Tiago
Tiago anö waheta tä sãököpalö noai ĩ ta
Juteu töpönö Jesus a thapo wi ĩ töpö selekepaso noai, ĩ töpö na Tiago anö hi waheta tä sãökamama. Tä sãökama nö, ‑Jesus ma thapo waikia kutenö, ĩ na makö kua sinomotipököö!‑ a kuuma. ‑Makö pepalo pi satehea apati tä, pö pi mönahapalo satia apa hö̃töoö!‑ a kuuma. Ĩ na a kuu nö, wani tä thapo opa wi, ĩ töpö noa wani thaa nömöoma.
Ĩ na töpö noa thaa nö, ‑Ipa ai pö! “Jesus Cristo Kaikana tä pitili” ĩ na Jesus a na makö pi kuu totio opa kutenö, kamakö na töpö kokamo naio wi, ĩ töpö pewö noima ösöha totihoö!‑ a kuu nö, ‑“Teusö a pitili” wa pi kuu totio tä, toitai wa tä thaa naio kitä‑ Tiago a kuuma.
Ĩ na a kuu nö, ‑Pili wa ãka wani ipii maaki, pe epii wanisala tä thaa apaö. Wa hapalo makoko sinomoma, wa topa apaö‑ Tiago a kuu naioma. Hi waheta tä na ĩ na a kuuma.
11Tiago sa. Teusö a, Jesus Cristo Kaikana tä, ĩ na kilii töpönö sa simöa sinomo wi, ĩ sa. Juteu makönö Teusö ma thapo wi ĩ makö selekepalo nö, ĩ tä uli pewö hamö makö pilia nömökö taso noai, ĩ makö na hi waheta sa tä simöpali ke. Makö topa kule?
Makö pea kule maaki, makö pi mönahapököö!
2Ipa pö! Makö pepalo pi satehepo opati tä, kamakö aiki, ‑Häö. Sa pea saile taköö!‑ ĩ na pö pi kuu tihöö! Pö pi mönahapalo satia apa hö̃töoö! 3Makö pepalo pola tä, ‑Jesus a pitili. Ĩ anö sa pasilipali kitäö!‑ ĩ na makö pi kuu satia apa kuköma, makö satimo opa sinomoti wi, ĩ makö kupasoö. Jesus ma hosa mai kitä. Önö kutenö, makö pea kule maaki, makö pi mönaha satia apapököö! 4‑Häö. Sa pea kutenö, sa satimo wani ipö saiö!‑ ĩ na pö pi kuu tihöö! Makö satimo opati kuköma, makö topa apa kuki kitä. Makö tomöpo mi mai kitä.
‑Wi na sa kua pätaköö!‑ wa pi kuu tä, Teusö a na wa hapalopökö
5‑Wi na sa kua nö salia pätaköö!‑ ĩ na wa pi kuu tä, Teusö a na a hapaloö! Teusö a na wa hapaloö ha, Teusö anö wa pi hatukupamani kitä. Teusö anö wa pi hatuka satia apöpali. ‑Päla‑ Teusö a kuu mai kitä. ‑“Ĩ wa tä totopaö!” a wani kuu ti!‑ ĩ na Teusö a kuu mai kitä. Ĩ na Teusö a kuaö ha, Teusö a na wa hapaloö ha, wa pi hatukupamani kitä. 6Wa nako tä, ‑Teusö anö sa hini hãto mai kitä‑ ĩ na wa pi kuu mai, ‑Teusö a pitili ipii ĩ anö tä totopi kitä‑ ĩ na wa pi kuu totio nö, ‑Teusö anö tä totoa hö̃töpi kitä‑ ĩ na wa pi kuupökö. ‑Teusö anö sa hini hãto mai kitä‑ ĩ na wa pi kuu tä, pata u hamö ipoko tänö maa tuu pata tepu tepumo kua wi na, ĩ na wa kua kitä. 7-8‑Teusö a pitili‑ huki ĩ na wa pi kuu nö, Teusö a na wa mamo tetea, ‑Teusö a pitili hãto mai kitä‑ waiha ĩ na wa pi kuu nömöo nö, Teusö a na wa mamo teteo mai, ĩ na wa kuati kutenö, maa tuu pata tepu tepumo kua wi na, ĩ na wa kuaö. Wa pi sapa sapamo kutenö, ‑Kamisa na Teusö anö ĩ tä totopi kitä‑ ĩ na a pi kuu ti! Wa pi sapa sapamo kutenö, kawa na Teusö anö tä totoa mai kitä.
Wani tä na ĩ a wani honimo wi ĩ a, ai tänö wani tä thapo opa wi ĩ a, ĩ na töpö kui töpö
9Jesus a thapo wi, wani tä na ĩ a wani honimo kule maaki, Teusö a na ĩ a wani topa apaö. Wani tä thapo mai maaki, Teusö a na a wani taamö toita apö kutenö, a pi wani mönahapököö! 10-11Wani tä thapo opa wi, ĩ a wani mataso kitä. Hole hole tä mapo kua kua wi na, ĩ na wani tä thapo opa wi, ĩ na ĩ a wani maa kua kua hö̃töpaso kitä. Motokö ösöpo tä, wake wake tänö ösö häwälo nö, hole hole tä kelo nö, hole hole tä toita apama maaki, hole hole tä toita apii, ĩ tä maa kua kupaso wi na, ĩ na wani tä thapo opa wi, ĩ na ĩ a wani kua kua kitä. A wani huti pa, a nomawö wani kea soaso kitä. Ĩ na tä kuaö ha, ‑Wani sa tä thapo opa kule maaki, Teusö a na sa tomöpo mi. Ipa wani tä na sa pi topala nö kuno mai, Jesus a na sa mamo wani teteo sisa pia kule‑ ĩ na wani tä thapo opa wi, Teusö anö ĩ na ĩ a wani thamanöma kutenö, a pi wani mönahapököö!
Wa peati kule maaki, wa satimo opa kuköma, wa pi topa apöki kitä
12Wa peati kule maaki, Teusö a na wa satimo opa kuköma, wa pi topa apöki kitä. Wa satimo opa wi, ĩ tä noa na Teusö a na wa kua totia naiki kitä. Teusö a pi ipa wi, ĩ töpö pewö na Teusö aiki, ‑Kamisa na wa kopo nö, wa kua totia naiki kitäö!‑ ĩ na Teusö a kuu asaö. 13Wanisala wa tä thaa pi topa salo, ‑Wanisala tä thaa wi ĩ tä na Teusö anö sa simöa hãtoa kule‑ ĩ na a pi kuu ti! Teusö anö wanisala tä thaa pi topa mai kitä. Teusö anö wanisala tä thaa wi ĩ tä na ai tä simöa mai kitä ta pi kuu mai. 14Kawa pi aiki, wanisala tä na wa pi wasiso opa nö, kama wa õsi pi monimo sapamo kõo nö, wanisala wa tä thaa pi topa apa kitä. 15Kama wa aiki, ‑Häö. Wanisala sa tä thaa totio mi salo‑ ĩ na pili wa õsi pi kuu päoma maaki, wanisala wa tä thaa totio opa kitä. Ĩ wanisala wa tä thaa sinomoö ha, Teusö aiki, ‑Wanisala wa tä thaa totio wi, kamisa na ĩ wa kuo pasio mai kitä‑ ĩ na Teusö a kuu.
16Ipa pö! Kamisanö makö pi ipa wi, ĩ ipa pö! Kama makö mönao sapao kõo tihöö! ‑Wanisala tä thaa wi ĩ tä na Teusö anö sa simöa hãtoa kule‑ ĩ na makö pi kuu maiki. 17Tä tomöpo mi mai, tä toita apii, Teusö anö ĩ nasimö tä pewö totoma sisaö. Teusö anö, hi tä hẽtu ha sii hili wi, ĩ tä pewö thapalöma. Ĩ tä sii wakö lupo kua sinomo kua kõo wi na, ĩ na Teusö a kua mai kitä. A tikopöpo mai ha, a totiatalo opa soatioö. Wanisala tä thatala mai kitä. Mumi mumi tä na Teusö anö makö huatalama mai kitä. Wanisala tä thaa wi, ĩ na Teusö anö makö thatalama mai kitä. 18Teusö a pi saimo nö, ‑Ipa ulu sa töpö thapa pi topa kule‑ ĩ na Teusö a pi kuu nö, kama kai a pitilimo totio opa wi, kamakö na ĩ ta hinimoma waikioma salo, Teusö anö kama hai ĩ ulu makö thapalöma. ‑Kamisanö sa töpö piäma noai ĩ töpö pewö na ipa ulu töpö topa satia apa kitä‑ ĩ na Teusö a pi kuu nö, makö sailö nö, kama hai ĩ ulu makö thapalöma.
Teusö ma kai a hini mai, makö sömöka taa pätiköma, kama makö mönao sapamo pätioö
19Kamisanö makö pi ipa wi, ĩ pö! Sa tä sãöka piale, ĩ ma tä möö totihoö! Pi naka. Ai töpö hapalo pola tä, pö sömöka taa paikiö! Pö hapalo hö̃töo soatalo tihöö! Pö hĩso soatalo tihöö! 20‑Toitai ma tä thaa sinomoö!‑ ĩ na Teusö a kuu kule maaki, makö hĩso tä, makö topa mai kitä. 21Ĩ na tä kuaö ha, ĩ makö pewönö wanisala tä pewö hosalalöheö! Wanisala tä thaa wi, ĩ tä pewö hosalalöheö! Teusö a na kamakö aiki, ‑Kamisa na a hapalo‑ makö kuu nö, pili makö õsi na Teusö anö kama kai a sätäama wi, ĩ ta sulöheö! Ĩ Teusö a kainö makö täapa kõo läopöö! 22Teusö a kai na pö sömöka taa päo ti! ‑Ĩ na makö kuapököö!‑ ĩ na Teusö a kai a kuu wi, ĩ na makö kua totihoö! Ma tä kai a hini totio mai, makö sömöka taa päköma, kama makö mönao sapamo päo kõo kitä. 23Teusö wa kai a hini totio mai, wa sömöka taa päköma, walala a na ai tä moikömö möo sapao kua kõo wi na, ĩ na wa kua hö̃töo kitä. 24Walala a na ai tä moikömö möo sapao kõoma maaki, a wani hua kononö nö, a wani möo sapao taö maa kopasoö. A wani möo sapao taö maa kopaso kua wi na, Teusö wa kai a hini mi tä, ĩ na wa kua hö̃töoö. Teusö a kai na wa sömöka taa päo nö, ‑Hãu‑ wa kuu kule maaki, wa huu koonö pamö wa tä taö maa kõa soatasoö. 25Teusö tä waheta na, ‑Ĩ na wa kuapököö!‑ Teusö a kuu wi, ĩ wa tä möö nö, wa sömöka taa pätila nö kuno mai, wa tä tai mio kõo haiatalo pola nö kuno mai, ĩ wa ta hini soatio nö, ĩ na wa kuaö ha, wa huti pamö Teusö anö wa pi topapalama apa kitä. Teusö a kai a wanisala mi. ‑Ĩ na wa kuapököö!‑ ĩ na Teusö a kai a kuu wi, ĩ a kainö Sai tä sai pata na wa uni kusöpali. Wanisala wa tä thaa sipa apa wi, ĩ tä na wa uni kusöpali. Ĩ wa kai a huaö ha, ‑Toitai sa tä thaa pia tä, wanisala sa tä thaa pikitio sai taka‑ ĩ na wa õsi kuu mai kitä.
26Ai tä aiki, kama kai wasuo sapamo tai mi tä, ‑Teusö sa thapo wi ĩ sa‑ ĩ a wani kuu kule maaki, kama a mönao sapamo kõa päa kule. ‑Teusö sa thapo wi ĩ sa‑ ĩ na a holisi wani kuu päoö. 27Pi naka. Ĩ na Teusö a kuu: ‑“Teusö sa thapo wi ĩ sa” wa holisi kuu mi tä, wa wanisala mi ipii, wa toita apii, ĩ na wa kua tä, ĩ na wa kuapököö! Wati töpö wai peati wi ĩ töpö, peanopö a nomaso noai ĩ suö töpö peati pole ĩ töpö, ĩ na wa töpö pasilipo kuapököö!‑ ĩ na Teusö a kuu. A kuu nö, ‑“Teusö sa thapo wi ĩ sa” wa holisi kuu mi tä, sa thapo mai, ĩ töpönö wanisala tä thaa wi, ĩ tä na wa noamo sapamo kõo kitä‑ ĩ na Teusö a kuu.
2Ai tä möö asöpo ti!
1Ipa ai pö! ‑Jesus Cristo Kaikana tä pitili‑ ĩ na Jesus a na makö pi kuu totio opa kutenö, kamakö na töpö kokamo naio wi, ĩ töpö pewö noima ösöha totihoö! 2Makö kokamo tä, ai tänö wani tä thapo opa wi, kama hai haloi ösökö toita apii, ami ha oto söpala ösö thapo wi, ĩ a wani waloki. Ĩ na tä kua tä, ai tänö wani tä thapo mai, a haloi ösökö hiopö öpii, ĩ a wani waloa hö̃töki. 3Ĩ töpö waloköma, wani tä thapo opa wi, ĩ ma wani möö soata nö, ‑Hapo. Hi lotami ti toita apii ti ha, a loikisoö!‑ ĩ na ĩ a na makö kuu soatasoö. Ĩ tä noa ha, wani tä thapo mai, ĩ a na, ‑Mi ha a wani öpapalo soa pasio pätaaö!‑ ĩ ma noa wani thaa soatali. ‑Hi lotamö ti kotö ha, masita tä ha, a lopalo pasio pätaaö!‑ ĩ na ĩ ma noa wani thaa soatali. 4Ipa pö! Ĩ na ma noa wani thaa kuköma, ‑Hi a toita apö. Hi a hiopö pasiowö‑ ĩ na makö pi kuu hĩsua apatiwö.
5Kamisanö makö pi ipa wi, ĩ ipa pö! Wani tä thapo mai, Teusö anö ĩ töpö saialalö nö, ‑“Teusö a pitili” sa pi kuu totio nö, Teusö sa thapo pi topa kule‑ ĩ na Teusö anö ĩ töpö pi thapalama apama. ‑Kamisa kaikanamo sinomoti wi, ĩ ha wa kua naiki kitäö!‑ ĩ na Teusö a pi ipa wi, ĩ na ĩ töpö na Teusö a kuu asama. Önö kutenö, wani tä thapo mai, ĩ töpönö Teusö a pi ipa salo, ‑Kamisa kaikanamo sinomoti wi, ĩ ha wa kua naiki kitäö!‑ ĩ na ĩ töpö na Teusö a kuu. 6Ĩ na tä kua wi maaki, wani tä thapo mai, ĩ ma töpö komoapalamatiwö. Wani tä thapo opa asa wi, ĩ töpönö makö peama pia salo, makö namo simöa sinomoö. Wanisala tä thaa wi, ĩ tä noa na pata töpönö töpö peama sinomo wi ĩ töpö na ĩ töpönö makö namo simöa sinomoö ta pi kuu mai. 7Wani tä thapo opa asa wi ĩ töpönö Cristo makö a hilo wi, ĩ makö a hila hiopöpala sinomoö ta pi kuu mai.
8‑Kama wa noimo sapao kua kõo wi na, ĩ na ai wa töpö pewö noima kua hö̃töopököö!‑ ĩ na Teusö a Kaikana kuu wi, ĩ ta sãökama kutenö, ai ma töpö pewö noima kuköma, makö topatio kitä. 9Ĩ na makö kua mi tä, hi ai ma töpö noimaö, hi ai ma töpö möö asöpo pasioö, ĩ na makö kuama, Teusö ma kai a peama kutenö, makö wanisala apatii. 10Teusö anö makö noa thaa wi, ai wanö ĩ wa tä pewö a hini waikia kule maaki, Teusö anö makö noa thaa wi, ĩ sami ipii ĩ wa ta hini mi sisawö, sami ipii wanisala wa tä thaa kuköma, Teusö wa tä kai pewö a peama waikia kule. 11‑Tiko tä suö na a sapäko ti!‑ a pata kuu noai, ĩ a pata aiki, ‑Ai tä säpa tihöö!‑ ĩ na ĩ a pata kuu naioma. Ĩ na tä kuaö ha, tiko tä suö na wa sapäko mai kitä maaki, ai wa tä säpalöma, Teusö wa kai a peama wi, ĩ wa waikiwö. 12Waiha Jesus Cristo a na makö waloköma, ‑Wi na makö kuama?‑ ĩ na Jesus a kuu kitä. Ĩ na a kuu nö, Teusö anö sanöma makö pewö noa thaa noai, ĩ ta kateha kitä. Wanisala ma tä thaa wanio opapö, Teusö anö makö noa thaa noai, Jesus anö ĩ ta kateha kitä. ‑“Ĩ na wa kuapököö!” Teusö anö wa noa thaapili, ĩ na wa kua toitioma?‑ ĩ na Jesus a kuu kitä. Önö kutenö, wanisala tä thaa tihöö! Pö hapalo wanisala tihöö! 13Waiha Teusö a na wa tapamonasoma, Teusö a hapalo nö, ‑Ai tä pea pole, ĩ wa tä pasilipo mai, “A wani pea pasio päo” ĩ na wa kuuma kutenö, wa wani pea hö̃töo päo‑ ĩ na kawa na ĩ na Teusö a kuu hö̃töo kitä. Ai tä peati pole, ĩ wa tä noama pasioö ha, waiha Teusö a na wa tapamonasoma, Teusö anö wa noama hö̃töo kitä. ‑Wa wanisala apa thali‑ ĩ na kawa na, ĩ na Teusö a kuu mai kitä.
‑Teusö a pitili‑ wa pi kuu totio tä, toitai wa tä thaa naio kitä
14‑“Teusö a pitili” sa pi kuu wi ĩ sa‑ ĩ na wa kuu kule maaki, toitai wa tä thaa mi tä, ‑“Teusö a pitili” sa pi kuu wi ĩ sa‑ ĩ na wa kuu päa kule. ‑Teusö a pitili‑ wa kuu päo tä, ‑Teusö anö sa täa koni kitäö!‑ a pi kuu ti! ‑Teusö a pitili‑ wa pi kuu totio tä, toitai wa tä thaa naio kitäö! 15Pi naka. Jesus a thapo wi ĩ ai tä hai ĩ haloi ösö mi, nii tä mi, ĩ na a kua kule maaki, 16ĩ a na kawanö haloi ösö totoa mi, wani tä na a täpä totio mai maaki, ‑A pomoö! Wa pomo nö, a ösö potehepaloö!‑ ĩ na wa holisi kuu päo tä, wa tomöpo mi. 17Önö kutenö, toitai wa tä thaa mi tä, ‑“Teusö a pitili” sa pi kuu wi, ĩ sa‑ wa kuu päo kutenö, wa tomöpo mai kitä.
18Kawa na ai tä hapalo nö, ‑“Teusö a pitili” ĩ na kawa pi kuu kule maaki, kamisanö toitai sa tä thaa sinomo wi, ĩ sa asawöö!‑ ĩ na kawa na ai tä kuu kitä. Ĩ na a kuu nö, ‑Toitai wa tä thaa mi tä, “Teusö wa thapo wi, ĩ wa” ĩ na kawanö sa pi thama mai kitä. Kamisanö toitai sa tä thaa asa kutenö, “Teusö wa thapo wi ĩ wa” ĩ na kamisanö wa pi thama asa kitä‑ ĩ na ai tä kuu kitä. 19Kawa aiki, ‑Samii Teusö a kua sisaa. Ai tiko pata tä kua sätäa mai kitä‑ ĩ na wa pi kuu wi, ĩ tä topa kule maaki, sai töpö aiki, ĩ sai töpö maaki, ‑Samii Teusö a kua sisaa‑ ĩ na sai töpö kuu hötöoö. Ĩ na ĩ töpö kuu kutenö, töpö kili salo, töpö satitimo opaö. 20Wa pi hatukuo maapa wi. Toitai wa tä thaa mi tä, ‑“Teusö a pitili” sa pi kuu wi ĩ sa‑ wa kuu päo wi, ĩ tä tomöpo mi wa pi kuu mai.
21Kamakö hai ĩ nö patapö Abraão a patanö toitai tä thama. ‑Au ulu a totopaö! Kamisa na oweha ma kökö totopöpö, ma kökö ĩsima kua kua wi na, kamisa na au ulu wa totopöpö, ĩ na au ulu a thamaö!‑ ĩ na Teusö a kuu ha, Abraão a patanö kama hai ĩ pelupö a totoa hö̃tököma. Teusö a na kama hai ĩ pelupö Isaki a totoki pia salo, maa makö sutuhule, ĩ makö ha pelupö a alaköma. Ĩ na Abraão a pata kuaö ha, Teusö aiki, ‑Ĩ na Abraão anö toitai tä thama kutenö, Abraão a totia kopasoma‑ ĩ na Teusö a pi kuuma. 22‑Teusö a pitili‑ ĩ na Abraão a pi pata kuu, toitai tä thaö, ĩ na ĩ a pata kuama. ‑Teusö a pitili‑ ĩ na Abraão a pi kuuma salo, toitai tä thaa hö̃töoma matatä. 23Toitai tä thama kutenö, Teusö tä waheta na tä kuu noai, ĩ pitili ta kuo totioma. ‑“Teusö a pitili” ĩ na Abraão a pi kuuma kutenö, Teusö aiki, “Kamisa na Abraão a topa waikia kuleö!” ĩ na Teusö a pi kuuma‑ ĩ na Teusö tä waheta na ĩ na tä kuu noai, ĩ na Abraão a kua totioma. ‑Abraão a hai, Teusö a na a noimo sinomo wi, ĩ a. Ĩ a na Teusö a noimo hö̃töo wi, ĩ a‑ ĩ na ai töpö kuu sinomoma. 24‑“Teusö a pitili” ĩ na sa pi kuu totia kule‑ ĩ na wa kuu pätioö ha, toitai wa tä thaa mi tä, ‑Wa topa waikia kule‑ ĩ na Teusö a kuu mai kitä. ‑“Teusö a pitili” ĩ na wa pi kuu totioö, toitai wa tä thaö, ĩ na wa kuaö ha, Teusö anö wa totia sisapali‑ ĩ na kamakö na sa kuu kule.
25Haapisoma anö wano töpö pewö sapäkama sinomo noai, ĩ a waninö toitai tä thaö ha, Teusö aiki, ‑Haapisoma a toita‑ ĩ na a kuuma. Ai tiko töpö uli pata tamati noai, Haapisoma anö ĩ töpö tälönö, töpö noama pia salo, töpö sosamaköma. Ai töpönö ĩ töpö säpa pia tä, tiko tiso hamö Haapisoma anö ĩ töpö simöa konö nö, ĩ na Haapisoma a wani kuatima. Ĩ na a kuama ha, ‑Wa toita‑ ĩ na Abraão a na Teusö a kuu kua noai na, ĩ na Haapisoma a na a kuu kua naioma.
26Pi naka. Pili wa õsi konasolöma, pili wa sai temö mi kua wi na, toita wa tä thaa mi tä, ĩ na wa õsi palimipo kua kua hö̃töo mai kitä. ‑Teusö a pitili. Teusö sa thapo wi ĩ sa‑ wa kuu kule maaki, toitai wa tä thaa mi tä, wa õsi palimipo mai kitä.
3Pili wa ãka wani ipii maaki, pe epii wanisala tä tha apaö
1Ipa pö! Teusö ta wäsä mai, ĩ töpö wanisala kuköma, Teusö anö ĩ töpö peama kitä maaki, kamisamakönö Teusö sama ta wäsä asa wi, ĩ samakö wanisala kuköma, pe epii samakö peama satia apa kitä. Ĩ ma tä taö waikia kutenö, ‑Teusö sa ta wäsä pi topa sinomo wi, ĩ sa‑ ĩ na makö satehe kuu maiki. Polakapi pö kuu päoö! 2Kamakö pewönö wanisala ma tä thatala apaö. Wa hapalo makoko sinomoma, wa topa apaö. Wa hapalo makoko sinomo kutenö, wanisala wa tä thaa pia tä, ‑Naiö! Wanisala sa tä thaa mai kitä‑ wa kuu tao opa kitä. Kama wa wasuo sapamo tao opa kõo kitä.
3Ĩ na tä kua tä, kapalu wa kai huu pia salo, pili a kai ha söpala ösö wani ipii wa ösö hĩka alakö nö, ĩ söpala ösö na thoo toto õkale, ĩ wa toto läkäa ãkeleatalaö ha, wa kai huu makoko totiatalo opaimatasoö. Kapalu a pata pe epii maaki, söpala ösö wani ipii ĩ ösönö wa kai pata huu saliliapalo opatii.
4Ĩ na kutiata a pata kua kua hö̃töoö. Kutiata a pata pe epii maaki, ipoko tä lope epii ipoko tänö ĩ kutiata a helulua kule maaki, saka wi tä wainö ösö kolo pasitipo pole, ĩ saka wi tä wainö ösö huu makokoapalama hö̃töoimatasoö. Kutiata a kai huu wi, ĩ aiki, ‑Ĩ hamököö! Ĩ hamököö!‑ a pi kuu nö, saka wi tä wainö kutiata ösö kolo hikeheatala kuköma, kutiata a pata huu makokoapalama hö̃töolöö. 5Ĩ na tä kua kua wi na, ĩ na pili wa ãka kua hö̃töoö. Pili wa ãka wani ipii maaki, pili wa ãkanö wa hapalo nö, ‑Pe epii sa tä thaa taö öpaö‑ ĩ na wa kuu.
Koa taka wani ipii maaki, koa wa taka hilimanö nö, wa tä uli wakö umömaköma, tä uli pewö wakö pata umösolöö. 6Koa taka kua kua wi na, ĩ na pili wa ãka kua hö̃töoö. Wa ãka pe mai maaki, pili wa ãkanö wa õsi wanisalama apaö. Ĩ tä wakala pewö hamö wa huataloti pamö, pili wa ãkanö wanisala wa tä tha apaö. Sai tä sai patanö wa ãka wanisalapamanöma, wanisala wa tä thatii. Wanisala wa tä thati kuköma, wa õsi palimipo pasio mai kitä.
7Salo pö katä wi ĩ pö, uli hamö pö holepalo wi ĩ pö, pata u hamö pö hupalo wi ĩ pö, sanöma töpönö ĩ salo pö pewö wasulö nö, pö noima taö öpa sai maaki, 8sanöma kama töpö ãka wasuo sapao tai mi ipö kõwö. Töpö ãka wanisala sati ipö. Olö kökö wasu waninö, ai töpö nomapama kua wi na, ĩ na pili wa ãkanö ĩ na ai wa töpö nomapama kua hö̃töoö. 9Kamakö hai ĩ pö̃ Teusö pata tä na makö hapalo nö, ‑Wa toita apö‑ ĩ na makö kuu kule maaki, Teusö a kui na, ĩ na sanöma töpö kui töpö thapalö noai, ĩ ai töpö na makö hapalo nö, ‑Makö wani wanisala apawö. Pö wani nomatoö!‑ ĩ na makö kutiwö. 10Samii makö ãka maaki, makö hapalo topatalo kõo, makö hapalo wanisala kõo, ĩ na pili makö ãka kuatii. Ĩ na kuno maiö! Ipa pö! Ĩ na pö kua tihöö! 11Uli hamö maa tuu haapo wi, ĩ hamö maa tuu toita apii tuu haapoö, ĩ hamö maa tuu mötatii tuu haapo naia, ĩ na tä kua kitä ta o? Tuu mötatii tuu ha, tuu õkiti tuu haapo tikilia naio kitä ta o? 12Ipa pö! Piku ti ha aseitona mo laloki kitä ta o? Upa toto na piku mo saloloki kitä ta o? Piku ti ha piku mo lalo soatia sisaö. Upa toto na kama upa mo saloloa sisaki. Ĩ na tä kua wi na, ĩ na makö kua hö̃töoö. Makö õsi topa waikia kutenö, toitai pö hapalo sisaaö!
Pi tao opa wi ĩ tä
13A pi hatuka apa, a pi tao opaö, ĩ na a kua wi, kamakö kule ha ĩ ai a kule kitä? Ĩ na a kua wi a kua tä, ‑Ĩ anö toitai tä thaa sinomoö‑ ĩ na a pi tao opa wi, ĩ anö ĩ na ai töpö pi thamapököö! Ĩ na a kua nö, ‑Sa pi tao tä kuno mai, Teusö anö sa pi hatuka päpamanöma kutenö, toitai sa tä thaa päoö‑ ĩ na a pi tao opa wi, ĩ na ĩ a pi kuupökö. 14‑Ki a kua wi na, ĩ na sa kua nö toa sö ö̃‑ ĩ na wa pi kutii, samii wa puko pi topa sisa asaö, ai wa tä hĩsu thaö, ai wa tä wanipoö, ĩ na wa kuati pole maaki, ‑Sa pi tao opaö‑ a holisi kuu ti! 15Ai wa tä hĩsu thati wi, hi tä hẽtu ha Teusö a kulali, ĩ anö ĩ wa pi hatukupama maa noai kitä. Hi masita tä uli ha sanöma töpö kupai, Teusö a na ĩ ai sanöma töpö pi moti ipö kui na, ĩ na wa pi moti kua pasia. Ai wa tä hĩsu thaa pole, sai tänö ĩ na wa thama pasioö. 16‑Ki a wani kuati wi na, ĩ na sa kua nö toa sö ö̃‑ ĩ na wa pi kuu kuköma, ‑Samii sa puko sisa asapököö!‑ ĩ na wa pi kuu kuköma, makö hölapalolaso kitä. Wanisala ma tä pewö tha apati kitä. 17Teusö anö wa pi hatukupamanöma, wa wanisala mai kitä. Wa höla mai, opii wa hapalo totio kitä. Wa noi ipö kitä. Ai wa töpö kai a hini totiatalo opa kuki kitä. Teusö anö wa pi taopamanöma, ai tä pea tä, ‑Ĩ na a wani kuo päo‑ ĩ na wa pi kuu mai kitä. Ai wa töpö wanipo pasia, ai wa töpö totiapala asaö, ĩ na wa kua wi tä kua mai kitä. Toitai wa tä thati kuki kitä. Wa holisimo mai kitä. Wa monimo mai kitä. Teusö anö wa pi hatukupamanöma, ĩ na wa kua kitä. 18Makö höla mai, ‑Wanai, wanai‑ makö kuu sinomo kuköma, satehe epii ĩ makö toita kua totipaso kitä.
4Teusö a thapo pasio mai, ĩ töpö kuati wi na, ĩ na makö kua pi topa apa naitiowö
1Ka pi tänö makö hölama apatii? Wanisala tä na makö pi wasiso hätäpo opa sinomo wi ĩ tänö makö hapalama isi waniho opati nö, makö hölama apatii. 2-3Ai tänö wani tä thapo pole, ĩ wani tä na makö pi wasiso opa kule maaki, ĩ wani ma tä sua mi salo, ai ma tä säpa pi topa apaö. Ĩ wani ma tä sua mi salo, makö hapalo opa nö, makö höla apatii. Teusö a na makö nako pasio mi salo, ma tä sua mi. Teusö a na makö nako kule maaki, makö nako tomöpo mi. ‑Ai sa töpö pi mönahapamani pia salo, Teusö a na sa nako pia kuleö!‑ makö pi kuu mai. Makö pi wasiso opa nö, wani ma tä umapo pi topa päo nö, ĩ na makö kuaö ha, Teusö a na makö nako kule maaki, ma tä sua mi. 4Pusopö anö tiko tä wano pii kua wi na, ĩ na makö kua hö̃töoö. Teusö anö makö thapo kule maaki, Teusö ma pii maapa wi. Teusö ma thapo wi maaki, Teusö a thapo pasio mai, ĩ töpö kuati wi na, ĩ na makö kua pi topa naia tä, Teusö ma wanipo wi, ĩ makö. Ĩ ma tä tai mio opapa wi. 5Teusö tä waheta aiki, ‑Sanöma makö na Teusö anö kama õsi kua tolele, ĩ a titikö noai, ĩ anö makö pi ipa salo, Teusö ma pii mi tä, “Häö” ĩ na Teusö a õsi kua tolele, ĩ na ĩ a pi kuu‑ ĩ na Teusö tä waheta kuu päo mai, tä kuu totio opaö. 6Ĩ na tä kuu kule maaki, Teusö anö makö totiapala satia apaö. Makö totiapala satia apa salo, ‑“Kamisa na Teusö a kaikanamo wi, ĩ sa tä pii mi” ĩ na ai töpö pi kuu wi, Teusö anö ĩ töpö wanipo hö̃töo wi maaki, ai töpö aiki pasiwö, “Sa tomöpo mi kutenö, kamisa na Teusö a kaikanamo wi, ĩ sa tä pi ipaö” ĩ na ĩ ai töpö kuu pasio wi, Teusö anö ĩ töpö pasilipo asaö‑ ĩ na Teusö tä waheta kuu. 7Ĩ na tä kuu ha, kamakö aiki, ‑Kamisa na a kaikanamoö!‑ Teusö a na ĩ na pö kuu! Sai tä sai patanö makö thama pia tä, ‑Naiö!‑ ĩ na Sai tä sai pata na wa kuu ha, ĩ a wani toköa konasolö kitä. 8Teusö a na makö ateki ha, kamakö na Teusö a atea hö̃töso kitä. ‑Toitai tä thaaheö!‑ ĩ na wanisala ma tä thaa wi, ĩ makö na ĩ na sa kuu kule. Teusö ma pii, waiha Teusö ma pii mi, waiha Teusö wa pii kõa, waiha Teusö wa pii mi kõa, ĩ na makö sapa sapamo wi ĩ makö na, ‑Makö õsi ausipamono nököö!‑ ĩ na sa kuu kule. 9Makö wanisala salo, pö pi otatalaloö! Makö wanisala salo, makö ĩkapalo mai, pö ö̃köö! Makö pi mönahapalo mai, pö pi otatalaloö! 10Ĩ na makö kuaö ha, ‑Teusö a na sa tomöpo mi kutenö, sa pi otatalo opaö‑ ĩ na makö pi kuu nö, kama makö komoapalo sapamo opa kõtia tä, Teusö anö makö hösökapalama satia apa kõo hö̃töo kitä.
‑Ĩ a wani wanisala apaö‑ pö kuti ti!
11Ipa pö! ‑Ĩ a wani wanisala apaö‑ pö kuu tihöö! Au tä maaki, ‑Ĩ a wani wanisala apaö. A tomöpo mi‑ ĩ na wa noa wani thaa tä, ‑Teusö anö makö noa thaa noai, ĩ ta wanisala‑ ĩ na wa kuu kule. ‑“Makö noimaso totihoö!” ĩ na Teusö anö ĩ na makö noa thaa noai, ĩ ta wanisala‑ ĩ na wa pi kuu. Ĩ na wa pi kuu tä, Teusö anö makö noa thaa noai, ĩ wa ta hini mai, Teusö wa tä kai a wanisalama kule. 12Teusö aiki, ‑Ĩ naköö! Ĩ na wa kuapököö!‑ ĩ na samii Teusö a kuu sisaö. Teusö a kuu sisa kutenö, ‑Ĩ a wanisala apaö‑ ĩ na Teusö a kuu tao opa sisaö. Teusö sami anö ai töpö täapa taö öpa kõo läo sisaö. Ai õsi töpö pepalo piale, ĩ tä uli ha Teusö anö ai töpö simöapa taö öpa sisaö. Ĩ na tä kua wi maaki, kawanö au ai wa ta kateha nö, ‑Ĩ a wanisala apaö‑ ĩ na wa wani kutiwö.
‑Hena tä, ĩ na sa kua kitä‑ makö kuu tai mi.
13Pö sömöka taikiö! ‑Huki samakö hulasolö kitä. Huki samakö huu maama, hena tä samakö hua totisolö kitä. Ĩ tä uli hamö samakö hulolö nö, samakö kalipalo nö, pe epii wani ma tä täli pia salo. Samakö kalipaloti tä, sami sama tä inama hasupamani kitäö!‑ ĩ na makö kuu wi, ĩ makö na, ‑Pö sömöka taikiö!‑ ĩ na sa kuu kule. 14‑Ĩ na samakö kua kitä‑ ĩ na makö kuu kule maaki, ‑Hena tä, ĩ na sa kua pia salo‑ makö kuu tai mi. Masita tä uli ha ilasi tä keo wi, ĩ tä kua wi na, ĩ na makö kua hö̃töo päoö. Ilasi tä keo pole, ĩ tökö soatawö, ilasi tä maa kua soataso wi na, ĩ na lope epii ĩ na makö maa kua kua soataso kitä. Lope epii makö maki kitä. 15‑Ĩ na samakö kua totio kitä‑ pö kuu soatalo ti! Teusö aiki, ‑Awai. Ĩ na makö kuapöö!‑ ĩ na Teusö a kuu tä, ĩ tökö sisawö, ‑Teusö anö samakö simöpali ha, ĩ hamö samakö huu kitä‑ ĩ na makö kuupökö. 16Ĩ na makö kuu mai ha, ‑Teusö anö samakö simöpa mai maaki, kama samakö pi saimo nö, ĩ sama tä thama hö̃töo kitä‑ ĩ na makö pi kutiwö. Ĩ na makö pi kuti wi ĩ tä wanisala apaö. 17Toitai wa tä thaa taö öpa wi ĩ wanö toitai wa tä thaa mi tä, wa wanisala apaö.
5Wani tä thapo opa wi, ĩ ai töpö pea hö̃töo kitä
1Wani tä thapo opa wi, ĩ pö! Pö sömöka taikiö! Makö pea pia salo, makö õköpaloö! 2Au wani tä hotesoö, kusuma anö au haloi ösö wötölali, 3au sitipa kökö noa apii kökö tösösoö, ĩ na au wani tä kuaö. Ai töpönö au sitipa kökö tösö öpii kökö möö nö, ‑Ĩ a waninö wani tä umapo opati noa‑ ĩ na ai töpö kuu kitä. Ĩ tä, au sitipa kökö tösö waikilaso noai ha, wa pea kitä. Koa takanö pili wa ösö isisoma tä, wa pea kua wi na, ĩ na makö pea kua hö̃töo kitä. Sitipa wa kökö umapo opama kutenö, wa pea kitä. Wani tä umapo wi, Teusö anö ĩ töpö peama apa kitä maaki, hi masita tä uli mapo pia tä, wani wa tä kokama hĩsua apawö. 4Au hikali hamö töpö kalipalo sinomo wi, ĩ töpö na noa ma tä totoa maa noa. Hini nökö. Ĩ töpö komö nö, töpö a nako kulati. Au hikali a ha wa töpö kalipalamati wi, Teusö anö ĩ töpö komö hinia waikilöma. Teusö a Kaikana lotete sati ipii, ĩ anö ĩ töpö komö hini waikilöma. Ĩ töpö noama totio kitä. 5Hi tä uli ha makö pilia tä, wani ma tä pewö thapo opa waikia kutenö, wa kua pi topa wi, ĩ na wa kua totia kule. Huki makö ösö poteheo asa sinomoö, wani ma tä thapo opa asaö, ĩ na makö kua kule. Huki makö pea mai maaki, ai töpönö salo a oalöpö, salo a hiima tapupamanö nö, a säpa kua wi na, ĩ na waiha ĩ na makö peama thama hö̃töo kitä. Teusö anö makö peama hö̃töo kitä. 6Ai töpö topa apa wi, ĩ ma töpö namo simökö nö, ma töpö säpamanöma. Ĩ ma töpö säpamanö noai, ĩ töpö loteteapalo hö̃töo maama.
Makö silimo mai, pö kasiapalo totihoö!
7Ipa pö! Ĩ na tä kuaö ha, Jesus Cristo Kaikana tä huu kõo paio mi tä, pö silimo ti! A hikalimo sinomo wi, ĩ a na pö pi tapoikiö! Ĩ a wani silimo mai, ösö toita apii, ösö pata tatii. Tati tä, maa tä hälä kolo kua kopasoö. Ĩ tä noa ha, maa hälä maa kotasoö. Ĩ tä noa ha maa hälä kõki. Ĩ na tä kua tä, ösö patasipölaso wi, ĩ tä na a silimo mai, ösö pata tatii. 8Kamakö aiki hö̃töwö, pö silimo ti! Jesus Cristo Kaikana tä hupö, tä ateo waikile. Pö silimo ti! Pö pi honipo ti!
9Ipa pö! Wanisala ma tä thaa wi, ĩ ta katehapö, Jesus Cristo a huupö tä atea waikia kule. Kamakö kuo pa a lisipo pia kule. Ĩ na tä kua manu kule, makö wanihaso maiki. ‑Ĩ a wani wanisala apö‑ pö kuu ti! Makö wanihaso mi tä, ‑Makö wanisala‑ Jesus Cristo a kuu mai kitä.
10Ipa pö! Sutu ha Teusö a kai wäsä sinomo noai, ĩ töpö peatima maaki, ĩ töpö satimo opatima. Teusö a kai a hini satimo opa hö̃töoma. Ĩ ma töpö uömaö! 11Ĩ töpö satimotima kutenö, ‑Ĩ töpö pi topapalo opa noai kitä‑ ĩ na makö kuu. Jó a pata lö kui, a satimo opatima. Pe epii a peatima maaki, Teusö a na, ‑Päla‑ a kuu maama. Ĩ na ma ta kuu hinia waikilöma. Jó a pata satimo opaö ha, Teusö anö a noama hötöoma. Kamakö aiki naiwö, makö pea tä, ‑Ĩ na töpö kuo päo‑ Teusö a pi kuu pola nö kuno mai, makö totiapala apa kitä.
12Ipa pö! Ĩ na sa kuu totia pia kule. Makö hapalo tä, ‑Awai‑ makö kuu pi topa tä, ‑Awai‑ ĩ na pö kuu sisaaö! ‑Ma‑ makö kuu pi topa tä, ‑Ma‑ ĩ na pö kuu sisaaö! Makö holisimo tai mi kutenö, ai ta sätäama tihöö! ‑Pitili ta‑ ĩ na ma töpö pi thama pi topa tä, ai ta sätäama tihöö! Hi tä hẽtu pata ha tä kuo wi ĩ tä, masita tä uli hamö tä kuo wi ĩ tä, ĩ na tä kui, ta sätäama ti! Ĩ ma ta katehaö ha, ‑Makö tomöpo mi‑ ĩ na Teusö a kuu matimöö!
13Kamakö hai ĩ ai tä pea hãtoa kule? A pea salo, Teusö a na ĩ a hapalopökö. Ai tä pi topa kule? A pi topa apa salo, ĩ anö ama ta thaapökö. ‑Teusö a toita apö‑ tä ama kuu wi, ĩ na tä ama kui tä ama thaapökö.
‑Hi a nö läa konöö! A toa komanöö!‑ Teusö a na ĩ na makö kuu!
14Kamakö hai ĩ ai tä aulumo hãtoa kule? A aulumo salo, ĩ anö, Jesus a thapo wi ĩ töpö kokamo sinomo wi, ĩ pata töpö nakalöpökö. A aulumo wi, ĩ anö Jesus a thapo wi ĩ pata töpö nakalöpökö. Ĩ pata töpö nakaö ha, töpö waloiki nö, a aulumo pole, Teusö a na ĩ a wäsäpökö. Teusö a na ĩ pata töpö hapalo nö, Jesus Kaikana tänö ĩ pata töpö simönöma kutenö, tapu tapu tuunö a aulumo pole ĩ a he hulukupalöpökö. 15‑Teusö a lotete epö‑ ĩ na ĩ pata töpö pi kuu totio nö, Teusö a na ĩ töpö hapalo nö, ‑Teusö anö ĩ a toa totia kotamani kitä‑ ĩ na pata töpö pi kuu salo, a aulumo wi, a toa konaso kitä. Teusö anö a toa komani kitä. A toa komanö nö, a aulumo wi ĩ anö wanisala tä thaa hãto noai, Teusö anö ĩ tä noa maa kopamani kitä. 16Ĩ na tä kuaö ha, wanisala ma tä thaa wi, au töpö na ĩ ma ta kateha hasulupalö nö, ‑Ĩ wanisala sa tä thama‑ ĩ na makö kuu! Ĩ na tä kua tä, Teusö a na makö hapalo nö, ‑A aulumo pole, ĩ a toa komanöö!‑ ĩ na makö kuu! Ĩ na makö kuaö ha, makö temöo totiatalo opa kõo kitäö! Toitai tä thaa sinomo wi, Teusö a na ĩ a hapalo wi, ĩ tä lotete epö kitä. 17Elias a lö kui, kamakö kui na, ĩ na Elias a kuo hö̃töoma maaki, Teusö a na a hapalo nö, ‑Maa tä häläma tihöö!‑ ĩ na a kuu ha, 3 tä inama, ai tä inama mötalipo kõa, ĩ na tökö inama kuto tä, masita tä uli ha maa tä hälä maama. 18Ĩ tä noa ha, Teusö a na Elias a hapalo kõo nö, ‑Maa tä häläa komanöö!‑ ĩ na a kuu ha, maa tä hälä kõo soataköma. Maa tä hälä kõo soataiki nö, masita tä uli ha tä kuo wi ĩ tä ãkea kõa soatasoma.
19Ipa pö! Au ai tä waninö Teusö ta pitilii ta hini maa kopasoma tä, ai wanö ĩ a pi wani hatukua kopamani ha, ĩ a waninö ĩ pitili ta hinia totia konöma, kawanö ĩ wa õsi koni. 20Wanisala tä thatalati wi ĩ a waninö Teusö ta pitilii ta hini mai, tiko hamö a wani huu hanoa kuköma, kawanö ĩ wa wani täa kõa lälöma, õsi töpö pepalo opa pasitio wi, ĩ tä uli ha a wani huu pasio mai kitä. Pe epii ĩ a waninö wanisala tä thama maaki, Teusö anö ĩ tä noa pewö mapamani kitä.