule, ĩ tä totoaköö! Ĩ ma tä totoaki ha, kamakö na tä pewö ausia apöle kitä‑ ĩ na Jesus a kuuma.
42Ĩ na a kuu nö, ‑Patiseu pö. Teusö ma pi mönahapama pi topa apa salo, paki tä wai, nii tä ose wai, ĩ na tä kui, Teusö a na ĩ ma tä ose see wai totoma sinomo hö̃töa kule maaki, ai ma töpö totiapala mi, Teusö ma pii totio mi ipö, ĩ na makö kuatiwö. Önö kutenö makö pea apati kitä. Pi naka. Ai ma töpö totiapala apaö, Teusö ma pii totioö, ĩ na makö kua paio nö, au nii tä wai kule, Teusö a na ĩ ma tä ose wai totoa nömököpö.
43Patiseu pö. Juteu makö kokamo sinomo wi, ĩ a sai ha makö kokamo tä, pata töpö sai loo sinomo wi, ĩ ha makö loo pi topa apaö. Sai a atu hamö makö hupaloti tä, töpö hasuo läo wi ĩ töpö aiki, “Ö! Pata waö!” töpö kuu wi ĩ ma ta hini pi topa sinomo opawö. Önö kutenö, waiha makö pea apati kitä.
44Nomawö töpö patiliköma, töpö toita mi kui na, ĩ na makö kuö kuö hö̃töowö. Ĩ nomawö töpö titipokili, ĩ tä hösöka ha tä topa apa pa ai töpö huatalo nö, “Hi tä komo ha nomawö töpö hĩthanii töpö titia kupokili” ĩ na ĩ töpö pi kuu pola nö kuno mai, hösöka ha töpö pi motii huu pätioö. Ĩ nomawö töpö kui na, ĩ na makö kuö hö̃töowö. Pili makö õsi wanisala apii, ĩ tä na ai töpö pi hatuku mi ipö. Önö kutenö waiha makö pea apa kitä‑ ĩ na Jesus a kuu totio opama.
Moisés a kai wäsä sinomo wi, ĩ töpö pepalo naio kitä
45Ĩ na Jesus a kuu totio opaö ha, Moisés a kai wäsä sinomo wi ĩ ai tä aiki, ‑Pata. Wa kuuhe, kamisamakö na wa kuu naia kule? Samakö päsäpa naia alu kule?‑ ĩ na a kuuma.
46Ĩ na a kuu ha, Jesus aiki, ‑Awai. Makö pea hö̃töo kitä. Ai tänö ai sanöma tä na hute hute tä pata makekö nö, a pasilipa mai ha, ĩ na ĩ a wani kua kua wi na, ĩ na makö kua kua hö̃töoö. Pe epii ai ma töpö noa thaa sinomo wi maaki, ĩ ma töpö pasilipa mi ipö.
47Makö pea hö̃töo kitä. Teusö a kai a wäsä sinomoti noai, au nö patapö töpönö ĩ töpö sälö noai, ĩ töpö patilile, ĩ töpö hösöka ha maa makö toita apii ma makö thaa sinomotii. 48Teusö a kai a wäsä sinomoti noai, au nö patapö töpönö ĩ töpö sälöma. Ĩ na tä kua tä, töpö sälö noai, ĩ töpö patilile, ĩ töpö hösöka ha maa ma makö thaa sinomoö. Önö kutenö, kamakö aiki, “Nö patapö töpönö Teusö a kai a wäsä sinomoti noai, ĩ töpö sälö noai, ĩ tä wanisala maama” ĩ na makö wani kuu hiopöa apawö. Au nö patapö töpö wanisala apa kua noai na, ĩ na makö ola wanisala kua soaö. 49Önö kutenö Teusö a pi mosai ipii ĩ a hapalo nö, “Sa kai a wäsä wi ĩ sa töpö simöpa piale, ki töpönö ĩ ai töpö sälali, ĩ ai töpö peamatii, ĩ na töpö kua kitä” ĩ na a kuuma.
50-51Önö kutenö, huki makö kule, Teusö anö ĩ makö peama hö̃töo kitä. Somi tä sai tä sanöma töpö kuo soma noai, ĩ ai tänö Apeu a säpali, ĩ tä noa ha ai töpönö töpö satehe epii töpö säa nömöpali, waiha, waiha, waiha Teusömo sinomo wi, ĩ a sai õsimö ha Teusö tä wakala apii ĩ tä walo walomo sinomo wi, ĩ a sai atu ha ai töpönö Sakatiasö a säpali, ĩ na töpö kuama. “Ĩ na töpö kua noai, kamakö na Teusö anö ĩ tä noa koni pia salo” kamakö na ĩ na sa kuu kule‑ ĩ na Jesus a kuuma.
52Ĩ na a kuu nö, ‑Moisés ma kai a wäsä wi ĩ pö! Sanöma makö pi hatukupaso wi ĩ a sai uni kua. Ĩ a sai päka laa ãkököa apöle, ĩ ma taka hãkopa taö öpa kule maaki, ma taka hãkopa mi ipö. Önö kutenö, sanöma makö pi hatukupaso wi ĩ a sai uni na kamakö lisipo mi, ai ma töpö lisipama mi, ĩ na makö kuaö. Ĩ na makö kuaö ha, Teusö anö makö peama kitä‑ ĩ na Jesus a kuu totioma.
53-54Ĩ na Jesus a kuu totio nö, a hua konasolö noai ha, Moisés a kai wäsä sinomo wi ĩ töpö, patiseu töpö, ĩ na töpö kui, Jesus a na ĩ töpö pi hĩsuhapalo opa nö, ‑Jesus a hapalo wanisala apatiwö‑ ĩ na töpö kupalotima. Ĩ na töpö kuti nö, ‑Hiki. Makö sömöka tala tä, Jesus a hapalo wanisala apa keö!‑ ĩ na töpö kuu pi topa salo, Jesus a na töpö waloa kõkitö nö, Jesus a na ĩ tä hinitimae.
12Pö holisimo opa tihöö!
1Ĩ na tä kua tä, töpö satehe epii töpö kokamo opale, ĩ töpö kokamo hö̃sönia apa kutenö, töpö pakähäpaso opa nö, töpö katikipasoma. Ĩ töpö kokamo opa tä, kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö na Jesus a hapalo soma nö, ‑Ĩsa ãi hölömoma wi, ĩ tä kua wi na, ĩ na patiseu töpö holisimo opa wi, ĩ na ĩ tä kua kua hö̃töoö. Ĩ tä na pö pi hatukua totikiö! 2Huki tä sosatio wi, waiha ĩ tä pewö hatukua kuki kitä. Tä tai mi ipii ĩ tä pewö taö kuki kitä. 3Önö kutenö, mumi mumi tä na makö hapalo noai, wakala tä na ai tänö ĩ ta hinima totio kitä. Sai a päka laa waikikö noai ha, ĩ õsimö ha makö kuu hãto noai, sai a atu ha ai tänö ĩ ta wäsä hoka apa kitä‑ ĩ na Jesus a kuuma.
4Ĩ na a kuu nö, ‑Ipa noi pö. “Ai töpönö makö säpalöma maaki, ĩ töpönö makö õsi thama tai mi ipii, ĩ töpö na pö kili tihöö!” kamakö na ĩ na sa kuu kule. 5Ai töpönö makö säpalö noai ha, õsi töpö pea soatio wi ĩ hamö Teusö anö makö õsi kema taö öpa wi, ĩ a na makö kili sisapököö! “Teusö a na pö kili totioö!” ĩ na kamakö na ĩ na sa kuu kuleö!‑ a kuuma.
6Ĩ na a kuu nö, ‑5 salo kökö ose noa wai na, polakapi sitipa kökö kua päta maaki, ĩ kökö salo ose wai na Teusö a pi motöo mai kitä. 7Pili makö hunuku sikoa apa kule maaki, “Ĩ na kilii makö hunuku kua” ĩ na Teusö a pi kuu taö öpa kitä. Önö kutenö, pö kilipalo tihöö! Salo ose wai na makö noa satia apa. Kamakö na Teusö a pi motöo mai kitä ta pi kuu mai‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Jesus ta wäsä kili tihöö!
Mateus 10.32-33; 12.31-32; 10.19-20
8Ĩ na Jesus a kuu nö, ‑“Ai sanöma töpö na, ‘Jesus sa thapo wi ĩ sa’ ĩ na wa kuu hoka apaö ha, Teusö a hai ĩ ãju töpö na sanöma sa kupaso noai ĩ sa aiki, ‘‑Jesus sa thapo wi ĩ sa‑ a kuu noai, ĩ pitili ta. Ĩ anö sa thapo wi ĩ a totiwö’ ĩ na sa kuu hö̃töo kitä.
9Ĩ na tä kua tä, ai sanöma töpö na ‘Jesus sa thapo mane’ ĩ na wa kuu ha, Teusö a hai ĩ ãju töpö na sanöma sa kupaso noai ĩ sa aiki, ‘Ĩ anö sa thapo maneö!’ ĩ na sa kuu hö̃töo kitäö!” ĩ na sa kuu kuleö!‑ ĩ na Jesus a kuuma. 10Ĩ na a kuu nö, ‑Sanöma sa kupaso noai ĩ sa na wa hapalo hiopöa wi, Teusö anö ĩ tä noa mapamani kitä maaki, Teusö a õsi kua tolele, ĩ a na wa hapalo hiopöa tä, ĩ tä noa mapama pasio mai kitä‑ Jesus a kuuma.
11Ĩ na a kuu nö, ‑Juteu töpö kokamo sinomo wi ĩ sai pö ha töpö kule ĩ töpö, kaikana töpö, pata töpö, ĩ na töpö kui töpö na ai töpönö makö namo simöki wi ĩ töpönö makö läkälölö nö, makö hilakötasoma, ĩ pata töpönö makö hapalama tä, “Sa noamopö, wi na sa kuu hö̃töo pätaköö!” ĩ na pö pi kuu tihöö! 12Ĩ tökö soatawö, wa kuu hö̃töo pia wi, ĩ tä na Teusö a õsi kua tolele, ĩ anö makö pi hatukupamani kitäö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Wani tä thapo opöle, ĩ a pi motio opa noai ĩ ta
13Ĩ na tä kua tä, töpö satehe epii töpö kokamo pole, ĩ ai tä aiki, ‑Jesus a pata! Ipa hao a nomano nö, kama hai ĩ wani tökö takölö noai, ipa hepala anö ĩ tökö pewö thapo kule. “Au hoosa na ai wani töpö totoa hö̃tököö!” ĩ na ipa hepala na ĩ na a kuu!‑ ĩ na a kuuma.
14Ĩ na a kuu ha, ‑Ĩ tä na sa patamo mai kitä. Kamakö na wani sa tä totoma wi ĩ sa mai kitä‑ ĩ na Jesus a kuu hö̃töoma.
15Ĩ na tä kua tä, Jesus a hapalo kõoma. A hapalo nö, ‑“Wani sa tä thapo opa kutenö, toitai sa kutio kitäö!” ĩ na pö pi kuu ti! Pö pi hatukuikiö! Au wani wa tä täatala pi topa apa wi ĩ tä na pö pi mosaia totikiö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
16Ĩ na a kuu nö, a pi saimo nö, ai uni ta wäsä nö, ‑Wani tä thapo opa wi ĩ a hai ĩ hikali a na nii mo kuo opama. 17Nii mo kua apaö ha, “Wi na sa kuapö? Nii tä kua apöle, ĩ witi ha ĩ nii sa mo thaköpö taka? Ipa sai kökö matia waikia saile ta” ĩ na a pi kuu nö, 18“Sai kökö na nii mokö titita sinomo wi ĩ sa kö sai hosalö nö, ai sai pei sa kö sai thaki kitäö! Ĩ kökö sai pei sa kö sai thakö nö, ĩ kökö sai na ipa nii sa mo pewö titiki kitäö! 19Ipa nii sa mo pewö titiki nö, kama sa pi na sa hapalo nö, ‘Ipa nii tä kua apa waikia kuleö! Inama tä satehe epii tä inama na, hi nii tä titile, ĩ tä na sa iati kitäö! Önö kutenö, sa kalipalo mai ha, sa iaö, sa amisioö, sa pi mönaha apaö, ĩ na sa kuatipöö!’ ĩ na sa kö sai thaa totiki nö, ĩ na sa kuupöö!” ĩ na a kuuma.
20Ĩ na a kuuma maaki, Teusö aiki, “Wa pi motio opapa wi. Hi tä mumi ha, wa noma haluso kitäö! Wa nomaso noai ha, wani wa tä pewö thakö noai, witi pili anö ĩ tä thapo haiopö?” ĩ na Teusö a kuuma‑ ĩ na Jesus anö ta wäsä nö, ĩ na a kuuma.
21Ĩ na a kuu nö, ‑Ĩ a waninö wani tä täa kua apa noai na, ĩ na ai töpö kua hö̃töoö. Ĩ töpö aiki, “Ipa wani tä kua apa kutenö, sa pea mai ha, toitai sa kua waikia kuleö!” ĩ töpö pi kuu kule maaki, ĩ na Teusö a pi kuu mane. “Ĩ töpö toita apöö!” ĩ na Teusö a pi kuu mane‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Nii tä, haloi ösö, ĩ na tä kui tä na pö pi honipo tihöö!
22Ĩ na Jesus a kuu nö, kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö na, ‑Önö kutenö, ĩ na sa kuu kule: “Nii tä na pö pi honipo tihöö! ‘Makö oi lukö matimöö!’ ĩ na makö pi kuti maiki. Haloi ma ösö halopo wi ĩ ösö na pö pi honipo naio tihöö!” kamakö na ĩ na sa kuu kule. 23Nii tänö makö temöama sisa mai kitäö! Haloi ösönö pili makö sai totipama sisa mai kitä.
24Sinimosö tei tei kutemö ma pö möö. Ĩ pö hikalimo mi, nii tä täatala pasio mi, ĩ tä nii titiatala pasio mi, ĩ na ĩ pö kuati maaki, Teusö anö ĩ pö iapalamaö. Teusö anö salo pö katä wi ĩ pö pi ipaö maaki, sanöma makö pii satia apaö. 25Ai makö pi honipoti kule maaki, makö temöo lapa apatio kitä ta o?
26Önö kutenö, makö pi honipo kule maaki, makö temöo lapa apa mi manu kui, nii tä, haloi ösö, ĩ nasimö tä na pö pi honipo opa tihöö!
27Hole hole tökö toita apii ĩ tökö na makö pi tapotiopöö! Ĩ hole hole tökö kalipalo mi, watata ösö tiäpo pasio mi, ĩ na tökö kua kule maaki, tökö möamö toita apö. Salomão kaikana tä patanö haloi ösökö toita apii ösö halopo sinomoti noai, ĩ ösökö na ĩ hole hole tökö möamö toita sati ipö.
28Pölösö hamö sĩsi tökö, hole hole tökö, ĩ na tökö kui, huki ĩ tökö liähäa apa kule maaki, ai tä hena tä ĩ tökö pewö silikipasoma, sanöma töpönö ĩ tökö wakö umömani. Ĩ na tökö kua haitaso kitä maaki, huki sĩsi tökö, hole hole tökö, ĩ na tökö kui tökö mapo paio mi tä, Teusö anö ĩ tökö totiapala apatii. Teusö anö hole hole tökö totiapala apa manu kule, sanöma makö totiapala satio opa mai kitä ta o? Makö totiapala satia apa kitä pi kuu mai. Önö kutenö, Teusö a na makö mamo teteo mi salo.
29Makö pi honipoti maiki. “Ka pi tä na samakö ösö potehepasopö takö?” ĩ na pö pi kuu ti! “Ka pi tuu na samakö amisiopö takö?” pö pi kuu naio tihöö! 30Teusö a thapo mai, nii tä, haloi ösö, ĩ na tä kui tä na ĩ töpö pi wasiso sinomoö. Nii tä, wani tä, ĩ na kilii tökö mi ha, makö pea wi, Teusö anö ĩ tä taö öpa kitä. 31Teusö anö makö simöa totio wi ĩ tä na makö pi wasiso soma nököö! Ĩ tä na makö pi wasiso somaö ha, kamakö na Teusö anö nii tä, wani tä, ĩ na tökö kui tökö totoma hö̃töo kitäö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
32Ĩ na Jesus a kuu nö, ‑Teusö a kaikanamo totia tä, makö kaikana naipamani kitäö! Önö kutenö, kamisanö makö nokapalama wi ĩ makö polakapi maaki, pö kili tihöö! 33Ai töpö na au wani tökö totokö nö, ĩ tä noa na sitipa ma kö tälö nö, ai töpö honimo opati wi ĩ töpö na ĩ kökö sitipa totoaköö! Sitipa kökö titita wi, ĩ nasimö ösö hote mi ipii, ĩ nasimö ösö thapalö nö, au sitipa kökö titikiö! Hi tä hẽtu hamö Teusö a kupoli, ĩ hamö au sitipa kökö uni thaa pasikiö! Ĩ ha au sitipa kökö mapo mai kitä. Ĩ ha ai tä thomömo wi, ĩ ha ai tä lisipo mai kitäö! Ĩ hamö tholopo anö au wani tä wania mai kitäö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
34Ĩ na a kuu nö, ‑Wa thapo pi topa apa wi, ĩ tä na wa pi kua apati kitä. Wani wa tökö thapo pi topa sisa wi, ĩ tä na wa pi kua apa sisa kitä. Ĩ na tä kua tä, Teusö wa thapo pi topa satia apa wi, ĩ a na wa pi kua apa sisaki kitäö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Pata tä huu kõo wi ĩ a na pö mamo läikiö!
35Ĩ na Jesus a kuu nö, a hapalo kõo nö, ‑Pö mosaia totikiö! Au koa taka sii luo maapököö!
36Pata tä na ai töpö kalipalo sinomo wi, ĩ töpö hai ĩ pata töpö na ĩ töpö mamo läo kua wi na, ĩ na makö mamo läo kuo hö̃töopököö! Pata tä alulö nö, töpö supasolaso wi ĩ tä na töpö iapalo polati, ĩ ha ĩ pata tä iapalo matalo nö, a kotapi. A kopi ha, sai a päka ha a öpaiki nö, õsimö ha kama töpö kalipalama wi, ĩ töpö nakaö ha, ĩ töpönö taka hãkoa soatali. 37Pata tänö töpö nakaö ha, ĩ töpö mio mai ha, töpö mamo läo halu soatioma kutenö, ĩ töpö pi mönaha apaö. “Ĩ pata tänö kama hai ĩ töpö lomakö nö, ĩ töpö iapalamaö. 38Mötali tä mumi ha, halu pia tä, ĩ na tä kua päla tä maaki, pata tä kõo mi ha töpö mio mai ha, pata tä kopi. Töpö mamo läa soatia kutenö, ĩ töpö pi mönaha apaö” ĩ na sa kuu kule. Pitili sa‑ ĩ na Jesus a kuuma.
39Ĩ na a kuu nö, ‑Sa kuu piale, ĩ tä na pö pi hatukuikiö! Ai pata tä aiki, “Ĩ ha motokö kuto tä, kamisa sai pö ha a thomömo wi ĩ a waloa hãtoki kitä” ĩ na a pi kuu salo, a mamo läa totiköma, kama sai pö na a wani thomömo pi topa wi, ĩ a lisipo mai kitä. Pata tä hai ĩ wani tä thomöma mai kitä. 40Ĩ pata tä mosawio kui na, ĩ na pö mosawia kua naikiö! “Huki Jesus a kõa hãtopi” ĩ na makö pi kuu mi tä, sanöma sa kupaso noai, ĩ sa huu kõo hãto kitäö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
41Ĩ na Jesus a kuu ha, Pedro aiki, ‑Ĩ töpö pewö na ĩ uni wa ta wäsä ke? Kamisamakö na ĩ wa ta wäsä sisa hãtoa kule?‑ ĩ na a kuuma.
42Ĩ na a kuu ha, Jesus aiki hö̃töwö, ‑Pata tä na a kalipalo sinomo wi ĩ ai tä pitilimoö, a pi tao opaö, ĩ na ĩ a kuati wi, ĩ a na pata tä hapalo sisa nö, “Ipa töpö pewö na a mamo läa haikiö! Ai töpö kalipalo wi ĩ töpö oi tä, wa töpö iapalama haio sinomoö!” ĩ na a pata kuu. 43Ĩ na a pata kuu ha, a kalipalama sinomo wi ĩ aiki, “Awai” a kuu hö̃töo nö, pata tä mai ha a patamo haio nö, ai töpö oi tä, ĩ töpö iapalama sinomoö. Ĩ na ĩ a kua haitia tä, pata tä kopi. Ĩ a pata kopo nö, “Wa kalipalo makoka haitio noa” ĩ na pata tä kuu ha, a kalipalama noai ĩ a pi mönaha apaö. 44“Ĩ a na a hapalo nö, ‘Ipa wani tökö pewö pata na wa mamo läo sinomopö!’ ĩ na a pata kuu kitäö!” ĩ na kamakö na sa kuu totia kuleö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
45Ĩ na Jesus a kuu nö, ‑Pata tänö ĩ a noa thaa noai ĩ aiki, “Ipa pata tä kõo haiatalo mai ha” ĩ na a pi kuu nö, ai wano töpö kalipalo naio wi ĩ töpö säö, suö töpö kalipalo naio wi ĩ töpö sä naioö, pe epii a ia apaö, pe epii tuu wasui tuu koa apa nö, a polemo opatii, ĩ na ĩ a wani kua haitia tä, 46“Huki ipa pata tä kõa hãtopi” ĩ na ĩ a pi kuu mi tä, pata tä kopi. A kopo nö, a kalipalo makoka haio maa noai, ĩ a peama apa nö, ai töpönö pata tä kai a hini pasio maa noai, pata tänö ĩ töpö soka waikipamanö noai, ĩ ha ĩ a wani soka naipamani kitäö!
47Ai tä kalipalo sinomo wi ĩ aiki, “Ipa pata tänö sa noa thaa noai ĩ sa ta taö öpawö” ĩ na a pi kuu kule maaki, kama pata töpö kai a peamaö ha, pe epii pata tänö a soa hö̃töpali kitä.
48Ĩ na tä kua tä, ai tä kalipalo sinomo wi ĩ aiki, “Ipa pata tä kuu noai ĩ sa ta tai mi” ĩ na ĩ ai tä kuu wi, ĩ a kalipalo makoka mi tä, wani ipii pata tänö ĩ a soa pätali kitä. Önö kutenö, ai tä na pe epii tä totokö noai, ĩ a na pe epii tä naka hö̃töo kitä. Teusö anö kawa na pe epii tä totoki ha, “Kamisa na pe epii wa kalipalopököö!” ĩ na Teusö a kuu kitä‑ ĩ na Jesus a kuuma.
‑Sa töpö selekepamani pia salo‑ Jesus a kuu noai ĩ ta
49Ĩ na Jesus a kuu nö, ‑Ai töpönö hikali wakö umöma thama wi na, ĩ na hi masita tä uli na sanöma töpö pilile, ĩ sa tä uli uni wakö umöma thama hö̃töo pia salo, sa huu solöma. “Ĩ tä uli wakö umö waikio sa” ĩ na sa pi kuu kule. 50Pe epii sa peama wi ĩ tä na sa uni mãi õmamo pia salo. Sa uni mãi õmamo paio mi tä, sa pi honipo opatii.
51“Jesus a waloköma, sanöma töpö pewö höla pasio mai, ĩ töpö hapalo ösöho opa kitä” makö pi kuu kule? Ma. Töpö pewö hapalo ösöho opa mai kitä. 52Sa waloköma kutenö, ai sai pö na satehei, 5 töpö kui töpö kule, huki ĩ töpö noimaso totio mai kitä. Ai 3 töpönö ai polakapi töpö wanipoö, ĩ polakapi töpönö ĩ 3 töpö wanipo hö̃töoö, ĩ na töpö kua kitä. 53Pö̃ anö pelupö a wanipoö, pelupö anö pö̃ a wanipo hö̃töoö, pöpönö anö pete a päsäpaö, pete anö pöpönö a päsäpa hö̃töoö, pösösö anö kama hai sösomi a päsäpaö, kamanö hö̃töwö kama hai pösösö a päsäpa hö̃töoö, ĩ na töpö kua apati kitäö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Teusö anö tä thama piale, ĩ tä na makö pi moti ipö sai
54Ĩ na Jesus a kuu nö, töpö sototole, ĩ töpö na a hapalo kõo nö, ‑Motokö huumö kua hena wi hamö, ĩ hamö tömö luöa apa tä, “Maa tä hälä pia salo” ĩ na makö kuu ha, maa tä häläsoö. 55Ĩ na tä kua tä, inama tä ateo tä, “Ta pata wãkeo opa pia salo” ĩ na makö kuu tä, ta pata wãkea apöki. 56Ĩ na makö kuu pi tao opa kule maaki, Teusö anö tä thama piale, ĩ ma tä wäsä tai mia apöle. Makö holisimo opa nö kiliawö‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Kama ma tä makokama läapalotipököö!
57Ĩ na Jesus a kuu nö, a hapalo waikita pola nö, ĩ na a kuuma: ‑Wi na makö pi kuu salo, kama makönö ma tä makokotama soa mi ipö? 58Ai tä waninö wa kateha wanisala apa nö, pata tänö tä makoka läapalo sinomo wi ĩ töpö na ĩ a waninö wa täalö pi topa tä, wa täa paioolö mi tä, ĩ a na wa hapalo nö, kama wanö ĩ tä makokoa soatamanöö! Wa tä makokopama paio mi tä, pata tä na wa totokö matimöö! Pata tä na wa totoköma, poliisia töpö na ĩ pata tänö wa totoa tolea nömököma, ĩ poliisia töpönö wa titikö matimöö! 59“Ĩ ha wa titiköma, noa wa tä pewö totoa kõo mi tä, ĩ ha wa titia soatio kitäö!” ĩ na sa kuu kuleö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
13‑Wanisala sa tä thatala apati wi ĩ sa tä hosa pi topa apaö‑ makö kuu mi tä, makö nomasoö
1Ĩ na tä kua soa tä, ai töpö walokiso nö, ai kaliléia tili töpönö Teusö a na salo kökö totoköpö, kökö sä tä, Pilatosö kaikana tänö ĩ kaliléia tili töpö säa hö̃töpalö noai, Jesus a na ĩ ta wäsäma. 2Jesus a na ai töpö walokö noai, ĩ töpönö ta wäsäö ha, Jesus aiki, ‑Ĩ töpö säpalöma kutenö, kamakö aiki, “Ai kaliléia tili töpönö wanisala tä thaa kule maaki, Pilatosö anö töpö säpalö noai, ĩ töpönö wanisala tä thaa satia apa hãtomakö” ĩ na makö pi kuti kule? 3Ma. Ĩ töpönö wanisala tä thaa satia apa maama. Pi naka. “Kamakö aiki, ‘Häö. Wanisala sa tä thaa silia apa sai taköö! Ĩ wanisala sa tä thaa kota wani ipöö!’ ĩ na makö pi kuu mi tä, ĩ töpö pea nö, töpö noma kulaso noai na, ĩ na makö pea kua nö, makö noma kua hö̃töso kitäö!” ĩ na kamakö na ĩ na sa kuu kuleö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
4Ĩ na Jesus a kuu nö, ‑“Siloé tä uli ha sai a iloloi sai a ösö öpii, ĩ a sai wäkäpakö nö, töpö satehe epii, 18 töpö kui töpö säpaso noai, ai jetusalẽi tili töpö na ĩ töpö wanisala satia apama kutenö, ĩ töpö säpasomaö!” ĩ na makö pi kuu kule? 5Ĩ töpö wanisala satia apa maama. “Kamakö aiki, ‘Wanisala sa tä thaa wi ĩ sa. Wanisala sa tä thaa wi ĩ sa tä hosa pi topa apa kuleö!’ ĩ na makö pi kuu mi tä, ĩ töpö säa kupaso noai na, ĩ na makö kua hö̃töpaso kitäö!” ĩ na kamakö na ĩ na sa kuu kuleö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Hii ti mo lalo mi tä, ĩ ti tusäli wi ĩ uni ta
6Ĩ na Jesus a kuu nö, uni ta wäsä nö, ĩ na a kuuma: ‑Hikali a na ai tänö piku ti tököma. Ti tökö nö, mo lalo mömö läläpati kule maaki, mo lalo maama. 7Mo lalo mi ha, a hikalimo sinomo wi ĩ a na, “Ĩ ti mo lalo mai ha, ai tä inama, ai tä inama, ai tä inama, ĩ na tä inama kui tä inama kua waikia päa kuleö! Ipa hikali a na tiki sinoi tiki öpa pätia kuleö! Önö kutenö, ti tusäpalöö!” ĩ na a kuuma.
8Ĩ na a kuu ha, a hikalimo sinomo wi ĩ aiki, “Naiö! Pata täö! Ti tusä paio tihöö! Hii ti kolo ha masita sa tä tiä ãsokoa paiki nö, mo sätäo wi ĩ sa tä löa ãsoka paio pia kuleö! 9Sa tä löa paiköma, ai tä inama na ti mo sätäa hö̃töki kitäö! Ti mo sätäa kõo mi tä, wa ti tusäpamanöpö” ĩ na a kuuma‑ ĩ na Jesus anö uni ta wäsä nö, ĩ na a kuuma.
Mota mapo wi tä wakala na Jesus anö suö tä ononoa komanö noai ĩ ta
10Ĩ na tä kua tä, mota mapo wi ĩ tä wakala na juteu töpö kokamo wi ĩ a sai ha Jesus anö töpö pi hatukamatima. 11Töpö pi hatukamati tä, suö tä waloköma. Sai tänö ĩ a saliamati noai, satehe epii, ĩ 18 tä inama kui tä inama hasua waikipasoma. Sai tänö a saliama apatima kutenö, a huu makoko totio mai, a huu kusuho opa sinomotima.
12Jesus anö ĩ suö tä huu talalö nö, a nakalö nö, ‑Suö ai. Sai tänö wa saliamati noai, ĩ tä mataso keö!‑ ĩ na a kuu nö, 13a ami waliköma, ĩ tökö soatawö, ĩ suö tä öpa salilia kõo soatasoma. A öpa salilia kõo soatalo nö, ‑Teusö a toita apöö! A lotete epö asawöö!‑ ĩ na a kutima.
14Ĩ na tä kua tä, juteu töpö kokamo sinomo wi ĩ a sai na pata tä kaikanamo sinomo noai ĩ aiki, ‑Huki mota mapo wi ĩ tä wakala maaki, Jesus anö ĩ suö tä ononoa kotamanö noaö!‑ ĩ na a pi kuu nö, töpö kokamo pole, ĩ töpö na, ‑6 tä mumi ha makö kalipalo wi, ĩ tä kua pasia. Makö ononopamo pi topa salo, ĩ tökö wakala na pö huu sisaaö! Mota mapo wi ĩ tä wakala na pö huu tihöö!‑ ĩ na a pata kuuma.
15Ĩ na a pata kuu ha, pata tä Jesus aiki hö̃töwö, ‑Makö holisimo opatiwö. Mota mapo wi ĩ tä wakala na au hiima kökö amisi ipaö ha, ma kö kusöpalö nö, maa u ha ma kö kai hulolö nö, ma kö amisiama sinomo wi maaki, “Huki hi suö tä ononoa kotamane, ĩ tä wanisala” ĩ na makö pi kuu kule. 16Hi suö tä hai, ĩ Abraão a tolewö tä kule, Sai tä sai patanö ĩ a saliama mapo mai ha, satehe epii ĩ 18 tä inama kui tä inama kua waikia kule. Huki mota mapo wi ĩ tä wakala maaki, “Huki a temöma kõo tihöö!” ĩ na makö pi kuu kule?‑ ĩ na Jesus a kuuma.
17Ĩ na Jesus a kuu ha, Jesus a wanipoti polahai, ĩ töpö pewö kilia pasisoma. Ĩ töpö kilia pasisoma maaki, Jesus anö tä aipöama apati noai, ĩ tä na ai töpö satehe epii töpö pi mönahapalo opa asatioma.
Pili mo ose wai haa kulaso wi na, ĩ na Teusö a kaikanamo wi, ĩ na ĩ tä kuaö
Mateus 13.31-32; Marcos 4.30-32
18Ĩ na tä kua nö, Jesus a hapalo soalö nö, ‑Teusö a kaikanamo wi, wi na tä kua wi na, ĩ na ĩ tä kuaö? Ĩ sa ta kateha pia manu kule, ka pi sa ta uni wäsäpö?‑ ĩ na Jesus a kuu nö, 19‑Mosötahata mo wai haa kua wi na, ĩ na Teusö a kaikanamo wi ĩ na ĩ tä kua hö̃töoö. Ai tänö mosötahata mokö tälö nö, hikali a ha mokö somösöakö nö, mokö wai alukusi ipii maaki, mosötahata ösö haalo nö, hii tiki kui na ĩ na ösö wai kupasoö. Ĩ na ösö kupasoö ha, ĩ ösö poko ha salo pö ose wainö sapuku a thaki. Ĩ na tä kua wi na, ĩ na Teusö a kaikanamo wi, ĩ na ĩ tä kuaö‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Teusö anö töpö simöa wi ĩ töpö simo kuki kitä
20Ĩ na Jesus a kuu nö, ‑Teusö a kaikanamo wi ĩ sa ta kateha pi topa salo, ai uni sa ta wäsä pia kule. 21Ĩsa ãi hölöma wi ĩ nasimö tä kupo kua wi na, ĩ na Teusö a kaikanamo wi, ĩ na ĩ tä kupo kua hö̃töoö. Suö tänö ĩsa ãi pe epii tä pata thaa tä, ĩsa ãi hölöma wi ĩ nasimö tä wani ipii maaki, ĩ suö tänö ĩ tä kemakö nö, ãi tikolepalöma, ãi pewö pata hölöa soatasoö‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Teusö a kaikanamo wi ĩ ha töpö satehe epii töpö lisipo mai kitä
22Ĩ na tä kua tä, Jetusalẽi tä uli hamö Jesus a huulö pola nö, ai töpö sai pö kulati hamö, ĩ hamö Jesus a waloikitö nö, ĩ töpö na Teusö ta wäsä hätäpotima. 23Teusö ta wäsäti tä, ai tä aiki, ‑Pata! Teusö anö sanöma töpö täa koni wi ĩ töpö polakapi kitä?‑ ĩ na a kuu ha, 24Jesus aiki, ‑“Taka holeo wi, ĩ taka ilolo opii ĩ taka na töpö satehe epii töpö lisipo pi topa apa kitä maaki, ĩ töpö satehe epii töpö lisipo tai mi pasi kitäö!” ĩ na sa kuu kule. Önö kutenö, ĩ taka na makö lisipasopö, pö kasiapaloö!
25Sai a õsimö ha pata tä kule, ĩ a hokötalo nö, ĩ taka laa lätaki kitä. Sai a atu ha makö kule, ĩ makö waloiki nö, makö lalupalo nö, “Kaikana ai. Samakö lisiapamanöö!” ĩ na makö kuu kitä maaki, “Makö tai mi ipöö!” ĩ na pata tä kuu hö̃töo kitä. 26Ĩ na pata tä kuu ha, “Kawa na samakö iapalo naio kipili nökö. Kamisamakö sai pö na wa waloiki nö, Teusö a na samakö pi hatukupamani kipili nökö” ĩ na makö kuu kule maaki, 27“Ma. Makö tai mi ipö. Pö hua kononö. Wanisala ma tä thaa wi ĩ makö pasiwö” ĩ na pata tä kuu totio kitäö!
28Ĩ na pata tä kuu nö, makö hosalöma, kamakö hai ĩ pata tä Abraão a, Isaki a, Jacó a, Teusö a kai a wäsä sinomo wi ĩ töpö pewö, ĩ na töpö kui, Teusö a kaikanamo totio wi ĩ hamö ĩ töpö lisia waikipaso noai, ĩ ma töpö talalö nö, atu hamö makö öpa pasitiki nö, ma töpö talalö nö, pe epii makö ö̃köpalo opa kitä. 29Atu ha makö kua pasila tä, hi masita tä uli pewö hamö töpö pilipai, pata tä kaikanamo wi ĩ hamö ĩ ai töpö satehe epii töpö waloiki nö, töpö lisia asapalo nö, pata tä na töpö iapalo naio asa kitä. 30Huki töpö noa totile, waiha ĩ ai töpö palua totia asapaso kitä. Huki töpö palua asale, waiha ĩ ai töpö noa totipaso kitä. Huki töpö komoapalo sinomo wi, waiha ĩ ai töpö hösöka asa kopaso kitä. Huki töpö hösökapalo asatio wi, waiha ĩ ai töpö komoapalo hö̃töo kõo kitä‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Jetusalẽi tili töpö na Jesus a pi honipo opa
31Ĩ na tä kua soa tä, Jesus a na ai patiseu töpö waloiki nö, ‑Etoosisö a patanö wa säpa pialeö! A tokölolöö!‑ ĩ na töpö kuuma.
32Ĩ na töpö kuu ha, Jesus aiki, ‑Ai töpö pi motöa pasila tä, ĩ töpö na Etoosisö anö wanisala tä thaa sinomo opatiwö. Pi naka. Ĩ a na makö waloa kõkitö nö, ĩ na makö kuutöö! “Jesus anö sai töpö sasupali, sanöma töpö toa komani, ĩ na Jesus a kuati polati, polakapi tökö mumi thapamanö taso pia saloö! Ĩ na tökö mumi thapamanötö nö, ĩ hena tä Jesus anö töpö toa komani wi, ĩ tä thaa waikio kitä” ĩ na makö kuutöö!‑ ĩ na Jesus anö töpö noa thama. 33Ĩ na töpö noa thaa nö, ‑Awai. Huki sa huu, hena tä sa huu kõo, ĩ hena tä sa huu kõo, ĩ na sa kua pia salo. Sa tokö mai kitäö! Teusö ta wäsä sinomo wi, Jetusalẽi tä uli ha ĩ töpö sä sinomoma thaliö! Teusö ta wäsä sinomo wi, jetusalẽi tili töpönö ĩ töpö sä sinomo opama kutenö, Jetusalẽi tä uli ha sa huu totio pia salo‑ ĩ na Jesus a kuuma.
34Ĩ na a kuu nö, ‑Jetusalẽi tili pö! Teusö a kai a wäsä sinomo wi ĩ ma töpö pewö sä sinomo opawö. Teusö anö ĩ töpö simöpalö noai, maa manö ĩ ma töpö sä sinomo opawö. Kalaka pöpönö anö kama pili a maikinö kama hai ulu kökö wai soholö nö, kökö wai noama apa kua wi na, ĩ na kamisanö makö noama kua wi ĩ sa tä pi ipaö maaki, ĩ ma tä pii pasio maa thaliö! 35Önö kutenö, Teusö anö makö noama mai kitä. Kamakö hai ĩ sai a pata na sa mamo läa soa mai kitä. Sami ipii makö kua haipaso kitä. “‘Kamakö na Teusö anö a simöpalö noai, ĩ a waloa kõki keheö! Ĩ a totiatalo opawöö!’ ĩ na makö kuu paio mi tä, kamakönö sa tapa kõo paio mai kitäö! Pitili sa” kamakö na ĩ na sa kuu pitilimo opa kuleö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
14Jesus anö a wani suö öpii a wani ononoa kopamanö noai ĩ ta
1Ĩ na tä kua tä, mota mapo wi ĩ tä wakala ha ai patiseu pata tä sai pö ha Jesus a iapalo taso pia salo, ĩ ha a lisipasoma, ‑Jesus anö wanisala tä thaa hãto kitäö!‑ töpö pi kuu salo, Jesus a na töpö mamo läapalo opama. 2Ĩ ha Jesus a kotö ha a wani aulumo opa wi, a wani suö öpii a wani waloköma. 3A wani waloki ha, Moisés a kai wäsä sinomo wi ĩ töpö, patiseu töpö, ĩ na töpö kui töpö na Jesus aiki, ‑Mota mapo wi ĩ tä wakala na ai tä toa komani wi, ĩ tä topa kitä? Moisés anö makö noa thaa wi, wi na ĩ ta kua?‑ ĩ na a kuuma.
4Ĩ na a kuuma maaki, töpö huo maama. Töpö huo mi ha, a suö öpii ĩ a wani na Jesus a ami waliki nö, a toa kõo soatamanöma. A toa kõo soatamanö nö, ‑Pei. A hua kononö‑ Jesus a kuuma.
5Ĩ na a kuu nö, töpö loa soatile, ĩ töpö na, ‑Mota mapo wi ĩ tä wakala na thaka taka ha au ulu a keki ha, au wa thapa soata mai kitä ta o? Ĩ ha au hiima keköma, mota mapo wi tä wakala kua kule maaki, au hiima wa thapa kõo mai kitä ta o?‑ ĩ na Jesus a kuuma. 6Ĩ na a kuuma maaki, ĩ töpö huo maama.
‑Kamisa topa apa asawö‑ ĩ na a pi kuu ti!
7Ĩ na tä kua tä, ĩ patiseu tänö töpö iapalama pia salo, töpö nakalö noai, ĩ ai töpö waloa somataki wi, ĩ töpönö lotami tiki toita apii tiki sailö nö, ĩ tiki na töpö loa somatakö noai, Jesus anö ĩ tä tama kutenö, uni ta wäsäma.
8-9Ĩ na a kuuma: ‑Ai töpö supasolaso wi ĩ tä na töpö iapalo pia salo, wa naka kule. Wa nakaö ha, ĩ hamö wa waloikitö nö, pata töpö lole, ĩ ti na a loo somata tihöö! Ĩ ti na wa loa waikia tä, ai pata tä waloa haiki nö, wa naka noai ĩ anö wa loo pa ĩ pata tä kai ekuiki nö, kawa na, “Hisa ha hi pata tä lopöö! Tiko ha a loa pasikiö!” ĩ na a kuu kitä. Ĩ na a kuu ha, wa kilia apölo nö, tiko ha wa loa kõki kitä.
10Ĩ na wa kua maapöö! Ai tänö wa nakama, pata töpö lole, ĩ ti na wa loo somata mai, tiko ha wa loa pasikiö! Tiko ha wa loköma, wa naka noai, kawa na ĩ aiki, “Mi ha wa loo pasio maikiö! Hapo. Hi ti toita apii ti na a loa pasikisoö!” ĩ na a kuu hö̃töo läo kitä. Pata töpö lole, ĩ ha wa lomakö noai, töpö loa sototole, ĩ töpönö ĩ tä taa nö, “Pata töpö na ĩ a loa naine, ĩ a totiatalo hãtoa kule” ĩ na töpö pi kuu kitä. 11“Kamisa topa apa asawö” wa pi kuu wi, ai tänö ĩ wa komopamani kitäö! “Kamisa topa pasio mai kitä” wa pi kuu wi, ai tänö ĩ wa hösöka asapamani kitä‑ ĩ na Jesus a kuuma.
12Ĩ na a kuu nö, Jesus a naka noai ĩ a na, ‑Ai wa töpö iapalama pia salo, au noi töpö, au ai töpö, au töpönö wani tä thapo opa asa wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö naka asa tihöö! Ĩ wa töpö naka asa noai, ĩ tä noa na ĩ töpönö wa iapalama hö̃töo wi, ĩ au noa tä pasi päwö.
13Ai wa töpö iapalama pia salo, wani tä thapo mai ĩ töpö, pili wakö, pili poko, ĩ na tä kui tä wanisala apii ĩ töpö, töpö kasitimo wi ĩ töpö, töpö höpöpö öpii ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö naka totihoö! 14Ĩ töpönö wa iapalama hö̃töo mai kitä maaki, waiha Teusö anö au noa tä totoki kitä. Sanöma makönö toitai tä thaa wi, ĩ makö nomaso noai, ĩ makö temöa konaso tä, töpö honimo opa noai ĩ wa töpö iapalama noai, kawa na Teusö anö ĩ tä noa totoki ha, wa pi mönaha apa kitä‑ ĩ na Jesus a kuuma.
‑Pälaö!‑ töpö kuu wi, Teusö anö ĩ töpö iapalama pasio mai kitä
15Ĩ na Jesus a kuu ha, töpö iapalo pole, ĩ ai tä iapalo naine, Jesus a na ĩ aiki, ‑Waiha Teusö a kaikanamo totio piale, ĩ hamö ai tä iapalo naio kõkölasoma, ĩ a pi mönaha apa laso kitä‑ ĩ na a kuuma.
16Ĩ na a kuu ha, Jesus aiki, ‑Ai pata tänö satehe epii töpö iapalama pia salo, töpö nakama. 17Nii tä kua apa waikia tä, pata tänö ai a wani kalipalama sinomo wi ĩ a wani na, “Sa töpö naka noai, ĩ töpö na a hulolöö! Wa hulolö nö, ‘Hapo. Nii tä kua apa waikia kulatiö!’ ĩ na a kuutöö!” ĩ na pata tä kuu nö, a simönöma.
18A simönöma maaki, töpö naka noai ĩ töpö pewö aiki, “Sa huu mai kitäö!” ĩ na ĩ töpö pewö kuuma. Ai tä aiki, “Noa tä na ipa sa tä uli tälöhe, ĩ sa tä uli möö pikio pia kutenö, sa huu mai kitäö!” ĩ na a kuuma.
19Ĩ na tä kua tä, ai tä aiki hö̃töwö, “Hikali a na paka wano kökö kalipalo sinomo wi, 10 sa kö tälöma kutenö, sa kö wapa pia salo, kawa na sa huu mai kitäö!” ĩ na a kuuma.
20Ĩ na tä kua tä, ai tä aiki, “Ma. Sa huu mai kitäö! Huki ipa husopö sa täa pasili keö!” a kuuma.
21“Sa huu mai kitäö!” ĩ na töpö pewö kuu ha, pata tä na a kalipalo sinomo wi ĩ a kõpolö nö, pata tä na ĩ tä pewö a wäsä kõo tasoma. Ta wäsä konasoi, pata tänö ĩ ta hini nö, a hĩso opa nö, “Hi sai pö satehe epii sai pö kule, ĩ sai pö sika hamö piliso kulati, ĩ tiso pewö hamö wa huta kupotö nö, wani tä thapo mai ĩ töpö, pili töpö wakö wanisala apii ĩ töpö, töpö mamo höpöpö öpii ĩ töpö, töpö kasitimo wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö nakalötöö!” ĩ na pata tänö a noa thama. 22Ĩ na pata tä kuu ha, ĩ a waninö töpö nakalö taso noai ha, pata tä na a hapalo nö, “Sa töpö nakali ke maaki, nii tä kua apa soale kitäö! Sai a poke soa thaiö!” ĩ na a kuu ha, 23“Ĩ tiso pewö möa kõakötöö! Wa tä möö kõo taso pamö ai töpö pewö nakalötöö! Ipa sai a matihia apökö solöpöö!” ĩ na a kuu nö, 24“‘Sa töpö naka soma noai, ĩ sa töpö iapalama mai kitäö!’ ĩ na sa kuu kuleö!” ĩ na pata tä kuuma‑ ĩ na Jesus anö uni ta wäsä nö, ĩ na a kuuma.
Jesus a na wa nokapalo pi topa tä, ĩ na wa kuapö
25Ĩ na tä kua tä, Jesus a na satehe epii töpö nokapaloolö tä, Jesus a nomöhöpalo nö, ĩ töpö na a hapaloma. 26A hapalo nö, ĩ na a kuuma: ‑Kamisa na ai wa noka pi topa kule maaki, au hao a, au nao a, au husopö a, au ulu töpö, au hepala töpö, au hoose töpö, au sao töpö, kama wa, ĩ na kui wa töpö pi ipa sisaköma, sa kai a hua sinomo wi ĩ wa kupo mai kitä. Kama wa pio opa sisa kõköma, sa kai a hua sinomo wi ĩ wa kupo mai kitä. Kawanö sa pii satimo opa mi tä, kamisa na wa nokapalo sinomo wi ĩ wa kupo mai kitä. 27Hii ti pakalai ti ha ai tä pea kua wi na, ĩ na wa peamamo wani ipö nai tä, kamisa na wa nokapalo sinomo mai kitä. Sa kai a hua sinomo wi ĩ wa kupo mai kitä.
28Sai a pe epii, sai a ösö öpii wa sai thaa pia tä, wi na wa pi kuu paioö? Sai wa thaa paio mai ha, wa pi tapomo totio paio nö, “Ipa sitipa kökö kua paia mai ha, ĩ sa sai thaa paio mai kitä. Ipa sitipa kökö kulaha hãtole kitä?” ĩ na wa pi kuu paioö. 29Ĩ na wa pi kuu paio mai ha, sai wa kolo thaa kule maaki, au sitipa kökö matasoö ha, sai wa ola thaa mai ha, ĩ wa sai ola thaa hulapali. Ĩ wa sai ola thaa hulapali ha, ai töpönö ĩ tä taa nö, töpö hapalo pi wasöa nö, 30“Ha ha. Sai wa thaa hötöta totio mai ha. Wa osemo opatiwö” ĩ na töpö kuu nö, töpö ĩkapalo kitä‑ ĩ na Jesus a kuuma.
31Ĩ na Jesus a kuu nö, ‑Pata tänö töpö wasu kai huu pia tä, a pi tapomo paio nö, “Polakapi makönö ki töpö satehe epii ma töpö peama kitä? Kamakö hai, 10.000 makö kui makö kua pätawö. Ki töpö hai, 20.000 töpö kui töpö kua asa kule” ĩ na a pi pata kuu paio kitä. 32Ĩ na a pi pata kuu paio mi tä, a pi tapomo totio paio mai ha, töpö wasu kai hulasolöma, kama töpö polakapi ipö salo, a pata kili ipa kitä. A kili ipa salo, “Pälaö! Ki töpö satehea apa asale kitäö!” a pi kuu nö, ĩ pata tänö töpö moni sä pia noai, ĩ töpö pã apa soala tä, ĩ töpö na ai tä simöpalö nö, “Ki töpö na ĩ na a kuutöö! ‘Samakö säpaso wani ipö saiö! Makö noimo totiopököö!’ ĩ na wa kuu totiotöö!” ĩ na ĩ pata tä kuu kitä‑ ĩ na Jesus a kuuma.
33Ĩ na Jesus a kuu nö, ‑Ĩ ma tä uni a hinini ke? Wa tä thapo wi ĩ wa tä pewö taalö mi tä, sa nokapalo sinomo wi ĩ wa kupo mai kitä. Kawanö sa pii kule maaki, au wani wa tä pii satia apa tä, sa kai a hua sinomo wi ĩ wa kupo mai kitä‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Mötati tä kuö kui na, ĩ na makö kua hö̃töoö
34Ĩ na Jesus a kuu nö, ‑Mötati tä toita apö. Tä toita apö maaki, tä okitipasoma, ai tänö ĩ tä mötatia kopali wi tä kua mai kitä. 35Mötati tä toita apama maaki, tä okitipasoma, tä toita soa mai kitä. Nii tä na tä keama mai kitä. Hikali a na ösö kuo wi, ĩ ösö pata haitamanöpö, masita tä ha mötati tä keama wi ĩ tä kua kule maaki, mötati tä okitipaso noai ĩ tä keama pasio mai kitä. Tä toita mi kutenö, tä hosa pätali.
Ĩ uni sa ta wäsähe, ĩ tä na makö sömöka taa toitile, ĩ ta hinia totilöö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
15Wanisala tä thaa wi ĩ töpö na Jesus a noimo noai ĩ ta
1Ĩ na tä kua tä, kaikana tä hai ĩ sitipa kökö täa sinomo wi ĩ töpö, ai töpönö wanisala tä thaa sinomo wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpönö Jesus a hini pi topa apa salo, Jesus a kule ha ĩ töpö waloköma. 2Ĩ töpö waloki ha, patiseu töpö, Moisés a kai wäsä sinomo wi ĩ töpö, ĩ na kilii töpö aiki, ‑Wanisala tä thatala apati wi ĩ töpö na Jesus a noimotiwö. Ĩ töpö na a iapalo naitiowö‑ ĩ na töpö kuuma.
Oweha a täa konö noai ĩ uni ta
3Ĩ na töpö kuu ha, Jesus anö uni ta wäsäma. 4Ta wäsä nö, ĩ na a kuuma: ‑Ai wanö oweha kökö satehe epii, 100 kökö kui, wa kö thapo kule maaki, ĩ ai oweha a wai motösoma, wi na wa kua pia salo? Sai a mai ha oweha wa kö kai huti pole, ĩ hamö wa kökö pewö taa soatakölö nö, oweha a wai monöso noai, ĩ wa wai taeti taso kitä. 5Wa wai taa konani salo, wa wai maonö nö, au sai a ha wa pi mönaha apöiki nö, wa kotapi.
6Wa kotapo nö, au ai wa töpö pewö nakalö nö, “Ipa oweha a wai motöloli, ĩ sa wai taa konani kipiö! Pö pi mönahapalo opa naioö!” ĩ na wa kuu kitä. 7Oweha a wai na makö pi mönahapalo kua wi na, hi tä hẽtu hamö töpö kupoli, ai sanöma tä na ĩ na ĩ töpö pi mönahapalo kua hö̃töo kitä. Ai sanöma töpö satehe epii töpö aiki, “Wanisala sa tä thaa pasio mi kutenö, ‘Wanisala sa tä thaa wani ipö pasi saiö!’ ĩ na sa kuu mai kitäö!” ĩ na töpö kuu wi, ĩ töpö na töpö pi mönaha apa kupoli maaki, “Wanisala sa tä thatala apa pasitio wi ĩ sa totiwöö! Wanisala sa tä thati wi ĩ sa tä hosa pi topa kuleö!” ĩ na ai tä kuu pasio wi, ĩ a na hi tä hẽtu hamö töpö kupoli, ĩ töpö pi mönaha satio opa kitä‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Sitipa kökö wai motöso noai ĩ ta
8Ĩ na Jesus a kuu nö, ‑Ai suö tänö sitipa kökö satehei, ĩ 10 kökö kui kökö thapo pole, ĩ ai sitipa a wai motösoö. Ĩ a wai motösoö ha, suö tänö koa taka sii hilia soatamanö nö, sai a õsimö ha sãko sãko tä hãsiama nö, ĩ sitipa a wai tae totio opa kõo kitä. A wai tapa kõo paio mi tä, a wai tae paitio kitä. 9A wai tae totio kotio nö, a wai taa opia totia konani salo, kama hai ĩ noi töpö, kama ai töpö, ĩ na kilii töpö nakalö nö, “Huki ipa sitipa sa wai taa konani keö! Ĩ makö pewö pi mönahapalo opa naiopököö!” ĩ na a kuu.
10Ĩ töpö pi mönaha kua wi na, ĩ na Teusö a hai ĩ ãju töpö pi mönaha kua hö̃töo kitä. Ai tänö wanisala tä thatala apati noai, ĩ aiki, “Wanisala sa tä thaa noai ĩ sa tä hosalö nö, ĩ sa tä thaa wani ipöö!” ĩ na ai tä kuu ha, ãju töpö pi mönahapalo opa kitäö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Pelupö a pea apati ha, pö̃ anö a wani täa konö noai ĩ ta
11Ĩ na Jesus a kuu nö, ‑Wani tä thapo opa wi ĩ a hai ĩ polakapi ulu töpö kuoma. 12Pö̃ a na poosa a hapalo nö, “Hapa. Au wani tä kule, waiha ipa ai wa tä totoa piale, huki ĩ wa tä totoa mi salo” ĩ na poosa a kuu ha, pö̃ anö pepala a na ai wani tä totoki, poosa a na ai tä totoki, ĩ na pö̃ anö kama hai ĩ ulu töpö na ĩ na wani tä totoa thaa soaköma.
13Ĩ na wani tä totoa thaa soaki ha, polakapi tä mumi matalo nö, poosa anö kama hai ĩ wani tä tälö noai, pai hamö, tiko tä uli hamö ĩ tä kai hua soasolöma. Ĩ hamö a waloikitö nö, a kutio taso pa, wanisala tä thaa nö, kama hai ĩ wani tökö, kama hai ĩ sitipa kökö, ĩ na tökö kui tökö pewö hötöta totialö tasoma. 14Kama hai ĩ sitipa kökö hötöta totialö noai ha, ĩ tä uli ha nii tä kua mi ipö kutenö, a oi wani waisio opama. 15A oi wani waisio opa salo, ai tä na a wani ekuikötö nö, ĩ a na a wani kalipalotima. A wani kalipalamati noai, pölösö hamö ĩ anö a wani simönö nö, “Kusi kökö ösö poteheama sinomoö!” ĩ na a noa thama. 16Ĩ na a noa thaö ha, ĩ a waninö kusi kökö ösö potehepalamati tä, “Hi kusi kökönö tä oa pole, ĩ tänö sa ösö potepalo sa” ĩ na a oi ipö salo, a pi kuu sinomotima maaki, kama na ai tänö ĩ tä totoma pasio maama.
17Ĩ na tä kua tä, a pi wani hatukua kono nö, “Ipa hao anö töpö kalipalama sinomoti wi ĩ töpö hai nii tä kua apa asala tä, hisa ha sa oi wani luo pasio päo piale. 18Ipa hao a na sa konasolöpökö o! Sa kopolö nö, ‘Hapa. Teusö a na wanisala sa tä thaö, kawa na wanisala sa tä thaö, ĩ na sa kua kipiliö! 19Sa hiopöa apati kutenö, kamisa na, ‑Ipa ulu waö!‑ a kuu tihöö! Wa töpö kalipalama sinomoti kua wi na, ĩ na sa thama hö̃töo päopököö’ ĩ na ipa hao a na ĩ na sa kuupököö!” ĩ na a pi wani kuuma.
20Ĩ na a pi wani kuu nö, a wani konasolöma. A wani kononö nö, pai hamö a wani koima tä, pö̃ anö a taa lälalö nö, “Pösa wai pepalo opatiwö” pö̃ a pi kuu nö, a pi honipo opama. A pi honipo opa nö, kama hai ĩ ulu a pi ipa salo, a läläa soataiki nö, kama hai ĩ ulu a na a waloa läa soataikötö nö, a pi mönaha apa salo, kama hai ĩ ulu a na pö̃ a hãsokapalo läoma.
21Kama hai ulu a na a hãsokapalo pole, ĩ pelupö aiki, “Hapa. Teusö a na wanisala sa tä thaö, kawa na wanisala sa tä thaö, ĩ na sa kua kipiliö! Önö kutenö, ‘Ipa ulu waö!’ ĩ na kamisa na a kuu tihöö!” ĩ na pelupö a wani kuuma. 22Ĩ na pelupö a wani kuuma maaki, pö̃ anö töpö kalipalamati wi ĩ ai töpö na, “Haloi ösö toita apii, lope epii ĩ ösö suaki solö nö, ipa ulu a haloa soatamakösoö! Kama ami hĩso ola na söpala ösö thaa naia soataköö! Sãtália tökö sua naia soataki solöö!” ĩ na pö̃ a kuu nö, 23“Paka a okalo tapu upii paka a säa soatalöö! Makö pewö iapalo soatapöö! Ama ma tä thaö, makö paöaö, ĩ na makö kua soatapököö! 24Ipa ulu a nomasoma maaki, ipa ulu a temöa konaso keö! Ipa ulu anö hiopö tä thaa noai, ĩ tä thaa maa kopaso noai, ĩ a temöa konaso keö! A monösoma maaki, huki ipa ulu sa taa konani keö!” ĩ na pö̃ a kuu ha, ĩ töpö pewö pi mönaha apa nö, ama ta thaa nö, töpö paöama.
25Töpö paöati tä, pölösö ha pepala a hulasolö noai, ĩ a huu koima tä, sai a na töpö amamo haile, ĩ töpö a hininö nö, 26töpö kalipalo sinomo wi, ĩ ai tä nakalö nö, “Wi na tä kuaö ha, töpö paöa kule?” ĩ na pepala a kuuma. 27Ĩ na pepala a kuu ha, “Au hoosa a kopi ha, töpö a paöa kuleö! Temii au hoosa a waloa kõköma kutenö, au hao anö paka a okalo tapu upii a säpali keö!” ĩ na a kalipaloti wi, ĩ na ĩ a kuuma.
28Ĩ na a kuu ha, pepala a hĩsoa apösoma. A hĩso opa salo, a lisipo maama. A lisipo mi ha, pö̃ a atupalo nö, “A ösö potehea naia soataloö!” ĩ na pö̃ a kuu kule maaki, 29“Pälaö! Satehe epii tä inama na kawa na sa kalipalo sinomo thaliö! Kawanö sa simöa tä, wa kai hini totio opa thaliö! Ĩ na sa kuati thali maaki, kamisa na ‘Ipa posi ose wai säpalö nö, au noi wa töpö ösö poteheapalama apapököö!’ ĩ na kamisa na wa kuu totio maama. 30Ĩ na wa kuu maama tä, suö töpönö wano töpö sapäkama hätäpo wi, au ulu anö ĩ suö töpö na sitipa kökö hosa hosama apati noai, ĩ a na paka a okalo tapu upii wa totoma hĩsua apa asa nö kiliawö” ĩ na pepala a kuuma.
31Ĩ na pepala a kuu ha, “Pösa ai! Kamisa na wa sätäapalo soatia kule nökö. Wani sa tä thapo opöle, ĩ au wani tä naiwö wa pi kuu mai. 32Nomawö tä kutio wi na, ĩ na au hoosa a wai kutioma maaki, a wai temii, a wai kua kõa kule. A motöa totisoma maaki, sa taa konani ke. Önö kutenö, samakö pi mönaha apa salo, samakö iapalo opati kule nökö” ĩ na pö̃ a kuu hö̃töoma‑ ĩ na Jesus anö ta wäsä nö, ĩ na a kuu totiatalotima.
16Wa töpö noima wi, ĩ töpönö wa noama kuki kitä
1Ĩ na Jesus a kuu totiatalo nö, kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö na ai uni ta wäsä nö, ĩ na a kuuma: ‑Pe epii wani tä thapo opa wi, ai tä na ĩ a pata aiki, “Ipa wani tä kua apa kutenö, ipa wani tä pewö thalöö! Thalö nö, ipa wani tä pala totimanöö! Ai töpö na, ipa ai wani wa tökö toto, ĩ tä noa na ipa sitipa wa kö plökö, ĩ na wa kua sinomopöö!” ĩ na ĩ pata tä kuuma. Ĩ na a pata kuu ha, ai tänö pata tä hai ĩ wani tä thalöma. Ĩ na tä kua tä, pata tä na ai töpö waloiki nö, “Pata. Au wani tä thapo wi, ĩ anö au sitipa kökö hosa sinomo päo thaliö!” ĩ na töpö kuuma.
2Ĩ na töpö kuu ha, wani tä thapo wi, pata tänö ĩ a naka nö, “Wi na wa kuati kule? Wa kuati wi ĩ sa ta hini kule. Kamisa na wa kalipalo kota mai kitäö! Önö kutenö, ipa wani tä, ipa sitipa kökö, ĩ na tä kui tä kua soale, ĩ wa tökö pewö a wäsä soataaö!” ĩ na pata tä kuuma.
3Ĩ na pata tä kuu ha, “Häö. Ipa pata tänö sa sasu kõa pasia saile ta. Wi na sa kua pätaköö! Sa utiti ipö kutenö, sa kalipalo tai mi ipö kitä. Ai töpö na sitipa sa kökö naka kili ipa kitä. Wi na taköö!” ĩ na a pi wani kuu nö, 4“Ĩ na sa kua kitä. Tiko hamö sa huu paio mai ha, huki ai sa töpö noima paio nö, sa hua konasolö noai ha, ĩ töpönö sa noima hö̃töo nö, ‘Hapo. Kamisa sai pö ha a kuikiö!’ ĩ na ĩ töpö kuu hãto kitäö!” ĩ na a pi wani kuuma.
5Ĩ na a pi kuu nö, “Au pata tä hai ĩ wani sa tä tälöhe, waiha ĩ sa tä noa totoa kõa hö̃töki kitäö!” töpö kuu noai, ĩ a waninö ĩ töpö nakama. Töpö nakama, a waloa somakö noai, ĩ a na, “Wani wa tökö tälö noai, wi na ĩ tökö noa kuoma?” a kuu ha, 6“Holokoto a pata ha tapu tapu tuu titile, satehe epii ĩ 100 tapu tapu tuu pi noa kuoma” ĩ na a kuu ha, “Ĩ wa tä noa ose wai totopöma, ‘Ĩ na pätawö’ sa kuu hö̃töa soataso kitä. ‘Polakapii, ĩ 50 tapu tapu sa tuu pi totoki kitä’ ĩ na wa tä sãöka thakö nö, ĩ tä noa totopa päoö” ĩ na ĩ wani tä thapo wi, ĩ na ĩ a wani kuuma.
7Ĩ na a wani kuu nö, töpö naka noai, ĩ ai tä waloa nömökö noai, ĩ a na, “Wa tä tälö noai, wi na ĩ tä noa kuoma?” ĩ na a wani kuu ha, “Saku tä na tötiiku tä pi titile, satehe epii, 100 tötiiku tä halo noa kuoma” ĩ na a kuu ha, “Polakapii, ĩ 80 tötiiku wa tä halo noa sãöka thakö nö, ĩ wa tä noa totopa päopö” ĩ na wani tä thapo wi, ĩ na ĩ a wani kuuma.
8Ĩ na a wani kuuma kutenö, kama pata tä aiki, “Kamisa na ĩ a wani kalipalo makoka maa noai kitä maaki, a pi mosawio opa noa. ‘Huki ĩ na sa kua nö, waiha sa pea mai kitäö!’ ĩ na a pi wani kuu tao opa noa” ĩ na a pata kuuma‑ ĩ na Jesus anö uni ta wäsä nö, ĩ na a kuuma.
Ĩ na a kuu nö, ‑Teusö ulupö makö pi mosawia kule maaki, Teusö a thapo mai, ĩ töpö pi mosaia satia apa. Pi naka. Teusö a thapo mai, ĩ töpö pi tapoiki nö, “Huki ĩ na sa kuaö ha, waiha ĩ töpönö sa totiapala apa kitäö!” ĩ na töpö pi kuu kule maaki, Teusö a thapo wi ĩ töpö aiki, “Huki ĩ na sa kua totioma, waiha Teusö a kule ha, ĩ ha sa kua tä, pe epii Teusö anö sa totiapala apa kitä” ĩ na ĩ töpö pi kuu mai‑ ĩ na Jesus a kuuma. 9Ĩ na a kuu nö, ‑“Wani tökö thapo wi ĩ tä topa asa mai kitä maaki, wani tökö na wa ö̃töo opa nö, ai wa töpö noima apa nö, au wani tökö na ĩ wa töpö pasilipoö, ĩ na wa kuaö ha, wani tä pewö mataso noai ha, wa töpö noima noai, hi tä hẽtu ha Teusö a sai pö a kupoli, ĩ ha ĩ töpö konasolöma tä, ‘Hapo, Hisa ha a kua naikisoö!’ ĩ na ĩ töpö kuupö” ĩ na sa kuu kuleö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
A kalipalo holisimo tihöö!
10Ĩ na a kuu nö, ‑Ai pata tänö wa kalipalama wi ĩ a patanö, “Wani ipii a kalipaloö!” ĩ na wa noa thaö ha, ĩ tä na wa kalipalo makoka apa kuköma, pe epii kalipalo wi tä na wa kalipalo lotete epö hö̃tö kitä. Wani ipii ĩ tä na wa holisi kalipalotima, pe epii kalipalo wi tä na ĩ wa holisi kalipalo päo hö̃tötio kitä. 11Sanöma makönö wani ma tä thapo wi ĩ tä na makö holisi kalipalo opa kuköma, “Teusö anö tä thama pi topa wi ĩ tä na a kalipaloö!” ĩ na kamakö na ĩ na ai tä kuu pasio mai kitä. 12Huki ai tä hai ĩ wani tä na makö holisi kalipalo kuköma, waiha ai tänö kamakö hai ĩ wani tä totoa mai kitä.
13Polakapi pata töpö na wa kalipalo ösöho naio mai kitä. Polakapi pata töpönö wa kalipalamati tä, kawanö ai pata wa tä pi ipa asaö, ai pata wa tä pii pasio mii, ĩ na wa kua kitä. Ai pata wa tä kai hini pi topa apa asaö, wani ipii, ai pata wa tä kai hini totio asaö, ĩ na wa kua kitä. Ĩ na pata töpö na wa kalipalo ösöho mi kua wi na, ĩ na wani tökö na makö kalipalo pi topa satia apö, Teusö a na makö kalipalo pi topa satia apö, ĩ na makö kua wi tä kua mai kitä‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Patiseu töpö na Jesus a hapalo kõo
Mateus 11.12-13; 5.31-32; Marcos 10.11-12
14Jesus a kuu noai, patiseu töpönö ĩ tä pewö a hini nö, sitipa pi ipa salo, Jesus a na ĩ töpö hapalo pi wasöa apatima. 15Töpö hapalo pi wasöa apati ha, Jesus aiki, ‑“Patiseu makö topa apa” ĩ na ai ma töpö pi thama kule maaki, Teusö anö makö õsi tapa apaö. “Ĩ tä topa apaö” ĩ na sanöma töpö pi kuu kule maaki, “Ĩ tä wanisala apaö” ĩ na Teusö a kuu pasioö‑ ĩ na Jesus a kuuma.
16Ĩ na Jesus a kuu nö, ‑João a wäo paio mi tä, sutu ha Moisés anö nö patapö töpö noa thaa noai ĩ ta, Teusö a kai wäsä sinomo noai ĩ ta, ĩ na ta kui, nö patapö töpönö ĩ ta hua sinomoma maaki, huki Teusö a kaikanamo totio wi ĩ ta topa apöle ĩ ta wäsä sinomoti wi ĩ ta kua nömöa kule. Ĩ ta wäsä manu kule, Teusö a kaikanamo wi ĩ tä na satehe epii töpö pi luluo opaö. “Teusö anö sa simöa totiopököö!” ĩ na ĩ töpö pewö pi ku upaö‑ ĩ na Jesus a kuuma.
17Ĩ na a kuu nö, ‑Hutu mosökö pata, hi masita tä uli, ĩ na tä maa kupaso kitä maaki, Teusö anö nö patapö töpö noa thaa noai, ĩ na ĩ tä sãökama pewö kuo soatio kitä. Ĩ tä mapo mai kitä‑ ĩ na a kuuma.
18Ĩ na a kuu nö, ‑Peanopö anö kama hai ĩ pusopö a hosalö nö, ai suö tä täa nömöa kotali wi, ĩ tä wanisala apaö. Ĩ a suö hosalö noai, ai tänö ĩ a täa nömönöma, ĩ tä wanisala hö̃töoö‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Wani tä thapo opati noai ĩ a õsi pepalo opa nömötio pasio noai ĩ ta
19Ĩ na Jesus a kuu nö, ta wäsä kõo nö, ‑Ai tänö wani tä thapo opa asaö, kama hai ĩ haloi ösö noa apii ösö toita apii ösönö a halo sinomo asaö, ai töpö satehe epii töpö nakalö nö, töpö kai iapalo sinomo asaö, ĩ na ĩ a kua sinomo asama.
20Ĩ na tä kua tä, kama sai pö kolo hokolole, ĩ ha taka holele ha, ĩ ha Lásatu a walakasöpö waninö wani tä thapo mai, ĩ a wani pea apa pasitio noai, ĩ ha ai töpönö ĩ a oi wani lomapo sinomotima. 21Ĩ aiki, “Sai a õsimö ha töpö ösö potehepalo asatio nö, nii tä see wai hosalöma tä na sa ösö poteho honimo pasio pätiopökö o!” ĩ na a pi wani kuu sinomotima. Ĩ ha a lotia tä, pole anö a walakasöpö wani nakoa sinomo pasitima. A wani pepalo opa pasitioma.
22Ĩ na tä kua tä, a pepalo opati noai, ĩ a nomasoö ha, ãju töpönö ĩ a õsi täa konönöma. Nö patapö Abraão a kulali hamö a täa konönöma.
Ĩ na tä kua tä, wani tä thapo opa asa noai, ĩ a noma hö̃tösoö ha, a patiliköma. 23A patiliköma, õsi töpö pea sinomo pasitio wi, ĩ tä uli hamö a kõa pasisolöma. Ĩ tä uli ha a kopolö nö, a pepalo opati tä, a nonoiki nö, pai hamö Abraão a talalöma. Abraão a kotö na Lásatu a taa nainanöma. 24Ĩ töpö talalö nö, a komö nö, “Ipa hao Abraão ai! Kamisa na a pi honipo naioö! ‘A pea pasioö!’ a pi kuu tihöö! Hi koa taka pata ha sa pea apa pasileö! Kamisa na Lásatu a simöpalöö! Ĩ a ami heunö, pili sa ãka sopi ipii, ĩ tä matamanöpököö!” ĩ na a kuuma.
25Ĩ na a kuu ha, Abraão aiki, “Pösa ai! Masita tä uli na wa pilia tä, wa kuatipili, ĩ tä na wa pi hatukupasopöö! Wani wa tä thapo opaö, wa ösö potehepalotii, ĩ na wa kua sinomo asatioma. Ĩ na wa kua asatia tä, Lásatu a wani pea apa pasitioma. A pea apa pasitioma maaki, hi tä uli na a pea mai ha, a kutia kule. Huki kawa pepalo opa pasitia kule. 26Önö kutenö, Lásatu sa simöpa mai kitäö! Makö selekepo totia kule. Mötali ha Teusö anö hawalo tä talo opii tä lämaköma. Ĩ ai tä hawalo hẽtu ha samakö kua pökatöa hö̃töa, ĩ ai tä hawalo hẽtu ha wa kua pökatöa hö̃töa, ĩ na makö kua kule. Önö kutenö, kawa na samakö pökatöpo pi topa kule maaki, samakö pökatöpo mai kitä. Mi ha makö kulali, hisimö ĩ makö pökatöpo pi topa kule maaki, makö pökatöpo mai kitä” ĩ na Abraão a kuuma.
27Ĩ na Abraão a kuu ha, wani tä thapo opa noai, ĩ aiki, “Hapa. Ĩ na tä kua pikia manu kule, masita tä uli ha ipa hao a sai pö na Lásatu a simöa totipalöö! 28Ipa ai hoose töpö, 5 hoose töpö kui töpö kua haia soa kuleö! Hi tä uli ha samakö pepalo opati pole, ĩ tä uli na ipa hoose töpö kõa naipö matimöö! Önö kutenö, ipa hoose töpö na Lásatu wa simöpalöö! Wa simöpalöma, ipa hoose töpö na a waloikitö nö, ‘Au hepala a kuati noai, ĩ na pö kua naio tihöö!’ ĩ na Lásatu anö töpö noa thaapöö!” ĩ na a kuuma.
29Ĩ na a kuu ha, “Mawöö! Moisés anö nö patapö töpö noa thaa noai, au hoose töpönö ĩ tä waheta thapoö, Teusö a kai wäsä sinomoti noai, ĩ töpönö ta wäsä noai, ĩ tä waheta thapo naia, ĩ au hoose töpönö ĩ tä sãökama thapo waikia kule. Au hoose töpönö ĩ tä sãökama hinia totiopöö!” ĩ na Abraão a kuu hö̃töoma.
30Ĩ na a kuu ha, “Naiö! Hapa Abraão ai, ĩ na a kuu tihöö! A noma waikilaso noai, a temöa kono nö, ipa hoose töpö na ĩ a waloiki nö, ta wäsä kuköma, ipa hoose töpö pi hatukupasopöö! Töpö pi hatukupalo nö, töpö pi sapamo nö, Teusö ta hini kuköpöö!” ĩ na pepala a kuu ha, 31Abraão aiki hö̃töwö, “Ma. Moisés anö töpö noa thaa noai ĩ ta, Teusö ta wäsä sinomo noai ĩ töpönö ta wäsä noai ĩ ta, ĩ na ta kui, au hoose töpönö ĩ ta hini wani ipö tä, ai tä nomano nö, a temöa konaso noai, ĩ a hapalo nömöa kule maaki, ĩ a hini wani ipö hö̃tö kitä” ĩ na Abraão a kuu hö̃töoma‑ ĩ na Jesus ta wäsä nö, ĩ na a kuu totiatalotima.
17Ai sanöma tä na kawanö wanisala wa tä thapama maikiö!
Mateus 18.6-7, 21-35; Marcos 9.42
1Ĩ na Jesus a kuuma, kama kai a hua sinomo noai ĩ töpö na a hapalo kõo nö, ĩ na a kuuma: ‑Ai tänö sanöma töpö na wanisala tä thapamani wi ĩ tä kua sinomo wi maaki, ai wanö ai sanöma tä na wanisala wa tä thapamani wi ĩ wa pea apa kitä. 2Hi ulu töpö wai kule, ĩ ai a wai na ai wanö wanisala wa tä thapamanöma, pe epii wa pea kuki kitä. Kawanö ulu tä na wanisala wa tä thapama paio mai ha, pili wa olai ha ai tänö maa ma pata saumakö nö, kosoto u pata hamö wa kepamanöma aköna, ĩ tä topa apöla pi. Wa nasi tupaso aköna, ulu tä na wanisala wa tä thapama mana pi.
Ai wa tä hĩsu thaa soatio maikiö!
3Pö mosawia totikiö! Kawa na ai tänö wanisala tä thaö ha, “Kamisa na wanisala wa tä thaa noai ĩ tä wanisala apa” ĩ na wa kuu! Ĩ na wa kuu ha, “Pitili wa. Kawa na wanisala sa tä thamaö! Ĩ wanisala sa tä thaa kota mai kitäö!” ĩ na a kuu ha, kawa aiki, “Pei. Ĩ na pätawöö! Huki kawa na sa hĩso mai kitäö!” ĩ na a kuu totihoö! 4Ai tä wakala na kawa na ai tänö satehe epii, 7 tä wanisala thaa pi kupalo nö, “Haö. Kawa na wanisala sa tä thaa keö! Ĩ sa tä thaa kota mai kitäö!” ĩ na 7 a kuu pi kupasoö ha, kawa aiki, “Ĩ na pätawöö! Kawa na sa hĩso mataso keö!” ĩ na 7 wa kuu pi kua hö̃töpasopö‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Teusö a na wa mamo teteo wi ĩ tä
5Ĩ na tä kua tä, Jesus anö kama hai ĩ 12 töpö simöa asa noai, Jesus a na ĩ töpö aiki, ‑Kaikana ai! “Teusö a pitili. A lotete epö” samakö pi kuu pole, ĩ tä pala totimanöö!‑ ĩ na töpö kuuma.
6Ĩ na töpö kuu ha, Jesus aiki hö̃töwö, ‑Mosötahata mo wani ipii kui na, ĩ na “Teusö a pitili” wa pi kuu wi, ĩ tä wani ipö kuö hö̃tö päla tä maaki, hi hii ti öpale, ĩ ti na makö hapalo nö, “A uköpaloö! Wa uköpalo nö, mötati tuu pata hamö u pata hamö a öpa nömöikikölöö!” ĩ na makö kuu ha, ĩ ti uköa hö̃töpalolö nö, mötati tuu pata hamö a öpamö kua nömökö taso kitäö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Pata tänö wa kalipalama sinomo wi, ĩ wa pätawö
7Ĩ na Jesus a kuu nö, ai tä uni a wäsä nö, ‑Ai wanö ai wa tä kalipalama sinomo wi, hikali ha ĩ wa simököma, oweha kökö na a mamo läapalopö, ĩ wa simököma, ĩ na tä kua tä, a kalipalo matalo nö, a waloa kõki ha, kawa aiki, “A ösö poteha paitalosoö!” ĩ na pata wa kuu soataso kitä ta o? 8Ĩ na wa kuu soata mai kitä. Ĩ a waloa kõki ha, pata wa kutenö, “Wa sanumo nö, ipa nii tä thaa haitaköö! Nii wa tä thakö nö, sa ösö potehepalama haitaö! Sa ösö potehea paipamanö nö, waiha wa ösö potehepalo nömöoö!” ĩ na wa kuu kitä. 9Pata wanö ĩ wa noa thaa noai ĩ anö ĩ wa kai hini totioö ha, ĩ a na, “Aitaköö! Wa totiatalo opa alu kuleö!” wa kuu kitä ta o? Ma. Ĩ a hai, wa kalipalama sinomo wi ĩ a päwö kutenö, ĩ a na ĩ na wa kuu mai kitä. 10Pata tä na a kalipalo kua sinomo noai na, ĩ na kamakö kua hö̃töoö. Kamakö hai ĩ pata tänö makö simöa sinomo wi, ĩ anö makö noa thaö ha, ĩ ma tä pewö a hini totioma, “Samakö totiatalo opa asa waikia kule” pö pi kuu tihöö! “Pata tänö töpö kalipalama wi, ĩ a patanö töpö noa thaa sinomoö ha, ĩ töpönö pata tä kai pata hini sinomoö. Önö kutenö, ipa pata tänö sa noa thaa wi, ĩ sa ta hini sinomo opaö. Ipa pata tänö sa kalipalama sinomo pasio wi ĩ sa päwö” ĩ na makö kuupö‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Töpö satehei töpö toa konasoma maaki, sami tä aiki, ‑Aitaköö!‑ a kuu sisa noai ĩ ta
11Ĩ na tä kua tä, Jetusalẽi tä uli hamö Jesus a hutiilö pamö, Samatia tä uli, Kaliléia tä uli, ĩ tökö uli kasö kuo pamö Jesus a hasuo tasoma. 12A hasuo tä, ai sai pö kuo pa a lisipo tä, wasu wasu tänö töpö ösö hiopöpaso noai, ĩ töpö satehe epii, 10 töpö kui töpö huu läoma. 13Ĩ töpö huu pã apa soa kulati maaki, Jesus a huu talalö nö, töpö komöma. Töpö komö nö, ‑Jesus a pata ai! Kamisamakö möö nö, wa pi honipo mi salo. “Ĩ na pö kua pasioö!” a pi kuu tihöö!‑ ĩ na töpö kuuma.
14Ĩ na töpö kuu pole, Jesus anö ĩ töpö talalö nö, ‑Teusö a täpä sinomo wi, ĩ töpö na pö mömotöö!‑ ĩ na Jesus anö töpö noa thaö ha, ĩ hamö töpö huu hö̃tösolöma. Töpö hua hö̃tölolö tä, töpö ösö hiopö öpii ĩ tä maa kopasoma.
15Töpö ösö hiopöo opa noai, ĩ ai tä aiki, ‑Huua! Sa ösö hiopö maa kopaso keö!‑ a pi kuu nö, a sapa kõo soatalo nö, ‑Teusö anö sa ononoa kopamani keö! Teusö a totiatalo opawöö!‑ lope epii ĩ na a hapalo kuuma.
16Ĩ na a kuu nö, ‑Jesus a hai ĩ pata tä sai‑ a pi kuu salo, pili a maekonö a hĩta thaiki nö, a mãi poa soataiki nö, ‑Jesus ai. Aitaköö! Kawanö sa ösö totia kopale, ĩ tä na sa pi mönaha apa kule‑ ĩ na a kuuma. Ĩ na a kuu noai, ĩ samatia tili tä kuuma.
17Ĩ na ĩ samatia tili tä kuu ha, ‑Satehe epii, ĩ 10 töpö kui sa töpö ononoa kopali ke maaki, witi ĩ ai 9 töpö? 18“Aitaköö! Teusö a totiatalo opawöö! Jesus wanö sa ononoa kopali keö!” ĩ na ai töpö kuu mai, hi tiko tä hai, hi samatia tili tiko tä kuu sisa kule. Ĩ na a kuu pi topa apa asa salo, sami a waloa sapa kõkö solö ke‑ ĩ na Jesus a kuuma.
19Ĩ na a kuu nö, ĩ samatia tili tä na, ‑Wa öpa kopalo nö, a kononöö! “Jesus a pitili. A lotete epö” wa pi kuu totioma kutenö, “Jesus anö sa toa komani kitä” ĩ na wa pi kuu noai, ĩ tänö wa toa konaso ke‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Teusö a kaikanamo totio opa wi ĩ ta
20Ĩ na tä kua tä, patiseu töpö aiki, ‑Teusö a kaikanamo totio wi, wi na tä kuto tä, ĩ tä waloa totiki?‑ ĩ na töpö kuu ha, Jesus aiki hö̃töwö, ‑Teusö a kaikanamo totio wi ĩ tä hatuka totio mai kitä. 21Pi naka. Teusö a kaikanamo totio wi, kamakö õsi ha ĩ tä kua pasia. Önö kutenö, “Hi tä möö nököö! Teusö a kaikanamo wi, hi ĩ tä kua” ĩ na makö kuu totio mai kitä. “Teusö a kaikanamo wi, ki ha ĩ tä kua” makö kuu mai kitä‑ ĩ na Jesus a kuuma.
22Ĩ na a kuu nö, kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö na a hapalo nömöo nö, ‑Sanöma sa kupaso noai, waiha kamakönö ĩ sa möö pi topa kõo kitä maaki, sa möö kõo haio mai kitä. “Hi tä wakala ha Jesus a tapamo kõo mi salo” makö kuu kitä maaki, sa tapamo haio mai kitä. 23“Hisimököö! Hisa ha Jesus a kua kuleö!” ĩ na ai töpö holisi kuu kitä. “Ki hamö Jesus a kua kulaliö!” ĩ na ai töpö holisi kuu hö̃töo kitä. Ĩ na töpö kuu ha, ĩ töpö a hini hãto maikiö! Tä möömö huu hãtolö tihöö! 24Tä sami samimo opaö kuköma, hutu mosökö wakala pata kuo laso wi na, ĩ na sanöma sa kupaso noai ĩ sa huu kõo tä, ĩ na tä kua kua hö̃töo laso kitä. 25Ĩ na tä kua paio mai ha, huki ai töpönö sa peama nö, sa hosa totili wi, ĩ tä kuo paio pia salo. 26Sutu ha Noé a kua tä, Teusö a thapo pasio mai, ĩ töpö kua kua noai na, ĩ na sanöma sa kupaso noai ĩ sa huu kõa tä, ĩ na töpö kua kua hö̃töo kitä. 27Kutiata a pata na Noé a titio paio mi tä, Teusö a thapo mai ĩ töpö pi moti ipii töpö iapaloö, tuu kopalaö, töpö supaso tikilio opatii, ĩ na töpö kuati tä, maa tuu pata õkimonaso noai ĩ tuu õki patanö ĩ töpö nasi pewö tupasoma.
28Ĩ na ĩ töpö kua kua noai na ĩ na Ló a kua tä, Teusö a thapo mai, ĩ na ĩ töpö kua kua hö̃töoma. Töpö iapaloö, tuu kopalaö, wani töpö täalali, wani töpö totoaki, töpö hikalimoö, sai pö thaö, ĩ na töpö kua tä, 29Ló a, kama ai töpö, ĩ na töpö kui, Sotoma tä uli ha ĩ töpö pilio noai, ĩ töpö toköa asasolöma. Töpö toköa asasolö noai ha, ĩ tä wakala ha soatawö, sotoma tili töpö na Teusö anö koa taka, koa taka hösösöpö wakö, ĩ na tä kea thamanö nö, ĩ töpö pewö ĩsia thamanöma. 30Ĩ na tä kua kua noai na, ĩ na sanöma sa kupaso noai ĩ sa tapamo kõo tä, ĩ na tä kua kua hö̃töo kitä. 31Sa tapamo kõo tä, au sai a sika ha ai wa huti tä, “Sai õsimö ha ipa wani tökö kulai, ĩ sa tökö täaköö!” ĩ na a pi kuu ti! Wa hikalimoti tä, sa tapamonasoma, sai a ha a huu koonö tihöö! 32Pö pi mosaia totikiö! Ló a hai ĩ pusopö anö tä uli möö noa kopalöma, a noma soataso noai, ĩ tä na pö pi motöo tihöö! 33“Jesus sa kai hini wani ipö saiö! Jesus sa kai hini kuköma, sa pea apa pasio matimöö!” ai wa pi kuu pole, ĩ wa pea totio kitäö! Ĩ na tä kua tä, “Jesus sa kai hini ha, ai töpönö sa peama kitä maaki, sa noamo mai kitäö!” ĩ na ai wa pi kuu pasile, waiha ĩ wa pea pasio mai ha, wa pi topapalo soatio asa kitäö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
34Ĩ na Jesus a kuu nö, ‑Sa huu kõki wi ĩ tä mumi ha polakapi tökö hãkohole, sami sa tälölöö, ai sa taa kõkölöö, ĩ na sa kua kitä. 35Polakapi suö tökönö hikali mo kopekeamati pole, ai sami sa tä tälölöö, ai sami sa tä taa kõkölöö, ĩ na sa töpö thama kitä. 36[Polakapi tökö hikalimoti pole, ĩ ai sa tä tälölöö, ai sa tä taa kõo pasikölöö, ĩ na sa kua kitä]‑ ĩ na Jesus a kuuma.
37Ĩ na Jesus a kuu ha, ‑Kaikana. Wa kuuhe, witi tä uli ha ĩ tä kua pia salo?‑ ĩ na töpö kuuma. Ĩ na töpö kuu ha, ‑Sa huu kõa tä, “Witi hakö?” makö kuu mai kitä. Ai tä nomaso noai, ĩ ha watupa pö wani hupalo hatuka apa kitä ta pi kuu mai. Sanöma töpönö pe epii hiopö tä tha apa pamö, ĩ ha sa huu kõone, ĩ tä hatuka apa hö̃töle kitä‑ ĩ na Jesus a kuuma.
18‑Samakö noamaö!‑ ĩ na makö kuu kõatalo opapököö!
1Ĩ na Jesus a kuu nö, ‑Makö pi otapalo mai, Teusö a na pö hapalo sinomoö!‑ ĩ na Jesus a kuu pia salo, ĩ uni ta wäsäma. 2Uni ta wäsä nö, ‑Ai töpö pilia tipötöa apölati ha, ĩ ha tä makokama läo sinomo wi, ĩ a pata kuoma. Teusö a na a kili mi ipö, ai sanöma töpö na a kili naio mi ipö, ĩ na ĩ a pata kuama.
3Ĩ na tä kua tä, ĩ tä uli pata na suö tä hai ĩ peanopö a nomaso noai ĩ a sino opii a kutio naioma. Tä makokama sinomo wi ĩ a na ĩ suö tä wäomö läläpati nö, “Kamisa na ai tänö wanisala tä thati pole, ĩ a na wa hapalo mi salo” ĩ na suö tä kuu kule maaki, 4ĩ pata tänö a hini maama. A hini mi päla tä maaki, ĩ suö tä walo walomo opati ha, pata tä aiki, “Teusö a na sa kili mi, sanöma töpö na sa kili mi, ĩ na sa kua kule maaki, 5hi suö tä walo walomo opati salo, ĩ a na ai tänö wanisala tä thati pole, ĩ a na sa hapalo läo kitä. Ĩ suö sa hini mi ha, a walo walomo opa nö, sa waipa pasitio tihöö!” ĩ na a pi pata kulasoma‑ ĩ na Jesus a kuuma.
6Ĩ na Jesus a kuu nö, ‑Uni sa ta wäsähe, ĩ ma ta hinini ke? Tä makokama sinomo wi ĩ a pata wanisala apa wi ĩ a kuu noai ĩ ta hini totihoö! 7Ĩ a pata wanisala apa wi maaki, ĩ a patanö suö tä hini nö, a noama kuköma. Teusö anö töpö saia asalö noai, ai töpönö ĩ töpö peama apati wi, Teusö anö ĩ töpö peama hö̃töo kitä. Teusö anö töpö sailö noai ĩ töpö aiki, “Häö. Makö pepalo wi tä tetepo waikia kuleö! Teusö anö makö hini hãto mikö” ĩ na töpö pi kuti kule maaki, ĩ töpönö Teusö a naka satimo opati ha, Teusö anö ĩ töpö noama mai kitä ta o? 8Teusö anö ĩ töpö noama nö, tä makokama läapalo haita kitä. Töpö noama kitä maaki, sanöma sa kupaso noai, hi masita tä uli na sa huu kõa tä, “Teusö anö makö noama hãto mai kitä” ĩ na sanöma töpö pi kuu hãto kitä. Waiha sa huu kõa tä, “Teusö a pitili” töpö pi kuu totio wi, ĩ töpö kule kitä?‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Teusö a na a hapaloma maaki, a makokoa pasio maa noai ĩ ta
9Ĩ na tä kua tä, ‑Sa totiatalo opa asatiowö. Ai töpö pewö wanisala apa pasitiowö‑ töpö pi kuu wi, ĩ töpö na Jesus a hapaloma. Uni ta wäsä nö, a hapalo nö, 10‑Teusö a na polakapi töpö hapalo pia salo, Teusömo sinomo wi a sai pata hamö töpö lisipaso lasoma. Ai tä hai, ĩ patiseu tä kuoma. Ai tä aiki, kaikana tä pata na sitipa kökö totoköpö, ai töpö na kökö naka sinomoti wi ĩ a kuo pasioma. 11Teusömo sinomo wi a sai pata na ĩ töpö lisipalo nö, patiseu tä öpapalo nö, Teusö a na a hapalo hãtomoti nö, “Teusö ai. Ai sanöma töpö kua kua wi na, ĩ na sa kua kua pasio mi ipö kutenö, kawa na, ‘Aitaköö!’ ĩ na sa kuu sinomo opaö. Ai töpö thomömoö, wanisala tä thatala apaö, ai tiko tä suö na töpö mamoö, ĩ na ai töpö kua kuati wi na, ĩ na sa kua pasio mai kitä. Kaikana tä hai ĩ sitipa kökö nakata wi ĩ a öpalati, ĩ a wani kuati wi na, ĩ na sa kua hö̃töo mi ipö. 12Sa Teusömo makokoa asa kutenö, ai tä wakala na sa iapalo mi, ĩ na tä kua tä, ai polakapi tökö wakala maa kutalo nö, ĩ hena tä sa iapalo mi, ĩ na ĩ tä semana pewö hamö ĩ na sa kua sinomotii. Ipa noa sa tä täa kuköma, kawa na ĩ sa tä noa ose wai totoa sinomo pasioö” ĩ na Teusö a na ĩ na ĩ patiseu tä kutima.
13Ĩ na patiseu tä kuti tä, kaikana tä na sitipa kökö totoköpö, kökö naka sinomo wi ĩ a öpalati, Teusö a na ĩ a hapalo nömöoma. Teusö a na a kili salo, a nono mai ha, “Häö. Sa wanisala apati sai taköö!” ĩ na a pi kutima kutenö, kama kotopö säo nö, Teusö a na a hapalo nö, “Teusö ai. Wanisala sa tä thaa sinomo pasio wi ĩ sa. Önö kutenö, kamisa na a pi honipo totioö! ‘A pea pasi päoö’ a pi kuu tihöö!” ĩ na ĩ a wani kutima‑ ĩ na Jesus anö ta wäsä nö, ĩ na a kuuma.
14Ĩ na a kuu nö, ‑“Wanisala sa wani totia kopalöö!” a wani kuu noai, toitai ĩ a wani kõa asasolöma. Teusö anö ĩ a totia asa kopalöma. Ĩ na tä kua tä, “Sa totiatalo opa asa waikileö!” ĩ na a pi kuu pasio noai, Teusö anö ĩ a totipa pasio kõo maama. Teusö a na a tomöpo mi ipii ĩ a kõa pasisolöma‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Ĩ na a kuu nö, ‑Önö kutenö, “Sa toita apö asa waikiwö” wa pi kuu tä, Teusö anö wa komoapalama apa kitä. Ĩ na tä kua tä, “Teusö a na sa tomöpo mi sai” ĩ na wa pi kuu tä, Teusö anö wa hösökapalama asa kitä‑ ĩ na Jesus a kuu totioma.
Jesus anö ulu töpö totiapala noai ĩ ta
Mateus 19.13-15; Marcos 10.13-16
15Ĩ na tä kua tä, ai töpö aiki, ‑Ulu töpö na Jesus a ami waliköma, Teusö anö ĩ ulu töpö totiapala apa kitäö!‑ ĩ na töpö pi kuu nö, Jesus a na ĩ töpönö ulu töpö kai waloköma. Töpö kai waloki ha, Jesus a kai a hua sinomoti wi ĩ töpö aiki, ‑Ulu töpö kai walo tihöö!‑ ĩ na töpö kuuma.
16Ĩ na töpö kuu ha, Jesus anö ulu töpö nakalö nö, kama hai ĩ töpö na, ‑“Ulu töpö kai walo tihöö!” makö kuu maikiö! Kamisa na ulu töpö huupöö! Hi ulu töpö kua kua wi na, ĩ na Teusö anö töpö simöa wi, ĩ na ĩ töpö kua kua hö̃töoö. 17“‘Sa simöa totioö!’ Teusö a na ĩ na ulu töpö wai kuu kua wi na, ĩ na wa kuu kua hö̃töo mi tä, Teusö a kaikanamo totio wi ĩ hamö wa kuo mai kitä” ĩ na sa kuu pitilimo opa kuleö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Wani wa tä pii sisa tä, Jesus wa thapo haio mai kitä
Mateus 19.16-30; Marcos 10.17-31
18Ĩ na tä kua tä, ai pata tä aiki, ‑Jesus ai. Samakö pi hatuka totipamani wi ĩ wa toita apö. Wa totiatalo opawö‑ ĩ na a kuu nö, ‑Sa õsi palimipasopö tä na wi na sa kua pasiopö?‑ ĩ na a pata kuuma.
19Ĩ na a pata kuu ha, Jesus aiki hö̃töwö, ‑Wi na wa pi kuu salo, “Wa totiatalo opawö” kamisa na wa kuu kule? Ai sanöma tä toita apii tä kua mai kitä. Teusö a toita apö sisawö‑ ĩ na Jesus a kuuma.
20Ĩ na a kuu nö, ‑Moisés a patanö nö patapö töpö noa thaa noai, ĩ wa ta taö öpa waikia kule nökö.
“Tiko tä suö na a sakapalo hãto tihöö!
Ai sanöma tä säpa hãto tihöö!
A thomömo hãto tihöö!
A hapalo holisimo hãto tihöö!
Hao a, nao a, ĩ na kilii töpö kai a hini totihoö!”
ĩ na Moisés anö nö patapö töpö noa thama‑ ĩ na Jesus a kuuma.
21Ĩ na Jesus a kuu ha, pata tä aiki, ‑Wa kuu pole, ĩ sa ta hini sinomoö. Sa ose tä, Moisés a kai a kuu wi ĩ sa tä pewö a hini soatama, huki sa ta hini soatioö‑ ĩ na a pata kuuma.
22Ĩ na pata tä kuu pole, Jesus anö ĩ ta hini nö, ‑Sami wa tä thama mai ha, wa kua soa kule. Ai töpö hai ĩ wani tä honi ipii, ĩ töpö na au wani wa tökö pewö totoköma, hi tä hẽtu hamö au wani tä kua apa hö̃töa soalali kitä. Töpö honimo opati wi ĩ töpö na au wani tökö pewö totokö nö, kamisa na a noka soapaloö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
23Ĩ na Jesus a kuu ha, pe epii ĩ pata tänö wani töpö thapo opama kutenö, a pi pata honipo opama. 24A pi pata honipo opöle, Jesus anö ĩ tä tapa nö, ‑Teusö a kaikanamo totio wi ĩ hamö wani tä thapo opa wi ĩ töpö lisipo haio mai kitä. 25Makusa tä päka wai hamö kamelu a pata lisipaso kitä ta o? Ĩ tä kua kua wi na, wani wa tä thapo opa wi, Teusö a kaikanamo wi ĩ hamö ĩ na wa lisipo kua hö̃töo mai kitä‑ ĩ na Jesus a kuuma.
26Ĩ na Jesus a kuu noai, ai töpönö ĩ ta hininö nö, ‑Ĩ na wa kuu ha, Teusö anö ĩ witi pili a täa konöpö? Teusö a kaikanamo wi ĩ hamö ĩ witi pili a lisipasopö?‑ ĩ na töpö kuu ha, 27‑Sanöma töpönö tä thama tai mi ipii, Teusö anö ĩ tä thama taö öpa asa kitä. Teusö a kaikanamo wi ĩ hamö sanöma töpö lisipo tai mi kitä maaki, Teusö anö töpö lisipama taö öpa sisaö‑ ĩ na Jesus a kuuma.
28Ĩ na Jesus a kuu ha, Pedro aiki, ‑Kawa na samakö nokapalo sinomo pia salo, kamisamakö hai ĩ sama töpö takölöma‑ ĩ na a kuuma.
29Ĩ na Pedro a kuu ha, ‑“Teusö a simöo totio wi ĩ wa tä pi ipa salo, au sai wa takölöö, au husopö a, au hepala töpö, au hoose töpö, au hao a, au nao a, au ulu töpö, ĩ na töpö kui wa töpö takölöö, ĩ na wa töpö taa thakölöma, 30huki töpö satehe epii wa töpö täa satia apa hö̃töli kitä. Huki satehe epii wa töpö täa satia apa hö̃tölö nö, Teusö a na wa kononö nö, wa õsi palimipo totio wi ĩ wa tä täa hö̃töli kitä” kamakö na ĩ na sa kuu kule. Pitili sa‑ ĩ na Jesus a kuuma.
‑Sa säpali kitä maaki, sa temöa konaso kitä‑ Jesus a kuu kõo noai ĩ ta
Mateus 20.17-19; Marcos 10.32-34
31Ĩ na tä kua tä, Jesus anö kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö naka sokalö nö, ĩ töpö na a hapalo nö, ‑Jetusalẽi tä uli ha makö huu pia kule. Sutu ha Teusö a kai wäsä sinomo noai ĩ töpönö sanöma sa kupaso noai ĩ sa kateha nö, “Cristo a huu tä, ĩ na a kua kitä” ĩ na tä sãökama kuu noai, ĩ na huki Jetusalẽi tä uli ha sa waloikitö nö, ĩ na sa kua totio pia salo. 32Juteu töpö pasi mi ipii ĩ töpö na sa namo simöki pia salo. Sa namo simöki ha, kamisa na ĩ tiko töpö hapalo pi wasöa apa nö, ĩ töpönö sa kateha wanisala apa nö, sa wanipo salo, sa nakipöma apa nö, sa sä nö, 33sa säa totipali pia salo. Sa säa totipali kitä maaki, polakapi tä mumi matalo nö, ĩ ai tä hena tä sa temöa konaso kitä‑ ĩ na Jesus a kuuma.
34Ĩ na Jesus a kuu kule maaki, kama kai hiniti wi ĩ töpönö ta hini tomöpo maama. ‑Hãu. Ĩ na Jesus a kuu totia alu kuleö!‑ ĩ na töpö pi kuu totio maama.
Jesus anö a höpöpö öpii, ĩ a wani toa komanö noai ĩ ta
Mateus 20.29-34; Marcos 10.46-52
35Ĩ na tä kua tä, Jetikó tä uli ha Jesus a ateo tä, piliso kasö ha a wani höpöpö öpii a wani loo lätioma. A höpöpö kutenö, a wani loa lätiki nö, töpö hasuo pole, ĩ töpö na a wani nako läoma.
36A wani loa lätia tä, töpö satehe epii töpö hasuo hini nö, ‑Wi na tä kuaö ha töpö satehe epii töpö a hasuo kule?‑ a wani kuu ha, 37‑Nasaté tili tä Jesus a hasuo kulatiö!‑ ĩ na töpö kuu hö̃töoma.
38Ĩ na töpö kuu ha, a wani komö soata nö, ‑Jesus ai! Kaikana tä Davi wa ulupö tolewöö! “Ĩ na wa höpöpö wani kua päo” ĩ na a pi kuu tihöö! Kamisa na a pi honipo totihoö!‑ ĩ na a wani komö kuuto läoö ha, 39‑A wani lalupalo tihöö!‑ ĩ na ai töpö huu tolehapalo pole, ĩ na ĩ töpönö a noa wani thaa läoma. Ĩ na a noa wani thama maaki, pe epii a wani komö lalupalo nö, ‑Davi ulupö ai! Kamisa na wa pi honipo nö, sa pasilipalöö!‑ ĩ na a komö kuu satimo opatima.
40Ĩ na a komö kuu satimo opati ha, Jesus a öpa opia soataiki nö, ai töpö na, ‑A wani höpöpö öpii a wani nakaki solöö!‑ a kuuma.
Ĩ na a kuu ha, a wani nakaki solö ha, a wani walokö solöma. A wani walokö solö ha, Jesus aiki, 41‑Wi na wa thamaköpö?‑ ĩ na Jesus a kuuma. Ĩ na Jesus a kuu ha, ‑Sa mamo huu topa komaköö!‑ ĩ na a wani kuuma.
42Ĩ na a wani kuu ha, Jesus aiki, ‑A mamo huu topa koikiö! “Jesus anö sa mamo wani huu topa komaki kitäö!” wa pi kuu pole, ĩ tänö wa mamo huu topa kõa pasia päki ke‑ ĩ na Jesus a kuuma.
43Ĩ na Jesus a kuu ha, a mamo huu topa apa kõa soataköma. A mamo huu topa apa kõa soataki ha, Jesus a na a wani noka soatasolöma. A nokaalö tä, ‑Teusö a totiatalo opa asatiowöö! Sa mamo huu topa komaki keheö!‑ ĩ na a kuu totiatalo opatima. A mamo höpöpö huu topa kõköhe, töpö satehe epii töpö hupalo pole, ĩ töpönö ĩ tä taa nö, ‑Teusö a totiatalo opa asatiowöö!‑ ĩ na ĩ töpö kupalo opa naioma.
19Jesus anö Sakeu a nakalö noai ĩ ta
1Ĩ na tä kua tä, Jetikó tä uli na Jesus a lisipalo nö, ĩ hamö a hutiilö tä, 2-3Sakeu anö Jesus a taa pi topa apama. Sakeu anö wani tä thapo opama. Kaikana tä na sitipa kökö totoköpö, kökö täatala sinomo wi, Sakeu anö ĩ töpö simöa sinomotima. Sakeu anö Jesus a taa pi topa apama maaki, Jesus a hutiilö pamö töpö satehe epii töpö huu naitiolö ha, Sakeu a hototi ipö salo, Jesus a tapa tomöpo maama. 4A tapa tomöpo mi ipö salo, a läläa toleha soatalö nö, Jesus a hasuo piale, ĩ tiso kasö ha piku tiki öpalati, ĩ tiki na a tua läa soataköma.
5A tua läa soatakö noai, ĩ ha Jesus a hasuola nö, a möö nonoa nö, ‑Sakeu ai! Lope epii a ithoa kõtaloö! Huki au sai a na sa kukö taso kitäö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
6Ĩ na Jesus a kuu ha, lope epii Sakeu a ithoa haia kõtalo nö, a pi mönahapalo opa nö, Jesus a kai kõa soatasolöma.
7Jesus a kai koonö pa, Jesus a na töpö satehe epii töpö nokapalo noai ĩ töpö aiki, ‑Hö. Wi na Jesus a pi kuu salo, wanisala tä thaa sinomo wi, ĩ a wani hai sai a na a kuo pia kulati?‑ ĩ na ĩ töpö kupalotima.
8Ĩ na ĩ töpö kupaloti tä, Sakeu a öpa hatukupalo nö, Jesus a na a hapalo nö, ‑Pata! Pi naka. Töpö matipö mi ipii, ĩ töpö na wani sa tä thapo asale, ĩ ai sa tökö hẽtu totoki, ai sa tökö hẽtu thaa hö̃töli, ĩ na sa kua pia salo. Ai tä hai ĩ sitipa sa kökö thomönini, ĩ a na pe epii sitipa sa kökö totoa hö̃töki pia salo‑ ĩ na Sakeu a kuuma.
9Ĩ na Sakeu a kuu ha, Jesus aiki, ‑Sakeu a hai, ĩ Abraão a hai ĩ tolewö tä naiwö. “Teusö a pitili” Abraão a pi kuu kua noai na, ĩ na Sakeu a pi kuu kua hö̃töoö. Önö kutenö, Sakeu a, kama ai töpö, ĩ na töpö kui töpönö wanisala tä thaa noai, huki ĩ tä na Teusö a hĩso mataso ke. Teusö anö ĩ töpö täa koni ke. Ĩ töpö hai, ĩ Teusö ulupö töpö kupaso keö! 10Sanöma töpönö wanisala tä thaahe nö, töpö monöa soaso noai, sanöma sa kupaso noai, ĩ sanö ĩ sa töpö tae kotio pa, sa töpö täa koanani, ĩ na sa töpö thama pia salo, sa huu kipili‑ ĩ na Jesus a kuu totioma.
Wa tä thapole, ĩ tä palamanöö!
11Ĩ na tä kua tä, Jetusalẽi tä uli ha Jesus a ateo opa waikia kutenö, Jesus a na töpö huu naio wi ĩ töpö aiki, ‑Huki Teusö a kaikanamo wi ĩ tä kupo hãto pia kule‑ ĩ na töpö pi kuuma. Ĩ na töpö pi kuu ha, Jesus anö uni ta wäsäma.
12Ĩ na a kuuma: ‑Ai pata tä hai ĩ pelupö a hai, kaikana tä kupaso pia salo, tiko tä uli hamö a huu piama. “Ĩ tä uli hamö sa hulolö nö, ai töpönö sa kaikanapalö noai ha, sa huo kõki solö nö, hi tä uli ha sa kaikanamo kõo solöpökö o!” ĩ na a pi kuu salo, a huu piama. 13A huu pia tä, ĩ anö töpö kalipalama sinomo wi ĩ ai töpö satehei, ĩ 10 töpö kui töpö nakalö nö, 10 oto kökö sitipa totoaköma. Kökö totoakö nö, “Pei. Ki töpönö sa kaikanapalö taso noai ha, sa huu kõo kitä. Sa huu kõo paio mi tä, hi oto ma kö sitipa tälöhe, ĩ ma kö sitipa simomanöö!” ĩ na a kuuma. Ĩ na a kuu nö, a hulasolöma. 14A hulasolö noai ha, töpö kua hisa noai, ĩ ai töpönö a pi mi ipö salo, ĩ töpönö ai töpö simöa haipalö nö, “‘A kaikanapa tihöö! Kamisamakö na ĩ a kaikanamo maapököö!’ ĩ töpö na ĩ na makö kuutöö!” ĩ na töpö kuuma.
15Ĩ na töpö kuuma maaki, a hulasolö noai, ai töpönö ĩ a kaikanapalö tasoma. A kaikanapalö noai ha, a waloa koiki nö, töpö kalipalama sinomo noai ĩ töpö na oto kökö sitipa totoakö noai, ĩ töpö nakalö nö, “Sitipa sa kö totokipili, ĩ wa kö sitipa simoa waikimani ke?” ĩ na a kuuma.
16Ĩ na a kuu ha, ai tä aiki, “Sami au sitipa sa tälili, ĩ sa kö simomanöma, satehei ĩ 10 kökö kua hö̃töa kuleö!” ĩ na a kuuma.
17Ĩ na a kuu ha, “Aitaköö! Wa topa. Ĩ sami sitipa na wa kalipalo makoka apama kutenö, satehei ĩ 10 sai pö na töpö kule, ĩ töpö pewö na wa kaikanamo kuköpöö!” ĩ na kaikana tä kuuma.
18Ĩ na a kuuma, a waloa nömökö noai ĩ aiki, “Au sa kö simomanöma, huki 5 kökö kua kule” ĩ na a kuuma. 19Ĩ na a kuu ha, “Topa. 5 sai pö ha töpö kule, ĩ töpö pewö na wa kaikanamopököö!” ĩ na kaikana tä kuu nömöoma.
20-21Ĩ na a kuu nö, ai tä waloa nömöiki nö, “Kaikana ai. Noa wa tä totoa mi päla tä maaki, wani wa tä täa sinomoö. Hikali a ha wa mo tösa mane maaki, hikali a ha nii tä kule, ĩ wa tä nii täa sinomo opaö. Ĩ na wa kuaö ha, pe epii wa patamo opa kutenö, kawa na sa kili ipama. Sa kili ipa salo, kamisa na au sitipa wa totopali, watata ösönö ĩ sa sitipa wai halopalö nö, sa halo wai sosamaköma. Hiki. Au sitipa kua soa kule” ĩ na a kuuma.
22Ĩ na a kuu ha, kaikana tä aiki, “Kamisa na wa kalipalo tomöpo mi ipö. Wa kuuhe, ĩ pitili wa. Pe epii sa patamo opaö. Sitipa sa totoa mai maaki, wani sa tä täa sinomoö. Hikali ha nii sa tä tösa mai maaki, nii sa tä täa sinomoö. 23Ĩ na sa kuati wi ĩ wa tä taa waikioma maaki, wi na wa pi kuu salo, sitipa kökö titita wi ĩ a sai ha ipa sitipa wa kö titia mai ha, ipa sitipa wa kö simoma maama? ‘Sitipa kökö simo totio noai, kaikana tä kopi ha, ĩ sa kökö sitipa möma kõopöö!’ wa pi kuu maa noa” ĩ na kaikana tä kuuma.
24Ĩ na a kuu nö, kama hai ĩ töpö kalipalama wi ĩ ai töpö na, “Hi a waninö sitipa sami wai po pole, ĩ a wai sutalö nö, kökö satehei, ĩ 10 kökö sitipa po asale, ĩ a na ĩ a sitipa sami wai totoköö!” ĩ na a kuuma.
25Ĩ na a kuu ha, “Kaikana ai. Ĩ na kuno mai. Ĩ anö 10 kökö sitipa po waikia asa kuleö!” ĩ na töpö kuuma.
26Ĩ na töpö kuu ha, kaikana tä aiki hö̃töwö, “‘Ai tänö wani tä thapo opöle, ĩ wani tä na pata tänö ai tä makeki kitäö! Ĩ na tä kua tä, ai a wani moi ipö pasi salo, kama hai ĩ wani tä wani ipii tä wai po pole, pata tänö ĩ tä wai täli kitäö!’ ĩ na sa kuu alu kuleö!” ĩ na a kuu nö, 27“Sa kaikanamo piale, ai töpönö ĩ tä pii pasio maa noai, ĩ töpö nakalötöö! Ma töpö nakalö nö, kamisa mamo tetela tä, ĩ töpö sälöheö!” ĩ na kaikana tä kuuma‑ ĩ na Jesus anö uni ta wäsä nö, ĩ na a kuuma.
Jetusalẽi tä uli ha Jesus a lisipaso noai ĩ ta
Mateus 21.1-11; Marcos 11.1-11; João 12.12-19
28Ĩ na Jesus a kuu nö, Jetusalẽi tä uli hamö a hua kõo soatasolöma. 29A hua kõo soataalö tä, Petöpasié tä uli, Petânia tä uli, ĩ na tä uli kule ha, ĩ ha Jesus anö töpö kai atetasoma. Töpö kai atelo nö, Olipa tiki tä heuma ha töpö kai sokeaalö tä, Jesus anö kama kai a hua sinomo wi ĩ ai polakapi töpö simöa tolehelöma. 30Töpö simönö nö, ‑Ki ha sai pö kulali, ĩ hamö makö lisipalo nö, jumẽtu a okalo õkale, ĩ a hõo pata na ai tiko töpö tikäo taö mai ha, ĩ jumẽtu ma taa soatalali kitäö! Ĩ ma pata talalö nö, ma pata kusöpalö nö, ma pata täaki solöö! 31Ma pata täli ha, ai tä aiki, “Wi na makö pi kuu salo, ma kusöa kule?” a kuu ha, “Ipa kaikana tänö a naka kulaiö!” makö kuu!‑ ĩ na Jesus anö töpö noa thama.
32Ĩ na Jesus anö töpö noa thaö ha, töpö hulasolöma, ĩ na Jesus a kuu noai ĩ na ĩ tä pewö kuo toleo totio hö̃töoma. Sai pö kulali hamö töpö waloikilö nö, jumẽtu a okalo pata taa soatalalöma. 33A pata taa soatalalö nö, a pata kusöa tä, a pata thapo wi ĩ töpö aiki, ‑Wi na makö pi kuu salo, ma kusöa kule?‑ töpö kuu ha, 34‑Ipa kaikana a patanö a naka kulaiö!‑ töpö kuu hö̃töoma. 35Ĩ na töpö kuu hö̃töo nö, Jesus a na jumẽtu a okalo pata tälölöe nö, jumẽtu a hõo na kama töpö hai ĩ haloi ösö hãsokopo wi ĩ ösö lukökö nö, ĩ tä hösöka ha Jesus a tikäa soatamaköma.
36Ĩ na tä kua tä, töpö satehe epii töpö aiki, ‑Kaikana tä sai pata huu polatiö!‑ töpö pi kuu salo, kama töpö hai ĩ haloi ösö hãsokopo wi, ĩ ösökö paa toleha läatalalöma.
37Ĩ na tä kua tä, Olipa tiki tä heu ha Jesus a timöpo pia tä, a nokapaloti wi ĩ satehe epii ĩ töpö huu naitioolöma. Töpö huu naitioolöpö hamö töpö pi mönaha apii töpö lalupalo opa nö,
‑Teusö a totiatalo opawöö! Ma tä tapa pole, ĩ tä topa apa.
38Teusö ai. Kawanö kaikana wa tä simönö noai, ĩ a pata totiapalaö!
Hi tä hẽtu hamö töpö kulali, ĩ töpö pi topapalotipököö!
“Teusö a totiatalo opa asawöö!” makö pewö kuupököö!‑
lope epii ĩ na töpö kupalo opatima.
39Ĩ na töpö kupaloti tä, ai patiseu töpö nokapalo naitile, ĩ töpö aiki, ‑Pata! Kawa na hi töpö satehe epii töpö nokapaloti pole, ĩ töpö na, “Ĩ na pö wani kuti tihöö! Pö lalupalo tihöö!” ĩ na wa kuu mi salo‑ ĩ na töpö kuuma.
40Ĩ na töpö kuu ha, Jesus aiki, ‑Teusö a na hi töpö hapalo nö, “Teusö ai. Kawanö kaikana wa tä simönini, ĩ a pata totiapalaö!” ĩ na hi töpö kuu lalupalo mi tä, hi maa mapö paale, ĩ na ĩ mapö kuu lalupalo kua pasio kitäö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
‑Wasu töpönö Jetusalẽi tä uli wania totipali kitä‑ Jesus a kuu noai ĩ ta
41Ĩ na tä kua tä, Jetusalẽi tä uli ha Jesus a ateo tä, ĩ tä uli talalö nö, jetusalẽi tili töpö na a ö̃kösoma. 42A ö̃kölo nö, ĩ na a kuuma: ‑Jetusalẽi tili pö! Teusö anö makö pi topapalama pi topa apa kule maaki, ĩ ma tä tai mio opapa wi. Makö pi topapalama wi, ĩ tä na makö pi hatukupo mi ipö kutenö, 43makö pea kitäö! Wasu töpönö makö säpali pia salo, kamakö sai pö kule, ĩ ha ĩ wasu töpönö makö pewö hokoloa totipalö nö, makö toköma mai kitäö! 44Makö pewö säli kitäö! Kama makö säli, kamakö sai pö waniapali, ĩ na ĩ wasu töpö kua kitäö! “Teusö anö a simönö noai, huki ĩ anö makö noama nö, makö täa koni kitä” ĩ na makö pi kuu tai mi ipö kutenö, waiha wasu töpönö makö sai pö pewö wania totipali kitä. Maa makö sai pö pewö maaki, makö sai pö pewö waniapali kitäö!‑ ĩ na Jesus a ö̃kö nö, a kuuma.
Teusömo wi a sai atu hamö Jesus anö töpö sasupalö noai ĩ ta
Mateus 21.12-17; Marcos 11.15-19; João 2.13-22
45Ĩ na tä kua tä, Jetusalẽi tä uli ha Jesus a waloiki nö, Teusömo wi ĩ a sai ha a lisipalo nö, noa tä na wani tä totoma sinomo wi, Jesus anö ĩ töpö sasua atua kõo soapalöma. 46Töpö sasupa atupa kõo pa, ĩ töpö na Jesus aiki, ‑“Ipa sai a hai, kamisa na sanöma töpö hapalo sinomo wi a sai” ĩ na Teusö a kuu noai, ĩ tä sãökama kua kule maaki, hi a sai hai, töpö thomömo wi ĩ töpö hai ĩ ma sai thama pikia kule‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Teusömo wi a sai ha Jesus anö töpö pi hatukupamani
47Ĩ na tä kua tä, ĩ tä wakala pewö hamö Teusömo wi a sai ha Jesus anö töpö pi hatukamatima. Töpö pi hatukamati ha, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö, Moisés a kai wäsä sinomo wi ĩ töpö, juteu pata töpö, ĩ na kilii töpönö Jesus a wanipo opa nö, a säpa pi topa apama. 48A säpa pi topa apama maaki, ai töpö pewö aiki, ‑Jesus anö Teusö a kai a wäsä taö öpa nö kiliawö‑ ĩ na töpö kupalo opati ha, Jesus a säpa pi topale, ĩ töpö aiki, ‑Wi na Jesus ma säa thaa hãtopalöpö? Jesus ma säpalöma, hi töpö pewönö makö wanipo opa matimöö!‑ ĩ na ĩ töpö kuu päoma.
20Witi pili anö Jesus a simököma?
Mateus 21.23-27; Marcos 11.27-33
1Ĩ na tä kua tä, Teusömo wi a sai ha Jesus anö töpö pi hatukamatii, Teusö ta topa apöle ta wäsätii, ĩ na Jesus a kuati tä, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö, Moisés a kai wäsä sinomo wi ĩ töpö, juteu pata töpö, ĩ na töpö kui töpö waloiki nö, 2‑Jesus ai. Wa tä thamatihe, witi pili anö wa simöaö ha, wa tä thamati ke? Kamisamakö na a kuu!‑ ĩ na töpö kuuma.
3Ĩ na töpö kuu ha, ‑Kamakö na sa tä hini hö̃töo pia kule. 4Witi pili anö João a simöaö ha, João anö töpö mãi õhomatima? Teusö anö hãtowö? Sanöma töpönö hãtowö? Wi na makö kuu?‑ ĩ na Jesus a kuuma.
5Ĩ na Jesus a kuu ha, töpö pi tapomo nö, kama töpö na, ‑“Teusö anö João a simönöma” makö kuu ha, “Ĩ na makö kuu manu kule, wi na makö pi kuu salo, João ma kai hini totio maama?” ĩ na Jesus a kuu hö̃töo kitä‑ töpö kuu hẽtupaso nö, 6‑“Sanöma töpönö päwö!” makö kuu ha, ai töpö pewönö makö säpalö matimöö!‑ ĩ na töpö kuuma. ‑“João a patanö Teusö a kai wäsä totio wi ĩ a sai kuo totioma” ĩ na ai töpö pewö kuu saiö!‑ ĩ na ĩ töpö pi kuu salo, ‑Sanöma töpönö päwö João a simökömaö!‑ ĩ na töpö kuu kili ipama.
7Töpö kili ipa salo, ‑Kui. Sama tä tai mi‑ Jesus a na ĩ na ĩ töpö kuuma.
8Töpö kuu ha, Jesus aiki, ‑Ĩ na makö kuu salo, “Witi pili anö wa simököma?” ĩ na makö kuu ke maaki, kamakö na sa kuu hö̃töo mai kitä‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Töpö kalipalo hisa noai ĩ töpönö kaikana tä hai ĩ pelupö a säpalö noai ĩ ta
Mateus 21.33-46; Marcos 12.1-12
9Ĩ na Jesus a kuu nö, uni ta wäsä nö, ĩ na a kuuma: ‑Ai pata tänö hikali a thakö nö, upa mokö tököma. Mokö tökö nö, hikalimo taö öpa wi ĩ töpö na, “Ipa hikali a na makö kalipalo hisaö!” ĩ na a kuu nö, tiko tä uli hamö a pata hulasolöma. A pata hulasolö wi, ĩ tiko tä uli ha a pata kutio tasoma. 10A kutio wi, ĩ tä tetepaso noai ha, kama hikali a na upa mo patasipö öpö tä, ai mokö komosi täli pia salo, ĩ pata tänö töpö nokapalamati wi, ai tä simöa konöma. Ĩ a wani kopi ha, töpö hikalimo hisa wi, ĩ töpönö a soalalö nö, poke epii a simöa konömae. 11Poke epii a simöa koni ha, pata tänö töpö nokapalamati wi ĩ ai tä simöa nömönöma. A simöa nömönöma maaki, ĩ a na töpö höla nö, a soalalö nö, poke epii ĩ a simöa kõo hö̃tölömae. 12A simöa kõo hö̃tölöma kutenö, pata tänö ai tä simöa nömönöma. A simöa nömöni wi ĩ a hamimanöe nö, a simöa kõo hö̃töpalömae. 13Ĩ a simöa kõo hö̃töpali ha, pata tä aiki, “Wi na sa kuapöö!” a kuu nö, “Ipa ulu sa pi ipa wi, ĩ sa simöpalöpöö! Ipa ulu a na ĩ töpö höla mai kitäö! Ipa ulu a hini hãto kitäö!” ĩ na a kuu nö, kama hai ĩ pelupö a simöpalöma. 14A simöpalöma, töpö hikalimoma wi ĩ töpö aiki, “Pata tä hai ĩ pelupö a huu kulatiö! Waiha pö̃ a nomaso noai ha, pelupö anö hi hikali a pata täa asali pia saloö! Önö kutenö, ma wani säpalöpöö! Ma säpalö nö, hikali ma pata täa asalöpöö!” ĩ na töpö kuuma. 15Ĩ na töpö kuu nö, hikali a kasö hamö pelupö a läkälölö nö, a säpalömae‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Ĩ na a kuu nö, ‑Ĩ töpönö a säpalö noai, ĩ tä noa na wi na pata tänö töpö thama pia salo? 16A pata kopo nö, töpö hikalimoma hisa noai ĩ töpö säa hö̃töpali kitä. Ĩ töpö säa hö̃töpalö nö, ai tiko töpö na ĩ hikali a totoa nömökö nö, ĩ töpö hikalimoma nömöo kitä‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Ĩ na Jesus a kuu noai ĩ ta hiniti pole, ĩ töpö aiki, ‑Naiö! Ĩ na tä thama maapöö!‑ ĩ na töpö kuu ha, 17ĩ töpö na Jesus a mamo teteiki nö, ‑Pi naka. “Maa ma sai thaa wi ĩ töpönö ai ma hosalö noai, ĩ ma toita satio opama” ĩ na Teusö tä waheta kuu. 18Ĩ ma na ai tä kaepaköma, a saokipaso kitä. Ai tä na ĩ maa ma keköma, a nakasia totipaso kitä‑ ĩ na Jesus anö uni ta wäsä nö, ĩ na a kuuma.
Kaikana tänö kama hai ĩ tä naka wi ĩ tä totoköö!
Mateus 22.15-22; Marcos 12.13-17
19Ĩ na Jesus anö uni ta wäsä noai, Moisés a kai wäsä sinomo wi ĩ töpö, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö, ĩ na töpö kui töpönö ĩ uni ta hini nö, ‑Jesus anö makö kateha totia alu kule‑ ĩ na töpö pi kuu salo, Jesus a säpali pia salo, a huöpo pi topa apa soatama. Jesus a säpa pi topa apama maaki, ai töpönö Jesus a wanipo mai ĩ töpö satehe epii töpö na Jesus a wanipo pasio wi ĩ töpö kili salo, Jesus a huopo maama. 20Jesus a na ĩ töpö mamo läo pätioma. Töpö mamo läa pätia tä, ‑Jesus a na ai ma töpö simöpalö nököö! Ĩ töpö monimo nö, Jesus a hapalamaö ha, a hapalo isi wanihopöö! A hapalo wanisalapöö! Jesus a hapalo isi wanihoö ha, kaikana tä na ma namo simököpöö!‑ ĩ na töpö kuu nö, Jesus a na ai töpö simönöma.
21Jesus a na ai töpö simönö noai ĩ töpö aiki, ‑Pata täö! Wa hapalo pitilimo opa thali. Wa töpö pi hatukama makoka sinomo opawö. Ai töpö na Teusö wa ta wäsä asaö, ai töpö na Teusö wa tä wäsä pasio mi, ĩ na wa kua mi totiwö. Ĩ töpö pewö na Teusö wa ta wäsä ösöho totio opaö. Teusö wa ta wäsä pitilimo opaö. 22Ĩ na wa kua kutenö, ĩ na kawa na samakö kuu kule: “Homa tili tä Sesa kaikana tänö sitipa kökö naka sinomo wi, juteu makönö ĩ sitipa ma kö totoköpö?” ĩ na samakö kuu kule‑ ĩ na töpö kuuma.
23Ĩ na töpö kuu ha, ‑Jesus a hapalo isi wanihopöö!‑ ĩ na töpö pi kuu wi, Jesus anö ĩ tä taö öpa salo, ĩ na a kuuma: 24‑Sitipa ma wai mömaö! Ĩ sitipa wai na, ĩ witi pili a ukutupö sätäa? Ĩ witi pili a hilo wi tä sãökama sätäa kule?‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Ĩ na Jesus a kuu ha, ‑Sesa a pata aiki‑ ĩ na töpö kuu hö̃töoma. Ĩ na töpö kuu hö̃töoö ha, 25‑Awai. Sesa kaikana tänö kama hai ĩ tä naka wi ĩ tä totoköö! Ĩ na tä kua tä, Teusö a patanö kama hai ĩ tä naka wi ĩ tä totoa hö̃tököö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
26Ĩ na Jesus a kuu ha, ‑Jesus anö tä taö öpa nö kiliawö ia!‑ ĩ na töpö pi kuu kutenö, töpö hapalo kõo maama. Ai töpö sömöka tala tä, ĩ töpönö Jesus a hapalama isi waniho maama.
‑Nomawö töpö temöa konaso kitä‑ Jesus a kuu noai ĩ ta
Mateus 22.23-33; Marcos 12.18-27
27Ĩ na tä kua tä, Jesus a na satuseu töpö waloköma. ‑Nomawö töpö temöpo kõo mai kitä‑ satuseu töpö kuu sinomo wi ĩ töpö. 28Jesus a kule ha ĩ töpö waloiki nö, ‑Jesus ai. Ĩ na Moisés a pata kuuma: “Au hepala a hai ĩ ulu töpö kuo mai ha, au hepala a nomasoö ha, ĩ a hai ĩ pusopö a kuo noai ĩ a tälöö! A tälö nö, au ulu töpö thaköö! Au ulu töpö sai maaki, ‘Pepala hai ĩ ulu töpö päwö’ ai töpö kuupö” ĩ na sutu upa ha ĩ na Moisés anö tä sãöka thaköma‑ ĩ na Jesus a na töpö kuuma.
29Ĩ na töpö kuu nö, ‑Pi naka. Poose töpö satehei, ĩ 6 poose töpö kuoma. Pepala a kuo soma noai ĩ anö suö tä tälö nö, ulu tä thaa mai ha a nomasoma. 30A nomasoö ha, poosa a kuo nömöo noai ĩ anö pepala hai ĩ pusopö a kuo noai, ĩ a täa nömöa hailöma. A täa nömöa hailö nö, a ulu pö kuo mai ha, ĩ a noma nömöa soasoma. Ĩ tä noa ha, ĩ a hai poosa anö ĩ suö a täa nömöa haia soatalö nö, a ulu pö kuo hö̃töo mai ha, ĩ a noma nömöa soatasoö. 31Ĩ na ĩ poose töpö pewö kuama. 32Poose töpö pewönö ĩ suö a täa nömöatala kule maaki, ulu pö kuo mai ha töpö noma pälasoma. Ulu pö kuo pola tä kuno mai, suö a noma nömöa pälasoma. Ĩ na tä kuama. 33Ĩ na tä kuama kutenö, waiha sanöma töpö nomawö temöa kopasoma tä, ĩ töpönö ĩ suö a po hätäpo nömöatala noai ĩ suö a hai, witi pili a hai ĩ pusopö a kupasopö?‑ ĩ na töpö kuuma.
34Ĩ na töpö kuu ha, Jesus aiki, ‑Huki hi masita tä uli ha sanöma makö pilipai, ĩ makö supasolaso sinomo wi maaki, 35waiha Teusö aiki, “A temöa konoö! Wa temöa kono nö, kamisa na a kua soaköö!” ĩ na ai makö na a kuu asa piale, ĩ makönö suö ma töpö po mai kitä. Suö töpö totoa mai kitä. 36Ãju töpö kua wi na ĩ na makö kua hö̃töo kitä. Makö noma kõo mai kitä. Teusö ulupö makö kutenö, makö temöa kono nö, makö noma kota mai kitä. 37Makö temöa konaso wi ĩ tä na Moisés a hapaloma. Hii tiki ose wakö wai hili noai, Moisés anö ĩ tä kateha nö, ĩ tä sãökama thakö nö, “Abraão a hai ĩ pata tä hai, ĩ Teusö a. Isaki a hai ĩ pata hai ĩ Teusö a naiwö. Jacó a hai ĩ pata tä hai, ĩ Teusö a naiwö” ĩ na Moisés a kuu nö, tä sãökama. 38Hiki. Töpö noma waikisoma töpö na Teusö a kaikanamo mai kitä. Töpö temö soai, ĩ töpö na Teusö a kaikanamo sisaö. Önö kutenö, Abraão a, Isaki a, Jacó a, ĩ na töpö kui, Teusö a sai pö ha ĩ temö temö töpö kua kule. Teusö aiki, “Ipa töpö hai ĩ nomawö töpö” ĩ na Teusö a pi kuu mai kitä. “Ipa sanöma töpö pewö hai, töpö temöo soatio wi, ĩ töpö” ĩ na a pi kuu‑ ĩ na Jesus a kuuma.
39Ĩ na Jesus a kuu ha, Moisés a kai wäsä sinomo noai, ĩ ai töpö aiki, ‑Pata! Wa kuuhe, ĩ ta topa apöleö!‑ ĩ na töpö kuuma. 40Ĩ na töpö kuu nö, Jesus a na tä hini kili ipa kõoma.
Cristo a hai, ĩ witi pili a?
Mateus 22.41-46; Marcos 12.35-37
41Ĩ na tä kua tä, Jesus anö ĩ töpö hini nö, ‑“Teusö anö a simöni wi, ĩ Cristo a hilo wi, ĩ a hai, Davi a hai ĩ pelupö a he tolewö” wi na töpö pi kuu salo, ĩ na töpö kutii? 42-43Davi anö ama ta sãöka noai, ĩ na ĩ ta kuu: “Ipa pata tä na pata tä sai hapalo nö, ĩ na a kuuma: ‘Kamisa kotö na a kua naitia asaköö! Kamisa kotö na wa kua naitia tä, wa wanipo wi ĩ sa töpö utitia totipamani kitäö! Sa töpö utitipamanö noai ha, ĩ töpö na wa kaikanamoti kitäö!’ ĩ na Teusö pata tä kuuma” ĩ na Davi anö ama ta thaa nö, ĩ na a kuuma. 44Cristo a kateha nö, “Ipa pata tä” ĩ na a kuuma kutenö, Cristo a hai, Davi a hai ĩ pelupö a tolewö päwö ta o? Ma. Davi a kua paia mai ha, Cristo a kuo somama‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Moisés a kai wäsä sinomo wi, ĩ töpö uöma tihöö!
Mateus 23.1-36; Marcos 12.38-40
45Ĩ na tä kua tä, Jesus a na töpö satehe epii töpö sömöka tala tä, kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö na Jesus a hapaloma. 46A hapalo nö, ĩ na a kuuma: ‑Moisés a kai wäsä sinomoti wi ĩ töpö na pö pi mosawikiö! Ĩ töpö kua kua wi na, ĩ na pö kua hö̃töo tihöö! “Ĩ watata ösökö toita apökö” ĩ na ai töpö pi thama pi topa salo, watata ösö lape epii ösökö patanö ĩ töpö haloiki nö, ĩ töpö hupalo pi topa apaö. Wani tä täta wi, ĩ ha satehe epii töpö kuo pa, ĩ töpö hupalo naitioö. Töpö hupalo opati pamö, “Pata! Wa huu kule?” ĩ na ai töpö pewö thama pi topa apaö. Juteu töpö kokamo sinomo wi ĩ a sai mötali ha pata töpö lota sinomo asa wi ĩ ha ĩ töpö loo pi topa apa naioö. Töpö iapalo tä, lotami ti toita apii ti na ĩ töpö loo pi topa apa sinomo asaö. 47Ĩ töpönö peanopö a nomaso noai, ĩ pusopö a hai ĩ wani tä täa pi topa apa sai thaliö! Ĩ na ĩ töpö kuati maaki, “Ĩ töpö totiatalo opawö” ĩ na ai töpö pi thama pia salo, Teusö a na töpö hapalo lapapo pätioö. Teusö anö ĩ töpö peama satia apa kitä‑ ĩ na Jesus a kuuma.
21Peanopö a nomaso noai, ĩ pusopö anö polakapi sitipa kökö totoa päkö noai ĩ ta
1Ĩ na tä kua tä, Teusömo wi a sai ha sitipa kökö totoma sinomo wi, ĩ ha sitipa kökö thapo opa asale, ĩ töpönö sitipa kökö titipatima. Sitipa kökö titipa pole, ĩ ha Jesus a mamo tetetioma. 2A mamo tetetia tä, peanopö a nomaso noai, ĩ pusopö a waloiki nö, kama hai ĩ sitipa kökö kua mi kutenö, polakapi sitipa kökö wai titia päköma.
3Ĩ suö tänö ĩ kökö wai titiki wi, Jesus anö ĩ tä taa nö, ‑“Ai töpönö satehe epii sitipa kökö totoma kule maaki, ĩ suö tänö pe epii kökö totoa satiki ke” ĩ na sa kuu kule. Pitili sa. 4Ai töpönö sitipa kökö thapo opa wi, sitipa kökö noa na wani tä, nii tä, ĩ na tä kui tä täa waikilöma maaki, kama töpö hai ĩ sitipa kökö kua soale, ĩ ai kökö totoa päköma. Ĩ na ĩ suö tä kua pasio maama. Kama hai ĩ sitipa kökö kua mi ipö maaki, polakapi sitipa kökö wai na nii tä ose wai täa piale, ĩ kökö pewö totoköma‑ ĩ na Jesus a kuuma.
‑Ai töpönö Teusömo wi a sai waniapali kitä‑ Jesus a kuu noai ĩ ta
5Ĩ na tä kua tä, ai töpönö Teusömo wi a sai a kateha nö, ‑Teusömo wi a sai mömomö toita apö. Maa makö makele, ĩ makö toita apö. Ai töpönö tökö totokö noai, ĩ a sai ha ĩ tökö sätäle, ĩ tökö toita apö‑ ĩ na töpö kuu ha, 6Jesus aiki, ‑Ma tä tapa pole, ai töpönö ĩ tä pewö waniapali pia salo. Ĩ maa makö makele, ĩ makö waniapali ha, masita ha ĩ makö pewö paki kitä‑ ĩ na Jesus a kuuma.
‑Pe epii töpö pea kuki kitä‑ Jesus a kuu noai ĩ ta
Mateus 24.3-14; Marcos 13.3-13
7Ĩ na Jesus a kuu ha, ‑Pata! Wi na tä kuto tä, Teusömo wi a sai pata waniapali pia salo? A sai waniapa pia tä, wi na tä kua paio pia salo?‑ ĩ na töpö kuuma.
8Ĩ na töpö kuu ha, ‑Ai töpönö makö mönama pi topa kutenö, pö pi mosaia totikiö! Ai töpö satehe epii töpö waloiki nö, “Jesus Cristo sa. Teusö anö sa simönö noai ĩ sa. Huki sa töpö utitipamanö nö, sa kaikanamo totio pia kuleö!” ĩ na töpö kuu hãkikio kitä maaki, ĩ töpö na pö nokapalo hãto tihöö! 9Pata töpö na ai töpö hölaö, ai töpö säpasoö, ĩ na töpö kua kuki kitä. Önö kutenö, “Ki ha pata töpö na ai töpö höla kulaliö! Ki ha ai töpö säpaso kulaliö!” ĩ na ma tä kuu hini kitä maaki, pö kili tihöö! Hi masita tä uli mapo soata mai kitä‑ ĩ na Jesus a kuuma.
10Ĩ na a kuu nö, ‑Ai tiko töpö kai hapalo wi, ĩ töpö na töpö satehe epii töpö wasu ekupa sinomoti kitä. Ĩ na tä kua tä, ai töpö na pata tä kaikanamo wi, ĩ töpö satehe epii töpö kokamo nö, ai tiko töpö satehe epö hö̃töi, ĩ töpö na ĩ töpö wasu ekupa sinomo kuki kitä. 11Tä uli pata lakö lakömo hãkikio opa kitä. Oi oi tä, kamakali tä, ĩ na tä kua hö̃töa totipaso kitä. Hutu mosökö pata mömomö pi kiliha apöpaso kitä. Ĩ na tä kuaö ha, “Hi masita tä uli mapo pialeö!” makö pi ku upa kitä‑ ĩ na Jesus a kuuma.
12Ĩ na Jesus a kuu nö, ‑Ĩ na tä kupo paio mai ha, ai töpönö makö huölö nö, makö peama kitä. Kamakönö Cristo sa thapo kutenö, juteu makö kokamo sinomo wi ĩ a sai ha makö läkälölö ha, ĩ ha pata töpönö ĩ makö a hini nö, titita wi ĩ a sai na makö titiki kitä. Töpö kaikanamo totio wi ĩ töpö na makö namo simöa hö̃töki kitä. 13Ĩ na makö kua tä, ĩ pata töpö pewö na kamakönö sa wäsäpöö! 14Pata töpönö makö hapalama pia tä, “Wi na sa kuu hö̃töo pätaköö!” pö pi kuu hãto ti! 15Kamisanö makö pi hatuka totipalöma, makö hapalo taö öpa kitä. Makö hapalo taö öpa kutenö, makö wanipo wi, kamakö na ĩ töpö hapalo hö̃töo mai kitä. “Wa hapalo pole ĩ pitili wa” ĩ na töpö pewö pi ku upa salo‑ ĩ na Jesus a kuuma.
16Ĩ na a kuu nö, ‑Au hao a, au nao a, au hepala töpö, au hoose töpö, au sao töpö, au ai töpö, au noi töpö, ĩ na töpö kui töpö maaki, ĩ töpönö pata töpö na makö totoki kitä. Makö totoköma, pata töpönö ai makö säpali kitä. 17Kamakönö Cristo sa thapo kutenö, ai töpö pewönö makö wanipo kitä. 18Pe epii makö hĩsu thati kule maaki, pö pi honipo tihöö! Teusö anö pe epii makö noama totio opa kitä. 19“Jesus sa hosa mai kitäö!” makö õsi kuu satia apaö ha, Teusö anö makö täa koni kitä‑ ĩ na Jesus a kuuma.
‑Wasu töpönö Jetusalẽi tä uli wania totipali pia salo‑ Jesus a kuu noai ĩ ta
Mateus 24.15-28; Marcos 13.14-23
20Ĩ na Jesus a kuu nö, ‑Jetusalẽi tä uli na wasu töpö öpa hokolole, ĩ ma tä tapa tä, “Jetusalẽi tä uli pewö pata waniapa pia kuleö!” ĩ na makö pi kuupö. 21Ĩ tä, Jutéia tä uli ha töpö kule, heuma tökö ha ĩ töpö toköpapöö! Jetusalẽi tä uli ha töpö kule, ĩ töpö toköpa naio soamopököö! Pölösö ha töpö kule, kama sai pö ha ĩ töpö huu koonö maapököö! 22Ĩ tä, töpö pepalama apa wi ĩ tä kuki kitä. Töpö pepalama apa wi, Teusö tä wahetanö ĩ ta wäsä waikioma. 23Ĩ tä, suö töpö sipinapi ipii ĩ töpö, ulu töpö haleapala soa wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui, pe epii töpö pea kitä. Hi tä uli pewö pata wasu upö kitä. Hi tä uli ha töpö pilipai, ĩ töpö na Teusö a hĩso opa salo, töpö peama apa kitä. 24Wasu töpönö poo anö ai töpö säpali, tiko tä uli pewö hamö ai töpö tälölöö, ĩ na töpö kua pia salo. Teusö aiki, “Ĩ na pätawö” a kuu paio mi tä, Jetusalẽi tä uli ha juteu töpö pasi mi ipii ĩ töpö kaikanamo pasio kitä‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Sanöma tä kupaso noai, ĩ Cristo a huu kõo piale, ĩ ta
Mateus 24.29-31; Marcos 13.24-27
25Ĩ na Jesus a kuu nö, ‑Ĩ na tä kua tä, pili motokö, pilipoma a, sitikali pö, ĩ na pö kui pö aipöa apöpaso pia salo. Mötati tuu pata supa supamo nö, pola pata lalupalo opaö ha, töpö pi honia totia apöso kitäö! 26“Hi masita tä uli mapo pialeö!” ĩ na ai töpö pi kuu salo, ĩ töpö kilia apölo nö, töpö nomawö kelaso kitä. Hutu mosökö pata huöpo wi ĩ tä matalo nö, sitikali kökö pewö pata kea soaso kitäö! 27Ĩ na tä kua tä, sanöma sa kupaso noai ĩ sa huu kõo piale, sanöma töpönö ĩ tä tapa kitä. Ĩ töpö pewö mamo tetela tä, sanöma sa kupaso noai ĩ Jesus sa hai, sa lotete epii, sa wakala apii sa toita apii, ilasi tä hösöka ha ĩ sa itho laso kitä‑ ĩ na Jesus a kuuma.
28Ĩ na a kuu nö, ‑Sa kuuhe, ĩ tä kolo kupo tä, makö täa koni wi ĩ tä atepa apa manu kule, makö pi mönahapalo opa nö, pö mamo tetea nonoikiö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Jesus a huu kõo pia manu kule, pö pi mosawia totikiö!
Mateus 24.32-35; Marcos 13.28-31
29Ĩ na Jesus a kuu nö, ai uni ta wäsä nö, ĩ na a kuuma: ‑“Inama tä atepa hãtoa waikia kule?” ĩ na makö pi kuu nö, piku tiki, ai tiko tiki, ĩ na kilii ma tiki möö sinomoö. Ma tiki möö nö, 30mo ose homo tä, “Inama tä ateo kõo waikileö!” ĩ na makö pi kuu sinomoö. 31Ĩ tä kui na, sa kuti pole, ĩ na ĩ tä kua kuköma, “Teusö a kaikanamo totio piale ĩ tä ateo waikia kuleö!” ĩ na makö pi kuupöö! 32“Sa kuuhe, ĩ kolo tä tapa pasio piale, ĩ töpö noma paio mai ha, sa kuu pole, ĩ tä pewö kupaso kitäö!” ĩ na sa kuu kuleö! Pitili sa. 33Hutu mosökö pata matasoö, hi masita tä uli matasoö, ĩ na tä kua kitä maaki, sa kai pitili ipii ĩ tä mapo pasio mai kitäö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
34Ĩ na Jesus a kuu nö, ‑Pö pi mosaia totikiö! Pe epii makö iapalo opatii, makö polemo opatii, nii tä, wani tä, ĩ na tä kui tä na makö pi kuo sinomo sisaö, ĩ na pö kua tihöö! Ĩ na makö kuati tä, makö pi motöa soala tä, sa huu kõo wi ĩ tä wakala kua soataki kitä. 35Salo a moti ipii a wani niapa kua wi na, ĩ na sanöma makö kua hö̃töo kitä. Hi masita tä uli pewö ha töpö pilile, ĩ töpö pewö moti ipö tä, sa huu kota kitäö! 36Önö kutenö, pö mamo läa totia sisaikiö! Teusö a na pö hapalo sinomoö! Ĩ na makö kuati tä, sa huu kõköma, makö peama mai kitä. Sanöma sa kupaso noai, ĩ sa na toitai makö kua asa soatiopököö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Tä halu kõo pia tä ĩ töpö pewönö Jesus a hini pia salo, töpö kokamo sinomoti noai ĩ ta
37Ĩ na tä kua tä, ĩ tä wakala pewö hamö Teusömo wi a sai ha Jesus anö töpö pi hatukamatima. Töpö pi hatukamati nö, mumai ha Olipa tiki heuma ha a hulolö nö, ĩ hamö a kuo halu sinomotima. 38Ĩ tä, ĩ töpö pewönö Jesus a hini pi topa apa salo, tä halu kõo pia tä, Teusömo wi a sai ha ĩ töpö pewö kokamo halu sinomotima.
22Juteu pata töpönö Jesus a säpa pi topa apa
Mateus 26.1-5; Marcos 14.1-2; João 11.45-57
1Ĩ na tä kua tä, juteu töpö kokamo nö, ĩsa ãi hölö maa noai, ĩ ãi oalöpö, ĩ pásökoa tä wakala ateo opa waikioma. 2Önö kutenö, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö, Moisés a kai wäsä sinomo wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpönö Jesus a säpa pi topa apama maaki, ai töpö pewö na ĩ töpö kili salo, ‑Wi na Jesus ma säa thapalöpö?‑ ĩ na töpö kuuma.
Jutasö a waninö Jesus a monima pia salo
Mateus 26.14-16; Marcos 14.10-11
3Ĩ na tä kua tä, 12 töpönö Jesus a kai a hua sinomo noai, ĩ ai tä hai, Jutasö Isökatiosisö a hilo wi, ĩ a õsi na Sai tä sai pata titiköma. 4A titiki ha, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö na Jutasö a ekuiki nö, ‑Kamakö na Jesus sa totoköpöö!‑ ĩ na a kuuma.
5Ĩ na Jutasö a kuu ha, ĩ pata töpö pi mönaha apa nö, ‑Jesus wa totopi wi ĩ tä noa na sitipa sama kö totoa hö̃töki kitäö!‑ ĩ na töpö kuuma.
6Ĩ na töpö kuu ha, ‑Awai‑ Jutasö a kuu nö, ‑Ai töpö satehe epii töpö mamo tetea mai ha, Jesus sa totoköpökö o!‑ ĩ na a pi kuuma.
Pásökoa tä wakala ha Jesus anö kama hai 12 töpö kai iapalo noai ĩ ta
Mateus 26.17-25; Marcos 14.12-21; João 13.21-30
7Ĩ na tä kua tä, töpö pásökoamo tä, oweha a tialöpö, ĩsa ãi hölö mai, ĩ ãi oalöpö ĩ tä wakala kuköma. Ĩ tä wakala na oweha pö ose wai sä sinomotima. 8Ĩ tä wakala kuki ha, Jesus anö Pedro a, João a, ĩ na kilii töpö simönö nö, ‑Hi pásökoa tä wakala na oweha ma oalöpö, makö hulolö nö, nii tä, oweha a löpö, ĩ na tä kui tä pi makekötöö!‑ ĩ na töpö noa thama.
9Ĩ na töpö noa thaö ha, ‑Witi hamö samakö huu lasopö?‑ töpö kuu ha, 10‑Jetusalẽi tä uli ha makö lisipalo nö, ĩ ha maa tuu pi po pole, ĩ a na pö nokalolöö! Makö nokasolöma, kama sai pö na a lisipo kõo pa, 11ĩ ha pata tä pata kule, ĩ a pata na ĩ na makö kuu! “Ipa pata tä aiki, ‘Kamisa, sa kai a hua sinomo wi ĩ töpö solo, pásökoa tä wakala na samakö iapalopö, witi ha ĩ a sai sai?’ ĩ na ipa pata tä kuu kulaiö!” makö kuu! 12Ĩ na makö kuu ha, sai a hösöka ha a sai kai pehai a sai kule, ĩ pata tänö ĩ a sai namo simöki kitä. Mesa tiki, ia kai lota wi ĩ tiki, ĩ na tiki kui tiki hĩta soatale kitä. Ĩ ha nii tä, oweha a löpö, ĩ na tä kui tä pi makekötöö!‑ ĩ na Jesus anö töpö noa thama.
13Ĩ na töpö noa thaö ha, töpö hua hö̃tösolöma, Jesus a kuu totio noai, ĩ na tä pewö kuo totioma. Ĩ na tä pewö kua toti ha, ĩ ha pásökoa tä na töpö iapalopö, ĩ nii tä, oweha a löpö, ĩ na tä kui tä makeköma.
Jesus a uni na töpö iapalo wi ĩ ta
Mateus 26.26-30; Marcos 14.22-26; 1 Coríntios 11.23-25
14Nii tä, oweha a löpö, ĩ na tä kui tä makea waikikö noai ha, Jesus a waloiki nö, Jesus anö kama hai ĩ 12 töpö simöa wi ĩ töpö kai loiki nö, 15Jesus aiki, ‑Sa pea paio mai ha, kamakö na hi makö pásökoamo pole, ĩ tä na sa iapalo pi topa apa naio thaliö! 16“Makö pásökoamo pole, ĩ tä na sa iapalo kõo haita mai kitä. Waiha Teusö a kaikanamo totio wi ĩ tä kupo kõa tä, sa iapalo kõo sisa pia salo” ĩ na sa kuu kule‑ ĩ na Jesus a kuuma.
17Ĩ na Jesus a kuu nö, thomo thomo puu pi täa soatalö nö, Teusö a na, ‑Hapa. Wa toita apö. Hi thomo thomo wa puu totopi ke‑ ĩ na a kuuma. Ĩ na a kuu nö, kama hai ĩ töpö na, ‑Ika. Tuu pewö koalöheö! 18“Teusö a kaikanamo totio pia wi ĩ tä walo paio mi tä, hi thomo thomo sa thomo puu koa kõo paio mai kitä” ĩ na sa kuu kule‑ ĩ na Jesus a kuuma.
19Ĩ na Jesus a kuu nö, ĩsa ãi täa soatalö nö, Teusö a na, ‑Hi ĩsa wa ãi totopi ke. Wa totiatalo opawö‑ a kuu nö, ĩ ãi nakasipalö nö, kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö na ĩ tä totoma soatama. Ĩ ãi totoa soatakö nö, ‑Hi ãi hai, pili sa sai. Makö noama pia salo, pili sa sai waniapo piale, ĩ tä uni. Ĩ ma ãi oa pola nö, “Hi ãi hai, Jesus anö samakö noamapö ĩ tä uni” ĩ na makö pi kuu sinomoö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
20Ĩ na Jesus a kuu nö, töpö ia matalo nö, thomo thomo puu pi täa nömötalö nö, ‑Hi kamisa iä. “Kamisanö makö täapa totio kõo läo kitäö!” ĩ na Teusö a kuu totioma kutenö, kamisa iä pö kupaso kitä. Sa iä pö kupaso salo, makö täapa totio läo kõo kitä‑ ĩ na Jesus a kuuma.
21Ĩ na a kuu nö, ‑Kamisa na a monimo pole, hisa ha ĩ a ia naia kule. 22Teusö aiki, “Ĩ na tä kua totio kitä” ĩ na a pi kuu waikioma salo, sanöma sa kupaso noai, ai töpönö ĩ sa säa hö̃töpali kitä maaki, kamisa na a monimo pole, Teusö anö ĩ a peama hö̃töo kitä‑ ĩ na Jesus a kuuma.
23Ĩ na a kuu ha, kama töpö hapalo hẽtupaso nö, ‑Hisa makö lole, ĩ witi ai anö Jesus a monima kule?‑ ĩ na töpö kupaloma.
Witi pili a hai ĩ pata tä sai?
24Ĩ na töpö kuu nö, töpö hapalo kõo hẽtupaso nö, ‑Hi makö lole, ĩ makö hai, ĩ witi pili hai ĩ pata tä sai?‑ ĩ na töpö kuu kai lotioma.
25Ĩ na töpö kuu kai lotio pa, Jesus aiki, ‑Kaikana töpönö kama hai ĩ töpö simöa sinomoö. “Ĩ pata tä topa” ĩ na pata töpönö kama hai ĩ töpö pi thama pi topa sinomoö. 26Ĩ na pata töpö kuati kule maaki, ĩ na makö kua naio maapöö! Ai kaikana wa kupasoma, hĩsa tä simöo mi ipii, ĩ a kua kua wi na, ĩ na wa kua hö̃töopöö! Ai pata tänö ai tä wani simöa sinomo wi, ĩ a wani kua kuati wi na, ĩ na pata wa maaki, ĩ na wa kua hö̃tötiopö. 27Witi pili a hai ĩ pata tä sati ipö? A lole, ĩ a iapalo asa wi ĩ pata tä hãtowö? Ai tänö nii tä thati nö, ĩ nii tä totoma sinomo wi ĩ a hai ĩ pata tä hãtowö? Ma. A ia kai lole, ĩ a hai, ĩ pata tä asawö. Ĩ na tä kua kule maaki, nii tä totoma wi, ĩ a kua kua wi na, ĩ na kamisa kua kua hö̃töoö. 28Sa pepalo opa thali maaki, kamisa na makö nokapalo mapo maama. 29Kamisa na ipa hao aiki, “Ĩ töpö na a kaikanamo totihoö!” ĩ na a kuu kua noai na, ĩ na kamakö na kamisa aiki, “Ai töpö na makö kaikanamopöö!” ĩ na sa kuu kua hö̃töa kule. 30Sa kaikanamo totiköma, kamakö solo makö pewö iapalo kõpö. Lotami ti na kaikana tä loo sinomo wi, ĩ tiki na makö lotiki nö, makö kaikanamo nö, Isöhaeu a pelupö töpö, ĩ 12 töpö kui töpö kuo noai, ĩ ola töpö pewö na ma tä makokama läapalo kuki kitä‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Sai tä sai patanö Pedro a peama pia salo
Mateus 26.31-35; Marcos 14.27-31; João 13.36-38
31Ĩ na Jesus a kuu nö, Pedro a na a hapalo nömöo nö, ‑Simão ai. Pi naka. Sai tä sai pata aiki, “Jesus a kai a hua sinomo wi ĩ sa töpö wapa pi topa kuleö!” ĩ na a pi kuuma. Ĩ na a pi kuu salo, ĩsa ãi saösa kua wi na, ĩ na Sai tä sai patanö makö thama pia salo. Makö peama pia salo. 32Sai tä sai patanö makö wapa kitä maaki, Teusö a na sa hapalo nö, “Kamisa na Pedro a mamo teteo mapo maapöö!” ĩ na sa kuu hö̃töo kitä. Ĩ na sa kuu ha, kamisa na wa mamo tetea totia koiki nö, kamisa na wa nokapalo totia apa kõköma, au noi töpönö sa thapo naio wi, ĩ töpö pi lotetea totimaköö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
33Ĩ na Jesus a kuu ha, ‑Pata! Kawa na sa nokapalo mapo mai kitäö! Titita wi ĩ a sai ha wa huu tä, ĩ ha sa huu naio kitäö! Wa säpamo kuköma, sa säpamo naiso kitäö!‑ ĩ na Pedro a kuuma.
34Ĩ na Pedro a kuu ha, ‑Pedro ai. “Huki kalaka a komö halu paio mai ha, kawa aiki, ‘Jesus sa tai mi ipö’ ĩ na satehei, ĩ 3 wa kuu pi kupaso kitä” ĩ na sa kuu kule‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Töpö wanisala apii töpö peama thama wi na, ĩ na Jesus a peama thama hö̃töo pia salo
35Ĩ na a kuu nö, ‑Kamisanö makö simönö nö, “Sitipa kökö pi, nii tä pi, sãtália tökö, ĩ na tökö kui ma tökö poolö maikiö!” ĩ na makö noa thaa kipili. Pokei makö simönöma tä, makö huulö pamö makö oio hãtoma? Haloi ösö na makö honimo hãtoma?‑ ĩ na Jesus a kuu ha, ‑Ma‑ töpö kuu hö̃töoma.
36Ĩ na töpö kuu ha, ‑Pokei makö huu soma kipili maaki, huki kamakö na töpö pewö noi mai kitä. Önö kutenö, au sitipa wa kökö pi thapo pole, ĩ tä tälölöö! Au solai a silölöö! Ai wanö poo wa thapo mi salo, au wa ösö hãsokopo wi, ĩ wa ösö totokö nö, ĩ tä noa na au poo a tälöö! 37Ĩ na sa kuu kule: “Wanisala tä thaa wi, pata töpönö ĩ töpö peama thama wi na, ĩ na hi a peama thama naio soata kitäö!” ĩ na Teusö tä waheta kuu wi, kamisa katehati alu kule. Pitili ta. Huki pata töpönö sa peamapö sa‑ ĩ na Jesus a kuuma.
38Ĩ na a kuu ha, ‑Kaikana ai. Hisa ha polakapi poo kökö kua kuleö!‑ ĩ na töpö kuuma. Ĩ na töpö kuu ha, ‑Pei. Ĩ na pätawöö!‑ Jesus a kuu hö̃töoma.
Olipa tiki tä heuma ha Teusö a na Jesus a hapalo noai ĩ ta
Mateus 26.36-46; Marcos 14.32-42
39Ĩ na Jesus a kuu nö, Olipa tiki tä heuma hamö a huu sinomoma kutenö, ĩ hamö a hua kõa soatasolöma. A hua soatasolö ha, kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö nokasolöma. 40Töpö nokaalö tä, ‑Ki hamö makö waloikitö nö, Teusö a na makö hapalopököö!‑ Jesus a kuu nö, ĩ hamö töpö waloikitö nö, Jesus aiki, ‑Teusö a na pö hapaloö! “Sai tä sai patanö samakö wapa wi ĩ tä na samakö noamaö! Wanisala sama tä thaa matimöö!” ĩ na pö kuu!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
41Ĩ na a kuu nö, tole tömö a huu sokatasoma. Maa ma säsälöma, maa ma kea tolehea kutakö taso wi na, ĩ na Jesus a huu kua tasoma. Ĩ na Jesus a huu kutalo nö, pili a maekonö a hĩta thaiki nö, Teusö a na a hapaloma. 42A hapalo nö, ĩ na a kuuma: ‑Hapa. “Sa noma piale kawanö ĩ sa noama pi topa tä, sa noamaö!” ĩ na sa kuu kule. Sa noma pasilo nö, sa hoteso wi, ĩ sa tä pii mi. Sa noma wani ipö maaki, “Wa noma päloö!” wa kuu ha, “Ö̃kö. Awai” ĩ na sa kuu hö̃töa pätaloiö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
43[Ĩ na a kuu nö, ĩ tökö soatawö, Teusö a hai ĩ ãju tänö Jesus a lotetepamani pia salo, a ithopalo nö, a tapamonasoma. 44A tapamono nö, Jesus a pasilipalöma. A pasilipalöma kutenö, pe epii Jesus a pi ota apati nö, Teusö a na a hapalo loteteo satio opama. Teusö a na a hapalo lotetea satia apaö ha, iä iä tä kui na, ĩ na Jesus a sopi kui tä päsä päsämotima.]
45Ĩ na tä kua tä, Teusö a na Jesus a hapalo matalo nö, a öpa kotalo nö, kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö na a ekua kotaköma, töpö mioma. Töpö pi wanisala apa kutenö, töpö mitioma. 46Töpö mitioö ha, ‑Wi na makö pi kuu salo, makö mitia kule? Makö hoköpalo nö, Teusö a na pö hapaloö! “Sai tä sai patanö samakö wapaö ha, wanisala sama tä thaa matimöö! Önö kutenö samakö noama totihoö!” ĩ na pö kuu‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Jutasö anö Jesus a monima noai ĩ ta
Mateus 26.47-56; Marcos 14.43-52; João 18.3-12
47Ĩ na Jesus a hapalo kuu soala tä, töpö satehe epii töpö waloa läköma. Jesus a kai a hua sinomo wi, ĩ ai tä aiki, ĩ Jutasö a hilo wi, ĩ a huu tolehepalo nö, Jesus a na a waloa somataiki nö, noi töpönö ai töpö hũko ususa kua wi na, ĩ na Jutasö anö Jesus a hũko ususa thama läoma. 48A hũko ususa thama läoö ha, Jesus aiki, ‑Jutasö ai. Wa monimopa wi, sanöma sa kupaso noai, ĩ sa hũko ususa totiapala apa nö kilile?‑ ĩ na Jesus a kuuma.
49Ĩ na a kuu ha, Jesus a kotö ha kama hai ĩ töpö öpale, ĩ töpönö tä pewö taa nö, ‑Poo anö hi sama töpö säpökö?‑ töpö kuuma.
50Ĩ na töpö kuu noai, ĩ ai tänö poo a läkälö nö, ai tä sömöka wani pasopalöma. Teusö a täpä totio wi ĩ pata tä na ai a kalipalo sinomo wi, ĩ kate a poko kuamö kule hamö a sömöka kuamö kule, ĩ a sömöka wani pasopalöma. 51A sömöka pasopali ha, ‑Ĩ na pätawöö!‑ ĩ na Jesus a kuu nö, ĩ a sömöka na a ami walia kõo soataiki nö, a sömöka topa kõo soataköma. 52A sömöka topa kõo soatakö nö, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö, Teusömo wi a sai ha töpö läo sinomo wi ĩ töpö, ai juteu pata töpö, ĩ na töpö kui töpönö Jesus a läkäaalö piale, ĩ töpö na Jesus a hapalo nö, ‑Sa läkäli pia salo, kamisa na poo kökö, hii tiki, ĩ na ma tä kai huu kua saio noa. Töpö waitili ipii töpö thomömo sinomoti wi, ĩ ai sa mai kitä ta pi kuu mai. 53Ĩ tä wakala pewö hamö Teusömo wi a sai ha kamakö na sa kuo naio sinomo kipili maaki, sa läkäpo maapili maaki, huki kamakönö sa thama pia wi ĩ tä waloki ke. Mumi mumi tä na Sai tä sai pata kuati pole, ĩ a sainö sa thama totio pia kule‑ ĩ na Jesus a kuuma.
‑Jesus sa tai mi ipöö!‑ Pedro a kuu kõpa noai ĩ ta
Mateus 26.69-75; Marcos 14.53-54, 66-72; João 18.15-18, 25-27
54Ĩ na tä kua tä, ĩ töpönö Jesus a huölöe nö, Teusö a täpä totio wi ĩ pata tä sai pö ha Jesus a kai hua soatasolöma. A kai huu waikiolö tä, ĩ töpö noa hamö, pai hamö Pedro a huu haitiolöma. 55Ĩ töpö pewö hulolö nö, pata tä sai pö ha töpö waloikitö nö, sapono a mötali ha koa taka säpa nö, ĩ taka kotö ha töpö loa sokea soaköma. Ĩ ha Pedro a loa naiköma. 56Ĩ koa taka kotö ha Pedro a lotia tä, pata tä na ai moko tä kalipalo sinomo wi ĩ anö Pedro a talalö nö, Pedro a na a mamo teteiki nö, ‑Ki a lole, Jesus a na a huu naio sinomo wi ĩ a‑ ĩ na moko tä kuuma.
57Ĩ na moko tä kuu ha, ‑Suö ai! Naiö! Jesus sa tai mi‑ ĩ na Pedro a kuuma.
58Ĩ na tä kua tä, waiha ai wano tänö Pedro a möö nö, ‑Jesus a na makö nokapalo sinomo wi ĩ ai waö!‑ ĩ na a kuu kule maaki, ‑Naiö! Jesus a na sa nokapalo sinomo wi ĩ sa pasi mai kitäö!‑ ĩ na a kuuma.
59Ĩ na tä kua tä, waiha koa taka säa kõköma tä, ai tä aiki nömöwö, ‑Hi a lole, ĩ kaliléia tili tä pasi kutenö, Jesus a nokapalo totio wi ĩ a pasiwö‑ ĩ na ai tä kuu ha, 60‑Wa ta kateha pole, ĩ sa tä tai mi ipö‑ ĩ na Pedro a kuu hö̃töoma. Ĩ na a kuu hö̃töa tä, kalaka a komöa soatasoma. 61Kalaka a komö tä, ĩ tökö soatawö, Jesus a nomöhöpalo nö, Pedro a na a mamo tetea soataköma. A mamo tetetaki ha, Pedro a pi hatuka apa soasoma. ‑Huki kalaka a komö halu paio mai ha, “Jesus sa tai mi ipö” ĩ na satehei, ĩ 3 wa kuu pi kupaso kitäö!‑ ĩ na Jesus a kuu noai, ĩ tä na Pedro a pi hatukua soatasoma. 62A pi hatukupaso salo, a atua kõpalolö nö, a pi otatalo opa nö, a ö̃köpalo opati tasoma.
Jesus a na töpö hapalo pi wasöa apa nö, a sä sälähäa läo noai ĩ ta
63Ĩ na tä kua tä, Jesus a na töpö mamo lätio noai, Jesus a na ĩ töpö hapalo pi wasöa apa läo nö, a sä sälähäa läoma. 64A mamo sosamakö nö, a sä läoma. A sä läo nö, ‑Witi pili anö wa sä ke? Teusö anö wa pi pata hatuka apömanöma salo, a pi pata mosaia apöpaloö! Witi pili anö wa sä ke?‑ ĩ na töpö kuu pi wasöa apama. 65Ĩ na töpö kuu nö, töpö hapalo kõo nö, Jesus a kateha wanisala apatima.
Juteu pata töpö na Jesus a walomakö noai ĩ ta
Mateus 26.57-68; Marcos 14.53-65; João 18.19-24
66Ĩ na tä kua tä, tä halusoö ha, juteu pata töpö, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö, Moisés a kai wäsä sinomo wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö kokamo nö, tä makokama totio sinomo wi, ĩ töpö na Jesus a kai waloa henaköma. 67A kai waloa henaköma, pata töpönö tä makokama totio sinomo wi ĩ töpönö Jesus a huama lätioma. A nakalö nö, Jesus a huamatima. ‑Teusö anö wa simöpalö noai ĩ wa sai totiwö? Cristo wa sai?‑ ĩ na töpö kuu ha, Jesus aiki, ‑“Awai. Ĩ sa sai totiwöö!” ĩ na sa kuu hö̃töa kule maaki, “Pitili wa saiö!” ĩ na makö pi kuu hãtoa mia kuiö! 68Kamakö na kamisanö sa tä hini kuköma, makö huo mai kitä. 69Huki Teusö pata tä lotete epii a kaikanamo totile, ĩ kate a poko kuamö kule hamö sa loamö kuköma, sanöma sa kupaso noai ĩ sa kaikanamo naio soatio pia salo‑ ĩ na Jesus a kuuma.
70Ĩ na Jesus a kuu ha, ‑“Teusö pelupö saö!” ĩ na wa kuu alu kule?‑ ĩ na töpö kuuma. Töpö kuu ha, ‑Ĩ na kama makö kuu kuleö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
71A kuu ha, ‑Jesus a kateha nömöo wi ĩ ai ma tä wani naka maapöö! Kama a kuuhe, kama makönö ĩ ma ta hinia waikili keö!‑ ĩ na töpö kupaloma.
23Pilatosö a pata na ĩ töpönö Jesus a hilaki
Mateus 27.1-2, 11-14; Marcos 15.1-5; João 18.28-38
1Ĩ na töpö kupaloma, töpö hila sototole ĩ töpö pewö öpapalo nö, Pilatosö a pata na Jesus a hilakö tasomae. 2Ĩ a pata na Jesus a hilakötöhe nö, a namo simökö nö, ‑Hi anö juteu samakö pewö wanisalapalama pi topa apamaö! “Sesa kaikana tä na sitipa kökö totoa tihöö!” ĩ na a kuumaö! “Kaikana saö! Teusö anö sa simöpalö noai, Cristo sa sai a hilo wi ĩ sa saiö!” ĩ na a kuu naiomaö!‑ ĩ na töpö pewö kupaloma.
3Ĩ na töpö kupaloö ha, Jesus a na Pilatosö a pata aiki, ‑Juteu töpö na wa kaikanamo totio wi ĩ wa?‑ a kuu ha, ‑Awai. Wa kuuhe, ĩ sa saiö!‑ Jesus a kuu hö̃töoma.
4Ĩ na Jesus a kuuma, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö, ai töpö pewö sototoa naine ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö pewö na Pilatosö aiki, ‑“Hi anö wanisala tä thaa maa noai kitäö!” ĩ na sa pi kuu kuleö!‑ ĩ na Pilatosö a kuuma.
5Ĩ na Pilatosö a kuu kule maaki, töpö hapalo satimo opati nö, ‑Kaliléia tili töpö na Jesus anö ta wäsä somataö, hi juteu tili töpö pewö na ta wäsä nömöo soataö, ĩ na ta wäsä kua noai, ĩ tänö töpö pewö isi waniho opa thaliö!‑ ĩ na töpö kupalo opama.
6Ĩ na töpö kuu ha, ‑Jesus a hai, kaliléia tili tä?‑ ĩ na a kuu ha, 7‑Awai‑ töpö kuu hö̃töoö ha, ‑Kaliléia tili töpö na Etoosisö a pata kaikanamo pasiotioöö!‑ ĩ na Pilatosö a pi kuu nö, Jetusalẽi tä uli na Etoosisö a pata hamamo manu kulati, ĩ a pata na Pilatosö anö Jesus a simöpalöma.
Etoosisö kaikana tä na Jesus a hila nömökö taso noai ĩ ta
8Etoosisö a pata na Jesus a simöpali ha, Etoosisö a pi pata mönaha apama. Jesus a kuati noai, Etoosisö a patanö ĩ ta hininöma salo, Jesus a möö pi topa apatima. ‑Sa mamo tetela tä, Jesus anö tä aipama apa nö toapököö!‑ ĩ na a pi pata kutima. 9Ĩ na a pi pata kuti nö, Jesus a waloki ha, Jesus a na Etoosisö a patanö ta hini läoma. Ta hini läoma maaki, Jesus a huo hö̃töo maama.
10Ĩ na tä kua tä, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö, Moisés a kai wäsä sinomo wi ĩ töpö, ĩ na kilii töpö pewö sototole, ĩ töpö aiki, ‑Jesus anö wanisala tä tha apa thaliö!‑ ĩ na töpö kupalo opatima. 11Ĩ na töpö kupalo opatima, Etoosisö a pata, kama hai ĩ sotatu töpö pewö, ĩ na töpö kui, Jesus a na ĩ töpö hapalo pi wasöa apa nö, Jesus a peama apa asama. A peama apa asa nö, kaikana tänö haloi ösö toita apii ösö halopo sinomo wi ĩ ösö tälö nö, Jesus a halomaköma. Ĩ ösönö Jesus a halomakö nö, Pilatosö a pata na a simöa kõköma. 12A simöa kõkö noai ĩ tä wakala na soatawö, Etoosisö a pata, Pilatosö a pata, ĩ na kilii töpö noimaso kua kõa soataköma. Töpö wanihasotima maaki, ĩ tä wakala soatawö, töpö noimaso kõa soataköma.
Pilatosö a pata na Jesus a kua kõa kule
Mateus 27.15-26; Marcos 15.6-15; João 18.39–19.16
13Ĩ na tä kua tä, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö, ai juteu pata töpö nai soatawö, juteu töpö pewö, ĩ na töpö kui, Pilatosö a patanö ĩ töpö pewö kokamoa totimanö nö, 14‑Kamisa na Jesus ma hilaköso nö, “Jesus anö töpö pewö isi wanihapalama apati thaliö! Wanisala tä thaa toitio wi ĩ a totiwöö!” ĩ na makö kuu asa kule maaki, “Pitili maköö!” ĩ na sa pi kuu pasia maneö! 15Ĩ na Etoosisö a pi pata kuu naia maneö! Hiki. Kamisa na ĩ a patanö Jesus a simöa sapa kõa saipale ta. Wanisala tä thaa wi ĩ tä noa na töpö säpamo sinomo wi, Jesus anö ĩ tä wanisala thaa maama matatä. 16Önö kutenö, Jesus sama soa päpalö nö, sa hula kopalöpököö!‑ ĩ na Pilatosö a pata kuuma. 17[Ĩ tä inama pewö hamö juteu töpö pásökoamo tä, titita wi a sai ha töpö titile, Pilatosö a patanö ĩ ai tä atupama kõo sinomoma. ‑Ĩ a wani lisia kopamanöö!‑ Pilatosö a pata na ĩ na juteu töpö kuu ha, ĩ ai tä atupama kõo sinomoma.]
18‑Jesus sa hula kopalöpököö!‑ Pilatosö a pata kuu ha, ‑Jesus a säpalöö! Pahapásö wa wani hula kõa pasipalö nö, kamisamakö na a wani lisia kõa pasipamanöö!‑ ĩ na töpö lalupalo kuutoma.
19Pahapásö a waninö ai jetusalẽi tili töpö pi lulumaki ha, kaikana tä na töpö hölapaloö, Pahapásö a waninö ai tä säpali, ĩ na a wani kua noai, ĩ tä noa na sai a lototoa apöle, ĩ a sai õsimö ha pata töpönö Pahapásö a wani titikö noai, töpö lalupalo opati pole, ĩ töpönö ĩ a wani lisipama pi topa apa kõoma.
20‑Pahapásö a wani lisia kopamanö nö, Jesus a hulapa kõo tihöö!‑ ĩ na töpö kupaloti kule maaki, Pilatosö a patanö Jesus a hulapa pi topa apa kõa salo, ĩ töpö na a hapalo kõoma.
21A hapalo kõoma maaki, ‑Hii ti pakalai ti ha Jesus a pi hĩtaköö! Hii ti pakalai ti ha Jesus a pi hĩtaköö!‑ ĩ na töpö lalupalo opöla nö, ĩ na töpö kuutoma.
22Ĩ na töpö kuutoö ha, ‑Ĩ ka pi tä noa nakö?‑ ĩ na polakapi Pilatosö a kuu pi kua waikipasoma maaki, Pilatosö aiki kõtawö, ‑Ĩ ka pi tä noa nakö? Wanisala tä thaa wi ĩ tä noa na töpö säpamo sinomo wi, Jesus anö ĩ tä wanisala thaa maama. Önö kutenö, sa soa päpalö nö, sa hula kopalöö!‑ ĩ na Pilatosö a pata kuu kõoma.
23Ĩ na a pata kuu kõa kule maaki, pe epii töpö lalupalo opati nö, ‑Hii ti pakalai ti ha a pi wani hĩtaköö!‑ töpö kuu satimo opati ha, 24‑Awai‑ ĩ na Pilatosö a kuu kõa hö̃tösoma.
25A kuu kõa hö̃tölo nö, ai töpö hölapalamaö, ai tä säpali, ĩ na a wani kuati noai, ĩ tä noa na a wani titia hö̃tökö noai, ĩ töpö pewönö ĩ a wani naka noai, Pilatosö a patanö ĩ a wani lisia kopamanöma. Jesus a hulapa kõo mai ha, ‑Ĩ töpö pewönö Jesus a thama pi topa wi, ĩ töpö pewönö ĩ tä thama totiopö‑ ĩ na Pilatosö a pata kuuma.
Simão a waninö hii ti pakalai ti pata maonönö noai ĩ ta
26Ĩ na tä kua tä, sotatu töpönö Jesus a kai huu soalö pamö, pölösö ha siteni tä Simão a wani huu läo noai, ĩ a wani waloa läköma, sotatu töpönö ĩ a wani hua lälö nö, ĩ a wani na hii ti pakalai ti pata maomakö nö, ‑Peiö! Jesus a na a huu naionöö!‑ ĩ na a noa wani thama.
Hii ti pakalai ti ha Jesus a pi hĩtakö noai ĩ ta
Mateus 27.32-44; Marcos 15.21-32; João 19.17-27
27Ĩ na tä kua tä, Jesus a na töpö satehe epii töpö nokaalöma. Suö töpö kai pewö nokaalöma. Ĩ suö töpö nokaalö pamö pe epii töpö pi ota apaimataso salo, töpö lalupalo opa nö, Jesus a na töpö ö̃köpaloma. 28Ĩ suö töpö ö̃köpaloö ha, Jesus a nomöhöpalo nö, a mamo tetepa sapa koiki nö, ‑Jetusalẽi tilisoma pö! Sa nö ö̃köpo maikiö! Kamakö, kamakö hai ulu töpö, ĩ na makö kui makö na pasiwö pö ö̃kö totio pasioö! 29Pi naka. Waiha ĩ na tä kua kitäö! “Ulu tä kupo mi ipii, ĩ töpönö ulu tä thapa pasio maa noai, ulu tä satiapalama pasio ma apa noai, ĩ töpö topa apa asa kuleö!” ĩ na tä kuu wi tä kupaso kitä. 30Ĩ tä, töpö pewö pepalo opati salo, maa makö na töpö hapalo nö, “Kamisamakö hẽtu ha maa makö soa hẽtua nö toikö sa” ĩ na töpö kuu kitäö! Töpö kuu nö, “Samakö patilia sosa totikiö!” ĩ na heuma tökö na töpö kupalo naio kitäö! 31Hii tiki liä tä, wani ipii tiki wakö umöo sinomoö. Tiki siliki ipö tä, lope epii tiki wakö umöa haitaki. Ĩ na ĩ tä kua kua wi na, ĩ na ai töpö kua hö̃töoö. Huki sa pea kule maaki, waiha pe epii juteu makö pepalo opa kuki kitä‑ ĩ na Jesus a kuuma.
32Ĩ na tä kua tä, ‑Jesus ma säpali salo, wanisala tä thati noai, polakapi ĩ ma tökö wani säa naia soapalöö!‑ ĩ na sotatu töpö noa thaö ha, Jesus a kai huulö tä, polakapi ĩ tökö kai huu naioma. 33Ĩ töpö pewö kai hulolö nö, He manokosi tä uli ha töpö kai waloikitö nö, ĩ ha hii ti pakalai ti ha Jesus a pi hĩta soatakömae. Ĩ polakapi töpönö wanisala tä thatala apati noai, ai tiko tiki na ĩ töpö pi hĩta sätäa naia soataköma. Jesus kate a poko kuamö kule hamö ai tä pi hĩtamö thaki, hai a poko kuamö kule hamö ai a pi hĩtamö thaki, ĩ na töpö pi hĩta sätäa polaka thaköma.
34[Ĩ töpö pewö pi hĩta tä, Jesus aiki, ‑Hapa. Hi töpönö sa pi hĩtake, ĩ tä na ĩ töpö pi hatukuo ma apapawö. Töpö pi moti ipö kutenö, sa pi hĩtake, ĩ wa tä noa mapamanö nö, ĩ töpö na a hĩso hãto tihöö!‑ a kuuma.]
Ĩ na tä kua tä, ‑Witi pili töpönö Jesus a hai haloi ösö täa asalöpö?‑ ĩ na ai töpö kuu nö, maa makö ose wai ha tä sãökökö noai, ĩ makö wai säsäkö nö, ai töpönö Jesus a hai haloi ösö täa asalöma. 35Ĩ ha satehe epii töpö mamo tetela tä, Jesus a na juteu pata töpö hapalo pi wasöa apatima. Töpö hapalo nö, ‑Ki anö ai töpö noama läo sinomopili maaki, kama noao sapao kõo mi salo. Teusö anö a saia totilö nö, ĩ a simönö noai, ĩ Cristo a hilo wi, ĩ a kutenö, a noma piale, ĩ kama noao sapao kõo mai a!‑ ĩ na töpö kupalo pi wasöa apatima.
36Ĩ tä, Jesus a na sotatu töpö hapalo pi wasöa naioma. Jesus a na tuu pi wasu upii tuu pi totokö nö, 37‑Juteu töpö na wa kaikanamo wi ĩ wa kutenö, wa peati pole, ĩ tä na kama wa noamo sapamo kõo pasiopököö!‑ ĩ na töpö ĩkapalo kuutoma.
38Ĩ ha hii ti pakalai ti ha Jesus a pi hĩtale, Jesus a hẽtu ha hii ti ola tolehele, ĩ ha, Hi a hai, juteu töpö na a kaikanamo totio wi ĩ a ĩ na tä kuu wi tä sãökama pi sätämaköma.
39Ĩ na tä kua tä, wanisala tä tha apati noai, ĩ töpö pi hĩta sätäle, Jesus a na ĩ ai a wani hapalo pi wasöa soatalo opati nö, ‑Teusö anö wa simönö noai, ĩ Cristo wa hilo wi ĩ wa sai ta o? Ĩ wa totiwö aköna, kama wa noamo sapamo kõo, samakö noama naioö, ĩ na wa kua kipi ta. Hi ti na makö noma piale, ĩ tä na makö noama pola pi, wa pi kuu maiki‑ ĩ na a wani kuuma.
40Ĩ na a wani kuu ha, ai tä pi hĩta sätäle, ĩ aiki, ‑Ĩ makö pewö peama pasia kule maaki, Teusö a na wa kili ma apapa wikö a! 41Kawa, kamisa, ĩ na kilii makönö wanisala ma tä thatala apati noai, ĩ tä noa na makö pepalama kule maaki, hi Jesus anö wanisala tä thaa pasio maama‑ ĩ na a kuu nö, 42Jesus a na, ‑Jesus ai. Wa huu kõa tä, wa kaikanamo totio piale, ĩ tä, kamisa na wa pi motöpo mai, sa totiapala totio solöpököö!‑ ĩ na a kuuma.
43Ĩ na a kuu ha, ‑“Tä uli toita apii, ĩ tä uli ha Teusö a thapo wi ĩ õsi töpö kulei, huki ĩ hamö kamisa na wa kua naiki kitäö!” ĩ na sa kuu kuleö! Pitili sa‑ ĩ na Jesus a kuuma.
Jesus a nomaso noai ĩ ta
Mateus 27.45-56; Marcos 15.33-41; João 19.28-30
44Ĩ na tä kua tä, motokö hẽtupo tä, ĩ tä uli pewö hamö mumi mumi tä pata waloa soa pätaköma. Mumi mumi tä pata waloa soa pätakö nö, motokö kaöpo opa tä, tä pata wakala kõo soa pätaköma.
45Ĩ tä, Teusömo wi a sai õsimö ha watata ösökö pata supei, ösökö pata katöle, ĩ kama mötali ösökö kaka saimoa päpasoma.
46Ĩ tä, lope epii Jesus a hapalo nö, ‑Hapa! Sa õsi tälöö! Kamisa õsi täa konöö!‑ ĩ na Jesus a kuu nö, ĩ ha a noma soatasoma.
47Jesus a kuati noai, ai sotatu tänö ĩ tä tati nö, ‑Teusö a totiatalo opati nö kiliawö‑ a pi kuu nö, ‑Hi Jesus anö wanisala tä thaa maa noai ĩ a totiwöö! Pitili saö!‑ ĩ na a kuuma.
48Ĩ na tä kua tä, Jesus a pi hĩtale, ai töpö satehe epii töpönö ĩ tä möö pi topa apa salo, hii ti pakalai ti ha Jesus a pi hĩta pa, töpö kokamonasoma. Ĩ töpönö Jesus a kua noai ĩ tä taa nö, kama töpö pi ota apa salo, kama töpö kotopö säo kõo pola nö, töpö konasolöma. 49Ĩ töpö satehe epii töpö konasolö noai ha, Jesus a hai ĩ noi töpö pewö, Kaliléia tä uli ha Jesus a hupalo somatia tä, Jesus a na suö töpö nokapalo soma noai ĩ suö töpö nokapalo soatile ĩ töpö suö, ĩ na töpö kui, pasökö tömö ĩ töpö öpa haipalo nö, Jesus a na töpö mamo teteo haitioma.
Thaka taka ha Jesus a nomawö titikö noai ĩ ta
Mateus 27.57-61; Marcos 15.42-47; João 19.38-42
50-52Ĩ na tä kua tä, Atimatéia tä uli ha juteu töpö pililati, ĩ tä uli ha José a pilio naio noai, ĩ anö Pilatosö a pata na Jesus pili tä nakama. José a hai, juteu pata töpö kokamo sinomo wi ĩ ai a kuo naio soatama. José a topa apama. A makoka apatima. ‑Jesus ma säpamanöpöö!‑ ĩ na juteu pata töpö kuuma maaki, ĩ na José a kuu naio maama. Teusö a kaikanamo toitio wi, José anö ĩ tä walo tatima. 53Ĩ anö Jesus pili tä nakalö nö, Jesus a nomawö ithoa kopamanö nö, watata ösökö toita apii ösökönö Jesus a halo kolilipalö nö, maa makö ha nomawö töpö titiopö ĩ thaka taka thakö noai, ĩ taka na ai nomawö tä titio paio maama taka na José anö Jesus a titiköma. 54Mota mapo wi ĩ tä wakala kupo kõo pia tä, Jesus a titiköma. 55Kaliléia tä uli ha Jesus a hupalo somatia tä, Jesus a na suö töpö nokapaloti noai ĩ töpö nokapalo soatile ĩ töpö hulolö nö, ĩ töpö suö mamo tetela tä, José anö Jesus a titiköma.
56Ĩ suö töpönö ĩ tä möö nö, töpö kõa soatapo nö, Jesus a nomawö hulukupali pia salo, tuu nisamö toita apii, tuu tapu upii, ĩ tuu thakömae. Ĩ tuu thakö nö, mota mapo wi ĩ tä wakala kuiki nö, ‑Ĩ tä wakala ha pö kalipalo ti!‑ ĩ na Teusö tä waheta kuuma kutenö, ĩ suö töpö mota mapo paioma.
24Jesus a temöa konaso noai ĩ ta
Mateus 28.1-10; Marcos 16.1-10; João 20.1-10
1Ĩ na tä kua tä, mota mapo wi ĩ tä wakala hasua waikikö noai ha, ĩ tä hena tä sai tä, suö töpönö tuu nisamö toita apii tuu thakö noai, Jesus a titio taso pamö ĩ tuu kai ekua henaköma. 2Töpö ekua henaki nö, Jesus a titilati, ĩ hamö töpö waloa henakitö nö, maa ma patanö taka lakö noai, taka hãkoa kõa waikipalö noai taka tapama. 3Suö töpönö ĩ tä talalö nö, töpö lisia soatalolö nö, tä möma maaki, Jesus pata tä nomawö makeo noai, ĩ tä pokeoma. 4Jesus a paa mi ha, töpö pi wi na takömo opama. ‑Wi na taköö?‑ suö töpö pi kuu kai öpapalo soa tä, polakapi wano tökö tapamoa soa pätasoma. Kama töpö hai ĩ haloi ösö wakala apama. 5Ĩ tökö taa nö kililali salo, suö töpö mãi poa soataköma.
Ĩ ha wano töpö aiki, ‑Wi na makö pi kuu salo, hi thaka taka ha a temö öpii, ĩ ma tae pasia pikitia kule? Hi taka hai, nomawö tä titio wi, ĩ taka pasiwö ta pi kuu mai. 6Hi taka ha Jesus a titia maneö! A temöa kõa waikilo nö, a hua kõa waikisolömaö! Kaliléia tä uli na a hupaloti pola nö, ĩ tä kamakö na a kuu noai, ĩ tä na makö pi hatukua maa kule ta o? 7Pi naka. Ĩ na a kuuma: “Töpö wanisala apii ĩ töpö na sanöma sa kupaso noai, ai töpönö ĩ sa namo simökö nö, sa totoki kitäö! Ĩ töpö wanisala apii ĩ töpönö sa tälö nö, hii ti pakalai ti pesokö ha sa sätämakö nö, sa säpamani pia saloö! Sa säpamanöma, polakapi tä mumi matalo nö, ĩ ai hena tä soatawö sa temöa kõa soatasopö saö!” ĩ na kamakö na Jesus a kuu waikiomaö!‑ ĩ na suö töpö na ĩ na ĩ wano tökö kuu ha, 8suö töpö pi hatuka apa soataiki nö, ‑Hai. Awiö! Ĩ na a kuu kipili nökö‑ töpö pi kuuma.
9Ĩ na töpö pi kuu nö, töpö sapa kopalo nö, 11 töpönö Jesus a kai a hua sinomo noai ĩ töpö, ĩ töpö na ai töpö kua naitio noai ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö pewö na suö töpönö ĩ tä pewö a wäsä soatama. 10Maria Matalena a, Joana a, Tiago a hai ĩ pöpönö Maria a, ai suö töpö huu naio noai ĩ töpö, ĩ na suö töpö kui töpö kotapolö nö, Jesus anö kama hai ĩ 11 töpö simöa totia asalö noai ĩ töpö na ĩ suö töpönö tä pewö a wäsä totioma. 11Tä pewö a wäsä totioma maaki, ‑Suö töpö kuu päta kuleö! Pitili ta mai kitäö!‑ ĩ na Jesus a hai ĩ 11 töpö kule, ĩ töpö kuuma.
12‑Ta holisimo päoköö!‑ ĩ na töpö kuu kule maaki, Pedro a öpa soataiki nö, a läläa soatalolö nö, Jesus a titio noai, ĩ hamö a waloa soataikitö nö, a mãi poa soataikitö nö, watata ösökö toita apii ösökönö Jesus a halo ala noai ĩ ösökö ala taa sisalalöma. Jesus a tapa mai ha, ĩ ösökö taa sisalalö nö, ‑Kilatiha!‑ a pi kulo nö, a kõa soatasolöma.
Emausö tä uli na töpö koonö tä, ĩ töpö na Jesus a tapamo noai ĩ ta
13Ĩ tä wakala na, Jesus a na töpö nokapaloti wi, Emausö tä uli hamö ĩ ai polakapi töpö konasolöma. Motokö kaöpo tä, Jetusalẽi tä uli ha wa husolo nö, wisa täi ha Emausö tä uli ha wa waloa soatakö tasoö. 14Emausö tä uli hamö ĩ töpö polakapi koonö pamö, Jesus a kuati noai, ĩ ta kateha kõtioolöma. 15Ĩ ta katehati tä, Jesus a waloa haikötö nö, ĩ töpö na a huu naitiolöma. 16A huu naitiolöma maaki, Teusö anö ĩ töpö pi motömaköma kutenö, ĩ töpönö Jesus a tai mio opama. ‑Jesus a hãtowö‑ ĩ na töpö pi kuu maama.
17Ĩ na tä kua tä, Jesus aiki, ‑Ĩ ka pi ma ta katehati ke?‑ ĩ na a kuu ha, ĩ töpö öpa opia soataiki nö, töpö pi ota apöpalo nö, 18Kleiopasö aiki, ‑Jetusalẽi tä uli na wa kuoma maaki, huki tä kuati noai, ĩ wa tä taö pasio mikö?‑ ĩ na a kuu ha, 19‑Ĩ wi na tä kua totioma?‑ Jesus a kuu ha, ‑Pi naka. Nasaté tili Jesus sama katehati ke. “Jesus anö Teusö a kai wäsä sinomoti noai ĩ a. Teusö a kai wäsä tä a hapalo tao opa sinomoö. Jesus a lotete epö kutenö, tä aipöama apa sinomoö” ĩ na töpö pewö pi kutima. Ĩ na Teusö a pi kuu naio noai kitä. 20Ĩ na tä kua tä, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö, pata töpönö makö simöa sinomo wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpönö Jesus a namo simökö nö, a säpamanöma. Hii ti pakalai ti ha a sutimakö nö, a säpamanöma. 21“Isöhaeu makö pewö noama nö, makö täapa kõo läo totio piale, ĩ a hai, Jesus a sai hãtowö” ĩ na samakö kupaloti tä, a säa pikipalömae. A säpalö noai, polakapi tä mumi hasua waikipasoma.
22Ĩ na tä kua tä, Jesus a na samakö nokapalo sinomotipili, huki ĩ ai töpö suönö samakö pi wi na takömoma apama. Tä halu tä, ĩ töpö suö hua henanonö nö, Jesus a nomawö titio taso pamö töpö suö waloa henakitö nö, 23Jesus a nomawö tapa mi salo, töpö kõa soatapolö nö, “Jesus a titikö noai, ĩ taka poke epö thaiö! Jesus sama tapa maa keö! Ãju sama töpö taa sisalali keö! ‘Jesus a temöa kõo waikiloheö!’ ĩ na ĩ ãju töpö kuu keheö!” ĩ na ĩ suö töpö kuuma.
24Ĩ na ĩ suö töpö kuu ha, kamisamakö hai ĩ ai töpö hua nömöa soatalolö nö, “Taka poke epö thaiö!” suö töpö kuu noai, ĩ taka poke taa nömönanö nasoma. Ĩ töpönö Jesus a nomawö titia tapa laso maama‑ ĩ na Jesus a na ta wäsä nö, ĩ na ĩ töpö kuuma.
25Ĩ na töpö kuu ha, ‑Makö pi motio opapa wi. Teusö a kai wäsä sinomo noai, ĩ ma ta hini haiatalo mi ipö saloö!‑ ĩ na Jesus a kuu nö, 26‑Teusö a kai wäsä sinomo noai, ĩ töpö aiki, “Teusö anö a kaikana asapalö noai, waiha ĩ kaikana tä pea totio kitäö! A pea totio paio nö, a kaikanamo totiki kitäö!” ĩ na töpö kuu waikioma salo, ĩ kaikana tä peatima matatä‑ ĩ na Jesus a kuuma.
27Ĩ na Jesus a kuu nö, ĩ töpö na Jesus anö Moisés a kai wäsä somaö, Teusö a kai wäsä sinomo noai, ĩ töpö kai wäsä nömöoö, ĩ na Jesus anö ĩ ta wäsä thamatima. Moisés a, Teusö a kai wäsä sinomo noai ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpönö uni ta thaae nö, Jesus a katehatimae. Jesus a katehati noai, ĩ tä sãökama. Jesus a katehati noai, Jesus anö ĩ tä sãökama wäsä totioma. Ĩ tä na Jesus anö, töpö huti pole, ĩ töpö pi hatukumanöma.
28Ĩ töpö pi hatukuma pamö, ‑Tole hamö hi a huu pia kulatiö!‑ ĩ na Jesus anö töpö pi thamaö ha, 29‑Tä wisa waikileö! Kamisamakö sai pö ha a kua naia paia pätaikiö!‑ ĩ na töpö kuu ha, ĩ töpö na Jesus a lisia naipasolöma. 30A lisia naipasoma, ĩ töpö na a ia naio pia salo, ĩsa ãi tälö nö, Teusö a na a hapalo nö, ĩ ãi kakapalö nö, ĩ töpö na ãi totoköma. 31Ĩ töpönö Jesus a tai mio opama maaki, Jesus anö ĩsa ãi totoki ha, ĩ tä Jesus a taö kõo soataköma. Jesus a taö kõo soataki ha, ĩ tökö soatawö Jesus a motöa soataköma.
32A motöa soataki ha, töpö hapalo haitio nö, ‑Piliso hamö makö huti pola nö, Jesus anö Teusö tä waheta na makö pi hatukamati tä, makö pi wakala apati kipii nökö‑ ĩ na ĩ töpö kuuma.
33Ĩ na töpö kuu nö, Jetusalẽi tä uli ha töpö hua sapa kõo soatasolöma. Töpö sapa kõo soatalolö nö, Jetusalẽi tä uli na Jesus a kai a hua sinomoti noai ĩ 11 töpö, ai töpö, ĩ na töpö kui töpö kokamo polati, ĩ tä taa soalalö tasoma. 34Ĩ ha töpö kokamone, ĩ töpö aiki, ‑Ta wäsä noai ĩ pitili taö! Pata tä temöa konasoma thaiö! Simão a na a tapamonasoma thaiö!‑ ĩ na töpö kuuma.
35Ĩ na töpö kuu ha, polakapi töpö kopoe, ĩ töpönö tä pewö a wäsä hö̃töoma. Piliso hamö töpö huti pola nö, Jesus anö Teusö tä waheta wäsäti nö, sai a na ĩsa ãi totoa tä, ‑Hi a hai, ĩ Jesus a totiwöö!‑ Jesus anö ĩ töpö pi thama noai, ĩ tä pewö a wäsäma.
Kama kai a hua sinomo noai ĩ töpö na Jesus a tapamoa asaso noai ĩ ta
Mateus 28.16-20; Marcos 16.14-18; João 20.19-23; Atos 1.6-8
36Ĩ töpönö tä pewö a wäsä soala tä, töpö loa sototole, ĩ töpö mötali ha Jesus a tapamoa soatalo nö, ‑Makö kilipalo mai, toitai pö kuikiö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
37Ĩ na a kuu kule maaki, töpö kilipalo opaö, töpö pi honipo opaö, ĩ na töpö kua pola nö, ‑Hi Jesus a õsi hãto päwö‑ ĩ na töpö pi kuuma.
38Ĩ na töpö pi kuu ha, ‑Ĩ ka pi tä na makö pi honipo opati kule? “Jesus a temö kõo hãto maa noai kitäö!” makö pi kuu salo, makö pi honipoti hãtoa kule? 39Hiki. Sa amiki möö nökö. Ĩ sa soawö. Sa höpöa nökö. Ĩ sa kuo soa pola sö. Õsi sa mai kitä. Õsi tä thuu tupö wani kua naia mai kitäö! Sa möö totioö, sa höpöaö, ĩ na makö kua nö, “Ã ãi. Ĩ Jesus tä wani kuo soama pi kuu mai” ĩ na makö pewö kuupököö!‑ ĩ na Jesus a kuuma.
40Ĩ na a kuu nö, a ia wi ĩ a ami, a huu wi ĩ a ami, ĩ na a amiki mömo kua soatama. 41Jesus a ami pewö mömo soata nö toaö ha, töpö pi mönahapalo opa kule maaki, töpö pi honipo opa nö, ‑Hi Jesus a sai totiwöö!‑ töpö pi kuu tomöpo maama. Ĩ na töpö kuu totio mi kutenö, Jesus aiki, ‑Hisa ha nii tä kua kule?‑ ĩ na a kuu ha, 42ĩ töpönö salaka a see noki wai totoköma. 43Jesus anö ĩ a noki asawösö wai täa hö̃tölö nö, ĩ töpö mamo tetela tä, a noki asawösö wai oa soatalöma.
44A asawösö wai oa hö̃töalö nö, ‑Kamakö na sa kuo naitiopili, ĩ tä, ĩ na sa kuu kipili: “Moisés a, Teusö a kai a wäsä sinomoti noai ĩ töpö, ama ta thaa sinomo noai ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpönö tä sãökökö nö, sa wäsä sinomotima. Sa wäsä nö, ‘Teusö anö a simöpa piale, ĩ na ĩ a kuati kitäö!’ ĩ na töpö kuuma. Töpö kuu noai, ĩ pitili ta totii kuo totio kitäö!” ĩ na kamakö na ĩ na sa kuu tolea totiatalo opati kipili nökö‑ ĩ na Jesus a kuuma.
45Ĩ na a kuu nö, kama hai töpö na Jesus anö Teusö tä waheta taöma totio pia salo, töpö pi hatukamama. 46Töpö pi hatuka totimanö nö, ‑Pi naka. Ĩ na Teusö tä waheta kuu: “Teusö anö Cristo a simöni wi, ĩ a pea totio nö, a nomano nö, polakapi tä mumi matalo nö, ĩ tä hena tä, a temöa kõa soataso kitäö! 47A temöa konasoma, Jetusalẽi tä uli ha töpö kule, ĩ töpö na ta wäsä somataö, ĩ tä uli pewö pata hamö sanöma töpö pilio setekepa apii, ĩ töpö pewö na ĩ ta wäsä nömöoö, ĩ na ta wäsä hätähäa setekea totipali kitäö! Ta wäsä setekeo pola nö, ‘‑Wanisala sa tä thaa noai, ĩ sa tä thaa kota wani ipöö! Teusö a na sa pi wasio naia kuleö!‑ ĩ na wa kuu ha, wanisala wa tä thaa noai, Jesus anö ĩ tä noa thaa waikipalöma kutenö, wanisala wa tä thaa noai, Teusö anö ĩ tä noa hosa waikilömaö!’ ĩ na ĩ tä uli pewö hamö ĩ na ĩ ta wäsä setekea totipalöpököö!” ĩ na Teusö tä waheta kuu‑ ĩ na Jesus a kuuma.
48Ĩ na a kuu nö, ‑Kamakönö ma tä möö taso noai, ĩ makönö ta wäsä totiataloö! 49“Ĩ sa tä totoki kitäö!” ĩ na ipa hao a kuu noai, kamakö na ĩ sa tä simöpa pia kuleö! Önö kutenö, ipa hao anö tä totoa piale, ĩ tänö makö lotetepama paio mi tä, hi Jetusalẽi tä uli ha pö kua paikiö!‑ ĩ na Jesus anö töpö noa thama.
Hi tä hẽtu ha Jesus a konasolö noai ĩ ta
50Ĩ na Jesus anö kama hai töpö noa thaa nö, Petânia tä uli hamö ĩ töpö kai hulasolöma. Ĩ ha töpö kai waloikitö nö, Jesus a poko sononoa soataikitö nö, ‑Teusö anö makö totiapala haio sinomo wi, ĩ sa tä pii kuleö!‑ ĩ na a kuuma.
51Ĩ na a kutalo nö, a hoköa soatasoma. Hi tä hẽtu hamö Teusö anö a täa kõa soatalöma.
52A täa kõa soapölö ha, ‑Jesus a hai ĩ kaikana tä sai totiwöö! Teusö anö a simöa totipalö noai ĩ a totiwöö!‑ ĩ na töpö kuu nö, Jetusalẽi tä uli hamö töpö pi mönaha kai hua sapa konasolöma. 53Töpö hua sapa kononö nö, Teusömo wi a sai ha ĩ töpö kutiki nö, Teusö a na töpö hapalo soatio nö, ‑Teusö ai. Wa totiatalo opawö‑ ĩ na töpö kutima.