РИМИНХН

Христост иткдг Римин улст илгәсн бичг

Эн бичг Римд бәәх чонҗд Павелын ирлһиг белдхин төлә бичгдсмн. Апостол Павел Римд иткдг улс дунд цаг зуур көдлмш кеһәд, дәкәд теднә дөңгәр Испань орх болҗ зуралв. Христианск иткл гисн юмб, терүг эврәннь җирһлд яһҗ олзлхиг цәәлһҗ тер бичв.

Римин иткдг улсла мендләд, теднә төлә зальврсна хөөн Павел бичгиннь һол төринь медүлҗәнә. «Энүг Бурхн эклцәс авн сүл күртл иткләр дамҗад кенә» (1.17). Цааранднь Павел һол төрән делгүһәр медүлнә. Цуг делкә, евреймүд чигн, буру номта улс чигн Бурхна өмн чик седклтә болхар седцхәнә, яһад гихлә, цугтан килнцин үлмәд әдләр бәәнә. Күн болһн Исус Христосар дамҗад Бурхна өмн чик седклтә болна. Тегәд Бурхнла шинәр бәәснәс иштә, Христосла бәәсн ниицәнә шин җирһлин тускар Павел бичҗәнә. Христост иткдг күн Бурхнла эвтә болна. Бурхна Сәкүсн терүг килнцин болн үклин үлмәһәс сулдхна. 5–8 бөлгүдт Павел Бурхна Закан ямаран учр-утх болн иткдг улсин җирһлд Әрүн Сәкүснә күч зүүҗәхин тускар күүндвр кеҗәнә. Цааранднь Бурхна зурад олн әмтн дунд евреймүд болн буру номта улс яһҗ бәәрлснә туск сурврт хәрү өгчәнә. Исусиг бурушалһн Бурхна зуран әңгнь болҗана гиҗ евреймүд тер ашлвр кеҗәнә. Эннь Бурхна цаһан санан Исус Христост бууһад цуг әмтнд күрдгәр тиигҗәнә. Евреймүд Исусиг мөңкинд бурушав гиҗ тер иткҗәхш. Дәкәд Павел христианмудын җирһл ямаран болх зөвтәг бичҗәнә. Терүнәс оньглҗ талдан күүнд яһҗ дурлхин тускар бичҗәнә. Павел иим төрмүд үзүлҗәнә: Бурхнд цергллһн, шаңгин өмн болн талдан иткдг улсин өмн христианмудын күцәх даалһвр, шаҗна төрмүд. Эврәннь бичгән Павел мендән илгәһәд, Бурхиг магтад төгсәҗәнә.

Учр-утхин зура

Нүр үг болн һол төр 1.1–17

Күн болһнд аврлт кергтә 1.18 – 3.20

Бурхна аврлтын хаалһ 3.21 – 4.25

Христосла ниилснд шин җирһл 5.1 – 8.39

Израиль Бурхна зурад 9.1 – 11.36

Христианмудын заң 12.1 – 15.13

Товчлгч үг болн эврә йөрәл 15.14 – 16.27

Мендллһн

¹ Исус Христосин зарц болн апостол болтха гиҗ дуудгдсн Павелас. Бурхн намаг Сән Зәңг тархатха гиһәд шүүҗ авв. ² Бурхн кезәнә Сән Зәңг өгх болад әәлдәчнрәр дамҗулад үг өглә. Әәлдәчнр энүнә тускар Әрүн Бичгт бичлә. ³ Сән Зәңгд Бурхна Көвүн мана Деед Эзн Исус Христосин тускар келгдҗәнә. Күүнә заң-бәрцин тускар келхлә, төрсн үүдәлтәрн Тер Давидин хөөт үй бәәҗ. Бурхна заң-бәрцин тускар келхлә, Бурхн Христосиг үкләс әмдрүлхләрн Эврәннь Көвүн болҗахиг күчтәһәр үзүлв. ⁵ Бурхн Христосар дамҗад намаг апостол болтха гиҗ, шишлң билг өгв. Учрнь иим: Терүнә нернә төлә цуг келн улсиг иткдг болн соңсхврта кетхә гив. ⁶ Исус Христосар дуудгдсн Римд бәәх тадн бас теднә тоод орҗанат. ⁷ Тиигәд Бурхна дурта Римд бәәх улс болн Терүнә улс болхар дуудгдсн цуг таднд эн бичг бичҗәнәв. Бурхн мана Эцк болн Деед Эзн Исус Христос таднд хәәрлт болн төвкнүн бәәдл өгтхә.

Ханлтын зальврлһн

⁸ Хамгин түрүнд, би цуг таднаннь төлә мини Бурхнд Исус Христосар дамҗулад ханлт өргҗәнәв. Яһад гихлә, тадна итклин тускар делкәд соңсгдҗана. ⁹ Зальврхларн кезә чигн би тадна тускар ухалдгиг Бурхн герч. Би Бурхна Көвүнә тускар Сән Зәңг тархахларн, әрүн зүркнәсн Бурхнд церглҗәнәв. ¹⁰ Таднд күрх арһ нанд Бурхна таалар учртха гиҗ би зальврҗанав. ¹¹ Би тадниг йир икәр үзхәр седләв. Тадниг батлхин төлә Бурхна билгәр хувалцхар седләв. ¹² Би таднд, тадн нанд хамцу иткләрн урмд өгх гиҗ санҗанав. ¹³ Ахнр-дүүнр, би кесг дәкҗ тадн тал одхар седхлә, мел нег юмн ода күртл сад-боомтг болад бәәсиг тадн медтхә гиҗәнәв. Буру номта әмтиг итклд орулснла әдләр би тадн дунд тиим көдлмш кех санатав. ¹⁴ Би цугтаднь өгцтәв: делгрсн сойлта улст болн зерлг улст, сурһульта болн сурһуль уга улст. ¹⁵ Тиигәд би Римд бәәх таднд Сән Зәңг цәәлһхдән белмб.

Сән Зәңгин күчн

¹⁶ Би Сән Зәңгәс ичҗәхшв. Энтн иткдг улсиг цугтаһинь аврхин төлә бәәх Бурхна күчн. Хамгин түрүнд Сән Зәңг евреймүдиг, дарунь буру номта улсиг аврна. ¹⁷ Бурхн яһҗ күүг чик седклтә кедгиг Сән Зәңг үзүлҗәнә. Энүг эклцәс авн сүл күртл Бурхн иткләр дамҗад кенә. Энүнә тускар: «Иткләр дамҗад чик седклтә болсн күн җирһх» гиҗ бичәтә. ¹⁸ Күүнә зарһ яһҗ кехән Бурхн үзүлв. Цуг кесн килнцәрнь болн му йовдл һарһсарнь Бурхн әмтиг засглх. Учрнь: Бурхна туск медрл теднд ил, яһад гихлә, Бурхн эн медрл теднд секв. Зуг тедн хар саната йовдл һарһхларн, талдан улс үнниг бичә медтхә гиҗ бәрнә. ²⁰ Делкә үүдснәс авн Бурхна үзгддго бәәдл, Терүнә мөңк күчн болн заң-бәрц үүдәлтәрнь хәләхлә медгднә. Тиигәд әмтнд бийән харсхин төлә келдг үг уга. ²¹ Бурхиг тедн медсн бийнь Бурхн гиҗ туурулсн уга, Терүнд ханлтан өргсн уга. Теднә ухань хоосн. Теднә ухан тату, толһань хар санаһар дүүрв. ²² Тиим улс бийән цецнд тоолҗана, болв йирдән һәргтә болҗ һарв. ²³ Үкл уга Бурхнд мөргхин ормд тедн үкдг күүнә, шовудын, мал-аһрусна, мөлкдгүдин бәәдлтә кегдлмүдт шүтнә. ²⁴ Тиигәд зүркнә килнцтә седвәр тедниг һарһтха гиҗ Бурхн бәрүлв. Нег-негнләһән тедн ичртә йовдл һарһдг болв. ²⁵ Иим улс Бурхна туск үнниг худлас сольв. Үүдәчд биш үүдәврт тедн шүтәд церглдг болв. Олн әмтн Үүдәчиг мөңк туурултха. Тиигтхә! ²⁶ Иигәд Бурхн тедниг бийсиннь ичртә бахмҗднь бәрүлв. Күүкд улс чигн хоорндан бузртаһар холвата болв. ²⁷ Залус бас күүкд улсла биш нег-негнләһән зута юм һарһҗ ниилцхәв. Тедн эндү йовдл һарһсндан авх йоста засквр авцхав. ²⁸ Әмтн Бурхна туск медрлиг ухандан эс бәрсәр Бурхн тедниг ичр уга сананднь бәрүлв. Тиигәд тедн ичр уга йовдлмуд һарһна. ²⁹ Тедн үнн биш юмар дүүрв: хар санан, ховдгллһн, нег-негндән му йовдл үзүллһн, үлү үзлһн, аллһн, цүүгән, худл келлһн болн өшән, хов зөөлһн. ³⁰ Әмтн нег-негән му келнә, Бурхна өшәтнр караг, бийрхг, яһҗ хар саната йовдл һарһхиг ухална, эцк-экән соңсхш. ³¹ Әмтн ичр уга, келсән күцәхш, дурн, хәәрлт уга. ³² Бурхна заканд юуна тускар бичәтәг тедн меднә. Тиим йовдл һарһҗах улс үкх йоста, гиҗ терүнд бичәтә. Тер бийнь тедн тиим йовдл цаарандан һарһна. Дәкәд тиим йовдл һарһдг улсла тедн зөвшәрнә.

Бурхна чик зарһ

¹ Тер төләд талдан күүнә зарһ кехләрн, чамд бийән харсхин төлә келдг үг уга. Яһад гихлә, талдан улсин зарһ кехләрн, чи теднлә әдл йовдл һарһҗанач. Терүгәрн чи бийән засглҗанач. ² Болв иим йовдл һарһҗах улсиг Бурхн чикәр засглҗана. Терүгинь бидн меднәвидн. ³ Тиигәд чи иим йовдл һарһсн улсин зарһ кеһәд, эврән терүнлә әдл йовдл һарһҗанач. Бурхна зарһас чи алдрҗ һархар седҗәдг болвзач? ⁴ Бурхна кемҗән уга цаһан санаг, Терүнә тесвриг чи һазалҗанчи? Бурхн чамаг ода күртл засгллго бәәнә. Бурхн цаһан санатаг чи меднәлмч. Тер чини килнцтә җирһличнь хайулҗана. ⁵ Чи бөдүн күзүһән үзүләд, эн килнцтә җирһлән хайхар седҗәхшич. Тиигәд Бурхн эврәннь ууран һарһх болн чик зарһ кех өдр чи эврәннь засган улм икдүлҗәнәч. ⁶ Тер өдр Бурхн күн болһниг күцәсн кергәрнь ашлх. ⁷ Зәрм улс сән кергән цаарандан һарһад, Бурхнас туурмҗ, күндллһ болн мөңк җирһл хәәҗәнә. Бурхн теднд мөңк җирһл өгх. ⁸ Эврә сә хәәдг зәрм улс үнниг һолад, хар саната йовдлмуд цаарандан һарһҗана. Бурхн цухлан үзүләд тедниг засглх. ⁹ Хар саната йовдл һарһҗах күн болһн – түрүләд евреймүд, дәкәд буру номта улс – зовлңла болн өвдкүрлә харһх. ¹⁰ Сән йовдл һарһҗах күн болһн – түрүләд евреймүд, дәкәд буру номта улс – Бурхнас туурмҗ, күндллһ болн эв авх. ¹¹ Бурхн зарһ кехләрн, кенинь чигн татшго. ¹² Мошен закан угаһар буру номта улс килнц һарһна. Тедн закан угаһар үкх. Евреймүдт закан бәәнә. Тедн килнц һарһна. Тиигәд закаһар зарһла харһх. ¹³ Закаг соңсдг күүг биш, терүг күцәдг күүг Бурхн чик седклтәд тоолна. ¹⁴ Буру номта улст Мошен закан уга. Болв тедн закана неквр төрхәрә бәәдг седвәрәр күцәхләрн, закан уга бийнь эврән закан болна. ¹⁵ Энүгәрн тедн закана неквр теднә зүркнд бичәтә бәәнә гисиг медүлҗәнә. Теднә зүркн энүг үнн болсинь герчлҗәнә. Яһад гихлә, теднә ухан-седвәр зәрмдән теднд зөв өгнә, зәрмдән гемшәнә. ¹⁶ Бурхн Христос Исусар дамҗулад, әмтнә цуг нуувч ухан-седвәрин зарһ кех. Эн тоот мини цәәлһҗәх Сән Зәңглә ирлцҗәнә.

Евреймүд болн закан

¹⁷ Чи заканд нәәләд, Бурхарн бардмнад, бийән еврейв гиҗ нерәддг болхич. ¹⁸ Чи Бурхна таал меднәч, заканас дассн учрас чикинь йилһҗ чадхич. ¹⁹ Чи бийән сохр улсин көтлврчд болн харңһуд бәәдг улсин герлд тоолҗанач, эргү улсин сурһмҗлач болн баһчудын багшв гиҗәнәч. ²⁰ Заканд бәәх цуг медрлиг болн үнниг чи эврәһән гиҗ тоолҗанач. ²¹ Чи талдан улс сурһнач, яһад бийән эс сурһнач? Чи хулха бичә ке гиҗ цәәлһнәч, эврән хулхалдвчи? ²² Залу гергн хойрин хоорндк иткл бичә эвдтн гиҗ сурһнач, эврән тиигдвчи? Чи һар кегдлмүдәс җигшнәч, эврән болхла буру номта улсин сүмәс хулхалдвчи? ²³ Чамд закан бәәсәр бардмннач, болв терүнә неквр эвдәд, Бурхиг чи һутаҗахшвчи? ²⁴ Бурхна Бичгт иигҗ бичәтә: «Таднас көлтә Бурхна тускар буру номта улс му келҗәнә». ²⁵ Кемр зака күцәхлә, чини керчлһн туста болна. Болв кемр чи зака эвдҗәхлә, керчлһн тус уга. ²⁶ Кемр керчгдәд уга буру номта күн зака күцәхлә, керчгдсн болҗ тоолгдшгой? ²⁷ Чамаг керчгдәд уга зака күцәҗәх күн засглх. Яһад гихлә, чамд бичгдсн закан болн керчлһн бәәсн бийнь чи зака эвдҗәнәч. ²⁸ Зүс зүркәрн еврей болв чигн йосн еврей биш. Йосн керчлһн цогц-махмудт кегдсн керчлһн биш. ²⁹ Йосн еврей ухан-санаһарн еврей болҗана. Эс гихлә, тиим еврей седкләрн керчгдсн күн болҗана. Бичәтә закан биш Бурхна Сәкүсн тиим күүнә уха-санаһинь еврей кенә. Тиим күүнд әмтнәс биш Бурхнас буульмҗ ирнә.

¹ Тиигәд еврей болсн юуһарн деерв, керчлһнәс ямаран тус болҗахмб? ² Альк халхарн чигн ик туста. Хамгин түрүнд Бурхн евреймүдт эврәннь үг иткҗ өглә. ³ Кемр ода теднә зәрмнь Бурхнд итклтә эс болхла, терүнәс көлтә Бурхн бас тиим болхий? ⁴ Мел уга. Күн болһн худлч болв чигн Бурхн итклтә. Энүнә тускар Бурхна Бичгт иигҗ бичәтә: «Тана үг үнн, Та эврәннь зарһдан диилвр бәрхит». ⁵ Тадн му йовдл һарһҗаснас көлтә әмтн тодрхаһар Бурхна чикәр кеҗәсиг үзхий? Бидн ю келхвидн? Мадниг засглхларн Бурхн чикәр кеҗәнү? (Эн сурвр би әмтнә хәләцәр тәвҗәнәв.) ⁶ Э-э, кеҗәнә. Кемр Бурхн тиим чик эс болхла, яһҗ Тер делкән зарһ кех бәәсмб? ⁷ Кемр мини һарһҗах буру Бурхна туурмҗиг улм өскҗәхлә, яһад намаг килнцтә күн гиҗ засглхмб? ⁸ Тиигхлә яһад иигҗ эс келҗәхмб? Бурхна туурмҗиг улм өскхин төлә му йовдл һарһхмн. Зәрм улс нам тиигҗ келҗәнә гиһәд хов зөөв. Бурхн тиим улсиг засглхла чик болх. ⁹ Тиигхлә ю келхмб? Бидн, евреймүд, буру номта улсас деер болҗахмб? Мел уга! Евреймүд болн буру номта улс – цугтан әдләр килнцин үлмәд бәәхиг урднь үзүлләв. ¹⁰ Бурхна Бичгт иигҗ бичәтә: «Нег чигн чик седклтә күн уга, нег чигн! ¹¹ Нег чигн меддг күн уга. Бурхиг хәәҗәх нег чигн күн уга. ¹² Цугтан Бурхнас эргәд холдв, цугтан тус уга болв. Сән йовдл һарһҗах күн уга. Мел уга. ¹³ Теднә хоолнь секәтә үкәрин бәәдлтә. Келнь худл келнә, урл деернь хорта моһан хорн бәәнә. ¹⁴ Теднә келсн үгмүдәс зуг харал болн һундл соңсгдна. ¹⁵ Тедн оньдин алхдан белн. ¹⁶ Йовсн һазртан тедн мел эвдрл болн зовлң авч ирнә. ¹⁷ Төвкнүн бәәдл тедн медсмн уга. ¹⁸ Ухан-санаһарн Бурхиг күндлхш». ¹⁹ Заканд бичгдсн тоот закана неквр күцәх йоста күүнә төр болҗахиг бидн меднәвидн. Тер учр деерәс әмтнд бийән харсхин төлә үгән уга болад, делкә кевтән Бурхна өмн бурута болҗахиг үзх. ²⁰ Закана неквр күцәсәрн нег чигн күн Бурхна өмн чик седклтә болшго. Һарһсн килнциг закан күүнд медүлҗәнә.

Бурхн яһҗ күүг чик седклтәд тоолдв

²¹ Бурхн күүг яһҗ чик седклтә болхиг ода медүлҗәнә. Эн йовдл заканла холвата биш. Зуг энүнә тускар закан болн әәлдәчнр лавлҗана. ²² Исус Христост итксәр дамҗад, Бурхн әмтиг чик седклтә кенә. Христост итксн улсиг цугтаһинь Бурхн тиигнә. Яһад гихлә, йилһл уга. ²³ Әмтн цугтан килнц һарһв, цугтан Бурхна туурмҗас салцхав. ²⁴ Әмтиг сулдхх Исус Христосар дамҗулад тедн Бурхна хәәрлтәр чик седклтә болв. Бурхна хәәрлт теднд белг болҗана. ²⁵ Христост итксәр әмтнә килнциг тәвүлхин төлә Бурхн Терүг шиидв. Христосин үкләс иштә Бурхн әмтнә килнц тәвнә. Бийинь үннч болҗахан үзүлхин төлә Бурхн Христосиг шиидв. Урднь Бурхн тесвртә билә, әмтнә килнцд оньган өгчәсмн уга. Болв Бурхн үнән үзүлхин төлә ода әмтнә килнц тәвнә. Бийнь үннч болҗахан болн Христост иткдг күн болһниг чик седклтә кеҗәхән Бурхн үзүлнә. ²⁷ Юуһарн бидн ода бардмнхмб? Юуһар биш. Яһад бидн эс бардмнҗ чадхмб? Бурхн мадниг зака күцәлһәр биш һанцхн иткләр чик седклтә кеҗәнә. ²⁸ Бурхн күүг закана неквр күцәҗ биш, зуг иткләр дамҗад чик седклтә кедгиг бидн зөвшәрҗәнәвидн. ²⁹ Бурхн һанцхн евреймүдин Бурхмби? Тер бас буру номта улсин Бурхн биший? Э, буру номта улсин Бурхн бас болҗана. ³⁰ Бурхн һанцхн болдмн. Евреймүдиг тер итклин улар чик седклтәд тоолна, буру номта улсиг иткләр дамҗад тиигнә. ³¹ Болв бидн иткләрн закаг уга кеҗәнү? Уга, мел уга. Бидн закаг батлҗанавидн.

Абрахамин туск үлгүр

¹ Мана өвк Абрахамин тускар бидн ю келхмб? Терүнә дамшлтнь ямарамб? ² Кемр Абрахам эврәннь кесн-күцәсәрн Бурхна өмн чик седклтә болхла, тер бийәрн бардмнҗ чадх билә. Зуг эн тоотс Бурхна өмн болшго. ³ Бурхна Бичгт иигҗ бичәтә: «Абрахам Бурхнд иткәд, Бурхн терүг чик седклтәд тоолв». ⁴ Кемр көдлмштән җалв авхла, тернь белг биш, олсн мөңгнь болҗана. ⁵ Килнцтә улсиг чик седклтәд тоолдг Бурхнд иткдг күн кесн кергәрн биш, иткләрн чик седклтәд тоолгдна. ⁶ Кесн-күцәсинь тоод авлго, чик седклтәд тоолгдҗах күүнә авчах буйн кишгин тускар Давид бас тиигҗ келҗәнә. «⁷ Зака эвдсинь тәвҗ өггдсн болн килнцинь тәвҗ өггдсн күн буйн кишгтә. ⁸ Һарһсн килнцинь Деед Эзн эс тоолҗахла, тер күн буйн кишгтә». ⁹ Давидин келсн буйн кишг зуг керчүлсн улсин болҗахмб? Уга. Энтн эс керчүлсн улсин бас болҗана. Абрахамиг иткләр дамҗад Бурхн чик седклтәд тоолв гиҗ бидн келнәвидн. ¹⁰ Бурхн Абрахамиг чик седклтәд кезә тоолв? Эннь керчүлхәс өмн, эс гихлә хөөннь болсмб? Хөөннь биш, керчүлһнә өмн тоолв! ¹¹ Абрахам хөөннь керчүлгдлә. Керчүлгдәд уга цагт иткләр дамҗад Абрахамиг Бурхн чик седклтәд тоолв гисн темдг эн керчлһн болв. Тегәд эс керчүлгдв чигн Бурхнд иткдг болн Бурхн чик седклтәд тоолсн цуг улсин эцк Абрахам болҗана. ¹² Тиигәд Абрахам эс керчүлсн улсин эцкнь болҗана. Иим улс Бурхнд иткнә. Тедниг эс керчүлгдсн бийнь Бурхн тедниг чик седклтәд тоолна.

Абрахамд Бурхна өгсн үг

¹³ Абрахам болн терүнә хөөт үйнр делкә эзлх гиҗ Бурхн үгән өглә. Абрахам зака күцәсәр биш иткәд чик седклтәд тоолгдсар Бурхн терүнд үг өгсмн. ¹⁴ Кемр Бурхн закаһар бәәдг улст үг өгсмн болхла, тиигхлә иткл мел чинр уга болх билә, Бурхна өгсн үг чигн чинр уга болх бәәсмн. ¹⁵ Закаг Бурхна зарһ көдлгнә, закан уга болхла, закана эвдлһн уга болх билә. ¹⁶ Тиигәд итклин ул деер үг өггдсн учрас Абрахамин хөөт үйнрт цугтаднь Бурхна өгсн белг болҗана. Абрахамин зака күцәх хөөт үйнрт өгсн үг һанцхн теднә биш, зуг Абрахамла әдл иткдг улст бас өггдлә. Яһад гихлә, Абрахам Бурхна өмн цугтаннь эцк. ¹⁷ Бурхна Бичгт иигҗ бичәтә: «Би чамаг олн келн-улсин эцкд шиидв». Абрахам Бурхнд итклә. Бурхн үксн улсиг әмдрүлнә, үзгдәд угань үзгдтхә гиҗ закна. ¹⁸ Мел нәәлвр уга цагт Абрахам нәәлвртәһәр иткв. Тер учрар Абрахам олн келн улсин эцк болв. Бурхна Бичгт иигҗ бичәтә: «Чини хөөт-үйнр тиим йир олн болх». ¹⁹ Абрахам зу шаху наста билә. Эврән тер цогц-махмудыннь җирһлин чидл хәрсинь медә бәәсн бийнь Сарра бас күүкд һарһхдан дегд көгшн болв чигн Абрахамин иткл баһрсмн уга. ²⁰ Абрахам Бурхна өгсн үгд цаарандан иткв. Тер маһдлсн уга. Абрахамин иткл күч өгәд, Бурхиг тер туурулв. ²¹ Бурхн өгсн үгән күцәҗ чадх чидлтә гиҗ тер йир икәр иткв. ²² Тиигәд Бурхн Абрахамиг терүнә иткләр дамҗад чик седклтәд тоолв. ²³ «Чик седклтәд тоолв» гиҗ бичгдсн үгмүд һанцхн Абрахамд келгдҗәхш, маднд чигн келгдҗәнә. Бидн бас чик седклтәд тоолгдхвидн. Яһад гихлә, мана Деед Эзн Исус Христосиг әмдрүлсн Бурхнд иткҗәнәвидн. ²⁵ Мана килнцәс көлтә Исус Христос үкллә харһв, мадниг чик седклтә кехин төлә тер әмдрв.

Иткл байр үүдәҗәнә

¹ Тиигәд иткләр бидн чик седклтәд тоолгдад, мана Деед Эзн Исус Христосар дамҗад Бурхнла эвтәһәр бәәнәвидн. ² Исус Христосар дамҗад бидн иткәд, Бурхна хәәрлтд күрвидн. Ода бидн тер хәәрлтәр бәәнәвидн. Бидн Бурхна туурмҗиг авх улс болад нәәләд байрлҗанавидн. ³ Мана байр зуг иим биш. Бидн зовлң эдлҗәсндән байрлҗанавидн. Зовлң маднд тесвр өскдгиг меднәвидн. ⁴ Мадниг тесвртәһәр бәәдг дасҗахиг Бурхн лавлҗана. Бурхн мадниг лавлсн учрар бидн нәәлҗәнәвидн. ⁵ Нәәлвр мадниг ичәҗәхш. Яһад гихлә, Бурхн мана зүркиг Бурхнас авсн Әрүн Сәкүсәр дамҗад дурар дүүргв. ⁶ Мадниг бас күч уга улс болҗахт, Бурхна темдглсн цагла Христос килнцтә улсин төлә үклә. ⁷ Чик седклтә күүнә төлә үкхд күчр. Сән күүнә төлә үкх белн күн олдад чигн бәәх. ⁸ Болв Бурхн маднд йир дуртаһан үзүлв. Мадниг бас килнцтә бәәхит Христос мана төлә үкҗ. ⁹ Христос цусан мана төлә асхнас иштә ода бидн чик седклтә болвидн. Түүнәс даву Христос мадниг Бурхна цухлас аврх. ¹⁰ Урднь бидн Бурхна дәәсн биләвидн. Ода Энүнлә Көвүнәннь үкләр эвцлдвидн. Терүнәс даву эвцлдәд бидн Христосин җирһләр аврлтд күрхвидн. ¹¹ Болв эннь цугтан биш. Мана Деед Эзн Исус Христосар дамҗулад Бурхнла эвцлт авсндан бидн Бурхндан нииләд байрта бәәнәвидн.

Аадм болн Христос

¹² Нег күүһәр дамҗад делкәд килнц ирв, килнц үкл авч ирв. Аштнь үкл цуг әмтст күртв. ¹³ Зака һарһтл делкәд килнц бәәсмн. Болв закан угад килнц – килнц болҗ тоолгдхш. ¹⁴ Зуг Аадмин цагас Мошен цаг күртл әмтн цугтан үкх зөвтә бәәсмн. Нам Аадмла әдл Бурхна заквр эс эвдсмн бийнь әмтн үкх зөвтә билә. Аадм делкәд ирх күүнә дүр болҗ бәәсмн. ¹⁵ Аадмин килнц Бурхна цаһан санана белгәс йилһрнә. Яһад гихлә, һанцхн күн буру йовдл һарһснас көлтә олн улс үксмн. Болв терүнәс даву талдан күн – Исус Христос Бурхна белгәр дамҗад олна килнциг тәвҗ өгв. ¹⁶ Һанцхн күүнә килнц Бурхна белгәс йилһрнә. Аадмиг килнц һарһхла, Бурхн терүг бурута гив. Болв олн улс килнц һарһхла, Бурхн теднд цаһан санаһан күргәд, буру уга гив. ¹⁷ Үнндән болхла, нег күүнә килнцәс көлтә цугтан үкх зөвтә бәәсмн. Болв һанцхн күн Исус Христос күцәҗ чадснь өмнкәс үлү болҗана. Бурхна элвг хәәрлт болн чик седклтә болх белг авсн улс җирһлд Исус Христосар дамҗулад залх. ¹⁸ Тиигәд негхн килнц цугтаһинь бурушав. Тедү мет нег үнн йовдл цугтаһинь чик седклтә кеһәд, җирһл өгнә. ¹⁹ Һанцхн күүнә соңсхвр уга йовдлас көлтә әмтнә ик зунь килнцтә болв. Тиигҗ соңсхврта негхн күүнә йовдлар олн улс чик седклтә болх. ²⁰ Закан му йовдлмуд делгрүлхин төлә күчәр орулгдв. Болв килнц өссн һазрт Бурхна хәәрлт бас өснә. ²¹ Юңгад гихлә, килнц әмтиг үкләр дамҗад залсн әдләр тиигҗ Бурхна хәәрлт зална. Мана Деед Эзн Исус Христосар дамҗад Бурхна хәәрлт мадниг мөңк җирһлүр көтлҗ йовна.

Христост иткдг күүнә җирһл

¹ Тиигәд бидн ю келхмб? Бидн Бурхна цаһан сана өскхәр цаарандан килнц һарһад бәәхмб? ² Төрүц тиигхмн биш. Килнцтә җирһләс үкҗ салсн мет бидн бәәнәвидн. Бидн яһҗ цаарандан килнц һарһхмби? ³ Бидн уснд кирслгдхләрн, Исус Христосла нииләд ни-негн болвидн. Уснд кирслгдхләрн бидн Терүнлә хамдан үксн болвидн. Терүг тадн медвт? ⁴ Уснд кирслгдхләрн бидн Терүнлә хамдан үксн болвидн, терүнлә хамдан оршагдвидн. Тиигәд Христос үкснә хөөн Эцкин туурмҗин күчәр әмдрүлгдснлә әдләр бидн бас шин җирһләр бәәҗәнәвидн. ⁵ Кемр бидн Терүнлә үкәд ниилсн болхла, Терүнлә әдл әмдрхвидн. ⁶ Мана хуучн җирһл Исусла хамдан кирс деер үкҗ уга болв. Тиигәд килнцтә цогц-махмудын йосн хольврад, бидн дәкҗ килнцин мухла болшговидн. ⁷ Яһад гихлә, үксн күн килнцәс сулдхгдна. ⁸ Кемр бидн Христосла үксн болхла Терүнлә хамдан җирһхвидн гиҗ иткҗәнәвидн. ⁹ Үкләс әмдрәд, Христос дәкҗ үкшгог бидн меднәвидн: үкл Терүг авлҗ чаддмн биш. ¹⁰ Христос үксн учрас килнц Терүг мел авлҗ чадшго юмн. Ода Христос Бурхнла үүрләд бәәнә. ¹¹ Тадн ода бийән килнцтә җирһләс үкҗ салснд тоолх зөвтәт. Бийән Исус Христосар дамҗулад, Бурхнла үүрләд бәәҗәхән тадн тоолх зөвтәт. ¹² Цогциннь седвәр дахҗ дөңндгоһар тана күүрх цогц-махмуд килнц бичә залтха! ¹³ Му күслиг күцәхин төлә цогц-махмудыннь мөчмүдиг килнцд бичә бәрүлтн. Терүнә ормд тадниг олзлхд Бурхнд зөв өгтн. Тадн үкләс әмдрҗ ирвшт. Эврәннь цогцин мөчмүдиг чик йовдл һарһхин төлә Бурхнд өгтн. ¹⁴ Таниг килнц бичә эзлтхә. Яһад гихлә, тадн закана үлмәд биш, зуг Бурхна хәәрлтин үлмәд бәәнәт.

Чик седклтә зарцнр

¹⁵ Тиигхлә юн болҗахмб? Ода бидн закана үлмәд биш, Бурхна хәәрлтин үлмәд бәәсн учрар килнц һарһҗахмби? Төрүц уга. ¹⁶ Тадн бийәрн талдан улсин ялч болхларн, йосндан тер эздүдин мухла болнат. Тедниг соңснат. Тадн эс гихлә, килнцин мухла болад үкнәт, эс гихлә, Бурхиг соңсдг мухла болнат. Тегәд Бурхн тадниг чик седклтә кенә. ¹⁷ Тадн килнцин мухла болсн бийнь өггдсн номин үнниг халун зүркәрн дахвт. Бурхн тууртха! ¹⁸ Килнцәс тадн сулдхгдад, чик седклтә җирһлин мухла болвт. ¹⁹ Тадниг медтхә гиһәд, би энүнә тускар амр үгәр келҗәнәв. Урднь хар саната күсл күцәхин төлә тадн бийән кевтнь бузр болн му йовдлын ялч келәт. Ода тадн әрүн керг кевтнь күцәхин төлә чик седклтә җирһлин ялч болтн. ²⁰ Килнцин ялч болҗасн цагт тадн чик седклтә җирһләс сул йовлат. ²¹ Энүнә ашт тадн ю аввт? Ода тадн кеснәсн ичнәт, олз мел авсн угат. Кесн йовдлмудын ашнь үкл болв. ²² Ода тадн килнцәс сулдхгдад, Бурхна мухла болвт. Бурхнд кевтнь нерәдсн җирһл аввт. Эн җирһлин ашнь мөңк җирһл. ²³ Килнцин ашнь үкл болҗана, Бурхна белг – мана Деед Эзн Исус Христосла хамдан бәәх мөңк җирһл болҗана.

Заканас сул бәәлһн

¹ Ахнр-дүүнр, әмд бәәх күүг кезә чигн Закан залдгиг тадн меддговт? Би Зака меддг улст келҗәнәв. ² Күүкд күн эврәннь залутаһан терүг үктл закаһар холвата бәәнә. Кемр залунь үкхлә, тер гер-мал болҗ бәәсн даалһврас сулдна. ³ Залуһан әмд деер күүкд күн талдан залула бәәхлә, тер күүкд күн аля нертә болҗана. Кемр залунь өңгрсмн болхла, тиигхлә тер заканас сулдад, талдан залуд одхла, аля нертә гиҗ терүг келҗ болшго. ⁴ Түүшң, ахнр-дүүнр, таднла бас тиим юмн учрҗана. Тадн Заканас сулдхгдвт, яһад гихлә, тадн Исус Христосин цогц-махмудын әңгнь болҗанат. Ода тадн үкәд әмдрсн Христосин улс болҗанат, тиигәд Бурхнд цергләд сән йовдл һарһхит. ⁵ Бидн эврәннь дурарн бәәсн цагт закаһар сергәгдҗәх килнцтә седвәр цогцд көндрв. Эн седвәрин ашнь үкл болҗана. ⁶ Ода бидн мадниг бәрҗәсн заканас сулдвидн. Яһад гихлә, закана тускар келхлә, тадн үкҗ одлат. Тиигәд бидн хуучн кевәр бичәтә закаһар дамҗад Бурхнд церглҗәхшвидн. Бидн шин кевәр Сәкүсәр дамҗулад Бурхнд церглҗәнәвидн.

Закан болн килнц

⁷ Тиигәд ю келхмб? Закан килнцтә болҗахмби? Мел уга. Болв закан уга болсн болхла, килнц юн бәәсинь би медшго биләв. Закан «Күүнә юмнд бичә седклән тәв», – гиҗ эс келсмн болхла, седвәр гисиг медшго биләв. ⁸ Закана заавр олзлад, мини дотр килнц зүсн-зүүл седвәр үүдәв. Болв закан угаһар килнц үксн юмн. ⁹ Урднь би закан угаһар бәәләв. Болв закана заавр ирхлә, килнц әмдрв, би болхла үкҗ одв. Тиигәд закана заавр җирһл өгх йоста бәәсмн, терүнә ормд үкл авч ирв. ¹¹ Закана заавриг олзлад, килнц намаг мекләд алв. ¹² Закан әрүн, заавр бас әрүн, чик, сән. ¹³ Эн сән заавр нанд үкл авч ирвү? Уга! Килнц тиигв. Килнц сән заавриг олзлад, нанд үкл авч ирв. Тиигәд килнцин учр-утхнь медүлгдв. Зааврар дамҗад, килнц улм килнцтәһән үзүлҗәнә. ¹⁴ Закан Бурхнас һардгиг бидн меднәвидн. Би үкх күн болад, килнцин ялчд хулдгдв. ¹⁵ Би ю кеҗәхән эврән медҗәхшв. Кехәр седсән би кеҗәхшв, терүнә ормд дурго юман кенәв. ¹⁶ Кемр би дурн уга юман кехлә, терүгәрн закан цаһан саната гиҗ зөвшлҗәнәв. ¹⁷ Тер учрар энүг би эврән кеҗәхшв, мини дотр бәәх килнц кеҗәнә. ¹⁸ Бийдм, мини килнцтә бәәдлд сән юмн уга, яһад гихлә, би цаһан саната йовдл һарһхар седнәв, болв кеҗ чадхшв. ¹⁹ Би кехәр седсн сән юман кеҗәхшв. Болв эс кехәр седсн му йовдл һарһад бәәнәв. ²⁰ Кемр би дурго юман кеҗәхлә, тертн би бишв, мини дотр бәәх килнц кеҗәнә. ²¹ Энд иим закан бәәхиг би меднәв: кемр би сән йовдл һарһхар седхлә, нанд негхн арһ бәәнә – хар сана һарһх. ²² Дотран би Бурхна зака тавлҗанав, болв мини цогц дотр талдан закан көдлнә. Эн закан мини уханла дәәлднә, намаг килнцин закана бәрәнд орулна. Килнцин закан мини цогц-махмудыг авлад көдлнә. ²⁴ О, ямаран кишг уга күн бәәҗв би! Кен намаг эн үкх цогцас сулдххмби? ²⁵ Мана Деед Эзн Исус Христосар дамҗад, би Бурхнд ханлтан өргҗәнәв. Тиигәд би эврәннь ухаһар Бурхна заканд церглҗәнәв, цогциннь бәәдләрн болхла, би килнцин заканд церглҗәнәв.

Йосн җирһл

¹ Исус Христосла ниилсн улсиг кен чигн засглшго. ² Яһад гихлә, Әрүн Сәкүснә закан таниг килнцин болн үклин заканас сулдхв. Эн Әрүн Сәкүснә закан Исус Христосла нииләд бәәх танд җирһл өгнә. ³ Тана килнцтә бәәдләс көлтә закан эс кеҗ чадсиг Бурхн кев. Эврәннь Көвүһән илгәһәд, Бурхн әмтнә килнциг бурушав. Тер Көвүнь күүнлә әдл цогц-махмудта болад, килнциг уга кехәр ирв. ⁴ Бидн килнцтә бәәдләрн биш Әрүн Сәкүснә таалар бәәсәрн закана йоста неквр күцәдгәр Бурхн тиим йовдл һарв. ⁵ Килнцтә бәәдләр бәәҗәх улс цогцин седвәрин тускар ухална, Әрүн Сәкүснә таалар бәәҗәх улс Әрүн Сәкүснә таалын тускар ухална. ⁶ Цогцин седвәрин тускар ухалҗах күн үклд күрх, Әрүн Сәкүснә таалын тускар ухалҗах күн җирһлд күрәд төвкнүн бәәх. ⁷ Цогцин седвәрин тускар ухалҗах күн Бурхна дәәсн. Яһад гихлә, тернь Бурхна зака күцәхш, йосндан күцәҗ чадхш. ⁸ Цогцин седвәрәр бәәдг күн Бурхнд таасгддгар кеҗ чадшго. ⁹ Кемр Әрүн Сәкүсн тадн дотр бәәхлә, тадн цогцин седвәрәр биш Әрүн Сәкүснә таалар бәәнәт. Христосин Сәкүсн уга күн Христосин биш болҗана. ¹⁰ Кемр Христос таднла нииләд бәәхлә, тадна цогц килнцәс көлтә үкв чигн Әрүн Сәкүсн таднд җирһл болҗана. Яһад гихлә, тадн Бурхна өмн чик седклтә болвт. ¹¹ Кемр тадна дотр Исусиг үкләс әмдрүлсн Бурхна Сәкүсн бүүрлҗ бәәхлә, Христосиг әмдрүлсн Бурхн дотртн бәәҗәх Сәкүсәрн тадна цогциг әмдрүлх. ¹² Тиигәд бидн, ахнр-дүүнр, цогциннь седвәрәр бәәшго болҗанавидн. ¹³ Кемр цогц-махмудыннь седвәрәр бәәхлә, тадн үкхит. Зуг кемр килнцтә йовдлмуд Әрүн Сәкүсәр уга кехлә, цаарандан җирһәд бәәхит. ¹⁴ Бурхна Сәкүс дахҗ йовх улс Бурхна үрдүд болҗана. ¹⁵ Бурхнас авсн Сәкүсн таднар ялч кеҗәхш, тадниг әәлһҗәхш. Болв Әрүн Сәкүсн таднар Бурхна үрдүд кеҗәнә. Әрүн Сәкүснә күчәр бидн Бурхиг дуудҗанавидн: «Аав, Эцкм!» ¹⁶ Мадниг Бурхна үрдүд гиҗ Бурхна Сәкүсн болн мана седкл герчлҗәнә. ¹⁷ Кемр бидн Бурхна үрдүд болхла Терүнә улсин төлә хадһлҗах зөөр авхвидн. Тедү мет бидн Христосла хамдан Энүнә төлә Бурхна хадһлҗах зөөриг бас авхвидн. Кемр бидн Христосла хамдан зовлңган эдлҗәхлә, Энүнлә хамдан туурхвидн.

Ирх туурмҗ

¹⁸ Маднд үзгдх туурмҗиг ода мана эдлҗәх зовлңла әдлцүлхлә, мана зовлң юмн биш. ¹⁹ Эврәннь үрдүдән Бурхн үзүлхиг цуг үүдәсн юмс йир икәр күләҗәнә. ²⁰ Үүдәгдсн юмс цугтан эврәннь седвәрәр биш Бурхна таалар керг уга болв. Зуг цуг үүдәлмүдт үклин үлмәһәс һарх нәәлвр бәәнә. Тиигҗ тедн Бурхна үрдүдтә әдл алдр сулдхвр авх. ²² Үүдәсн юмс кевтән ода күртл зовлңдан түңшҗәхиг бидн меднәвидн. Теднә зовлң күүкд һарһҗах өвдкүрлә әдл болна. ²³ Һанцхн тедн биш Әрүн Сәкүстә бидн бас зовлңгас түңшҗәнәвидн. Бурхн маднд хамгин түрүн белгүдин негнь гиһәд Әрүн Сәкүс өгв. Бурхн маднар үрдүдән кех болн мана цогциг кевтнь сулдхх кем күләһәд бидн түңшҗәнәвидн. ²⁴ Эн ицләр бидн авргдвидн. Кемр бидн нәәлҗәх юман үзҗәхлә, Тер нәәлвр болдмн биш. Яһад гихлә, үзҗәх юмндан кен нәәлҗәнә? ²⁵ Кемр бидн эс үзҗәх юмндан нәәлҗәхлә, тиигхләрн бидн энүг тесвртәһәр күләҗәнәвидн. ²⁶ Мел энүнлә әдл Әрүн Сәкүсн мадн тал дөң болхар ирнә. Яһад гихлә, бидн чидл тату болҗанавидн. Бидн нам яһҗ зальврхан медҗәхшвидн. Болв Сәкүсн мана ормд үгәр келлго, әәһәр Бурхнас сурна. ²⁷ Зүркд шинҗлҗәх Бурхн Әрүн Сәкүснә сана меднә. Яһад гихлә, Әрүн Сәкүсн Бурхна таалар Терүнә улсин төлә зальврҗана. ²⁸ Бийдән дурта улсла болн күслләнь ирлцҗ дуудгдсн әмтнлә цуг учрсиг Бурхн олзд орулна. ²⁹ Урдаснь Эврәннь шүүҗ авсн улсиг Бурхн Көвүнләһән әдл болх гиҗ шиидв. Тиигәд Исус олн ахнр-дүүнр дунд түрүңкнь болв. ³⁰ Бурхн шиидсн улсиг дуудв, дуудсн улсан чик седклтәд тоолв, чик седклтәд тоолсн улсан туурулв. ³¹ Энүнә тускар бидн ю келхмб? Кемр Бурхн маднла негн болхла, кен мана өмнәс юм кеҗ чадхмб? ³² Бурхн Көвүһән хармнл уга цуг мана төлә Терүгәрн тәкл тәкв. Көвүһән маднд өгсн Бурхн наадкинь кевтнь маднд өгшгой? ³³ Бурхна шүүҗ авсн улсиг кен гемшәхмб? Бурхн тедниг чик седклтәд тоолв. ³⁴ Кен тедниг засглхмб? Тиим күн уга. Яһад гихлә, Христос Исус мана төлә үкәд әмдрсмн, ода Бурхна барун тал бәәнә, мана тускар зальврҗана. ³⁵ Христосин дурнас мадниг юн салһхмб? Зовлң эс гихлә харһсн төрий? Көөлһн эс гихлә харһнлһн болвза? Күнд түрү бәәдл, әәмшг эс гихлә үклий? ³⁶ Бурхна Бичгт иигҗ бичәтә: «Чини төлә мадниг өдр болһн ална. Алгдх хөөдлә әдл мадниг тоолна». ³⁷ Кемҗән угаһар маднд дурлҗах күүнә күчәр цугтаһинь бидн диилҗәнәвидн. ³⁸ Үкл чигн биш, җирһл чигн биш, Бурхна элчнр чигн биш, залҗах болн һардҗах сәкүсд чигн биш, өдгә чигн биш, иргч тоот чигн биш, теңгр деер юн чигн биш, һазр дор юн чигн биш, үүдәсн тоотас юн чигн биш, мадниг Бурхна дурнас цугтан салһҗ чадшгог Би лавтаһар меднәв. Эн дуран Бурхн мана Деед Эзн Исус Христосар дамҗулад үзүлв.

Бурхн болн Терүнә шүүҗ авсн улс

¹ Би үнндән келҗәнәв, худл келҗәхшв. Яһад гихлә, би Христосин күмбв. Әрүн Сәкүснә залҗах мини седкл, намаг худл эс келҗәхиг лавлҗана. ² Би дегд гейүрҗәнәв. Мини зүркн чилшго зовлңгар дүүрв. ³ Ахнр-дүүнриннь төлә, эврәннь төрскн улсин төлә би Христосас салхар седләв. ⁴ Тедн Израилин улс. Бурхн теднәр Эврәннь үрдүд кеһәд, туурмҗан үзүлв. Теднлә Бурхн бооцас батлв, теднд зака өгв. Израилин улс йосндан Бурхнд яһҗ мөргхән меднә. Бурхн теднд олн юм күцәх болҗ келлә. ⁵ Израилин улс алдр өвкнрәс үүдлә. Күүнә уңг-тохмин тускар келхлә, Христос еврей күн бәәсмн. Энтн цугтаг залҗах Бурхн болҗана. Христос мөңкинд тууртха! Тиигтхә! ⁶ Бурхна өгсн үг эс күцәгдв гиҗ би келҗәхшв. Юңгад гихлә, Израилин улс цугтан Бурхна шүүҗ авсн улс биш. ⁷ Абрахамин хөөт үйнр цугтан йосндан терүнә үрдүд биш. Бурхна Бичгт иигҗ бичәтәлм: «Зуг Ицхакин хөөт үйнр чини үйнр болҗ тоолгдх». ⁸ Талданар келхлә экәс һарсн хөөт үйнр Бурхна үрдүд болҗахш. Болв Бурхна өгсн үгәр төрсн үрдүд йосн хөөт үйнр болҗана. ⁹ Бурхн иим үг өглә: «Би хөөтндән иим цагла ирхв, Сарра көвүтә болх». ¹⁰ Дәкәд келхлә, Ребекин хойр көвүн нег эцктә. Тер мана өвк Ицхак бәәҗ. ¹¹ Болв икр үрн төртл болн тедн сән, му йовдл һарһтл, Бурхн Ребект иигҗ келв: «Ах күн дү күүнд заргдх». Бурхна күсл Терүнә шүүҗ авлһар дамҗад күцдгәр эннь болв. Терүнә шүүҗ авлһн Яковин болн Эсав йовдлас эклҗәхш, Бурхна дуудврас эклҗәнә. ¹³ Энүнә тускар Бурхна Бичгт иигҗ бичәтә: «Би Яковд дурлад, Эсавд дурго болв». ¹⁴ Тиигхлә бидн ю келхмб? Бурхн чикәр кеҗәхший? Мел уга! ¹⁵ Мошед эн иигҗ келв: «Хәәрлхәр седсн күүһән хәәрлнәв, сана зовхар седсн күүндән сана зовнав». ¹⁶ Бурхна шүүҗ авлһн күүнә седвәрәс болн күүнә йовдлмудас учрхш. Зуг Бурхна хәәрлтәр күцәгднә. ¹⁷ Бурхн Эврәннь Бичгт фараонд иигҗ келҗәнә: «Би чидлән чамар дамҗад үзүлхин төлә мини нериг делкәд меддгәр чамаг Египетин хаана ширә деер суулһв». ¹⁸ Тиигәд Бурхн хәәрлхәр седсән хәәрлнә, буцдг заңгта кехәр седхләрн буцулна.

Бурхна хәәрлт болн Терүнә ур

¹⁹ Нанд таднас негнь келх: «Тиигхлә яһад күүг Бурхн гемшәҗәхмб? Терүнә таалла кен сөрүцҗ чадхмб?» ²⁰ Бурхнла зүтклдх кемб чи, күн? Шавр сав терүг кесн күүнд: «Чи яһад намаг иимәр кеввч?» – гиҗ келдви? ²¹ Шаврар сав кеҗәх урч күн нег мокар хойр сав кеҗ чадшго: негинь – кееһин төлә, хойрдгчинь – йирин бәәдлин төлә. ²² Тиигхлә Бурхнд ууран үзүлх болн чидлән медүлх зөв бәәнү? Зуг зарһинь ууртаһар кех болн алгдх улсиг Бурхн тесвртәһәр дааҗав. ²³ Бурхнд Эврәннь алдр туурмҗан үзүлх зөв бәәнү? Тер туурмҗарн Терүнә хәәрлт авх әмтнлә хувацв. Бурхн тедниг туурулхар белдв. ²⁴ Иигҗ хәәрлт авсн мадниг Бурхн, зуг евреймүд дундас биш нам буру номта улс дундас дуудв. ²⁵ Әәлдәч Хөөзин дегтрт Бурхн иигҗ келҗәнә: «Мини биш улсиг – Мини гиҗ келхв. Мини дурго улсиг – Мини дурта улс гиҗ келхв. ²⁶ Мини улс бишит гиҗ келхин ормд тедниг әмд Бурхна үрдүд гиҗ келхв». ²⁷ Эшья Израилин улсин тускар чаңһар келҗәнә: «Израилин улс теңгсин элсн мет олн болв чигн теднәс зуг зәрмнь авргдх. ²⁸ Юңгад гихлә, Деед Эзн һазр деер бәәх улсиг агчмд болн мөңкинд засглх». ²⁹ Эшья урднь бас иигҗ келлә: «Кемр теңгрин цергин Деед Эзн мана хөөт үйнриг хадһлсн болхла, тиигхлә бидн цугтан Содом болн Гомора балһсдла әдл болх биләвидн».

Израиль болн Сән Зәңг

³⁰ Ода бидн ю келхмб? Бурхна өмн чик седкл зүүхәр эс седҗәсн буру номта улс эврәннь иткләр чик седклтә болв. ³¹ Израилин улс чик седклтә кедг зака хәәһәд олсн уга. ³² Яһад эс олҗахмб? Тедн терүг иткләрн биш кергәрн хәәв. Көндлң чолунд тедн бүдрв. ³³ Эн чолуна тускар Бурхна Бичгт иигҗ бичәтә: «Сион уул деер би көндлң чолу тәвҗәнәв. Терүнәс көлтә зәрм улс бүдрәд унх. Болв терүнд иткдг күн мел һутагдшго».

¹ Ахнр-дүүнр, Израилин улс аврлт автха гиһәд, би әрүн зүркнәсн Бурхнд зальврҗанав. ² Би тедниг бийән йир икәр Бурхнд нерәдсиг герчлҗәнәв, болв теднә нерәдлһн медрләс һарчахш. ³ Бурхн яһҗ күүг чик седклтә кедгиг тедн медсмн уга. Энүнәс даву тедн бийән Бурхна өмн чик седклтәд тоолхар седцхәв. Бурхн яһҗ күүг чик седклтә кедгиг евреймүд төртән авсмн уга. ⁴ Иткдг күн болһн чик седклтә болхин төлә Христос Закана көдлмш чиләв.

Күн болһн авргдҗ чадх

⁵ Зака күцәсәрн күн болһн яһҗ чик седклтә болхин тускар Моше иигҗ бичҗ: «Закаг күцәҗәх күн терүгәр әмд бәәх». ⁶ Иткләр күн болһн яһҗ чик седклтә болхин тускар Бурхна Бичгт иигҗ бичәтә: «Кен теңгрт һархмб? – гиҗ бичә бийәсн сур». (Христосиг теңгрәс һазр деер буулһхин төлә кен тиигәрән һархмб, – гиҗ бичә бийәсн сур.) ⁷ Эс гихлә: «Кен хар йорал уга һазрт буухмб?» (Христосиг үкснә хөөн әмдрүлхин төлә кен хар йорал уга ормд буухмб?) ⁸ Бурхна Бичгт иигҗ бичәтә: «Бурхна үг чини хаҗуд бәәнә. Тер үг чини келнд болн зүркнд бәәнә». Эн үг мана цәәлһҗәх итклин үг мөн. ⁹ Кемр чи, Исус, мини Деед Эзн гиҗ иләр келхлә, кемр Терүг үкснә хөөн Бурхн әмдрүлсиг зүркәрн иткҗәхлә чи авргдхч. ¹⁰ Юңгад гихлә, зүркәрн иткәд бидн чик седклтә болҗанавидн. Исус мини Деед Эзн гиҗ иләр келсәрн бидн авргдхвидн. ¹¹ Бурхна Бичгт иигҗ бичәтә: «Терүнд иткдг күн мел һутагдшго». ¹² Иигҗ цугтаднь келгдҗәнә. Юңгад гихлә, евреймүдин болн буру номта улсин хоорнд мел йилһл уга. Бурхн цугтаннь Деед Эзн болҗана. Терүг дуудҗах улсиг Бурхн йир икәр әдслҗәнә. ¹³ Бурхна Бичгт иигҗ бичәтә: «Деед Эзнә нер дуудҗах күн болһн авргдх». ¹⁴ Кемр Терүнд эс иткҗәхлә, яһҗ тедн неринь дуудхмб? Кемр Терүнә ном эс соңссн болхла, яһҗ тедн иткхмб? Кемр тер номиг эс цәәлһсн болхла, яһҗ тедн терүг соңсхмб? ¹⁵ Кемр цәәлһәчнр эс илгәгдсн болхла, тиигхлә яһҗ тер ном цәәлһгдх бәәсмб? Бурхна Бичгт иигҗ бичәтә: «Сән Зәңг цәәлһҗәх улсин ирлһн ямаран сән!» ¹⁶ Сән Зәңгиг евреймүд цугтан төрүц авчасмн уга. Әәлдәч Эшья иигҗ келҗ: «Деед Эзн! Мана цәәлһсн номд кен иткҗәнә?» ¹⁷ Сән Зәңг соңсхла, иткл ирнә. Христосин тускар цәәлһҗ келхлә, күн Сән Зәңгиг соңсна. ¹⁸ Болв би сурхар седҗәнәв: «Тедн номиг соңсад угай?» Э-э, соңсла. Юңгад гихлә, Бурхна Бичгт иигҗ бичәтә: «Теднә дун цуг һазрар соңсгдна. Теднә үгмүд һазрин көдә күртл күрнә». ¹⁹ Тиигхлә би дәкәд нег юм сурхар седҗәнәв: «Израиль энүг медлго бәәсмн болвза?» Моше түрүлҗ хәрү өгнә: «Би таднд йосн биш келн улсар дамҗулад үлү үзүлһ сергәнәв. Би эргү улсар тадна ур босхнав». ²⁰ Эшья болхла зөргтәһәр иигҗ келҗәнә: «Эс хәәсн улс Намаг олв. Мини тускар эс сурсн улст Би Бийән үзүлүв». ²¹ Болв Израилин тускар тер иигҗ келҗәнә: «Өдрин туршарт Би соңсдго болн буцдг улс тал һаран дуудҗ суңһв».

Бурхн Израильд хәәрлтән үзүлҗәнә

¹ Тиигәд би сурхар седҗәнәв: Бурхн эврә улсан хайви тиигәд? Мел уга. Би эврән Израилин күмб, Бәәньяминә уңг-тохмас Абрахамин хөөт үйв. ² Эклцәснь шүүҗ авсн улсан Бурхн хайсн уга. Израилин улст һундсан Элья Бурхнд келсиг тадн Бурхна Бичгәс меднәлмт. ³ «Деед Эзн, тедн чини әәлдәчнриг алв, бәрц тәвдг чини ормиг тедн хамхлв. Би һанцарн үлдв, намаг тедн бас алхар седҗәнә». ⁴ Болв Бурхн терүнд ю келв? «Би бийдән долан миңһн кү үлдәвв. Тедн Баалын өмн сөгдсн уга». ⁵ Тиигәд ода Бурхна цаһан санаһар шүүҗ авгдсн улсин үлдл бәәнә. ⁶ Кемр Бурхн цаһан санаһар әмтиг шүүҗ авсн болхла, тиигхлә тер кесн кергәрнь тиигҗәхш. Кемр Бурхна әмтиг кесн кергәрнь шүүҗ авсн болхла, тиигхлә терүнә цаһан санан үнн цаһан санан болҗ һаршго билә. ⁷ Тиигәд юн болҗахмб? Израилин улс хәәҗәсн юман олсмн уга. Бурхна шүүҗ авсн улс хәәҗәсән олҗ авв, наадксинь Бурхн Эврәннь дуудвриг соңсҗ чаддго кев. ⁸ Энүнә тускар Бурхна Бичгт иигҗ бичәтә: «Бурхн теднә ухан-седклиг унтулв, нам эндр өдр күртл теднә нүднь юм үзҗәхш, чикнь юм соңсҗахш». ⁹ Давид иигҗ келҗ: «Нәәрлҗәх цагтан тедн бәргдәд хавхд тортха! Тедн унад засгла харһтха! ¹⁰ Теднә нүднә харань уурад, юм бичә үзтхә! Теднә нурһнь мөңкинд бөгчитхә!»

Буру номта улсин аврлт

¹¹ Дәкнәс би сурхар седҗәнәв: Евреймүд бүдрәд унхларн мөңкинд унсн болхви? Уга. Буру номта улс евреймүдиг унснас иштә аврлт авв. Евреймүдт үлү үзүлһ сергәхәр буру номта улс тиигв. ¹² Евреймүдин бүдрәд унсн бәәдл делкәг байҗаҗ, теднә цөөкн то буру номта улсиг бас тиигҗ, тиигәд кемр евреймүд цугтан аврлтд күрсмн болхла, зөөрнь ямаран ик болх! ¹³ Буру номта улс, ода би таднд келҗәнәв: буру номта улсин апостол болсарн би эврәннь церглтән магтҗанав. ¹⁴ Тиим юм кехләрн, би эврәннь улсин үлү үзүлһиг сергәһәд, нам зәрмсинь аврҗ чадхв болвза. ¹⁵ Юңгад гихлә, Бурхн тедниг бийәсн хольҗулсн цагт делкән әмтн Терүнлә эвцлә. Болв Бурхн тедниг орулҗ авхла, юн болх? Эннь үкснәс әмдрҗ һарснла әдл болх. ¹⁶ Кемр өдмгин түрүн зүсм Бурхнд нерәдгдхлә, өдмг кевтән Бурхнд нерәдгднә. Кемр модна уңг Бурхнд нерәдгдхлә, ацмуднь бас Бурхнд нерәдгднә. ¹⁷ Асргдҗасн олив модна зәрм ацмуднь хуһрҗ одҗ. Зерлг олив модна ацмуд тер моднд наалдулгдла. Тадн, буру номта улс, тер зерлг олив моднла әдл болҗанат. Ода тадн евреймүдин күч болн байн җирһл хувалцҗанат. ¹⁸ Тиигәд хамхрсн ацмудыг тадн бичә һазалтн. Яһҗ чи тедниг һазалҗахмбчи? Чи зуг ацнь болҗанач, уңгиг чи асрҗахшч, уңг чамаг асрҗана. ¹⁹ Ода чи келҗәдг чигн болхич: «Намаг наалдулҗ урһатха гиһәд ацмуд хуһрсмн билә». ²⁰ Э, тедн эс итксндән хуһрсн болхла, зуг чи иткләрн эн ормдан үлдҗәнәч. Тиигәд чи бичә карагл, болв ә! ²¹ Бурхн йосн ацмуд хармнсн уга, чамаг хармнх гиҗ санҗанчи? ²² Энүнд бидн Бурхн яһҗ цаһан санаһан күртәҗәсиг болн цааҗлсиг үзҗәнәвидн. Килнц һарһсн улсиг Бурхн цааҗлна. Терүнә хәәрлтд чи үлдхлә, Бурхн чамд цаһан санаһан күртәх. Эс гихлә чамаг тер моднас хуһлад авх. ²³ Кемр йосн олив модна ацмуд оңдарад иткхлә, дәкн тедниг Бурхн наалдулад урһах. Яһад гихлә, Бурхн дәкн тедниг наалдулҗ урһах күчтә. ²⁴ Чи эклцәсн авн зерлг моднас хуһлгдҗ авгдлач. Дәкәд болхла, асргдҗасн олив моднд күчәр наалдулгдҗ урһагдлач. Тиигәд йосн ацмудыг эңкр моднднь хәрү наалдулхд йир амр. Бурхн цугтад цаһан санаһан күргҗәнә. ²⁵ Ахнр-дүүнр, тадн бийән цецн улст эс тоолшгон төләд, тадниг нуувч медҗ автха гиҗ би санҗанав. Нуувчнь иим: Израилин улс оньдин иткләс хөөһсн уга. Тедн, зуг тоота буру номта улс Бурхнд иртл тиигв. ²⁶ Тегәд Израилин улс цугтан авргдх. Бурхна Бичгт иигҗ бичәтә: «Сионас Аврач ирх. Тер Яковин хөөт үйнриг Бурхн уга җирһләс харсх. ²⁷ Би теднлә бооца кеһәд, теднә килнцинь тәвҗ өгхв». ²⁸ Буру номта улс, таднд олз ортха гиһәд евреймүд Сән Зәңг авсн уга. Тиигәд тедн Бурхна дәәсн болв. Зуг Бурхн евреймүдиг шүүҗ авсар болн теднә өвкнрт үг өгсәр тедн Бурхна улс болҗана. ²⁹ Юңгад гихлә, Бурхн эврәннь белгән хәрү авхш, эврән шүүҗ авсан сольхш. ³⁰ Урднь тадн, буру номта улс, Бурхиг соңсдго биләт. Зуг ода евреймүд Бурхиг эс соңссар Бурхнас тадн хәәрлт аввт. ³¹ Ода евреймүд Бурхиг соңсҗахш. Зуг тадн хәәрлт авсн учр деерәс евреймүд хәәрлт авх. ³² Цуг әмтиг хәәрлхин төлә Бурхн тедниг соңсдго бәәдлд бәрүлв. ³³ О! Бурхна зөөр ямаран ик! О! Бурхна цецн ухан болн медрл ямаран ик! Терүнә шиидвриг кен цәәлһҗ чадхмб? Терүнә хаалһиг кен медхмб? «³⁴ Деед Эзнә ухаг кен медсмб? Кен Терүнд селвгч болсмб? ³⁵ Бурхиг өгцтә болтха гиһәд, кен Терүнд юм өгсмб?» ³⁶ Юңгад гихлә, цугтаһинь Тер үүдәлә. Цугтан Терүгәр дамҗад Терүнә төлә бәәнә. Бурхн мөңкинд тууртха! Тиигтхә!

Бурхнд церглҗәх җирһл

¹ Тиигәд, ахнр-дүүнр, Бурхна хәәрлтин төлә би таднас сурҗанав. Бийәрн Бурхнд әмд, әрүн болн Терүнд тааста тәкл тәктн. Эннь Бурхнд йосндан цергллһн болҗана. ² Эн делкән му авъясар бичә бәәтн. Болв Бурхнд тана ухаг шинрүлх зөвән өгтн. Тегәд одҗ тадн Бурхна сән, тааста болн күцц таалыг медҗ чадхит. ³ Нанд өггдсн белг олзлад би күн болһнд иигҗ келҗәнәв: Өгсн зөвәс үлүһәр эврәннь тускар бичә сан. Болв бийиннь тускар ик санан угаһар ухал. Чамд Бурхна өгсн иткллә ирлцүлҗ бийиннь тускар ухал. ⁴ Күүнә цогцд олн мөчмүд бәәнә. Мөч болһн зүсн-зүүл зааврта. ⁵ Терүнлә әдл бидн олн болсн бийнь Христосла нииләд нег цогц-махмуд болҗанавидн. Бидн нег-негнләһән зүсн-зүүл мөчмүд мет хоорндан залһлдатавидн. ⁶ Маднд Бурхна өгсн хәәрлтлә ирлцүлҗ бидн олн зүсн билг олзлх йоставидн. Чамд Бурхна үг келх белг бәәхлә, эврәннь иткллә ирлцүлҗ Терүг кел. ⁷ Кемр талдан улст нөкд болх билг чамд бәәхлә, нөкд бол. Кемр багш болх билгтә болхла, багшлтха! ⁸ Кемр урмд өгх билгтә болхла, урмд өгтхә. Кемр бәәснәсн хувалцх билгтә болхла, асхрулад хувалц. Кемр һардх билгтә болхла, йир сәәнәр һард. Кемр цаһан седкл һарһх билгтә болхла, байртаһар цаһан седклән һарһ.

Христост иткдг күүнә җирһлин зокъял

⁹ Тана дурн үнн болтха. Хар саната йовдлмудт дурго болтн, сән йовдл цаарандан һарһтн. ¹⁰ Ахнр-дүүнрлә әдләр нег-негндән дурлтн. Нег-негән күндләд бийәсн үлүһәр үнлтн. ¹¹ Бичә залхуртн. Зуг гүҗрҗ көдлтн. Деед Эзнд халун зүркнәсн церглтн. ¹² Ицлдән тадн байрлтн! Зовлңд тесвртә болтн. Оньдин зальвртн. ¹³ Бурхнд иткдг улс түрү-зүдү бәәхлә, теднлә бәәснәсн хувалцтн. Зуучлҗ йовх улсиг гиичлүләд тоотн. ¹⁴ Тадниг көөлдҗ йовх улст Бурхн әдс өгтхә гиҗ зальвртн. Дәкәд нег давтад келҗәнәв: Бурхн тедниг бичә харатха, әдс өгтхә гиҗ зальвртн. ¹⁵ Байрлҗах улсла байрлтн. Уульҗах улсла уультн. ¹⁶ Күн болһниг йилһлго әдләр бәәтн. Бичә караглҗ деерлктн. Зуг номһн заңгта улсла үүрлтн . Бийән бичә цецн күүнд тоолтн. ¹⁷ Чолуһар шивсиг – өөкәр шивтн. Әмтн цугтан сән гиҗ келх йовдл һарһтн. ¹⁸ Кемр арһ бәәхлә, әмтнлә цугталань эвтәһәр бә. ¹⁹ Үүрмүд минь! Бичә өшә нектн. Бурхн тиим күүг засглтха. Юңгад гихлә, Бурхна Бичгт иигҗ бичәтә бәәнә: «Би өшәһинь авхв. Күүнә һарһсн буруһин ашар Би терүг засглхув гиҗ Деед Эзн келҗәнә». ²⁰ Бурхна Бичгт бичәтәг күцәтн: «Кемр тана өшәтн өлн болхла, хот өгәд цадхтн. Кемр унд уухар седҗәхлә, ундынь кеҗ өгтн. Тиим йовдларн тадн терүнә толһа деер цог цуглулҗанат». ²¹ Хар санан чамаг бичә авлтха! Болв хар санаг сән кергәр диил.

Йосна туск төр

¹ Күн болһн шаңһа йоснд соңсхврта болх йоста. Юңгад гихлә, Бурхна зөв уга йосн уга. Бәәсн цуг йосиг Бурхн тогтала. ² Тиигәд йосна өмнәс буцсн күн – Бурхна тогтасна өмнәс буцҗана. Тиим йовдл һарһҗах күн цааҗла харһх. ³ Сән йовдл һарһҗах күн биш, хар саната йовдл һарһҗах күн йосна һардачнрас әәнә. Йоснас әәшго седклтәвч? Сән йовдл һарһҗ йов, тиигхлә йосн чамаг буульх. ⁴ Йосна һардач чамд сә кехәр Бурхна зарц болҗана. Кемр чи хар саната йовдл һарһдг болхла, йосна һардачнрас ә. Яһад гихлә, чамаг засглх зөв терүнд бәәнә. Терчнь Бурхна зарц болад, хар саната йовдл һарһсн күүг Бурхна нерн деерәс засглна. ⁵ Чи йосна һардачнриг зуг засглһнас әәһәд биш, болв Бурхнд церглх эврәннь дааврас соңс. ⁶ Тиигәд тадн алван өгнәт. Йос һардҗах улс Бурхна зарцнр болҗана, тедн эврәннь даалһвр күцәҗәнә. ⁷ Теднд өгх зөвтә юмиг өгтн: зүсн-зүүл алв өгтн, тедниг йир икәр күндлтн.

Ахнр-дүүнрин дурна тускар

⁸ Кен чигн күүнд өгцтә бичә болтн. Зуг нег-негндән дурарн өгцтә болтн. Юңгад гихлә, хаҗудк күүндән дуртань зака күцәҗәнә. ⁹ «Гергн залу хойр эврәннь иткл бичә эвдтн», «Бичә ал», «Бичә хулха ке», «Талдан күүнә эдл-ахуд седкл бичә тәв», – эн болн нань чигн зааврмудын һол төрнь иим: «Талдан улст бийләһән әдл дурта бол». ¹⁰ Талдан улст дурта күн му юм үзүлшго. Талдан улст дурта болсн күн – Зака күцәнә. ¹¹ Тадн тиигҗ кех зөвтәт, яһад гихлә, нөөрәсн серх тадна цаг ирсиг меднәт. Деед Эзн иткҗәснәс ода таниг аврх цаг өөрхн бәәнә. ¹² Сө чилҗ йовна, өдр эклҗ бәәнә. Тиигәд харңһуһин йовдлмуд үлдәһәд, ода герлин зер-зев авий! ¹³ Өдрин герлд бәәх әмтнлә әдл дигтәһәр бәәхмн. Тер төләд буру номта улсин шаҗна нәәрт орхмн биш, согтҗ әрк уухмн биш, цалдң йовдл һарһҗ аля кехмн биш, дәәлдҗ, үлү үзхмн биш. ¹⁴ Деед Эзн Исус Христосин зер-зев автн. Тадн эврәннь килнцтә бәәдлд оньган өгдгән ууртн. Терүнә му седвәр бичә күцәтн.

Нег-негән бичә гемшәтн

¹ Итклдән бат биш күүг тадн иткдг ах гиҗ сантн. Терүнә итклин хәләцин тускар бичә зүтктн. ² Нег күүнә иткл ю болв чигн идх зөв өгнә, талдан күүнә иткл бат биш болад, тер һанцхн темсин хот эдлнә. ³ Хотыг йилһвр угаһар иддг күн, тиигҗ эс кеҗәх күүг бийәсн дор гиҗ бичә тоолтха. Зуг темстә хот иддг күн хотыг йилһлго иддг күүг буру һарһҗана гиҗ бичә гемшәтхә. Яһад гихлә, Бурхн хойраһинь орулҗ авчана. ⁴ Талдан Эзнә зарциг гемшәх чи кембвч? Эзнь эврән терүг сәәнәр мууһар көдлсинь йилһх. Тер зарц сәәнәр көдлх, яһад гихлә, Деед Эзн терүнд тиим арһ өгч чадх. ⁵ Нег күүнд талдан өдрмүдәс нег өдр чинртә болҗана. Оңдан күүнд өдрмүд цугтан чигн әдл болх. Күн болһн эврәннь санҗасн санаһан чик гиҗ лавтаһар медтхә. ⁶ Талдан өдрмүдәс нег өдриг чинртә гиҗәсн күн энүгәрн Деед Эзиг күндлҗәнә. Хотыг йилһлго иддг күн Деед Эзиг күндләд тиигнә. Тиим күн хот идсндән Бурхнд йөрәл тәвҗәнә. Темстә хот иддг күн бас Деед Эзиг күндләд тиигнә. Тиим күн Бурхнд бас йөрәл тәвҗәнә. ⁷ Маднас нег чигн күн бийиннь төлә бәәхш, бийиннь төлә үкхш. ⁸ Кемр бидн җирһҗ бәәхлә, Деед Эзнә төлә бәәнәвидн. Кемр үкхләрн бас Деед Эзнә төлә үкнәвидн. Җирһҗ бәәв чигн эс гихлә үкҗ бәәв чигн, бидн Деед Эзнә улс болҗанавидн. ⁹ Яһад гихлә, әмд улсин болн үксн улсин Деед Эзн болхар Христос үкәд әмдрлә! ¹⁰ Чи темсәр хот кеҗәх күн эврәннь иткдг дүүһән яһад гемшәхмбч? Эс гихлә, хотыг йилһлго эдлҗәх күн яһҗ дүүһән бийәсн дор тоолҗанач? Бидн цугтан Бурхна зарһд зогсхвидн. ¹¹ Юңгад гихлә, Бурхна Бичгт иигҗ бичәтә: «Күн болһн Мини өмн сөгдх, күн болһн Намаг Бурхн гиҗ келх. Энүг Би лавлҗанав гиҗ Деед Эзн келҗәнә». ¹² Маднас күн болһн Бурхнд эврән тооцаһан өгх. Эврәннь ахнр-дүүнрән килнцд бичә орултн. ¹³ Тер төләд нег-негән гемшәхмн биш. Тадн иигҗ шиидх йоста. Тана иткдг ахнр-дүүнр бүдрәд килнцд ордгоһар тадн бичә му йовдл һарһтн. ¹⁴ Би Деед Эзн Исуста ниилсн учрас эврән бийәрн бузр юмн уга болдгиг лавта меднәв. Кемр кен негнь ю болв чигн цевр биш гиҗ тоолҗахла, терүнд тернь бузр болҗана. ¹⁵ Кемр чи хот йилһлго эдлҗәх учрас эврәннь дүүһән һундаҗахла, тиигхләрн дурлҗ кеҗәхшич. Чини эдлҗәх хот дүүһичнь бичә алтха! Яһад гихлә, Христос терүнә төлә үклә. ¹⁶ Тана сән гиҗ тоолҗасиг талдан улс му келдгоһар бийән сәәнәр бәртн. ¹⁷ Бурхна йосн мана эдлҗәх хотд, ууҗах унднд бәәхш, чик бәәдлтә, эвтә болн байрта җирһлд бәәнә. Тиим җирһл Әрүн Сәкүсн өгнә. ¹⁸ Тиигәд Христост церглҗәх күн Бурхнд байр үүдәҗәнә, әмтнәс зөвшәл авчана. ¹⁹ Тер учрар, бидн эв авч ирх болн нег-негән батлх йовдл оньдин һарһхар седхмн. ²⁰ Хотын төлә Бурхна күцәҗәхиг бичә хамхлтн. Хот кевтән цевр. Болв эврән эдлҗәх хотарн талдан күүг килнцд уңһахла чик биш. ²¹ Мах эс идхлә, чаһр эс уухла, дүүһән килнцд уңһах йовдл эс һарһхла чик болҗана. ²² Бурхна болн чини хоорндк төр чини итклин төр болтха. Эврән шүүҗ авчасндан бийән эс гемшәҗәх күн буйн кишгтә. ²³ Хот идҗәһәд, эврәннь шиидврән чик угай гиҗ маһдлсн күүг Бурхн зарһла харһулх. Яһад гихлә, терүнә кесн керг иткләс үүдхш. Иткләс эс үүдсн керг килнц болҗана.

Талдан улст нөкд болтн

¹ Бидн, итклдән күчтә улс, итклдән бат биш улст түрү-күнд төринь хаһлхд дөң болхмн. Зуг бидн һанцхн бийдән тааста юм кех зөв угавидн. ² Талдан улсин сә хәәҗ, теднә иткл батрахин төлә маднас кен чигн күн теднд тааста юм кех зөвтә. ³ Христос бас һанцхн бийдән тааста юм кеҗәсмн уга. Бурхна Бичгт иигҗ бичәтә: «Бурхиг му келҗәсн улсин му үгнь нанд күртв». ⁴ Бурхна Бичгт урднь бичәтә цуг тоот мадниг сурһхин төлә өггдлә. Мадниг тесврәр, урмдар нәәлвртә болтха гиҗ тииглә. ⁵ Тесвр болн урмд өгчәх Бурхн тадниг Исус Христосас үлгүр авад, нег ухан-седклтә болтха гиҗәнә. ⁶ Тегәд тадн ни-негәр, нег дууһар Бурхиг болн мана Деед Эзн Исус Христосин Эцкиг туурулҗ чадхит.

Буру номта улст цәәлһҗәх Сән Зәңг

⁷ Тер учрар Бурхна туурмҗин төлә нег-негнләһән Христос таднла бийән бәрснлә әдләр тадн бийән сәәнәр бәртн. ⁸ Христос Бурхна үнниг үзүлхин төлә, өвкнрт өгсн үгән күцәхин төлә евреймүдин зарц болв гиҗ би келҗәнәв. ⁹ Буру номта улст Бурхна хәәрлт өгсн учрас тедн Бурхиг туурултха гиҗ Христос евреймүдин зарц болв. Бурхна Бичгт иигҗ бичәтә: «Тер учрар чамаг би буру номта улс дунд туурулхв, чамд магтал дуулнав». ¹⁰ Бурхна Бичгт бас иигҗ бичәтә: «Тадн, буру номта улс, Терүнә әмтнлә хамдан байрлтн!» ¹¹ Бурхна Бичгт бас иигҗ бичәтә: «Тадн, буру номта улс, цугтан Деед Эзиг туурултн! Олн келн улс цугтан Терүг туурултн». ¹² Эшья иигҗ келҗәнә: «Әмтиг һардхин төлә Ишайин хөөт үй төрәд өсх. Буру номта улс терүнд нәәлх». ¹³ Таднд ицл өгсн Бурхн тана иткләр дамҗад байрар болн эвәр дүүртхә. Тиигәд тана ицл Әрүн Сәкүснә күчәр цаарандан өстхә.

Павелын даалһвр

¹⁴ Ахнр-дүүнр мини, тадна зүркн сән-сәәхн кергәр дүүрң, таднд цуг медрл бәәнә, тадн нег-негән сурһҗ чадхиг би меднәв. ¹⁵ Тер бийнь би бас йир зөргтәһәр зәрм сурврмудин тускар келҗәнәв. Би таднд терүнә тускар тодлвр орулҗанав. Иим зөргтә болдгм нанд Бурхн онц билг өглә. ¹⁶ Намаг буру номта улсин төлә Христосин цергләч болтха гиһәд Бурхн нанд иим белг өглә. Би теднд Бурхна Сән Зәңг цәәлһҗәнәв. Әрүн Сәкүсәр Бурхнд нерәдгдсн буру номта улс Терүнд тәкл мет тааста болтха гиҗәнәв. ¹⁷ Тиигәд би Христос Исусла ниилсндән Бурхнд церглҗәхәрн бийән буульҗ чадхв. ¹⁸ Би зөргтә болнав. Буру номта улсиг Бурхна соңсхврт орулхин төлә Христос нанар дамҗад ю кесиг би зуг энүнә тускар келҗ өгнәв. Энүг Тер үгәр болн кергәр, өвәрц йовдлын болн онц темдгин күчәр, Бурхна Сәкүснә күчәр кев. ¹⁹ Би Ерусалимас Илирик һазр күртл эргндән Христосин туск Сән Зәңг күццднь цәәлһв. ²⁰ Христосиг меддго һазрт Сән Зәңг тархах седкл кезә чигн мини күсл болҗана. Зуг бурунь күүнә тәвсн ул деер тосхлт кехәр седҗәхшв. ²¹ Бурхна Бичгт бичәтә: «Терүнә тускар келгдәд уга улст Тер үзгдх, Терүнә тускар соңсад угаднь медгдх».

Рим орх Павелын зура

²² Сән Зәңг тархалһна көдлмш кеһәд, би тадн тал ирҗ чадсн угав. ²³ Ода би эн һазрт эврәннь көдлмшән төгсәвв. ²⁴ Олн җилин эргцд тадн тал орхар седҗәсн күслән би Испань орхларн күцәхәр бәәнәв. Таднла харһсарн би байрлхв. Дәкәд цааранднь Испань орхд тадниг дөң болтха гиләв. ²⁵ Би ода Ерусалимд бәәх Бурхна улст церглхәр йовҗанав. ²⁶ Ерусалимд бәәх Бурхна улс дунд түрү әмтнә төлә Македонь болн Ахьяна улс дем күргхәр шиидҗ. ²⁷ Иим йовдл һарһлһн теднд тааста болв. Йосндан болхла, тедн евреймүдт өгцтә болҗана. Юңгад гихлә, евреймүдт буру номта улсла Бурхна әдс хувацв. Тер учрар буру номта улс эврәннь эдл-уушасн евреймүдлә хувалцх зөвтә. ²⁸ Эн даалһвр күцәһәд өгсн демиг Ерусалимд өгснә хөөн би Испань орнав. Хаалһдан тадн тал орнав. ²⁹ Намаг ирхлә, Христосин әдслт күццднь авхитн би медҗәнәв. ³⁰ Ахнр-дүүнр, мана Деед Эзн Исус Христосар болн Әрүн Сәкүснә дурар нанла хамдан мини төлә икәр шунҗ зальвртн гиҗ танас эрҗәнәв. ³¹ Йудьяд Христост иткдго улсас би мөлтрҗ һардгар Ерусалимд мини кех көдлмш тенд бәәх Бурхна улс авдгар зальвртн. ³² Тиигәд би тадн тал байртаһар ирхв. Кемр Бурхна таал учрхла, бидн хамдан амрхвидн. ³³ Эв өгчәх Бурхн цуг таднла бәәтхә. Тиигтхә!

Эврә мендллһн

¹ Кеңхерт бәәх иткдг улсин дунд көдлҗәх мана эгч Пөбәг сән үгәр таднла таньлдулхар седнәв. ² Бурхна улсиг тосдг кевәр Деед Эзнә нерн деерәс терүг тосҗ автн. Тер таднас сурҗах тоотднь дөң болтн. Юңгад гихлә, тер олн улст дөңгән күргнә, тер дотр нанд бас күргнә. ³ Нанла хамдан Христос Исуст церглҗәх Прискад болн энүнә залу Әкүльд менд келтн. ⁴ Эдн мини төлә әмәрн шордхдан белн билә. Теднд һанцхн би биш, цуг иткдг буру номта улс ханлтан өргҗәнә. ⁵ Теднә герт цуглрдг иткдг улст мини менд бас келтн. Азийд түрүн болҗ Христост итксн мини хәәртә үр Эпәнәтд менд келтн. ⁶ Тана төлә йир икәр көдлсн Марийд мини менд күргтн. ⁷ Нанла хамдан бәрәнд бәәсн мини келн улсин Андраникд болн Юнид менд келтн. Апостолмуд тедниг сәәнәр меднә. Тедн нанас эрт Христост итклә. ⁸ Деед Эзнлә ниилснд мини хәәртә Амплитд менд келтн. ⁹ Маднла хамдан Христост церглҗәх Урбанд болн мини хәәртә үр Стахд менд келүлҗәнәв. ¹⁰ Әпельд менд келтн. Тер Христост итклтә болсиг цугтан меднә. Аристобулын өрк-бүлд бас менд келтн. ¹¹ Мини келн улсин Херодөнд болн Нәркисин өрк-бүлд менд келтн. ¹² Деед Эзнә төлә көдлҗәсн Трупанад болн Трупосад гидг күүкд улст менд келтн. Деед Эзнә төлә дала көдлмш кесн күндтә Персидад бас менд келтн. ¹³ Деед Эзнә шүүҗ авгдсн Рупд болн мини эк болҗ йовсн терүнә экд менд келтн. ¹⁴ Би Асуңрытд, Пелегонд, Гермест, Патропд, Гермаст, болн теднлә хамдан хурдг ахнр-дүүнрт менд илгәҗәнәв. ¹⁵ Пилологд болн Юлид, Нерүст, терүнә дү күүкнд болн Олимпд, теднлә хамдан хурдг Бурхна цуг улст менд келтн. ¹⁶ Нег-негән әрүнәр үмсҗ мендлтн. Христост иткдг цуг улс таднд менд илгәҗәнә. ¹⁷ Ахнр-дүүнр, иткдг улсиг салһхар болн тедниг килнцд уңһахар седҗәх улсас саглтн гиҗ би эрҗәнәв. Таднд дасхсн номас тас оңдан ном тедн дасхҗана. Тиим улсас хол йовтн. ¹⁸ Тиим улс мана Деед Эзн Христост биш эврәннь олз хәәнә. Тедн эгл улсиг әмтәхн зуһу үгәрн меклҗәнә. ¹⁹ Тадниг соңсхврта улс болсиг цугтан меднә. Энүнә төлә би йир байрлҗанав. Би тадниг юнь чик болҗахиг тодрхаһар үзтхә гиҗәнәв. Му йовдл бичә һарһтн. ²⁰ Удл уга эв өгчәх Бурхн эрлгиг тана көл дор үүләд уга кех. Мана Деед Эзн Исусин хәәрлт таднла бәәтхә. ²¹ Нанла хамдан көдлҗәх Тимофей болн мини келн-улсин Луки, Ясон, Сосипатр таднд менд илгәҗәнә. ²² Эн бичг Павелын келсәр бичҗәх би, Терт, Деед Эзнлә ниилсндән таднд менд илгәҗәнәв. ²³ Мини герин эзн Гай менд илгәҗәнә. Терүнә герт иткдг улс цуглрна. Тадн балһсна хазн бәрдг Эраст болн ах Куарт менд келүлҗәнә.

Бурхнд магтал!

[²⁵ Бурхн тадниг батрулҗ чадна. Исус Христосин туск мини цәәлһсн Сән Зәңг энүнә тускар келнә. Медүлсн нуувч энүг бас үзүлҗәнә. Урднь тер нуувчиг Бурхн бултулла. ²⁶ Зуг ода Бурхн, әәлдәчнрин бичсәр, эн нуувчиг медүлв. Цуг келн-улс Бурхнд итктхә, Терүг соңстха гиҗ мөңк Бурхна зәрлгәр эн нуувч секгдв. ²⁷ Һанцхн цецн Бурхн Исус Христосар дамҗад мөңкиндән тууртха! Тиигтхә!]