АПОКАЛИПСИС

Апокалипсис

Эн дегтр Исус Христос Деед Эзн гиһәд иткҗәсн христианмудыг көөҗәсн цагт бичгдсмн. Автор умшачнртан ицл, урмд өгәд, көөв чигн, зовлңгта болв чигн итклән бичә геетхә гиҗ бичҗәнә. Олмһа келәр бичгдсн дегтрин ик зууднь иләр келлһнә, үзгдлин әңгс барлгдҗ. Эннь талдан улст нуувч болҗахла, зуг тер цага христианмуд умшад медҗ чадв. Тегәд дегтрин һол төрнь олн зүсн хәләцсин әңгсәр дәкн дәкн давтгдна. Иләр келлһиг күн болһн эврәһәрн тәәлв чигн, болв нег төр ахлна: Деед Эзн Христосар дамҗад Бурхн Эврәннь цуг дәәсиг кевтнь диилх, эрлгиг бас диилх. Диилхләрн Бурхн Эврәннь итклтә улсиг шин теңгрин болн шин һазрин әдсәр әдслх.

Учр-утхин зура

Нүр үг 1.1–8

Түрүн үзгдл болн долан чонҗд илгәсн бичг 1.9 – 3.22

Долан тамһта орачксн цаасн 4.1 – 8.1

Долан бүшкүр 8.2 – 11.19

Лу болн хойр аңг 12.1 – 13.18

Олн зүсн үзгдл 14.1 – 15.8

Бурхна уурллһна долан ааһ 16.1–21

Вавилона хольврлһн, аңгин, худл

әәлдәчин болн эрлгин диилгдлһн 17.1 – 20.10

Сүүлңк зарһ 20.11–15

Шин теңгр, шин һазр, шин Ерусалим 21.1–25

Товчлгч үг 22.6–21

Оршл

¹ Эн дегтрт Исус Христосин иләр үзүлсн йовдлмуд бичәтә. Удл уга юн учрхиг Эврәннь зарцнртан үзүлхәр Бурхн эн ил үзүллһ Исуст өгсмн. Исус болхла Эврәннь Йохан гидг зарц тал Бурхна элч илгәһәд энүг медүлҗ. ² Йохан үзсән келҗ, Бурхна үгмүд болн Исус Христосин медүлсн йовдлмудыг бичҗ авч. ³ Эн дегтриг умшдг күн буйн-кишгтә! Соңсдг болн умшсан күцәдг күн бас буйн-кишгтә! Яһад гихлә, энүнд бичгдсн йовдлмуд удл уга күцх.

Мендллһн

⁴ Би, Йохан, Азийин һазрт бәәсн долан сүзгтни хургудт нерәдҗ энүг бичҗәнәв. Ода бәәдг, урднь чигн бәәсн, иргчдән ирх Бурхн, Терүнә ширән өмн бәәсн долан сәкүсн болн Исус Христос цаһан сана, амулң төвкнүн бәәдл таднд өгтхә! ⁵ Хамгин түрүн әмдрсн итклтә герч, һазр болһна хаадудын Залач Исус Христос маднд ик хәәртә болад, цусан асхрулҗ мадниг килнцәс сулдхсмн. ⁶ Эврәннь Бурхндан болн Эцкдән церглүлхин төлә Исус мадниг гелңгүд болсн улс кеҗ ниилүлв. Исус Христос тууртха! Мөңкиндән залтха! Тиигтхә! ⁷ Хәләтн: Исус үүлн деер бууҗ йовна. Күн болһн болн Исусиг үлдәр шаасн улс Терүг үзх. Цуг күмн әмтн Исусин тускар оркрх. Тиим. Тиигтхә! ⁸ Би «Альфа» болн «Омега» , Түрүңкв болн Сүүлңкв, – гиҗ ода бәәдг, урднь чигн бәәсн, иргчдән ирх сүркә күчтә Деед Эзн Бурхн келҗәнә.

Йохан әмдрсн Исусиг үзснә тускар

⁹ Би, Йохан, тана ахв, таднла әдл Бурхна йосиг күләһәд тесвртәһәр зовлңта йовнав. Эн зовлңгиг бидн, Исусин сурһульчнр болад дааҗанавидн. Бурхна үг болн Исусин медүлсн үнниг тархаснас көлтә намаг Патмос арлд туусмн. ¹⁰ Деед Эзнә өдрлә би Әрүн Сәкүсәр дүүрәд, ардан бүрәни әдл чаңһ ду соңсв. ¹¹ Тер иигҗ келв:

– Үзсән дегтрт цугинь бичҗ авад, Епес, Смирна, Пергәм, Тутыр, Сардис, Пиладельпья, Ләәдикья гидг долан балһснд бәәсн сүзгтни хургудт илгә.

¹² Тиигҗ келҗәх күүг үзхәр эргҗ хәләхләрн, би олн зул өргсн долан алтн тәвц үзв. ¹³ Тер зулта долан алтн тәвц хоорнд күмни көвүнә дүрстә күн зогссинь би үзв. Тер өрчән алтн бүсәр бүслсн, ут хувцта бәәҗ. ¹⁴ Толһаннь үснь цаһан ноосн мет, цасн мет цаһан мәр, нүднь һал мет шачаҗ. ¹⁵ Көлнь һалд цутхад өңглсн күрл мет гилвксн, дунь усна күркрәнә шууган мет чаңһ. ¹⁶ Барун һартан долан од бәрәд зогсҗ. Амнаснь хойр талан иртә хурц үлд үзгднә. Нүүрнь һал үдин нарн кевтәһәр герлтҗ бәәнә. ¹⁷ Терүг үзн, би үксн күн мет көлднь киисв. Тиигхлә Тер барун һаран нан деер тәвәд иигҗ келв:

– Бичә ә. Би Түрүңкв болн Сүүлңкв.

¹⁸ Би әмдв. Би үкч одлав, зуг ода мөңкиндән әмд бәәхв. Үклиг залдг, үклин һазриг залдг йосн Нанд бәәнә. ¹⁹ Үзҗәсән ода болҗахиг болн бас хөөннь чигн учрхиг бичҗ ав. ²⁰ Барун һартм бәәсн чини үзҗәсн долан одна болн зул өргсн долан алтн тәвцин нууцин тәәлврнь эн: долан одн гиснь – долан балһснд бәәсн сүзгтни хургудын Бурхна долан элчнр. Зул өргсн долан алтн тәвц гиснь – долан сүзгтни хургуд.

Епес балһснд илгәсн бичг

¹ Епес балһсна сүзгтни хургин Бурхна элчд иигҗ бич: Барун һартан долан од бәрдг зул өргсн долан алтн тәвц заагт йовх Исус Христосин келсн үг эн: ² Чини бәәдл җирһлиг, күнд көдлмшиг, ик тесвртә бәәдлиг Би меднәв. Чи хар саната улсиг тесҗ чадхшич. Бийән апостолмуд гиҗ нерәддг, зуг апостолмуд биш улсиг шалһҗ, тедниг худлч болсиг илдкҗ һарһсичнь бас меднәв. ³ Чамаг ик тесвртәһичинь, Мини төлә зовлңган эдлсичинь, цуцрлго Намаг дахсичинь Би меднәв. ⁴ Зуг чи урдк кевәрн Нанд дурн-седклән тәвдгән уурвч. Энчн буру. ⁵ Урднь яһҗ бәәсән тодл. Килнцтә җирһлән үлдәҗ урдк кевәрн бә. Килнцтә җирһлән эс үлдәхләчн Би ирәд чини зулыг ормаснь көндәхв. ⁶ Хәрнь нег сән юмн бәәнә. Николайин сурһульчнр кесн юмнд чи дургоч. Би теднә кеснд бас дургов. ⁷ Сүзгтни хургудт Әрүн Сәкүснә келсиг соңсхар седснь соңстха! Диилвр бәрсн күүнд Би Бурхна садт бәәсн әм өгдг модна темснәс амсх зөв өгхв.

Смирна балһснд илгәсн бичг

⁸ Смирна балһсна сүзгтни хургин Бурхна элчд иигҗ бич: Түрүңкнь болн Сүүлңкнь, үкәд Әмдрснь чамд иигҗ келҗәнә:

⁹ – Би чини зовлңгиг, чини угатя-яду бәәдлиг (йосндан болхла, чи байнч) меднәв. Бийән евреймүдт тоолдг улсиг чамаг му келдгинь бас меднәв (зуг тедн еврей биш). Йосндан болхла, теднә хург эрлгин хург. ¹⁰ Бийләһән учрх зовлңгас бичә ә. Соңс! Тадн дундас зәрмнь сөрхәр түүрмд эрлг суулһх. Тадн арвн өдр зовлңган эдлхит. Үкв чигн итклтә бол, тиигхләчн Би чамд мөңк җирһлин титм зүүлһхв. ¹¹ Сүзгтни хургудт Әрүн Сәкүснә келсиг соңсхар седснь соңстха! Диилвр бәрсн күүнд хойрдгч үкл хорлтан күргәшго.

Пергәм балһснд илгәсн бичг

¹² Пергәм балһсна сүзгтни хургин Бурхна элчд чи иигҗ бич: Хойр талан иртә хурц үлд Бәрсинь иигҗ келҗәнә: – ¹³ Чамаг эрлгин ширә бәәсн һазрт бәәдгинь Би меднәв. Эрлг бәәсн һазрт Мини итклтә герчиг Антипаг алсн цагт, чи Нанд иткдгән уурлго Нанла итклтәһәр бәәләч. ¹⁴ Тиигвчн чамд бас невчкн буру юмн бәәнә. Тадн дунд зәрм улс Баламин ном дахҗ бәәнә. Израилин улсиг килнцд яһҗ орулхиг Балам Балак хаанд зааҗ өгв. Тедн шүтәнә өмн өргсн хотыг идәд, аля йовдл һарһсмн. ¹⁵ Тиим кевәр тадн дунд Николайин дахгчнрин номд орсн улс бәәнә. ¹⁶ Килнцтә җирһлән хай! Эс тиигхләчн, Би ирәд амнасм һарч йовх хойр талан иртә хурц үлдәр теднлә дәәлдхв. ¹⁷ Сүзгтни хургудт Әрүн Сәкүснә келсиг соңсхар седснь соңстха! Диилвр бәрсн күүнд бултулсн манна гидг хотас амсулнав, цаһан чолу өгнәв. Тер чолун деер шин нерн бичәтә бәәх. Тер нериг чолу авсн күүнәс нань күн медшго.

Тутыр балһснд илгәсн бичг

¹⁸ Тутыр балһсна сүзгтни хургин Бурхна элчд иигҗ бич: шачасн һал мет нүдтә, өңглсн күрл мет гилвксн көлтә Бурхна Көвүн иигҗ келҗәнә: – ¹⁹ Чамаг яһҗ бәәдгинь, Нанд дурта болад иткдгичн Би меднәв. Чи Нанд цергләд, зовлңгиг тесвртә кевәрн даалач. Энүг Би бас меднәв. Ода чамаг урдкас үлү икәр үүлән күцәҗәхиг бас меднәв. ²⁰ Зуг невчкн буру юмн бәәнә. Танад Эзабел күүкд күн бийән әәлдәчд тоолад, Нанд иткдг улсиг сурһҗ, буру юм зааһад, аля йовдл һарһад, шүтәдт өргсн хот идәд, бузр юм кеҗәнә. Чи болхла терүг хөрхшич. ²¹ Би терүнд килнцтә җирһлән хайх цаг өгләв. Зуг тер аля бәәдл-җирһлән хайхар седсн уга. ²² Хәләтн! Би терүг му гемәр цааҗлхв. Терүнлә хамдан аля кедг улсиг килнцәсн эс һарһхла, би тедниг ик зовлңла харһулхв. ²³ Би терүнә дахгчнриг алад уга кехв. Болв Намаг әмтнә уха-сана медҗ чаддгиг цуг сүзгтни хургуд медҗ авх. Би таднас күн болһниг кесн үүләрнь цааҗлхв. ²⁴ Зуг тадн болн нань чигн улс тер күүкд күүнә заасар болсн угат. Эрлгин гүн нууц гиҗ зәрм улс нерәддг номиг тедн дассн уга. Намаг иртл Нанд батар итктн гисн зааврас талдан заавр Би танд өгчәхшв. ²⁶ Диилвр бәрсн күүнд, цагин чилгч күртл Мини заасиг күцәсн күүнд буру номта улсиг залх йос Би өгхв. Тер йосиг Нанд Эцк өгв. Төмр тайгар тедниг Тер хәрүлх, буһш кевтәһәр цокҗ хамхлх. ²⁸ Би терүнд диилврин темдг болгч өрүни од өгхв. ²⁹ Сүзгтни хургудт Әрүн Сәкүсн келсиг соңсхар седснь соңстха!

Сардис хотнд илгәсн бичг

¹ Сардис гидг хотна сүзгтни хургин Бурхна элчд иигҗ бич: Бурхна долан Сәкүс залдг болн долан од Бәрҗәхинь иигҗ келҗәнә:

– Чини бәәдл җирһлиг Би меднәв. Чамаг әмтн әмд гиҗ тоолна, зуг чи әмн уга. ² Эн бәәдләсн серхнчн! Үлдсн юман геешгон төлә батл. Яһад гихлә, Бурхна хәләцәр эклсн юм күцәһәд угаһичнь Би үзләв. ³ Христосин номиг урднь яһҗ авсан, яһҗ соңссан тодл. Терүг зөвтнь күцәҗ килнцтә җирһлән хай! Эн бәәдләсн эс серхләчн, Би хулхач метәр генткн ирҗ чамаг цааҗхв. Чи мини ирх цагиг медҗ чадшгоч. ⁴ Зуг тана Сардис хотнд хувцан цеврәр бәрдг зәрм улс бәәнә. Тедн цаһан хувцтаһан Нанла хамдан йовх, яһад гихлә, тедн энүнлә ирлцәтә болх. ⁵ Диилвр бәрсн күн теднлә әдл цаһан хувц өмсх. Би терүнә неринь әмн-җирһлин дегтрәс һарһлго эврәннь Эцкин өмн, Бурхна элчнрин өмн «Эн күн Мини», гиҗ келхв. ⁶ Сүзгтни хургудт Әрүн Сәкүснә келсиг соңсхар седснь соңстха!

Пиладельпья хотнд илгәсн бичг

⁷ Пиладельпья хотна сүзгтни хургин Бурхна элчд иигҗ бич. Эн Давид хаана түлкүртә Әрүн Үннчин келсн үгмүд. Кемр Тер үүдиг секхлә, күн хааҗ чадшго, кемр тер үүдиг хаахла күн секҗ чадшго. ⁸ Би чини бәәдл-җирһлиг меднәв. Чамаг олнд деерк орм эс эзлдгичнь меднәв. Тер бийнь Чи мини ном дахлач, Исусиг медхшв гиҗ төрүц келсн угач. Би чини өмнк үүдиг секүв, күн терүг хааҗ чадшго. ⁹ Хәлә! Бийән евреймүдт тоолдг эрлгин хургин гешүдиг авч ирәд, чини көлд сөгдүлнәв. (Йосндан тедн евреймүд биш.) Тиигәд тедн Намаг чамд дуртаг лавта медх. ¹⁰ Чи Мини заасар тесҗ бәәввч. Тер учрар Би чамаг һазр деер улсиг сөрсн цагт харсҗ авхв. Тедниг ик зовлңла харһулҗ Би сөрхв. ¹¹ Удл уга ирхв. Дииләчин титмиг чамас күн булаҗ авшгон төлә Нанд батар иткҗ бә. ¹² Диилвр бәрсн күн Мини Бурхна сүмд түшг болҗ зогсад, төрүц тендәс һаршго. Би тер күүнә деер Мини Бурхна нериг болн Мини Бурхна балһсна нериг бичхв. Тер Шин Ерусалим балһсн теңгрәс Мини Бурхнас бууҗ ирх. Шин нерән тер күн деер бас бичхв. ¹³ Сүзгтни хургудт Әрүн Сәкүснә келсиг соңсхар седснь соңстха!

Ләәдикья балһснд илгәсн бичг

¹⁴ Ләәдикья балһсна сүзгтни хургин Бурхна элчд иигҗ бич: Эн Тиигтхә гисн үннч итклтә герчин үг. Бурхн Терүгәр дамҗҗ цугинь үүдәҗ. ¹⁵ Би чини бәәдл-җирһлиг сәәнәр меднәв. Чамаг халун чигн бишинь, киитн чигн бишинь Би меднәв. Халун эс гиҗ киитн болсн болхла, деер болх билә. ¹⁶ Зуг чи халун чигн, киитн чигн биш – бүләнч. Тер учрар Би чамаг амнасн нульмад хайснла әдләр көөҗ һарһнав. ¹⁷ Чи бийән муульта, сана зовадган, угатя, сохр, нүцкн бәәдгән медлго: «Би байнв, элвг-делвг бәәнәв, нанд юмн керго», – гиҗ келнәч. ¹⁸ Мини селвг эн: байн болхин төлә һалд әрүслсн алт Нанас хулдҗ ав, бийән хувцлхар нүцкн ичртә цогцан хаахар Нанас цаһан хувц хулдҗ ав. Юм үзхин төлә нүдндән түркдг эм Нанас хулдҗ ав. ¹⁹ Дурлсн улсан Би керлдәд заснав. Килнцтә йовдлан хайҗ, Нанд халун зүркәрн итк! ²⁰ Соңс! Би чини үүднә ца зогсад, үүд цокҗанав. Күн Мини ду соңсад, үүдән секхлә, Би гертнь орад, терүнлә хамдан хотынь эдлхв. ²¹ Би диилвр бәрәд Эцктәһән хамдан Терүнә ширәд суулав. Тиигҗ Би диилвр бәрсн күүнд Нанла хамдан ширәдм суух зөв өгхв. ²² Сүзгтни хургудт Әрүн Сәкүснә келсиг соңсхар седснь соңстха!

Теңгрт бәәсн сөгдлһн

¹ Энүнә хөөн би теңгр деер секәтә үүд үзв. Урднь нанд келсн бүрәни ә мет дун иигҗ келв:

– Наар, хөөннь юн учрхиг би чамд үзүлхв.

² Тер дарунь Әрүн Сәкүсәр би дүүрв. Теңгр деер ширә бәәҗ. Тер ширәд Бурхн сууҗ. ³ Сууснь йаспд болн сардс гидг эрднь чолун мет ноһан, улан өңгәр герлтҗ бәәнә. Ширән эргнд смарагд гидг эрднь чолун мет ноһан өңгәр гилвксн солңһ бәәҗ. ⁴ Эн ширән эргнд талдан хөрн дөрвн ширә бәәҗ. Тер ширәст хөрн дөрвн көгшә суула. Тедн алтн титмтә, цаһан хувцта билә. ⁵ Ширә талас цәклһн цәкләд, шууган, оһтрһун дун һарад бәәв. Ширән өмн долан һал – Бурхна долан Сәкүсн асҗ бәәнә. ⁶ Нимгн мөснлә әдл цегән шил теңгс мет нег юмн ширән өмн бәәҗ. Ширән эргнд дөрвн үзг болһнднь тал талдан әмтә дөрвн юмн зогсҗ. Тедн өмнән, ардан кесг нүдтә бәәҗ. ⁷ Түрүңкнь арслңгин бәәдлтә, хойрдгчнь туһлын бәәдлтә, һурвдгчиннь чирәнь күүнә чирәтә әдл бәәҗ. Дөрвдгчнь нисҗ йовх һәрд шовуна дүрстә билә. ⁸ Тедн дөрвүлн тус-тустан зурһан җивртә, җиврнь һаза дота уга кесг нүдтә. Өдр сө уга тедн оньдиндән:

«Әрүн, Әрүн, Әрүн Деед Эзн!

Хамгин сүркә күчтә

Урднь бәәсн,

Ода бәәдг

Иргчдән ирх Бурхн!» – гиһәд келәд бәәнә.

⁹ Эн дөрвн әмтә юмс ширәд суусн мөңкиндән бәәдг Бурхнд магтал, ханлт өргәд күндлҗ бәәхлә, хөрн дөрвн көгшәһәс ширәд Суудгин өмннь унад, мөңкиндән Бәәдгт сөгднә. Тедн эврәннь титмән ширән өмн тәвәд иигҗ келнә:

«Мана Деед Эзн Бурхн!

Та цугинь үүдәләт!

Тана таалар цугнь үүдҗ бәәнә!

Тер учрар

Тана алдр бәәдлин тускар әмтн келнә,

Таниг күндлнә,

Йоситн туурулна!

Тиим зөв Танд бәәнә!»

Орачксн цаасн болн Хурһн

¹ Тиигхлә би Суусна барун һартнь хойр таласнь бичәтә, долан тиизтә цаас үзв. ² Йос бәрсн Бурхна элчиг:

– Тиизиг эвдҗ задлх, цаасиг секх зөвтә күн бәәнү? – гиһәд чаңһ дууһарн келҗәсинь би үзв.

³ Зуг теңгр, һазр деер, һазр дор чигн тер цаасиг күн секҗ чадсн уга. ⁴ Тер цаасиг секәд умшх күн уга болсн учрас би һашудҗ оркрҗ бәәләв. ⁵ Тиигхлә көгшәсин дундас негнь:

– Бичә ууль, хәлә! Йудан тохмас һарсн арслң, Давидин үлдл тохм диилвр бәрҗ. Тер долан тииз эвдҗ задлх, цаасиг секҗ чадх, – гиҗ нанд келв.

⁶ Ширән өөр зогсҗасн Хурһиг би үзв. Терүг әмтә дөрвн юмн болн көгшәс эргҗ зогсҗ. Тер тәклд тәкгдсн хурһна бәәдлтә бәәҗ, долан өвртә, долан нүдтә бәәҗ. Долан өвр болн долан нүдн гиснь: һазр болһнд илгәгдсн Бурхна долан Сәкүсн. ⁷ Хурһн өөрдәд, ширә деер Суусна барун һарас цаас авв. ⁸ Терүг цаас авсна хөөн дөрвн әмтә юмн болн хөрн дөрвн көгшәс Хурһнд сөгдцхәв. Көгшәс тус-тустан һартан ятх, саңгин идәһәр дүүрң ааһ бәрсн бәәлә. Саңгин идәһәр дүүрң аһ гиснь: Бурхна улсин мөргүл. ⁹ Тедн шин дууһан дуулцхав:

– Цаас авад тиизинь задлх зөв Танд бәәнә. Яһад гихлә, Та тәкл болад Эврәннь цусарн Бурхнд ¹⁰ тохм болһнас, келн болһнас, келн-әмтн болһнас әмтиг хулдҗ авлат. Та теднәр Бурхна гелңгүд болсн улс тедн һазриг залх.

¹¹ Тиигхлә би хәләһәд ширән эргнд тоолҗ болшго Бурхна элчнрин, әмтә дөрвн юмсын болн көгшәсин ду соңсв: ¹² Тәклин алгдсн Хурһн цецн уха, байн зөөр, күч, йос бәрх ачта! Терүг улс туурулх, күндлх йоста! ¹³ Теңгр, һазр деер, һазр дор, теңгст бәәсн әмтә киитә тоотнь, цуг орчлңд бәәсн тоотнь иигҗ келсинь би соңсв: Ширәд Сууснь болн Хурһна күч-йос Бәрснь тууртха! Мөңкиндән Тедниг күндлтхә! ¹⁴ Әмтә дөрвн юмс: Тиигтхә, – гиҗ келв. Тиигхлә көгшәс сөгдҗ мөргцхәв.

Түрүңк зурһан тииз

¹ Хурһн ном бичәтә цаасна долан тиизин негинь задлхла, дөрвн әмтә юмна негнь оһтрһун дууһар:

– Нааран ир, – гиһәд дуудна.

Би цаһан мөр үзв. Тер мөрн деер һартан нум бәрсн күн сууҗ. Терүнд титм зүүлһв. Тер диилвр бәрсн мөртә күн бәәҗ, цааранднь диилвр бәрхәр һарч ирҗ. ³ Цаасна хойрдгч тииз Хурһн задлхла, хойрдгч әмтә юм: Нааран ир, – гив. ⁴ Тиигхлә улан зеерд мөрн һарч ирв. Эн мөриг унсн күн делкәд бәәх эвиг әмтнәс авх йоста бәәҗ. Тер учрар әмтн нег-негән алдг болв. Тер күүнә һарт ик үлд бәрүлҗ. ⁵ Хурһн һурвдгч тииз задлхла, һурвдгч әмтә юмн: Нааран ир, – гисинь би соңсв. Тиигхлә хар мөрн һарч ирв. Терүн деер чиңнүр бәрсн күн сууҗ. Энүг би үзв. ⁶ Әмтә дөрвн юмн бәәсн һазрас:

– Нег өдрин җалвинь һанцхн нег кило цаһан буудя, эс гиҗ һанцхн һурвн кило ичмән болна. Зуг олив болн уста үзм моддыг бичә үрә! – гисн дуунла әдл юм би соңсв.

⁷ Хурһн дөрвдгч тииз задлхла: нааран ир гисн әмтә юмна ду би соңсв. ⁸ Тиигхлә бор мөрн һарч ирв. Тер мөрн деер Үкл гидг нертә юмн сууҗ. Түүнә ардас «Үклин һазр» гидг юмн дахад һарч ирв. Тедн хоюрн орчлңгин дөрвдгч әңгиг дәәһәр, харһнлһнар, му гемәр, зерлг аңгудар дамҗҗ алх йоста бәәҗ. ⁹ Хурһн тавдгч тиизиг задлхла, тәклин ширә дор бәәсн Бурхна үгиг итклтә кевәр тархаснас көлтә алгдсн улсин сүмсдиг би үзв.

¹⁰ – Сүркә күчтә Әрүн Үннч Деед Эзн! Кезә күртл Та һазр деер бәәсн мана цус асхрулсн улсиг гемшәл уга, цааҗлл уга бәәхмт? – гиҗ тедн чаңһ дууһар хәәкрцхәв.

¹¹ Теднә күн болһнд цаһан хувцн өггдв:

– Исуст церглҗ тана ахнр-дүүнрлә әдләр алгдсн улсин то эс күцтл, невчк күләҗәтн. Бичә зовтн! – гиҗ теднд келлә.

¹² Хурһн зурһадгч тиизиг задлхла, һазр икәр чичрв. Нарн хар хувцн мет харңһурад, сар цусн метәр улатрв. ¹³ Теңгрин одд, инҗр модна көк темсн кевтәһәр догшн салькнд нәәхләд унцхав. ¹⁴ Теңгр цаасн мет орагдад, уул, арл болһн ормасн көндрв. ¹⁵ Орчлңгин хаадуд, йос бәрдг улс, цергин ахлачнр, баячуд, тоомсрта улс, зарцнр, сул улс цугтан хадын көндәд, уулын хад чолун заагт орҗ бултцхав.

¹⁶ – Мадн деер унад, ширәд Суусн Бурхна нүднәс, Хурһна цухлас мадниг бултулыт! ¹⁷ Яһад гихлә, Теднә алдр цухлын өдр ирв. Тер цухлын өмнәс кен тесҗ бәәҗ чадхмб? – гиҗ тедн келцхәв.

Израилин нег зун дөчн дөрвн миңһн күн

¹ Энүнә хөөн би Бурхна дөрвн элчнриг үзв. Тедн һазрин дөрвн үзгт зогсад, һазр тал, теңгс тал, модд тал сальк үләшгоһар гиҗ дөрвн сальк бәрҗ. ² Дорд үзгәс һарч йовх әмд Бурхна тамһта элчиг би үзв. Тер һазрт болн теңгст хорлт кех йоста Бурхна элчнрт чаңһ дууһарн иигҗ келв:

³ – Мана Бурхна зарцнрин маңна деер тамһ эс тәвтл һазрт, уснд, моддт хорлт бичә күргәтн.

⁴ Нег зун дөчн дөрвн миңһн күн маңнадан Бурхна тамһта болсинь би соңсв. Тедн цуг Израилин арвн хойр уңг-тохмас һарсн улс бәәҗ, уңг-тохм болһнас арвн хойр миңһн күн чигн. ⁵ Йудан уңг-тохмас, Рубен уңг-тохмас, Гадын уңг-тохмас, Ашерин уңг-тохмас, Напталин уңг-тохмас, Манашен уңг-тохмас, Шимона уңг-тохмас, Левин уңг-тохмас, Исахарин уңг-тохмас, Зебулуна уңг-тохмас, Йосипин уңг-тохмас, Беньяминә уңг-тохмас орҗ.

Тоолҗ болшго олн күн

⁹ Энүнә хөөн келн-әмтн болһнас, әәмг болһнас, келн болһнас тоолҗ болшго олн күн ширән өмн, Хурһна өмн цаһан хувцтаһан шавдл зандн модна бүчрмүд һартан бәрҗ зогссинь би үзв.

¹⁰ – Ширә деер Суусн мана Бурхн болн Хурһн мадниг аврла! – гиҗ тедн чаңһ дууһарн хәәкрҗәнә.

¹¹ Бурхна элчнр цугтан ширәг, көгшәсиг болн әмтә дөрвн юмиг эргҗ зогсҗала. Дәкәд ширән өмн элкдҗ унад Бурхнд мөргцхәв.

¹² – Мана Бурхн алдр туурмҗта, цецн ухата, күчтә, ачта! Мана Бурхнд магтал, мөңкиндән ханлт! Тиигтхә!

¹³ – Цаһан хувцтань кемб? Альдас эдн ирсмб? – гиҗ нег көгшә нанас сурв.

¹⁴ – Аав, та эврән меднәт, – гиҗ би хәрү өгв.

– Эдн ик алдр зовлң дааһад, Хурһна цусар хувцан уһаҗ цаһалһсн улс. ¹⁵ Тегәд чигн эдн Бурхна ширән өмн зогсад, өдр сө уга Бурхна сүмд церглнә. Ширәд Сууснь эднлә хамдан бүүрлҗ, эн улсыг харсх. ¹⁶ Эдн дәкҗ өлсшго, ундасшго, һаң халун, нарн чигн эднд мууһан хальдашго. ¹⁷ Яһад гихлә, ширән өөр зогссн Хурһн эдниг хәрүлҗ, урсдг булг тал дахулҗ авч ирх. Бурхн теднә нүднәс асхрсн нульмс болһниг арчх.

Бичәтә цаасна доладгч тииз

¹ Хурһн бичәтә цаасна тиизиг задлхла, теңгр деер өрәл часин туршарт ә-чимән уга болв. ² Би Бурхна долан элчиг үзв. Тедн Бурхна өмн зогсла, долан бүрә теднд бәрүлв. ³ Бурхна талдан элч ирәд, тәклин бәәрнә өөр зогсв. Һартнь алтн сав бәәҗ. Бурхна улсин мөргүллә ниилүлхин төләд болн ширән өмн бәәсн алтн тәклин бәәрнд бәрц бәрхин төләд терүнд дала саңгин идә өгч. ⁴ Бурхна улсин мөргүллә дегц Бурхна элчин һарт бәәсн савас һарсн саңгин идәнә утан Бурхнд өргц болв. ⁵ Бурхна элч сав авад, тәклин бәәрнәс һалта цог савд тәвәд һазрт хайв. Тер дарунь оһтрһун дун һарад, шууган болад, цәкл цәкләд, һазр чичрв.

Түрүңк дөрвн бүрә

⁶ Бүрә бәрсн Бурхна долан элч бүрәһән татхар белдцхәв. ⁷ Түрүңк элч бүрәһән татв: цуснла хольсн һал болн мөндр һазрт унв. Һазрин һурвдгч хүв деернь урһсн моддла, олн зүсн ноһанла хамдан шатҗ одв. ⁸ Бурхна хойрдгч элч бүрәһән татв. Шатҗасн ик уул мет нег юмн теңгсин уснд хайгдв. Теңгсин һурвдгч хүвнь цуснд хүврв. ⁹ Теңгсин һурвдгч хүвин әмтә киитә юмс үкәд, тенд кермс уга болҗ одв. ¹⁰ Бурхна һурвдгч элч бүрәһән татв. Һал мет шатҗасн алдр одн теңгрәс һарад, һолмудын болн усна булгудын һурвдгч хүвднь унв. ¹¹ Тер одна нернь – Шарлҗн. Усна һурвдгч әңгнь һашурҗ одв, олн әмтн тер усиг ууһад үкҗ одв. Яһад гихлә, тер усн һашурҗ одв. ¹² Бурхна дөрвдгч элч бүрәһән татв. Нарн, сар, одд цагин һурвдгч хүвднь герл өгшгоһар эвдгдҗ. Өдрин һурвна нег хүвднь нарн герл өгдго болв. Сар болн одд болхла сөөһин һурвна нег хүвднь герл өгдго болв. ¹³ Ик деер теңгрт нег һәрд шовуг нисҗ йовхинь би үзв. Терүг чаңһ дууһарн иигҗ келсиг соңсв.

– Әәҗәнәв! Әәҗәнәв! Үлдсн һурвн бүрән ә соңсгдхла, һазр деер бәәсн улс басл зовлңган эдлх.

¹ Бурхна тавдгч элч бүрәһән татхла, теңгрәс һазрт унсн од би үзв. Йорал уга худг секдг түлкүр однд өгв. ² Тер йорал уга худг секв. Терүнәс ик бешәс һарчах кевтә, утан һарад аһариг дүүргәд, нарна герлиг хаав. ³ Утанас царцаха һарад һазр деер тарв. Һазрин чим хорхан йос терүнд өгв. ⁴ Һазрин олн зүсн урһмлд болн моднд хорлт күрглго, зуг маңнадан Бурхна тамһ уга әмтнд хорлт күрг гисн заквр теднд өгв. ⁵ Эн әмтиг аллго тавн сардан зовах зөв теднд өгв. Тедн чим хорха хатхсн метәр әмтиг зовав. ⁶ Тер цагт әмтн үкл хәәх зуг олҗ чадшго, үкхәр седх, зуг үкл теднүр иршго. ⁷ Тер царцаха дәәнд белдсн мөрнә бәәдлтә, толһа деернь алтн титм мет юмта бәәҗ. Нүүрнь күүнә чирә дураҗ. ⁸ Үснь күүкд улсин үсн мет, шүднь арслңгин сая мет. ⁹ Төмр мет хуйгта, җиврин шууган дәәнд довтлсн кесг мөрн тергнә шууган мет билә. ¹⁰ Тедн чим хорхан сүүлтә болн хатхурта, тедн сүүләрн әмтнд тавн сардан хорлт күргәх зөвтә бәәҗ. ¹¹ Теднә хан йорал уга худгиг залдг Бурхна элч – нернь еврей келәр Абадон, грек келәр Аполион. (Эвдәч гисн утхта.) ¹² Түрүңк зовлң давхла, энүнә хөөн дәкәд хойр зовлң аашна. ¹³ Бурхна зурһадгч элч бүрәһән татв. Бурхна өмн бәәсн тәклин алтн ширән дөрвн талк үзгәс дун соңсгдв. (Тәклин алтн ширән дөрвн талкнь өврин бәәдлтә бәәсмн.) ¹⁴ Тер бүрән дун Бурхна зурһадгч элчд иигҗ келнә:

– Евфрат гидг алдр һолд күләтә Бурхна дөрвн элчиг сулдха!

¹⁵ Бурхна дөрвн элч күмни һурвдгч хүвинь алхин төләд сулдгдв. Эн час, өдр, сар болн җилин төлә тедн бийән белдәд бәәҗ. ¹⁶ Би мөртә цергин тооһинь соңсв. Тернь хойр зун сай бәәҗ. ¹⁷ Тер мөрдинь би үзгдлдән үзв. Тер мөрд деер суусн улсин хуйгнь һал мет улан, сапфир гидг эрднь чолун мет көк, күкр мет шар өңгтә бәәҗ. Мөрдин толһас арслңгин толһан бәәдлтә бәәсмн. Һал, утан болн күкр амнаснь һарад бәәҗ. ¹⁸ Мөрнә амнас һарсн һурвн аюл: һал, утан болн күкр күмни һурвдгч хүвинь алҗ уга кеҗ. ¹⁹ Яһад гихлә, мөрнә күчнь амн сүл хойрт бәәҗ. Сүүлмүд моһан толһан бәәдлтә бәәҗ. Терүгәрн тедн хорлт күргв. ²⁰ Эн олн аюлас әмд үлдсн әмтн эврәннь кедг юман хайсн уга, тедн хар сәкүсдт, юм соңсҗ үзҗ йовҗ чаддго алтн мөңгн зес, чолун болн модн шүтәдт сөгддгән уурсн уга. ²¹ Тедн кү алдган, бө кедгән, аля бузр йовдл һарһдган, хулха кедгән хайсн уга.

Орачксн бичкн цаасн

¹ Би Бурхна йос бәрдг талдан элчиг үзв. Тер теңгрәс бууҗ ирв. Бурхна элчиг үүлн хувцн мет ораҗ. Толһа деерән солңһта, чирәнь нарн мет гилвксн, көлнь һал бахн мет билә. ² Һартан секәтә бичкн цаас бәрсн барун көләрн теңгс ишкәд, зүн көләрн һазр ишкәд арслңгин оркрлһн мет чаңһ дууһар хәәкрв. Терүг хәәкрхлә, долан оһтрһун дун һарв. ⁴ Тер долан оһтрһун дууһар хәәкрхлә, би бичхәр белдүв, зуг теңгрәс һарсн дун иигҗ келв:

– Долан оһтрһун келсн үг нууһад бичә бич.

⁵ Тиигхлә теңгс һазр деер зогссн Бурхна элчиг барун һаран теңгрүр өргсиг би үзв. ⁶ Теңгр, һазр, теңгс һурвиг болн тенд бәәсн цуг юмиг үүдәсн мөңкиндән бәәдг Бурхна нер олзлад тер андһар тәвәд:

– Бүтх юмн эрк биш бүтх. ⁷ Бурхна доладгч элч бүрәһән татхла, Эврәннь нууцин зураһан Бурхн күцәх. Энүнә тускар Тер Эврәннь зарц әәлдәчнртән урднь зәңглсмн, – гив.

⁸ Урднь нанд үг келсн, теңгрәс һарсн дун дәкәд иигҗ келв:

– Йов! Теңгс деер болн һазр деер зогсҗасн Бурхна элчин һарт бәәсн секәтә цаасинь ав.

⁹ Би Бурхна элчүр өөрдәд, тер бичкн цаасиг сурв.

– Эн цаасиг авад ид. Чини геснд һашун болх. Зуг амндчн бал идсн мет әмтәхн болх, – гиҗ тер нанд келв.

¹⁰ Би Бурхна элчин һарт бәәсн цаас авад идв. Тер цаасн амндм бал мет әмтәхн болв. Идәд дуусхлам гесндм һашун болв.

¹¹ – Чи келн-улсин, келмүдин болн кесг хаадудын тускар дәкн әәлдх зөвтәч, – гиҗ нанд келв.

Хойр герч

¹ Тер кемҗәлхин төлә нанд тайг өгв.

– Йовад Бурхна сүмиг тәклин ширәтә хамднь кемҗәл. Дотрнь сөгдҗәх улсиг тоол. ² Сүмин һазак бәәриг бичә кемҗәл. Яһад гихлә, тер буру номта улст өгсн юмн. Тедн әрүн балһсиг дөчн хойр сардан даҗрад залх. ³ Һашудсн цагт өмсдг хувцта хойр герчән илгәнәв. Тедн миңһн хойр зун җирн өдрт әәлдх йоста болх.

⁴ Эн хойр герч – орчлңгин Деед Эзнә өмн зогссн хойр олив модн, зул өргсн хойр тәвц болҗана. ⁵ Теднд күн хоран күргхәр седхлә, теднә амнаснь һал һарад өшәтнриг уга кех. Тиигәд эн герчнрт хоран күргхәр седсн күн тиигҗ алгдх. ⁶ Әәлдсн цагтан тедн теңгр хаах, хур ордгинь уурулх. Усиг цуснд хүврүлх дурта цагтан, һазрт аюл илгәх. Тедн тиим йоста болх. ⁷ Тедниг герчлҗ дуусхлань, йорал уга худгас һарсн догшн аң хойр герчин өмнәс дәәлдҗ, тедниг диилҗ алх. ⁸ Теднә әмн уга цогц алдр балһсна уульнцд кевтх. Тенд урднь теднә Деед Эзн кирс деер цааҗлгдсмн. Эн балһсна теҗг нернь Содом болн Египет. ⁹ Келн-әмтн болһнас, әәмг болһнас, келн болһнас цуг улс һурвн өдр дундур эн күшмүд хәләҗ үкәрт оршах зөв өгшго. ¹⁰ Тер хойр әәлдәч һазрт бәәсн улсиг зовасн учрас күмни улс теднә үклд икәр байрлх. Әмтн нег-негндән белг өгәд нәр кех. ¹¹ Һурвн дундур өдр давхла, Бурхнас һарсн әмнә Сәкүсн теднә цогцд орад, тер хойр герч босад көләрн зогсҗ. Энүг үзсн улс икәр әәцхәҗ.

¹² – Нааран, деегшән һартн, – гиҗ теднд келсн чаңһ дун теңгрәс һарсинь тер әәлдәчнр соңсв.

Тер хойр герч үүлн деер теңгрүр өөдлв. Теднә өшәтнр энүг үзв. ¹³ Тер дарунь һазр икәр чичрв. Балһсна арвдгч хүвнь хольврад унҗ одв. Эн һазр чичрлһнд долан миңһн күн үкв, наадкснь икәр сүрдәд, теңгрин Бурхнд туурмҗ өргв. ¹⁴ Хойрдгч зовлң давад, һурвдгч зовлң бачм кевәр өөрдҗ йовна.

Доладгч бүрә

¹⁵ Бурхна доладгч элч бүрә татв.

– Мана Бурхн болн Терүнә илгәсн Аврач орчлңгиг залх йоста болв. Бурхн мөңкиндән залх, – гисн кесг чаңһ дун теңгрәс соңсгдв.

¹⁶ Бурхна өмн суусн хөрн дөрвн көгшәс элкдҗ киисәд Бурхнд сөгдҗ келцхәв:

¹⁷ – Ода бәәдг, урднь чигн бәәсн, Деед Эзн, сүркә күчтә Бурхн! Алдр күч авад орчлңгиг залсндтн ханлт өргҗәнәвидн! ¹⁸ Буру номта улс килңнҗ бәәнә. Болв Тана цухлын цаг ирв. Та үксн улсиг зарһла харһулхит. Тана зарцнрт, әәлдәчнрт, Бурхна улст болн таниг әәдг тоомсрта болн тоомср уга улст ачинь хәрүлх цагнь ирв. Орчлңгиг хоосрулҗах улсиг уга кех цаг өөрдв! ¹⁹ Теңгрт бәәсн Бурхна сүм тер дарунь секгдәд, тенд бәәсн бооцана хәәрцг үзгдв. Генткн цәкл цәкләд, шууган, оһтрһун дун һарад, мөндр икәр орад, һазр чичрв.

Күүкд күн болн лу

¹ Теңгр деер алдр темдг үзгдв. Нарар хувц кеҗ өмссмн, көл дорнь сарта, толһа деерән арвн хойр одта титм зүүсн күүкд күн үзгдв. ² Тер күүкд күн саата болад гиигрхәр, элкн мошклхла, хәәкрәд зовад бәәҗ. ³ Теңгрт талдан темдг үзгдв. Долан толһата, арвн өвртә, толһа болһнднь бичкн титмтә һал улан лу һарч ирҗ. ⁴ Терүнә сүүлнь оддын һурвдгч әңгнь бәрҗ авад һазрт шивчкв. Күүкд күүнә гиигрх цагинь күләһәд, тер лу үринь авч идхәр өмннь гетәд суув. ⁵ Күүкд күн көвү һарһҗ. Тер көвүн төмр тайгар цуг күмн әмтиг хәрүлх зөвтә бәәҗ. Нилх көвүг Бурхн тал деегшән, Терүнә ширә тал өөдлүлсмн. ⁶ Күүкд күн көдә һазрт белдсн бәәрнүр темцҗ зулад гүүҗ одна. Тенд түүнд нег миңһн хойр зун җирн өдр теҗәл өггдх. ⁷ Теңгр деер ик дән болҗ. Михаил гидг Бурхна ах элч талдан элчнртәһән лууһин өмнәс дәврҗ. Лу болхла эврәннь элчнртәһән терүг зөрәд дәәлдҗ. ⁸ Зуг лу элчнртәһән хамдан диилгдҗ. Теңгр деер теднд бәәх бәәрн үлдәсн уга. ⁹ Лу элчнртәһән хамдан һазрур көөгдв. Эн кезәңк моһа, Гемшәч болн Өшәтн гидг нертә күмн әмтнә худлч. ¹⁰ Энүнә хөөн би теңгрәс һарсн чаңһ ду соңсв.

– Ода мана Бурхн эврәннь улсан аврх! Тер Эврәннь йосан олзлад хан мет залх! Бурхна илгәсн Аврач орчлңгиг залх. Яһад гихлә, ахнр-дүүнриг Бурхна өмн өдр сө уга гемшәдг Гемшәч ода уга болҗ одв. Тер теңгрәс көөгдв. ¹¹ Тедн Хурһна цусар болн эврәннь цәәлһсн үнн үгәрн терүг диилцхәв. Кергтә цаглаһан, тедн әмән әрвллго үкхдән белн билә. ¹² Теңгрт бәәсн цуг әмтә тоотнь байрта бәәтхә! Зуг һазр, теңгс басл зовлңган эдлхит, яһад гихлә, эрлг тадн тал бууҗ ирв. Цагнь ахр болсн учрас тер ик цухлта бәәнә.

¹³ Һазрур көөгдсән медәд, лу нилхиг һарһсн күүкд күүг көөдг болв. ¹⁴ Көдә һазрт бәәсн эврәннь бәәрндән нисәд күртхә гиһәд, тер күүкд күүнд ик һәрд шовуна хойр җивр өгч. Тенд терүг һурвн җил дундур теҗәх, тенд эрлгәс бултх. ¹⁵ Гиигрсн күүкд күүг һолын урсхулар уга кехәр лу амнасн һол мет дала ус һарһҗ. ¹⁶ Зуг тер күүкд күүнд һазр шуурад нөкд болҗ, лууһин амнас һарсн усиг зальгв. ¹⁷ Лу тер күүкд күүнд улм килңнәд, терүнәс төрсн үрдүдлә дәәлдхәр һарад йовна. Тер үрдүд Бурхна заавриг күцәдг бәәҗ болн Исусин сексн үннд итклтә бәәҗ. ¹⁸ Лу теңгсин көвәд ирәд зогсҗ.

Хойр догшн аң

¹ Теңгсин усн дотрас долан толһата, арвн өвртә аң һарч ирсинь би үзв. Өвр болһнд титмтә, толһа болһнд Бурхиг муурулдг нерд бичәтә бәәҗ. ² Тер аң ирвскин бәәдлтә, көлнь аюһин көллә әдл, амнь арслңгин амнла әдл бәәҗ. Лу терүнд эврәннь күчән, әмтиг залх алдр йосан өгч. ³ Тер аңгин нег толһань үклин шавта бәәсинь би үзв. Зуг тер үклин шав эдгҗ. Энүг үзсн улс икәр өврәд аңгиг дахҗ. ⁴ Лу аңд эврәннь йосан өгсн учрас цуһар лууд сөгдҗ. Эн аңла кен әдлцхмб? Энүнлә кен дәәлдҗ чадхмб? – гиҗ цуһар аңд сөгдәд келцхәв. ⁵ Тер догшн аңд дөчн хойр сарин туршарт бийән буульх, Бурхна тускар му келх зөв өггдҗ. ⁶ Тегәд аң Бурхиг, Терүнә нериг болн бүүрлсн бәәриг, теңгрт бәәсн цуг юмсыг экләд харана. ⁷ Бурхна улсин өмнәс дә босхх, тедниг диилх зөв тер авч. Әәмг болһниг, келн-әмтн болһниг, келн болһниг залх йос тер авч. ⁸ Орчлңд бәәсн күмн әмтн терүнд сөгдх. Зуг әмн-җирһлин дегтрт орчлң үүдхәс өмн бичгдсн улс терүнд сөгдшго. Эн әмн-җирһлин дегтр алгдсн Хурһна дегтр мөн. ⁹ Соңсхар седснь соңстха! ¹⁰ Бәргдх зөвтә күн бәргдх, үлдәр алгдх зөвтә күн үлдәр алгдх. Бурхна улс тесвртә, итклтә болх зөвтә гиснь эн үгмүдәс медгднә. ¹¹ Талдан догшн ик аңгиг би үзв. Тер аң Хурһнла әдл хойр өвртә бәәҗ. Лу кевтәһәр ду һарад, тер һазр дорас һарч ирв. ¹² Тер түрүңк догшн аңгин чирәд терүнә йос олзлад, һазр деер бәәсн күмн-әмтиг эдгсн шархта түрүңк аңд сөгдүлв. ¹³ Тер аң алдр онц темдг үзүлҗ, әмтнә чирәд теңгрәс һал һарһад һазрт хайҗ. ¹⁴ Түрүңк аңгин өмн хойрдгч аң онц темдгүд үзүлҗ, әмтиг меклв. Тер аң һазрт бәәсн улст иигҗ закв:

– Үлдәр шавтгдад әмд үлдсн түрүңк аңгин дүрстә шүтә кетн! ¹⁵ Эн шүтән келхин төләд болн шүтәнд эс мөргсн улсиг алх зәрлг өгдг болхин төләд, түрүңк догшн аңгин шүтәнд әм орулх зөв хойрдгч аңд өггдв. ¹⁶ Нерн уга болн нертә, байн болн угатя, сул болн мухла цуг улс цугтаднь барун һартнь эс гиҗ маңнаднь тамһ күчәр тәвх зәрлг хойрдгч аң өгв. ¹⁷ Учрнь иим: тамһ уга күн юм хулдх, хулдҗ авх арһ уга болх. Тамһ гиснь: аңгин нерн эс гиҗ аңгин нернә то. ¹⁸ Энүг медхин төлә цецн ухата болх кергтә. Ухата күн аңгин тооһин чинр-утхнь медҗ чадх. Аңгин то – лавта күүнә тонь. Эн тонь: 666.

Хурһна болн Терүнә авргдсн улс

¹ Бурхна Хурһиг Сион уулд зогсҗасинь би үзв. Терүнлә хамдан зун дөчн дөрвн миңһн күн бәәҗ. Теднә маңна деер Хурһна болн Терүнә Эцкин нерн бичәтә бәәҗ. ² Усна күркрәнә шууган мет оһтрһу йир чаңһар күрҗңнсн дун мет болн җиңнсн ятхин айс мет дун соңсгдв. ³ Ширән өмн, әмтә дөрвн юмна өмн, көгшәсин өмн 144.000 күн шин ду дуулҗана. Эднәс даву талдан күн эн дууг дасҗ дуулҗ чадсн уга. Орчлңгин әмтнәс һанцхн эдн авргдсн бәәҗ. ⁴ Тедн күүкд күүнлә бийән бузрдалго, гер мал угаһар бәәдг бәәҗ. Тер улс Хурһна йовсн хаалһар дахҗ йовна. Орчлңгас һанцхн тедн авргдсмн. Тедн Бурхна улс болн Хурһна улс Бурхнд бәрсн түрүңк урһцин дееҗ мет билә. ⁵ Тер улсиг худл келдгоһар цуһар меднә, тегәд чигн теднд буру уга.

Бурхна һурвн элч

⁶ Би Бурхна талдан элчиг үзв. Тер һазрт бәәсн улст, ямаранчн келн әмтнд, цуг әәмг болн баг келнд тархахин төлә мөңк Сән Зәңг һартан ик деер теңгрт нисҗ йовҗ.

⁷ – Бурхиг күндлтн! Терүнд магтал өргтн! Бурхна зарһин цаг ирв. Теңгрин, һазрин, теңгсин, усна булгудын Үүдәчд сөгдтн! – гиҗ тер чаңһ дууһар келлә.

⁸ – Вавилон каарв! Алдр Вавилон каарв! Чаһр күүг авлсн метәр Вавилон аля-бузр йовдларн келн-әмтн болһниг авлснь мөн. Тер учрар Бурхн тер әмтиг цааҗла харһулх, – гиҗ Бурхна түрүңк элчиг дахсн хойрдгч элч келв.

⁹ Догшн аңд, терүнә дүрстә шүтәнднь сөгдәд маңнадан эс гиҗ һартан тамһинь авсн күн болһн Бурхна цухлын чаһрас уух. Уснла хольгдад уга эн чаһриг Бурхн Эврәннь цухлын ааһд кев. Эн улс Бурхна әрүн элчнрин болн Хурһна чирәд һалта күкрд тусҗ зовлңган эдлх. Тедниг зовадг һалын утан мөңкиндән һарх. Яһад гихлә, догшн аңд, терүнә дүрст сөгдсн, терүнә нертә тамһта улс өдр сө уга зовҗ, амр-зая уга бәәх, гиҗ Бурхна хойрдгч элчиг дахсн һурвдгч элч чаңһ дууһар келв. ¹² Бурхна заавриг күцәдг Исуст иткдг Бурхна улс тесвртә бәәх зөвтәнь эн үгмүдәс медгднә. ¹³ Генткн би теңгрәс ду соңсв. Тер иигҗ келв:

– Бичҗ ав: Эн цагас авн экләд Деед Эзнд иткдг улс болҗ үкдг улс буйн кишгтә!

Әрүн Сәкүсн хәрүднь:

– Буйн кишгтә мөн! Тедн көдлмшән чиләһәд амрч бәәтхә! Яһад гихлә, теднә күцәсн керг-үүлнь ардаснь дахҗ йовна! – гиҗ келв.

Урһц

¹⁴ Тиигәд би хәләһәд, цаһан үүл үзв. Тер үүлн деер Суусна дүрснь күмни күүнә дүрстә бәәҗ. Тер толһадан алтн титм зүүҗ, һартан хурц иртә хадур бәрҗ. ¹⁵ Бурхна талдан элч сүмәс һарад үүлнд Суусиг дуудад:

– Цуг һазр деер урһцнь болвсрҗ. Хурах цаг ирхлә, хадуран олзлҗ урһциг хадҗ ав, – гиҗ чаңһ дууһарн келв.

¹⁶ Үүлн деер Сууснь хадурар һазрт бәәсн урһциг хадад хурав. ¹⁷ Бурхна талдан элч теңгрт бәәсн сүмәс һарна. Һартнь бас хурц иртә хадур бәәҗ. ¹⁸ Тәклин ширә бәәсн һазрас дәкәд нег Бурхна элч һарв. Тер һалын эзн бәәҗ.

– Ода һазрин уста үзм сән болвсрсн учрас уста үзмин темсинь хадурарн хадҗ ав, – гиҗ хурц хадурта Бурхна элчд тер чаңһар келв.

¹⁹ Бурхна элч хадурарн хадҗ һазрин уста үзмин темсинь хураҗ авад, Бурхна цухлын алдр һазрт хайв. Тенд уста үзм шахҗ шүүс кедг бәәҗ. ²⁰ Уста үзм шахдг һазрт балһсна һазань бәәҗ. Тендәс һарсн цусн һол мет урсад гүүнәрн күсдундур метр, утарн һурвн зун шаху дууна һазрт деврҗ.

Бурхна сүүлңк долан аюлта элчнр

¹ Тиигхлә би теңгр деер талдан алдр онц темдг үзв. Тернь: Бурхна долан сүүлңк аюлта элчнр. Эднә хөөн Бурхна цухл чилв. ² Дәкәд би һалла хольсн шил теңгс үзв. То болсн нертә догшн аңгиг болн терүнә дүрстә шүтәг диилсн улсиг би бас үзв. Тедн Бурхна ятх бәрәд, теңгсин көвәд зогсҗаҗ.

³ – Сүркә күчтә Бурхн! Тана кесн үүл ик алдр болн өврмҗтә! Келн-әмтн болһна хан. Тана хаалһ чик болн үнн! ⁴ Таниг күндлдго, туурулдго күн бәәхий? Та һанцхн әрүн Бурхнд! Һазр деер бәәсн цуг келн әмтн ирәд Танд сөгдх. Яһад гихлә, Тана үнн чик керг-үүлмүдиг цуһар ил үзлә! – гиҗ тедн Бурхна зарц Мошен дуулсн дууг болн Хурһна дууг дуулҗ.

⁵ Энүнә хөөн би хәләһәд, теңгрт секгдсн хамгин әрүн бәәриг үзв. Тер герчллһнә өргә дотр бәәҗ. ⁶ Герчллһнә өргәһәс долан аюлта Бурхна долан элчнр һарч ирв. Тедн өрчән алтн бүсәр бүслсн гилвксн цаһан хувцта бәәҗ. ⁷ Әмтә дөрвн юмна негнь Бурхна долан элчнр болһнднь мөңкиндән бәәдг Бурхна цухлар дүүрң долан алтн ааһ өгв. ⁸ Герчллһнә өргә Бурхна туурмҗас болн күч-йоснас һарчах утаһар дүүрв. Бурхна долан элчнрин долан аюл эс дуустл күн хамгин әрүн бәәрн дотр орҗ чадсн уга.

Сүүлңк долан аюлмуд

¹ – Долан ааһас Бурхна цухлыг һазр болһнд йовҗ асхтн! – гисн чаңһ дун хамгин әрүн бәәрнәс һарсинь би соңсв.

Тер дун Бурхна долан элчнрт энүг келҗ. ² Бурхна негдгч элч йовад, һазр деер ааһас асхна. Тер дарунь догшн аңгар тамһлгдсн болн терүнә дүрстә шүтәнд мөргдг улсин цогц деернь әәмшгтә өөртә шарх һарна. ³ Бурхна хойрдгч элч теңгсин уснд ааһас асхна. Тер дарунь усн үксн күүнә цусн мет болад одна, уснд бәәсн цуг әмтә тоотнь үкҗ одна. ⁴ Бурхна һурвдгч элч һолд, усна булг болһнд ааһас асхна. Тер уснь цуснд хүврнә. ⁵ Бурхна элч, цуг усна эзн, иигҗ келсинь би соңсв:

– Та әрүн Бурхнд! Та урднь бәәһәд оньдиндән бәәдг биләт! Тана кесн зарһтн үнн чик! ⁶ Эн һазрин улс Бурхна улсин болн әәлдәчнрин цус асхрулла, тегәд чигн Та эдниг цусар услҗанат. Эдн кесн үүлән эдлҗәнә.

⁷ Деед Эзн сүркә күчтә Бурхн! Тана зарһтн үнн болн әрүн чик! – гисн дун тәклин ширәһәс һарсинь би соңсв.

⁸ Цаарандан Бурхна дөрвдгч элч эврәннь ааһас нарн деер асхна. Тегәд әмтиг һаң халуһар шатах зөв тер авв. ⁹ Ик һаң халунд әмтн шатв. Тер цагт әмтн эн аюлын Эзн Бурхиг му келәд, килнцтә үүлән хайсн уга, Бурхиг туурулсн уга. ¹⁰ Тавдгч Бурхна элч догшн аңгин ширәд ааһас асхна. Терүнә нутг харңһурад, әмтн ик зовлңгас көлтә келән зууцхав. ¹¹ Тедн шавта, шархта болсн учрас теңгрин Бурхиг му келв, болв килнцтә йовдлан хайсн уга. ¹² Бурхна зурһадгч элч Евфрат гидг алдр һолд ааһас асхна. Дорд үзгин хаадудт хаалһинь белдсәр Евфрат гидг һолын усн хагсҗ одҗ. ¹³ Лууһин, догшн аңгин болн худл әәлдәч һурвна амнас тус-тустан һурвн меклән дүрстә хар сәкүсн һарсинь би үзв. ¹⁴ Тер һурвн хар сәкүсн онц темдг үзүлв. Сүркә күчтә Бурхна алдр өдрлә дәәлдхәр цуг делкән хаадудыг цуглулхар тедн һарна. ¹⁵ Соңстн! Хулхач герт генткн ордг кевәр би ирхв. Чирм нүцкн һаршгоһар, бийән һуташгоһар, эврәннь хувцан хадһлҗ, саг-сергг бәәсн күн буйн кишгтә! ¹⁶ Тер һурвн хар сәкүсн орчлңгин хаадудыг еврей келәр Армагедон гидг нертә һазрт цуглулҗ. ¹⁷ Бурхна доладгч элч аһар деер ааһас асхна. Сүм дотрас ширә бәәсн һазрас «Күцв», – гисн чаңһ дун һарв. ¹⁸ Тегәд цәкл цәкләд, оһтрһун дун, ик шууган һарад, һазрин ик чичрлһн болв. Эн һазрин чичрлһн күн үүдснәс авн үзгддго. ¹⁹ Ик алдр балһсн һурвн әңгәр әңгрв. Келн-әмтн болһна балһсд хольврв. Алдр Вавилоныг догшн цухлын ааһас уулһхар Бурхн терүг санҗ тодлв. ²⁰ Арл, уул болһн уга болҗ одв. ²¹ Дөчн кило дүңгә ик мөндр теңгрәс әмтн деер унв. Мөндрин аюлд икәр зовад, әмтн Бурхиг му келцхәв, яһад гихлә, тер аюл йир күчр болв.

Ик нертә аля күүкд күн догшн аң хойр

¹ Долан ааһ бәрсн Бурхна элчнрин негнь нан тал өөрдәд иигҗ келв: – Нааран ир! Дала һолын усна өөр суусн ик нертә аля күүкд яһҗ цааҗгдхинь чамд үзүлнәв. ² Һазрин хаадуд терүнлә аля, бузр йовдл кеҗ, һазрт бәәсн улс терүнә аля бузр чаһрас ууҗ согтсмн. ³ Би Әрүн Сәкүсәр дүүрв, Бурхна элч намаг эҗго көдәд авч ирнә. Тенд улан догшн аң деер суусн күүкд күүг би үзв. Тер аң деер Бурхиг му келдг олн нерд бичәтә бәәҗ. Тер аң долан толһата арвн өвртә бәәҗ. ⁴ Күүкд күн улавцр, көк болн улан хувцта, алтн кеерүлһтә, эрднь чолуһар, сувсар кесн чимгтә бәәҗ. Һартнь зута болн бузр-аля йовдлмудар дүүрң алтн ааһ бәәҗ. ⁵ Терүнә маңнаднь нууц тәәлвртә нернь бичәтә бәәҗ. Тер нернь эн: Вавилон гидг алдр балһсн – орчлңгин аля күүкд улсин болн зута йовдлын эк. ⁶ Бурхна улсин цусар, Исусин тускар герчлсн улсин цусар терүг согтсинь би үзв. Тер күүкд күүг үзәд би йир икәр өврв.

⁷ – Яһад өврәд бәәнәч? Эн күүкд күүнә болн терүнә суусн долан толһата, арвн өвртә аңгин нууц чинринь би чамд ода цәәлһҗ өгнәв. ⁸ Чини үзсн аң урднь әмд билә, ода тер әмн уга. Зуг тер йорал уга худгас һарад үкллә харһх. Орчлң үүдснәс өмн әмн-җирһлин дегтрт нернь эс бичгдсн әмтн аңгиг үзәд икәр өврх. Яһад гихлә, тер аң урднь әмд билә, ода әмн уга, зуг хәрү ирх. ⁹ Цугинь медҗ авхин төлә цецн ухан кергтә. Долан толһа гиснь – күүкд күн суусн долан өөдм һазр, бас тернь долан хан болҗана. ¹⁰ Түрүңк тавнь өңгрҗ одла, негнь ода ширә деер сууна, сүүлңкнь ирәд уга. Тер ирхләрн хан болҗ удан үлдшго. ¹¹ Урднь әмд бәәсн, ода әмн уга аң долан хаадудын негнь, эн нәәмдгч хан болҗ хәрү ирх. Эн үкллә харһх. ¹² Чини үзсн арвн өвр – арвн хан мөн. Тедн әмтиг залад уга, зуг аңла хамдан хан болад, нег частан йос бәрх зөв авх. ¹³ Тер арвн хаадуд нег ухан-саната, болв тедн эврәннь йосан болн күчән догшн аңд өгх. ¹⁴ Тедн Хурһнла дәәлдх. Зуг Хурһн Эврәннь Бурхна дуудсн, шүүҗ авгдсн итклтә дахгчнртаһан тедниг диилх. Яһад гихлә, Тер эздүдин Эзн, хаадудын Хан.

¹⁵ Дәкәд Бурхна элч иигҗ келв:

– Аля күүкд күн суусн дала һолын усн гиснь – олн зүсн келн-улс, олн келн. ¹⁶ Чини үзсн арвн өвр болн аң аля күүкд күүнд дурго болад, терүнә эзлсн юминь цугинь булаҗ авад, күүкд күүг чим нүцкн үлдәх. Эдн күүкд күүнә цогц махмудынь идәд, терүг һалд шатах. ¹⁷ Яһад гихлә, Бурхн Эврәннь таалыг күцәх сана арвн хаадудын уханднь орулсмн. Бурхна таал эн: Бурхна үг эс күцтл арвн хаадуд нег уха-сана зүүһәд, йос күчән аңд өгх. ¹⁸ Чини үзсн күүкд күн болхла орчлңгин хаадудыг залдг алдр балһсн мөн.

Вавилон балһсна каарлһн

¹ Энүнә хөөн Бурхна талдан элчиг теңгрәс бууҗахинь би үзв. Тер ик йоста бәәҗ. Бурхна элчәс асҗах гегән һазрт тусҗ цугинь герлтүлв. ² Тер чаңһ дууһарн иигҗ хәәкрв:

– Вавилон ка тусв! Алдр Вавилон каарв! Тер зүсн зүүл хар сәкүсдин болн бузр җигшүртә шовудын [болн зүсн-зүүл бузр аңгудын] гер болҗ. ³ Яһад гихлә, орчлңгин әмтн болһн, хан болһн терүнлә бузр-аля йовдл кедг бәәҗ. Орчлңгин кувцнр терүнә байн зөөрәс көлтә икәр байҗҗ.

⁴ Тер хоорнд талдан дун теңгрәс һарсинь би соңсв:

– Эн балһснд бәәсн әмтнлә әдл килнц һарһшгон төлә, энүнд илгәсн Бурхна цааҗла харһшгон төлә, Мини улс, эн балһснас һартн! ⁵ Яһад гихлә, энүнә килнц теңгрт күрч. Тегәд Бурхн энүнә хар йовдлмудыг тодлв. ⁶ Эн балһснд бәәсн улс талдан әмтнд ю кесн болна, тедү метәр бийсднь кеһәд, дәкәд хойр холванд икәр ачинь хәрүлтн. Эн бийнь талдан улст белддг ундас хойр холванд үлү чаңһ унд энүнә ааһднь кетн. ⁷ Яһҗ эн алдр бәәдләрн бийән бууляд, байн элвг-делвгәр бәәдг билә, тедү мет зовлң, түрү-зүдүг энүнд илгәтн. Яһад гихлә, эн балһсн бийдән келҗ: «Би ширәд суусн хатн ханв. Би белвсн күүкд күүнлә әдл төрүц юмнд һашудшгов, гейүршгов». ⁸ Энүнәс көлтә нег өдрин кемҗәд тер ик аюлла харһх: тер му гемәр гемтәд, залуһан гееһәд, берк гидгәр харһнх. Энүг цааҗла харһулсн Деед Эзн Бурхн сүркә күчтә болсн учрас эн ик һалд шатҗ одх. ⁹ Энүнлә хамдан бузр-аля йовдл кесн, байн зөөрт орлцсн орчлңгин хаадуд Вавилон балһсиг шатасн һалын утаг үзҗ, энүнд зовҗ оркрх. ¹⁰ Тедн энүнлә әдл зовх гиҗ әәһәд, балһсна цаад зогсад иигҗ келх: Ю, әәҗәнәв! Әәҗәнәв! Алдр балһсн! Бат балһсн Вавилон! Нег часин эргцд чи гемшәгдҗ цааҗла харһвч. ¹¹ Күн орчлңгин кувцнрин өлг-эд эс хулдҗ авдг учрас тедн энүнд зовад оркрҗ һашудх. ¹² Өлг-эднь эн: алтн, мөңгн, эрднь чолун болн сувсн, цаһан болн гилвксн улавцр көк хувцн, торһн болн улан хувцн, зүсн-зүүл каңкнсн үнртә модн, занын сояһар, үнтә модар, зесәр, төмрәр болн һаньтг чолуһар кеҗ сиилүлсн чимгүд, ¹³ шинз гидг каңкнсн үнртә талхн, зать саңгин идән, мирр гидг тосн, каңкнсн үнртә үнтә либанон гидг талхн, чаһр, олив тосн, һуйр, цаһан буудя, мал, хөд, мөрд болн тергд, мухла улс болн кел бәргдсн улс.

¹⁴ – Чини эзлхәр седсн сән юмн уга болҗ одв. Чини байн зөөрчн, чини цуг сәәхн гилвкдг юмн уга болҗ одв. Болв дәкҗ чи тедниг хәрү авч чадшгоч, – гиҗ кувцнр энүнд келв.

¹⁵ Эн балһсна байн хулдар байҗсн кувцнр, энүнлә әдл зовхас әәһәд цаад зогсх. Тедн һашудҗ оркрх.

¹⁶ – Әәҗәнәв! Әәҗәнәв! Алдр балһсн! Цаһан гилвксн, улавцр көк болн улан хувц эн өмсдг билә. Эн бийән алтар, эрднь чолуһар болн сувсар кеерүлдг билә! ¹⁷ Негхн цагин кемҗәд эн эврәннь бәәсн зөөрән геечкв!

Кермиг залачнр болн кермәр йовдг улс, матросмуд болн теңгсәр йовад мөңг шиңгәдг улс балһснас цаад зогсад, түүмрин утаг үзәд, иигҗ хәәкрлә: Иим алдр балһснас даву алдр балһсн уга бәәсн биший? ¹⁹ Тедн һашудад, толһа деерән үмсн цацад оркрҗ һундл төрв:

– Әәҗәнәв! Әәҗәнәв! Алдр балһсн! Теңгсәр йовад, цуг кермсин залачнр энүнә зөөрәс байҗсн биший? Негхн цагин кемҗәд тер цугинь геечкв. ²⁰ Теңгр, Бурхна улс, апостолмуд, әәлдәчнр энүнд байрлтха! Яһад гихлә, Бурхн эн балһсиг таднд му кесн учрас зарһла харһулла.

²¹ Йос бәрсн Бурхна элч теермин чолу авад:

– Иим күчәр алдр балһсн Вавилон ка тусх, әмтн терүг дәкҗ үзшго, – гиҗ келәд уснд хайчкв.

²² Ятхин, бүрән, бүшкүрин айс болн көгҗмчнрин дун Вавилона уульнцд дәкҗ төрүц соңсгдшго. Чини урн һарта көдләчнр уга болҗ одх, теермин чолуна шууган чини уульнцд соңсгдшго. ²³ Шамин герл чини уульнцд дәкҗ үзгдшго. Хәрд һарчах күүкнә болн күргнә дун дәкҗ соңсгдшго. Чини кувцнр эн балһснд хамгин күчтә улс билә. Чи бө, удһн йовдл кеҗ келн-улс болһниг меклләч! ²⁴ Әәлдәчнриг болн Бурхна улсиг алснд Вавилон бурута болсн учрас цааҗла харһв. Тиим! Вавилон орчлңгин улсиг аллһнд лавта бурута!

Вавилон каарсна байр

¹ Энүнә хөөн теңгрин тоотнь олар цуглрсн мет шууга би соңсв. Тернь олн әмтнә дун: Бурхн тууртха! Мана Бурхн – Аврач! Мана Бурхн сүркә күчтә болн алдр! ² Энүнә зарһ – йосн болн үнн чик! Әмтнлә аля йовдл һарһад, теднәр хар йовдлыг күчәр келһүлдг олн меддг аля күүкд күүг Бурхн зарһла харһулла. Тер күүкд күн зарцнринь алсн учрас Бурхн терүг цааҗв!

³ Тедн дәкн хәәкрцхәв:

– Бурхн тууртха! Эн шатаҗах балһсна һалын утан мөңкиндән деегшән һарх.

⁴ Хөрн дөрвн көгшә болн әмтә дөрвн юмн элкдҗ унад, ширәд суусн Бурхнд сөгдцхәв.

– Тиигтхә! Бурхн тууртха! – гиҗ тедн келцхәв.

Хурһна хүрм

⁵ – Нертәнь, нерн угань, цугтан Бурхнд церглдг болн Терүг күндлдг улс мана Бурхиг туурултн! – гисн дун ширә талас һарчахинь би соңсв.

⁶ Тиигхлә олн улсин дун мет, ик күркрәнә шууган мет, оһтрһу мет дун иигҗ келсинь соңсв:

– Бурхн тууртха! Мана сүркә күчтә Бурхн залдг болв! ⁷ Хурһна хүрмин цаг ирв, Терүнә күүкн бийән белдв. Цуһар байсҗ байрлтха! Бурхиг туурултха! ⁸ Күүкнд цевр гилвксн хувц өгсмн. Хувцн гиснь – Бурхна улсин цаһан йовдлмуд.

⁹ Дәкәд Бурхна элч нанд иигҗ келв:

– Бичҗ ав! Хурһна хүрмин нәәрт дуудгдснь буйн кишгтә!

Дәкәд немв:

– Эн йосн Бурхна үгмүд.

¹⁰ Би терүнд сөгдхәр көлднь унв.

– Бичә тииг! Би чамла әдл, Бурхнд иткдг чини ахнр-дүүнрлә әдл зарцв. Тедн Исусин сексн үнниг дахҗ йовна. Тер учрар Бурхнд сөгд! – гиҗ Тер келв. Яһад гихлә, Исусин сексн үнн әәлдәчнрт әәлдх арһ өгнә.

Цаһан мөртә күүнә тускар

¹¹ Теңгр заагрхла, би цаһан мөр үзв. Мөрн деер суусн күн Итклтә болн Үннч. Үнн-чик кевәр зарһ кеҗ Тер дәәлдг билә. ¹² Тер шачах һал мет нүдтә, толһа деернь кесг титмтә. Деернь бийәсн нань күн меддго нерд бичәтә. ¹³ Цуснд будгдсн хувц тер өмссн бәәҗ. Нернь – Бурхна Үг. ¹⁴ Цевр, гилвксн цаһан хувц өмссн, цаһан мөрд унсн теңгрин цергүд ардаснь йовна. ¹⁵ Амнаснь хурц иртә үлд үзгднә. Тер үлдәрн буру номта улсиг диилх. Төмр тайгарн тедниг залх, сүркә күчтә Бурхна цухлын алдр һазрт болн уста үзм дардг уста үзм көләрн шахх. ¹⁶ Терүнә хувцн деер болн һуйднь: Хаадудын Хан, Эздүдин Эзн гидг нерн бичәтә. ¹⁷ Би нарн деер зогсҗах Бурхна элчиг үзв. Тер теңгр деер нисҗ йовсн шовудт чаңһ дууһарн хәәкрв:

– Наартн, цуһар Бурхна алдр нәәрт нисҗ иртн! ¹⁸ Хаадудын, миңһн цергин толһачнрин, цергүдин, мөрдин болн мөртә улсин, сул болн зарцнрин, нертә болн нерн уга, цуг улсин күш идхәр наартн!

¹⁹ Тиигхлә би догшн аңгиг болн һазрин хаадудыг цергтәһинь үзв. Тедн цаһан мөрн деер Суусна өмнәс, Терүнә цергин өмнәс дәәлдхәр цуглрҗ. ²⁰ Болв догшн аң болн худл әәлдәч бәргдв. Тер худл әәлдәч догшн аңгин өмн өвәрц йовдлмуд үзүлдг бәәҗ. Тер өвәрц йовдлмударн догшн аңгин тамһта болн терүнә дүрстә шүтәнд мөргдг улсиг меклдг бәәҗ. Догшн аң болн худл әәлдәч күкрәр шатҗасн нуурт әмдәр хайгдв. ²¹ Мөрн деер суусна амнас һарчасн үлдәр догшн аңгин церг алгдҗ. Цуг шовуд теднә күшмүдиг цадтлан идцхәҗ.

Миңһн җил

¹ Теңгрәс бууҗ йовх Бурхна элчиг би үзв. Һартан тер йорал уга худгас түлкүр болн күнд цев бәрҗ. ² Бурхна элч көгшн моһаг Гемшәч, болн Өшәтн гидг лууг бәрҗ авад күлв. Тер миңһн җилдән күләтә бәәх. ³ Терүг йорал уга гүн һазрт хаяд, үүдинь төдгләд, тамһ тәвҗ. Бурхна элч терүг күмни улсиг бичә меклтхә гиҗ миңһн җилин туршарт тиигҗ суулһҗ. Энүнә хөөн тер ахрхн цагт сулдхгдх. ⁴ Би зарһ кех йоста ширәс деер суусинь үзв. Исусин тускар келснәс болн Бурхна үг тархаснас көлтә хәәчлә харһулгдсн улсин сүмсд үзв. Тедн догшн аңд болн терүнә дүрстә шүтәнд мөргсн уга, терүнә тамһиг маңнадан болн һартан тәвүлсн уга. Тедн әмдрәд, Бурхна илгәсн Аврачла хамдан миңһн җилд нойлҗ йовла. ⁵ Наадк үксн улс миңһн җил давад уга бәәтл әмдршго. Эн үксн әмтнә түрүңк әмдрллһн. ⁶ Эн цагт әмдрллһнд орлцсн күн буйн кишгтә. Эдн Бурхна улс. Эдн хойрдгч үкллә харһшго. Бурхна болн Христосин гелңгүд болҗ, эдн Терүнлә хамдан миңһн җилд залх.

Эрлгиг диилснә тускар

⁷ Миңһн җил давсна хөөн эрлг бәрәнәсн сулдхгдх. ⁸ Цуг һазрт бәәсн келн-улсиг меклхәр тер һарх. Тер улсин нерн Гог Магог хойр. Эрлг тедниг дәәлхәр цуглулх. Тооһарн тедн теңгсин элсн мет олн болх. ⁹ Тедн һазрар тарад, Бурхна улсин һазриг болн Бурхна дурта балһсиг бүслх. Зуг теңгрәс һарсн һал тедниг кевтнь шатаһад алх. ¹⁰ Дәкәд тер улсиг меклсн эрлг күкрәр шачасн нуурт хайгдх. Догшн аң болн худл әәлдәч бас тенд хайгдх. Тедн өдр сө уга мөңкиндән тенд зовагдх.

Сүл зарһ

¹¹ Ик цаһан ширә болн ширә деернь Суусиг би үзв. Теңгр һазр хойр терүнә өмн уга болҗ одв. Дәкҗ күн тедниг үзсн уга. ¹² Нертә, нерн уга үксн улсиг ширән өмн зогсҗасинь болн дегтрмүд секәтәһинь би үзв. Дәкәд талдан дегтр секәтә бәәҗ. Тернь әмн-җирһлин дегтр. Үксн улс дегтрмүдт бичгдсн теднә кесн йовдлмударнь зарһла харһулгдсн бәәҗ. ¹³ Теңгсин дотр бәәсн үксн улсиг усн һарһҗ өгв. Үкл болн Үклин һазрт бәәсн үксн улсиг һарһҗ өгв. Күн болһн кесн йовдларн зарһла харһулгдв. ¹⁴ Энүнә хөөн Үкл болн Үклин һазр һалта нуурт хайгдв. Һалта нур гиснь: хойрдгч үкл мөн. ¹⁵ Әмн-җирһлин дегтрт нернь эс бичгдсн күн болһн һалта нуурт хайгдв.

Шин теңгр болн шин һазр

¹ Энүнә хөөн би шин теңгр болн шин һазр үзв. Урдк теңгр һазр хойр болн теңгс уга болҗ одв. ² Әрүн балһсн шин Ерусалим теңгрәс, Бурхнас бууҗ йовхинь би үзв. Эн балһсн күргнә төлә белн болад хәрд һарчах күүкн мет билә. ³ Ширә талас һарчах чаңһ ду би соңсв:

– Хәләтн! Ода Бурхн әмтнлә хамдан бүүрлх. Бәәрнь әмтнә дунд бәәх. Тедн Бурхна келн-әмтн болх, болв Бурхн Бийнь теднлә хамдан бәәдг теднә Бурхн болх, – гив. ⁴ Бурхн әмтнә нүднәс һарчах нульмсинь арчх. Күн дәкҗ үкшго. Өвчн-зөвүр уга, уульлһн-дууллһн уга цуһар бәәх. Яһад гихлә, урдк бәәсн юмн өңгрәд уга болв.

⁵ Ширә деер Сууснь иигҗ келв:

– Би цугинь шинәс үүдәнәв.

Дәкәд нанд келв:

– Энүг бичәд ав! Эн үгд иткҗ болҗана. Яһад гихлә, эн йосн үнн.

⁶ Дәкәд Тер нанд келв:

– Цугнь күцв! Би «альфа» болн «омега» , Би Эклцв болн Чилгчв. Ундасҗасн күүнд би җирһлин булгас өңгәр ус өгхв. ⁷ Диилвр бәрсн күүнд Би цуг энүг өгхв. Би терүнә Бурхн болхв, тер Мини көвүн болх. ⁸ Әәмтхә, Исуст иткдгән уурсн улс, бузр килнц кедг, алач-булачнр, аля кедг, бө кедг, шүтәнд мөргдг улс, худлчнр болхла, күкрәр шатҗасн нуурт хайгдх. Эн нур хойрдгч үкл.

Шин Ерусалим

⁹ Сүүлңк долан аюлар дүүрң долан ааһта Бурхна долан элчнрин негнь нан тал өөрдв.

– Нааран йов! Би чамд Хурһна келсн күүкиг, авалиг үзүлхв, – гиҗ тер нанд келв.

¹⁰ Әрүн Сәкүсәр би дүүрв. Бурхна элч намаг ик уулын ора деер авч ирәд, теңгрәс, Бурхнас, әрүн Ерусалим балһсн бууҗахинь үзүлв. ¹¹ Эн балһсн Бурхна туурмҗта герләр гилвксн билә. Тер герл йаспд гидг эрднь чолун мет көк улан өңгтә болн шил мет цегән билә. ¹² Балһсн ик өндр эрстә, 12 үүдтә билә. Бурхна 12 элч тус-тустан үүдн болһнд зогсҗ. Үүдн болһнд Израилин 12 уңг-тохмин нерд тус-тустан бичәтә бәәҗ. ¹³ Үзг болһнднь 3 үүдн: 3 үүдн дорд үзгт, 3 – өмн үзгт, 3 – ар үзгт, 3 – барун үзгт. ¹⁴ Балһсна эрс 12 чолута ул деер зогсҗ. Ул болһнднь тус-тустан Хурһна 12 апостолын нерд бичәтә. ¹⁵ Нанд үг келсн Бурхна элч кемҗәлгч алтн тайгта билә. Тер балһсиг, үүд болһниг болн эрсиг кемҗәлх саната бәәҗ. ¹⁶ Балһсн дөрвлҗн бәәҗ: утарн болн өргнәрн әдл бәәҗ. Бурхна элч кемҗәлгч тайгарн балһсиг кемҗәлхлә, тернь 2400 дууна һазр бәәҗ. Утарн, өргнәрн, өндрәрн әдл бәәҗ. ¹⁷ Дәкәд Бурхна элч эрсин зузанынь кемҗәлв. Тернь 66 метр бәәҗ. Цуг энүг Бурхна элч әмтнә кемҗәһәр тоолсн билә. ¹⁸ Балһсна эрс йаспд гидг эрднь чолуһар кегдсмн, балһсн бийнь болхла йосн алтар кегдҗ. Тер шил мет цегән билә. ¹⁹ Балһсна эрсин улмуд олн-зүсн эрднь чолуһар кеерүлгдҗ. Түрүңк йаспд, хойрдгч сапфир, һурвдгч агат, дөрвдгч смарагд, тавдгч сардоникс, зурһадгч сардион, доладгч хризолит, нәәмдгч берилл, йисдгч топаз, арвдгч хрисопрас, арвн негдгч гиацинт, арвн хойрдгч аметист. ²¹ Арвн хойр үүднь сувсар кегдҗ. Үүдн болһн нег сувсн билә. Уульнц болһн шил мет цегән алтар кегдҗ. ²² Балһсн дотр сүм би үзсн угав. Яһад гихлә, терүнә сүм – Эврән Деед Эзн сүркә күчтә Бурхн болн Хурһн мөн. ²³ Нарн, сар хойрин герл тер балһснд керг уга билә, яһад гихлә, Бурхна туурмҗ энүнд герл өгнә. Хурһн энүнә шам болна. ²⁴ Орчлңгин улс болһн эн герлд йовдг болх. Һазрт бәәсн хаадуд эврәннь зөөрән энүнд авч ирх. ²⁵ Сө уга болсн учрас балһсна үүдн оньдин секәтә болх. ²⁶ Келн-әмтн болһн зөөрән болн алдр олзан балһснд авч ирх. ²⁷ Зуг бузр юмн балһснд оршго, җигшүртә, ичртә юм кедг, худлч улс тиигәрән төрүц оршго. Әмн-җирһлин дегтрт, Хурһна дегтрт нернь бичәтә күн болһн тер балһснд орх.

¹ Бурхна болн Хурһна ширәһәс урсҗ йовх шил мет цегән әмн-җирһлин усна һолыг Бурхна элч нанд үзүлв. ² Эн һол балһсна уульнцин тал дундаһур урсдг билә. Һолын эрг болһнд әмн-җирһлин модд урһсн билә. Тедн нег җилд сар болһн 12 дәкҗ урһц өгдг бәәсмн. Тер модна хамтхас әмтиг эдгәхин төлә бәәсмн. ³ Бурхнд таасгддго күн чигн, юмн чигн балһснд бәәшго. Энд Бурхна болн Хурһна ширә бәәх, Бурхнд зарцнр Терүнд церглх. ⁴ Тедн Бурхна чирә үзх, Бурхна нерн теднә маңнад бичәтә болх. ⁵ Энд сө уга болх, шам, нарна герл чигн керг уга болх. Яһад гихлә, Деед Эзн Бурхн теднә герл болх. Тедн мөңкиндән залх.

Исусин ирлһн

⁶ Бурхна элч нанд иигҗ келв:

– Эн үгмүдт иткҗ болҗана, яһад гихлә, эн йоста үнн. Әәлдәчнрт урмд өгдг Деед Эзн Бурхн удл уга юн учрхиг зарцнртан үзүлхәр Эврәннь элчиг илгәв.

⁷ – Соңстн! Удл уга Би ирхв. Эн дегтрин әәлдхлин үгмүд күцәдг улс буйн-кишгтә! – гиҗ Исус келҗәнә.

⁸ Энүг соңссн, үзсн күн бив, Йоханв. Үзсн, соңссн хөөн би цугинь нанд үзүлсн Бурхна элчин көлднь унад, терүнд сөгдхәр седләв. ⁹ Зуг тер нанд:

– Бичә тииг! Би чини әәлдәч ахнр-дүүнрлә әдл, чамла әдл болн эн дегтрин үгмүд күцәдг улсла әдл Бурхнд церглдв. Бурхнд сөгд! ¹⁰ Эн дегтрт бәәсн әәлдхлиг бичә нууһад бә! Яһад гихлә, цуг эн удл уга учрх. ¹¹ Му йовдл һарһдгнь му йовдлан цааранднь кетхә, аля бузр йовдл кедгнь аляһан цааранднь кетхә. Сә кедгнь сәәһән цааранднь кетхә. Әрүн улс му йовдл кехәс салтха! – гиҗ келв.

¹² Исус:

– Удл уга би ирхв. Күн болһнд кесн үүләрнь ачинь хәрүлхв. Бурутаһинь цааҗхв. ¹³ Би «альфа» болн «омега». Би Түрүңкв болн Сүүлңкв. Би – Эклцв болн Чилгчв, – гиҗ келв.

¹⁴ Хувцан цеврлҗ уһаснь буйн кишгтә, тегәд чигн тедн әмн-җирһлин моднас темс идҗ чадҗана, балһснд үүдәр орҗ чадҗана. ¹⁵ Зута килнц кедг, бө шаҗна, аля кедг, алач, шүтәнд мөргдг, худлд дурта болн оньдин худл келдг улст балһснд орх зөв уга болх.

¹⁶ – Би, Исус, сүзгтни хург болһнд бәәсн таднд энүг герчлхин төлә эврәннь элчән илгәвүв. Би Давид хаана тохмин-үлдл, герлтә болн өрүни однла әдлв, – гиҗ Исус келв.

¹⁷ Әрүн Сәкүсн болн хәрд һарчах күүкн:

– Наар! – гинә.

Энүг соңссн күн болһн:

– Наар! – гитхә.

Ундасҗасн күн ирәд, әмн-җирһлин ус өңгәр автха!

Чилгч

¹⁸ Эн дегтрин әәлдхлин үгмүд соңссн күн болһнд би герчлҗәнәв. Эн үгмүдт үлү юм күн немхлә, Бурхн терүг цааҗад, эн дегтрт бичәтә долан аюл илгәх. ¹⁹ Эн дегтрт бичгдсн әәлдхлин үгмүд күн хасхла, эн дегтрт әмн-җирһлин модна темсәс идх зөв болн әрүн балһснд орх зөв Бурхн тер күүнәс булаһад авх. ²⁰ Энүг герчлҗәснь иигҗ келҗәнә:

– Тиим! Удл уга ирхв.

– Тиигтхә! Деед Эзн Исус ирит!

²¹ Деед Эзн Исусин цаһан санан таднд цугтаднь күрттхә!