ЕВРЕЙМҮД

Евреймүдт илгәсн бичг

Евреймүдт илгәсн бичг христианмудын баг улст бичгдҗ. Тедн әмтнә өсҗ йовх сөрлтәс көлтә христианск итклән хайхар седҗәҗ. Павел теднә итклд урмд өгчәнә, Исус Христос Бурхна йосн болн күцц үнн гиҗ үзүлҗәнә. Энүнә тускар келхләрн, автор һурвн төр үнн болҗана гиһәд темдглҗәнә: 1) Исус – учрсн зовлң дааһад йосндан Эцкән соңсдг, Бурхна мөңк Көвүн. Бурхна Көвүн болсарн Исус Хуучн Бооцана әәлдәчнрәс, Бурхна элчнрәс, Мошеһәс өөдән йовна. 2) Исус Хуучн Бооцана цага гелңгүдәс өөдән йовх мөңк гелң гиҗ Бурхн зарлҗ. 3) Исусар дамҗад иткл авсн күн килнцәс, әәмшгәс, үкләс гетлнә. Исус, Ах гелң мет, күүнд йосн аврлт өгнә. Евреймүдин шаҗна авъясмуд болн малар тәкл тәклһн эн аврлтын тускар келв.

Израилин тууҗд орсн зәрм темдгтә улсин иткләр үлгүр кеһәд, Исусиг нүүртән бәрәд, ямаранчн зовлң дааһад көөгдәд йовсн бийнь, сүүлңк өдр күртлән иткмҗтә бәәтн гиҗ Павел умшачнран сурҗана.

Тегәд евреймүдт илгәсн бичгән тер селвгән өгәд, саглад төгсәҗәнә.

Учр-утхин зура

Нүр үг: Христос – Бурхна күцц үнн 1.1–3

Христос Бурхна элчнрәс деер 1.4 – 2.18

Христос Мошеһәс болн Навина Исусас деер 3.1 – 4.13

Христос гелң болсна кергиг өөдән үнлһн 4.14 – 7.28

Христосин бооцаг өөдән үнлһн 8.1 – 9.28

Христосар тәкл тәклһиг өөдән үнлһн 10.1–39

Иткл түрүлҗ йовна 11.1 – 12.29

Бурхнд таасгдлһн 13.1–19

Чилгч 13.20–25

Бурхн Эврәннь Көвүһәрн дамҗад келдг бәәсмн

¹ Кезәнә Бурхн әәлдәчнрәр дамҗад кесг дәкҗ олн зүсн эв-арһ олзлад, мана өвк эцкнрт келдг бәәсмн. ² Эн сүл өдрмүдт Бурхн Эврәннь Көвүһәрн дамҗад маднд келдг бәәсмн. Бурхн Көвүһәрн дамҗад нарт делкә үүдәһәд, цугин өнч авх Көвү кесмн. ³ Көвүнднь Бурхна туурмҗ үзгднә. Көвүн Бурхна йосн дүр болҗана. Бурхна Көвүн цуг нарт делкәг Эврәннь күчтә Үгәрн бәрнә. Әмтнә килнц тәвснә хөөн теңгрт хамгин күчтә йосна барун бийд Тер суусмн.

Христос Бурхна элчнрәс ик күчтә

⁴ Көвүн Бурхна элчнрәс деер болв, тиим кевәр Терүнд Бурхна өгсн нернь Бурхна элчнрин нердәс деер болв. ⁵ Яһад гихлә, Бурхн ямаран чигн элчдән кезәчн: «Чи – Мини Көвүнч, эндр Би Чини Эцк болв», – гиҗ келсмн уга. Бурхн ямаранчн элчин тускар кезәчн: «Би Энүнә Эцк болхв болн Эн Мини Көвүн болх», – гиҗ эс келсмн болдг. ⁶ Зуг Бурхн Эврәннь Ууһн Көвүһән орчлңд илгәх цагт иигҗ келсмн: «Бурхна цуг элчнр Терүнд сөгдтхә». ⁷ Бурхна элчнрин тускар Тер: «Та Эврәннь элчнрәр сальк кенәт, Эврәннь зарцнрар шачасн һал кенәт», – гиҗ келв. ⁸ Көвүнә тускар болхла, Бурхн иигҗ келҗәнә: «О, Бурхн, Тана заллт мөңкиндән бәәх, Та үнн чикәр Эврәннь алвтан залҗ йовнат. ⁹ Та чик бәәдлд дуртат, йос эвдхдән дур угат. Эн учрар Бурхн, Тана Бурхн, Таниг байрин олив тосар Тана үүрмүдт түркснәс үлү икәр түрксмн». ¹⁰ Дәкәд иигҗ бичәтә бәәнә: «Деед Эзн, Та хамгин түрүнд һазр үүдәвт, теңгр Тана һарар кесн керг болҗана. ¹¹ Цуг эн уга болҗ одх, зуг Та үлдхит. Цуг эн хувцнла әдл элҗ одх. ¹² Та эдниг хуучн хувцн кевтәһәр орахит, эдн хувцн кевтәһәр сольгдх. Зуг Та нег кевтән бәәхит, Тана насн төрүц чилшго». ¹³ «Чини өшәтнриг көл дорчн тулур кевтәһәр эс тәвтл барун һартм су», – гиҗ Бурхн нег чигн элчдән кезә чигн келәд уга. ¹⁴ Бурхна цуг элчнр церглдг сәкүсд болна, тедн аврлтд күртх улст нөкд болхар Бурхнар илгәгднә.

Алдр аврлт

¹ Салькнд туугдсн керм мет болш уга төләд бидн соңссндан оньган икәр өгч бәәх зөвтәвидн. ² Бурхна элчнрәр дамҗад келсн үг итклтә билә. Тегәд эн үгиг эс соңссн болн эвдсн күн болһн үнн чикәр цааҗла харһулгдх йоста билә. ³ Бидн тиим алдр аврлтд оньган эс өгхлә, цааҗас алдрҗ чадшговидн. Эн аврлтын тускар Деед Эзн Бийнь әмтнд зәңглсн бәәнә. Энүнә тускар соңссн улс аврлт йосн үнн гиҗ маднд лавлҗ келсмн. ⁴ Бурхн энүг онц темдгәрн, өвәрц йовдларн, олн зүсн сүркә йовдларн болн Эврәннь тааларн, әмтнд өггдсн Әрүн Сәкүснә билгәрн батлҗ үзүлсмн.

Мадниг аврлтур дахулҗ йовснь

⁵ Мана келҗәсн иргч орчлңгиг залхин кергт Бурхн элчнрән тәвсн уга. ⁶ Тиим биш, Бурхна Бичгт нег кесгт иигҗ бичәтә: «Күн гисн кемб? Яһад Та энүг эс мартнат? Күмни көвүн гисн кемб? Яһад энүг Та килмҗтәһәр хәләдвт? ⁷ Та ахр болзгт терүг Бурхна элчнрәс дор тәвләт. Терүнә толһад туурмҗта болн ачта титм Та зүүввт. ⁸ Цуг заллтыг терүнә һарт өгвт». Терүнә һарт цуг заллтыг өгсн цагтан, Бурхн нег чигн юм үлдәлго күүнә заллтд орулсмн. Зуг цугнь күүнә заллтд бәәхинь ода бидн үзәд угавидн. ⁹ Исус Бурхна хәәрлтәр цуг улсин төлә үкхәр ахр болзгт Бурхна элчнрәс дор тәвгдсинь бидн үзҗәнәвидн. Эн үкллә харһҗ зовснднь Исуст туурмҗин титм зүүгдсинь бидн бас үзҗәнәвидн. ¹⁰ Бурхнар болн Бурхна төлә цугнь үүдәгдсн бәәнә. Бурхн кесг көвүдиг туурмҗд орулх зөвтә билә. Зовлңгар дамҗад Исусиг, аврлтын һардачиг, Бурхн дуту уга болһҗ кесмн.

¹¹ Яһад гихлә, әрүслдгнь болн әрүслгддгнь нег Эцктә. Эн учрар Исус тедниг ахнр-дүүнр гисндән ичхш. ¹² Исус Бурхнд: «Би Тана нериг ахнр-дүүнртән келнәв. Би иткдг улсин заагт Таниг туурулнав», – гиҗ келнә. ¹³ Дәкәд бас иигҗ келнә: «Би Бурхнд нәәлнәв», болн «Энтн Бив, Бурхна өгсн үрдүдтә хамдан бәәнәв».

¹⁴ Эн үрдүд йирин улс бәәсн учрас Исус бас теднлә әдл күн болв. Эврәннь үкләрн үклин эзиг эс гиҗ эрлгиг уга кехәр Исус тиим болв. ¹⁵ Үкләс әәһәд, җирһлин туршт мухла болсн улсиг сулдххар Исус тиигсмн. ¹⁶ Яһад гихлә, Бурхна элчнрт биш, Абрахамин үлдл тохмд Тер нөкд болҗасинь медгдҗәнә. ¹⁷ Тер учрар Бурхна өмн итклтә болн өршәңгү ах гелң болхар, әмтнә килнц тәвгддгәр Тер цуг бәәдләрн ахнр-дүүнрлә әдл бәәх зөвтә бәәсмн. ¹⁸ Тегәд чигн Тер Бийнь сөрлһнлә харһад зовлңган эдлсн учрас сөргдҗәх улст ода нөкд болҗ чадх.

Исус Мошеһәс деер

¹ Тегәд Бурхнар бас дуудгдсн, әрүн ахнр-дүүнр, мана итклин элч болн ах гелң Исусин тускар ухалад бәәтн. ² Исус церглтд орулсн Бурхнд итклтә бәәсмн. Тиим кевәр Моше Бурхна герт итклтә бәәсмн. ³ Тосхач герәс даву ик ачта болҗана. Тер учрар Исус Мошеһәс даву ик ачта болҗана. ⁴ Гер болһн эврәннь тосхачта, болв Бурхн болхла цуг юмна Тосхач. ⁵ Иргчдән Бурхна келхиг герчлхәр, Моше Бурхна герт зарц мет итклтә билә. ⁶ Христос болхла Бурхна герт Көвүн мет итклтә болҗана. Кемр бидн зөргтә кевәр бәәһәд, Христост нәәләд батар зогсхла, бидн Бурхна гер болҗанавидн.

Бурхна улсин төлә амрлһна орм

⁷ Эн учрас Әрүн Сәкүсн иигҗ келҗәнә: «Эндр, Бурхна ду соңссн цагтан, ⁸ көдәд сөрсн өдрт буцснла әдл бүдүн күзүһән бичә үзүлтн. ⁹ Дөчн җилдән Мини керг-үүлмүд үзв чигн тедн Намаг тенд сөрдг билә. ¹⁰ Эн учрар Би тер әмтнд уурлад келләв: Тедн Намаг оньдин дахҗ йовхар седхш, Мини келсн үгиг күцәхәр седхш. ¹¹ Тегәд чигн Би уурлад: Эдн Мини амрлһна ормд төрүц оршго, – гиҗ андһар тәвләв».

¹² Ахнр-дүүнр, оньган өгч саглтн: Тадн әмд Бурхиг үлдәшгоһар танад хар саната болн иткл уга зүркн бичә бәәтхә! ¹³ Тадн дундас кен чигн күн килнцәр меклгдшгоһар, бүдүн күзүһән үзүлшгоһар, «эндр» гиҗ келәд бәәтл нег-негән өдр болһн урмдулҗ бәәтн. ¹⁴ Кемр бидн экн түрүн авсн бәәдлән үкн-үктлән батар хадһлҗ бәәхлә, бидн Исус Христосла хамдан көдлдг улс болнавидн. ¹⁵ Бурхна Бичгт: «Эндр Терүнә ду соңсад, буцлтын цагла әдл бүдүн күзүһән бичә үзүлтн», – гиҗ бичәтә.

¹⁶ Кен Бурхна ду соңсҗ Бурхна өмнәс буцлт өргсмб? Египетәс Мошеһар дахулгдҗ һарсн улс. ¹⁷ Дөчн җилдән кенд Бурхн уурлсмб? Көдәд өңгрсн килнцтә улст уурлсмн. ¹⁸ Тедн Мини амрлһна ормд оршго гиҗ, кенә тускар Бурхн келҗ андһар тәвсмб? Бурхиг соңсдго улсин тускар келсмн. ¹⁹ Тедн эс итксндән тиигәрән орҗ чадсн угаһинь бидн үзҗәнәвидн.

¹ Тегәд Бурхна амрлһна ормд орхит гисн Терүнә өгсн үг бәәтл, бидн терүнд орхас дутвзав гиҗ әәх зөвтәвидн. ² Яһад гихлә, бидн теднлә әдл Сән Зәңг соңславидн. Зуг тедн соңссн болв чигн тер үг тус күргсн уга. Яһад гихлә, тедн соңсв чигн итксмн уга. ³ Бидн иткәд амрлһна ормд орҗанавидн. Яһад гихлә, «тедн Мини амрлһна ормд төрүц оршго», – гиҗ Бурхн келҗ. Терүнә керг-үүлмүд орчлң үүдсн цагт төгссн бийнь тиигҗ келҗ. ⁴ Бурхна Бичгин нег һазрт доладгч өдрин тускар: «Бурхн доладгч өдрт цуг Эврәннь кергәсн амрв», – гиҗ бичәтә. ⁵ «Тедн Мини амрлһна ормд төрүц оршго», – гиҗ Бурхна Бичгт бас бичәтә. ⁶ Хамгин түрүнд Сән Зәңг соңссн улс эврәннь Бурхиг эс соңссндан амрлһна ормд орсн уга. Тегәд амрлһна ормд орх зәрм улс бәәсн төләд ⁷ Бурхн «эндр» гидг өдр темдглсмн. «Эндр Терүнә ду соңссн цагтан бүдүн күзүһән бичә үзүлтн», – гиҗ кесг цаг давсн хөөн Тер Давидәр дамҗад урднь келсәр келв.

⁸ Кемр Навина Исус теднд амрлһ өгсн болхла, Бурхн энүнә хөөн талдан өдрин тускар келш уга билә. ⁹ Тегәд чигн Бурхна улст амрлһна өдр үлднә. ¹⁰ Яһад гихлә, Бурхна амрлһна ормд орсн күн, Бурхн күцәсн көдлмшәсн амрснла әдл эврәннь күцәсн көдлмшәсн амрв. ¹¹ Тегәд эн амрлһна ормд орхар зүткхм. Яһад гихлә, Бурхиг соңсдго күн Израилин улсла әдл амрлһна ормд орҗ чадшго.

¹² Бурхна үг – әмд болн күцәмҗтә, тер ямаран чигн хойр талан хурц иртә үлдәс үлү хурц. Тер гүүнәр мана дотр ивтрҗ, сүмсн седкләс, нуһрсн яснас салһна. Тер күүнә зүркнә седвәр-санаг шүүнә. ¹³ Нег чигн үүдәгдсн юмн Бурхнас бултҗ чадшго. Терүнә нүднд цугнь хуча уга секәтә. Терүнд бидн тооцаһан өгхвидн.

Исус алдр ах гелң ¹⁴ Тегәд итксн юман батар түший. Яһад гихлә, теңгрт өөд болсн алдр ах гелң, Бурхна Көвүн Исус Христос манад бәәнә. ¹⁵ Мана арһ угаг меддго, сана зовдго ах гелң гиҗ манад уга. Зуг Тер маднла әдл сөрлһнлә харһвчн, килнц һарһсн уга. ¹⁶ Эн учрар Бурхна хәәрлтин ширәд зөргтәһәр өөрдий. Маднд дөң кергтә болсн цагт тенд бидн өршәлд күртҗ, хәәрлт олҗ чадҗанавидн.

¹ Бурхн ямаран чигн ах гелңгиг эврәннь келн-улсас шүүҗ авад, терүг келн-улсин нерн деерәс Бурхнд церглхин көдлмшт орулна. Ах гелң улсин килнцин төлә Бурхнд бәрц бәрәд, тәкл тәкнә. ² Ах гелң бийнь арһ уга төләдән медл угаһар буру юм кесн улст сана зовҗ чадҗана. ³ Ах гелң арһ чинән уга төләд һанцхн әмтнә килнцин төлә биш, эврәннь килнцин төлә тәкл тәкх зөвтә.

⁴ Ах гелң болх ачиг күн эврә дурарн бийдән авх зөв уга. Зуг Бурхна дуудврар күн ах гелң болҗ чадна, тиигҗ Ааронла болв. ⁵ Тиим кевәр Христос чигн Бийнь Эврә дурарн ах-гелң болх ач авсн уга. Зуг Бурхн Терүнд: «Чи Мини Көвүнч, эндр Би Чини Эцк болв», – гиҗ келҗ. ⁶ «Чи Мелкицедклә әдл мөңкиндән гелң болхич», – гиҗ талдан кесгт келгдҗәнә.

⁷ Делкәд бәәсн цагтан Исус чаңһур хәәкрҗ ууляд зальврад, Бурхиг эрҗ сурсн билә. Бурхн Терүг үкләс харсҗ чадх билә. Исус Бурхиг номһн кевәр соңссн учрас Бурхн Терүг соңсв. ⁸ Исус Бурхна Көвүн болвчн зовлңгар дамҗад соңсхврта болдгар дасҗ. ⁹ Тегәд Бурхнд бүклдән Бийән нерәдәд, Тер Бийднь соңсхврта улсин мөңк аврлтын булг болв. ¹⁰ Тиигәд Бурхн Терүг Мелкицедклә әдл ах гелң болхич гиҗ тәвсмн.

Уха седкләрн деегшән өстн гисн дуудвр

¹¹ Бидн энүнә тускар дала юм келх йоставидн, зуг тадн соңсдг арһан геесн учрар таднд цәәлһхд дегд күчр болҗана. ¹² Яһад гихлә, цагар хәләхлә, тадн ода багш болх зөвтәт, зуг таднд шинәс Бурхна Үгин түрүн номиг дасхх кергтә. Акун хот идхин ормд ода күртл таднд үс уух кергтә. ¹³ Үс уудг күн болһн чик седклтә бәәдлин туск ном медхш, яһад гихлә, тер нилх болҗана. ¹⁴ Акун хот болхла дуту уга улст, яһад гихлә, тедн җирһлин дамшлтар му юмиг сән юмнас йилһҗ чадна.

¹ Эн учрар Христосин түрүн номиг үлдәһәд бүдүн улс болхар адһий. Таднд шинәс түрүн ном дасхх керг маднд уга. Түрүн ном гиснь эн: олз уга йовдлмудан үлдәһәд, Бурхнд иткхин туск, ² кирсллһнә, күүнә толһан ора деер һар тәвлһнә, үксн улсин әмдрллһнә болн мөңк зарһин туск ном. ³ Бурхн зөвшәрхлә, бидн энүг дасххвидн.

⁴ Яһад гихлә, нег дәкҗ Бурхна герл авсн, теңгрин билг амссн, талдан улсла Әрүн Сәкүс авсн әмтиг килнцтә җирһлинь үлдәлһҗ хәрү авч ирҗ болшго. ⁵ Тедн Бурхна Үгин сәәһинь болн иргч цагин күчиг медәд, эврәннь итклән үлдәҗ. Яһад гихлә, тедн бийснь Бурхна Көвүг кирсд хадҗана, Терүг әмтнә өмн һутахар тәвҗәнә.

⁷ Дару-дарунь хурар услгдад, тәрсн әмтнд кергтә тәрә өгдг һазриг Бурхн әдс өгч йөрәнә. ⁸ Зуг тер һазр деер хатханчг болн буг өвсн урһхла, тер һазр юунд чигн керг уга, болв Бурхн терүг удл уга харах. Тер һазр һалар шатагдҗ уга кегдх.

⁹ Хәәртә үүрмүд, мадниг тиигҗ келвчн, танад энүнәс сән юмс бәәдгинь бидн лавта меднәвидн. Эн юмс тана аврлла залһлдата. ¹⁰ Яһад гихлә, Бурхн үнн чик. Тадниг Бийднь дурлсиг болн тана көдлсиг Тер мартшго. Эн дуриг тадн Бурхна улст урднь болн ода күртл дөң болсарн үзүлвт. ¹¹ Тадн дундас кен чигн эврәннь зөрсн күслән сүл күртл хадһлтха, гиҗ бидн санҗанавидн. Тегәд тана нәәлсн юмн күцх гиҗ тадн лавлҗ медхит. ¹² Тадниг залху бичә болтха гиһәд, зуг иткләрн болн тесврәрн Бурхна өгхәр бәәсинь авдг әмтиг дуратха гиҗәнәвидн.

Бурхна өгсн үг

¹³ Абрахамд үгән өгсн цагт Бурхн эврәннь нерәрн андһар тәвҗ. Яһад гихлә, Терүнәс даву ик алдр кен чигн уга билә. ¹⁴ Бурхн иигҗ келсмн: «Үнн кевәр Би чамд әдс өгәд, уңг-тохмин дала үлдл өгхв». ¹⁵ Абрахам тесвртә болсн төләдән Бурхна өгхәр бәәхиг авч.

¹⁶ Әмтн андһар тәвсн цагтан эврәннь нернәс ик нер олзлна. Тиигәд андһар ямаран чигн зүтклдәг зогсана. ¹⁷ Бурхна өгхәр бәәхиг авх әмтнд шиидврән хүврдгоһинь медүлхәр Бурхн өгсн үг деерән андһар немв. ¹⁸ Хойр хүврдго юмна тускар Бурхн худл келҗ чадшго. Эн хойр юмар дамҗад бидн, Бурхна өгсн бултдг ормд орсн улс, мана өмн тәвгдсн нәәлвриг батар бәрхин төлә урмд аввидн. ¹⁹ Эн нәәлвр мана седклин әәмшг уга бат җахр мет. Сүмин көшгин ард бәәсн хамгин Әрүн ормд эн орна. ²⁰ Исус маднас өмн болн мана төлә тиигәрән орҗ. Тер Мелкицедклә әдл ах гелң мөңкиндән болв.

Мелкицедк гидг гелң

¹ Мелкицедк Шалимин хан болн Деед Бурхна гелң бәәҗ. Абрахам дөрвн хаадудыг диилснә хөөн хәрҗ йовтлнь Мелкицедк терүг угтад йөрәҗ. ² Абрахам болхла дәәләд авсн зөөрәсн арвдгч хүвинь терүнд өгч. Негдвәр, Мелкицедк гидг нерн «чик бәәдлин хан» гиҗ орчулгдна. Тер Шалимин хан болсн учрас терүнә нерн «эвин хан» гиҗ бас орчулгдна. ³ Мелкицедкин эк-эцкин, уңг-тохмин, төрсн болн нас барсна өдрин туск нег чигн үг уга. Тер Бурхна Көвүнлә әдл мөңк гелң болҗана.

⁴ Тер ямаран ик алдр бәәсинь тадн үзҗәнәт. Өвк эцк Абрахам дәәләд авсн зөөрин сәәнәснь арвдгч хүвинь өгч. ⁵ Гелң болсн Левин тохмин үлдлмүд Закаһар Израилин улсин эс гиҗ эврәннь ах-дүүнрин авсн олзин арвдгч хүвинь авх йоста. Теднә ахнр-дүүнр Абрахамин тохмин үлдлмүд болвчн арвдгч хүвинь өгнә. ⁶ Мелкицедк Левин тохмин үлдл биш билә. Зуг тер Абрахамас арвдгч хүвинь авад, Бурхна өгхәр бәәхиг авсн күүг йөрәсмн. ⁷ Әдслдг күн әдс авчасн күүнәс деер болдг мөн. ⁸ Нас бардг гелңгүд болхла арвдгч хүвиг авх зөвтә бәәҗ. Зуг Мелкицедкин тускар әмд бәәнә гисн герчллһн бәәнә. ⁹ Тегәд арвдгч хүв авдг Леви бийнь Абрахамар дамҗад терүгән өгч. ¹⁰ Яһад гихлә, өвк Абрахам Мелкицедклә харһсн цагла Леви түүнә дотрнь бәәсмн.

Мелкицедклә әдл талдан гелң

¹¹ Тегәд Левинхнә гелңгүдин церглтин тускар зааврмуд әмтнд өггдҗ. Болв кемр Левинхнә гелңгүдин церглт күслдән күрсн болхла, Ахарона әдл биш, Мелкицедклә әдл талдан гелң һарч ирх учр уга болх билә. ¹² Яһад гихлә, гелңгин церглт сольгдхла, Закан бас сольгдх зөвтә. ¹³ Энд мана Деед Эзнә тускар келгднә. Тер талдан уңг-тохмта билә, тер уңг-тохмас күн гелң болҗ церглдго бәәҗ. ¹⁴ Тер Йудан тохмас һарсн күн гиҗ ил медгднә. Моше гелңгүдин тускар келсн цаглаһан эн уңг-тохмин тускар келҗ уга.

¹⁵ Талдан гелң Мелкицедклә әдл һарч ирсинь урднь келгдсн учрас цуг эн лавта медгднә. ¹⁶ Уңг-тохмин туск зааврмудар болн тогтаврмудар тер гелң болсмн биш, зуг чилгч уга әмн җирһлин күчәр тиигсмн. ¹⁷ Яһад гихлә, Бурхна Бичг иигҗ келҗәнә: «Чи Мелкицедклә әдл мөңкиндән гелң болхич».

¹⁸ Арһ уга болн керг уга төләднь хуучн заавр уга кегднә. ¹⁹ Яһад гихлә, Закан юуг чигн күслд авч ирсн уга. Ода болхла хамгин сән нәәлвр өггдҗ. Энүгәр дамҗад бидн Бурхн тал өөрдҗәнәвидн.

²⁰ Эн саамд Бурхна андһар бәәнә. Урднь талдан улс гелң болсн цагт андһар уга бәәҗ. ²¹ Бурхн Исуст: «Деед Эзн, Чи мөңкиндән гелң болхич гиҗ андһар тәвәд, Эврәннь шиидврән сольшго», – гиҗ келв. Тер цагт Исус эн андһарар дамҗад гелң болҗ. ²² Тиигәд Исус хамгин сән бооцана даалһгч күн болҗана.

²³ Нег халхаснь авад хәләхлә, Левинхнә гелңгүд дала бәәҗ. Яһад гихлә, тедн өңгрәд церглтән цааранднь давулҗ чадлго бәәцхәв. ²⁴ Хойрдгч халхаснь авад хәләхлә, Исус мөңкиндән бәәсн төләд гелң болсн Исусин церглт мөңк. ²⁵ Эн учрар Терүгәр дамҗад Бурхнд ирсн күн болһниг Тер аврҗ чадна. Яһад гихлә, Исус теднә төлә Бурхнас сурхар мөңкиндән бәәнә.

²⁶ Тиим ах гелң манад бәәх зөвтә: әрүн, нүл уга, бузрдад уга, килнцтә улсас йилһрдг, теңгр деер өөд болсн. ²⁷ Тер талдан ах гелңгүдлә әдл биш. Өдр болһн түрүләд Бийиннь килнцин төлә, дәкәд әмтнә килнцин төлә тәкл тәкх Терүнд керг уга. Яһад гихлә, Тер нег дәкҗ тәксмн, Бийәрн тәкл кесмн. ²⁸ Яһад гихлә, Закан арһ уга улсиг ах гелңгин көдлмшт орулна. Зуг Закана хөөн андһарлад тәвсн Бурхна өгсн үг Көвүг эн көдлмшт орулсмн. Бурхн Көвүг оньдиндән күслдән күрх арһта кев.

Исус – мана ах гелң

¹ Мана келсн үгмүдин һол үгнь эн: Теңгрт бәәдг туурмҗта Бурхна ширән барун бийд суудг Ах гелң манад бәәнә. ² Күүнә һарар биш, Деед Эзәр тәвсн йосн сегт эс гиҗ әрүн бәәрнд Ах гелң болҗ Тер церглнә.

³ Ах гелң болһн Бурхнд бәрц бәрәд, тәкл тәкхин төлә шиидгднә. Тер учрар Бурхнд өгхин төлә мана Ах гелңгд өгх юмн бәәх зөвтә. ⁴ Кемр Тер һазр деер үлдсн болхла, гелң болшго билә, яһад гихлә, Закаһар бәрц бәрдг гелңгүд бәәнә. ⁵ Гелңгүд хамгин әрүн бәәрнд церглнә. Эн бәәрн теңгрт бәәсн хамгин әрүн бәәрнә тодрха биш дүр болҗана. ⁶ Зуг ода Исуст өггдсн гелңгин церглт цуг наадк гелңгүдин церглтәс деер. Тиим кевәрчн эн бооцан хамгин сән бооцан болҗана. Эн бооцанд Бурхна болн күүнә хоорнд орлцачнь Исус болҗана. Яһад гихлә, эн бооцан өгсн хамгин сән үгәр тогтҗ.

⁷ Кемр түрүңк бооцан цугинь күцәҗ чаддг болсн болхла, хойрдгч бооцан кергго болх билә. ⁸ Зуг Бурхн Эврәннь келн-әмтән гемшәҗ иигҗ келсн бәәҗ: «Деед Эзн иигҗ келҗәнә: Израилин улсла болн Йудья улсла шин бооца батлх цагнь ирх. ⁹ Эн бооцан теднә өвк экцнриг һараснь көтлҗ Египетәс һарсн цагт батлсн бооцана әдл биш болх. Мини батлсн бооцанд тедн итклтә биш болснднь Би тедниг үлдәвүв гиҗ Деед Эзн келҗәнә. ¹⁰ Болв Би тер өдрмүдин хөөн Израилин улсла иим бооца батлхув гиҗ Деед Эзн келҗәнә. Би Эврәннь закаһан теднә ухан-сананднь орулад, зүркнднь бичхв. Би теднә Бурхн болхв, тедн Мини келн-әмтн болх. ¹¹ Кен чигн өөрк күүһән, ах-дүүһән сурһҗ: Деед Эзиг медтн, – гиҗ келшго. Тиим керг уга болх. Яһад гихлә, тедн цуһар нертәнь, нерн угань Намаг медх. ¹² Би теднә геминь тәвҗ, буру йовдлмудынь мартхв». ¹³ Бурхн шин бооцана тускар келсн цагт түрүңк бооцаг хуучнынь үзүлв. Кезәңк болн хуучн юмн дарунь уга болҗ одх.

Һазрин болн теңгрин өмн сөгдлһн

¹ Түрүңк бооцанд Бурхнд яһҗ сөгдхин тускар зааврмуд бичәтә бәәсмн. Энд чигн әрүн бәәрн бәәсмн. ² Нег сег тәвгдсн бәәҗ. Терүнә һазак әңг әрүн бәәрн гиҗ нерәдгдлә. Тенд зулын тәвц болн ширә Бурхнд нерәдсн дееҗин өдмгтә бәәҗ. ³ Оңдан әңг һазак әңгәс хойр көшгәр салһгддг билә. Тернь хамгин әрүн бәәрн гиҗ нерәдгдҗ . ⁴ Хамгин әрүн бәәрнд күҗ уңһтхадг алтн ширә, алтар цутхсн бооцана хәәрцг бәәҗ. Бооцана хәәрцг дотрнь «манна» гидг хотта алтн сав, Ахарона цецгәрсн тайг болн бооцана дөрвлҗн хойр чолун бәәдг бәәҗ. ⁵ Бооцана хәәрцг деернь Херуб гидг нертә Бурхна элчнр зогсҗ. Тедн делсн җиврәрн килнц тәвлһнә орм хаадг бәәҗ. Ода энүнә тускар тодрхаһар келх цаг уга.

⁶ Цугнь иигҗ тосхата бәәҗ. Гелңгүд сегин һазак әңгднь орад, көдлмшән күцәдг бәәҗ. ⁷ Хамгин әрүн бәәрнд болхла һанцхн ах гелң җилд нег дәкҗ ордг зөвтә бәәҗ. Тер эврәннь болн әмтнә кесн буруһас көлтә тәклин цус авч ирдг бәәҗ. ⁸ Тиигәд һазак әңг бәәтл хамгин әрүн бәәрнд орх хаалһнь хаалһата гиҗ Әрүн Сәкүсн энүгәр үзүлдг бәәҗ. ⁹ Цуг үүнд өдгә цагин темдг бәәнә. Тер дотр: Бурхнд нерәдҗ өгдг бәрц болн тәкл күүнә уха-седклиг буйн төгс болһҗ чадшго. ¹⁰ Бәрц бәрлһн, тәкл тәклһн идх, уух юмна болн кесг цеврдүллһнә авъясмудла залһлдата. Цуг эн һадр талын зокалмуд. Бурхн шин диг-дараг тогтатл эдн олзлгдна.

¹¹ Болв ирсн сәәһин ах гелң болҗ Христос ирсмн. Христос һазрин сегәс үлү ик алдр болн төгсвр сегәр орҗ һарв. Эн сег күүнә һарар кегдсн биш, үүдәгдсн орчлңгин нег әңг биш. ¹² Христос хамгин әрүн бәәрнд нег дәкҗ орад оньдиндән үлдсмн. Текмүдин болн бухмудын цусиг биш, Эврәннь цусан авад маднд мөңк аврлт өгсмн. ¹³ Текмүдин болн бухмудын цусиг болн һалд шатагдсн туһлын үмсиг бузрдсн улс деегүр теднә цогциг цеврдүләд әрүлхәр цацдг бәәҗ. ¹⁴ Тиигхлә Христосин цусн яһҗ икәр цеврүлдх! Әрүн Сәкүсәр дамҗад Тер Бийәрн буру уга тәкл кеһәд Бурхнд өгсмн. Әмд Бурхнд церглҗ чадхин төлә мадниг Христосин цусн мана седклиг үклд орулдг йовдлмудас цеврүлх.

¹⁵ Бурхна дуудврар ирсн улс Терүнә өгхәр бәәсн үлдл зөөриг авх арһта болһхин төлә Христос Бурхна болн күүнә хоорндк Шин Бооцана орлцач болҗана. Тедн түрүңк Бооца батлсн цагт һарһсн килнцәсн сулдад, тер мөңк үлдл зөөриг авх.

¹⁶ Герәсн бәәхлә, герәсиг бичсн күн насан барх зөвтә. ¹⁷ Яһад гихлә, герәсиг бичсн күн насан бархла, герәсн күч авна. Болв герәсиг бичсн күн әмд бәәтл герәсн күч авшго. ¹⁸ Тиим учрас түрүңк Бооца цус олзлҗ батлгдсн билә. ¹⁹ Яһад гихлә, Моше закана зааврмуд әмтнә чирәд умшсн хөөн бухин болн текин цусиг авад, уснла холяд, Бурхна Бичг деер болн әмтнә деер цацв. Тер улан ноос болн хуссоп гидг урһмл олзлҗ цацсмн. ²⁰ Моше иигҗ келсмн: Эн бооцана цусн. Эн бооцаг тадн күцәх зөвтәт гиҗ Бурхн зәрлг өгв. ²¹ Дәкәд тер Бурхна сег деегүр болн Терүнд сөгдҗ олзлдг савмуд деегүр цусиг әрүлҗ цацсмн. ²² Закаһар болхла ик зунь цусар цеврлгднә. Цус асхлго килнц тәвгддмн биш.

Христосин тәкл килнциг уга кенә

²³ Тегәд теңгрин дүрәр кегдснь тиим кевәр цеврдгдх зөвтә. Зуг теңгрин юмст энүнәс сән тәкл кергтә. ²⁴ Яһад гихлә, йосн әрүн бәәр дуралһҗ, күмни һарар кегдсн әрүн бәәрнд Христос орсн уга. Зуг Бурхна өмн мана төлә зогсхар Тер йосн теңгрт орсн бәәнә. ²⁵ Ах гелң болхла хамгин әрүн бәәрнд җил болһн эврәннь цустаһан биш орна. Христос болхла кесг дәкҗ тәкл болхар теңгрт орсн уга. ²⁶ Кемр эс тиигсн болхла Христос орчлң үүдсн цагас авн кесг дәкҗ зовагдад тәкл болх билә. Зуг Тер бийән тәклд өгсн учрас килнциг уга кехәр нег дәкҗ цагин чилгчд ирв. ²⁷ Күн болһн нег дәкҗ үкәд, үкснә хөөн Бурхна зарһла харһх зөвтә. ²⁸ Тиигҗ Христос кесг улсин килнц тәвхин төлә тәкл болҗ һарсмн. Әмтиг килнцәс цеврдүлхин төлә биш, Христосиг күләҗәсн әмтиг аврхин төлә Тер хойрдад ирх.

¹ Закан әмтнд хөөтндән ирх сәәһин дүрсн биш, теднә сүүдр болдг бәәсмн. Оньдиндән җил болһн тәкгдсн әдл тәкләр Бурхнд сөгдхәр ирдг улсиг Закан төрүц цеврлүлҗ чадшго. ² Кемр закан энүг кеҗ чадсн болхла, әмтн тәкл тәкдгән уурх билә. Яһад гихлә, тедн килнцәсн цеврдәд, килнцәс көлтә бурутав гиҗ саншго билә. ³ Зуг тәкләр җил болһн әмтнд килнцин тускар сана орулна. ⁴ Яһад гихлә, бухмудын болн текмүдин цусн килнциг уга кеҗ чадшго.

⁵ Иим учрар Христос эн орчлңд ирхдән Бурхн: «Та тәкл чигн, бәрц чигн авхар седсн угат, зуг Та Нанд цогц белдвт. ⁶ Та һалд шатгдсн, килнцәс көлтә тәксн тәклиг таасҗахшит. ⁷ Тиигхлә Би иигҗ келләв: О, Бурхн! Би Бурхна Бичгт мини тускар бичгдсәр Тана таалыг күцәхәр ирсн бәәнәв», – гиҗ келв. ⁸ Урднь Христос иигҗ келлә: «Та һалд шатагдсн болн әмтнә килнцәс көлтә тәксн тәклиг таасҗахшит». Эн тәклмүд Закаһар тәкгднә. ⁹ Энүнә хөөн Христос иигҗ келв: «Би Тана таалыг күцәхәр ирсн бәәнәв». Тегәдчн Бурхн хуучн тәклин туск зокал уга кеһәд, соңсхврин туск зокалар сольв. ¹⁰ Исус Христос Бурхна таалыг күцәсн төләд бидн тәкләр дамҗад килнцәсн цеврлгдсн биләвидн. Тәкл гиснь – нег дәкҗ Христос Эврәннь цогцан өгсн үүл йовдл.

¹¹ Оньдинд өдр болһн әдл тәклмүд тәкҗ, гелң болһн церглтән күцәнә. Эн тәклмүд күүнә килнциг төрүц уга кеҗ чадшго. ¹² Зуг Христос әмтнә килнцәс көлтә негхн тәкл тәкҗ, Бурхна барун бийд суусмн. ¹³ Бурхн өшәтнриг көл дорнь тулг болһҗ эс тәвтл Христос тенд күләҗәнә. ¹⁴ Негхн тәкләр Тер килнцәс цеврлҗәх улсиг оньдиндән дуту уга болһҗ.

¹⁵ Әрүн Сәкүсн маднд бас герчләд, негдвәр, иигҗ келҗәнә: ¹⁶ «Тер өдрмүдин хөөн Би теднлә иим бооца батлнав гиҗ Деед Эзн келҗәнә. Би Эврәннь Закаһан теднә уха-сананднь орулад зүркнднь бичхв». ¹⁷ Цааранднь Әрүн Сәкүсн келҗәнә: «Дәкҗ теднә килнцинь болн му йовдлмудынь төрүц тодлшгов». ¹⁸ Килнц тәвгдхлә, килнцәс көлтә тәкл тәкх керг уга.

Бидн Бурхнд өөрдх зөвтәвидн

¹⁹ Тегәд, ахнр-дүүнр, бидн Исусин цусар дамҗад, хамгин әрүн бәәрнд шин болн әмд хаалһар орҗ чадҗанавидн гиҗ лавта меднәвидн. ²⁰ Эн хаалһиг Исус маднд көшгәр дамҗад, талданар келхд, Бийиннь цогцар дамҗад сексмн. ²¹ Манад Бурхна гер деер Алдр Гелң бәәнә. ²² Эн учрар үнн седкләрн буруһасн цеврдсн зүрктәһән, цевр усар уһагдсн цогцтаһан, цуг бийәрн иткәд, Бурхн тал өөрдий. ²³ Әмтнд өгсн амн үгин нәәлврт батар зогсий. Яһад гихлә, Бурхн өгсн үгән оньдин күцәнә. ²⁴ Тегәд нег-негән медлцҗ, нег-негндән дурта болҗ, нег-негндән сә кех арһ хәй. ²⁵ Чонҗан үлдәдг авъяста улсла әдл чонҗан үлдәхмн биш. Зуг нег-негндән улм икәр урмд өгхмн. Яһад гихлә, Деед Эзнә өдр өөрдҗ йовхинь тадн үзҗәнәт.

²⁶ Кемр бидн секгдсн үнниг медә бәәҗ килнц цаарандан чигн кеһәд бәәхлә, тер килнциг нег чигн тәкл тәвүлҗ чадшго. ²⁷ Тиим юмн учрхла, бидн ик әәмшгтәһәр ирх зарһиг болн Бурхна өшәтнриг уга кедг, өршәңгү уга һалыг күләх болҗанавидн. ²⁸ Мошен Закаг эс соңсдг күүг хойр болн һурвн герчин үгмүдәр өршәңгү угаһар алдг бәәсмн. ²⁹ Ухалтн: Бурхна Көвүг басдг, килнцәснь цеврдүлсн болн бооцана цусиг әрүн юмнд тоолдго, хәәрлтин Сәкүсиг му келдг күн ямаран ик цааҗла харһх! ³⁰ Яһад гихлә, «Би өшәһинь авхв», болн «Күүнә һарһсн буруһин ашар Би терүг цааҗлхв» гисн үгмүдин Эзинь бидн меднәвидн. Дәкәд Тер иигҗ келсн бәәнә: «Деед Эзн Эврәннь улсан зарһла харһулх». ³¹ Әмд Бурхна һарт бәргдхлә, йир әәмшгтә юмн!

³² Урдк цаган, Бурхна герл авсн цаган тодлтн. Тадн ик зовлң эдлсн биләт, зуг ямаранчн зовлң дааҗ чадлат. ³³ Зәрмдән тадниг әмтнә чирәд му келдг, зовадг билә. Тиим зовлң даасн улсин җирһлд тадн зәрмдән орлцҗ, нөкд болдг биләт. ³⁴ Түүрмд суусн әмтнд тадн сана зовдг биләт. Тана гермүдиг булаҗ авсн цагт тадн ик байрта биләт. Яһад гихлә, тадн энүнәс сән болн мөңк юмс эдлхән меддг биләт. ³⁵ Зөргтә бәәдлән бичә алдтн, яһад гихлә, зөргтә бәәхлә хамгин сәәнәр ачтн хәрүлгдх. ³⁶ Бурхна таалыг күцәхин төлә, Терүнә өгхәр бәәсиг авхин төлә тадн ик тесвртә бәәх зөвтәт. «³⁷ Яһад гихлә, удл уга невчкн цаг болад Ирдгнь ирх, икәр удшго. ³⁸ Мини чик седклтә күн иткләрн бәәх, зуг кемр күн Намаг дахдган уурхла, тер Нанд тааста болшго». ³⁹ Зуг бидн Бурхиг дахдган уурад, үкллә харһх улс бишвидн. Бидн иткнәвидн, тегәд авргдвидн.

Итклин тускар

¹ Иткл гиснь: Мана нәәлҗәх юмн бәәнә гиҗ лавта медх, болн эс үзгддг юмн бәәнә гиҗ лавта медх. ² Кезәнә әмтн иткләр дамҗад Бурхнд тааста болдг бәәсмн.

³ Нарт делкә Бурхна үгәр үүдсмн, тер учрар эс үзгддг юмнас үзгддг юмн үүдсинь бидн иткләр дамҗад меднәвидн.

⁴ Иткләрн Абель Кәнәс сән тәкл Бурхнд тәксмн. Иткләрн Абель чик седклтә күн гисн герчллһ авсмн. Бурхн Абелин белг авсндан эн герчллһ өгсмн. Абель кезәнә өңгрвчн иткләрн ода күртл келҗәнә.

⁵ Иткләрн Ханок үкллә харһл уга һазрас авгдла. Терүнә цогцинь күн олҗ чадсн уга, яһад гихлә, Бурхн терүг авла. Эн орчлңгас авгдхин өмн Ханок Бурхнд тааста күн гисн герчллһ авсмн. ⁶ Иткл угаһар күн Бурхнд тааста болҗ чадшго. Яһад гихлә, Бурхн тал ирсн күн Бурхн бәәнә гиҗ, Бурхн Терүг хәәдг күн болһниг ачлна гиҗ иткх зөвтә.

⁷ Иткләрн Ноах юн учрх гисн сагллһна зәңг Бурхнас авсмн. Ноах Бурхиг соңсад, гер-бүлән харсҗ аврхин төлә керм тосхсмн. Ноах орчлңгиг гемшәһәд, иткләрн Бурхнас чик седкл авв.

⁸ Өнчән авх һазр тал йовтха гиҗ Бурхн Абрахамиг дуудв. Иткләрн Абрахам Бурхиг соңсв. Тер альдаран йовхан эс медсн бийнь йовсмн. ⁹ Иткләрн Абрахам Бурхна өгнәв гисн орн-нутгт хәр күн болҗ бүүрлҗ. Абрахам Ицхак Яков хойрла сегт бәәсмн. Тедн Абрахамла әдл Бурхна өгнәв гисн өнч авх улс бәәсмн. ¹⁰ Яһад гихлә, Абрахам мөңк улта балһсиг күләҗәсн билә. Тер балһсна проектын Зурач болн Тосхач Бурхн Бийнь бәәсмн.

¹¹ Сарра үр һарһхд зөвәр наста бәәҗ. Зуг тер күср болвчн иткләрн үр һарһх күч авсмн. Бурхн өгсн үгән күцәдмн гиҗ тер иткдг бәәҗ. ¹² Иим учрар насан барн гиҗ йовх Абрахамас хөөт үйнр һарсмн. Теднә тонь теңгрин одд мет болн теңгсин көвәд бәәсн элсн мет олн бәәсмн.

¹³ Эн улс цугтан Бурхнд иткәд өңгрв. Эдн Бурхна өгх юмиг авсн уга, болв холас үзәд байрлдг бәәсмн. Эн һазр деер бидн ирсн хәр улс болн зуульчнрвидн гиҗ тедн бийиннь тускар келдг бәәҗ. ¹⁴ Бийиннь тускар тиигҗ келдг улс тиигәд эврәннь йосн Төрскән хәәҗәхән үзүлҗәнә. ¹⁵ Кемр тедн үлдәсн төрскн орн-нутгин тускар ухалдг бәәсн болхла, тедн тиигәрән хәрү ирҗ чаддг арһта бәәх билә. ¹⁶ Зуг тедн энүнәс сән орн-нутгур эс гиҗ теңгрин орн-нутгур темцдг билә. Тиим учрар тедн Бурхиг «мана Бурхн» гиснәс Бурхн эмәхш. Яһад гихлә, Бурхн эн улст балһс белдсмн.

¹⁷ Бурхн Абрахамиг сөрхлә, иткләрн тер Ицхакар тәкл тәкхәр белдсмн. Бурхна өгхәр бәәсн юмнд тер иткәд, эврәннь ор һанцхн көвүһәрн тәкл тәкхәр седлә. ¹⁸ Ицхакин тускар Бурхн Абрахамд: «Чини уңг-тохм Ицхакас эклх», – гиҗ келв. ¹⁹ Бурхн үксн улсиг әмдрүлҗ чаддгтнь Абрахам итклә. Болв Абрахам Ицхакиг үкләс авч гиҗ келҗ болҗана.

²⁰ Иргчдән Яков Эсав хойрин әдс ирх гиҗ Ицхак иткләрн келсмн.

²¹ Иткләрн Яков өңгрхиннь өмн Йосипин көвүн болһнд әдс өгч. Тер тайган түшәд, Бурхнд сөгдсмн.

²² Иткләрн Йосип өңгрхиннь өмн Израилин улс Египетәс һарх гиҗ сана орулад, эврәннь цогцан яһҗ оршахинь келҗ өгсмн.

²³ Иткләрн Мошен эк-эцкнь терүг төрснә хөөн һурвн сардан бултулв. Тедн көвүһән ик сәәхнинь үзв, болв хаана заквр эвдхәсн әәсн уга.

²⁴ Моше наснь өөдләд ирхләрн иткләрн фараона күүкнә көвүн бишв гив. ²⁵ Килнцтә, ахр байрта җирһләр бәәхин ормд тер Бурхна әмтнлә зовлң даах җирһл шүүҗ авв. ²⁶ Христосин төлә му нер зүүхиг Египетин зөөрәс ик үнтә юмнд тер тоолдг бәәҗ. Яһад гихлә, Моше иргч ачлвр тал темцҗ хәләдг бәәсмн. ²⁷ Иткләрн тер хаана цухлас әл уга Египетәс һарсмн. Яһад гихлә, тер эс үзгддг Бурхиг үзҗәх метәр хәрү эргҗ йовсн уга. ²⁸ Иткләрн Моше Песах гидг нәр тогтаһад, үүдн болһниг цусар цацтн гиҗ әмтнд закв. Үклин элч Израилин улсин ууһн көвүдиг бичә алтха гиҗ тиигв.

²⁹ Иткләрн Израиль улс улан теңгсиг хүүрә һазрар йовҗ йовх мет һатлҗ һарсмн. Египетин улс бас тиигҗ кехәр седәд уснд чивсмн.

³⁰ Әмтн долан өдр Ерихо балһсиг эргснә хөөн иткләр балһсна эрс нурад унҗ одҗ.

³¹ Иткләрн Рахаб гидг аля күүкд күн наадк бүдүн күзүтә улсла үксн уга. Яһад гихлә, тер туршулчнриг сәәнәр тосад, гертән орулсмн.

³² Дәкәд ю келхв? Гидеона, Баракин, Шимшона, Иптән, Давидин, Самуэлин болн әәлдәчнрин тускар келхлә, цаг күртшго. ³³ Иткләрн тедн зәрм орн-нутгиг диилҗ эзләд, чик кергән күцәһәд, Бурхна өгх юм авв. Тедн арслңгудын ам хаав. ³⁴ Ик һал унтраһад, хурц иртә үлдәс авргдла; чинән уга бәәсн бийнь чидл орад одла. Дәәнд орлцад ик чидлтә болад, күүнә цергиг көөв. ³⁵ Иткләрн күүкд улс үксн элгн-саднаннь әмдрсинь олҗ авв. Зәрмнь сулдхвр керг уга гиһәд, улм сән җирһлд әмдрхәр ик зовлңтаһар үкв. ³⁶ Зәрм улсиг наад бәрәд, маляһар цокад, цевд күләд түүрмд хайв. ³⁷ Тедниг чолуһар цокад, көрәһәр көрәдәд, үлдәр чавчад алв. Тедн хөөнә, ямана арс көдрәд, һазр кедәд йовдг бәәҗ, угатя яду боллдад, көөгдәд икәр зовагдв. ³⁸ Эн улс орчлңгас деер билә. Тедн көдә һазрмудар, уулмудар, хадын көндәһәр, уулын хавчгар кедәд йовв.

³⁹ Эдн цуһар иткләрн Бурхнд тааста билә. Зуг теднәс нег чигн күн Бурхна өгхәр бәәсн юмиг авсн уга. ⁴⁰ Яһад гихлә, Бурхн маднд энүнәс сән юм белдсмн. Тедн маднла хамдан дуту уга җирһлд күрч чадхиг Бурхн урдаснь тогтав.

¹ Мана эргнд олн герчнр бәәнә. Эн учрар мана хаалһд бәәсн харшлтас болн маднд хальддг килнцәс гетләд, маднд заасн хаалһар тесвртәһәр гүүһәд йовий. ² Нүдән аньлго Исус тал оньдин хәләй. Энтн итклин Үүдәч болн Күцәһәч. Исус Бийднь заясн иргчин байрин төлә һә үклиг юмнд тооллго кирсд үкәд, Бурхна ширән барун бийд суусмн.

³ Цуцрад цөкршгон төләд килнцтә әмтнә ик өшәрклһиг даасн Исусин тускар ухалтн.

⁴ Тадн болхла килнцин өмнәс босҗ үктлән дәәлдәд угат. ⁵ Эврәннь үрдүдтән келжәснлә әдл Бурхна келсн урмдта үгмүдиг тадн мартвт? «Көвүм минь! Деед Эзн чамаг чиклхлә, бичә бас. Деед Эзн чамаг засглхла, бичә цөкр. ⁶ Яһад гихлә, Деед Эзн дурта көвүһән чиклнә. Көвүн гиҗ тоолгддг күн болһниг малядна». ⁷ Бурхна заслһиг тесвртәһәр даатн. Яһад гихлә, Бурхн тадниг Эврәннь көвүдән гиҗ тоолна. Эцкәс засгдад уга көвүн бәәдмб? ⁸ Кемр Бурхн тадниг Эврәннь цуг көвүдлә әдл эс засдг болхла, тадн Терүнә һарсн көвүд биш болҗанат, зуг йосн бишәр һарсн көвүд. ⁹ Мана һазрин эцкнр мадниг засдг билә, болв бидн тедниг тевчдвидн. Иим учрар энүнәс үлү яһҗ бидн Сәкүсдин Эцкин үгд орх зөвтәвидн. Эн соңсхврта бәәдл маднд җирһл өгнә! ¹⁰ Мана һазрин эцкнр ахр болзгт мадниг засад авдг билә. Тедн мадниг чикәр засҗанавидн гиҗ тоолдг билә. Зуг Бурхн мадниг мана сәәһин төлә, мадниг Бийтәһән әдл Терүнә әрүн улс болһхар засна. ¹¹ Яһад гихлә, кемр күн засгла харһхла, тер засг байр биш зовлң болҗ медгднә. Хөөннь эн засгар сурһмҗ авсн күн чик бәәдлиг болн эвтә җирһлиг урһц метәр хурана.

Зокал болн сагллһн

¹² Тегәд эврәннь цуцрсн һаран өргтн, чинән уга өвдгән батрултн. ¹³ Доһлң көлән өвдкәшгоһар, болв эдгәхәр һо хаалһар цааранднь чигн йовтн.

¹⁴ Күн болһнла эвәр бәәхәр шунтн. Әрүн җирһләр бәәхәр зүтктн, яһад гихлә, әрүн җирһләр эс бәәхлә Деед Эзиг үзҗ чадшгот. ¹⁵ Хәлән бәәтн: тадн дундас күн һашун уңгта урһмл мет урһад әмтнд дала хоран күргвзә, кесг әмтиг бузрдавза. Бурхна хәәрлтиг күн үлдәвзә! ¹⁶ Хәлән бәәтн! Бурхн уга Эсавла әдл, эс гиҗ тадн аля күн бичә болтн. Эсав нег ааһта хотын төлә ууһн көвүнә зөвән хулдчксн билә. ¹⁷ Энүнә хөөн тер эцкәсн әдс авхар седв. Зуг эцкнь сурсинь өгсн уга. Яһад гихлә, Эсав әдс авхар зүткҗ уульв чигн кесн үүлән сольҗ чадсмн уга.

¹⁸ Тадн һарарн көндәҗ болшго болн һалд шачах уулур, таг харңһуһур, догшн салькнур, ¹⁹ бүрә-бүшкүрин әәһүр, үг келдг дууһур ирсн угат. Тер ду соңссн әмтн дәкҗ үг бичә келтхә гиҗ эрв. ²⁰ Яһад гихлә, тедн өгсн зәрлгиг авч чадсмн уга. Зәрлг гиснь эн: Кемр мал болв чигн эн уул тал күрхлә, чолуһар цокгдҗ үкх. ²¹ Әмтнә үзсн юмн ик әәмшгтә болад: «Би икәр әәһәд чичрҗәнәв», – гиҗ Моше келҗ.

²² Зуг тадн Сион уулур, Әмд Бурхна балһснур эс гиҗ теңгрин Ерусалимур Бурхна тоолҗ болшго элчнр тал өөрдвт. ²³ Тадн ууһн көвүдиннь байрин хургт өөрдвт. Теднә нерд теңгр деер бичәтә бәәнә. Тадн Бурхн тал, цуг күмни Зарһч тал, дуту уга болн чик седклтә сүмсд тал өөрдвт. ²⁴ Тадн Исус тал эс гиҗ Бурхна болн күүнә хоорндк Шин Бооцана орлцач тал, цацгдсн цусн тал өөрдвт. Эн цусн Абелин цуснас үлү сән юм өгхәр бәәнә.

²⁵ Хәлән бәәтн! Үг келҗәх Бурхиг күн соңслго буру хәләвзә. Һазр деер үг келҗәсн Мошег соңсхар седдго улс цааҗас зулҗ чадсн уга. Энүнәс үлү бидн теңгрәс үг келҗәх Бурхиг эс соңсхла, цааҗас зулҗ чадшговидн. ²⁶ Тиигхд Бурхна дун һазриг чичрүлдг билә. Ода болхла Бурхн иим үг өгч: «Дәкн Би һанцхн һазриг биш, теңгриг чигн чичрүлхв». ²⁷ «Дәкн» гисн цуг делкәд үүдәгдсн юмн чичргдәд уга болҗ одх – гисн үг. Тегәд чичрүлҗ болшго юмиг үлдәхин төлә тиим юмн учрх.

²⁸ Тер учрар мадн ормаснь көндәҗ болшго орн-нутг авчах төләдән ханлтта бәәхм. Бурхнд сөгдәд, күндләд, Терүнәс әәһәд, Бурхнд тааста болад, Терүнд ханлт өргхм. ²⁹ Яһад гихлә, мана Бурхн цугинь шатаҗ уга кедг һал болҗана.

Бурхнд яһҗ тааста болхмб?

¹ Иткдг ахнр-дүүнр мет нег-негндән дурта болад бәәтн. ² Зуульч улсиг кезәчн гиичлүлхән бичә марттн. Тиигҗ кеһәд зәрмснь медлго, Бурхна элчнриг гиичлүлсмн. ³ Түүрмд бәәсн улсиг бичә марттн. Тадн бийстн түүрмд бәәсн метәр теднә тускар ухалтн. Зовлң дааҗасн улсиг бичә марттн, бийстн зовлң дааҗах мет теднә тускар ухалтн.

⁴ Гертә-бүлтә бәәдл-җирһлиг цуһар күндлх зөвтә. Залу гергн хойр хоорндан итклтә болх зөвтә. Хуульч болн аля улсиг Бурхн зарһла харһулх.

⁵ Мөңгнд дегд дурта бичә болтн. Бәәсәрн байн болтн. Яһад гихлә, Бурхн иигҗ келв: «Би чамаг үлдәшгов, Би чамаг хайшгов». ⁶ Тегәд зөргтәһәр келҗ болҗана: Деед Эзн – мини нөкд. Би юмнас әәшгов? Күн нанд ю кехмб?

⁷ Тадниг Бурхна үгәр сурһсн һардачнран бичә марттн. Теднә җирһлин болн үклин тускар ухалад, тедниг дураҗ итктн. ⁸ Исус Христос Өцклдүр, эндр, мөңкиндән нег кевәрн бәәнә, төрүц хүврхш. ⁹ Таднд күүнә болдг олн зүсн ном чик хаалһастн бичә хаҗилһтхә. Тана седклтн хотын туск зокалмуд күцәлһнәр биш, Бурхна хәәрлтәр батрдгнь сән. Хотын туск зокалмуд күцәдг улст эн зокалмуд олз өгшго.

¹⁰ Манад тәклин ширә бәәнә. Евреймүдин сегт церглдг улс тер ширәһәс хот идх зөв уга бәәсмн. ¹¹ Яһад гихлә, ах гелң хамгин әрүн бәәрнд әмтнә килнц тәвүлхин төлә малын цус орулна. Малмудын цогцнь болхла, әмтн бүүрлдг һазрин ард шатагддг бәәсмн. ¹² Тегәд чигн Исус әмтиг килнцәснь цусарн цеврлхәр балһсна ард үксмн. ¹³ Тегәд чигн әмтн бүүрлдг һазрин ард һарад Терүнүр йовхм, Исусин му нериг хувалцхм. ¹⁴ Яһад гихлә, энд һазр деер бәәх балһсн манад уга болад, бидн иргч балһсиг хәәҗәнәвидн. ¹⁵ Тегәд Исусар дамҗад, Бурхнд нерәдсн бәрц болсн магтал оньдиндан өргий. Магтал гиснь – амнас һарчах Бурхнд нерәдсн бәрц болҗана. Эн бәрц: Исус – Деед Эзн гисн үгмүд. ¹⁶ Нег-негндән сә кеҗ, нөкд болдган бичә марттн. Яһад гихлә, эн Бурхнд тааста бәрц.

¹⁷ Таднд сурһмҗ өгдг улсин үгд орад, теднә келсинь күцәтн. Тедн килмҗән өгәд, тана седклиг оньдин хәләнә. Яһад гихлә, тедн эврәннь цергллһнә туск тооцаһан Бурхнд өгх зөвтә. Эн учрар эврәннь көдлмшән байртаһар күцәҗ зөвүр угаһар тедн бәәтхә. Кемр эс тиигхлә, эн таднд олз өгшго.

¹⁸ Мана төлә зальврад бәәтн. Яһад гихлә, бидн седклдән гем уга бәәнәвидн гиҗ лавта келҗ чадҗанавидн. Тегәд үнн чикәр бәәхәр шунҗанавидн. ¹⁹ Бурхн намаг удл уга таднур йовултха гиһәд зальвртн гиҗ, би үнн седкләрн эрҗәнәв.

Зальврлһн

²⁰ Мана Деед Эзн Исусиг эс гиҗ хөөдин алдр Хөөчиг мөңк бооцана цусар дамҗад әмдрүлсн Эвин Бурхн таднд Терүнә таалыг күцәхд кергтә сәәг өгх болтха! Исус Христосар дамҗад, Бурхнд тааста юм мана дотр Тер күцәтхә! Исус Христос мөңкиндән тууртха! Тиигтхә!

Төгсвр

²² Ахнр-дүүнр, эн урмдта үгмүд седкләрн орултн гиҗ би эрҗәнәв. Яһад гихлә, мини бичсн бичг ик биш. ²³ Мана дү Тимофей түүрмәс сулдхвр авснь медтн. Кемр тер удл уга ирхлә, би тадниг терүнлә хамдан бәәсинь үзхүв.

²⁴ Тана һардачнрт болн Бурхна улст менд илгәҗәнәв. Италин ахнр-дүүнр таднд менд илгәҗәнә.

²⁵ Бурхна хәәрлтд тадн багтад бәәх болтха!