Маркин бичсн Сән Зәңг
Маркин бичсн дегтр Исус Христос гидг нертә Бурхна Көвүнә туск Сән Зәңгәс эклҗәнә. Терүнд Исус һартан йоста, күцәмҗтә күн болҗ зургдҗ. Терүнә һардгч йосн тархаҗах номднь, хар сәкүсд диилдг күчнднь, күүнә килнц тәвҗ өглһнднь үзүлгдҗ. Эврәннь тускар келхләрн, Исус күүнәс һарсн көвүн болҗ келнә. Исус күүнә кесн килнц тәвҗ өгхин төлә ирсмн болҗана.
Маркин бичсн Сән Зәңг Исусин келсн үгәснь болн номаснь урд, Терүнә күцәсн көдлмшинь һооднь, күчтәһәр үзүлҗәх келвр мөн. Эклцднь ахрар Кирсләч Йохана тускар, Исусин кирсллһнә болн сөрх йовдлын тускар келчкәд, дарунь Терүнә әмдрллһнә болн номин тускар автор экләд бичнә. Цаг давна, Исусиг дураҗ йовх улс Терүг сәәнәр меддг болцхана, болв өшәтнрнь улм харшлна. Товчлгч бөлгүдт Исусин һазр деерк җирһлин сүүлңк долан хонгин тускар бичәтә, нег үлү Терүг кирст хадад телүлснә тускар болн әмдрлтин тускар бичәтә. Сән Зәңгин дөрвлҗн хавсрт орулсн хойр чилгчинь Марк бичсмн уга гиҗ ик зунь тоолҗана.
Учр-утхин зура
Сән Зәңгин эклц 1.1–13
Һалильяд Исусин церглт 1.14 – 9.50
Һалильяс Ерусалим орлһн 10.1–52
Сүүлңк долан хонг 11.1 – 15.47
Исусин әмдрлт 16.1–8
Әмдрсн Деед Эзнә ирлһн болн өөдллһн 16.9–20
1Христосиг ирхин өмн Йохан әмт белдҗ бәәнә
1 Исус Христос гидг нертә Бурхна Көвүнә туск Сән Зәңгин эклц. 2 «Би Зәңгчән урдасчн илгәнәв. Чини хаалһичинь белдх». 3 «Деед Эзнд хаалһинь белдтн. Терүнә җиминь ястн! – гисн көдәд хәәкрҗәх күүнә ду соңсҗанав», – гиҗ әәлдәч Эшья бичсмн. 4 Әмт уснд кирслдг Йохан Бурхна зәңгчнь болҗ ирсмн. Йохан эҗго көдәд ирҗ бәәсмн. – Килнцән илднь медүлсн күн килнцтә җирһлән үлдәһәд, нанар уснд бийән кирслтн. Тиигхлә Бурхн тана килнцитн тәвҗ өгх, – гиҗ Йохан Бурхна ном тархасмн.
5 Тегәд Йудья нутгин кесг улс болн Ерусалимин әмтн Йоханур ирҗ. Тедн килнцән илднь келәд, Йордан һолд Йоханар бийән кирслцхәв. 6 Йохан темәнә килһсәр гүрсн хувц өмсәд, белкүсән арсн бүсәр бүслдг бәәҗ. Царцаха, зерлг зөгин бал хойрар гесндән теҗәл кеҗ йовҗ.
7 – Мини ардас Ик Күчтәнь ирхмн. Нанд Түүнә буршмгин бүчинь тәәлх зөв уга. Би тадниг уснд кирслҗәнәв, Тер тадниг Әрүн Сәкүсәр кирслх, – гиҗ Йохан зәңглсмн.
Исус Йоханар уснд кирслгдв
9 Тер цагт Һалильян Назарет балһснас ирсн Исусиг Йохан Йордан һолын уснд кирслсн болдг. 10 Исусиг уснас һарч йовтлнь генткн теңгр заагрсмн. Дарунь Әрүн Сәкүсн Бий деернь көглҗрһн мет бууҗахиг Исус үзсмн.
– Энтн Мини Хәәртә Көвүн! Эн Намаг байрлулна! – гисн дун дарунь теңгрәс соңсгдҗ.
12 Уснд кирслгдснә хөөн Әрүн Сәкүсн Исусиг эҗго көдәд одтха гиҗ. 13 Дөчн хонгтан Исус зерлг аңгуд бәәдг эҗго көдәд бәәсмн. Эрлг Терүг сөрүлсмн, Бурхна элчнр болхла Исуст дөң болсмн.
Түрүн сурһульчнр
14 Йоханыг түүрмд Херод хан суулһсна хөөн Исус Һалильяд одад, олн әмтнд Бурхна Сән Зәңг цәәлһҗ:
– Цагнь ирв! Теңгрин Йосн өөрдв! Килнцтә җирһлән үлдәтн! Сән Зәңгд итктн! – гисмн.
16 Һалилья нуурин көвәһәр йовҗ йовад, Исус заһсчнр Шимон Андрей ах дү хойриг үзҗ. Тедн уснд гөлмән хайҗ йовцхаҗ.
– Наартн, Намаг дахтн! Би таднд әмт дуудҗ, мөңк җирһлд орулҗ заанав, – гиҗ Исус теднд келҗ.
18 Ах дү хойр түдл уга гөлмән үлдәчкәд, дахад һарцхав. 19 Цааранднь йовҗ йовад, Зебедана Яков Йохан хойр көвүдиг Исус үзҗ. Тедниг оңһц дотран гөлмән ясад суусинь үзәд, Бийән дахулхар дуудв. Эцкән көдләчнртәһинь оңһц дотрнь үлдәчкәд, теднь дахад һарч.
Хар сәкүснд эзлгдсн кү эдгәлһн
21 Исусиг дахад, тедн Капернам балһснд ирҗ. Бемб өдр Исус хурлд одад сурһсмн. 22 Исусин номинь соңсад, цугтан өврҗ. Учрнь иим: ном цәәлһдг улсла әдл биш ном сурһх зөвтә күн болҗ, Исус сурһҗ. Тер цагт хурлд хар сәкүснд эзлгдсн күн бәәҗ. Тер хәәкрҗ:
– Назаретас ирсн Исус, Танд маднас юн кергтә? Та мадниг уга кехәр бәнт? Би Таниг меддүв! Та Бурхна Әрүн Зарцд! – гиҗ.
25 – Тагчг бә! Эн күүнәс һарч әрл цааран! – гиҗ Исус закҗ.
26 Хар сәкүсн тер күүг сегсрүләд, му дууһар хәәкрәд, терүнәс һарч. 27 Энүг үзсн әмтн сүрдәд, нег-негнәсн сурцхаҗ:
– Акад юмб? Юн гидг күчтә шин номв?! Хар сәкүсдин бийнь Энүнә заквринь соңсҗана!
28 Удл уга Исусин туск зәңг Һалильян һазрар тарв.
Исус олн кү эдгәҗәнә
29 Исус Яков Йохан хойрла хурлас һарад, Шимон Андрей хойрин герт ирҗ. 30 Шимона хадм экнь халута кевтсинь Исуст медүлцхәв. 31 Исус өөрдҗ одад эмгиг һараснь авад, демнәд босхҗ. Тер дарунь халунь уурч. Эмгн босад, гиичнрән тоох хот нерхәр сахньв.
32 Асхнднь, нарн суулһнла, Исус тал гемтә болн хар сәкүснд эзлгдсн улсиг авч ирсмн. Олн әмтн Терүнә үүднә өөр цуглрҗ. Кесг әмт эдгәһәд, кесг әмтнәс хар сәкүсдиг Исус көөҗ һарһсмн. Исус ә бичә һартн, гисн хөрлт хар сәкүсдт өгч, яһад гихлә, теднь Исусиг меддг бәәҗ. 35 Маңһдуртнь өр цәәтл босад, Исус аглһ һазрт одад мөргсмн. 36 Шимон хамдан йовсн әмтнләһән Исусиг хәәһәд һарч. 37 Олҗ авад:
– Багш, Та яһвт? Таниг цугтан хәәҗәнәлм, – гицхәҗ.
38 Исус өмнәснь:
– Эргндк хотдуд орхмн, Би тер әмтнд Сән Зәңг цәәлһҗ өгнәв. Тер кергәр Би Капернамас һарлав, – гиҗ.
39 Һалилья һазр эргәд, хурлмудар орад, Исус Сән Зәңг тархаҗ. Хар сәкүсдт эзлгдсн кесг улсиг зовлңгаснь гетлгҗ.
Исус арсна гемтә күүг эдгәҗәнә
40 Исус тал арсна гемтә күн ирәд, сөгдәд:
– Буйн болтха, намаг гемәсм цеврлх саната болхла, цеврлтн! – гиҗ эрв.
Исус түүнд санань зовад, һаран күргәд:
– Чамаг цеврлх санатав. Цеврлгд! – гиҗ.
42 Тер дарунь арсна гемтә күн цеврдҗ одҗ! Гемнь эдгҗ.
43 – Энүнә тускар бичә күүнд кел, зуг гелңгд одад, бийән үзүл, Мошен закаһар тәкл тәк. Терүгәрн чи әмтнд эдгсән медүлхич, – гисн чаңһ заквр өгәд, эдгсн күүг Исус йовулҗ.
45 Зуг тер күн бийләнь учрсн юмна тускар, зәңг тараһад йовҗ. Терүнәс көлтә Исуст хәрү балһснд одҗ бәәдг арһ уга болв. Тегәд эҗго һазрт бәәдг болҗ. Болв кесг һазрас әмтн Терүн тал ирдг бәәсмн.
2Исус көл-һарнь тәкрсн кү эдгәв
1 Цөөкн өдрин хөөн Исусиг хәрү Капернам балһснд ирхлә, агчмин зуур зәңг тарҗ. 2 Әмтн дегд олар цуглрад, Исусин бәәсн герин үүднднь шинәс ирсн әмтнд күрдг арһ уга болҗ. Исусиг Сән Зәңг әмтнд келҗ өгч бәәтл, 3 дөрвн залу һар-көлнь тәкрсн кү авч ирв. 4 Исусин герт орҗ болшгоһинь үзәд, тедн герин ораһинь цумлад, гемтә үүрән кевтсн девскртәһинь буулһв. 5 Исус теднә итклинь үзәд, һар-көлнь тәкрсн күүнд:
– Көвүн Минь, чини килнцчн тәвгдҗәнә! – гив.
6 Тенд суусн ном цәәлһәчнрин зәрмнь дотран иигҗ ухалв:
– Юн гидг юмн болҗахмб? Бурхнас талдан кен күүнә килнц тәвҗ чаддв? Эн Бурхна тускар му келҗәнә.
8 Тер дарунь теднә дотран ухалҗасиг Исус медәд:
– Тадн тиим уха юңгад ухалҗахмт? – гиҗ сурв.
9 – Эн тәкрсн күүнд яһҗ келсн амр болх: «Килнцчн тәвгдҗәнә» гисн эс гиҗ: «Бос, кевтсн девскрән эвкҗ авад йов!» гисн амр болхий? 10 Болв Би, Күмни Көвүн, һазр деер килнц тәвх йостав гиҗ таднд медүлхин төлә келҗәнәв, – гиһәд, һар-көлнь тәкрсн күүнд:
11 – Бос, кевтсн девскрән авад хәр! – гив.
12 Тернь әмтнә өмн босад, девскрән эвкҗ авад, һарад йовҗ одв. Энүг үзсн улс дегд икәр өврәд, Бурхнд ханлт өргәд:
– Иим өвәрц юм бидн төрүц үзәд уга биләвидн! – гицхәв.
Исус Левиг дуудҗана
13 Исус дәкн нур тал йовв. Дәкн олн күн өөрнь цуглрв. Исус тедниг эврәннь номар сурһв. Нуурин көвәһәр йовҗ йовад, Исус тамһин герт көдлҗәсн кү үзв. Тер Леви гидг нертә Алпана көвүн бәәҗ.
– Намаг дахад йов, – гиҗ Исус келв.
Тернь босад дахв. 15 Исус сурһульчнртаһан Левин герт хот ууһад сууҗ. Алв цуглулдг кесг әмтн болн талдан чигн килнцтә улс теднлә сууцхаҗ. Исусиг йирдән олн зүсн әмтн дахдг бәәсмн. 16 Алв цуглулдг болн килнцтә әмтнлә хамдан хот ууҗасинь үзәд, парш багин ном цәәлһәчнр Исусин сурһульчнрт келцхәв:
– Яһад алв цуглулдг килнцтә улсла багштн хот ууҗахмб?
17 Терүгинь Исус соңсчкад:
– Эрүл күүнд биш – гемтә күүнд эмч кергтә. Чик седклтәһинь биш, килнцтәһинь дуудхар Би ирләв, – гив.
Мацг бәрлһнә туск зүтквр
18 Уснд кирслдг Йохана болн паршмудын сурһульчнрнь мацг бәрҗ.
– Йохана болн паршмудын сурһульчнрнь мацг бәрнә, Тана сурһульчнртн бәрхшлм? – гиҗ әмтн Исусас сурцхаҗ.
19 – Хүрмд ирсн гиичнр хот ул уга бәәхий? Хүрмин хотыг күргнлә хамдан тедн ул уга бәәшго. 20 Зуг цагнь ирәд гиичнрәс күргн салһҗ авгдхла, гиичнрнь мацг бәрх. 21 Хуучрад салврҗ одсн хувцнд шин халас тәвдмн биш, эс гиҗ шин халасн хуучн хувциг цааранднь теслх. Хаһрхань улм икдх. 22 Күчән авчах чаһриг хуучн бөрвд кедмн биш. Кемр күчән авчах чаһриг хуучн бөрвд кехлә, бөрв шуурх. Тиигхлә бөрв чигн, үрх чаһр чигн асхрх. Тер төләд күчән авчах чаһриг шин бөрвд күн кенә, – гиҗ хәрү өгв.
Бемб өдрин тускар
23 Нег дәкҗ, бемб өдр, Исус тәрә тәрсн һазрар йовҗ. Терүнә сурһульчнрнь гесндән өлг авхин төлә буудян толһа таслҗ идҗ. 24 Паршмуд терүгинь үзәд Исусас сурҗ:
– Бемб өдрлә кех зөв уга юм тедн яһад кеҗ бәәхмб?
25 Исус өмнәснь иигҗ келҗ:
– Тадн Давидин тускар умшсн угавт? Үүрмүдтән өлсҗ йовад, тер юуһар гесндән өлг авсмб? Ах гелң Абьятарин цагт Давидин геснь өлсҗ йовҗ. 26 Бурхна герт орад, гелңгәс талдан күн авч идх зөв уга, Бурхна өмн тәвсн өдмгиг авч идәд, хамдан йовсн әмтндән чигн өгләлм. 27 Бурхн күүг бемб өдрин төлә үүдәсмн биш, бемб өдр күүнә төлә тогтсмн. 28 Тер учрар Күмни Көвүн бемб өдрин чигн Эзнь мөн, – гив.
3Исус әмн уга һарта кү эдгәҗ бәәнә
1 Исус дәкн хурлд орҗ ирв. Тенд әмн уга һарта күн бәәҗ. 2 Бемб өдр кү эмнх угаһинь гетәд, бурушахар седҗ бәәсн улс чигн тенд сууҗ. 3 Исус тер әмн уга һарта күүнд:
– Босад, уралан һар! – гиҗ келәд, 4 суусн әмтнәс сурв:
– Бемб өдрлә сә кех зөвтәй, эс гиҗ му кех зөвтәй? Күүг үкләснь харсҗ авхмб эс гиҗ алхмб?
Теднь тагчг бәәв. 5 Исус тедн тал ууртаһар эргҗ хәләһәд, теднә хату зүркнд һашудҗ. Әмн уга һарта күүнд:
– Һаран суңһ! – гиҗ.
Гемтә күн һаран суңһхлань, һарнь эдгҗ одв. 6 Паршмуд эн тоотыг үзәд хурлас һарн, Херодын улсла зөвчләд, Исусин үклинь хәәх болцхав.
Сурһульчнрнь Исусин өөр цуглрҗ бәәнә
7 Исус эврәннь сурһульчнртаһан нуурин көвә тал һарад йовв. Ардаснь Һалильяс, Йудьяс, Ерусалимас, Идүмьяс болн Йордана телтр көвәһәс олн әмтн йовв. Тир болн Сидон балһсдын эргнд бәәдг әмтн Исусин күцәсн йовдлмудын тускар соңсчкад, бас ирцхәв. 9 Нуурин көвәһүр дегд олн күн ирәд, Исуст күрхәр седәд дарцсн учрар, оңһц белдтн гиҗ сурһульчнртан Исус даалһв. 10 Урднь кесг әмт эдгәсинь соңссн гемтә улс цугтан Исуст һаран күргхәр седв. 11 Хар сәкүснд эзлгдсн улс Исусиг үзчкәд, Терүнә өмн сөгдҗ унад:
– Та Бурхна Көвүнт! – гиһәд хәәкрлдцхәв.
12 – Бичә Намаг Бурхна Көвүн гиҗ әмтнд келтн, – гисн догшн зака теднд Исус өгв.
Арвн хойр апостолмуд йилһҗ авлһн
13 Исус уул давшад, Бий талан санан-седкл туссн улсан дуудв. Теднь Терүн тал ирв. 14 Исус арвн хойр кү йилһҗ авв. Тедн апостолмуд гиҗ нерәдгдҗ. Тедн Терүнлә хамдан бәәһәд, Сән Зәңг тархахин төлә йовулгдх зөвтә бәәҗ. 15 Исус теднд хар сәкүсдиг көөҗ һарһх йос өгв. 16 Шимониг Пётр гиҗ нерәдәд, 17 Зебедана Яков болн Йохан гидг ах дү хойриг оһтрһун көвүд гиҗ Исус нерәдв (теднә заңгнь оһтрһун бәәдлтә сәнҗ), 18 Андрейиг, Пилипиг, Бар-Толмаг, Матайиг, Томасиг, Алпана көвүн Яковиг, Таддаг, зилот багин гешүн Шимониг 19 болн хөөннь Бийинь өшәтнрт бәрүлҗ өгсн Йуда Искериотиг йилһҗ авв.
Евреймүдин көгшәс Исусиг гемшәҗәнә
20 Тедниг герүр орҗ ирхләнь, дәкн олн күн цуглрад, хот чигн уулһсн уга. 21 Энүнә тускар соңссн Исусин төрл-саднь, Терүнә ухань көндрҗ одҗ гиҗ соңсад, күчәр авч хәрхәр седцхәв. 22 Ерусалимас ирсн ном цәәлһәчнр, Исусиг Баал-Зебүльд эзлгдәд, терүнә күчәр хар сәкүсдиг көөҗ һарһҗана гисн зәңг һарһцхаҗ. 23 Исус тедниг дуудҗ авад, үлгүр орулад иигҗ келҗ өгв:
– Эрлг яһҗ эврән бийән көөҗ һарһхмб? 24 Нег орн-нутгин улс хоорндан өшәркәд әңгрхлә, тер орн-нутг хольврҗ одна. 25 Нег гер-бүлин улс ни-негн бәл уга, нег-негән даҗрхар седхлә, тер гер-бүл буурч одна. 26 Эрлг эврән бийләһән дәәлдхлә, терүнә йосн бас хольврҗ одх зөвтә. 27 Чидлтә күүнә геринь тонхин өмн эзинь бәрҗ авч күлх кергтә. 28 Тодлҗ автн: әмтнә килнцнь чигн тәвгдх, Бурхна тускар му келснь чигн тәвгдх. 29 Зуг Әрүн Сәкүснә тускар му келсн күүнә килнцнь төрүц тәвгдшго. Тер күн мөңкинд килнцән эдлх. 30 Ном цәәлһәчнр Исусиг хар сәкүснд эзлгдв гисн зәңг һарһсн учрас Исус тиигҗ келсмн.
Исусин гер-бүлнь – сурһульчнрнь
31 Исусин экнь болн дүүнрнь ирҗ. Күн дүүрң герт орҗ эс чадхларн, тедн Исусиг дуудулҗ.
32 – Исус, эктн болн дүүнртн ирәд Таниг дуудҗана, – гихлә, Исус:
33 – Мини ээҗм, Мини дүүнрм кемб?
34 Бийиннь өөр суусн әмтиг эргҗ хәләһәд:
– Үзҗ автн, Мини ээҗм, дүүнрм эн бәәнә. 35 Бурхна заасиг күцәдг әмтн – Мини ээҗнр, ахнр болн эгчнр-дүүнр.
4Тәрә тәрәчин туск үлгүр
1 Дәкн Һалилья нуурин көвәд ирәд Исус сурһв. Олн әмтн дегд икәр цуглрсн учрар оңһц дотр сууһад, көвәһәс тедүкнд усчад, Исус үг келв. Олн әмтн нуурин көвәд зогсад соңсв. 2 Исус үлгүр орулҗ келәд сурһдг бәәсмн. Ода бас тиигв.
3 – Соңстн! Нег күн тәрәһән тәрхәр йовҗ. 4 Цацҗ йовсн тәрәнә экин зәрмнь хаалһ деер унҗ. Теднинь шовуд чоңкад идчкҗ. 5 Зәрмнь чолута һазрт унҗ. Тенд һазр баһ болад буудя дарунь урһҗ. Тедн һазрин гүүнд туссн уга. 6 Нарн һарад тедниг шатачкҗ. Урһмл хатҗ одҗ. Яһад гихлә, буудян уңгнь йосндан урһҗ чадсн уга. 7 Зәрмнь хатханчг заагт унҗ. Хатханчг урһад, буудяг бүтәҗ. Буудя урһц өгсн уга. 8 Зуг сән урһцта һазрт унсн тәрәнә экн – һучн, җирн, зун холван үлү урһц өгч. 9 Соңсхар седснь, соңстн! – гиҗ Исус аштнь келв.
Исус тәрәчин туск үлгүр цәәлһҗ бәәнә
10 Хөөннь, әмтн тарад йовҗ одсна ард, арвн хойр сурһульчнь Исусас сурҗ:
– Келсн үгинтн утхнь юундньв?
11 – Бурхна Йосна туск нууцин медрл таднд секгдлә. Талдан әмтнд болхла, Би үлгүр орулҗ келҗәнәв. Учрнь: тедн нүдтә бийнь – үзхш, чиктә бийнь – соңсхш. Кемр үздг, соңсдг бәәсн болхла, тедн уха-седклән Бурхнд өгх билә. Бурхн теднә килнцинь тәвх билә, – гиҗ Исус хәрү өгв.
Тәрәчин туск үлгүрин тәәлвр
13 Цааранднь Исус иигҗ келв:
– Тадн бас Мини келсиг медсн угайт? Тиигхлә талдан үлгүрмүд яһҗ медҗ авхмт? 14 Тәрәч Бурхна үг келҗәх күн мет. 15 Зәрм әмтиг хату хаалһ деер унсн буудяла дүңцүлҗ болхмн. Тедн Бурхна Үгиг соңсҗ авв чигн, эрлг агчмин зуур тер Үгинь хулхалад авчкна. 16 Зәрм әмтн чолута һазр деер унсн буудя мет. Тедн Бурхна Үгиг байрлҗ соңсад тодлҗ авна. 17 Зуг уңг уга төләдән бат болхш. Тер Үгәс көлтә көөлһ үзхләрн иткдгән уурна. 18 Зәрм әмтн хатханчгта һазр деер унсн буудяла әдл. Өдгә цагин арһ, ик дала зөөр зөөхин арһ хәәнәв гиһәд болн нань чигн седвәрәс көлтә Бурхна Үгинь тодлҗ авдг болв чигн мартчкна. Тер Үг олз өгхш. Болв сән һазр деер унсн буудя мет улс бәәнә. Тедн Бурхна Үгиг соңсад, тодлҗ авад, аш сүүлднь, һучн, җирн, зун холван ик олз авч ирнә, – гив.
Шатҗах шамин тускар
21 – Күн шам шатачкад орн дор бултулдг эс гиҗ деерәснь савар бүркдг болхий? Шатҗах шамиг күн деегшән өргҗ тәвнә эсий? 22 Нууц юмн аштнь тәәлгддмн. Бултулсн юмн аштнь илдкҗ һардмн. 23 Соңсхар седснь, соңстн! – гиҗ Исус келв.
24 – Мини келсн үгд ухаһан өгтн. Ямаран кемҗәһәр тадн кемҗәлнәт, тер кевәр таднд кемҗәлгдх. Терүнәс үлүһәр чигн өггдх. 25 Бәәснднь Бурхн бас чигн өгх, угаһаснь бәәсинь булаһад авчкх, – гиҗ Исус цааранднь келв.
Урһҗах тәрәнәс авчах үлгүр
26 – Бурхна Йосиг иим үлгүрлә дүңцүлҗ болхмн: күн тәрәһән тәрчкәд йовҗ одна. 27 Түүг унтад серәд бәәтл экн экләд урһна. Тәрәнә экн һазрт яһҗ урһҗахинь тер медхш. Өдр ирвәс экн үндсләд, көк ишнь һазрас бултаһад урһна. Урһмл ноһарад, буудя толһална. Буудян толһа чидл авч урһна. 29 Буудя болсн кемлә күн хадуран авч ирәд хадна, – гиҗ Исус немв.
Горчсин экнә туск үлгүр
30 Исус цааранднь келҗ өгв:
– Бурхна Йосиг бас юунла дүңцүлҗ болхмб? Ямаран үлгүр олҗ келхмб? 31 Бурхна Йосн горчсин экн мет. Горчсин экн цугтаһаснь бичкн эсий? 32 Болв түүнәс урһсн урһмлын ацмуднь шовуд үүрән ясҗ чадм дүңгә зәәтә болна.
33 Тиигҗ әмтн ухандан тодлҗ авдгар Исус үлгүр орулҗ сурһдг бәәҗ. 34 Үлгүр угаһар, Исус әмтиг сурһдмн биш. Сурһульчнртан болхла үлдәҗ авад, тер үлгүрмүдән цәәлһҗ өгдмн.
Исус шүрүн сальк номһрулҗ бәәнә
35 Асхн харңһурҗ йовтл Исус сурһульчнртан:
– Нур һатлад йовхмн, – гив.
36 Соңсҗасн улсан үлдәчкәд, сурһульчнрнь Исусин суусн оңһцар көвәһәс усчад һарв. Теднлә хамдан талдан оңһцс усчв. Генткн шүрүн салькн көдлв, ик дольганд оңһц цокгдад, усар дүүрв. 38 Исус болхла оңһцин сүл талнь дер дерләд кевтәд, унтҗ одҗ. Сурһульчнрнь Терүг серүләд:
– Багш! Бидн чивҗәнәвидн! Танд йилһл уга болҗ бәәнү?! – гицхәв.
39 Исус босад шүрүн салькиг уурулад, нуурин уснд:
– Тагчг бол, тогтн! – гиҗ закв.
Тер дарунь салькн номһрад, нур тогтнв.
40 – Юунас әәсмт? Тадн ода күртл иткл уга бәнт? – гиҗ сурһульчнрасн сурв.
41 Теднь сүрдәд, нег-негн талан хәләцхәв:
– Салькн усн хойрт Эн зәрлг болна, теднь үгинь соңсна. Кен гидг күнв эн? – гицхәв.
5Исус хар сәкүсдт эзлгдсн кү эдгәҗ бәәнә
1 Нур һатлад, тедн Геразин гидг нертә һазрур ирцхәв. 2 Исусиг оңһцасн буухлань өмнәснь үксн кү оршадг хадын көндәһәс хар сәкүснд эзлгдсн нег күн гүүҗ һарч ирв. 3 Әмтн терүг цевлдгән уурсн учрар тер күн оршалһна һазрт бәәдг болсмн. 4 Кедү дәкҗ һар-көлинь цевлсн бийнь тер күн цевән таслад гүүдг сәнҗ. Нег чигн күн энүг тогтнулҗ чаддго бәәсмн. 5 Эн күн өдр-сө уга уул заагар йовад, үкәрин һазр эргәд, му дууһар хәәкрәд, махмудан чолуһар цокад йовдг сәнҗ.
6 Исусиг үзн тер күн гүүҗ ирәд сөгдҗ:
– Бурхна Көвүн, нанас Танд юн кергтә? Бурхна нерн деерәс сурҗанав, бичә намаг зоваһит! – гиһәд чаңһар хәәкрҗ.
8 – Хар сәкүсн, һар эн күүнәс! – гиҗ Исус заксн төләд тер күн тиигҗ келсмн.
9 – Нернчн кемб? – гиҗ Исус сурв.
– Мини нерн Түмн, юңгад гихлә, мана то олн, – гиҗ тернь хәрү өгв.
10 – Мадниг эн ормас бичә көөхнтн! – гиһәд тедн ээрцхәв.
11 Уулын өөр идшлҗ йовсн кесг эзнә һахас йовҗ.
12 – Исус, маднд эн һахас дотр орх зөв өгит? – гиҗ хар сәкүсн сурҗ.
13 Исус зөв өгч. Хар сәкүсд тер гемтә күүнәс һарад, һахасиг эзлҗ. Тер дарунь хойр миңһн шаху һахас гүүлдәд, эрг деерәс уснд унад чивҗ одҗ. 14 Һаха хәрүлчнр гүүһәд, эргндк балһсн болн хошмудын әмтнд юн учрсинь келҗ. Олн әмтн юн болсинь хәләхәр ирҗ. 15 Тедн Исусин өөр цуглрад, түмн хар сәкүснд эзлгдсн күн хувц өмсчксн ухата-сегәтә суусинь үзәд, дегд икәр сүрдҗ. 16 Хар сәкүстә күүнлә болн һахасла учрсиг үзсн әмтн цугинь наадксдан келҗ өгч.
17 Тиигхлә тер һазрин әмтн Исусиг тендәс һарч йовтха гиҗ сурҗ.
18 Исусиг оңһцд орад суухлань, хар сәкүсдәс сулдсн күн:
– Таниг дахч болхий? – гиһәд сурҗ.
19 Болв Исус зөв өгсмн биш:
– Герүрн одад, Деед Эзн чамд ю кесинь, чамаг яһҗ хәәрлҗ авсинь төрл-садндан келҗ өг, – гисмн.
20 Эдгсн күн Декапол һазр орад, әмтнд Исусин тускар келәд йовҗ. Терүнә келсн үгинь соңссн әмтн, икәр өврәд алң болҗ.
Яирин күүк әмдрүллһн болн гемтә күүкд кү эдгәлһн
21 Исусиг оңһцар нур һатлад хәрү ирхләнь, өөрнь нуурин көвәд дала улс цуглрад хурҗ. 22 Тедн дунд бәәсн хурлын толһач, Яир, Исус тал өөрдәд, көлднь мөргҗ:
– Мини күүкм әрә әмтә бәәнә. Күүкм әмд үлддгәр ирәд, деернь һаран тәвәд эдгәһит? – гиҗ ээрәд сурҗ.
24 Исус терүнлә йовв. Ардаснь олн әмтн дахв. Әмтн дегд олн болад дарцв.
25 Әмтн дунд арвн хойр җилин туршт цусн һардг гемтә күүкд күн йовҗ. 26 Тер күүкд күн кесг олн эмчнрт бийән үзүләд, бәәсн мөңгән цугинь һарһҗ. Зуг гемнь эдгх биш улм икдҗ. 27 Исусин тускар күүкд күн урднь соңсҗ йовҗ. Тегәд ардаснь өөрдҗ одад, хувцнднь һаран күргҗ.
28 «Кемр хувцна хормаднь һаран күргхлә, дарунь эдгхв», – гиһәд тер дотран ухалҗ. 29 Цусн һардг гемнь тер дарунь уурч. Күүкд күн эдгсән медҗ. 30 Исус чигн Терүнәс күн күч авад эдгсинь дарунь медҗ.
– Кен Мини хувцнд һаран күргв? – гиһәд ардан хәләҗ.
31 – Танд һаран кен күргв гиҗ юңгад сурҗ бәәхмт? Тана ардас олн күн дарцҗ йовналм! – гиҗ сурһульчнрнь сурцхав.
32 Исус цуг олн әмтиг эргҗ хәләһәд, кен һаран күргсинь медҗ авхар седв. 33 Юн болсинь медсн күүкд күн әәһәд, чичрн йовҗ өөрдҗ ирәд, көлднь сөгдәд, цугинь келҗ өгв.
34 – Күүкн минь, чини итклчн чамаг эдгәв! Энүнәс хооран төвкнүн, эрүл-менд йовҗ йов! – гиҗ Исус келв.
35 Тер зуур цаг удҗ одв. Яирин герәс:
– Күүкн өңгрҗ одв. Багшиг бичә үүмүл, – гисн зәңг ирв.
36 Исус түүг төртән авл уга хурлын толһач Яирт:
– Бичә ә, итк, – гив.
37 Пётр болн Яков Йохан ах-дү хойрас талдан кү Бийләһән дахулл уга Исус йовв. 38 Яирин герүр орхла, әмтн үүмәтә, зовлңта бәәцхәҗ, оркрад уульҗасн ә соңсгдҗ. 39 Исус орҗ ирн:
– Яһад үүмҗәхмт? Юңгад уульҗахмт? Күүкн өңгрсн уга, зуг унтҗ кевтнә, – гихләнь, 40 әмтн Исусар наад бәрәд инәлдцхәв. Исус цугинь һазаран һартха гив. Бийнь күүкнә эк-эцктә болн эврәннь һурвн сурһульчнртаһан, күүкнә кевтсн хораһур орв. 41 Күүкнә һаринь авад Исус:
– Талита кум! – гив. (Тернь күүкн бос гидг арамейин келнә үгмүд.)
42 Тернь босад йовв. (Күүкн арвн хойрта сәнҗ.) Цугтан икәр өврцхәв. 43 Исус эн өврмҗтә йовдлын тускар, әмтнд бичә келтхә гиҗ закв. Күүкнд болхла хотынь уулһтха гив.
6Исус төрскн балһс орҗана
1 Тендәс цааранднь йовад, Исус сурһульчнртаһан төрскн балһсурн ирв. 2 Бемб өдр Исус хурлд ном сурһв. Терүг соңссн әмтн икәр өврцхәв:
– Альдас иим цецн уха Эн авсн болхв? Эн юн болхв? Яһҗ Эн өвәрц юм кедг болхв? Эн эгл модч күн эсий? Эн Марийин көвүн, Яков, Йосип, Йуда болн Шимона ахнь бәәнәлм. Мана өөр Энүнә дү күүкднь чигн сууналм. Тегәд Исусиг һәәләд, Назаретин улс Терүнд итксн уга.
4 – Әәлдәчиг күндлдго һазр уга. Зуг төрскн һазртнь, гертнь болн өрк-бүлднь әәлдәчиг әәлдәчд тоолдмн биш, – гиҗ Исус теднд келв.
5 Тенд Исус өвәрц юм һарһҗ чадсмн биш. Зуг цөөкн күн деер һаран тәвәд, тедниг эдгәҗ. 6[а] Назаретин әмтн иткл уга бәәснднь, Исус алң болв.
Исус арвн хойр сурһульчнр илгәнә
6[б] Тегәд Исус Назаретин эргн шидр бәәсн хотдудар йовад, Сән Зәңг цәәлһв. 7 Арвн хойр сурһульчнран чигн дуудҗ авад, хошадар илгәв. Тедндән хар сәкүсдиг көөҗ һарһдг йос өгв. 8 Исус теднд иигҗ закв:
– Бийләһән түшх тайгас талдан юм бичә автн. Идх хот-хол, сольҗ өмсх хувц-хунр, түңгрцг чигн, мөңг чигн бичә автн, зуг көлдән буршмг өмстн. 10 Нег хотнас һарч йовтлан түрүн олҗ авсн бәәрән бичә сольтн. 11 Кемр күн тадниг герүрн орулҗ эс авхла, тадна келсиг эс соңсхла, тер ормас һарч йовад, хормаһиннь тоорминь саҗчктн. Тер темдг теднә гемин герч болҗ һарх.
12 Тегәд сурһульчнрнь, килнцтә җирһлән үлдәтн гиҗ әмтнд келхин төлә һарад йовцхав. 13 Тедн кесг улсас хар сәкүсдиг көөҗ һарһад, гемтә әмтиг оливин тосар түркәд эдгәв.
Уснд кирслдг Йохан яһҗ алгдсна тускар
14 Исусин туск зәңг олн әмтн дунд тарҗ соңсгдв. Тер учрар Херод хан Терүнә тускар соңсҗ. Зәрмнь Энүг уснд кирслдг Йохан әмдрҗ ирәд, өвәрц йовдлмуд һарһҗ бәәнә гиҗ тоолҗ. 15 Зәрмнь Исусиг Элья гиҗ сансмн. Зәрмнь болхла Энүг кезәңк әәлдәчнрлә әдл әәлдәч гисмн. 16 Херод хан терүг соңсад:
– Нанар толһаһан тәәрүлсн Йохан әмдрәд ирсн билтәл, – гиһәд ухаһан туңһаҗ.
17 Херод хан эврәннь Пилип дүүһиннь авалиг, Херодидаг, авсмн. Йохан тер йовдлынь бурушаһад:
– Дүүһиннь гергнлә бәәх чамд зөв уга, – гиҗ оньдин келдг бәәсмн.
Херод хан, терүг түүрмд суулһсмн. 19 Терүнәс авн Херодида Йоханд дурго болад, терүг алх ирлцәтә учр хәәһәд, олҗ чадсмн биш. 20 Херод хан Йоханыг чик седклтә, Бурхна күүһинь медәд терүнәс әәв. Тер учрар Херод Йоханыг алҗ уга. Йохана келсн үгинь таасад, Херод соңсдмн. Зуг, тер үгмүдин утхнь, терүнд амр өгдмн биш. 21 Аш сүүлднь, Йоханыг алх арһ учрҗ. Херод хаана һарсн өдрнь болҗ. Хан нәр кеһәд, нойдуд, цергин ахлачнр болн Һалильян байн улсиг дуудҗ. 22 Тер нәәрт Херодидин күүкн йир сәәнәр биилҗ. Херод хаанд болн гиичнрт күүкнә би дегд икәр таасгдҗ. 23 Хан икәр таасад, күүкнд:
– Ю сурнач, сурсичн күцәнәв! Орн-нутгин өрәлинь чигн өгнәв, – гиҗ андһарлсмн.
24 Күүкн гүүҗ одад, экәсн селвг сурҗ.
– Уснд кирслдг Йохана толһаһинь сур, – гиҗ экнь закҗ.
25 Түдл уга күүкн хаанур одад:
– Эрк биш уснд кирслдг Йохана толһаһинь тәвүр деер авхулҗ ас, – гиҗ сурв.
26 Хан дегд икәр гейүрв. Зуг күүкнә сурсиг бурушал уга, гиичнрин өөр өгсн үгән күцәх күн болад 27 ялчан илгәһәд, Йохана толһа тәәрҗ авч иртхә гив. 28 Түүрмд суусн Йохана толһаһинь тәәрәд, тәвүр деер ялчнь күүкнд авч ирҗ өгв. Күүкн терүгинь экдән өгчкв. 29 Йохана сурһульчнрнь энүнә тускар соңсад, цогцинь авад оршав.
Исус тавн миңһн кү цадхсна тускар
30 Исусин апостолмуд хәрү ирәд, ямаран керг күцәсән болн ямаран ном әмтнд сурһсан Терүнд келҗ өгцхәв.
31 – Нег аглһ һазр олҗ авхмн, тенд тадн невчк амрхт, – гиҗ Исус теднд келв.
Өөрнь дегд олн күн цуглрад, хот чигн уудг арһ уга болхлань, Исус тиигҗ келсмн. 32 Оңһцдан сууһад, аглһ һазр орад тедн йовцхав. 33 Болв оңһцд сууһад йовсинь үзәд, әмтн ардаснь усна көвәһәр гүүлдәд, теднәс түрүлҗ ирҗ. 34 Исус оңһцасн бууһад, олн әмтн эрг деер Бийинь күләҗәсинь үзҗ. Олн әмтн хөөч уга хөд мет бәәхинь Исус үзәд, теднд санань зовад, дала юм сурһв. 35 Асхн, нарн сууҗ йовтл, Исусин сурһульчнрнь өөрдҗ ирәд:
– Ора болҗ одв, энтн эҗго һазр. 36 Әмтиг йовулх кергтә. Эргндк хотдуд орад, идх хотан хулдҗ автха, – гицхәв.
37 – Тадн асртн, – гиҗ Исус келв.
– Цуг әмтнд күрх өдмг бидн хулдҗ авх зөвтәви? Тедү мөңг олхин төлә маднд долан сар шаху көдлх кергтәлм, – гиҗ сурһульчнр келцхәв.
38 – Кедү кемҗән өдмг үлдсинь медәд иртн, – гиҗ Исус закв.
– Тавн бүкл өдмг болн хойр заһсн, – гиҗ тедн хәрү өгцхәв.
39 Исус әмтиг баг-багмудар ноһан деер суулһтха гив. 40 Цугтан тәвәһәд, зууһад күн болад зергләд сууцхав. 41 Исус өдмг заһс хойриг авад, теңгр тал хәләһәд, Бурхнд ханлт өргв. Тиигчкәд өдмгиг зүсм-зүсмәр хуһлад, сурһульчнртан өгв, теднь әмтнд түгәв. Хойр заһсиг бас тиигв. 42 Цугтан идәд цадв. 43 Хотын үлдл цуглулхла, арвн хойр савар дүүрң хот үлдҗ. 44 Хот идсн әмтиг тоолхла, зуг залу улсин тонь тавн миңһн күн болв.
Исус усн деегүр йовҗ йовна
45 Дарунь Исус сурһульчнртан, оңһцар нур һатлад, Бетсәд гидг һазр ортха гив. Бийнь әмтән йовулхар үлдв. Әмтиг йовсна хөөн өөдм һазрт һарад, Бурхнд мөргв. 47 Харңһу сө сурһульчнрнь оңһцарн нуурин тал дунд күрв. Исус һанцарн нуурин көвәд үлдв. 48 Сурһульчнран салькна өмнәс хәәвдәд көшҗәхинь үзәд, Исус өр цәәхин өмн усн деегүр тедн тал йовв. 49 Оңһциг күцәд давҗ йовтлнь сурһульчнрнь үзәд, ки үзгдл гиҗ медәд, йир икәр сүрдәд, хәәкрцхәв.
50 – Бичә әәтн! Зөргтә болтн! Энтн Бив! – гиҗ Исус теднд дууһан өгв.
51 Исусиг оңһцд орад суусна дарунь салькн тогтнҗ одв. Сурһульчнрнь икәр алң болцхав. 52 Тедн хату зүрктә бәәсн төләдән уханасн ода күртл өдмгин туск өвәрц йовдлыг медҗ чадл уга бәәцхәҗ. 53 Нур һатлад, эдн Генесәрет гидг һазрт ирәд бууһад, оңһцан бооцхав. 54 Эдниг оңһцасн буухлань, тер һазрин әмтн Исусиг үзн таньв. 55 Зәрмнь гүүлдәд, Исус ирв гисн зәңг тарав. Эргндк хотдудас цуг әмтн күнд гемтә улсиг кевтсн девскртәһинь авч ирв. 56 Альд, ямаран балһсд, хотдар Исус эс йовв чигн – делгүдән күнд гемтә улсиг әмтн хурдг ормд авч ирцхәдмн. Тедн Исусин хувцна хормаднь болв чигн һаран күргх зөв эрәд сурдмн, Һаран күргснь – эдгҗ оддмн.
7Бурхна зааврмудын чинрнь ик
1 Нег дәкҗ Ерусалимас паршмуд болн закана багшнр ирәд, Исусин өөр цуглрцхав. 2 Исусин сурһульчнрин зәрмнь Мошен закаһар һаран уһал уга хот ууҗ бәәсинь тедн үзҗ.
3 Өвкнрин заңшалар болхла, цуг евреймүд болн паршмуд хотан уухиннь өмн һаран тохнятаһар уһах зөвтә бәәсмн. 4 Базрас ирчкәд, һаран уһал уга хот уудго сәнҗ. Терүнәс талдан чигн заңшал күцәдг бәәсмн: ааһ-шаңһан, хәәсән, зесәр кесн саван болн ширәһән уһацхадмн.
5 Тегәд паршмуд болн закана багшнр Исусас сурцхаҗ:
– Тана сурһульчнртн өвкнрин заңшалан юңгад мартҗ бәәхмб? Һаран уһал уга юңгад хот ууҗ бәәхмб?
6 – Әәлдәч Эшьян дегтрт таднла әдл хойр чирәтә улсин тускар иигҗ бичәтә бәәнә: «Эн улс хоосн амарн Намаг күндлнә. Теднә зүркнь Нанас хол бәәнә. Эдн күүнә ухалҗ һарһсн номиг Бурхна ном гиҗ дасхна. Эднә сөгдлһн юмн биш». 8 Тадн Бурхна заавриг мартад, әмтнә ухалҗ һарһсн заңшалар бәәнәт. 9 Әмтнә һарһсн заңшалар бәәхәр седәд, тадн Бурхна заавриг сольҗит! 10 Моше таднд иигҗ келлә: «Эк эцк хойрин күндл». Бас «Эк эцк хойран му келсн күн үкх зөвтә» – гисн. 11 Тадн болхла: «Эк эцк хойрт өгх белгәрн Бурхнд бәрц бәрчкләв» – гисн уха әмтнд зааҗанат. 12 Тер номарн тадн әмтиг эк-эцкән күндлдгинь уурулҗ бәәнәт. 13 Сурһҗах заңшаларн тадн Бурхна Үгиг уга кеҗит. Талдан чигн түүнлә әдл кесг юм кеҗит, – гиҗ Исус келв.
14 Исус олн әмт цуглулад келв:
– Мини келсиг соңсад медҗ автн: 15 Күүнә дотр орсн юмн күүг бузрдулшго. Зуг күүнә зүркнәс һарчах юмн күүг бузрдулхмн. 16 Соңсхар седснь – соңстн!
17 Герт орхларн келсн үгиннь утхинь цәәлһҗ өгтн гиҗ, сурһульчнр Исусас сурв.
18 – Тадн бас ода күртл юм медҗ авад угайт? Күүнә дотр орсн юмн күүг бузрдулшго. 19 Юңгад гихлә, тер орсн юмн күүнә зүркнд орҗ бәәхш, зуг күүнә геснд орад, һарч одна. (Терүгәрн Исус ямаран болв чигн хот цевр гиҗ зәрлв.) 20 Зуг күүнә зүркнәс һарсн юмн күүг бузрдулна. 21 Күүнә зүркнәс му ухата юмн һарна: аля келһн, хулха келһн, кү аллһн, күүнә авальта дерән негдүллһн, ховдг седкл зүүлһн, хар санлһн, худл келлһн, ичр уга йовдл һарһлһн, үлү үзлһн, кү му келлһн, деегүрдлһн, һәрһллһн. 23 Цуг эн хорта йовдл күүнә дотрас һарад, күүг бузрдулна, – гиҗ Исус хәрү өгв.
Исус буру номта күүкд күүнд дөң болв
24 Һалильяс һарч йовад, Исус Тир гидг балһсна нег герт ирҗ. Нег чигн күүнд бийән эс медүлхәр седсн бийнь чадсмн биш. 25 Исус ирв гисн зәңгиг нег күүкд күн бас соңсҗ. Энүнә күүкинь хар сәкүсн эзлҗ. Күүкд күн ирәд, Исусин көлд сөгдәд, күүкинь эдгәтхә гиҗ сурҗ. 26 Тер буру номта күүкд күн Сирий һазрин Поник әәмгин күн бәәҗ.
27 – Түрүләд Би бичкн күүкд цадхх зөвтәв. Күүкдәсн өдмг булаҗ авад, нохаст өгч болшголм, – гиҗ Исус күүкд күүнд келҗ.
28 – Деед Эзн, тернь тиим! Болв ширә дор кевтсн нохас чигн күүкдәс үлдсн үлдл иднәлм, – гиҗ хәрү өгв.
29 – Тиим хәрү өгсн төләдән йов, хар сәкүсн чини күүкнәсчн һарч одв, – гиҗ Исус келв.
30 Күүкд күн хәрҗ ирәд, орн деерән кевтсн үрән үзв. Хар сәкүсн түүнәс һарч одҗ.
Исус дүлә кү эдгәв
31 Тир балһснасн һарад, Сидон балһсар дәврәд, Исус Декапол һазр талк Һалилья нуурин көвәһүр ирв. 32 Тенд Исус тал тодрхаһар келҗ чаддго болн дүлә кү дахулҗ авч ирәд, һаран күргәд эдгәтхә гиҗ сурцхаҗ. 33 Исус терүг хооран авч һарад, хойр чикнднь һариннь хурһан орулв. Нульмчкад, тер күүнә келнднь һар күрв. 34 Дарунь Исус деегшән хәләчкәд саналдад:
– Эфата! (тернь секгд гидг арамейин келн үг).
35 Тер дарунь дүлә күн соңсдг болв, тодрхаһар экләд келв. 36 Исус эн өвәрц йовдлын тускар бичә күүнд келтхә гив. Зуг кедү бичә келтхә гисн бийнь әмтн зогсл уга, нег-негндән келәд йовцхаҗ.
37 – Энүнә кеһәд йовсн юмн йир сән, дүлә улс соңсдг болна, келн уга улс келдг болна, – гиҗ әмтн ик өврмҗ кеҗ, хоорндан күүндцхәҗ.
8Дөрвн миңһн кү цадхлһн
1 Тер цагт Исусин өөр дәкн олн күн цуглрҗ ирв. Эднд иддг хот уга болҗ. Исус сурһульчнран дуудҗ авад:
3 – Эн әмтнд Би санаһан зовҗанав. Һурвн өдрин дуусн бийләһән авсн хотан чилтл эдн Мини өөр бәәцхәв. Эдниг герүрнь хәрүлхлә, харһнад, хаалһан чигн дааҗ чадшго. Әмтнә зәрмнь ик хол һазрас ирцхәҗ, – гиҗ келҗ.
4 – Иим эҗго һазрт альдас бидн тиим дала өдмг олҗ авхмб? – гиҗ сурһульчнрнь келцхәв.
5 – Кедү кемҗән өдмг бәәнә? – гиҗ Исус сурв.
– Долан бүкл өдмг, – гисн хәрү соңсв.
6 Исус әмтиг суутха гив. Дарунь Бурхнд ханлт өргәд, тер өдмгәс хуһлад, сурһульчнртан өгв, теднь әмтнд түгәв. 7 Цөөкн заһсн чигн олдв. Терүг бас Исус Бурхнд ханлт өргәд, түгәтхә гив. 8 Удл уга цугтан цадв. Әмтн цадсна хөөн бас чигн долан савар дүүрң хот үлдв! 9 Хот уусн цуг әмтнә тонь – дөрвн миңһ шаху күн болв. 10 Исус әмтиг герүрнь тәвчкәд, оңһцд сууһад, сурһульчнртаһан Далманута гидг һазр орв.
Онц темдг сурлһн
11 Тенд паршмуд Исусур өөрдҗ ирәд, зүтквр эклҗ. Бурхна онц темдг үзүлтхә гиҗ тедн Исусас некҗ.
12 – Яһад эдн онц темдг некдг болхв? Нег чигн онц темдг эн цагин улст үзүлшгов гиҗ Би таднд үнәр келҗәнәв, – гиһәд гүүнәр саналдҗ келв.
13 Исус тедниг үлдәһәд, оңһцд сууҗ авад, нур һатлад йовҗ одв.
Паршмудын болн Херодын экнәс болһаҗ йовтн
14 Сурһульчнрнь цугтаднь күрх өдмг авч һархан мартчкҗ. Оңһц дотр негхн бүкл өдмг бәәҗ. 15 Тер зуур Исус саглулҗ үг келҗ йовсмн:
– Тадн паршмудын болн Херодын экнәс болһаҗ йовтн.
16 Сурһульчнрнь хоорндан:
– Өдмг уга болсн төләд Тер тиигҗ келв, – гиҗ күүндцхәв. 17 Исус эдниг ю келҗәхинь медәд:
– Юңгад өдмг эс авсндан зовҗахмт? Ода күртл юм медәд уга болвзат? Зүркнтн төмр-болд болҗ одсн болвза? 18 Нүдтә бийнь – үзл уга, чиктә бийнь – соңсл уга бәәхмт? Тодлҗ авсн угайт? 19 Тавн зүсм өдмгиг тавн миңһн күүнд хувасн цагла кедү сав өдмгин үлдл тадн цуглулҗ авлат? – гиҗ сурв.
– Арвн хойр, – гиҗ сурһульчнрнь хәрү өгв.
20 – Долан өдмгәр дөрвн миңһн кү цадхахт, кедү сав хот үлдлә? – гиҗ Исус сурв.
– Долан, – гицхәв.
21 – Тиигсн бийнь юм медҗ авсн угайт? – гиҗ дәкн Исус сурв.
Сохр кү эдгәлһн
22 Бэтсадт ирәд бууцхав. Исус тал сохр кү көтлҗ авч ирәд, һаран күргтхә гиһәд эрцхәҗ. 23 Исус сохр күүг һараснь көтләд, хотнас авч һарад, нүднднь нульмчкад, терүнә толһа деер һаран тәвәд:
– Юм үзҗәнчи? – гиҗ сурв.
24 Тернь эргндән хәләһәд:
– Йовсн әмт үзҗәнәв: әмтн нанд модд болҗ үзгдҗәнә, – гиҗ келв.
25 Исус дәкн терүнә нүдн деер һаран тәвв. Тернь дәкәд эргндән хәләхлә, нүднднь харан орҗ. Ода тер күн тодрхаһар юм үздг болв. 26 Исус терүг герүрнь хәрүләд:
– Эн хотнур хәрү бичә ор, – гив.
Пётр Исусиг Христост тоолҗ бәәнә
27 Исус сурһульчнртаһан Һалильяс һарад, Пилипин Кесәрья гидг һазрин кесг хот орв. Зууран Исус теднәс:
– Олн әмтн Намаг кенд тоолҗана? – гиҗ сурв.
28 Сурһульчнрнь:
– Зәрмнь Таниг уснд кирслдг Йохан гинә. Зәрмнь – Эльяд тоолҗана. Зәрмнь – хуучна әәлдәчнрин негнь гинә, – гиҗ хәрү өгв.
29 – Тадн Намаг кенд тоолҗанат? – гихлә.
Пётр:
– Та Бурхна илгәсн Аврач, – гив.
30 Исус энүнә тускар күүнд бичә келтхә гив.
Исусин үклин болн әмдрллһнә тускар
31 Исус сурһульчнртан:
– Би, Күмни Көвүн, дала зовлң үзхв. Толһачнр, ах гелңгүд болн ном цәәлһәчнр Намар һә кеһәд алх. Болв һурвдгч өдртнь Би әмдрхв, – гиҗ келв.
32 Энүнә тускар Исус илднь келҗ өгв. Пётр Исусиг хооран дуудҗ авад хәрүцв. 33 Исус сурһульчнр талан хәләчкәд:
– Эрлг, әрл цааран! Чи Бурхна санаһар биш, әмтнә санаһар бәәнәч, – гиҗ келв.
34 Дарунь Исус сурһульчнран болн талдан әмтиг дуудҗ авад келв:
– Намаг даххар седсн күн эврәннь хаалһан үлдәһәд, кирсән авад, бийм дахтха. 35 Юңгад гихлә, әмән хармнсн күн, әмән геех. Зуг Мини төлә болн Сән Зәңгин төлә әмән өгсн күн – әмән харсҗ аврх. 36 Делкә эзлҗ авад, әмән геесн күн ямаран олзта үлдхмб? 37 Эврәннь әмән күн юуһар хулдҗ авхмб? 38 Эн килнцтә болн Бурхнд иткдго улс Намаг медхшв гиһәд, Мини келсн үгәс ичхлә, тер улсас Би чигн Эцкиннь туурмҗд элчнрән дахулҗ ирхләрн, эдниг медхшв гиһәд ичхв.
91 – Би үнәр келҗәнәв, эн зогсҗасн улсин зәрмнь Теңгрин Йосн ирәд, күчән автл үкл үзшго, – гиҗ Исус аш сүүлднь келв.
Исусин хүврлһн
2 Зурһан өдр давсна хөөн Исус Пётр, Яков, Йохан һурвиг дахулад, уул давшв. Уул деер сурһульчнриннь нүднд Исус генткн хүврҗ одв. 3 Энүнә хувцнь уһачксн цаһан өңгтә хувцнас цаһан болҗ одв. 4 Дарунь Элья Моше хойр үзгдв. Тедн Исусла күүндснь медгдв. 5 Пётр ю келхән эс медсн учрас:
– Багш, энд маднд дегд сән, Танд, Моше, Элья һурвнд һурвн сег татхмн болвза? – гиҗ Исуст келв.
6 Яһад гихлә, тер ю келхинь медсн уга. Учрнь: тедн һурвн дегд икәр сүрдцхәв.
7 Дарунь үүлн эдниг бүркчкв. Үүлн дотрас: «Энтн хәәртә Көвүн Мини, Энүнә үгинь соңстн!» – гисн дун соңсгдв. 8 Тиигхлә сурһульчнрнь төгәлңдән эргҗ хәләһәд, Исусас талдан кү үзҗ уга. 9 Эн үзсн юман Күмни Көвүн үкәд әмдртл бичә күүнд келтхә гисн зәрлг, Исус эн сурһульчнртан уулас бууҗ йовад өгч. 10 Энүнә тускар теднь талдан улст келҗ уга, зуг: «Үкәд әмдрхв» – гисн үгин утхинь медҗ авхар седәд, хоорндан күүндҗ. 11 Эн сурһульчнрнь Исуст иим сурвр өгч:
– Элья түрүлҗ ирх зөвтә гиҗ юңгад ном цәәлһәчнр келцхәдв?
12 – Чик, Элья түрүлҗ ирәд, цуг юминь белдх зөвтә. Бурхна Бичгт: «Күмни Көвүн дала зовлң үзәд дорацулгдх?» – гиҗ юңгад бәәхмб? 13 Элья чигн ирләлм, терүнд әмтн эврәннь дурарн кесн бәәнәлм. Тиигҗ учрх зөвтә юмн Бурхна Бичгт бичәтә билә, – гисн хәрү сурһульчнрнь Исусас соңсв.
Исус гемтә көвүг эдгәҗәнә
14 Хәрү ирәд тедн иим юм үзв: теднә үүрмүдлә закана багшнр зүткҗ бәәцхәҗ, хаҗуднь олн әмтн соңсад зогсҗ. Исусиг үзчкәд, әмтн өврмҗ кеһәд гүүһәд тосв.
16 – Юуна тускар зүткҗәхмт? – гиҗ Исус сурв.
17 Цуглрсн улсас негнь:
– Багш, би Танур көвүһән авч ирләв. Көвүһим хар сәкүсн эзләд, келн-амн уга кечкв. Хар сәкүсн энүг икәр зована: һазрур авад шивнә – көвүн харһцад унна, амнаснь көөсн һарад шүдән хәврнә, бәәсн бийнь менрҗ одна. Би Тана сурһульчнриг көвүнәсм хар сәкүс көөҗ һарһтха гиҗ сурлав, зуг эдн чадсн уга, – гиҗ келв.
19 – Сүзг уга улс! Кезә күртл Би таднла бәәхмб? Кедү дәкч Би тадниг тесхмб? Көвүг нааран авч иртн! – гив.
20 Көвүг авч ирв. Исусиг үзчкәд, хар сәкүсн түүнә шүрүсинь татулв, амнаснь көөсн һарад, көвүн харһцад унв.
21 – Көвүнчнь кезә эклҗ гемтв? – гиҗ Исус сурв.
– Бичкнәсн авн. Хар сәкүсн энүг һалд чигн, уснд чигн әмнь авхар седәд, авч шивнә. Буйн болтха, чадхла, хәәрләд нөкд болхнтн? – гиҗ эцкнь эрв.
23 – Чадхла гисн үг юн болҗахмб? Итксн күн ю болв чигн чадх зөвтәлм, – гиҗ Исус келв.
24 – Иткҗәнәв! Итклм батрулыт! – гиһәд хәәкрәд, эцкнь сурҗ эрв.
25 Әмтн олар цуглрҗ бәәхинь үзәд:
– Күүг соңсдго, келдго болдгар кегүлдг хар сәкүсн, һарч әрл эн көвүнәс, энүнә дотр дәкч ордг болвзач гиҗ Би чамд закҗанав! – гиҗ Исус закв.
26 Хар сәкүсн хәәкрәд, көвүнә шүрүсинь татулад һарч одв. Көвүн әмн уга күүнлә әдл кевтв. Хурсн әмтн терүг үкҗ одв гиһәд шимлдцхәв. 27 Исус өөрдҗ одад, көвүг һараснь авад босхв. Көвүн босад зогсв. 28 Исусиг герүр орхла, сурһульчнрнь әмтнәс онц үлдәд:
– Бидн тер хар сәкүсиг юңгад эс көөҗ чадсмб? – гиҗ сурв.
29 – Тиим хар сәкүсдиг зальврҗ эс көөхлә, талданар көөҗ болшго, – гиҗ хәрү өгв.
Исусин үклин болн әмдрллһнә тускар
30 Исус сурһульчнртаһан бәәсн һазрасн һарад, Һалилья һазрар дәврәд йовв. Исус йовсн хаалһан әмтнд медүлл уга бәәхәр седҗ.
31 – Намаг, Күмни Көвүг, әмтн бәрүлҗ өгәд алулх болв һурв хонад Би әмдрхв, – гиҗ Исус сурһульчнран сурһв.
32 Сурһульчнрнь Энүг юуна тускар келҗәхинь медсмн биш. Сурхар седв чигн әәһәд сурҗ уга.
Түрүңкнь кен болхв?
33 Исус сурһульчнртаһан Капернам балһснд ирҗ:
– Нааран йовҗ йовад тадн хоорндан юуна тускар зүтквт? – гиһәд Исус герт орхларн сурһульчнрасн сурҗ.
34 Тедн дундас хамгин алдрнь кен болхв гисн зүтквр һарсн бәәҗ. Тегәд эмәһәд сурһульчнрнь тагчг бәәҗ. 35 Исус сууһад, арвн хойр сурһульчнриг дуудад:
– Түрүңкнь болхар седснь – сүүлңкнь болад, наадксиннь зарцнь болтн, – гиҗ Исус келв.
36 Исус бичкн үриг авад, тедн дунд зогсав.
– Бичкн үриг Мини нернә төлә орулҗ авснь Намаг орулҗ авх, Намаг авснь Намаг йовулсинь орулҗ авх, – гиһәд бичкн үриг теврәд келв.
Маднла эс сөрүцснь – маднла бәәхнь мөн
38 Йохан иигҗ Исуст келв:
– Багш! Бидн Тана нерн деерәс хар сәкүсдиг көөҗәсн кү үзләвидн. Бидн терүг хөрәд зогсалавидн, юңгад гихлә, тер маднла йовхш, – гиҗ Йохан Исуст келв.
39 – Бичә хөртн. Мини нерн деерәс өвәрц юм һарһсн күн Намаг тер дарунь му келҗ чадшго. 40 Маднла эс сөрүцснь – маднла бәәхнь мөн. 41 Мини нер зүүҗәх таднд уух ус өгсн күн ачан геешго. 42 Эн Нанд иткҗәх бичкдүдин негинь килнцд уңһасн күүнд күзүндән теермин чолута теңгст хайгдсн деер болх. 43 Кемр тадна һартн килнцтә үүл һарһхла, һаран тәәрчктн. Хойр һартаһан мөңк һалд тусснд орхнь өрәсн һартаһан Теңгрин Йоснд орсн деер болх. 45 Кемр тадна көлтн килнцд уңһахар седхләнь көлән тәәрчктн. Хойр көлтәһән мөңк һалд хайгдснд орхнь өрәсн көлтәһән мөңк җирһлд орсн деер болх. 47 Кемр нүднтн тадниг килнцд уңһахар седхләнь нүдән сохлчктн. Хойр нүдтәһән мөңк һалд тусснд орхнь нег нүдтәһән Бурхна Йоснд орсн деер болх. 48 Мөңк һалд туссн күн мөңкинд засгдх, мөңкинд зовлңгнь чилшго. 49 Кен чигн күн һалар әрвслгдх. 50 Давсн сән юмн. Зуг давсн амтан геехлә, кен түүнд амт орулхмб? Бийәсн давсна амтынь гел уга, нег-негнләһән ни-негн эвтәһәр бәәтн, – гиҗ Исус келв.
10Гер-бүлин саллһн
1 Бәәсн һазран үлдәһәд, Исус Йордан һолын телтр көвәд бәәсн Йудьяд ирв. Исусин өөр дәкн олн күн цуглрв. Исус тедниг өмнк кевәрн сурһв.
2 Исус тал паршмуд чигн ирв. Тедн Исуст мектә сурвр өгәд, үг деернь бәрҗ авхар седәд:
– Залу күүнд гергнәсн салх зөв Закан өгнү? – гиҗ сурцхав.
3 – Моше таднд ю закв? – гиҗ Исус өмнәснь сурв.
4 – Моше зөв өглә, зуг залунь гергндән салҗанав гисн цаас бичҗ өгх зөвтә, – гиҗ паршмуд хәрү өгв.
5 – Моше тана хату зүркитн үзәд, таднд тиим зака өглә, – гиҗ Исус келв, – 6 Бурхн түрүләд «залу гергн хойриг үүдәҗ». «7 Тер учрар көвүн күн һарсн эк эцкән үлдәһәд авальтаһан ниилх, 8 тедн хоюрн нег бий цогц болх». Тегәд хойр күн биш нег цогц махмуд болҗ тоолгдна. 9 Бурхн ниилүлсн юмиг күн бичә салһтха, – гив.
10 Хөөннь герүр орад, сурһульчнрнь энүнә тускар дәкн Исусас сурцхав.
11 – Авалясн салад, талдан герг авсн күн – күүнә авальта дерән негдүлҗәх күн. Күүкд күн чигн залуһасн салад, талдан залуд одхла, тер бас оңдан залута дерән негдүлҗәх күүкд күн, – гиҗ Исус хәрү өгв.
Исус болн бичкн күүкд
13 Эк-эцкнь Исусар һар күргүлхәр бичкн күүкдән авч ирҗ. Сурһульчнрнь тедниг хөрв. 14 Исус терүг үзәд, икәр уурлв:
– Нанур бичкдүдиг авч ирхлә, бичә хөртн. Юңгад гихлә, бичкдүдлә әдл улс Бурхна йоснд орх. Кен Бурхна ориг эн бичкн күүкдлә әдл седклдән эс орулхла, тер күн Терүнд орҗ чадшго, гиҗ Би үнәр келҗәнәв, – гив.
16 Тегәд Исус бичкдүдиг теврәд, һар күрәд йөрәв.
Байн күүнә сурвр
17 Исусиг һарад йовҗ йовтл, нег күн өөрдҗ ирәд сөгдәд:
– Буйнта Багш! Мөңк җирһл эдлхин төлә ю кех зөвтәв? – гиҗ сурв.
18 – Юңгад Намаг буйнта гиҗ нерәдвч? Һанцхн Бурхн буйнталм. 19 Бурхна заквриг эс меднчи? «Кү бичә ал», «Залу гергн хойрин иткл бичә эвд», «Хулха бичә ке», «Күүнә тускар худлар бичә герчл», «кү бичә мекл», «эк эцк хойран күндл», – гиҗ Исус түүнәс сурв.
20 – Багш, энүг би бичкнәсн авн күцәдв, – гиҗ тер күн келв.
21 Цуг әмтнд дурта кевәрн Исус тер күүнд дуран үзүләд:
– Негхн юмн чамд күцҗәхш. Бәәсн юман цугинь хулдад, угатя улст мөңгинь түгәчк. Тиигхлә теңгрт байн зөөртә болхич. Дарунь Нан тал ирәд, Намаг дахад йов, – гив.
22 Дегд ик байн бәәсн төләдән тер күн һундлта бәәдл һарад, чирәнь оңһдарад йовҗ одв.
23 – Байн күүнд Бурхна Йоснд орхд басл берк юмн! – гиҗ Исус сурһульчнр талан хәләһәд келв.
24 Сурһульчнрнь тер келсн үгднь өврцхәв, зуг Исус давтв:
– Күүкд минь, Бурхна Йоснд орхд басл кецү! 25 Байн күн Бурхна Йоснд орснд орхнь темәнд зүүнә сүвәр орхд амр.
26 Сурһульчнрнь улм өврәд:
– Тиигхлә кен әмән аврҗ чадхмб? – гиҗ сурцхав.
27 – Күн әмән аврҗ чадшго. Болв Бурхн цугинь кех, – гиҗ Исус сурһульчнр талан хәләһәд келв.
28 – Бидн бәәсән үлдәһәд, Таниг дахҗ йовхинь Та үзә бәәнмт? – гиҗ тиигхләнь Пётр келв.
29 – Үнәр келҗәнәв, эврәннь герән, эк-эцкән, эгчнрән, ах-дүүнрән, үрн-садан, һазр-усан Мини төлә болн Сән Зәңгин төлә үлдәсн күн 30 тер эн насндан зун холван үлү гер-бүлтә, эк-эцктә, ахнр-дүүнртә, үртә-садта, һазр-уста болх. Тер күн дала зовлң чигн үзх. Цагнь ирхлә, тер күн мөңк җирһл эдлх. 31 Зуг хамгин түрүңксиннь ик зунь хамгин сүүлңкнь болх. Сүүлңкнь – хамгин түрүңкнь болх, – гив.
Исусин үклин болн әмдрллһнә тускар
32 Цугтан Ерусалим орцхав. Исусин ардас өврмҗтә бәәсн сурһульчнрнь болн сүрдсн улс йовцхав. Исус арвн хойр сурһульчнран әмтнәс хооран дуудҗ авад, Бийләнь ямаран үүл учрх зөвтәһинь келҗ өгв.
33 – Бидн Ерусалимур өөрдҗ йовнавидн. Тенд Би, Күмни Көвүн ах гелңгүдин болн ном цәәлһәчнрин һарт бәргдхв. Намаг алх шиидвр һарһад, буру номта улст бәрҗ өгх. Теднь наад бәрх, Нанд нульмх, цокх, аш сүүлднь алх. Болв һурв хонад, Би әмдрхв, – гив.
Йохан Яков хойрин сурлһн
35 Исус тал Зебедана көвүд Яков Йохан хойр өөрдәд:
– Багш, мана сурсиг күцәхитн эрҗәнәвидн, – гицхәҗ.
36 – Келх үгән келтн, соңсҗанав, – болв.
37 – Тана туурмҗта орн-нутгт мадн хойриг барун бий талан болн зүн бий талан суулһит? – гиҗ сурцхав.
38 – Тадн ю сурҗахан медҗ бәәхшит, Мини үзх зовлңгиг тадн дааҗ чадхвт? Мини үклиг тадн дааҗ чадхвт? – гиҗ Исус сурҗ.
39 – Дааҗ чадхвидн, – гиҗ теднь хәрү өгч.
– Мини үзх зовлңгиг тадн чигн даахит. 40 Мини үкләр чигн тадн үкхит, болв Нанас барун талнь эс гиҗ зүн талнь суух эс суухинь Би йилһҗ чадшгов. Урдаснь шүүҗ авсн әмтн тер ормд суух, – гиҗ Исус хәрү өгч.
41 Наадк арвн сурһульчнрнь эн сурврин тускар соңсчкад, Яков Йохан хойрт уурлцхав.
42 – Буру номта хаадуд әмтән даҗрдгинь, нойдуднь әмтн деер эзн болдгинь тадн меднәлмт. 43 Тадн дунд тиим юмн болх зөв уга. Тадн иигтн: танас алдр болхар седснь, тана зарц болх йоста. 44 Ахлач болхар седснь – тана мухла болх йоста. 45 Күмни Көвүн кү зархар биш Бийнь әмтнд заргдад, тедниг аврхин төлә әмән өгх зөвтә, – гиһәд Исус тедниг дуудҗ авад келв.
Исус сохр кү эдгәв
46 Исус сурһульчнртаһан Ерихо балһснур ирәд, невчкн зуур бәәҗәһәд һарад йовҗ. Хаалһин хаҗуд Бар-Тимә гидг нертә Тимән сохр көвүн, һууль һууһад сууҗ. 47 Хаҗуһарнь Назаретин Исус давад йовҗ йовсинь соңсчкад:
– Давидин Көвүн, Исус! Бийм хәәрлит! – гиһәд тер күн хәәкрҗ.
48 – Бичә хәәкр! – гиҗ әмтн терүг хөрв.
Болв Бар-Тимә:
– Давидин Көвүн! Бийм хәәрлит! – гиһәд улм чаңһар хәәкрв.
49 Исус зогсад, терүг дуудтха гив.
– Бичә ә, өөрдәд од, чамаг дуудҗана, – гиҗ әмтн тер сохр күүнд келцхәв. 50 Бар-Тимә, деерк хувцан тәәләд хайчкад, Исусур өөрдв. – 51 Юн кергтә болад дуудвч? – гиҗ Исус сурв.
– Багш, нүдндм хара орулыт! – гиҗ тернь эрв.
52 – Йов, чини итклчн чамаг эдгәв, – гиҗ Исус келв.
Сохр күн тер дарунь үздг болад, Исусин ардаснь дахв.
11Исус Ерусалим орлһн
1 Исус сурһульчнртаһан Ерусалимас хол биш Олив уул тал болн тенд бәәсн Бетпәг Бетәнья гидг хойр хотд тал өөрдҗ ирәд, хойр сурһульчнран өмнән тәвв:
2 – Эн тана өмн бәәсн хотнд орад, унад уга баһ наста элҗгн архлата бәәхинь үзхит. Терүг тәәләд көтләд авад иртн. 3 «Тадн ю кеҗ бәәхмт?» – гиһәд сурснднь: «Элҗгн Деед Эзнд кергтә болҗана, дарунь өгчкх» гиҗ хәрү өгтн, – гив.
4 Сурһульчнрнь одад, герин һаза архлата элҗгниг олҗ авад, тәәләд авч бәәтлнь, тенд бәәсн әмтн:
6 – Ю кеҗәхмт? Яһад элҗгниг тәәлҗәхмт? – гихлә, теднь Исусин келсиг келҗ өгч.
Тиигхлә теднь тәвҗ. 7 Сурһульчнрнь элҗгниг көтлҗ авч ирәд, деернь хувцан көдрҗ. Исус элҗгниг унв. 8 Олн әмтн Исусин йовсн хаалһ деер эврәннь хувцан делгәд, көкрҗәсн модна бүчр керчҗ авад хайв. 9 Исусин өмн ард уга йовсн әмтн:
– Бурхн тууртха! Деед Эзнә нерн деерәс ирснь әдстә болтха! Мана Давид эцкин иргч йосн әдстә болтха! Бурхн тууртха! – гиһәд хәәкрцхәв.
11 Ерусалимур ирәд, Исус һол сүм орв. Сүмин дотрк бәәдл хәләх зуур, ора болҗ одв. Тегәд Исус сурһульчнртаһан Бетәнья гидг хотн тал темцв.
12 Маңһдуртнь тедн тер хотнас геснь өлн һарад йовҗ йовцхаҗ. 13 Өлсҗ йовсн Исус холас инҗрин мод үзәд өөрдәд, темсн бәәдг болвза гиһәд хәләв. Зуг модна бүчрт көк хамтхаснас талдан юм үзҗ уга. Темсн болх болзгнь ирәд уга сәнҗ.
14 – Энүнәс хооран чини бүчрмүд деер төрүц бичә темсн урһтха! – гиҗ Исус модн тал хәләһәд келҗ.
Сурһульчнрнь Исусин келсн үгинь соңссмн.
Исус һол сүмд
15 Тедн Ерусалимур ирцхәв. Исус һол сүм орв. Дотрнь бәәсн хулдачнр хулд кеһәчнр уга цугинь көөҗ һарһад, мөңг сольҗасн улсин ширәһинь көмрәд, көглҗрһ хулдҗасн улсин ширәһинь көлврүлв. Өлг-эдән чигн сүмин хотн дотраһур авч йовдгинь уурулв.
17 – «Мини гер – олн әмтнә мөргүлин гер болҗ нерәдгдх» – гиҗ Бурхна Бичгт бичәтә эс бәәнү? Тадн энүгәр деермчнрин бәәр кеҗит, – гив.
18 Энүг соңсчкад, ах гелңгүд болн ном цәәлһәчнр Исусиг бәрҗ авч алх арһ хәәсмн. Олн әмтн ик өврмҗтәһәр номинь соңсдг төләднь тедн Исусас әәдг сәнҗ. 19 Асхнднь Исус сурһульчнртаһан дәкн балһснас һарад йовв.
Итклин күчнә тускар
20 Маңһдур өрүнднь тедн инҗр модна өөгүр йовҗ йовад, терүг хатҗ одсинь үзцхәв. 21 Өцклдүр өрүн эн модна өөр учрсн үүлиг ухандан сергәһәд:
– Багш! Хәләтн! Өцклдүр харасн моднтн хатҗ одҗ! – гиҗ Пётр келв.
22 – Бурхнд итктн! Эн уулыг ормасн көндрәд теңгсин уснд ун гиҗ келәд маһдл уга иткхлә – эрк биш күцгдх. 24 Зальврад сурхла, Бурхн өгх гиҗ, үнн седкләрн иткхләтн, цугнь күцгдх. 25 Зальврхиннь өмн түрүләд өөлҗ, уурлҗах әмтндән геминь тәвтн. Тиигхлә Теңгрин Эцк чигн тана килнцитн тәвх, – гиҗ Исус келв.
Исусин йосн альдасв
27 Исус дәкн эврәннь сурһульчнртаһан Ерусалимур ирв. Исусиг һол сүм дотр бәәтл ах гелңгүд, ном цәәлһәчнр болн толһачнр өөрдҗ ирәд:
28 – Ямаран йосар Чи эн тоотыг күцәҗ бәәхмбч? Кен Чамд иим йос өгв? – гиҗ сурцхаҗ.
29 – Би таднд бас нег сурвр өгнәв. Мини сурврт хәрү өгхләтн, Би чигн тана сурврт хәрү өгнәв. Йохана уснд кирсллһн теңгрәсв эс гиҗ күүнәсв? – гиҗ Исус сурв.
31 Тедн хоорндан шимлдәд зөвчлдв:
– Теңгрәс гихлә «юңгад түүнд эс итквт», – гиҗ Исус келх.
Күүнәс гихдән әмтнәс әәцхәв. Юңгад гихлә, цуг әмтн Йоханыг Бурхна әәлдәч гиҗ тоолдг бәәҗ. 33 Тегәд:
– Медхшвидн, – гиҗ хәрү өгцхәв.
– Тиигхлә Би чигн кенә йосар энүг кеҗәхән келхшв, – гиҗ Исус келв.
12Му көдләчнрин туск үлгүр
1 Исус дәкн үлгүр орулҗ әмтиг сурһв:
– Нег күн уста үзм тәрәд, хашалад, үзм шахдг нүк малтад, харулын цамхаг бәрҗ. Дарунь көдләчнр нәәмәдлҗ авад, уста үзм тәрсн һазран даалһад, бийнь йовҗ одҗ. 2 Урһц ахулх кемлә эзн эврәннь хүвән авулхар, зарцан йовулҗ. 3 Нәәмәдлҗ авсн көдләчнрнь зарцинь бәрҗ авад цокад, юм өгл уга көөчкҗ. 4 Эзн дарук зарцан йовулҗ. Көдләчнр түүнә толһаһинь цоолад, неринь һутаһад тәвҗ. 5 Эзн һурвдгч зарцан йовулҗ – терүгинь алчкҗ. Кедү дәкҗ кү йовулсн бийнь – зәрминь алад, зәрминь цокад йовулҗ. 6 Аш сүүлднь, эзн эврәннь һанцхн эңкр көвүһән илгәҗ. «Көвүһим тедн тевчх зөвтә», – гиҗ эзн санҗ. 7 Көдләчнр нег-негндән келҗ: Эн өнч эзлгч күн! Энүг алад, уста үзмин тәрәнә эздүд болхмн. 8 Көвүһинь бәрҗ авад алчкҗ. Цогцинь уста үзм тәрсн һазрас һарһад хайчкв. 9 Эзн ирәд, юн болсинь үзчкәд, яах гиҗ санҗанат? Тер көдләчнриг алад, тәрәһән талдан улст даалһх. 10 «Тосхачнрин һолсн чолун герин өнцгин һол чолун болв. Бурхн эн керг күцәсмн. Бидн энүг үзәд өврләвидн», – гиҗ Бурхна Бичгт бичәтә бәәсиг тадн умшсн уга болвзат? – гиҗ Исус үгән төгсәҗ сурв.
12 Ах гелңгүд бийсән келҗәхинь медәд, Исусиг тер дарунь бәрҗ авхар седцхәв. Зуг хаҗуднь дегд олн күн бәәснд әәһәд, көндәсн уга.
Паршмуд Исусиг меклхәр седҗ бәәцхәнә
13 Хөөннь тедн Исус тал паршмуд болн Херодын улсиг илгәһәд, үг деернь бәрҗ авх арһ хәәв.
14 – Багш! Чамаг үн келҗәхинь бидн меднәвидн. Чи Бурхна заасар дасхнач. Тер учрар әмтн ю санҗахинь чи оньгтан авхшич, күүнә чирә чи хәләхшич. Келҗ өгич: Римин хаанд алв өгх зөвтәй аль угай? – гисн сурвр теднь ирәд өгцхәҗ.
15 Исус тедниг хойр чирәтәһинь медәд:
– Тадн Намаг үг деер бәрҗ авхар седҗ бәәнә эсийт? Шаальг авад иртн, – гиҗ.
16 Шаальг авч ирхләнь:
– Кенә нер, кенә зүс энүнд үзҗәнәт? – гиҗ Исус сурҗ.
– Римин хаана, – гицхәҗ.
17 – Тиим болхла, хаана юмиг хаанд өгтн, Бурхна юмиг Бурхнд өгтн! – гисн хәрү Исус теднд өгч.
Тедн өврәд йовҗ одцхаҗ.
Цадукмуд болн Исус
18 Дарунь Исус тал цадукмуд ирцхәв. Цадукмуд үксн әмтн әмдршго гиҗ иткдг бәәҗ.
19 – Багш! Залу күн тохм үлдәл уга өңгрхлә, тохман геешгон төлә түүнә авалинь дүнь авад, үр һарһх зөвтә гисн Мошен заасн заавр бәәнәлм. 20 Манахна нег гер-бүлд иим юмн учрсмн. Тедн ах-дүүнрәрн долан күн бәәсмн. Ик ахнь гер авад, үрн уга бәәҗәһәд өңгрҗ одсмн. 21 Ах бергән дүнь хааҗ. Дүнь бас үрн уга бәәҗәһәд өңгрҗ. Дарук дүнь бас тиигҗ. 22 Тегәд тер долан ах-дүүнр цугтан үр һарһл уга өңгрсмн. Аш сүүлднь, күүкд күн бас хорҗ одсмн. 23 Әмдрхләрн тер күүкд күн кенә гергн болх зөвтәв? Ах-дүүнр цугтан терүнә залу биләлм, – гиҗ тедн ирәд сурцхав.
24 – Бурхна Бичгиг медл уга, Бурхна күчиг медл уга, хаҗһр уха ухалҗахан тадн медҗ бәәхшийт? 25 Үксн улс әмдрхләрн гер чигн авшго, күүнд чигн одшго, тедн Бурхна Элчнрлә әдл бәәх. 26 Әмдрлһнә тускар болхла, иим: Бурхн Мошед шачасн бут дотрас: «Би Абрахамин, Ицхакин болн Яковин Бурхнв», – гиҗ келсиг тадн Мошен дегтрт умшсн уга болвзат? 27 Бурхн үксн улсин Бурхн биш, әмд улсин Бурхн! Ухантн дегд икәр хаҗиҗ одҗ, – гиҗ Исус теднд хәрү өгв.
Һол зааврмудын тускар
28 Ном цәәлһәчнрин негнь өөрдҗ ирәд, теднә зүтклдә соңсад:
– Бурхна зааврин алькнь эрк биш һол зааврв? – гиҗ сурв.
29 – Эрк биш һол зааврнь эн: «Соңс, Израиль! Деед Эзн мана Бурхн – һанцхн Деед Эзн! 30 Эврәннь Деед Эзн Бурхндан халун зүркәрн, үнн седкләрн, бәәсн уха-санаһарн, бәәсн күчәрн дуран тәв». 31 Хойрдгч зааврнь иим: «Өөрк күүндән бийдән дурта кевәр дурл». Эн хойр зааврас чинртәнь уга, – гиҗ хәрү өгв.
32 – Йир сәәнәр келвт, – гиҗ ном цәәлһәч таасв, – Бурхн һанцхн, Терүнәс талдан Бурхн уга. Эврәннь Бурхндан халун зүркәрн, бәәсн күчәрн, бәәсн уха-санаһарн дуран тәвсн, өөрк күүһән бийләһән әдл дурлсн, тәкл тәкснәс болн Бурхнд нерәдҗ сетрә мал шатаснас үлү ик чинртә йовдл.
34 Исус терүг чик хәрү өгсинь соңсчкад:
– Чи Бурхна Йоснас хол бәәхшич, – гиҗ келв.
Терүнә хөөн әмтн Исуст сурвр өгдгән уурв.
Исусин сурвр
35 – Ном цәәлһәчнр Христосиг Давид хаана үлдл гиҗ юңгад келцхәдв? – гиһәд һол сүм дотр әмтиг сурһхларн Исус сурҗ.
36 – Әрүн Сәкүсәр дүүрхләрн Давид иигҗ келсн бәәнәлм: «Деед Эзн мини Деед Эзнд келсмн: Чини өшәтниг диилҗ көлдчнь эс хайтл, Мини барун бий тал сууҗ бә». 37 Давид бийнь Христосиг Деед Эзн гиҗ нерәдҗәхлә, юңгад Тер Давидин тохмин үлдл болхмб? – гив.
Әмтн Энүг байртаһар соңсв. 38 Исус цааранднь сурһв:
– Ном цәәлһәчнрәс бийән саглтн. Тедн ут хувц өмсәд йовна. Әмтн талвң болһнд теднлә мендлхлә, теднд икәр таасгдна. 39 Тер улс хурлд эс гиҗ нәәрт деегшән һарад суухдан дурта. 40 Тедн белвсн күүкд улсин хаҗудинь меклҗ авад, әмтнә нүднд үзүләд Бурхнд уданар мөргцхәнә. Тер улс ик догшар цааҗлгдх, – гив.
Белвсн күүкд күүнә тәвсн мөңгн
41 Исус һол сүм дотр, бәрц бәрдг хәәрцгин өөр суусмн. Әмтн Бурхнд бәрц яһҗ бәрсинь үзв. Баячуднь икәр бәрцхәҗ. 42 Нег белвсн күүкд күн өөрдҗ ирәд, хойрхн улан мөңгнә шаальг тәвв. 43 Исус сурһульчнран дуудҗ авад:
– Үнәр келҗәнәв, эн угатя күүкд күн цугтаһаснь икәр бәрц бәрв. Байн улс зөөсн зөөриннь үлүһинь бәрхлә, эн бәәсн эдлврән цугинь бәрв, – гиҗ цәәлһв.
13Исус һол сүм хольврлһна тускар тааҗ келҗәнә
1 Исусиг һол сүмәс һарч йовхла, нег сурһульч:
– Багш, сән һара чолуһар бәрсн сәәхн бәәшңгүд дүңгәҗ зогсҗ бәәхинь хәләһит! – гиҗ Исуст келҗ.
– Эн алдр тосхлт үзҗ бәнчи? Энчн чолун деер чолун үлдл уга, ова чолун болад хольврҗ одхмн, – гиҗ Исус хәрү өгч.
3 Исусиг Ерусалимин хаҗудк Олив уулын ташуд, һол сүмин өмн суутлнь, Терүн тал Пётр, Яков, Йохан, Андрей дөрвн ирәд:
4 – Тер Тана келсн юмнтн кезә учрхмб? Ямаран темдгәр медгдхмб? – гиҗ сурв.
5 – Бийән саглҗ бәәтн! Күн тадниг меклвзә! 6 Кесгнь Мини нер зүүҗ ирәд: «Би Күмни Көвүмб», – гиҗ келәд, кесг улсиг меклх. 7 Кемр тадн өөрхн болҗах болн хол болҗах дәәнә тускар соңсхларн, бичә әәтн. Дән болх зөвтә, болв тернь чигн чилгчнь биш. 8 Тал-талдан келн-әмтн болн орн-нутгуд хоорндан дәәллдх. Энд-тенд һазр көндрх, күн мал уга харһнх. Эн Мини келҗәх тоот төрх күүкд күүнә элкнь эклҗ зовадг мет болҗана. 9 Болһатн! Намас көлтә тадниг зарһла харһулх, хурлд авч одад цокх. Хаадудын болн һардачнрин өмн зогсад, Мини тускар үн келҗ өгхт. 10 Зуг түрүләд Мини туск Сән Зәңг цуг келн әмтнд цәәлһҗ өггдх зөвтә. 11 Зарһчнрин өмн зогссн цагтан тадн келх үгән урдаснь ухалҗ бичә зовтн. Зуг Бурхна зааҗ өгсн үг келтн. Юңгад гихлә, таднар дамҗад Әрүн Сәкүсн келх. 12 Ахнр-дүүнр нег-негән күүнд бәрүлҗ, эцкнь үрдүдән күүнд бәрүлҗ алулх. Күүкднь эк-эцкләһән дәәллдәд алх. 13 Нанас көлтә цугтан таднд дурго болх. Цуг эн тоотыг дааснь авргдх.
Хоосрулҗах җигшүртә юмн
14 – Кемр хоосрулҗах җигшүртә юмн таднд болх болшго һазрт үзгдхлә, (умшачнр медҗ автн) Йудьяд бәәсн әмтн өөдм һазрур зулҗ һартха. 15 Герин ора деер бәәснь зулад йовҗ йовхларн герүрн хувцан авхар бичә ортха. 16 Кеер йовснь чигн гүүхләрн хувцан авхар герүрн бичә иртхә. 17 Тер цагт саата болн көкүл үртә күүкд улс ик түрү үзх. 18 Тер цаг үвләр бичә болтха гиҗ зальврҗатн. 19 Тер цагт делкә үүдснәс нааран үзгдәд уга зовлң учрх. Тиим ик зовлң тер цагин хөөн чигн төрүц үзгдшго. 20 Тер ик зовлңта цагинь Деед Эзн эс баһрулсн болхла, нег чигн күн әмд үлдшго билә. Болв, Бийиннь шүүҗ авсн әмтнә төлә Бурхн тер өдрмүдиг баһрулв. 21 Кемр таднд: «Эннь Христос!», «Тернь Христос!» – гиҗ келхлә, тадн бичә итктн. 22 Тер цагт кесгнь бийән Христосв гиҗ нерәдх эс гиҗ әәлдәчв гих. Тедн олн зүсн өвәрц йовдл болн темдг үзүлх. Бурхна шүүҗ авсн әмтиг чигн меклхәр седх.
23 Болһатн! Тер тоотыг Би таднд урдаснь цәәлһҗ өгчәнәв. 24 Тер ирх зовлңгин хөөн нарн унтрад, сар герл өгдгән уурх. 25 Одд теңгрәс унад, теңгрин күчнь көндрх. 26 Дарунь Күмни Көвүг алдр туурмҗтаһар болн күчтәһәр үүлн заагт аашсинь әмтн үзх. 27 Эврәннь шүүҗ авсн улсан йилһҗ авхин төлә һазрин захас теңгрин зах күртл дөрвн үзг тал элчнрән илгәх, – гив.
Инҗрин модн
28 – Инҗрин модна бүчр деер хамтхасн экләд урһхла, тадн зун өөрдҗ йовна гиҗ темдглнә эсийт? 29 Терүнлә әдл, Мини келсн тоотыг экләд үзхләрн цагнь ирв, Күмни Көвүн ирәд, үүднә ард зогсҗ бәәнә гиҗ сантн. 30 Мини келсн тоот юмн эс учртл, эн цагин күмни уңгнь тасрш уга гиҗ үнәр танд келҗәнәв. 31 Теңгр һазр хойр уга болҗ одх, зуг Мини келсн үгмүд сольгдшго. 32 Цаг-болзгнь нег чигн күн медхш. Бурхна элчнр чигн, Бурхна Көвүн чигн медхш, зуг һанцхн Бурхн меднә. 33 Цаг-болзгнь кезә ирхинь эс медсн төләдән, саг-сергг бәәҗәтн. 34 Тер ирх цагиг иим үлгүрлә дүңцүлҗ болхмн. Нег күн хол хаалһд һарад йовҗ йовад, эврәннь герән зарцнртан даалһад, цугтаднь көдлмш өгнә. Үүднә өөр зогсдг зарцдан болхла, нүдән төрүц бичә чирмтхә гиҗ закна. 35 Саг-сергг бәәтн! Юңгад гихлә, Герин Эзиг кезә ирхинь тадн медҗәхшт: Эр така хәәкрлһнлә эс гиҗ өрүн өрлә, асхндан чигн эс гиҗ сөөни өрәл чигн ирх. 36 Эс күләҗәсн цагла ирәд, тадниг унтҗатл олҗ авдг болвза. 37 «Саг-сергг бәәтн!» – гиҗ тадниг болн цуг келн әмтиг саглулҗ бәәнәв.
14Исусиг алх зура
1 Хойр өдр давад, Песах гидг нертә байр болн эс искәсн һуйрин байр болх зөвтә сәнҗ. Еврейин ах гелңгүд болн ном цәәлһәчнр Исусиг нууцар бәрҗ авад, алх арһинь хәәҗ.
2 – Эн ик байрин өдр иим йовдл һарһҗ болшго, эс гиҗ олн әмтн үүмә босхах, – гиҗ тедн хоорндан күүндҗ.
Күүкд күн Исусин толһад каңкнсн үнртә тос кеҗәнә
3 Исус болхла Бетәнья гидг хотнд бәәсмн. Арсна гемтә Шимона герт хот уудг ширән өөр Исусиг суутлнь, нег күүкд күн орад, сәәхн каңкнсн үнртә һара нард модна үнтә тос авч ирәд, савин амнь хуһлад Исусин толһа деернь кев.
4 – Юңгад тиим дала мөңгнә юм эн үрәҗәхмб? Тер тосиг хулдад, мөңгинь угатя улст түгәҗ болхмн билә, – гиҗ уурлад, әмтнә зәрмнь нег-негн талан хәләцхәв (Тернь – нег күн җилин дуусн эдлх зөвтә мөңгнә тосн сәнҗ).
6 – Энүг бичә көндәтн! Эн Нанд цаһан седклтә юм кеҗәнә. 7 Таднла оньдин угатя улс үлдх. Теднд кезә чигн дөң болҗ чадҗанат. Би болхла таднла оньдин бәәшгов. 8 Эн күүкд күн чадсан кев: Мини цогциг оршалһнд белдв. 9 Үнәр таднд келҗәнәв: Альд Сән Зәңг цәәлһгднә, тенд эн күүкд күүнә кесн йовдлын тускар тодлҗ келгдх, – гиҗ Исус теднд келв.
Йудан урвлһн
10 Йуда Искериот (арвн хойр сурһульчнрин негнь). Исусиг бәрҗ өгхәр седәд, ах гелңгүд тал одв. 11 Ах гелңгүд үгинь соңсчкад, икәр байрлад, түүнд мөңг өгх болв. Терүнәс авн Йуда Исусиг бәрҗ өгх арһинь хәәв.
Исус Песахин хот эдлҗәнә
12 Эс искәсн һуйрин байр болх түрүңк өдртнь сетрә хурһ алх кемлә Исусин сурһульчнрнь:
– Альд байрин хот уухар седҗ бәәнәт? Келтн, бидн белднәвидн, – гиҗ сурв.
13 Тиигхләнь Исус сурһульчнрасн хойринь йовулад иигҗ закв:
– Балһснд орхлатн, буһшта ус авч йовсн күн таднла зөрлцх, терүнә ардас йовтн. 14 Тер күүнә орсн герүр орад, герин эзнднь иигҗ келтн: «Сурһульчнртаһан альд байрин хот ууҗ болхинь Багш танас сурҗана» – гитн. 15 Тер күн таднд деер бәәсн у-өргн, сәәхн ясата хора үзүлх. Тенд хот белдтн, – гив.
16 Сурһульчнрнь балһс орв. Тедн Исусин келсәр цугинь олҗ авад, байрин хотан белдцхәв. 17 Асхнднь Исус арвн хойр сурһульчнртаһан ирв.
18 – Үнәр келҗәнәв, Нанла хамдан хот ууҗасн тадна негнтн Намаг бәрүлҗ өгх, – гиҗ хотан ууҗасн цагт Исус келв.
19 – Деед Эзн, би биш эсий? – гиҗ сурһульчнрнь Исусин келсн үгднь уйдад сурв.
20 – Арвн хойрас негнь, – гиҗ Исус келв, – Нанла хамдан ааһд өдмг шүүслҗ идҗәснь. Би, Күмни Көвүн, әәлдәчнрин әәлдсн хаалһар йовхв, Намаг бәрүлҗ өгсн күн зовлңган эдлх! Тер күүнд, төрүц эс төрсн болхла, деер болх билә.
Деед Эзнә асхни хот
22 Исус хотан ууҗаһад, өдмг авад, Бурхнд ханлтан өргәд, хуһлад, сурһульчнртан өгв:
– Идтн, энтн Мини бий цогцм, – гив.
23 Дарунь ааһд бәәсн улан чаһр авад, Бурхнд ханлт өргәд, бас сурһульчнртан өгв. Цугтан ааһас ууцхав.
24 – Энтн олн әмтнә төлә асхрх болн Мини Бооца эклх Мини цусн. 25 Үнәр келҗәнәв: Бурхна Йоснд шин чаһр уутлан дәкҗ Би эн насндан чаһр уушгов, – гив.
26 Тедн Бурхнд магталын ду дуулад, Олив уул тал темцәд һарцхав.
Нанас гөрдхич гиҗ Исус Пётрт әәлдҗәнә
27 – Тадн цугтан Намаг үлдәхт. «Би хөөчинь уга кехв, хөөднь тарх», – гиҗ Бурхна Бичгт бичәтә бәәнәлм. Болв әмдрчкәд, Би тадниг Һалилья гидг һазрт күләхв, – гиҗ Исус келв.
29 – Цугтан үлдәвв чигн, би Таниг төрүц хайшгов, – гиҗ Пётр келв.
30 – Үнәр келҗәнәв, эндр сө эр така хойр дәкҗ хәәкртл чи һурв дәкч Намаг медхшв гиҗ келхич, – гисн хәрү Пётр соңсв.
31 – Танла хамдан үкдг болв чигн, би Таниг үлдәшгов! – гиҗ Пётр үгән давтҗ келв.
Сурһульчнрнь цугтан тиигҗ келцхәв.
Исусин мөрглһн
32 Эдн цугтан Гетсемән гидг модта һазр орв.
– Намаг одад зальврад иртл, энүнд күләҗ бәәтн, – гиҗ Исус сурһульчнртан келв.
33 Исус бийләһән Пётр, Яков болн Йоханыг дахулв. Исус ик зовлңшв, седклнь үүмсн бәәв.
34 – Мини седклм уудьврта бәәнә, Би үктлән зовҗанав, саг-серглң энүнд бәәҗәтн, – гиҗ Исус келв.
35 Тер зовлң хаҗуһарнь һарх болвза гиһәд Исус хооран һарад, һазр элкдҗ унад зальврв.
36 – Аав, Эцкм! Та цугинь чаднат! Эн Мини үзх зовлңгиг хаҗуһар һарһхнтн! Болв Мини таалар биш, Тана таалар болтха! – гив.
37 Дарунь сурһульчнр талан хәрү ирәд, тедниг унтҗ одсинь үзв.
– Шимон, – гиҗ Пётриг дуудв, – Чи унтҗ одвчи? Нег часин болзгт унтл уга бәәҗ болсн угай? Сөрлһнлә харһшгон төлә зальвртн, серглң бәәтн. Күүнә сүмснь чидлтә, зуг күүнә цогц чинән-чидл уга болдмн.
39 Исус сурһульчнрасн хооран һарад, үгмүдән давтад мөргв. 40 Терүг хәрү ирхләнь, сурһульчнрнь цугтан унтад кевтцхәҗ. Тедн нөөртән даргдад, нүдән секҗ чадл уга, Исуст ю келхән медҗ уга. 41 Һурвдад ирхләрн Исус келв:
– Тадн ода күртл унтад, цогцан амраһад бәәхмт? Болх! Цагнь ирв, Күмни Көвүн килнцтә улсин һарт бәргдҗәнә. Бостн, йовий! Намаг бәрҗ өгх күн аашна, – гив.
Исусиг бәрҗ авлһн
43 Исусиг үгән келҗәсн цагт сурһульч болҗ йовсн Йуда өөрдҗ ирв. Терүнә ардаснь һартан мод болн үлд бәрсн улс аашҗ. Тедниг ах гелңгүд, ном цәәлһәчнр болн толһачнр йовулҗ.
44 – Мини өөрдәд үмссн күн Исус болх, – гисн темдг урвач тер әмтнд медүлх зөвтә бәәҗ. Тадн Түүг бәрҗ авад, харулд бәрүләд йовтн, – гив.
45 Йуда өөрдҗ ирн Исусиг:
– Багш! – гиҗ келәд теврәд үмсв.
46 Тер дарунь Исусиг бәрҗ авцхав. 47 Хаҗуд зогсҗасн сурһульчнрин негнь үлдән һарһҗ авад, ах гелңгин зарцин чикинь тәәрчкв.
48 – Мод үлд хойр атхад, деермч кү бәрҗәх кевәр яһад ирсмт? Өдр болһн Би тадниг һол сүм дотр сурһсн бәәнәлм, тадн Намаг бәрҗ авсн угалмт? Болв Бурхна Бичгт бичәтә юмн күцгдх зөвтә, – гив. 50 Сурһульчнрнь Исусиг үлдәчкәд, цугтан гүүлдәд йовҗ одв. 51 Зуг нег баһ наста күн Исусин ардаснь йовсмн. Тер бий деерән хөңглдңгәр хуча көдрчксн йовҗ. 52 Бийинь бас бәрҗ авхар седхләнь, хучаһан цергүдин һарт үлдәчкәд, дотрк хувцтаһан гүүһәд йовҗ одҗ.
Исус Деед хургин өмн
53 Ах гелңгин герт Исусиг көтлҗ авч ирхлә, терүнд цуг ах гелңгүд, толһачнр болн ном цәәлһәчнр цуглрад Деед хург кеҗ. 54 Пётр бас эс медгчәр ардаснь йовад, ах гелңгин хотн дотрнь орад, харулчнрла хамдан дендрин өөр сууһад дуладв. 55 Еврейин ах гелңгүд Деед хургт орлцдг улстаһан Исусиг яһҗ гемшәҗ, засгла харһулхан медҗ чадлго бәәв. 56 Худлахар герчлх улс олддг болв чигн, теднә келсн үгмүднь нег-негнләһән ирлцҗ уга.
57 – Энүг иигҗ келҗәсинь бидн соңславидн: «Би эн әмтнә бәрсн сүмиг хамхлад, һурвн өдрин туршт әмтнә эс тосхдг сүм тосххв гидг билә», – гиҗ худл герчнр келцхәв.
59 Болв терүг чигн хаҗһр келәд, күн болһна үгнь ирлцҗ уга. 60 Дарунь еврейин ах гелң босад:
– Юңгад хәрү эс өгч бәәхмбч? Әмтнә гемшәлһнә өмнәс ямаран хәрү өгхмч? – гиҗ Исусас сурв.
61 Болв Исус нег чигн үг келсн уга.
– Чи үнәртән Бурхна илгәсн Аврач, үнәртән әдстә Бурхна Көвүн болҗахмч? – гиҗ ах гелң сурв.
62 – Э-э, тиим, Күмни Көвүн Бурхна барун бий талнь суусинь, үүлн заагт теңгрәс аашсинь тадн үзхит, – гиҗ Исус хәрү өгв.
63 Ах гелң өмсҗәсн хувцан татҗ шуулад:
– Түүнәс үлү ямаран герч таднд кергтәв? Бурхиг му келҗ бәәхинь тадн эс соңсвт? Энүнә тускар ю келцхәнәт? – гив. Исус үкх зөвтә гиҗ цугтан тоолв. 65 Тегәд зәрмнь Исус деер нульмад, нүдинь бооһад, толһаһарнь цокад:
– Мә чамд, кен цокҗахинь әәлдҗ кел! – гицхәв.
Дарунь Исусиг харулчнр авч һарад, бас цокв.
Пётрин Исусас зәәлҗ гөрдлһн
66 Пётриг хотн дотр бәәтл ах гелңгин зарц күүкд күн хажуһарнь йовв. 67 Һалын өөр дуладҗасн Пётрт оньган өгәд хәләчкәд:
– Чи бас Назаретин Исусла биләлмч? – гиҗ сурв.
68 – Юуна тускар келҗәхичн би төрүц медҗ бәәхшв, – гиҗ Пётр гөрдәд өмнк хотн тал һарв.
Тер кемлә эр така хәәкрв. 69 Зарц күүкд күн дәкн терүг үзчкәд, хаҗуд зогсҗасн әмтнд:
– Эн бас Терүнә үүрнь, – гиҗ келв.
70 Пётр дәкн гөрдв. Невчкн цаг давсна хөөн зогсҗасн әмтн:
– Терүнә үүрнь мен бәәләлмч, Һалильян күн эсий чи? – гиҗ сурцхав.
71 – Кенә тускар келҗәхитн би төрүц медҗәхшв, – гиҗ Пётр андһар тәвв, – Худл келҗәхлә, намаг Бурхн цааҗлтха!
72 Дарунь хойрдад эр така хәәкрв. «Эр така хойр дәкҗ хәәкртл, чи һурв дәкҗ Намаг медхшв гиҗ келхич», – гисн Исусин үгинь тодлад, Пётр һашудад уульв.
15Исус Пилатин өмн
1 Өрүн өрлә ах гелңгүд, еврейин толһачнр, ном цәәлһәчнр болн талдан Деед хургин гешүд селвг авлцад, Исусиг күләд, Пилатур авч одв.
2 – Чи Йудья улсин хан болҗахмч? – гиҗ Пилат Исусас сурв.
– Та тиигҗ келҗәнмт, – гиҗ Исус хәрү өгв.
3 Ах гелңгүд Исусиг икәр бурушаҗ гемшәв.
4 – Хәрү юңгад эс өгнәч? Чамаг икәр гемшәҗәнәлм, үзҗ эс бәнчи? – гиҗ Пилат сурв. 5 Болв Исус хәрү өгсн уга, Пилат Терүнд дегд икәр алң болв.
Исусиг цааҗлх йоста
6 Байрин өдр бәәҗ. Тегәд түүрмд суусн әмтнәс негинь Пилат сулдхдг йоста бәәсмн. Кениг сулдххинь – олн әмтн шүүҗ авдг йоста бәәҗ. 7 Тиигхд Бар-Аба гидг нертә күн түүрмд сууҗ. Барб буцлт өргсн улсла хамдан әмт алсн төләдән гемшәгдҗ. 8 Пилатас әмтн байрин өдрин өмн нег кү сулдхтха гиҗ некҗ.
9 – Йудья улсин хааг тадна төлә сулдххмн болвза? – гиҗ Пилат сурҗ.
10 Ах гелңгүд Исуст үлү үздг төләдән зарһла харһулҗахинь Пилат медчкҗ. 11 Ах гелңгүд әмт түкрәд, Пилатас Бар-Аба сулдхтха гиҗ сурулҗ.
12 – Йудья улсин хан гиҗ нерәдсн күүһитн яахмб? – гиҗ Пилат теднәс сурҗ.
13 – Терүг кирст хадчк! – гиҗ әмтн хәәкрв.
14 – Яһснднь тиигхмб? Ямаран хаҗһр һарһсмб? – гиҗ Пилат сурв.
– Кирст хадчк Терүг! – гиһәд әмтн улм чаңһар хәәкрцхәв.
15 Тегәд әмтнә бахинь хаңһахин төлә Пилат Бар-Абаг сулдхаһад, Исусиг цокад, цааҗла харһултха гив. 16 Цергчнр Исусиг өмнк хотн дотр (Римин һардачин зарһ кедг орм) авч одад, үлдсн цергүдән дуудҗ авцхав. 17 Тедн дөөгләд, Исусин толһа деернь хатханчгар гүрсн титм күчәр өмскәд, улан хувц көдргәд:
18 – Йудья улсин хан менд болтха! – гиҗ хәәкрәд, 19 Исусин толһаһарнь модар цокад, деернь нульмад, 20 дөөглҗ сөгдәд, улан хувцинь тәәлҗ авад, Бийиннь хувцинь хәрү өмскәд, цааҗлһна һазрур көтләд һарцхав.
Исусиг цааҗллһн
21 Оңдан һазрас йовҗ йовсн Шимон гидг нертә Күрәнә балһсна күн зуурнь харһҗ. Тер Александр Руп хойрин эцк сәнҗ. Цергчнр терүг кирс авч йовтха гиҗ закв. 22 Тегәд Исусиг Голготур авч ирҗ (Голгот – һавл гиҗ орчулгдна). 23 Цергчнр Исуст миррин уснла хольсн чаһр уутха гиһәд өгхлә, Исус ууҗ уга. 24 Исусиг кирст хадчкв. Хувцинь болхла җирв хаяд, цергүд хоорндан хуваҗ авцхав. 25 Эн цааҗлһн өрүн йисн часин алднд болҗ. 26 Толһа деернь гем-буруһинь бичдг ормд: «Йудья улсин хан» – гиҗ бичәтә харһа өлгҗ. 27 Исусин барун бий, зүн бий тал хойр деермч кү бас кирст хадҗ. 29 Хаҗуһарнь йовҗ йовсн улс, Исусар зог кеһәд, инәлдәд, өргән заңһад:
– Нә, яһвч! Һурвн өдрин туршт сүм хамхлад, хәрү тосхх болҗ бәлчи? 30 Тиигхин ормд кирсәсн бууһад, әмән харсҗ авхнчн! – гицхәв.
31 Ах гелңгүд болн ном цәәлһәчнр бас Терүг дөөглв:
– Әмт аврад йовдг билчи, бийән аврҗ эс чаддмч! Эн Бурхна илгәсн Аврач болн Израилин Хан кирсәсн буухла, бидн Терүнд иткхвидн, – гицхәв.
32 Хамдан кирст хадгдсн деермчнрин бийнь Исусиг му келцхәв.
Исусин үкл
33 Арвн хойр часин алднд һазр деерк генткн харңһурад, һурвн час күртл бәәв. 34 Һурвн часин алднд Исус:
– Элои, Элои, лема сабахтани! – гиһәд чаңһар хәәкрв. (Тернь – «Бурхн минь, Бурхн минь, Намаг юңгад үлдәсмч?» – гисн үг сәнҗ.) 35 Өөрнь зогсҗасн улс келсн үгинь соңсчкад:
– Эн Эльяг дуудҗах кевтә? – гицхәв.
36 Теднә негнь модна үзүрт кенчр ораһад, ишклң чаһрт норһад, амнднь күргәд:
– Кирсәс Энүг Элья яһҗ буулһҗ авхинь хәләхмн, – гив.
37 Исус чаңһар хәәкрв, дарунь әмнь һарв. 38 Тер саамла һол сүмин көшг деерәс дорагшан хойр әңгрәд шуурв. 39 Рим әңгин цергин ахлач Исусин әмнь һарсинь үзәд:
– Эн үнәртән Бурхна Көвүн бәәҗлм! – гив.
40 Хол биш зогсҗасн күүкд улс энүг цугинь үзҗ. Тедн дунд: Магдален хотна Марий, баһ наста Яковин болн Йосьян эк Марий болн Салома бәәцхәҗ. 41 Эн күүкд улс Исусла хамдан Һалильяд йовад, нөкд болсн улс бәәҗ. Исусиг дахад, Ерусалимд ирсн нань чигн дала күүкд улс терүнд бәәсмн.
Исусиг оршалһн
42 Асхар болсн йовдл бәәҗ. Деед хургт орлцдг, бийнь Бурхна Йос күләдг Ариматья хотнас ирсн Йосип гидг нертә күн зөрмгләд Пилатур одад, Исусин цогцинь сурҗ. Яһад гихлә, бемб өдрин өмн, байрт белддг өдр бәәҗ. 44 Тиим шулун Исусин әмнь һарч одснд Пилат алң болҗ. Цергә әңгин ахлачиг дуудад, лавта Исусин әмнь һарсн угаһинь сурв. 45 Исусин әмнь һарсинь медҗ авад, цогцинь Йосипд өгв. 46 Йосип Исусин цогцинь буулһад, үнтә һара цаһан кенчр хулдҗ авад ораһад, хад чолунд шин кесн үкәрт авч одҗ тәвәд, ордг орминь ик чолуһар дарчкҗ. 47 Исусин цогцинь альд тәвсинь Магдален хотна Марий болн Йосьян эк Марий хойр үзҗ.
16Сурһульчнр Исусин әмдрснә тускар медҗ
1 Бемб өдр давсна хөөн Магдален хотна Марий, Яковин эк Марий, Салома һурвн Исусин цогцднь түркхәр каңкнсн үнртә тос хулдҗ авсмн. 2 Нарн өдр өрүн өрлә, шиңкән өр цәәҗәтл күүкд улс оршасн һазр тал йовцхав.
3 – Тер ик чолуг кен маднд хооран кеҗ өгхмб? – гисн уха зууран ухалад тедн йовцхаҗ.
4 Зуг тедниг өөрдәд ирхлә, чолун уулын көндәһәс хооран кегдҗ одсинь үзгдв. (Тер дегд ик чолун бәәҗ.) 5 Уулын көндәһүр орхла, нег баһ наста күн дуд цаһан хувцта барун бийд сууснь үзгдв. Күүкд улс йир икәр сүрдв.
6 – Бичә сүрдтн, тадн кирсд хадгдсн Назаретин Исусиг хәәҗ йовна эсийт? Тертн әмдрҗ одла! Тертн энүнд уга. Кевтсн орминь үзтн. Пётрт болн наадк сурһульчнртнь иигҗ келтн: Урднь келсәрн, Тер тадниг Һалильяд күләх, – гив.
8 Күүкд улс дегд икәр әәхләрн, күүнд үг келҗ чадлго, оршасн ормас һарад гүүцхәв.
Зәрм сурһульчнрнь Исусиг үзҗ
[9 Нарн өдр әмдрәд, Исус Магдален хотна Марий (урднь энүнәс Исус долан хар сәкүс көөҗ һарһсмн) түрүн болҗ үзгдв. 10 Урднь Исусиг дахҗ йовсн, Терүнд зовад, ууляд суусн әмтнд Марий гүүҗ одад үзсән келҗ өгв. 11 Теднь Исусиг әмдрснд болн Марийд үзгдв гиснд итксн уга. 12 Исус талдан бәәдл һарад, селән орҗ йовсн күүнд бас үзгдҗ. 13 Тер хойриг ирәд келхләнь, әмтн бас иткҗ уга.
Исус апостолмудтаһан күүндҗ
14 Хөөннь арвн негн сурһульчнртан хотан ууҗатлнь Исус ирҗ үзгдҗ. Иткл уга болн хату зүрктәдән Исусиг үзсн әмтнд эс иткснднь сурһульчнран шоодҗ.
15 – Делкә эргәд, Сән Зәңг олн әмтнд тархатн. 16 Сән Зәңгд иткәд, бийән уснд кирслснь авргдх, эс иткснь – засгдх. 17 Иткснь иим өвәрц йовдл һарһҗ чадх: Мини нерн деерәс хар сәкүсдиг көөҗ һарһх, шин келәр келх. 18 Хорта моһа һартан авв чигн, хор уув чигн үкшго. Итксн улс гемтә улс деер һаран тәвхлә, теднь эдгҗ одх, – гиҗ Исус келв.
19 Теднлә күүндснә хөөн Деед Эзн деегшән өөдләд, теңгрт күрәд, Бурхна барун талнь суув. 20 Терүнә сурһульчнрнь нарта делкә эргәд, олн әмтнд Сән Зәңг тархав. Йовсн һазртнь Деед Эзн теднд нөкд болад, теднә тархалһиг өвәрц йовдлар батлсмн. Тиигҗ учрсмн.]