యోహన్

యోహన్

యోహన్ లిహి కీత చొకొట్న కబుర్

ఇద్ పుస్తకున్ బారెత గొస్టి

లిహి కీతొన పొరొల్: యేసు కిరిస్తునొర్ సిస్యల్ ఆయ్వల్ యోహన్.

లిహి కీత సాల్: కిరిస్తు సకమ్ మొదొడ పిడితగ లిహి కియ్వల్ జర్గ్‌త.

ముకె గొస్టి: యేసుయె బగవంతనొర్ మరి ఆందుర్. వోరె బగవంతన ఆత్మ సక్తితె, ఇద్ దునియతుర్కున్ వూర పాప్నల్ బచి కియ్లె, మాయ్నన రూప్నె వాతొర్ ఆందుర్. సిరిప్ వోర్ యేసున్ పొరొ బావ్-బక్తితె బరొస ఇర్వలిరె, బగవంతల్ మన్వల్ స్వర్గ్‌నగ సొంద పరంతెర్.

ఇవ్ పొరొ వెహ్త తీర్ నిరుపన్ కియ్లె, లెక సెలెంగ్ అచొంగ్ మయ్మతంగ్ కామ్క్ కీతొర్. నమునత్ యేతున్ ఆంగుర్ రసతున్ దాత్ మార్యుస్‌వల్, తీస ఆట్ (38) సాల్క్‌నల్ రోగితె మన్వన్ చొకొట్ కియ్వల్, పుటి-గుడ్డిన్ నదుర్ సియ్వల్, సాతొర్ లాజర్తున్ నేండుస్వల్, సియుంగ్ హజర్క్ మాందితున్ జేవున్ దొస్వల్, సమ్దుర్‌త యేతున్ పొరొ తాక్వల్. అని “నావ పొరొల్ సూడ్సి ఆయొ బతి, ఇవ్ కామ్కున్ సూడ్సి తెర్ నా పొరొ బరొస ఇరట్. అహన్ ఇర్కిట్‌తె బస్కెట్ జీవతె స్వర్గ్‌నగ బగవంతన్ సంగ మందంతిట్” ఇంజెర్ బోద వెహ్తొర్. ఇవ్ గొస్టిన్ బారెతె ఇదెనగ లిహి కీసి మంత.

బగ బతల్ మంత

బగవంతన వచన్ మాయ్నన రూప్ యేత్వల్ 1:1-18

బాప్తిస్‌మ సియ్వల్ యోహన్త గవ 1:19-28

యేసుయె బగవంతనొర్ మరి ఇంజెర్ వెహ్చి తొహ్వల్ 1:29-34

యేసునుర్ మొదొడుర్ సిస్యలిర్ 1:35-42

యేసు పిలిపున్ అని నతనియేల్తున్ కేయ్వల్ 1:43-51

యేతున్ ఆంగుర్క్‌న రస కియ్వల్ 2:1-12

యేసు మందిర్తగ సొన్వల్ 2:13-22

మాయ్నన దిల్తగ మన్వల్ యేసున్ టావ 2:23-25

నిమె ఉండె మల జల్మ యేత లాగర్ 3:1-21

యేసున్ బారెతె యోహన్ గవ వెహ్వల్ 3:22-36

కుహితగ యేసు వెయ్లొన్ సంగ వడ్క్‌వల్ 4:1-42

యేసు అదికారినొర్ మరిన్ చొకొట్ కియ్వల్ 4:43-54

కెయ్-కాల్క్ అర్సి సొత్తొన్ చొకొట్ కియ్వల్ 5:1-18

బగవంతన అదికార్ యేసునగ మంత 5:19-30

యేసున్ బారెతంగ్ గవంగ్ 5:31-47

యేసు సియుంగ్ హజర్క్ మాందితున్ జేవున్ దొస్వల్ 6:1-15

యేసు సమ్దుర్‌త యేత్ పొరొ తాక్వల్ 6:16-25

జీవతున్ తాకద్ సియ్వల్ కానె యేసుయ్ ఆందుర్ 6:26-59

బస్కెట్ పిస్వల్ జీవతున్ బారెతె బోద 6:60-71

యేసు అని వోనుర్ తముక్ 7:1-13

యేసు డేరన సడ్ జర్గ్‌నెకె మందిర్తగ బోద కరుస్వల్ 7:14-24

యేసుయె కిరిస్తు కి బతల్? 7:25-36

యేసు జీవత యేత వాగ్దన్ సియ్వల్ 7:37-44

యూదుల్క్‌నుర్ అదికారిర్ యేసున్ పొరొ బరొస ఇర్లె వొప్మకి 7:45-52

ఉంది వెయ్లొ పీర్ కీసెర్ సాప్డె మాయ్వల్ 7:53–8:11

యేసుయె దునియత వేడ్చి ఆందుర్ 8:12-20

నన సొన్వడగ మిరట్ వాయ పర్విట్ 8:21-30

అబ్రాహమ్‌న సంతాన్ అని సయ్తన్‌ద సంతాన్ 8:31-47

యేసు తొత్తొర్ అబ్రాహమున్ తెర్ డగుర్ ఆందుర్ 8:48-59

యేసు పుటి-గుడ్డిన్ చొకొట్ కియ్వల్ 9:1-12

చొకొట్ ఆత కామున్ బారెతె పరిసయుల్క్ కరి కియ్వల్ 9:13-34

బావ్-బక్తిత గుడ్డి-పాన్ 9:35-41

యేసు చొకొట్నొర్ గొరెంగ్ గాయ్కి ఆందుర్ 10:1-21

బగవంతనొర్ మరిన ఇంజెర్ యేసు వెహ్వల్ 10:22-42

యేసున్ లాడ్ కియ్వల్ బక్తన మరన్ 11:1-16

సాతుర్కున్ నేండుస్వల్ సక్తి యేసునగ మంత 11:17-37

సాతొర్ వోర్ లాజర్తున్ యేసు నేండుస్వల్ 11:38-44

యేసున్ జక్లె యూదుల్క్ పిలన్ వాట్వల్ 11:45-57

బెతనియతగ యేసున్ పొరొ సెంట్ వెడివల్ 12:1-11

యేసు మయ్మత జెయ్ జెయ్ కార్ యేచ్చెర్ యెరుసలెమ్ నేంగ్వల్ 12:12-19

యేసు తన్వ మరన్తున్ బారెతె వెహ్వల్ 12:20-36

వెలెటిర్ యేసున్ పొరొ బరొస ఇర్మకి 12:37-43

యేసునంగ్ గొస్టింగ్ పర్జతున్ తస్వ కియ్వల్ 12:44-50

యేసు సిస్యలిరంగ్ కాల్క్ నొర్వల్ 13:1-17

తనకున్ దోక సియ్వడున్ బారెతె యేసు వెహ్వల్ 13:18-30

యేసు పూన హుకుమ్ సియ్వల్ 13:31-38

బాబొనగ వోయ్వల్ సరి యేసు ఆందుర్ 14:1-14

యేసు పవిత్ర ఆత్మతున్ బారెతె వెహ్వల్ 14:15-31

యేసుయె కరల్ వేలి ఆందుర్ 15:1-17

దునియతుర్ మీకున్ మెచుర్ 15:18–16:4

పవిత్ర ఆత్మతంగ్ కామ్క్ 16:4-15

దుక్స సొంజి ఆనంద్ వాయ్వల్ 16:16-33

యేసు పార్తన కియ్వల్ 17:1-5

యేసు తన్వుర్ సిస్యలిర్ సాటి పార్తన కియ్వల్ 17:6-19

యేసు సమ్దిర్ బక్తలిర్ సాటి పార్తన కియ్వల్ 17:20-26

యేసున్ పియ్సి వోయ్వల్ 18:1-14

యేసు టావ సెలొర్ ఇంజెర్ పేతురు లబడ్ వెహ్వల్ 18:15-18

పెర్సొర్ కటొడల్ యేసున్ సవల్క్ పూసి కియ్వల్ 18:19-24

పేతురు లబడ్ వెహ్త బరొబర్ గొగ్డి కూస్వల్ 18:25-27

గవర్నర్ పిలాతున్ మునె యేసు నిల్వల్ 18:28-40

యేసున్ మరన్త సిక్స వాట్వల్ 19:1-16

యేసున్ మొద్నగ మోలనె పాసి జక్వల్ 19:17-27

యేసు తన్వ పరన్ సుటి కియ్వల్ 19:28-37

యేసున కూర్దున్ నారిత బండత బుయరితగ ఇర్వల్ 19:38-42

యేసు సాసి-నేండ్వల్ 20:1-10

యేసు మగ్దలేనె నాట్న మరియన్ దిస్వల్ 20:11-23

యేసు తోమన్ దిస్వల్ 20:24-29

ఇద్ పుస్తక్‌న బావ్ 20:30-31

యేసు యేడ్విర్ సిస్యలిర్‌కున్ దిస్వల్ 21:1-14

పేతుర్త బహ్కె మాత బరొసతున్ యేసు సుద్రి కియ్వల్ 21:15-23

ఆక్రిత గొస్టి 21:24-25

బగవంతన వచన్ మాయ్నన రూప్ యేత్వల్

¹కలి గడె మాయ్వక్ మునెనె వచన్ ఇన్వల్1:1-2 వచన్ ఇన్వల్: ఇత్తెకె యేసు కిరిస్తు ఇంజెర్ అర్తమ్. మత్తొర్. బగవంతన్ సంగ వోర్ వచన్ ఇన్వల్ మత్తొర్. వోర్ వచన్ బగవంతలె ఆందుర్. ²వోర్ వచన్ ఇన్వల్ మొదొడలె బగవంతన్ సంగ మత్తొర్. ³కలిత సమ్దొతున్ బగవంతల్ వోర్ వచన్తున్ హిందలె గడి కీతొర్. వోర్ సెల్వ ఉంది గిర్ వస్తు గడె మాయ్మకి. ⁴వోన్గ జీవ మంత. అద్ జీవ సమ్దిర్‌కున్ వేడ్చి సీత. ⁵వేడ్చి సికటితగ బహన్తె పారంతయొ, అహ్నె పర్జతంగ్ దిల్క్‌నగ వోర్ వేడ్చి సీసెర్ మంతొర్. బతి బస్కెట్‌కె అద్ వేడ్చితున్ సికటి1:5 బగవంతన సరి-మారగ్ బూలె మాసి పాప్నంగ్ కామ్క్‌నె నించి మన్వల్ దునియ. పిహ పరొ.

⁶బగవంతల్ వొరొర్ మాయ్నన్ సారి కీతొర్. వోన పొరొల్ బాప్తిస్‌మ సియ్వల్ యోహన్.1:6 వేర్ అపొస్‌తుల్ యోహన్ ఆయొర్.⁷అద్ వేడ్చితున్ బారెతె తన వెహ్వల్ గవతున్ కేంచి, సమ్దిర్ వోర్ వేడ్చితున్ దాత్నొన్ పొరొ బరొస ఇరనిర్ ఇంజెర్ వాతొర్. ⁸అద్ వేడ్చి సియ్వల్ యోహన్ ఆయొర్. బతి వేడ్చితున్ దాత్నొన్ బారెతె, వెహ్లె వాతొర్ వోర్, సిరిప్ గవదారల్ ఆందుర్. ⁹ఇద్ దునియతుర్కున్, బోర్తె జీవత సతె వేడ్చి సీసెర్ మంతొరొ, వోర్ వాసెర్ మంతొర్.

¹⁰వోర్ వచన్ ఇన్వల్ ఇద్ దునియతె వాతొర్. వోన కెయ్దెనె బగవంతల్ సమ్దొ గడి కియుస్తొర్. బతి ఇద్ దునియతుర్ వోర్ కరల్ బోర్ ఆందుర్ ఇన్వల్ వొడ్కి కియ్మకి. ¹¹వోర్ తన్వుర్‌గ వాతొర్, బతి వూర్ ఇజ్రయేల్ లోకుర్1:11 యూదుల్క్ ఇంజెర్ గిర్ కేయంతెర్. వోన్ వొప్మకి. ¹²తెర్ బతి, బోర్-బోర్తె తన్వ పొరొ బరొస ఇర్తెరొ, వూర్ సమ్దిర్‌కున్ బగవంతనుర్ మరి-మియడ్ ఆయ్లె అదికార్ సీతొర్. ¹³ఆడ్-మాడ్సొన్ మరి-మియడ్ జల్మ ఆతపినయ్ మేందొల్ అని నెతుడె వూర్ జల్మ ఆయ్మకి. బతి బగవంతల్ వూర్కున్ నేమి కీతతున్1:13 బగవంతల్ తన్వ ఆత్మ వూర్గ ఇర్తతున్ హిందల్ మరి-మియడ్ ఆతెర్. హిందలె వోనుర్ మరి-మియడ్ ఆతెర్.

^14-15వోర్ వచన్ మాయ్నల్ ఆసి, దర్తురిత్ పొరొ వాసి, మా నడ్డుమ్ పిస్తొర్. బాప్తిస్‌మ సియ్వల్ యోహన్ వోర్ వచన్తున్ బారెతె, “‘నా పెజెటల్ బోర్తె వాంతొర్’ ఇంజి వెహ్తొనొ, వోర్ వేరె ఆందుర్. వేర్ నాకున్ తెర్ మొదొడలె పిసి మత్త కాడ్కి, నాకున్ తెర్ డగుర్ ఆందుర్” ఇంజెర్ జోర్తె గవ వెహ్తొర్. వోర్ వచన్ మాకున్ బగవంతన బర్పుర్ సతెమున్ అని బర్పుర్ పెర్మత-దయతున్ తొహ్తొర్. ఇద్ సత్ అని పెర్మత-దయతున్ సూడ్సి, బగవంతన మయ్మతున్ కరి కీతట్. బగవంతల్ తన్వొర్ వొరొరె మన్వల్ మరిన్ సీత మయ్మ ఇదె ఆంద్. ¹⁶వోన బర్పుర్ పెర్మత-దయతున్ హిందల్, మరట్ సమ్దిర్ ఆసిర్‌వాదున్ పెజెయ్ ఆసిర్‌వాద్ యేచ్చెర్ మంతట్. ¹⁷అవ్ బవ్ ఇత్తెకె, మొదొడ ఆసిర్‌వాద్ తన్వ ఇచ తీర్ పర్జ పిసనిర్ ఇంజెర్ బగవంతల్ మోసెన కెయ్దె, దర్మత కానున్ సీసి మత్తొర్. బతి ఇంకె, రెండవ ఆసిర్‌వాద్ యేసు కిరిస్తున కెయ్దె అద్ కానున్తున్ తెర్ చొకొట్నంగ్ పెర్మత-దయ అని సతెమ్ ఇన్వలికున్ సీతొర్. ¹⁸బోరె బస్కెనె బగవంతన్ సూడ్మకి. బతి బస్కెట్ బాబొన్ సంగ మన్వల్1:18 ఇత్తెకె బాబొ బగవంతల్ అని మరి యేసు వొరొరె ఇంజెర్ అర్తమ్. వొరొరె మరి ఆయ్వల్, మాకున్ బగవంతన్ బారెతె వెహ్చి తొహ్తొర్.

బాప్తిస్‌మ సియ్వల్ యోహన్త గవ

(మత్తయి 3:1-12; మార్క్ 1:1-8; లూక 3:1-9,15-17)

¹⁹యెరుసలెమ్నల్ యూదుల్క్‌నుర్ అదికారిర్, మోక వేర్ కిరిస్తు మందర్ ఇంజెర్ పూసి కియ్లె, కటొడలిర్కున్ అని లేవియుల్కున్1:19 లేవియుల్క్ ఇన్వలిర్ లేవిన కాన్‌దాన్తుర్ ఆందిర్. వీర్ బగవంతన మందిర్తున్ బచి కీసెర్, కటొడలిర్ కియ్వలిక్ కామ్క్‌నగ మదత్ కియ్వలిర్ ఆందిర్. యోహన్తగ సారి కీతెర్. ²⁰తె యోహన్, “నన కిరిస్తున ఆయొన్” ఇంజెర్ మకుస్వక్ వూర్కున్ గవ వెహ్తొర్. ²¹అస్కె వూర్, “తె నిమె బోని ఆంది? యేలియ1:21 యేతె బాప్తిస్‌మ సియ్వల్ యోహన్తున్ తెర్ తొత్తొర్ పర్‌వక్తల్ ఆందుర్. కిరిస్తు వాయన్ మునె వోర్ పర్‌వక్తల్ మల్సి వాంతొర్ ఇంజెర్ యూదుల్క్ బరొస కీంతెర్.పర్‌వక్తని కి?” ఇంజెర్ పూసి కీతెర్. తె, “నన ఆయొన్” ఇంజెర్ ఇత్తొర్. “మంజె బవిసత్నె వాంతొర్ ఇంజి వెహ్తెర్ వోర్ పర్‌వక్తని కి?” ఇంజెర్ వూర్ పూసి కీతెర్. బతి యోహన్ “నన ఆయొన్” ఇంజెర్ వెహ్తొర్. ²²అస్కె వూర్, “అసల్ నిమె బోని ఆంది? మాకున్ సారి కీతుర్కున్ మమొట్ జవబ్ సియ లాగర్. నీ బారెతె బతల్ వెహన ఇంతియొ అద్ మాకున్ వెహ” ఇంజెర్ యోహన్తున్ పూసి కీతెర్. ²³తె యోహన్, “యెసయ పర్‌వక్తల్ మొదొల్ వెహ్తపినయ్, ‘బగవంతల్1:23 బగవంతల్: సెలెతె పర్బు. వాయన్ సాటి సరి సుద్రి కీమ్ట్’ ఇంజెర్ బోడి గుటనగ కిలివల్ లేంగ్న ననయ్ ఆందున్” ఇంజెర్ వూర్కున్ వెహ్తొర్.

^24-25అస్కె సవల్క్ పూసి కియ్లె వాతుర్గటల్ కహితుర్ పరిసయుల్క్, “నిమె కిరిస్తుని ఆయ్వి, యేలియని ఆయ్వి, బవిసత్నె వాయ్వల్ పర్‌వక్తని గిర్ ఆయ్వి. తె నిమె బద్ అదికార్దె బాప్తిస్‌మ సీసెర్ మంతి?” ఇంజెర్ యోహన్తున్ పూసి కీతెర్. ²⁶తె యోహన్, “నన యేతె బాప్తిస్‌మ సీసెర్ మంతొన్. బతి నా పెజెటల్ వాయ్వల్ మీ నడ్డుమ్ మంతొర్. మిరట్ వోన్ వొడ్కి కియ్విట్. ²⁷నా పెజెటల్ వాయ్వల్ నాకున్ తెర్ డగుర్ సక్తివంతల్ ఆందుర్. వోనంగ్ చెపుల్క్‌న పటి రెహ్లె గిర్ నన కామి సియొన్1:27 వోర్ బెయ్ డగుర్ మాల్కల్ ఆందుర్. నన వోనొర్ దాసిన ఆసి మన్లె గిర్ కామి సియొన్.” ఇంజెర్ వెహ్తొర్. ²⁸ఇవ్ గట్నంగ్ యోహన్ బాప్తిస్‌మ సీసెర్ మత్తొర్ అద్ యోర్దన్ లవిడున్ సిడయింగ్ బాజ్ మన్వల్ బెతనియ ఇన్వల్ చహర్తగ జర్గ్‌తంగ్.

యేసుయె బగవంతనొర్ మరి ఇంజెర్ వెహ్చి తొహ్వల్

²⁹దుస్రొ నేటి యోహన్ తన్గ వాయ్వల్ యేసున్ సూడ్సి,

“ఇచుల! వేరె దునియతురంగ్ పాప్కున్ కాంచి వోయ్వల్ బగవంతన గొరె పిల ఆందుర్. ³⁰ఇదెన్ మునె, ‘నా పెజెటల్ బోర్తె వాంతొర్ ఇంజి వెహ్తొనొ, వోర్ వేరె ఆందుర్. వేర్ నాకున్ తెర్ మొదొడలె పిసి మత్త కాడ్కి,1:30 కలి గడె మాయన్ మొదొలె వచన్త రూప్నె పిసి మన్వల్ యేసు ఆందుర్. నాకున్ తెర్ డగుర్ ఆందుర్’ ఇంజెర్ వేన్ బారెతెన్ వెహ్చి మత్తొన్. ³¹అసల్ వోర్ బోర్ ఆందుర్ ఇన్వల్ నన వోన్ వొడ్కి కీసి మనొన్. బతి ఇజ్రయేల్ లోకుర్కున్ వోర్ తన్వ వొడ్కి అరుసీనుర్ ఇంజి బాప్తిస్‌మ సీతొన్. ³²అస్కెనె హాబర్ కోలె మాసి, బగవంతన పవిత్ర ఆత్మ ఉంది పారెవత్ దాత్ యేసున్ పొరొ రెయ్వల్ సూడ్తొన్. ³³యేతె బాప్తిస్‌మ సియ్లె నాకున్ సారి కీతొర్ వోర్ బగవంతలె, ‘బోన్ పొరొ పవిత్ర ఆత్మ పారెవత్ దాత్ రెయ్సి ఉద్వల్ సూడంతియొ, వోరె లోకుర్కున్ పవిత్ర ఆత్మతె బాప్తిస్‌మ సియ్వల్1:33 పాప్నె తాక్వలిర్ లోకురంగ్ దిల్కున్ ఆత్మ సక్తితె పవిత్ర కియ్వల్ ఇంజెర్ అర్తమ్. ఆందుర్’ ఇంజెర్ వెహ్తొర్. అహన్ వెహ్వక్ ఇత్తెకె, వోన్ నన వొడ్కి కీసి మనొన్. ³⁴ఇద్ సమ్దొ సూడ్సినె, ‘వేరె బగవంతనొర్ మరి ఆందుర్1:34 బగవంతల్ నేమి కీతొర్ వోర్.’”

ఇంజెర్ బాప్తిస్‌మ సియ్వల్ యోహన్ యేసున్ బారెతె గవ వెహ్తొర్.

యేసునుర్ మొదొడుర్ సిస్యలిర్

³⁵దుస్రొ నేటి దుపరిత నాలుంగ్ నేక్నెకె యోహన్ అని వోనుర్ ఇవిర్ సిస్యలిర్ గిరె అగనె నిల్సి మత్తెర్. ³⁶అదె వకత్నె యేసు అగటల్ వీడ్సెర్ మత్తొర్. వోన్ సూడ్సి, “ఇచుల! బగవంతన గొరె పిల” ఇంజెర్ యోహన్ సిస్యలిర్‌కున్ వెహ్తొర్. ³⁷అద్ కేంచి వూర్ ఇవిర్ సిస్యలిర్, యేసున్ పెజెయ్ సొత్తెర్. ³⁸తె అస్కె వూర్ తన్వ పెజెయ్ వాయ్వల్ సూడ్సి, యేసు పెజె మల్సి, “మీకు బతల్ పహ్జె?” ఇంజెర్ పూసి కీతొర్. తె వూర్ “గురుజి1:38 గురుజి: సెలెతె ‘రబి’.! నిమె బగ మందంతి?” ఇంజెర్ పూసి కీతెర్. ³⁹తె యేసు, “వాసి సూడట్” ఇంజెర్ ఇత్తొర్. అస్కె లగ్-బగ్ పోద్రెక్ నాలుంగ్ నేక్సెర్ మత్త. తె వోర్ మన్వల్ జాగతగ సొంజి, అంటిత్క్ అగన్ మత్తెర్. ⁴⁰యోహన్త గొస్టి కేంచి యేసున్ పెజెయ్ సొత్తుర్ ఇవిర్గటల్ వొరొన పొరొల్ ఆంద్రెయల్. వేర్ సీమొన్-పేతుర్తొర్ తముర్ ఆందుర్. ⁴¹వేర్ ఆంద్రెయల్ తన్వొర్ తాదల్ సీమొన్-పేతుర్తున్ బేటె మాసి, “దాద! కిరిస్తున్1:41 కిరిస్తున్: హెబ్రి బాసతె మెసయల్ ఇంతెర్. ఇదెన అర్తమ్ పర్జతున్ బచి కియ్లె, బగవంతల్ నేమి కీసి, సారి కియ్వల్ రాజల్. వేన్ సాటి యూదుల్క్ సూడ్సెర్ మత్తెర్. సూడ్తొమ్” ఇంజెర్ వెహ్తొర్. ⁴²అని వోన్ యేసునగ పియ్సి వాతొర్. తె యేసు వోన్ సూడ్సి, “నిమె యోహన్తొర్1:42 వేర్ యేతె బాప్తిస్‌మ సియ్వల్ యోహన్ ఆయొర్. మరి సీమొన్తి ఆంది. బతి ఇంగెడల్ నీకున్ కెపా1:42 ఇవ్ రండుతె పొరొల్క్‌న అర్తమ్ బండ. ఇంజి కేయనిర్” ఇంజెర్ ఇత్తొర్. వేన్ పేతురు గిర్ ఇంతెర్1:42 మత్తయి 16:18.

యేసు పిలిపున్ అని నతనియేల్తున్ కేయ్వల్

⁴³దుస్రొ నేటి యేసు గలిలయ యేరియతె సొన్లె నిర్నయ్ కీతొర్. తె నడ్డుమ్ పిలిపున్ సూడ్సి, “నా సంగ వర” ఇంజెర్ యేసు కేయ్తొర్. ⁴⁴వేర్ పిలిప్, ఆంద్రెయల్ అని పేతురు మువిర్తె బెత్సయిద చహర్తుర్ ఆందిర్. ⁴⁵పిలిప్ నతనియేల్తున్ మహ్క్‌లె సొత్తొర్. వోర్ బేటె మాత పెజె, “మోసెన దర్మత కానున్తగ అని దుస్రుర్ పర్‌వక్తలిర్ లిహి కీతనగ బోన్ బారెతె లిహి కీతెరొ, వోర్ మాకున్ బేటె మాతొర్. వోరె నజరేత్ చహర్తొర్ యోసెప్నొర్ మరి యేసు ఆందుర్” ఇంజెర్ పిలిప్ వెహ్తొర్. ⁴⁶అద్ కేంచి నతనియేల్, “ఎహె! నజరేత్నల్ బతయ్ చొకొట్న పుటరియ్?” ఇంజెర్ పిలిపున్ పూసి కీతొర్. తె “వాసి సూడ” ఇంజెర్ పిలిపు ఇత్తొర్. ⁴⁷తె నతనియేల్ యేసునగ వాసెర్ మనెకె వోన్ సూడ్సి, “ఇచులట్! వేర్ కరల్ ఇజ్రయేల్ జాతితొర్ ఆందుర్. వేన్గ కపట్ బతయ్ సెలె” ఇంజెర్ వోన్ బారెతె యేసు వెహ్తొర్. ⁴⁸తె నతనియేల్, “నా బారెతె నీకున్ బహన్ టావ?” ఇంజెర్ పూసి కీతొర్. తె యేసు, “పిలిపు, నీకున్ కేయ్వక్ మునె, నిమె అంజురి మరత్ బూడ్ మనెకెన్ నీకున్ సూడ్తొన్” ఇంజెర్ వెహ్తొర్. ⁴⁹అస్కె నతనియేల్, “యే గురుజి! నిమె బగవంతనొర్ మరిని అని ఇజ్రయేల్ లోకురొర్ రాజని ఆంది!” ఇంజెర్ జవబ్ సీతొర్. ⁵⁰తె యేసు, “నీకున్ అంజురి మరత్ బూడ్ మనెకెన్ సూడ్తొన్ ఇంజెర్ వెహ్తతున్ హిందలె, బరొస ఇర్సెర్ మంతి కి బతల్? ఇవెన్ తెర్ డగుక్ కామ్క్ సూడంతి. ⁵¹అవ్ బవ్ ఇత్తెకె, హాబర్ కోలె మాయ్వల్, బగవంతనుర్ దూతలిర్ స్వర్గ్‌నల్ స్వర్గ్‌నొర్ మాయ్ననగ1:51 మాయ్నన రూప్నె వాతొర్ వోర్ బగవంతనొర్ మరి. బూడ్ రెయ్వల్, వర్వల్ మిరట్ సూడ్కిట్.1:51 పుట్‌గడ్మి 28:12 ఇద్ సతెమ్ ఆంద్” ఇంజెర్ వెహ్తొర్.

యేతున్ ఆంగుర్క్‌న రస కియ్వల్

¹ఇద్ జర్గ్‌సి రండ్ రోజ్క్2:1 కహి జాగంగ్ మూంద్ రోజ్క్ ఇంజెర్ మంత. ఆత పెజె, గలిలయ యేరియత, కాన ఇన్వల్ చహర్తె, ఉంది మర్మి-పొరొల్ జర్గ్‌త. యేసున అవల్ అగ మత్త. ²అవ్ మర్మినగ యేసున్ అని వోనుర్ సిస్యలిర్‌కున్ గిర్ కేయ్సి మత్తెర్. తె అగ వూర్ సొత్తెర్. ³అద్ జేవున్తగ ఆంగుర్క్‌న రస మార్త. తె అవల్, “వూర్గ ఆంగుర్ రస మార్త” ఇంజెర్ యేసున్ వెహ్త. ⁴తె యేసు, “నాకున్ బారి వెహంతి వో? నన బోన ఆందున్ ఇన్వల్ వొడ్కి అరుస్వల్ వకత్ అజున్ వాయొయె” ఇంజెర్ అవన్ వెహ్తొర్. ⁵అస్కె అవల్ సర్బరెయ్ కియ్వలిర్ సంగ, “వోర్ వెహ్త తీర్ కీమ్ట్” ఇంజెర్ వెహ్త. ⁶యూదుల్క్ సుదుడ్ కియ్వల్ కామున్ సాటి, అగ నారితంగ్ బండనంగ్ సారుంగ్ సోరంగ్ మత్తంగ్. ఉంది ఉంది సోర యేడుంగ్-ఆట్ బిందెన యేర్ పియ్న్‌దుంగ్. ⁷యేసు, “అవ్ సోరన్ యేతె నిహట్” ఇంజెర్ సర్బరెయ్ కియ్వలిర్‌కున్ వెహ్తొర్. తె వూర్ అవ్ సోరంగ్ సిగ సిగ నిహ్తెర్. ⁸అస్కె యేసు, “ఇంగె మిరట్! ఇచుసి ముడుసి జేవున్త ఇంతజమ్ కియుస్వనగ వోమ్ట్” ఇంజెర్ వెహ్తొర్. తె వూర్ వోతెర్. ^9-10వోర్ ఇంతజమ్ కియుస్వల్ యేతల్ మారిత అద్ ఆంగుర్ రసతున్ సవద్ సూడ్తొర్. అద్ రస బగటల్ వాత అని బహన్ తయర్ ఆత ఇన్వల్ వూర్ సర్బరెయ్ కియ్వలిర్‌కున్ టావ. బతి వోర్ ఇంతజమ్ కియుస్వన్ టావ సెలె. తె వోర్ మాయ్నల్ నొవ్రన్ కేయ్సి, “దుస్రుర్ సమ్దిర్ మొదొల్ చొకొట్న రస2:9-10 యూదుల్క్ అంగుర్క్‌నల్ రస తెండ్సి, వెలె రోజ్క్ ఇర్సి, సొవుసంతెర్. అద్ కల్దున్ దాత్ మారిత పెజె ఉంటెర్. వెడిసి, మాందితున్ నిస వర్త పెజె, చప్డి ఆంగుర్ రస వెడియంతెర్. బతి నిమె ఆక్రి వేరి గిర్ బెయ్ చొకొట్న రస వెడ్యుసీతి” ఇంజెర్ ఇత్తొర్. ¹¹ఇహిన్ యేసు గలిలయ యేరియత కాన ఇన్వల్ నాటె అద్ మయ్మత కామ్ కీసి, తన్వ సక్తితున్ తొహ్తొర్. అదెన్ సాటి వోనుర్ సిస్యలిర్ వోన్గ బరొస ఇర్తెర్.

¹²అద్ ఆత పెజె యేసు, వోన అవల్, తముక్ అని సిస్యలిర్ మీరె మాసి కపెర్నహోమ్ ఇన్వల్ చహర్తె సొత్తెర్. అని కహి రోజ్క్ వూర్ అగన్ మత్తెర్.

యేసు మందిర్తగ సొన్వల్

(మత్తయి 21:12-13; మార్క్ 11:15-17; లూక 19:45-46)

^13-14యూదుల్క్‌న పస్క ఇన్వల్ సడ్ కరుమ్ వాత. తె యేసు యెరుసలెమ్ సొత్తొర్. అగ యెవ్త పెజె, బగవంతన మందిర్తగ యేసు సొత్తొర్. అద్ మందిర్త ఆవ్రతగ బలిదాన్ సియ్లె కోందన్, గొరెన్ అని పారెవన్ వొమ్వలిర్ బేపరిదార్క్ అని దుస్రొ దేస్నంగ్ కొతన్ బద్లి కియ్వలిర్ గిర్ అగ ఉచ్చి మత్తెర్. ¹⁵అద్ సూడ్సి, యేసు నోడెనె చాటున్ మోడి కీసి గొరెన్, కోందన్ అని సమ్దిర్‌కున్ మందిర్తల్ పూడి సీతొర్. వూర్ కొతంగ్ బద్లి కియ్వలిరంగ్ కొతన్ రీక్సి, వూరంగ్ టేబల్కున్ ఉల్టి కీతొర్. ¹⁶వూర్ పారెవంగ్ వొమ్వలిర్ సంగ యేసు, “నావొర్ బాబొన రోతున్ హాటుమున్ దాత్ కియ్మట్. ఇవ్ సమ్దిన్ ఇగెటల్ బహ్రి వోమ్ట్” ఇంజెర్ వెహ్తొర్.

¹⁷అద్ సూడ్సి, “నీవ రోతున్ పర్జ వెలె మాని కియన ఇంజెర్ ఆస కీత కాడ్కి, దుస్రుర్ నాకున్ బెయ్ ఉల్ట ఆసెర్ మంతెర్2:17 కీర్‌తన్క్‌న 69:9” ఇంజెర్ దర్మ-గ్రంత్‌నగ లిహి కీసి మంత ఇంజి, సిస్యలిర్ యాది కీతెర్.

¹⁸బతి యూదుల్క్‌నుర్ అదికారిర్ యేసునగ వాసి, “నీకున్ బగవంతల్ అదికార్ సీసి మత్తెకె, మాకున్ ఉంది నిసని తొహ” ఇంజెర్ పూసి కీతెర్. ¹⁹తె యేసు, “ఇద్ మందిర్తున్ ఉల్టి కీమ్ట్. తేన్ నన తిరిసి మూంద్ రోజ్క్‌నె దొహంతొన్” ఇంజెర్ వెహ్తొర్.

²⁰అద్ కేంచి యూదుల్క్ గుల్ ఆసి, “ఇద్ మందిర్తున్ దొహ్లె చాలిస్ సారుంగ్ (46) సాల్క్ పియ్త. నిమె మూంద్ రోజ్క్‌నె దొహ పరంతియ్?” ఇంజెర్ యేసున్ ఇత్తెర్. ²¹బతి యేసు తన్వ మేందొడ మందిర్తున్ బారెతె ఇద్ గొస్టి వెహ్తొర్. ²²సిస్యలిర్, యేసు సాసి-నేండ్త పెజె, ఇదెన్ హేతు కీసి, దర్మ-గ్రంత్‌నగ లిహి కీసి మన్వడున్ అని యేసు వెహ్త గొస్టితున్ పొరొ బరొస ఇర్తెర్.

మాయ్నన దిల్తగ మన్వల్ యేసున్ టావ

²³పస్క సడ్దంగ్ దివొస్కున్ రొపొ యెరుసలెమ్నగ, వోర్ యేసు కీతంగ్ మయ్మతంగ్ కామ్కున్ సూడ్సి, వెలెటిర్ వోన్గ బరొస ఇర్తెర్. ^24-25బతి యేసు వూర్కున్ నమ్‌మకి. బారితెకె సమ్దిరంగ్ దిల్కున్ తన కరి కియ్వల్ ఆత కాడ్కి, దుస్రుర్ బారెతె యేసున్ బోరె గవ వెహ లాగొ.

నిమె ఉండె మల జల్మ యేత లాగర్

¹పరిసయుల్క్‌న బాజ్నొర్ నికొదేమ్ ఇన్వల్ యూదుల్క్‌నొర్ ముకె అదికారి మత్తొర్. ²వోర్ ఉంది రాత్న యేలతె యేసునగ సొంజి, “గురుజి, ‘నిమె బగవంతనగటల్ వాతొని ఆంది’ ఇంజెర్ మాకున్ టావయె. బారితెకె, నిమె కియ్వలిక్ మయ్మతంగ్ కామ్క్ బగవంతన సాత్ సెల్వ బోరె కియ పరొర్” ఇంజెర్ వెహ్తొర్. ³అస్కె యేసు, “వొరొర్ పూన జల్మ యేత బీగర్, బగవంతన రాజ్నగ ఈస యేత పరొర్.3:3 గ్రీకు బాసతగ, “బగవంతన రాజ్ సూడ పరొర్” ఇంజెర్ మందంత. ఇద్ గొస్టి సతెమ్ ఆంద్” ఇంజెర్ నికొదేమున్ వెహ్తొర్. ⁴అస్కె నికొదేమ్, “బుడియల్ ఆతొర్ మాయ్నల్ బహన్ జల్మ యేత పరనుర్? ఉండె ఉంది జోక అవన పీటె నేంగ్సి జల్మ యేత పరనుర్ కి బతల్?” ఇంజెర్ యేసున్ పూసి కీతొర్. ⁵తె యేసు, “వొరొర్ యేతె అని ఆత్మతె3:5 యెహెజ్కెల్ 36:25-28 జల్మ ఆయ బీగర్, బగవంతన రాజ్నగ నేంగ పరొర్. ఇద్ గొస్టి సతెమ్ ఆంద్” ఇంజెర్ వెహ్తొర్. ⁶“అవల్-బాబొ మేందొడున్ జల్మ సియ పరంతెర్. బతి ఆత్మతున్ బగవంతన ఆత్మ జల్మ సియ పరంత. ⁷అదెన్ సాటి, ‘పూన జల్మ యేత లాగర్’ ఇత్తెకె నిమె గుల్ ఆయ్మ. ⁸వడి తనకున్ ఇస్టమ్ వాత అద్ బాజ్నల్ వాంత. మిరట్ అద్ వడిత ఆవజ్ కేంజంతిట్ బతి, అద్ వడి బగటల్ వాంతయొ, బేకె దాంతయొ ఇన్వల్ మీకున్ టావ సెలె. అహ్నె బగవంతన ఆత్మతె జల్మ ఆయ్వల్ గిర్ మందంత” ఇంజెర్ యేసు వెహ్తొర్.

⁹తె నికొదేమ్, “ఇద్ బహన్ జర్గ్‌మడ్ మందర్?” ఇంజెర్ యేసున్ పూసి కీతొర్. ¹⁰అస్కె యేసు, “ఇజ్రయేల్క్‌నొర్ డగుర్ గురుని ఆంది. ఇదెన్ బారెతె నీకున్ కరె మాయొ కి?” ఇంజెర్ ఇత్తొర్. ¹¹“మాకున్ కరె మాత అదెన్ బారెతె అని సూడ్తతున్ బారెతె వెహంతొమ్. ఇద్ గొస్టి సతెమ్ ఆంద్. బతి మావ గవతున్ మిరట్ నమ్విట్. ¹²నన మీకున్ ఇద్ దునియతంగ్ గొస్టిన్ బారెతె వెహ్నెకెన్ బరొస కియ్విట్. తె స్వర్గ్‌నంగ్ గొస్టిన్ బారెతె వెహ్తెకె బహన్ బరొస కీకిట్?” ఇంజెర్ వెహ్తొర్. ¹³“స్వర్గ్‌నల్ రెయ్సి వాయ్వల్ స్వర్గ్‌నొర్ మాయ్నల్ ఆయ్వల్ నాకున్ తపుసి, దుస్రొర్ బోరె పొరొ స్వర్గ్‌నగ సొన్మకి. ¹⁴మోసె బోడి గుటనగ పితుడ ఉంది తరస్ కీసి, డంగల్ కటెతగ బహన్తె లిమ్-లొమ్ కీతొరొ,3:14 ఇసొబ్న 21:9 అహ్నె స్వర్గ్‌నొర్ మాయ్నల్ ఆయ్వల్ నాకున్ గిర్ మొద్నగ టాంగి కియ లాగర్. ¹⁵అహన్ కీతెకెన్, నా పొరొ బరొస ఇర్వలిర్‌కున్ బస్కెట్ పిస్వల్ జీవ పుటంత.

¹⁶“బగవంతల్ దునియతుర్కున్ బెయ్ లాడ్ కీత కాడ్కి, తన్వొర్ వొరొరె మన్వల్ మరిన్ ఇద్ దర్తురితగ సారి కీతొర్. వోన్ పొరొ బరొస ఇర్వల్ హర్ వొరొర్ నాసెడమ్ ఆయ్వక్‌నె, వూర్కున్ బస్కెట్ గిర్ పిస్వల్ జీవ పుటన ఇంజెరెన్‌తె ఇహిన్ కీతొర్. ¹⁷దునియతెర్కున్ సిక్స వాట్లె బగవంతల్ వోర్ మరిన్ సారి కియ్మకి బతి, బచి కియ్లెనె సారి కీతొర్.

¹⁸“వోన్గ బరొస ఇర్వన్ సిక్సత తస్వ మనొ. బతి బరొస కియొర్ వోన్, బగవంతనొర్ వొరొరె మన్వల్ మరిన్ బరొస కియ్వ కాడ్కి, ఇదెన్ మునెనె వోన సిక్సత తస్వ ఆత. ¹⁹బారితెకె వోర్ దునియతుర్ సమ్దిర్‌గ వేడ్చితున్ పియ్సి వాతొర్. బతి లోకుర్ తమ్వంగ్ కామ్క్ కరబ్నంగ్ కీనెకె, సికటితె మన్లెనె పసంద్ కీతెర్. అద్ తస్వత కారన్ ఇదె ఆంద్. ²⁰కరబ్ కామ్ కియ్వల్ హర్ మాయ్నల్ వేడ్చితున్ పసంద్ కియొర్. తన్వంగ్ కరబ్ కామ్కున్ మకుసి ఇరన్ సాటి, వోర్ వేడ్చితగ వాయొర్. ²¹బతి సత్నె తాక్వల్ తన్వంగ్ కామ్క్ బగవంతన కెయ్దె జర్గ్‌సెర్ మంతంగ్ ఇంజి, అవెన్ బహ్రి తొహ్లె, వేడ్చితె వాంతొర్” ఇంజెర్ వెహ్తొర్.

యేసున్ బారెతె యోహన్ గవ వెహ్వల్

²²అద్ ఆత పెజె, యేసు అని వోనుర్ సిస్యలిర్ యూదయ యేరియతగ సొంజి, పర్జతున్ బాప్తిస్‌మ సియుసెర్, కహి రోజ్క్ అగనె మత్తొర్. ²³సలిమున్ కరుమ్న అయ్నొన్ ఇన్వల్ జాగతగ కూబ్ యేర్ మత్త కాడ్కి, అగ యోహన్ బాప్తిస్‌మ సీసెర్ మత్తొర్. ²⁴తె లోకుర్ సొంజి బాప్తిస్‌మ యేచ్చెర్ మత్తెర్. ఇద్ గట్న యోహన్ జేల్తగ అర్వక్ మునెన్ జర్గ్‌త. ²⁵ఉంది దియ యోహన్తుర్ సిస్యలిర్‌కున్ అని యూదుల్క్‌న జాతితొన్ నడ్డుమ్ సుదుడ్ ఆయ్వల్ రివజున్ బారెతె జట్-పట్ లాగ్త. ²⁶తె వూర్ సిస్యలిర్ యోహన్తగ వాసి, “గురుజి! యోర్దన్ లవిడున్ హంద బాజ్, నీ సంగ బోర్తె మత్తొరొ అని నిమె బోన్ బారెతె గవ వెహ్తియొ, వోర్ ఇంకె బాప్తిస్‌మ సీసెర్ మంతొర్. సమ్దిర్ వోన్గన్ సొంజెర్ మంతెర్” ఇంజెర్ వెహ్తెర్. ²⁷తె యోహన్, “స్వర్గ్‌నల్ బగవంతల్ సీతెకెన్ తప బోరె బతయ్ యేత పరొర్. ²⁸‘నన కిరిస్తున ఆయొన్. బతి వోన్ మునె సారి కీతొర్ వోర్ కబ్రియన ఆందున్’ ఇన్వడున్ మిరటె గవ మంతిట్. ²⁹నమునతున్ మర్మినగ నొవ్రల్ ముకె ఆందుర్ ఇంట్. వోరె నొవ్రినొర్ మాల్కల్ ఆందుర్. వోర్ నొవ్రన్ కరుమ్, వోనొర్ సోప్తల్ నిల్సి మన్లె అని, నొవ్రల్ వెహ్త తీర్ కియ్లె, వోన్ వెలె ఆనంద్ లాగంత. అదె తరికతె నన వెలె కుసితె మంతొన్. నావ ఆనంద్ బర్పుర్ ఆత. ³⁰బారితెకె నాకున్ చుడుర్-పాన్ వాయన అని వోర్ యేసున్ డగుర్-పాన్ వాయన.

³¹“స్వర్గ్‌నల్ వాతొర్ వోర్ సమ్దిర్‌కున్ పొరొడొర్ ఆంతొర్. మరట్ దర్తురిత్ పొరొడుర్ ఆందట్ అని దర్తురిత్ పొరొ జర్గ్‌వలిక్ గొస్టిన్ బారెతెన్ వడ్కంతట్. బోరెయ్తె స్వర్గ్‌నల్ వాతొరొ, వోర్ సమ్దిర్‌కున్ పొరొడొర్ ఆంతొర్. ³²వోర్ అగ సూడ్తతున్ కేంజ్తతున్ బారెతె గవ వెహంతొర్. బతి వోన గవతున్ బోరె వొపుర్. ^33-35బగవంతల్ తన్వొర్ మరిన్ లాడ్ కీత కాడ్కి, సమ్దొ అదికార్ వోన కెయ్దెన్ హవ్లి కీతొర్. వోన్గ తన్వ ఆత్మతున్ బర్పుర్ సీత కాడ్కి, వోర్ సిరిప్ బగవంతనంగె గొస్టింగ్ వెహంతొర్. బోర్తె వోన గవతున్ వొపంతొరొ వోర్, బగవంతన్ బారెతంగ్ యేసు వెహ్తంగ్ గొస్టింగ్ సతెమ్ ఇంజి తొహంతొర్. ³⁶బోర్తె బగవంతనొర్ మరిన్ పొరొ బరొస కీంతొరొ, వోన్ బస్కెట్ పిస్వల్ జీవ పుటంత. బోర్తె వోన్ పొరొ బరొస కియొరొ, వోన్ బస్కెట్ పిస్వల్ జీవ పుటొ. బతి బగవంతన సోంగ్ వోన్ పొరొ నిల్సి మందంత” ఇంజెర్ బాప్తిస్‌మ సియ్వల్ యోహన్ వెహ్తొర్.

కుహితగ యేసు వెయ్లొన్ సంగ వడ్క్‌వల్

¹యోహన్తున్ తెర్ అదిక్ సిస్యలిర్‌కున్ యేసు తయర్ కీసి, వూర్కున్ బాప్తిస్‌మ సీసెర్ మంతొర్ ఇంజెర్ పరిసయుల్క్ కేంజ్తెర్. ²(కరల్ బతల్ ఇత్తెకె, యేసు బాప్తిస్‌మ సియ్మకి, బతి వోనుర్ సిస్యలిర్ సీసెర్ మత్తెర్.) ³ఇద్ గొస్టితున్ యేసు కేంజ్త పెజె, యూదయ యేరియతున్ సుటి కీసి, గలిలయ యేరియతె సొన్లె పెసితొర్.

⁴బతి ఇంకె సమరయ యేరియతున్ వీడ్సి సొంద లాగర్. ⁵అహన్ అద్ సమరయ యేరియతల్ వీడ్సి సొంజెర్ మనెకె, యాకొబ్ తన్వొర్ మరి యోసెపున్ సీత, ఈసత బొమిత్4:5 పుట్‌గడ్మి 33:19; యెహోసువ 24:32 కరుమ్ మన్వల్ సుకరు ఇన్వల్ చహర్తగ యెవ్తొర్. ⁶అగ యాకొబ్ కాచుస్త కుహి మత్త. లంగ్నల్ తాక్సెర్ వాత కాడ్కి, యేసు అవిసి దుపరిత యేలతె అద్ కుహిత్ బగ్ల ఉచ్చి మత్తొర్. ^7-8అద్ వకత్నె, వోనుర్ సిస్యలిర్ కానె యేత్లె చహర్తె సొత్తెర్. అద్ గట్కతెన్ సమరయ జాతిత ఉంది వెయ్లొ యేర్ వోయ్లె, కుహితగ వాత. తె యేసు, “బాయి, నాకున్ ఉండన్ సాటి యేర్ సీమ్” ఇంజెర్ అద్ వెయ్లొన్ తల్క్‌తొర్.

⁹యూదుల్క్ అని సమరయ జాతితుర్ అలగ్ పిసెర్ మందిర్. అదెన్ సాటి యేసున గొస్టి కేంచి అద్ వెయ్లొ గుల్ ఆసి, “యెయా! నిమె యూదుల్క్‌న జాతితొని ఆంది. నన సమరయ జాతితొన ఆందున్. ఉన్లె యేర్ సీమ్ ఇంజి, నాకున్ బహన్ తల్కంతి?” ఇంజెర్ యేసున్ ఇత్త. ¹⁰అద్ కేంచి యేసు, “‘ఉన్లె యేర్ సీమ్’ ఇంజెర్ తల్క్‌వన్ బారెతెన్ ఆయి అని బగవంతన వరమున్ బారెతెన్ ఆయి నీకున్ టావ సెలె. ఇవ్ టావ మన్మడ్ ఇత్తెకె, నిమెయ్ ఉల్ట అదెన్ నాకున్ తల్క్‌న్‌ది అని నీకున్ జీవ వాలె యేర్ సీందున్” ఇంజెర్ తాన్ సంగ వెహ్తొర్. ¹¹అస్కె అద్ వెయ్లొ, “సాబ్! నిహ్గ యేర్ చేంది కియ్లె పొహ్రయ్ ఆయి నోడెయ్ ఆయి సెలె. ఇద్ కుహి బెయ్ కోల్ మంత. అద్ జీవ వాలె యేర్ నీకున్ బగటల్ పుటర్? ¹²మా తొత్తొర్ బాబొ యాకొబ్ ఇద్ కుహి మాకున్ సీతొర్. ఇద్ కుహిత యేర్ తన, తన్వుర్ మర్క్ ఉటెర్ అని వూరంగ్ పియంగ్-కాల్క్ గిర్ ఉట్టంగ్. నిమె యాకొబున్ తెర్ డగుని కి బతల్?” ఇంజెర్ యేసున్ పూసి కీత. ¹³తె యేసు, “ఇద్ యేర్ ఉన్వల్ హర్ వొరొర్ ఉండె వట్కంతొర్. ¹⁴బతి నన సియ్వల్ యేర్ ఉన్వన్ బస్కెట్‌కె వట్క వసొ. నన సియ్వల్ యేర్ బస్కెట్ జీవతె మందన్ సాటి, వోన్ రొపొ బస్కెట్ గిర్ పోంగ్సెర్ మన్వల్ జలత్ దాత్ మందంత” ఇంజెర్ వెహ్తొర్.

¹⁵తె అద్ వెయ్లొ, “సాబ్! బస్కెట్ యేర్ వట్క్‌వక్‌నె అని చేంది కియ్లె వాయ్వక్‌నె, అద్ యేర్ నాకున్ సీమ్” ఇంజెర్ యేసున్ తల్క్‌త. ¹⁶అస్కె యేసు, “నిమె సొంజి, నీ మాడ్సొన్ కేయ్సి, తర” ఇంజెర్ వెహ్తొర్. ¹⁷తె అద్ వెయ్లొ, “నాకున్ మాడ్సొ సెలొర్” ఇంజెర్ వెహ్త. అద్ కేంచి యేసు, “హో కరలె, ¹⁸మొదొల్ నీకున్ సియ్విర్ మాడ్సుర్ మత్తెర్. ఇంకె నీ సంగ మంతొర్ వోర్, నీవొర్ మాడ్సొ ఆయొర్. బాయి, నిమె మత్త అదెన్ కరల్ వెహ్తి” ఇంజెర్ అద్ వెయ్లొన్ ఇత్తొర్.

¹⁹అస్కె అద్ వెయ్లొ, “సాబ్! నిమె పర్‌వక్తని ఆంది ఇంజెర్ సమ్జె మాసెర్ మంతొన్. ²⁰తె నాకున్ ఇద్ గొస్టి వెహ: మమొట్ ఇద్ గెరాజిమ్ గుటత్ పొరొ పార్తన-వింతి కీంతొమ్. ఇగెనె మా తొత్తుర్ గిర్ పార్తన-వింతి కీతెర్. బతి మీ యూదుల్క్ సిరిప్ యెరుసలెమె కరల్ పార్తన-వింతి కియ్వల్ జాగ ఇంజెర్ బారి వెహంతిట్?” ఇంజెర్ యేసున్ సంగ ఇత్త. ^21-23తె యేసు, “బాయి! బోన పార్తన-వింతి కీంతిట్ ఇన్వల్, మీ సమరయతుర్కున్ టావ సెలె. బతి బోన పార్తన-వింతి కీంతొమ్ ఇన్వల్ మాకున్ టావ. బారితెకె మా యూదుల్క్‌నగటలె బచె మాయ్వల్ కార్య వాయ్వల్ మంత. అద్ వకత్నె ఇద్ గుటత్ పొరొన్ ఆయి, యెరుసలెమ్నగన్ ఆయి, మిరట్ బాబొ బగవంతన పార్తన-వింతి కియ్విట్. బతి కరల్ పార్తన-వింతి కియ్వలిర్ తమ్వ ఆత్మతగ సత్నె పార్తన-వింతి కీంతెర్. అద్ వకత్ ఇంకె వాసిన్ మంత. ఇద్ నన వెహ్త గొస్టిత్ పొరొ బరొస ఇర. తనకున్ పార్తన-వింతి కియ్వలిర్ ఆతుర్ మందన ఇంజెర్, బాబొ బగవంతల్ సూడ్సెర్ మంతొర్. ²⁴బగవంతల్ ఆత్మ రూప్నె మన్వల్ ఆత కాడ్కి, పార్తన-వింతి కియ్వలిర్ తమ్వ ఆత్మతగ సత్నె వోన పార్తన-వింతి కియన” ఇంజెర్ అద్ వెయ్లొన్ వెహ్తొర్. ²⁵అస్కె అద్ వెయ్లొ, “కిరిస్తు4:25 కిరిస్తు: హెబ్రి బాసతె మెసయల్ ఇంతెర్. ఇదెన అర్తమ్ పర్జతున్ బచి కియ్లె, బగవంతల్ నేమి కీసి, సారి కియ్వల్ రాజల్. వేన్ సాటి యూదుల్క్ సూడ్సెర్ మత్తెర్. వాంతొర్ ఇన్వల్ నాకున్ టావ. వోర్ వాత పెజె, సమ్దిర్‌కున్ సమ్దొ కుల కుల వెహంతొర్ బెరె” ఇంజెర్ యేసున్ వెహ్త. ²⁶తె, “ననయ్ వోన ఆందున్” ఇంజెర్ యేసు తాన్ వెహ్తొర్.

²⁷అదె వకత్నె వోనుర్ సిస్యలిర్ అగ వాతెర్. వోర్ యేసు ఉంది వెయ్లొన్ సంగ వడ్క్‌వల్ సూడ్సి, బెయ్ గుల్ ఆతెర్. బతి, ‘నీకున్ బతల్ పహ్జె?’ ఇంజెర్ అద్ వెయ్లొనె ఆయి, ‘నిమె అద్ వెయ్లొన్ సంగ బారి వడ్క్‌తి?’ ఇంజెర్ వోర్ యేసునె ఆయి, వూర్గటల్ వొరొర్ గిర్ పూసి కియ్మకి.

²⁸అద్ వెయ్లొ బుడ్డితున్ అగనె సుటి కీసి, చహర్తె సొత్త. ²⁹అని పర్జతున్ సంగ, “ఇంకె వేరి నన కీత సమ్దొతున్ బారెతె వెహ్తొర్. వోరె మాయ్నల్ మోక కిరిస్తు ఆందురెయ్ బతలొ? మిరట్ వాసి సూడట్” ఇంజెర్ వెహ్త. ³⁰తె వూర్ చహర్తల్ పెసిసి యేసు మన్వల్ జాగతగ వాసెర్ మత్తెర్.

³¹అద్ గట్కతె వూర్ సిస్యలిర్, “గురుజి! జరతెర్ తిన్” ఇంజెర్ యేసున్ జుల్మ కీతెర్. ³²బతి యేసు, “మీకున్ టావ సెలె అద్ చంది తిందన్ సాటి, నహ్గ మంత” ఇంజెర్ వెహ్తొర్. ³³తె సిస్యలిర్, “గురుజిన్ తిందన్ సాటి, బోరె చంది తతెరెయ్ బతలొ?” ఇంజెర్ తమ్వ తమ ఇత్తెర్. ³⁴అస్కె యేసు, “నాకున్ సారి కీతొర్ బగవంతన ఇచ పియ్సి తాక్వల్ అని వోన కామున్ బర్పుర్ కియ్వలె నావ చంది ఆసి మంత. ³⁵నమునతున్ మిరట్, ‘వావ్టె విజ వీత్త పెజె, ఉండె నాలుంగ్ మహిననె పంట కొయ్లె వాంత’ ఇంతిట్. బతి వహుక్నెకె సూడట్. ఇంకె అద్ పంట కొయ్లెన్ తయర్ మంత4:35 లోకుర్కున్ బగవంతన చర్నతె తర్వల్ పంట. బహన్ ఇత్తెకె సమరయ జాతితుర్ వెలెటిర్ యేసునగ వాసెర్ మత్తెర్. వూర్కున్ బగవంతన సరి-మారగున్ బారెతె వెహ్వలె కానె ఆసి మంత ఇత్తొర్.” ఇంజెర్ మీకున్ వెహ్చెర్ మంతొన్. ³⁶“పంట కొయ్వలిర్‌కున్ ఇంకె బూతి పుట్సెరెన్ మంత. బస్కెట్ పిస్వల్ జీవతగ లోకుర్కున్ తర్వలె, అద్ పంట కొయ్వలిర్‌కున్ పుట్వల్ పండి. ఇదెన్ హిందల్, విజ వీత్వలిర్ అని పంట కొయ్వలిర్ ఆనంద్నె మంద పరంతెర్. ³⁷‘విజ వీత్వల్ వొరొర్ అని పంట కొయ్వల్ ఉండె వొరొర్’ ఇన్వల్ సాస్తుర్ కరల్ ఆంద్. ³⁸మిరట్ కస్టమ్ కీసి వీత్మకి అద్ పంట కొయ్లె, మీకున్ సారి కీతొన్. అద్ విజ వీత్లె దుస్రుర్ కస్టమ్ కీతెర్. వూర కస్టమ్‌న పండితున్ మిరట్ యేచ్చెర్ మంతిట్” ఇంజెర్ ఇత్తొర్.

³⁹“నన కీత సమ్దొతున్ బారెతె, నన వెహ్వక్ మనెకెన్ నాకున్ వెహ్తొర్” ఇంజెర్ అద్ వెయ్లొ వెహ్త. తె అద్ గవతున్ పియ్సి, సమరయ యేరియత చహర్తుర్ వెలెటిర్ లోకుర్ యేసున్ పొరొ బరొస ఇర్తెర్. ⁴⁰వూర్ సమరయతుర్ వోన్గ వాసి, “గురుజి! నిమె మహ్గ వాసి, మందయ్ లాగర్” ఇంజెర్ జుల్మ కీతెర్. తె యేసు వూర్గ రండ్ రోజ్క్ మత్తొర్. ⁴¹యేసు వెహ్తంగ్ గొస్టింగ్ కుద్ కేంచి, ఉండె వెలెటిర్ బక్తలిర్ ఆతెర్. ⁴²“నిమె వెహ్త గొస్టి పియ్సిన్ ఆయొ బతి, మమొట్ వోనంగ్ గొస్టింగ్ కుద్ కేంచి, వేరె దునియతున్ బచి కియ్వల్ కిరిస్తు ఇంజెర్ కరి కీసి, నమ్తొమ్” ఇంజి వెయ్లొన్ వెహ్తెర్.

యేసు అదికారినొర్ మరిన్ చొకొట్ కియ్వల్

(మత్తయి 8:5-13; లూక 7:1-10)

⁴³రండ్ రోజ్క్ ఆత పెజె, యేసు గలిలయ యేరియతె సొన్లె పెసితొర్. ⁴⁴(అస్కె యేసు, ‘పర్‌వక్తన్ తన్వ సొంత యేరియతగ మాన్ పుటొ’ ఇంజెర్ మునెనె వెహ్చి మత్తొర్.) ⁴⁵తెర్ బతి వోర్ గలిలయ యెవ్త పెజె, అగటుర్ లోకుర్ చొకొట్ మాన్ సీసి, వోన్ కరుమ్ కీతెర్. బారితెకె పస్క సడ్ జర్గ్‌నెకె, వూర్ యెరుసలెమ్నగ సొంజి మత్తెర్ అని యేసు కీతంగ్ మయ్మతంగ్ కామ్క్ సూడ్సి మత్తెర్. ⁴⁶అహన్ సొనెకె సొనెకె, ఇదెన్ మునె యేతున్ ఆంగుర్క్‌న రసత్ దాత్ మార్యుసీతొర్ అద్, గలిలయత కాన చహర్దె యెవ్తొర్. కపెర్నహోమ్ ఇన్వల్ చహర్తె రాజనొర్ వొరొర్ అదికారి మత్తొర్. వోనొర్ మరి బేమరితె సానల్ మీండ్సి మత్తొర్. ⁴⁷తె వోర్ అదికారి, యూదయతల్ గలిలయ యేరియతె యేసు వాతొర్ ఇంజెర్ కేంచి, యేసునగ సొత్తొర్. అని, “నా మరి బేమరితె సానల్ మీండ్సి మంతొర్. నిమె వాసి, చొకొట్ కియయ్ లాగర్” ఇంజెర్ యేసున్ వినంతి కీతొర్. ⁴⁸తె యేసు, “చమత్‌కార్క్‌ అని మయ్మతంగ్ కామ్క్ సూడ బీగర్, నా పొరొ బరొస కియ్విట్ సెలెయ్?” ఇంజెర్ ఇత్తొర్. ⁴⁹తెర్ బతి వోర్ అదికారి, “పర్బు! నా మరిన పరన్ సొన్వక్ మనెకెన్ వర” ఇంజెర్ ఇత్తొర్. ⁵⁰అస్కె, “నిమె రోన్ సొన్. నీ మరి పిసంతొర్” ఇంజెర్ యేసు వెహ్తొర్. తె వోర్ అదికారి, యేసున గొస్టిత్ పొరొ బరొస ఇర్సి పెసితొర్. ⁵¹వోర్ అహన్ సరియ్ సొంజెర్ మనెకెన్, వోనుర్ సేవ్కలిర్ మునెత్క్ వాసి, “నీవొర్ మరి చొకొట్ ఆతొర్” ఇంజెర్ వెహ్తెర్. ⁵²తె వోర్ అదికారి, “బద్ వకత్నె చొకొట్ ఆతొర్?” ఇంజెర్ సేవ్కలిర్‌కున్ పూసి కీతొర్. అస్కె వూర్, “నినె దుపరి ఉంది నేక్నెకె, చొకొట్ ఆతొర్” ఇంజెర్ వెహ్తెర్. ⁵³బరొబర్ అదె వకత్నె యేసు తనకున్, ‘నీవొర్ మరి పిసంతొర్’ ఇన్వల్ గొస్టి వెహ్తొర్ ఇంజెర్ సమ్జె మాసి, వోర్ అదికారి అని వోన రోతుర్ యేసున్ పొరొ బరొస ఇర్తెర్. ⁵⁴యూదయ యేరియతల్ గలిలయ వాసి, యేసు కీత రెండవ మయ్మత కామ్ ఇద్ ఆంద్.

కెయ్-కాల్క్ అర్సి సొత్తొన్ చొకొట్ కియ్వల్

¹అద్ ఆత పెజె, యూదుల్క్‌న ఉంది సడ్ కరుమ్ వాత కాడ్కి, యేసు యెరుసలెమ్ నగుడె, వర్సి సొత్తొర్. ²యెరుసలెమ్న గొరెన పాటక్ ఇన్వల్ జాగతున్ కరుమ్ హెబ్రి బాసతె బెతెస్త ఇన్వల్ కోనెర్ మత్త. అద్ కోనెర్తగ సియుంగ్ మండొప్క్ మత్తంగ్. ^3-45:3-4 తొలెతంగ్ కహితంగ్ గ్రీకు గ్రంత్క్‌నగ ఇవ్ గొస్టింగ్ సెలెంగ్.[అద్ కోనెర్తగ కహి యేలనె బగవంతనొర్ దూతల్ రెయ్సి యేతున్ హాలి కీందుర్. అస్కె బోర్ మునె రెయంతొరొ వోర్ బాతల్ బేమరి మత్తెకె గిర్ చొకొట్ ఆందుర్.] అవ్ మండొప్క్‌నగ గుడ్డిర్, లెంగ్డల్-తుంగ్డలిర్ అని కెయ్-కాల్క్ అర్సి సొత్తుర్, సమ్ది తీర్క్‌నంగ్ బేమరింగ్ వాలిర్ జాగ పియ్సి మందిర్. ⁵వూర్ రొపొ తీస ఆట్ (38) సాల్క్‌నల్ బేమరితె మన్వల్ వొరొర్ మాయ్నల్ మత్తొర్. ⁶వోర్ మాయ్నన్ యేసు సూడ్సి, వెలె సాల్క్‌నల్ బేమరితె మంతొర్ ఇన్వల్ కరి కీసి, “చొకొట్ ఆయన ఇంతి కి?” ఇంజెర్ వోన్ పూసి కీతొర్. ⁷తె వోర్ మాయ్నల్, “పర్బు! అద్ కోనెర్త యేర్ హాలె మానెకె, నాకున్ అగ రెహ్వలిర్ బోరె సెలుర్. అదెన్ సాటి నన రెయ్లె వానెకెతె, నాకున్ తెర్ మునెన్ దుస్రొర్ బోర్తెర్ అగ రెయంతొర్” ఇంజెర్ జవబ్ సీతొర్. ⁸అస్కె యేసు, “తేద! అని నీవ చాప్రతున్ పియ్సి రోన్ సొన్” ఇంజెర్ ఇత్తొర్. ⁹అహన్ ఇత్త బరొబర్, వోర్ చొకొట్ ఆసి, తన్వ చాప్రతున్ పియ్సి తాక్సెర్ సొత్తొర్.

ఇద్ గట్న యూదుల్క్‌న ఆరమ్న దివొసున్ నేటి జర్గ్‌త. ¹⁰తె యూదుల్క్‌నుర్ అదికారిర్, “నీవ చాప్ర పియ్సి తాక్వల్, నేండ్ ఆరమ్న దివొస్ ఆత కాడ్కి, దర్మత కానున్తున్ ఉల్ట తాక్తప్ ఆంత” ఇంజెర్ చొకొట్ ఆతొన్ సంగ ఇత్తెర్. ¹¹బతి వోర్, “నాకున్ చొకొట్ కియ్వల్, ‘నీవ చాప్ర పియ్సి సొన్ ఇత్తొర్’ ” ఇంజెర్ వూర్కున్ వెహ్తొర్. ¹²తె వూర్, “‘నీకున్ చాప్ర పియ్సి సొన్’ ఇంజెర్ బోర్ వెహ్తొర్?” ఇంజి పూసి కీతెర్. ¹³బతి వోర్ వెహ పర్మకి. బారితెకె అగ వెలె మాంది మత్తెర్ అని యేసు మాందితగ మిస్డె మాసి సొత్తొర్. ¹⁴అద్ ఆత పెజె యేసు, వోన్ మందిర్త ఆవ్రతగ సూడ్సి, “ఇచుల కేంజ! నిమె చొకొట్ ఆతి. ఉండె వెలె దుక్స వాయ్వక్‌నె మన్లె, పాప్నంగ్ కామ్క్ కియ్మ” ఇంజెర్ వెహ్తొర్. ¹⁵అస్కె, వోర్ మాయ్నల్ యూదుల్క్‌నుర్ అదికారిర్గ సొంజి, “నాకున్ చొకొట్ కియ్వల్ యేసు ఆందుర్” ఇంజెర్ వెహ్తొర్.

¹⁶యేసు ఆరమ్న దివొసున్ నేటి ఈతంగ్ కామ్క్ కీతతున్ హిందల్, వూర్ యూదుల్క్‌నుర్ అదికారిర్ యేసున్ దుక్స సియ్వల్ మొదొల్ కీతెర్. ¹⁷బతి యేసు, “నా బాబొ హర్ గట్క కామ్ కీసెర్ మత్త కాడ్కి, నన గిర్ కామ్ కీసెర్ మంతొన్” ఇంజెర్ వెహ్తొర్. ¹⁸ఇద్ కారన్తున్ హిందల్, యూదుల్క్‌నుర్ అదికారిర్, “వేర్ సిరిప్ ఆరమ్న దివొస్న మా నేకితున్ బహ్కె మాయ్వలె ఆయ్వ, బగవంతన్ తన్వొర్ బాబొ ఇంజెర్ వెహ్చి, తనకున్ బగవంతన్ బరొబర్ బడి కీసెర్ మంతొర్” ఇంజి, ఇవ్ రండ్ కారన్కున్ హిందల్, యేసున్ జకన ఇంజెర్ వూర్ నిర్నయ్ కీతెర్.

బగవంతన అదికార్ యేసునగ మంత

¹⁹తె యేసు ఇహిన్ పోడి కీసి వెహ్తొర్: “ఇద్ సతెమ్ ఆంద్. బగవంతనొర్ మరి తన్వ తన బతయ్ కియ పరొర్. బాబొ బతల్ కీంతొరొ, సిరిప్ అదెనె సూడ్సి మరి కీంతొర్. బాబొ బగవంతల్ బతంగ్ బహన్ కీంతొరొ, అవెన్ మరి అహ్నె కీంతొర్. ²⁰బాబొ మరిన్ లాడ్ కీత కాడ్కి, తన కియ్వలిక్ సమ్దొ కామ్కున్ మరిన్ తొహ్చెర్ మంతొర్. ఉండె వెలె డగుక్ కామ్క్ మునె బవిసత్నె మరిన్ సంగ బాబొ కియుస్వల్ సూడ్సి, బెయ్ గుల్ ఆకిట్. ²¹బాబొ సాతుర్కున్ బహన్ నేండుసంతొరొ, అహ్నె మరి గిర్ తన నేమి కీతుర్కున్ పిసుసంతొర్. ²²బాబొ బోనె తస్వ కియొర్. బతి తస్వ కియ్లె బర్పుర్ అదికార్ తన్వొర్ మరిన్ సీతొర్. ²³తనకున్ బహన్తె సమ్దిర్ మాని కీంతెరొ, అహ్నె మరిన్ గిర్ మాని కియన ఇంజెరెన్, అద్ అదికార్ మరిన కెయ్దె బగవంతల్ సీతొర్. బోరె ఆయి మరిన్ మాని కియ్వెకె, మరిన్ సారి కీతొర్ బాబొన్ గిర్ మాని కీత లెకతగ వాయొర్. ²⁴నావ గొస్టి కేంచి, నాకున్ సారి కీతొనగ బరొస ఇర్వన్, బస్కెట్ పిస్వల్ జీవ పుటంత. ఆతొన్ పాప్కున్ హిందల్, వాయ్వల్ సిక్స తపంత. మరన్తల్ తప్సి, వోన్ బస్కెట్ పిస్వల్ జీవ పుట్త.

²⁵“ఇద్ సతెమ్ ఆంద్. సానలిర్ బగవంతనొర్ మరిన గొస్టి కేంజ్వల్ వకత్ వాసెర్ మంత. అద్ ఇంకె వాసిన్ మంత. అద్ గొస్టి కేంచి, తాక్వలిర్ బస్కెట్ పిసంతెర్. ²⁶బహన్తె బగవంతల్ జీవతొర్ మాల్కల్ ఆందురొ, అహ్నె బస్కెట్ పిస్వల్ జీవతున్ సియ్వల్ అదికార్ మరిన్ సీతొర్. ²⁷వోర్ మరి స్వర్గ్‌నొర్ మాయ్నల్ ఆత కాడ్కి, లోకుర్కున్ తస్వ కియ్వల్ అదికార్ బాబొ వోన్ సీతొర్. ²⁸మిరట్ గుల్ ఆయ్మట్! ఉంది వకత్ వాసెర్ మంత. అద్ వకత్నె వీచ్క్‌నగ మన్వలిర్ సానలిర్ సమ్దిర్ గిర్ బగవంతనొర్ మరిన గొస్టి కేంచి, నేండ్సి బహ్రి వాంతెర్. ²⁹నేండ్సి బహ్రి వాతుర్ సమ్దిర్‌కున్ వోర్ మరి తస్వ కీసి, వూర్గటల్ పునెవంతలిర్కున్ బస్కెట్ పిస్వల్ జీవ సీంతొర్ అని పాపెస్తలిర్‌కున్ సిక్స వాటంతొర్. ³⁰అద్ తస్వ నావ ఇచతున్ పియ్సి ఆయొ బతి, నాకున్ సారి కీతొన ఇచతున్ పియ్సిన్ కీంతొన్. నావ నన బతయ్ కియ పరొన్. బాబల్ నాకున్ వెహ్త తీరె, లోకుర్కున్ నాయ్ద తస్వ కీంతొన్. నన కియ్వల్ తస్వ నాయ్ద ఆంద్.

యేసున్ బారెతంగ్ గవంగ్

³¹“మోక నా బారెతె ననయ్ గవ వెహ్కతె, నావ గవతున్ కరల్ ఇంజెర్ వొపుర్. ³²నా బారెతె గవ వెహ్లె వొరొర్ మంతొర్. వోర్ వెహ్వల్ గవ సతెమ్ ఇంజెర్ నాకున్ టావ.

³³“మిరట్ యోహన్తగ కహితుర్కున్ రొహ్తిట్. వోన గవ సతెమె ఆంద్. ^34-35యోహన్ డివెత్ దాత్ పొచ్చెర్ వేడ్చి సీసెర్ మత్తొర్. మిరట్ వోన వేడ్చితె జులుక్ వేరి, బెయ్ ఆనంద్నె మత్తిట్. మిరట్ బచె మాయన ఇంజెరెన్ ఇవ్ గొస్టింగ్ వెహ్చెర్ మంతొన్.

“బతి నాకున్ నరిమన్కన గవ జురత్ సెలె. ³⁶బారితెకె యోహన్తున్ తెర్ డగుర్ గవ నహ్గ మంత. అద్ బతల్ ఇత్తెకె: నన కీతంగ్ మయ్మతంగ్ కామ్క్. ఇవ్ కామ్కున్ బగవంతల్ నాకున్ కీమ్ ఇంజెర్ హవ్లి కీతొర్. ఇవె నాకున్ బాబొ సారి కీతొర్ ఇంజెర్ నిరుపన్ కీంతంగ్. ³⁷వోరె బాబొ నా బారెతె ఇద్ గవ వెహ్చెర్ మంతొర్. బతి మిరట్ బస్కెన్ వోన వచన్ కేంజ్మకి అని బస్కెన్ వోన రూప్ సూడ్మకి. ³⁸సారి కియ్వన్ పొరొ మిరట్ బరొస ఇర్వ కాడ్కి, వోన బోద మీవంగ్ దిల్క్‌నగ మనొ. ³⁹బస్కెట్ పిస్వల్ జీవ దర్మ-గ్రంత్‌నగ పుటంత ఇంజెర్ సోంచ్ కీసి, మిరట్ చొకొటె మహ్కంతిట్. బతి అవె వచన్క్ నా బారెతె గవ వెహ్చెర్ మంతంగ్. ⁴⁰తెర్ బతి మిరట్ అద్ బస్కెట్ పిస్వల్ జీవతున్ సాటి నహ్గ వాయ్లె వొప్విట్.

⁴¹“నాకున్ మాయ్నలిర్ సియ్వల్ డగుర్-పాన్ లాగొ. ⁴²బారితెకె మిరట్ బగవంతన్ పెర్మ కియ్విట్ ఇన్వల్ నాకున్ టావయె. ⁴³నన నావొర్ బాబొన పొరొడె వాతొన్. నాకున్ మిరట్ వొప్మకి. బతి ఉండె బోరె తన్వ పొరొడె తనయ్ వాతెకె, వోన్ మిరట్ ఆనంద్నె వొపంతిట్. ⁴⁴మీకున్ దుస్రుర్ డగుర్-పాన్ సియ్వల్ ఇస్టమ్ బతి, వొరొరె మన్వల్ బగవంతల్ సియ్వల్ డగుర్-పాన్దున్ సాటి కోసిద్ కియ్విట్. తె నా పొరొ బహన్ బరొస ఇర పర్కిట్? ⁴⁵నన బాబొనగ మీ పొరొ పిరది కీంతొన్ బతలొ ఇంజెర్ సోంచ్ కియ్మట్. బతి దర్మత కానున్తున్ లిహి కీతొర్ మోసె పర్‌వక్తన్ పొరొ మిరట్ ఆస ఇర్తిట్. వోర్ మోసెయ్ మీ పొరొ పిరది కీంతొర్. ⁴⁶వోర్ మోసె నా బారెతె లిహి కీత కాడ్కి, మిరట్ మోక వోన్ బరొస కీందిట్‌తె, నాకున్ గిర్ బరొస కీందిట్. ⁴⁷బతి మోసె లిహి కీత దర్మత కానున్తంగ్ గొస్టినె మిరట్ నమ్విట్‌తె, నావంగ్ గొస్టిన్ బహన్ నమ పర్కిట్?” ఇంజెర్ యూదుల్క్‌నుర్ అదికార్కున్ వెహ్తొర్.

యేసు సియుంగ్ హజర్క్ మాందితున్ జేవున్ దొస్వల్

(మత్తయి 14:13-21; మార్క్ 6:30-44; లూక 9:10-17)

¹అద్ ఆత పెజె, యేసు గలిలయ సమ్దుర్‌తున్6:1 తిబెరియ సమ్దుర్ ఇంజెర్ గిర్ కేయంతెర్. హంద బాజ్నెకె, తన్వుర్ సిస్యలిర్ సంగ సొత్తొర్. ²బేమరి వాలిర్కున్ యేసు చొకొట్ కీతంగ్ మయ్మతంగ్ కామ్కున్ సూడ్సి, వెలెటిర్ మాంది వోన్ పెజెయ్ వాసెర్ మత్తెర్. ³తె యేసు గుట తెర్గ్‌సి తన్వుర్ సిస్యలిర్ తోడొ ఉద్‌తొర్. ⁴అవ్ దివొస్క్‌నగ యూదుల్క్‌న పస్క సడ్ కరుమ్ వాసి మత్త. ⁵అద్ వకత్నె యేసు తల తహ్చి సిర్ముట్ సూడ్తొర్, తె వెలెటిర్ మాంది తన్గ వాసెర్ దిస్తెర్. “వీర్ సమ్దిర్ తిన్లె బగటల్ కానె యేచ్చి తర్కట్?” ఇంజెర్ పిలిపున్ యేసు పూసి కీతొర్. ⁶తన బతల్ కియ్వల్ మంతొర్ ఇన్వల్ తనకున్ టావయ్. బతి వోర్ పిలిప్న మన్దె బతల్ మంతయొ కరి కియన ఇంజెరెన్ యేసు అహన్ పూసి కీతొర్. ⁷తె పిలిపు, “రండ్ నుహ్క్ (200) కూరతంగ్ బిలనె6:7 రండ్ నుహ్క్ కూరతంగ్ బిలన విలువ కమి జాస్త ఆట్ మహినన బూతి. ఇవెన్ గ్రీకు బాసతె దేనరంగ్ ఇంతెర్. చంది యేచ్చి తత్తెకె తెర్ బతి, హర్ వొరొన్ జరజర తిన్లె గిర్ యెవొ” ఇంజెర్ జవబ్ సీతొర్. ^8-9అస్కె వోనుర్ సిస్యలిర్‌గటల్ సీమొన్-పేతుర్తొర్ తముర్ ఆంద్రెయల్, “ఇగె వొరొర్ కాండినగ సియుంగ్ సారింగ్ అని రండ్ చుడుక్ మీన్క్ మంతంగ్. బతి ఇచొర్ వెలె మాందితున్ ఇవ్ బేకెన్ యెవొంగ్” ఇంజెర్ యేసున్ వెహ్తొర్. ¹⁰తె యేసు, అగ ఉద్నల్ జాడి మత్త కాడ్కి, “తాన్ పొరొ పర్జతున్ ఉపుసట్” ఇంజెర్ వెహ్తొర్. తె మరి-మియడ్ అని వెయ్లొకున్ లెక కియ్వకె, లగ్-బగ్ సియుంగ్ హజర్క్ (5,000) మాడ్స పంగత్ ఉత్తెర్. ¹¹అస్కె యేసు, అవ్ సారింగ్ పియ్సి, బగవంతన్ దనెవాద్ వెహ్చి, పంగత్ ఉద్‌తుర్కున్ వహ్డి కియ్లె సీతొర్. అహ్నె మీన్కున్ గిర్ సీతొర్. వూర్ తిందనచ్చొర్ తిత్తెర్. ¹²పర్జ పెటిమెన్ తిత పెజె, “ఇచుర్ గిర్ కరబ్ ఆయ్వక్‌నె, మెయ్తంగ్ టుక్డెంగ్ సమ్దొ మీరి కీమ్ట్” ఇంజెర్ సిస్యలిర్‌కున్ యేసు వెహ్తొర్. ¹³తె సిస్యలిర్, తిత్తంగ్ అవ్ సియుంగ్ సారినల్ మెయ్తంగ్ టుక్డెన్ మీరి కీతెకె, బార డాలంగ్ నింతంగ్. ¹⁴అద్ మయ్మత కామున్ సూడ్సి, పర్జ గుల్ ఆతెర్. అని “కరల్ ఇద్ దునియతె వాయ్లె మత్తొర్ వోర్ పర్‌వక్తల్ వేరె ఆందుర్”6:14 రెండవ ఉపదేస్ 18:15,18 ఇంజెర్ పర్జ ఇత్తెర్. ¹⁵తె యేసు, వూర్ పర్జ తనకున్ హటున్ రాజల్ కియ్లె ఆంతెర్ ఇన్వల్ కరి కీసి, అద్ గుటతెకె వొరొరె సొత్తొర్.

యేసు సమ్దుర్‌త యేత్ పొరొ తాక్వల్

(మత్తయి 14:22-27; మార్క్ 6:45-52)

^16-17అద్ నేటి పోడ్ద్ సొనెకె, యేసునుర్ సిస్యలిర్ గలిలయ సమ్దుర్‌త డర్డిత్ కరుమ్ సొంజి, యేసున సరి సూడ్సెర్ మత్తెర్. అస్కె సికటి ఆసెర్ మత్త తెర్ బతి, యేసు వూర్గ వాయ్లెకె మత్తొర్. తె వూర్ సిస్యలిర్, ఉంది రూకతగ ఉచ్చి, సమ్దుర్‌తున్ హంద బాజున్ మన్వల్ కపెర్నహోమ్ చహర్తె సొన్లె పెసితెర్. ¹⁸అదె వకత్నె డగుర్ వడి-దూందడ్ తేచ్చి, సమ్దుర్‌తంగ్ హెల్వంగ్ బడె మాతంగ్. ¹⁹వూర్ లగ్-బగ్ మూంద్-నాలుంగ్ కోస్క్ లక్ రూకతున్ తాకుస్త పెజె, యేత్ పొరొ తాక్సెర్ యేసు తమ్వ రూకతగ వాయ్వల్ సూడ్సి, బెయ్ వెరితెర్. ²⁰బతి యేసు, “వెరిమట్! ననయ్ ఆందున్” ఇంజెర్ వూర్కున్ వెహ్తొర్. ²¹అస్కె వోన్ ఆనంద్నె అద్ రూకతగ ఉపుసీతెర్. అస్కె యెంటనె వూర్ సొన్వల్ జాగతె అద్ రూక యెవ్త.

^22-23పర్బు వింతి కీసి జేవున్ దొస్తొర్ అద్ జాగతె, దుస్రొ నేటి కహి రూకంగ్ తిబెరియ నగుడల్ వాతంగ్. తె సమ్దుర్‌త హంద బాజున్ రెహె మాయ్వలిర్ లోకుర్, సిస్యలిర్ సిరిప్ ఉందియ్ రూకతె సొత్తెర్. బతి వూర్ తర్సొతె యేసు సొన్మకి ఇంజెర్ కరి కీతెర్. ²⁴వూర్ మాంది యేసున్ అని సిస్యలిర్‌కున్ మహ్క్‌తెర్ బతి, బోరె పుట్మకి. తె అవ్ రూకనగ ఉచ్చి, యేసున్ మహ్క్‌సెర్ కపెర్నహోమ్ సొత్తెర్.

²⁵సమ్దుర్‌త హంద డర్డితె యేసు వూర్కున్ దిస్త పెజె, “గురుజి! ఇగె బస్కె వాతి?” ఇంజెర్ పూసి కీతెర్.

జీవతున్ తాకద్ సియ్వల్ కానె యేసుయ్ ఆందుర్

^26-27తె యేసు, “మయ్మతంగ్ కామ్కున్ అర్తమ్ కియ్వడున్ హిందల్ ఆయొ బతి, బర్పుర్ కానె తిత్తతున్ హిందలె మిరట్, నాకున్ మహ్క్‌సెర్ మంతిట్. సవ్సి కరబ్ ఆయ్వల్ కానెతున్ సాటి పర్పెడె మాయ్మట్. బతి స్వర్గ్‌నొర్ మాయ్నల్ సియ్వల్ బస్కెట్ పిస్వల్ జీవ వాలె కానెతున్ సాటి పర్పెడె మామ్ట్. అహన్ సియన్ సాటినె, బగవంతల్ తన్వ అదికార్ద మోర్ నా పొరొ వాడ్తొర్. ఇద్ సతెమ్ ఆంద్” ఇంజెర్ వెహ్తొర్. ²⁸అస్కె వూర్, “బగవంతల్ మాకున్ బతల్ కియన ఇంతొర్?” ఇంజెర్ పూసి కీతెర్. ²⁹తె యేసు, “బగవంతల్ బోన్తె సారి కీతొరొ, వోన్గ బరొస ఇరన ఇంజెర్ కోరంతొర్” ఇంజి వెహ్తొర్. ^30-31అద్ కేంచి వూర్, “మా తొత్తుర్ ఈజిప్ట్‌నల్ వానెకె, బోడి గుటనగ మన్న ఇన్వల్ కానె తిత్తెర్. దర్మ-గ్రంత్‌నగ లిహి కీత తీరె వోర్ స్వర్గ్‌నల్, అద్ కానెతున్ తిన్లె సీతొర్.6:30-31 కీర్‌తన్క్‌న 78:24 తె మమొట్ నీ పొరొ బరొస ఇర్నల్ ఇంకె మా సాటి, బాతల్ మయ్మత కామ్ కీసి తొహంతి?” ఇంజెర్ పూసి కీతెర్. ³²అస్కె యేసు, “అద్ కానెతున్ స్వర్గ్‌నల్ మోసె సియ్మకి బతి, నా బాబొయె సీతొర్. ఇంకె అద్ కరల్ కానెతున్, నా బాబొ స్వర్గ్‌నల్ సీసెర్ మంతొర్. ³³బాబొ స్వర్గ్‌నల్ బతతున్ సారి కీతొరొ, అదె దునియతుర్కున్ జీవదాన్ సీంత. బగవంతల్ సారి కీత కరల్ కానె ఇదె ఆంద్” ఇంజెర్ వెహ్తొర్. ³⁴తె వూర్, “పర్బు! అద్ కానెతున్ మాకున్ బస్కెట్ సీమ్” ఇంజెర్ కోర్తెర్. ³⁵అస్కె యేసు, “ననయ్ జీవదాన్ సియ్వల్ కానెత ఆందున్. నా పొరొ బరొస ఇర్సి, నావ చర్నతె వాయ్వలిర్ బస్కెట్‌కె వూరంగ్ దిల్కున్ రొపొ కరుసాయుర్ అని వూర్కున్ బస్కెట్‌కె యేర్ వట్క వసొ. ³⁶బతి నన ఇదెన్ మునె వెహ్తపినయ్, మిరట్ నాకున్ సూడ్త పెజె గిర్ నా పొరొ బరొస ఇర్మకి. ³⁷తెర్ బతి, బోన్ బోన్తె బాబొ నహ్గ సారి కీంతొరొ, వూరె నహ్గ వాంతెర్. నహ్గ వాతుర్కున్ బస్కెనె బహ్రి డగ్లి కియొన్. ³⁸బారితెకె, నన నావ ఇచ తీర్ కియ్లె స్వర్గ్‌నల్ రెయ్సి వాయ్మకి. బతి నాకున్ సారి కీతొన ఇచ తీర్ కియ్లెనె వాతొన్. ³⁹నాకున్ సారి కీతొన ఇచ బతల్ ఇత్తెకె, నహ్గ సారి కీతుర్గటల్ వొరొర్ గిర్ తప్సి సొన్వక్‌నె నన కాబాడ లాగర్. వూర్కున్ తస్వ కియ్వల్ దివొసున్ నేటి నన నేండుస లాగర్. ⁴⁰బారితెకె, తన్వొర్ మరిన్ బాజ్ సూడ్సి, బరొస కియ్వన్ బస్కెట్ పిస్వల్ జీవ పుటన ఇన్వలె బాబొన ఇచ ఆంద్. అహన్ బరొస ఇర్వన్ తస్వ కియ్వల్ దివొసున్ నేటి నేండుసంతొన్” ఇంజెర్ వూర్కున్ వెహ్తొర్. ^41-42అస్కె వూర్ యూదుల్క్‌న జాతితుర్, “ ‘నన స్వర్గ్‌నల్ రెయ్సి వాత కానెత’ ఇంతొర్. వేర్ యేసుతె యోసెప్నొరె మరి ఆందుర్ కి రా! వేనుర్ అవల్-బాబొ మాకున్ టావయ్. ‘నన స్వర్గ్‌నల్ రెయ్సి వాతొన ఆందున్’ ఇంజెర్ బారి ఇంతొర్?” ఇంజి గొల్గ్‌తెర్. ⁴³తె యేసు, “మీవ మిరట్ గొల్గ్‌మట్” ఇంజెర్ వూర్కున్ ఇత్తొర్. ⁴⁴“నాకున్ సారి కీతొర్ వోర్ బాబొ, బూర దిల్తగ ఇచ పుటుసంతొరొ, వూరె నహ్గ వాంతెర్. దుస్రుర్ వాయుర్. నహ్గ వాతుర్కున్ తస్వ కియ్వల్ దివొసున్ నేటి నేండుసంతొన్” ఇంజెర్ వెహ్తొర్. ⁴⁵“‘బగవంతలె వూర్కున్ కరుసీంతొర్’6:45 యెసయ 54:13 ఇంజెర్ పర్‌వక్తలిర్ లిహి కీతెర్. బూర్తె అవ్ గొస్టింగ్ కరిసి, అవెన్ పియ్సి తాకంతెరొ, సిరిప్ వూరె నహ్గ వాంతెర్. ⁴⁶బగవంతన్ సూడ్తొర్ వోర్ బోరె సెలొర్ ఇంజెర్ వెహ్చెర్ మంతొన్. సిరిప్ ననయ్ బగవంతన్ సూడ్సి, వాతొన ఆందున్. ⁴⁷బోర్తె నహ్గ బరొస ఇరంతొరొ, వోన్ బస్కెట్ పిస్వల్ జీవ పుటంత ఇన్వల్ సతెమ్ ఆంద్. ⁴⁸ననయ్ జీవదాన్ సియ్వల్ కానెత ఆందున్. ⁴⁹మీ తొత్తుర్ అద్ బోడి గుటనగ మన్న ఇన్వల్ కానె తిత్తెర్ తెర్ బతి మార్తెర్. ⁵⁰బతి ఇద్ స్వర్గ్‌నల్ రెయ్సి వాత కానెతున్ బోర్తె తింతెరొ, వోన్ బస్కెట్ మరన్ మనొ. ⁵¹స్వర్గ్‌నల్ రెయ్సి వాత జీవదాన్ సియ్వల్ కానెత ననయ్ ఆందున్. బోర్తె ఇద్ కానెతున్ తింతొరొ, వోర్ బస్కెట్ పిసంతొర్. అద్ కానె నా మేందొల్ ఆంద్. అద్ మేందొడున్ దునియతుర్కున్ బస్కెట్ పిసుసి ఇర్లె, అర్పన సీంతొన్” ఇంజెర్ వెహ్తొర్. ⁵²ఇద్ కేంచి వూర్ యూదుల్క్, “మరట్ తిన్లె వేర్ తన్వ మేందొడున్ బహన్ సియ పరంతొర్?” ఇంజెర్ తమ్వ తమ సోంగ్నె చర్చ కీతెర్. ⁵³తె యేసు, “స్వర్గ్‌నొర్ మాయ్నన మేందొల్ తిన్వెకెన్ ఆయి, వోన నెతుర్ ఉన్వెకెన్ ఆయి, మీకున్ బస్కెట్ పిస్వల్ జీవ పుట పరొ. ఇద్ సతెమ్ ఆంద్. ⁵⁴బతి బోర్తె నావ మేందొడున్ తింజి, నావ నెతుడున్ ఉంటొరొ, వోర్ బస్కెట్ జీవతె మందంతొర్. వోర్ సాతెకె గిర్, తస్వ కియ్వల్ దివొస్నె నన వోన్ నేండుసంతొన్. ⁵⁵బారితెకె నావ మేందొల్ కరల్ తిన్వల్ కానె ఆంద్ అని నావ నెతుర్ కరల్ ఉన్వల్ చీజ్ ఆంద్. ⁵⁶బోర్తె నావ మేందొడున్ తింజి, నావ నెతుడున్ ఉంటొరొ, వోన్గ నన నహ్గ వోర్ ఉంది ఆసి, మందంతొమ్. ⁵⁷జీవతె మన్వల్ బాబొ నాకున్ సారి కీత కాడ్కి, నన జీవతె మంతొన్. అహ్నె నావ మేందొడున్, బోర్తె తింతొరొ వోర్, నా హిందల్ జీవతె మందంతొర్. ⁵⁸స్వర్గ్‌నల్ రెయ్సి వాత కరల్ కానెత ననయ్ ఆందున్. తొత్తుర్ మన్న ఇన్వల్ కానె తింజి గిర్ మార్తెర్. బతి ఇద్ కానెతున్ తిత్తుర్ బస్కెట్ జీవతెన్ మందంతెర్ ఇంజి, మీకున్ వెహ్చెర్ మంతొన్” ఇంజెర్ ఇత్తొర్. ⁵⁹ఇవ్ గొస్టింగ్ కపెర్నహోమ్‌న సునగోగ్నగ6:59 సునగోగ్ ఇత్తెకె యూదుల్క్ మీరె మాయ్వల్ రోన్. బోద కీనెకె యేసు వెహ్తొర్.

బస్కెట్ పిస్వల్ జీవతున్ బారెతె బోద

⁶⁰ఇవ్ గొస్టింగ్ కేంచి వూర్ బక్తలిర్, “ఇద్ బోద వెలె కటిన్‌త మంత. ఇద్ బోదతున్ బోర్ వొపనిర్?” ఇంజెర్ గొల్గ్‌తెర్. ^61-62తె యేసు అద్ కరి కీసి, “మిరట్ ఇద్ గొస్టి కేంచిన్ సోంగున్ వాతెకె, స్వర్గ్‌నొర్ మాయ్నల్, వాత జాగతెకె తాచ్చి సొన్వల్ సూడ్తెకె, ఉండె బహన్ ఆంతిటొ?” ఇంజెర్ బక్తలిర్‌కున్ ఇత్తొర్. ⁶³“మేందొల్ జీవతున్ సియ పరొ. సిరిప్ బగవంతన ఆత్మతున్ హిందలె, జీవతె మంతిట్. నన వెహ్వలిక్ జీవ సియ్వల్ ఆత్మతంగ్ గొస్టింగ్ ఆందుంగ్. ⁶⁴బతి మీ రొపొ కహితుర్ బరొస కియుర్ వూర్ మంతెర్” ఇంజెర్ వూర్కున్ వెహ్తొర్. బారితెకె, తనకున్ బోర్ నమ్మొర్ అని బోర్ పసి కీంతొర్ ఇన్వల్ యేసున్ మొదొడలె టావ మత్త. ⁶⁵అని ఉండె యేసు, “మీకున్ నా బాబొ సారి కీతెకె తప, నహ్గ బోరె వాయ పర్విట్. అదెన్ సాటినె ఇవ్ గొస్టింగ్ మీ సమ్దిర్‌కున్ వెహ్తొన్” ఇంజెర్ ఇత్తొర్. ⁶⁶అస్కెడల్ యేసునుర్ వెలెటిర్ బక్తలిర్ పెజె మల్సి సొత్తెర్ అని వూర్ ఉండె బస్కెన్ వోన బక్తి పియ్మకి. ⁶⁷అదెన్ సాటి, యేసు బార జన్క్ సిస్యలిర్ బాజున్ మల్సి, “మిరట్ గిర్ దాకొమ్ ఇంతిట్ కి బతల్?” ఇంజెర్ పూసి కీతొర్. ⁶⁸అస్కె సీమొన్-పేతురు, “బోన్గ ఇంజెర్ దాకొమ్ పర్బు? బస్కెట్ పిస్వల్ జీవ సియ్వలిక్ గొస్టింగ్ వెహ్వని నిమెయ్ ఆంది. ⁶⁹‘బగవంతల్ రొహ్తొర్ వోర్ పవిత్ర వాలెని నిమెయ్ ఆంది’ ఇంజి బరొస ఇర్సి కరి కీతొమ్” ఇంజెర్ వెహ్తొర్. ⁷⁰తె యేసు, “మీ బార జన్కున్ ననయ్ నేమి కీతొన్ కి సెలె? బతి మిహ్గటల్ వొరొనగ సయ్తన్‌ద మన్ మంత” ఇంజెర్ వెహ్తొర్. ⁷¹సీమొన్తొర్ మరి ఇస్కరియోత్ నాట్నొర్ యూదల్, బార జన్క్ సిస్యలిర్‌గటల్ వొరొర్ ఆసి గిర్ దోక సియ్వల్ ఆతొర్. అదెన్ సాటినె వోన్ బారెతె ఇద్ గొస్టి వెహ్తొర్.

యేసు అని వోనుర్ తముక్

¹ఇద్ ఆత పెజె, యూదుల్క్‌నుర్ అదికారిర్ యేసున్ జక్లె సూడ్సెర్ మత్త కాడ్కి, యూదయ యేరియతగ వోర్ సొన్మకి. సిరిప్ గలిలయ యేరియతగన్ తిరిసెర్ మత్తొర్. ²బతి అద్ గట్కతె యూదుల్క్‌న డేరన సడ్7:2 డేరన సడ్: కటొడలిర 23:39-43 కరుమ్ వాసెర్ మత్త. ³తె యేసునుర్ తముక్, “నిమె ఇగెటల్ యూదయ సొన్. అస్కెన్ అగటుర్ నీ బక్తలిర్ నీవంగ్ మయ్మతంగ్ కామ్క్ సూడంతెర్. ⁴ఇగెన్ మత్తెకె నీకున్ డగుర్-పాన్ వాయొ. నిమె కరలెనె ఇవ్ మయ్మతంగ్ కామ్క్ కీతెకె, దునియతుర్కున్ తొహ” ఇంజెర్ తాదన్ వెహ్తెర్. ⁵ఇత్తెకె, వోనుర్ తముక్ గిర్ యేసునగ బరొస ఇర్మకి.

⁶తె యేసు, వూర్కున్ ఇత్తొర్, “నా బారెతె వొడ్కి అరుస్వల్ వకత్ అజున్ వాయొయె. బతి మిరట్ బస్కె గిర్ అగ సొంద వచొ. ⁷దునియతుర్ మీకున్ మెచ్వక్ మంద పరుర్. బతి వూర్ కియ్వలిక్ కామ్క్ కరబ్ మంతంగ్ ఇంజెర్ నన వెహ్త కాడ్కి, నాకున్ వూర్ మెచుర్. ⁸మిరట్ సడ్దున్ సాటి సొంటు. నావ వాయ్వల్ వకత్ నింద్వ కాడ్కి, నన ఇంకె మీ సంగ వాయొన్” ఇంజెర్ వూర్కున్ వెహ్తొర్. ⁹ఇహిన్ వెహ్చి, యేసు గలిలయతగన్ ఆగ్తొర్.

¹⁰బతి వోనుర్ తముక్ సడ్దున్ సాటి సొత్త పెజె, యేసు గిర్ ఉజగిరితె ఆయ్వ, మక్డితె అగ సొత్తొర్. ¹¹అద్ సడ్ జర్గ్‌నెకె యూదుల్క్‌నుర్ అదికారిర్, “వోర్ బగ మంతొర్?” ఇంజెర్ వోన్ సాటి మహ్క్‌తెర్. ¹²తె అద్ మాందితల్ కహితుర్, “యేసు చొకొట్నొర్ మాయ్నల్ ఆందుర్” ఇంజెర్ అని, ఉండె కహితుర్, “సెలె-సెలె వోర్ పర్జతున్ పసి కియ్వల్ ఆందుర్” ఇంజెర్ కుస కుస చర్చ కీతెర్. ¹³బతి యూదుల్క్‌నుర్ అదికారిర వెరెతె, యేసున్ బారెతె బోరె ఉజగిరి వడ్క్‌మకి.

యేసు డేరన సడ్ జర్గ్‌నెకె మందిర్తగ బోద కరుస్వల్

¹⁴అద్ సడ్ మొదొల్ ఆసి అర్దొ దివొస్క్ ఆత పెజె, యేసు మందిర్తగ సొంజి, బోద కరుస్వల్ సురు కీతొర్. ¹⁵అద్ కేంచి వూర్, “అసల్ వేర్ బోరె గురునగ సిక్సాన్ యేత్మకి. బతి వేన్ ఇచొర్ వెలె గియన్ బగటల్ వాత?” ఇంజెర్ వూర్ యూదుల్క్ గుల్ ఆతెర్. ¹⁶తె యేసు, “నన వెహ్వలిక్ గొస్టింగ్ నావంగ్ ఆయొంగ్. బతి నాకున్ సారి కియ్వల్ బగవంతనంగ్ ఆందుంగ్. ¹⁷మిహ్గటల్ బోరె ఆయి బగవంతన ఇచ తీర్ తాకన ఇందనుర్తె, ఇవ్ గొస్టింగ్ నహ్గటల్ వాసెర్ మంతంగ్ కి సెలెకె, బగవంతనల్ వాసెర్ మంతంగ్ ఇన్వల్ కరి కీంతొర్. ¹⁸బోర్తె సొంత గొస్టింగ్ కరుసంతొరొ, వోర్ తన్వయ్ డగుర్-పాన్దున్ కోరంతొర్. బతి బోర్తె తనకున్ సారి కియ్వనె డగుర్-పాన్ వాయన ఇంతొరొ, వోర్ బరొసతొర్ ఆందుర్. వోన్గ కరబ్ బతయ్ సెలె. ¹⁹మోసె దర్మత కానున్తున్ మీకున్ సీతొర్. తెర్ బతి మిహ్గటల్ వొరొర్ గిర్ అవెకున్ పియ్సి తాక్సెర్ సెల్విట్. ఇదెన్ బద్లి నాకున్ జక్లె సూడ్సెర్ మంతిట్” ఇంజెర్ యేసు ఇత్తొర్. ²⁰అద్ కేంచి దుస్రొక్ నహ్క్‌నల్ వాతుర్ వూర్, “ఎహె! నీకున్ బూర్ జక్లె సూడ్సెర్ మంతెర్? నిహ్గ బూత్ సోప్రె మాసి మంత కి బతల్?” ఇంజెర్ ఇత్తెర్. ²¹తె యేసు, “నన ఆరమ్న దివొసున్ నేటి, కీత మయ్మత కామున్ సూడ్సి, మిరట్ సమ్దిర్ వెలె గుల్ ఆతిట్. ²²మీ మర్కున్ తోల్ కత్రి7:22 మొడ్డలిర్ పుట్సి ఆట్ రోజ్క్‌నె మోసెన కానున్తగ తోల్ కత్రి కియన ఇంజెర్ హుకుమ్ మంత. కియన ఇంజెర్ మోసెన కానున్తగ మంత. ఇద్ రివజ్ మోసె మొదొల్ కియ్మకి. బతి తొత్తుర్‌గటల్ వాత. తెర్ బతి ఆరమ్న దివొసున్ నేటి గిర్, మిరట్ ఇద్ కార్య కీసెర్ మంతిట్. ²³నా పొరొ బారి సోంగున్ వాంతిట్? మిరట్ వొరొర్ కాండిన్, ఆరమ్న దివొసున్ నేటి తోల్ కత్రి కీతెకె, మోసెన కానున్తున్ బహ్కె మాతప్ ఆయొ ఇంతిట్. బతి అంటిత్క్ వొరొర్ మాయ్నన్ నన చొకొట్ కీతెకె, నాకున్ బహ్కె మాతొర్ ఇంతిట్. ²⁴పొరొ దిస్వడున్ హిందల్, తస్వ కియ్మట్. బతి సోంచ్-విచార్ కీసి, బరొబర్ తస్వ కీమ్ట్” ఇంజెర్ యేసు వెహ్తొర్.

యేసుయె కిరిస్తు కి బతల్?

²⁵అస్కె యెరుసలెమ్నుర్ కహి జన్క్, “వూర్ అదికారిర్ జక్లె, మహ్క్‌వల్ వేరె ఆందుర్ సెలెయ్?” ఇన్వల్ మొదొల్ కీతెర్. ²⁶“ఇచుల సూడట్! వోర్ ఉజగిరి వడ్క్‌సెర్ మంతొర్. తెర్ బతి, బోరె బతయ్ ఇంజెర్ సెలుర్. వేరె కరల్ కిరిస్తు ఇంజెర్ అదికారిర్ కరి కీతెరొ బతలొ? ²⁷బతి కిరిస్తు వానెకె, వోర్ బగటల్ వాంతొర్ ఇన్వల్, బోనె కరె మాయొ. వేర్తె బగటొర్ ఇన్వల్ మాకున్ టావయె” ఇంజెర్ వడ్క్‌తెర్. ²⁸అస్కె యేసు మందిర్తగ బోద కరుసెర్, “నన బోన ఆందున్ అని బగటల్ వాతొన్ ఇన్వల్ మాకున్ టావయె ఇంజెర్ సోంచ్ కీంతిట్. బతి నావ నన ఇగె వాయ్మకి. నాకున్ సారి కియ్వల్ సతెవంతల్ ఆందుర్. వోర్ బోర్ ఆందురొ మీకున్ టావ సెలె. ²⁹బతి వోర్ నాకున్ టావ. వోర్ సొన్ ఇంజెర్ హుకుమ్ సీత కాడ్కినె, ఇగె వాతొన్” ఇంజెర్ జోర్తె వెహ్తొర్. ³⁰అద్ వకత్నె వూర్ అదికారిర్ వోన్ పియ్లె కోసిద్ కీతెర్. బతి వొరొర్ గిర్ వోన్ పొరొ కెయ్ వాట పర్మకి. బారితెకె వోన వకత్ నింద్లెకె మత్త. ³¹తెర్ బతి “కిరిస్తు వానెకె, వేన్ తెర్ అదిక్ మయ్మతంగ్ కామ్క్ కీంతొరియ్?” ఇంజి, వెలెటిర్ పర్జ వోన్ పొరొ బరొస ఇర్తెర్. ³²ఇవ్ కుస కుస ఇన్వలిక్ గొస్టింగ్ పరిసయుల్క్7:32 పరిసయుల్క్ యూద దర్మతెర్ పెదొల్క్ లోకుర్ ఆందిర్. బగవంతనంగ్ నేకింగ్ సమ్దిర్ పియ్సి తాకన ఇంజెర్ వెహ్న్‌దిర్ అని తమొ గిరె పియ్సి తాకిన్‌దిర్. బతి వూర్ తమకున్ మన్దె వాతంగ్ నేకింగ్ అని రీతి-రివజ్క్ వెలె తయర్ కీసి ఇవెన్ గిర్ పియ్సి తాకన ఇంజెర్ వెహ్న్‌దిర్. కేంజ్తెర్ అని వీర్ పరిసయుల్క్, డగుక్ కటొడలిర్ మీరె మాసి, యేసున్ పియ్లె మందిర్తగ కేప్వలిర్‌కున్ సారి కీతెర్. ³³అస్కె యేసు, “నన ఉండె జరసి వకత్ వేరి, మీ సంగ మందంతొన్. అద్ వకత్ నింత పెజె, నాకున్ సారి కియ్వనగ మల్సి దాంతొన్. ³⁴మిరట్ నాకున్ మహ్కకిట్ బతి, నన మీకున్ పుటొన్. నన సొంజి మన్వడగ మిరట్ వాయ పర్విట్” ఇంజెర్ వెహ్తొర్. ³⁵యూదుల్క్‌నుర్ అదికారిర్ తమ్వ తమ, “మరట్ మహ్క్‌తెకె గిర్ పుట్వక్‌నె వేర్ బగ సొన్మడ్ మందర్ బెహె? మోక దుస్రొక్ దేస్క్‌నగ పగ్రె మాసి మన్వలిర్ యూదుల్క్‌నగ సొంజి, బగవంతన్ బారెతె టావ సెలుర్ వూర్కున్7:35 ఇగె గిరిక్నుర్ ఇంజెర్ మందంత. బతి యూదుల్క్‌న లెకతె గిరిక్నుర్ ఇత్తెకె దుస్రొ సమ్ది జాతినుర్ ఇంజెర్ అర్తమ్. బగవంతన బోద వెహ్మడ్ మందర్ కి? ³⁶‘మిరట్ నాకున్ మహ్కకిట్ బతి, నన మీకున్ పుటొన్. నన సొంజి మన్వడగ మిరట్ వాయ పర్విట్’ ఇన్వడ అర్తమ్ బతలెయొ?” ఇంజెర్ వడ్క్‌తెర్.

యేసు జీవ నిపుస్వల్ యేత వాగ్దన్ సియ్వల్

³⁷అద్ సడ్ద ఆక్రిత దివొస్ బెయ్ ముకె మందంత. తె అద్ దివొసున్ నేటి యేసు నిల్సి, “వట్క వస్తొర్ వోర్, నహ్గ వాసి యేర్ ఉండన. ³⁸నా పొరొ బరొస ఇర్తొనగ, దర్మ-గ్రంత్‌నగ వెహ్తపినయ్, ‘వోన పెటిత్ రొపొడల్ జీవ నిపుస్వల్ యేర్ పోంగ్సెర్ మందంత’” ఇంజెర్ వెహ్తొర్. ³⁹వోన్గ బరొస ఇర్తుర్‌కున్ పుట్వల్ బగవంతన ఆత్మతున్ బారెతె, యేసు అద్ జీవ నిపుస్వల్ యేర్ పోంగ్వల్ గొస్టి వెహ్తొర్. యేసు ఉండె గిర్ సాసి-నేండ్లెకె మత్తొర్. అదెన్ సాటి వూర్గ అద్ ఆత్మ వాయ్లెకె మత్త. ⁴⁰ఇవ్ గొస్టింగ్ కేంజ్తుర్ కహితుర్, “బవిసత్నె వాయ్వల్ పర్‌వక్తల్ కరలెన్ వేరె ఆందుర్” ఇంజెర్ ఇత్తెర్. ⁴¹ఉండె కహితుర్, “వేర్ కిరిస్తు ఆందుర్” ఇంజెర్ ఇత్తెర్. తె ఉండె కహితుర్, “ఎహె! కిరిస్తు గలిలయతల్ బహన్ వాంతొర్? ⁴²‘కిరిస్తు దావిద్న కాన్‌దాన్తల్ పుటంతొర్ అని దావిద్ మత్త బెత్లెహమ్ చహర్తలె వాంతొర్’ ఇంజెర్ దర్మ-గ్రంత్‌ వెహంతి కి?” ఇంజెర్ ఇత్తెర్. ⁴³యేసున్ హిందల్, పర్జతున్ నడ్డుమ్ బేద్-బావ్ పుట్త. ⁴⁴తె కహితుర్ వోన్ పియ్కొమ్ ఇంజెర్ సూడ్తెర్. బతి వొరొర్ గిర్ వోన్ పొరొ కెయ్ వాట పర్మకి.

యూదుల్క్‌నుర్ అదికారిర్ యేసున్ పొరొ బరొస ఇర్లె వొప్మకి

⁴⁵మందిర్తగ కేప్వలిర్ రికమ్ కెయ్క్‌నె మల్సి వాత పెజె, “మిరట్ వోన్ బారి తర్మకి?” ఇంజెర్ డగుక్ కటొడలిర్ అని పరిసయుల్క్ పూసి కీతెర్. ⁴⁶తె మందిర్తగ కేప్వలిర్, “వోర్ మాయ్నల్ వడ్క్‌తప్ ఇంకె వేరి బోరె బస్కెన్ వడ్క్‌మకి” ఇంజెర్ జవబ్ సీతెర్. ⁴⁷తె పరిసయుల్క్, “వోర్ మీకున్ గిర్ పసి కీతొరియ్? ⁴⁸మా అదికారిర్గటలె ఆయి, సెలెతె పరిసయుల్క్‌నగటలె ఆయి, వొరొర్ తెర్ వోన్ పొరొ బరొస ఇర్తెరియ్? సెలె బోరె ఇర్మకి. ⁴⁹బతి దర్మత కానున్ టావ సెల్వక్‌నె, వీర్ పిసలిర్ లోకుర్ వోన్గ బరొస ఇర్తెర్. తె వూర్కున్ బగవంతన సాపెన లాగంత” ఇంజెర్ మందిర్తగ కేప్వలిర్‌కున్ వెహ్తెర్. ⁵⁰ఇదెన్ మునె, యేసునగ సొంజి, వాతుర్గటల్ వొరొర్ నికొదేమ్ ఇన్వల్ వూర్ అదికారిర్ నడ్డుమ్ మత్తొర్. ⁵¹తె నికొదేమ్, “వోన గవ కేంజ్వక్‌నె అని వోర్ బతల్ కీతొర్ ఇన్వల్ కరి కియ్వక్‌నె, దర్మత కానున్తున్ పియ్సి, మరట్ తస్వ కియ పర్కట్ కి? తప్వక్ మరట్ కియ పర్వట్!” ఇంజెర్ వూర్కున్ వెహ్తొర్. ⁵²తె వూర్, “యే పిస! నిమ్ గిర్ గలిలయతొని ఆంది కి బతల్? దర్మ-గ్రంతున్ చొకొట్ వాచి కీమ్. గలిలయతల్ బోరె పర్‌వక్తల్ వాయొర్ ఇంజి మందంత” ఇంజెర్ చేడి కీతెర్.

ఉంది వెయ్లొ పీర్ కీసెర్ సాప్డె మాయ్వల్

⁵³7:53 తొలెతంగ్ కహితంగ్ గ్రీకు గ్రంత్క్‌నగ ఇవ్ వచన్క్ సెలెంగ్.[అద్ ఆత పెజె వూర్ సమ్దిర్ బోన రోన్ వోర్ సొత్తెర్.

¹బతి యేసు ఒలివ మరక్న గుటత్ పొరొ సొత్తొర్. ²దుస్రొ నేటి బెయ్ సక్రెన్, వోర్ మల్సి మందిర్తగ వాతొర్. అస్కె వెలెటిర్ లోకుర్ వోన్గ మీరె మాతెర్. తె యేసు, వూర్కున్ బోద కరుసన్ సాటి ఉద్‌తొర్. ³అస్కెనె, బోద వెహ్వలిర్ సాస్తిరిర్ అని పరిసయుల్క్ పీర్ కీనెకె సాప్డె మాత అద్ వెయ్లొన్ తత్తెర్. అని అద్ వెయ్లొన్ సమ్దిర్ నడ్డుమ్ నిపుసీసి, ⁴“గురుజి! ఇద్ వెయ్లొ పీర్ కీనెకె సాప్డె మాత. ⁵ఈతల్ వెయ్లొన్ బండనె పాసి జకన ఇంజెర్ మోసెన కానున్తగ హుకుమ్ మంత. తె నిమె బతల్ ఇంతి?” ఇంజెర్ యేసున్ పూసి కీతెర్. ⁶వోన్ పొరొ పిరది కియ్లె, తప్నగ పియన ఇంజెర్ అద్ సవల్ యేసున్ పూసి కీతెర్. బతి యేసు బూడ్ వరిసి, బొమితగ లిహి కీసెర్ మత్తొర్. ⁷వూర్ తమ్వ జిద్ సుటి కియ్మకి. తె యేసు తల తహ్చి వూర్కె సూడ్సెర్, “మిహ్గటల్ బస్కెన్ పాప్ కియ్మకి, వోర్ మొదొల్ ఇద్ వెయ్లొన్ పొరొ బండ వాట వచొ” ఇంజెర్ వెహ్తొర్. ⁸అని ఉండె బూడ్ వరిసి, బొమితగ లిహి కీసెర్ మత్తొర్. ⁹అద్ గొస్టి కేంచి తాన్ తత్తుర్ వూర్, మాత్రలిర్‌గటల్ మొదొల్ కీసి, సమ్దిరె వొరొన్ పెజెయ్ వొరొర్ అగటల్ సొత్తెర్. తె సిరిప్ అద్ వెయ్లొయె యేసున్ మునె నిల్సి మత్త. ¹⁰తె యేసు ఉండె ఉంది జోక తల తహ్చి, “బాయి! నీకున్ తత్తుర్ వూర్ బేందిర్? నీకున్ బోరె సిక్స వాట్మకియ్?” ఇంజెర్ పూసి కీతొర్. ¹¹తె అద్ వెయ్లొ, “వాట్మకి పర్బు!” ఇంజెర్ జవబ్ సీత. అస్కె యేసు, “నన గిర్ నీకున్ సిక్స వాటొన్. ఇగెటల్ సొన్ అని ఇంగెడల్ పాప్ కియ్మ” ఇంజెర్ వెహ్తొర్.]

యేసుయె దునియత వేడ్చి ఆందుర్

¹²మర్ల యేసు, వూర్ పర్జతున్ సంగ, “నన దునియతుర్కున్ వేడ్చి ఆసి మంతొన్. నా పెజెయ్ తాక్వలిర్ సికటితగ తాకుర్. బతి వూర్కున్ జీవత సరి తొహ్లె వేడ్చి సీంతొన్” ఇంజెర్ వెహ్తొర్. ¹³తె పరిసయుల్క్, “నీవ నిమె గవ వెహ్చెర్ మంతి. అద్ గవ కరల్ ఇంజి వొప పరొమ్”8:13 మోసెన కానున్తున్ పియ్సి ఉంది గొస్టితున్ వొపన ఇత్తెకె ఇవిర్ సెలెకె మువిరంగ్ గవంగ్ పహ్జె. ఇంజెర్ ఇత్తెర్. ¹⁴అస్కె యేసు, “నన వెహ్వల్ గవ కరల్ ఇంజి వొపయ్ లాగర్. బారితెకె నన బగటల్ వాతొనొ, బగ దాంతొనొ నాకున్ టావ. బతి అదెన్ బారెతె మీకున్ టావ సెలె. ¹⁵సాదరన్ మాయ్నలిర్ మోడి మిరట్ బహ్రి దిస్తతున్ పియ్సి, తస్వ కీంతిట్. బతి నన అహన్ బోనె తస్వ కియొన్. ¹⁶మోక తస్వ కీతెకె గిర్, నావ తస్వ కరలె ఆంత. బారితెకె తస్వ కీనెకె, నాకున్ సారి కియ్వల్ బాబొ గిర్ నా సంగ మందంతొర్. ¹⁷‘ఇవిర్ మాయ్నలిర గవ సతెమె’8:17 రెండవ ఉపదేస్ 17:6 ఇంజెర్ మీవ దర్మత కానున్తగన్ లిహి కీసి మంత. ¹⁸నావ నన మొదొడొర్ గవదారన అని నాకున్ సారి కియ్వల్ బాబొ రెండవ గవదారల్ ఆందుర్” ఇంజెర్ వూర్కున్ వెహ్తొర్. ¹⁹అస్కె వూర్ కేంచి, “నీ బాబొ బగ మంతొర్?” ఇంజెర్ పూసి కీతెర్. తె యేసు, “ననయ్ ఆయి, నా బాబొయ్ ఆయి, మీకున్ టావ సెలె. నాకున్ కరి కీందిట్‌తె, నా బాబొన్ గిర్ కరి కీందిట్” ఇంజెర్ వూర్కున్ వెహ్తొర్. ²⁰ఇవ్ గొస్టింగ్ మందిర్తున్ రొపొ హుండిత జాగతున్ కరుమ్ నిల్సి వెహ్తొర్. తెర్ బతి వోన్ బోరె పియ్మకి. బారితెకె, వోన వకత్ నింద్లెకె మత్త.

నన సొన్వడగ మిరట్ వాయ పర్విట్

²¹అస్కె ఉండె ఉంది జోక యేసు, “నన దాంతొన్. మిరట్ నాకున్ మహ్కకిట్ బతి, నన మీకున్ పుటొన్. మిరట్ మీ పాప్క్ మాపి ఆయ్వక్‌నెన్ సాంతిట్. ఇదెన్ హిందల్ నన సొన్వడగ మిరట్ వాయ పర్విట్” ఇంజెర్ వూర్కున్ వెహ్తొర్. ²²తె వూర్ యూదుల్క్, “వోర్ సొన్వడగ మాకున్ వాయ పర్విట్ ఇంతొర్. మోక తన్వ తనయ్ సాంతొరొయ్ బతలొ?” ఇంజెర్ వడ్క్‌తెర్. ²³అస్కె యేసు, “మిరట్ ఇద్ దునియతుర్ ఆందిట్. అని మీవ సోంచ్ ఇద్ దునియతున్ బారెతెన్ మందంత. నన స్వర్గ్‌నొన ఆందున్. అని నావ సోంచ్-విచర్ అలగ్ మందంత. ²⁴అదెన్ సాటినె, మీవంగ్ పాప్క్ మాపి ఆయ్వక్‌నెన్ సాంతిట్ ఇంజెర్ వెహ్తొన్. నా బారెతె వెహ్త గొస్టిత్ పొరొ బరొస ఇర్వెకె, మీవంగ్ పాప్క్ మాపి ఆయ్వక్‌నెన్ సాంతిట్” ఇంజెర్ వెహ్తొర్. ²⁵తె వూర్, “అసల్ నిమె బోని ఆంది?” ఇంజెర్ పూసి కీతెర్. అస్కె యేసు, “నన మొదొడల్ బోన ఆందున్ ఇంజెర్ వెహ్చెర్ వాతొనొ, వోనయ్ ఆందున్. ²⁶మీకున్ తస్వ కియ్లె, మీ బారెతె వెలె గొస్టింగ్ నహ్గ మంతంగ్. బతి సిరిప్ నాకున్ సారి కీతొనల్ కేంజ్తంగ్ గొస్టినె దునియతుర్కున్ వెహ్చెర్ మంతొన్. వోర్ సతెవంతల్ ఆత కాడ్కి, వోర్ కియ్వల్ తస్వ గిర్ సతెమె ఆంత” ఇంజెర్ వెహ్తొర్. ²⁷బతి, యేసు తన్వొర్ బాబొ బగవంతన్ బారెతె వెహ్తొర్ ఇన్వల్ వూర్ అర్తమ్ కియ్మకి. ²⁸తె యేసు, “స్వర్గ్‌నొర్ మాయ్నన్ బస్కెతె మొద్నగ టాంగి కీంతిటొ అస్కె, ననయ్ వోన ఆందున్ ఇన్వల్ కరి కీంతిట్. అచొరె ఆయ్వ, నావ నన బతయ్ కియ పరొన్. బతి బాబొ బవ్తె నాకున్ కరుసీతొరొ, అవె గొస్టింగ్ మీకున్ వెహ్తొన్ ఇంజెర్ గిర్ మిరట్ కరి కీకిట్. ²⁹నాకున్ సారి కియ్వల్, నా సంగ మంతొర్. వోన్ ఆనంద్ సియ్వలిక్ కామ్క్ బస్కెట్ నన కీత కాడ్కి, వోర్ నాకున్ వొరొనె బస్కెన్ సుటి కియ్మకి” ఇంజెర్ వెహ్తొర్. ³⁰ఇవ్ గొస్టింగ్ కేంచి, వెలెటిర్ వోన్గ బరొస ఇర్తెర్.

అబ్రాహమ్‌న సంతాన్ అని సయ్తన్‌ద సంతాన్

³¹అదెన్ సాటి, యేసు తన్వ పొరొ బరొస ఇర్తుర్ యూదుల్కున్ సంగ, “నా గొస్టి పియ్సి తాక్తెకె, కరలెనె నా సిస్యలిర్ ఆంతిట్. ³²అస్కె మిరట్ సతున్8:32 సతెవంతన్ కరి కీంతిట్. వోర్ మీకున్ మోక్డొ సుటి కీంతొర్. కరి కీంతిట్. అద్ సతెమ్ మీకున్ మోక్డొ సుటి కీంత” ఇంజెర్ వూర్కున్ వెహ్తొర్. ³³“మమొట్ అబ్రాహమ్‌న కాన్‌దాన్తుర్ ఆందుమ్. ఇంకె వేరి మమొట్ బోన్గ‌న్ దాసిపాన్ కియ్మకి. బతి మాకున్ మోక్డొ సుటి కీంత ఇంజి బహన్ వెహ్తి?” ఇంజెర్ యేసున్ పూసి కీతెర్. ³⁴తె యేసు, “పాప్ కియ్వల్ హర్ వొరొర్, పాపున్ దాసి ఆంతొర్. ³⁵దాసి-మాయ్నల్ బస్కెట్ రోతుర్ సంగ మనొర్. బతి మరి బస్కెట్ గిర్ రోతుర్ సంగనె మందంతొర్. ³⁶అదెన్ సాటి, బగవంతనొర్ మరి మీకున్ పాప్నల్ మోక్డొ సుటి కీనుర్తె, మిరట్ రోతుర్ దాత్ కరలెనె మోక్డొ ఆంతిట్. ³⁷మిరట్ అబ్రాహమ్‌న కాన్‌దాన్తుర్ ఆందిట్ ఇంజెర్ నాకున్ టావయె. తెర్ బతి, నాకున్ జక్లె మిరట్ సూడ్సెర్ మంతిట్. బారితెకె మీ రొపొ నావ గొస్టితున్ జాగ సెలె. ³⁸నా బాబొనగ సూడ్తనె నన వెహ్చెర్ మంతొన్. అహ్నె మిరట్ గిర్, మీ బాబొనల్ కేంజ్తంగ్ గొస్టిన్ పియ్సి కీసెర్ మంతిట్. ఇద్ సతెమ్ ఆంద్” ఇంజెర్ వూర్కున్ వెహ్తొర్. ³⁹తె వూర్, “మా బాబొ అబ్రాహమ్ ఆందుర్” ఇంజెర్ వెహ్తెర్. అస్కె యేసు, “మిరట్ అబ్రాహమ్‌న కాన్‌దాన్తుర్ ఆతెకె, అబ్రాహమ్ కీతపె మిరట్ గిర్ కీందిట్. ⁴⁰నన బగవంతనల్ కేంజ్త సతున్ వెహ్త కాడ్కి, మిరట్ నాకున్ జక్లె సూడ్సెర్ మంతిట్. బతి అబ్రాహమ్ అహన్ కియ్మకి. ⁴¹మిరట్ మీ బాబొ కీతపె కీసెర్ మంతిట్” ఇంజెర్ వెహ్తొర్. తె వూర్, “మమొట్ పీర్ కీనెకె పుట్తుర్ ఆయొమ్. బగవంతల్ వొరొరె మా బాబొ” ఇంజెర్ యేసున్ వెహ్తెర్. ⁴²అస్కె యేసు వూర్కున్, “బగవంతల్ మీ బాబొ ఆతెకె, మిరట్ నాకున్ పెర్మతె సూడ్న్‌దిట్. నావ నన ఇగె వాయ్మకి. బగవంతలె నాకున్ రొహ్తొర్. ⁴³నన వెహ్తంగ్ గొస్టిన్ మిరట్ వొప్వ కాడ్కినె, మీకున్ అర్తమ్ ఆసెర్ సెలెంగ్. ⁴⁴మిరట్ సయ్తన్‌ద బాజ్నుర్ ఆందిట్. వోరె మీ బాబొ ఆందుర్. మీ బాబొనంగ్ కరబ్ ఆసన్ పూరి కియ్లెనె మిరట్ సూడంతిట్. వోర్ మొదొడలె మాయ్నలిర్‌కున్ జక్వల్ ఆసి, సత్నె నిల్వల్ ఆయొర్. వోన్గ సతెమ్ ఇన్వల్ అసలె సెలె. వోర్ తన్వ బుది పియ్సినె పకట్ వడ్కంతొర్. వోర్ పకట్ ఆత కాడ్కి, లబడున్ పయ్దొస్ కీసి నిల్తొర్. ⁴⁵అదెన్ సాటి, నన మీకున్ సతెమ్ వెహ్తెకె గిర్ బతి, నా పొరొ బరొస ఇర్విట్. ⁴⁶నహ్గ పాప్ మంత ఇంజెర్ వొరొర్ గిర్ నిరుపన్ కియ పర్విట్. నన సతెమె వెహ్చెర్ మంతొన్. బతి బారి నా పొరొ బరొస ఇర్విట్? ⁴⁷బగవంతనుర్ బగవంతనంగ్ గొస్టింగ్ కేంజంతెర్. బతి మిరట్ బగవంతనుర్ ఆయ్వ కాడ్కినె, నన వెహ్త కేంజ్విట్” ఇంజెర్ వెహ్తొర్.

యేసు తొత్తొర్ అబ్రాహమున్ తెర్ డగుర్ ఆందుర్

⁴⁸అస్కె వూర్ యూదుల్క్, “నిమె సమరయతొని8:48 తొలె కహితుర్ యూదుల్క్, యూదుల్క్ ఆయుర్ వూర్ సంగ మర్మింగ్ ఆతెర్. వీర్ లోకుర్ యూదుల్క్‌నంగ్ అని దుస్రొ జాతితెరంగ్ రీతి-రివజ్క్, పూజ-పతెరంగ్ కీసెర్ మందిర్. వూర్కున్ పుడ్తుర్ వూర్ సమరయ ఇన్వల్ యేరియతగ అలగ్ పిసెర్ మందిర్. కమి జాతితుర్ దాత్ సమరయతుర్కున్ యూదుల్క్ సూడ్సెర్ మందిర్. అని బూత్క్ సోప్రె మాసి మంతంగ్ ఇన్వల్ కరలె ఆంద్ సెలెయ్?” ఇంజెర్ యేసున్ రాంగ్తెర్. ⁴⁹తె యేసు, “నన బూత్క్ సోప్రె మాతొన ఆయొన్. నా బాబొన్ మాన్ సియ్వన ఆందున్. మిరట్ నాకున్ మాని కీసెర్ సెల్విట్. ⁵⁰నావ పొరొల్ బడె మాయన ఇన్వల్ నాకున్ సెలె. బతి నాకున్ డగుర్-పాన్ వాయన ఇన్వల్ వొరొర్ మంతొర్. వోరె నాయ్ద తస్వ కియ్వల్ ఆందుర్” ఇంజెర్ వెహ్తొర్.

⁵¹“బోరె ఆయి నా గొస్టి పియ్సి తాకనుర్తె, వోర్ బస్కెన్ మరన్తున్ సూడొర్. ఇద్ గొస్టి సతెమ్ ఆంద్” ఇంజెర్ వూర్కున్ వెహ్తొర్. ⁵²అద్ కేంచి వూర్ యూదుల్క్, “నిహ్గ కరలెన్ బూత్ సోప్రె మాసి మంత ఇన్వల్ ఇంకె మాకున్ అర్తమ్ ఆత. అబ్రాహమ్ అని తొత్తుర్ పర్‌వక్తలిర్ గిర్ మార్తెర్. తెర్ బతి ‘బోర్తె నా గొస్టి పియ్సి తాకంతొరొ, వోర్ బస్కెన్ మరన్తున్ సూడొర్’ ఇంతి. ⁵³మా బాబొ అబ్రాహమ్ మార్తొర్. నిమె వోన్ తెర్ డగుని ఆంది కి? అని వూర్ పర్‌వక్తలిర్ గిర్ మార్తెర్. నీవ నిమె బోన ఆందున్ ఇంజెర్ సోంచ్ కీంతి?” ఇంజెర్ పూసి కీతెర్. ⁵⁴తె యేసు, “నావ ననయ్ డగుర్-పాన్ సీతెకె, తాన్ విలువ మనొ. మా బగవంతల్ ఇంజెర్ బోన్తె మిరట్ కేయంతిటొ, వోరె నా బాబొ ఆందుర్. వోర్ నాకున్ డగుర్-పాన్ సీసెర్ మంతొర్. ⁵⁵వోర్ మీకున్ టావ సెలొర్. బతి నాకున్ వోర్ టావయె. వోర్ నాకున్ టావ సెలొర్ ఇంద్కతె, నన గిర్ మీ దాతె లపంగిన ఆంతొన్. బతి వోర్ నాకున్ టావయె, వోన గొస్టి నన పియ్సి తాకంతొన్. ⁵⁶మీ బాబొ అబ్రాహమ్ నావ వాయ్వల్ దివొసున్ సూడంతొన్ ఇంజెర్ ఆనంద్నె మత్తొర్. అద్ దివొసున్ సూడ్సి ఆనంద్ యేత్తొర్” ఇంజెర్ ఇత్తొర్. ⁵⁷అస్కె వూర్ యూదుల్క్, “నీకున్ అజున్ పనస్ (50) సాల్క్ గిర్ సెలెంగ్. నిమె అబ్రాహమున్ సూడ్తి కి?” ఇంజెర్ యేసున్ ఇత్తెర్. ⁵⁸తె యేసు, “అబ్రాహమ్ పుటన్ మొదొడలె నన మన్వన ఆందున్.8:58 మన్వన ఆందున్ ఇంజెర్ బగవంతల్ వొరొరె వెహ పరంతొర్. మోక దుస్రొర్ బోరె అద్ గొస్టి వెహ్తెకె, యూదుల్క్‌న లెకతె బగవంతన్ రెహ్చి వడ్క్‌తప్ ఆంత. ఇద్ గొస్టి సతెమ్ ఆంద్” ఇంజెర్ వెహ్తొర్. ⁵⁹అస్కె వూర్, వోన్ పొరొ బండంగ్ జురుసి వాట్లె బండంగ్ పియ్తెర్. బతి యేసు మక్సి మందిర్తల్ బహ్రి సొత్తొర్.

యేసు పుటి-గుడ్డిన్ చొకొట్ కియ్వల్

¹అహన్ యేసు సరియ్ సొంజెర్ మనెకె, వొరొర్ పుటి-గుడ్డిన్ సూడ్తొర్. ²అస్కె సిస్యలిర్, “గురుజి! వేర్ గుడ్డి ఆసి పుట్లె కారన్, వేర్ పాప్ కీతొర్ కి, సెలెకె వేనుర్ అవల్-బాబొ కీతెర్?” ఇంజెర్ యేసున్ పూసి కీతెర్. ³తె యేసు, “వేరె ఆయి, వేనుర్ అవల్-బాబొయ్ ఆయి, కీత పాపున్ హిందల్, వేర్ గుడ్డిన జల్మ ఆయ్మకి. బతి బగవంతన సక్తి వేన్ హిందల్ దిసన ఇంజెరెన్ గుడ్డిన్ దాత్ పుట్తొర్. ⁴పోడ్ద్ సొనల్ వేరి, నాకున్ సారి కీతొనంగ్ కామ్క్ మరట్ కియ లాగర్. రాత్ ఆయ్లె కరుమ్ వాసెర్ మంత. అస్కె బోరె కామ్ కియ పరొర్. ⁵బతి ఇద్ దునియతె మనల్ వేరి, పర్జతున్ వేడ్చిత్ దాత్ నన మంతొన్” ఇంజెర్ సిస్యలిర్‌కున్ వెహ్తొర్. ⁶అహన్ యేసు వెహ్చి, తోడితగ ఉస్క్‌తొర్. అద్ ఊచ్నె ఇచుసి చిక్ల కీసి, గుడ్డినంగ్ కడ్కున్ పొరొ సోక్తొర్. ⁷అహన్ సోక్సి యేసు, “నిమె సిలొయమ్ ఇన్వల్ కోనెర్తగ సొంజి నొర” ఇంజెర్ వోన్ వెహ్తొర్. సిలొయమ్ ఇత్తెకె, ‘రొహ్తొర్ వోర్’ ఇంజెర్ అర్తమ్. తె వోర్ సొంజి నొర్సి, నదుర్ వాలె ఆసి వాతొర్.

⁸అద్ జర్గ్‌త పెజె, ఆజు-బాజుతుర్ అని వోర్ బిచెమ్ తల్క్‌నెకె సూడ్తుర్, “వేర్ ఉచ్చికున్ బిచెమ్ తల్క్‌వలె ఆందుర్ కి?” ఇంజెర్ ఇత్తెర్. ⁹“ఒహొ! వేరె ఆందుర్” ఇంజెర్ కహితుర్ ఇత్తెర్ అని, “ఎహె! వోన్ మోడి మన్వల్ దుస్రొర్ ఆందుర్” ఇంజెర్ ఉండె కహితుర్ ఇత్తెర్. బతి వోర్, “ననయ్ వోన ఆందున్!” ఇంజెర్ వెహ్చెరెన్ మత్తొర్. ¹⁰తె, “నీకున్ నదుర్ బహన్ వాత?” ఇంజెర్ వూర్ పూసి కీతెర్. ¹¹అస్కె వోర్, “యేసు ఇన్వల్ వొరొర్ మాయ్నల్ చిక్ల కీసి, నా కడ్కున్ పొరొ సోక్తొర్ అని ‘సిలొయమ్ కోనెర్తగ సొంజి, నొర్సి వర’ ఇంజెర్ వెహ్తొర్. అస్కె నన సొంజి నొర్తొన్. తె నాకున్ నదుర్ వాత” ఇంజెర్ వెహ్తొర్. ¹²“వోర్ యేసు బగ మంతొర్?” ఇంజెర్ వోన్ పూసి కీతెర్. తె వోర్, “నాకున్ టావ సెలె” ఇంజెర్ వూర్కున్ వెహ్తొర్.

అద్ చొకొట్ ఆతతున్ బారెతె పరిసయుల్క్ కరి కియ్వల్

^13-14ఆరమ్న దివొసున్ నేటి, యేసు చిక్ల కీసి, వోనంగ్ కడ్కున్ నదుర్ వాయుస్త కాడ్కి, వూర్ పుటి-గుడ్డి మంజి చొకొట్ ఆతొర్ వోన్ పరిసయుల్క్‌నగ వోతెర్. ¹⁵నదుర్ వాయ్వడున్ బారెతె, పరిసయుల్క్ గిర్ వోన్ పూసి కీతెర్. తె వోర్, “నా కడ్కున్ పొరొ యేసు చిక్ల సోక్తొర్. తె నన సొంజి నొర్తొన్. అస్కె నాకున్ నదుర్ వాత” ఇంజెర్ వూర్కున్ వెహ్తొర్. ¹⁶ఇద్ కేంచి కహితుర్ పరిసయుల్క్, “వోర్ ఆరమ్న దివొస్న నేకి పియ్సి తాక్వ కాడ్కి, బగవంతనల్ వాతొర్ వోర్ ఆయొర్” ఇంజెర్ ఇత్తెర్. ఉండె కహితుర్, “వోర్ పాపెస్తల్ మత్తెకె, ఈతంగ్ మయ్మతంగ్ కామ్క్ బహన్ కియ పరంతొర్?” ఇంజెర్ ఇత్తెర్. ఇహిన్ వూర్ పరిసయుల్కున్ నడ్డుమ్ బేద్-బావ్ పుడ్త. ¹⁷అస్కె వూర్ ఉందుంది జోక నదుర్ వాతొన్ సంగ, “నీకున్ నదుర్ వాయుస్త కాడ్కి, వోన్ బారెతె నిమ్ బతల్ ఇంతి?” ఇంజెర్ పూసి కీతెర్. తె, “వోర్ పర్‌వక్తల్ ఆందుర్” ఇంజెర్ వెహ్తొర్. ^18-19పుటి-గుడ్డి మంజి, నదుర్ వాత అద్ గొస్టితున్ నమ్వ కాడ్కి, వూర్ యూదుల్క్‌నుర్ అదికారిర్, వోనుర్ అవల్-బాబొన్ కేయుస్తెర్. అని, “పుటి-గుడ్డి ఆసి పుట్తొర్ వోర్ మరి, వేరె ఆందుర్ కి బతల్? వేరె మత్తెకె, వేర్ ఇంకె బహన్ సూడ్సెర్ మంతొర్?” ఇంజెర్ పూసి కీతెర్. ²⁰తె వూర్ అవల్-బాబొ, “పుటి-గుడ్డి ఆసి పుట్తొర్ వోర్ మరి, వేరె ఆందుర్ ఇంజెర్ మాకున్ టావ. ²¹బతి ఇంకె వేన్ బహన్ నదుర్ వాత అని వేన్ బోర్ చొకొట్ కీతొర్ ఇన్వల్ మాకున్ టావ సెలె. వోర్ తన్వ తన వెహ పర్నల్ బెర్స్‌తొర్. ఇద్ గొస్టితున్ మిరటె వోన్ పూసి కీమ్ట్” ఇంజెర్ వూర్ అదికారిర్కున్ వెహ్తెర్. ²²వోనుర్ అవల్-బాబొ యూదుల్క్‌నుర్ అదికారిర్కున్ వెరిసి, అహన్ వెహ్తెర్. బారితెకె, వోర్ యేసుయె, కిరిస్తు ఆందుర్ ఇంజెర్ బోరె వొప్తెకె, వోన్ సమాజ్నల్9:22 గిరిక్నగ సునగోగ్ ఇంజెర్ మంత. ఇద్ సునగోగ్ ఇన్వల్ యూదుల్క్ మీరె మాయ్వల్ రోతగ యూదుల్క్‌న సమాజ్నంగ్ సమ్దొ కామ్క్ జర్గుసీంతెర్. అలది వాటంతొమ్ ఇంజెర్, అదెన్ మునెన్ వూర్ నిర్నయ్ యేచ్చి మత్తెర్. ²³అదెన్ సాటినె అవల్-బాబొ, “వోర్ వెహ పర్నల్ బెర్స్‌తొర్. వోనె పూసి కీమ్ట్” ఇంజెర్ వూర్కున్ వెహ్తెర్.

²⁴అదెన్ సాటి, వోర్ నదుర్ వాతొన్ ఉందుంది జోక కేయుసి, “కరల్ వెహ. ఇద్ కామ్న డగుర్-పాన్ బగవంతనె వాయన. బారితెకె, వోర్ మాయ్నల్ పాపెస్తల్ ఇంజి మాకున్ టావ” ఇంజెర్ వెహ్తెర్. ²⁵తె వోర్, “వోర్ పాపి ఆందురొ, ఆయొరొ నాకున్ టావ సెలె. బతి నాకున్ ఉందియ్ టావ. బతల్ ఇత్తెకె, ఇదెన్ మునె గుడ్డిన మత్తొన్ బతి, ఇంకె సూడ పర్సెర్ మంతొన్” ఇంజెర్ ఇత్తొర్. ²⁶తెర్ బతి వూర్, “వోర్ నీకున్ బతల్ కీతొర్? నీకున్ నదుర్ బహన్ వాత?” ఇంజెర్ ఉండె ఉంది జోక పూసి కీతెర్. ²⁷తె అస్కె వోర్, “సూడట్! ఇదెన్ మునెన్ మీకున్ వెహ్తొన్. బతి మిరట్ కేంజ్మకి. ఉందుంది జోక బారి పూసి కీసెర్ మంతిట్? మిరట్ గిర్ వోనుర్ సిస్యలిర్ ఆకొమ్ ఇంతిట్ కి బతల్?” ఇంజెర్ ఇత్తొర్. ²⁸అస్కె వూర్, “నిమెయ్ వోనొర్ సిస్యని ఆంది. మమొట్ మోసెనుర్ సిస్యలిర్ ఆందుమ్” ఇంజెర్ వోన లజ వోతెర్. ²⁹అని వూర్, “బగవంతల్ మోసెన్ సంగ వడ్క్‌తొర్ ఇన్వల్ మాకున్ టావయె. బతి వేర్ మాయ్నల్ బగటల్ వాతొర్ ఇన్వల్ మాకున్ టావ సెలె” ఇంజెర్ వెహ్తెర్. ³⁰తె వోర్ అద్ కేంచి, “ఇద్ గొస్టి వెలె చమత్‌కార్త ఆంద్. వోర్ బగటల్ వాతొర్ ఇన్వల్ మీకున్ టావ సెలె బతి, నావంగ్ కడ్కున్ మాత్రమ్ నదుర్ వాయుస్తొర్. ³¹బగవంతల్ పాపెస్తలిర వినంతి కేంజొర్. బతి బోర్తె బగవంతనొర్ బక్తల్ ఆసి, వోన ఇచ పియ్సి తాకంతొరొ, వోనయ్ వినంతి కేంజంతొర్ ఇంజెర్ మాకున్ టావ. ³²ఇద్ కలి గడె మాతగటల్‌తె ఇంకె వేరి, దుస్రొర్ బోరె మాయ్నల్ పుటి-గుడ్డిన్ చొకొట్ కీతొర్ ఇన్వల్ మరట్ బస్కెన్ కేంజ్మకి. ³³మోక వేర్ బగవంతనగటల్ వాయ్వెకె, ఈతంగ్ బవె కామ్క్ కియ పర్సి మనొర్” ఇంజెర్ వూర్కున్ వెహ్తొర్. ³⁴అద్ కేంచి వూర్, “ఎహె! నిమె పాప్నగ పుట్సి, బెర్స్‌తొని ఆంది. మాకున్ బోద వెహ్లె వాతి కి?” ఇంజెర్ అగటల్ వోన్ బహ్రి తెండ్సి పూడ్తెర్.

బావ్-బక్తిత గుడ్డి-పాన్

³⁵వోన్ తెండ్సి పూడ్తెర్ ఇంజెర్ యేసు కేంచి, వోన్ మహ్క్‌సి పుటుసి, “నిమె స్వర్గ్‌నొర్ మాయ్నన్ పొరొ బరొస ఇర్సెర్ మంతి కి?” ఇంజెర్ పూసి కీతొర్. ³⁶తె వోర్ మాయ్నల్, “వోన్గ నన బరొస ఇర్లె, వోర్ బోర్ ఆందురెయ్? వెహ పర్బు” ఇంజెర్ యేసున్ పూసి కీతొర్. ³⁷అస్కె యేసు, “నిమె ఇంకె వోన్ సూడ్సెర్ మంతి. నీ సంగ వడ్క్‌వల్ వోరె ఆందుర్” ఇంజెర్ వెహ్తొర్. ³⁸అద్ కేంజ్త బరొబర్ వోర్, “పర్బు నన బరొస ఇర్సెర్ మంతొన్” ఇంజి, ముర్-టొంగ్రంగ్ కొట్సి గప్నె కాల్ కర్తొర్. ³⁹అస్కె యేసు, “గుడ్డిర్ సూడన అని నదుర్ వాలిర్ గుడ్డిర్ ఆయన. ఇద్ తీర్దె తస్వ జర్గన ఇంజెరెన్, ఇద్ దునియతె వాతొన్”9:39 యెసయ 6:9-10 ఇంజి వెహ్తొర్. ⁴⁰తె వోన్ సంగ మంజి, అవ్ గొస్టింగ్ కేంజ్తుర్ కహితుర్ పరిసయుల్క్, “మమొట్ గిర్ గుడ్డిర్ ఆందుమ్ ఇంతి కి బతల్?” ఇంజెర్ పూసి కీతెర్. ⁴¹అస్కె యేసు, “మిరట్ గుడ్డిర్ ఆందిట్ తె, మిహ్గ పాప్ మన్వెకె సొందు. బతి మిరట్ సూడ్సెర్ మంతొమ్ ఇంజెర్ ఇత్త కాడ్కినె, మీ రొపొ పాప్ నిల్సి మంత” ఇంజెర్ వూర్కున్ వెహ్తొర్.

యేసు చొకొట్నొర్ గొరెంగ్ గాయ్కి ఆందుర్

¹తె యేసు, “గొరెన గావ్టనతగ పాటక్నల్ నేంగ్వక్‌నె, దుస్రొ బాజ్నల్ తెర్గ్‌సి వాయ్వల్, కలె అని లూటి కియ్వల్ ఆందుర్. ²బతి బోర్తె పాటక్నల్ నేంగంతొరొ వోర్ గొరెంగ్ గాయ్కి ఆందుర్. ³గాయ్కిన్ సాటి గావ్టన కేప్వల్ పాటక్ తెరియంతొర్. గొరెంగ్ వోన లేంగ్ వొడ్కి కీంతంగ్. వోర్ తన్వంగ్ గొరెన్ పొరొల్ ముట్సి కేయ్సెర్ బహ్రి వోంతొర్. ⁴అహన్ తన్వంగ్ గొరెన్ బహ్రి వోనెకె, వోర్ గాయ్కి బస్కెట్ గిర్ అవెన్ మునె తాకంతొర్. వోన లేంగ్ వొడ్కె మాత కాడ్కి, అవ్ గొరెంగ్ వోన్ పెజెయ్ దాంతంగ్. ⁵బతి దుస్రొన లేంగ్ వొడ్కె మాయ్వ కాడ్కి, బుజ్డె మాసి వోన్గటల్ పరర్ ఆంతంగ్. ఇద్ సతెమ్ ఆంద్” ఇంజెర్ వూర్కున్ వెహ్తొర్.

⁶యేసు ఇద్ నమున యేచ్చి వూర్కున్ వెహ్తొర్. బతి బతన్ బారెతె వెహ్తొర్ ఇన్వల్ వూర్కున్ అర్తమ్ ఆయ్మకి. ⁷తె యేసు ఉందుంది జోక ఇహిన్ వెహ్వల్ మొదొల్ కీతొర్. “ఇద్ గొస్టి సతెమ్ ఆంద్. గొరెంగ్ నేంగ్వల్ పాటకున్ దాత్నొన ఆందున్. ⁸నాకున్ తెర్ మునె వాతుర్ సమ్దిరె కలిర్ అని లూటి కియ్వలిర్ ఆందిర్. వూర లేంగ్ అవ్ కరల్ గొరెంగ్ కేంచి తాక్మకి. ⁹ననయ్ పాటకున్ దాత్నొన ఆందున్. నహ్గటల్ రొపొ నేంగ్తంగ్ అవ్ బచె మాంతంగ్ అని రొపొ-బహ్రి వాసెర్ రంది సెల్వక్ మందంతంగ్. అవ్ గొరెన్ హిర్వల్ జాడి పుటంత. ¹⁰కలె సిరిప్ కల్‌లెక్, జక్లెక్ అని నాసెడమ్ కియ్లెకె వాంతొర్. బతి నన పూన అని బర్పుర్ జిన్గనితున్ గొరెన్ సియ్లె వాతొన్. ¹¹నన చొకొట్నొర్ గొరెంగ్ గాయ్కిన ఆందున్. చొకొట్నొర్ గాయ్కి గొరెన్ సాటి, తన్వ పరన్ గిర్ సీంతొర్. ¹²బతి బూయ్తల్ గొరెనొర్ కరల్ గాయ్కి ఆయొర్. అవ్ గొరెంగ్ తన్వంగ్ ఆయ్వ కాడ్కి, లాండిగల్ బదె వోన్ దిస్తెకె గిర్ పరర్ ఆంతొర్. అస్కె అద్ లాండిగల్ అవెన్ పొరొ ముచ్లి అర్సి, బుజిడి కీంత. ¹³బూయ్తల్ సిరిప్ బూతిత్ సాటి వాత కాడ్కి, గొరెన చొకొట్-వాయుట్ పటి కియ్వక్‌నె పరర్ ఆంతొర్. ^14-15బతి నన చొకొట్నొర్ గాయ్కిన ఆందున్. బాబొ నాకున్ అని నన బాబొన్ టావ. అహ్నె నాకున్ గొరెంగ్ అని నావంగ్ గొరెన్ నన టావ. నా గొరెన్ సాటి నావ పరన్ సీంతొన్. ¹⁶ఇద్ గావ్టనతంగె ఆయ్వ, ఉండె దుస్రొక్ గొరెంగ్ గిర్ నాకున్ మంతంగ్. అవెన్ గిర్ నన పియ్సి వాయ లాగర్. అవ్ నా లేంగ్ కేంజంతంగ్. అస్కె ఇవ్ అని అవ్ ఉందియ్ మంద ఆంతంగ్. అవ్ సమ్దిన్ వొరొరె గాయ్కి మందంతొర్. ¹⁷నన సాసి-నేండ్లె, నావ పరన్ సీసెర్ మంతొన్. ఇదెన్ హిందలె, బాబొ నాకున్ వెలె లాడ్ కీసెర్ మంతొర్. ¹⁸నావ పరన్ బోరె యేత పరుర్. నావ ననయ్ పరన్ సీసెర్ మంతొన్. బగవంతల్ నాకున్ హుకుమ్ సీత కాడ్కి, అద్ పరన్తున్ సియ్లె అని ఉందుంది జోక తాన్ యేత్లె గిర్ నాకున్ అదికార్ మంత” ఇంజెర్ వెహ్తొర్.

¹⁹ఇవ్ గొస్టిన్ హిందల్, యూదుల్కున్ నడ్డుమ్ ఉందుంది జోక బేద్-బావ్ పుడ్త. ²⁰వూర్గటల్ వెలెటిర్, “వేన్గ బూత్ సోప్రె మాత కాడ్కి, వోనంగ్ పిసంగ్ అదిక్ ఆతంగ్. వేన గొస్టి బారి కేంజంతిట్?” ఇంజెర్ ఇత్తెర్. ²¹బతి ఉండె కహితుర్, “ఇవ్ గొస్టింగ్ బూత్ సోప్రె మాతొనంగ్ ఆయొంగ్. బూత్ గుడ్డిర్‌కున్ నదుర్ బహన్ సియ పరర్” ఇంజెర్ ఇత్తెర్.

బగవంతనొర్ మరిన ఇంజెర్ యేసు వెహ్వల్

²²అద్ పీని-గాలుమ్న గట్కతె, యెరుసలెమ్న మందిర్తగ నేంగ్వల్ హానుక్ ఇన్వల్ సడ్10:22 ఇద్ సడ్ బారి కీసెర్ మంతెర్ ఇత్తెకె, మొదొల్ దుస్రొ దేస్క్‌నుర్ పగ-దార్క్ ఇద్ మందిర్తున్ బహ్టి కీతెర్. బతి ఉందుంది జోక సుదుడ్ కీసి, కిరిస్తున జల్మతున్ మునె 165వ సాల్దగ అద్ మందిర్తగ దర్మతంగ్ కామ్క్ మొదొల్ కియ్వడున్ హానుక్ ఇంజెర్ కేయంతెర్. జర్గ్‌సెర్ మత్త. ²³తె ఉంది దియ యేసు మందిర్త ఆవ్రతగ మన్వల్ సొలొమొన్ మండొప్నగ తాక్సెర్ మత్తొర్. ²⁴అదె వకత్నె, యూదుల్క్‌నుర్ అదికారిర్ వోన్ గేర్ పాసి, “నిమె బచెజెల్ మాకున్ అనమిన కీసెర్ ఇరంతి? నిమె బచి కియ్వల్ కిరిస్తుని10:24 బచి కియ్వల్ కిరిస్తుని: తమ బచె మాయ్లె, బగవంతల్ నేమి కీతొర్ రాజల్ ఆయ్వల్ కిరిస్తున్ సాటి యూదుల్క్ సూడ్సెర్ మత్తెర్. మత్తెకె, కుల కుల వెహ” ఇంజెర్ పూసి కీతెర్. ²⁵తె యేసు, “ఇదెన్ మునె మీకున్ వెహ్తొన్ బతి మిరట్ బరొస ఇర్మకి. బాబొన పొరొడె నన కియ్వలిక్ కామ్క్, నా బారెతె గవ వెహ్చెర్ మంతంగ్. ²⁶బతి మిరట్ నావంగ్ గొరెన మందతుర్ ఆయ్విట్. అదెన్ సాటినె నా పొరొ బరొస ఇర్విట్. ²⁷నావంగ్ గొరెంగ్ నా లేంగ్ కేంజంతంగ్. నావంగ్ బవ్ ఇన్వల్ నాకున్ టావయె. అవ్ నా పెజెయ్ వాంతంగ్. ²⁸నన అవెకున్ బస్కెట్ పిస్వల్ జీవ సీంతొన్, అవ్ బస్కెన్ నాసెడమ్ ఆయొంగ్. నా కెయ్దల్ బోరె అవెన్ ఊంద పరొర్. ²⁹బారితెకె, అవ్ గొరెన్ నా బాబొ నాకున్ సీతొర్. బాబొ సమ్దిర్‌కున్ డగుర్ ఆత కాడ్కి, నా బాబొన కెయ్దల్ అవెన్ బోరె ఊంద పరొర్. ³⁰నన అని నా బాబొ ఉందియ్ ఆసి మంతొమ్” ఇంజెర్ వూర్కున్ వెహ్తొర్. ³¹అస్కె వూర్ యూదుల్క్, వోన్ పాసి జక్లె బండంగ్ తహ్తెర్. ³²తె యేసు, “నా బాబొనల్ బెయ్ వెలె మయ్మతంగ్ కామ్క్ తొహ్తొన్. అవెనల్ బద్ కామున్ సాటి, నాకున్ బండనె పాకొమ్ ఇంతిట్” ఇంజెర్ వూర్కున్ పూసి కీతొర్. ³³తె వూర్ యూదుల్క్, “నిమె కీతంగ్ చొకొట్నంగ్ కామ్కున్ హిందల్ ఆయొ బతి, మాయ్నని ఆసి బగవంతన ఇంజెర్ వెహ్త కాడ్కినె, బండనె పాయ్లెన్ ఆంతొమ్” ఇంజెర్ వెహ్తెర్.

^34-36అస్కె యేసు, “దర్మ-గ్రంత్‌ బస్కెట్‌కె లబడ్ వెహొ. తొలె మీవ దర్మ-గ్రంత్‌నగ, ‘మిరట్ బగవంతన్ దాత్నుర్ ఆందిట్’10:34-36 కీర్‌తన్క్‌న 82:6 ఇంజి, కహి నాయదికారిర్కున్ బగవంతల్ వెహ్తొర్ ఇంజెర్ మంత. తె నాకున్ బాబొ నేమి కీసి, తన్వ కామ్ కియ్లె, ఇద్ దునియతగ సారి కీతొర్ అస్కె, బగవంతనొర్ మరిన ఆందున్ ఇంజెర్ వెహ్వల్ బహన్ రెహ్చి వడ్క్‌తప్ ఆంత? ³⁷నన నా బాబొనంగ్ కామ్క్ కియ్వెకె, నా పొరొ బరొస ఇర్మట్. ³⁸బతి నన అవ్ కామ్క్ కీకతె, నా గొస్టిత్ పొరొ బరొస ఇర్వెకె గిర్, నన కియ్వలిక్ కామ్కున్ పొరొ తెర్ బరొస కీమ్ట్. అహన్ కీకిట్‌తె, బాబొ నా రొపొ అని నన బాబొన్ రొపొ మంతొమ్ ఇంజెర్ కుల కుల కరె మాంత” ఇంజెర్ వెహ్తొర్. ³⁹తె వూర్ ఉండె ఉంది జోక, వోన్ పియన ఇంజెర్ కోసిద్ కీతెర్. బతి వూర కెయ్దల్ తపుసీసి అగటల్ సొత్తొర్.

⁴⁰యోర్దన్ లవిడున్ హంద బగ్లత యోహన్ మొదొల్ బాప్తిస్‌మ సీతొర్ అద్ జాగతగ సొంజి, అగనె మత్తొర్. ⁴¹అస్కె వోన్గ వెలెటిర్ మాంది వాసి, “యోహన్ బదె మయ్మత కామ్ కియ్మకి. బతి వేన్ బారెతె బతంగ్‌తె వోర్ యోహన్ వెహ్తొరొ, అవ్ సమ్దొ సతెమ్ ఆందుంగ్” ఇంజెర్ తమ్వ తమ వడ్క్‌తెర్. ⁴²అగ వెలెటిర్ యేసున్ పొరొ బరొస ఇర్తెర్.

యేసున్ లాడ్ కియ్వల్ బక్తన మరన్

¹బెతనియ ఇన్వల్ నాటె లాజర్ ఇన్వల్ వొరొర్ బేమరితె అర్సి మత్తొర్. వోనంగ్ తకక్ మార్తల్ అని మరియల్ గిర్, అదె నాటె పిసెర్ మత్తంగ్. ²పర్బున్ సెంట్11:2 యోహన్ 12:1-11; మార్క్ 14:3-5 సోక్సి, వోనంగ్ కాల్కున్ తన్వంగ్ కెల్క్‌నె ఉసుమ్త అద్ మరియల్ ఇదె ఆంద్. వేర్ లాజర్ తానొరె తముర్ ఆందుర్. ³అదెన్ సాటి అవ్ రండ్ తకక్, “పర్బు, నిమె లాడ్ కియ్వల్ బేమరితె అర్సి మంతొర్” ఇంజెర్ యేసునగ కబుర్ సారి కీతంగ్.

⁴అద్ కబుర్ కేంచి యేసు, “ఇద్ బేమరి వోన్ జక్లె వాయ్మకి. బతి బగవంతనొర్ మరిన్ మాన్ సీసి, బగవంతనె మయ్మ తర్లె వాత” ఇంజెర్ వెహ్తొర్.

⁵యేసు మార్తన్, తాన సేలడున్ అని లాజర్తున్ లాడ్దె సూడ్న్‌దుర్. ⁶వోర్ లాజర్ బేమరితె మత్త అద్ కబుర్ యేసున్ కేంజ వాత. తెర్ బతి, ఉండె రండ్ రోజ్క్ అగనె ఆగ్తొర్. ⁷అహన్ ఆగ్త పెజె, “యూదయ యేరియతె మల్సి దాకట్” ఇంజెర్ సిస్యలిర్‌కున్ ఇత్తొర్.

⁸అస్కె సిస్యలిర్, “గురుజి! అగటుర్ యూదుల్క్ ఇంద్కెట్‌కె నీకున్ బండనె పాయ్లె సూడ్సెర్ మంతెర్. ఉండె అగ దాక ఇంతియ్?” ఇంజెర్ యేసున్ పూసి కీతెర్.

⁹తె యేసు, “ఉంది దివొసున్ బార గంటంగ్ వేడ్చి మందంత.11:9 యోహన్ 9:4,5 ఇద్ దిహతె తాక్వల్ దునియత వేడ్చి సూడ్త కాడ్కి, కొద పాయొర్. ¹⁰బతి రాత్నె తాక్వల్ వేడ్చి సెల్వ కాడ్కి, వోర్ కొద పాంతొర్” ఇంజెర్ వెహ్తొర్.

¹¹ఇహిన్ వెహ్త పెజె యేసు, “మావొర్ సోప్తల్ లాజర్ మీండ్సి మంతొర్. వోన్ జోప్నల్ తెహ్లె దాంతొన్” ఇంజెర్ ఇత్తొర్.

¹²అస్కె సిస్యలిర్, “పర్బు, వోర్ మీండ్సి మత్తెకె, తప్వక్ తేచ్చి చొకొట్ ఆంతొర్!” ఇంజెర్ వెహ్తెర్.

¹³యేసు లాజర్త మరన్తున్ బారెతె వెహ్తొర్ బతి, వూర్ సిస్యలిర్ సాదరన్ జోపున్ బారెతె వెహ్తొర్ ఇంజి మత్తెర్. ¹⁴తె యేసు, “లాజర్ మార్తొర్” ఇంజి కుల కుల వెహ్చి, ¹⁵“అగ నన మన్మకి అచొర్ చొకొట్ ఆత. మీ సాటినె ఇహిన్ జర్గ్‌త. మీవ బరొస బడె మాయన ఇన్వలె నావ ఇచ. ఇంగె మరట్ అగ దాకట్ దెట్!” ఇంజెర్ వూర్కున్ ఇత్తొర్. ¹⁶అస్కె యేమల్11:16 యేమల్ సెలెకె దిదుమ ఇత్తెకె వోన్ బరొబర్ సెలడెయ్ సెలెకె తమురెయ్ పుట్తొర్. ఇంజెర్ కేయ్వల్ తోమల్, “యేసున్ తోడొ మరన్ ఆయ్లె, మరట్ గిర్ దాకట్ దెట్” ఇంజెర్ తన్వ బరొబర్ మన్వలిర్ సిస్యలిర్‌కున్ ఇత్తొర్.

సాతుర్కున్ నేండుస్వల్ సక్తి యేసునగ మంత

^17-19బెతనియ నార్ యెరుసలెమ్నల్ కరుమ్ కరుమ్ రండ్ కోస్క్ లంగ్ మత్త. అగ తమున మరన్తున్ హిందల్, దుక్సతె మన్వలిక్ మార్తన్ అని మరియన్ సుమ్జి కియ్లె, వెలెటిర్ యూదుల్క్ వాసి మత్తెర్. తె యేసు అద్ నాటున్ కరుమ్ యెవ్త పెజె, లాజర్త కూర్దున్ నారిత బండత వీచ్న బుయరితగ ఇర్సి, నాలుంగ్ రోజ్క్ ఆత ఇంజెర్ కరి కీతొర్. ²⁰మార్తల్, యేసు వాసెర్ మంతొర్ ఇన్వల్ కేంచి బేటె మాయ్లె మునెత్క్ సొత్త. బతి మరియల్ రోతగన్ రెహె మాత. ²¹మార్తల్ యేసున్ బేటె మాసి, “పర్బు! నిమె ఇగె మంది ఇత్తెకె, నావొర్ తముర్ సాసి మనొర్. ²²బతి ఇంకె ఆతెకె గిర్ బతయ్ ఆయొ. నిమె బగవంతన్ బతల్ తల్కకి అదెన్, నీకున్ సీంతొర్” ఇంజెర్ ఇత్త.

²³అస్కె యేసు, “నీ తముర్ నేండంతొర్” ఇంజెర్ వెహ్తొర్.

²⁴తె మార్తల్, “హో పర్బు, తస్వ కియ్వల్ దివొస్నె వోర్ నేండంతొర్ ఇన్వల్ నాకున్ టావయె” ఇంజెర్ ఇత్త.

²⁵అద్ కేంచి యేసు, “జీవత అని నేండుస్వన ననయె ఆందున్. నా పొరొ బరొస ఇర్వల్ సాతెకె గిర్ మర్ల పిసంతొర్. ²⁶జీవతె మంజి నా పొరొ బరొస ఇర్వన్ బస్కెట్ మన్వల్ మరన్త సిక్స పుటొ.11:26 యోహన్ 5:28,29 ఇదెన్ బరొస కీంతి కి?” ఇంజెర్ పూసి కీతొర్.

²⁷తె అద్, “హో పర్బు! నిమెయ్ బగవంతనొర్ మరి కిరిస్తుని ఆంది అని ఇద్ కలితె వాయ్లె మత్తొని గిర్ నిమెయ్ ఆంది. ఇదెన్ బరొస కీంతొన్” ఇంజెర్ వెహ్త.

^28-30యేసు అస్కె వేరి నాటె నేంగ్మకి. మార్తల్ బగతె బేటె మాతయొ అగనె ఆగ్సి మత్తొర్. తె మార్తల్ రోన్ సొత్త అని మరియన్ కుసయె కేయ్సి, “గురుజి వాతొర్. నీకున్ కేయంతొర్” ఇంజెర్ సేలడున్ సంగ వెహ్త. ఇద్ గొస్టి కేంజ్త బరొబర్ మరియల్ తేచ్చి, యేసునగ సొత్త. ³¹కహితుర్ యూదుల్క్ మరియన్ సుమ్జి కీసెర్ రోన్ మత్తెర్. అస్కె అద్ సప-సిప తేచ్చి సొన్వల్ సూడ్సి, వీచ్నగ సొంజి ఆడంత బతలొ ఇంజెర్, తాన్ పెజెయ్ సొత్తెర్. ³²మరియల్ యేసు మన్వల్ జాగతె సొంజి, వోనంగ్ కాల్కున్ పొరొ అర్సి, “పర్బు! నిమె ఇగె మంది ఇత్తెకె, నావొర్ తముర్ మార్సి మనొర్” ఇంజెర్ ఇత్త.

³³మరియల్ అని తాన్ సంగ వాతుర్ యూదుల్క్ సమ్దిర్ ఆడ్వల్ సూడ్సి, యేసున దిల్తె బెయ్ దుక్స లాగ్త. ³⁴అస్కె యేసు, “వోన కూర్దున్ బగ ఇర్తిట్?” ఇంజెర్ పూసి కీతొర్. తె వూర్, “పర్బు, వాసి సూడ” ఇంజెర్ వెహ్తెర్.

³⁵అద్ కేంచి, యేసు జొడ జొడ కాడెర్ తుహ్తొర్. ³⁶అద్ సూడ్సి వూర్ యూదుల్క్, “లాజర్తున్ బచొర్ లాడ్ కీతొరొ సూడట్” ఇంజెర్ ఇత్తెర్.

³⁷వూర్గటల్ కహి లోకుర్, “వేర్ యేసు, గుడ్డిర్‌కున్ నదుర్ వాయుస్తొర్. తె వేర్ లాజర్తున్ సాయ్వక్‌నె ఇర పర్సి మనొర్ కి బతల్?” ఇంజెర్ ఇత్తెర్.

సాతొర్ వోర్ లాజర్తున్ యేసు నేండుస్వల్

³⁸యేసున దిల్తె ఉందుంది జోక దుక్స లాగ్త. తె వీచ్నగ సొత్తొర్. అద్ ఉంది నారిత బండత బుయరి ఆంద్. ఉంది బండ తాన్గ అడ్డమ్ ఇర్సి మత్త. ³⁹తె యేసు, “అద్ బండతున్ తెండట్!” ఇంజెర్ వూర్కున్ వెహ్తొర్. అస్కె సాతొర్ వోన తక్క మార్తల్, “పర్బు, ఇంకె వోన కూర్ కడిసి గాడి వాసెర్ మందర్. బారితెకె వోర్ మార్సి నాలుంగ్ రోజ్క్ ఆసెర్ మంతొర్” ఇంజెర్ వెహ్త.

⁴⁰అస్కె యేసు, “నిమె బరొస ఇర్కితె, బగవంతన మయ్మతున్ సూడ్కి, ఇంజి నీకున్ వెహ్తొన్ కి?” ఇంజెర్ ఇత్తొర్.

⁴¹తె వూర్ అద్ బండతున్ తెండ్తెర్. అస్కె యేసు పొరొ సూడ్సెర్, “బాబ, నావ పార్తనతున్ కేంజ్త కాడ్కి, నీకున్ దనెవాద్. ⁴²నిమె బస్కెట్ నావ పార్తనంగ్ కేంజంతి ఇన్వల్ నాకున్ టావయె. బతి నిమెయె నాకున్ సారి కీతి ఇంజెర్ కరి కీసి, నా సిర్ముట్‌నుర్ బరొస ఇరనిర్ ఇంజి వూర్ సాటినె, ఇద్ గొస్టి వెహ్తొన్” ఇంజెర్ ఇత్తొర్.

⁴³ఇహిన్ ఇత్త పెజె యేసు, “లాజర్, బహ్రి వర!” ఇంజెర్ జోర్తె కేయ్తొర్.

⁴⁴అస్కె తన్వ కూర్దున్ గూండి కీతంగ్ కప్డినెన్ లాజర్ బహ్రి వాతొర్. వోన మొకొమ్ సేలతె గూండి కీసి మత్త. “గూండి కీతంగ్ కప్డిన్ ఊలి కీసి, వోన్ సొంద సీమ్ట్” ఇంజెర్ యేసు వెహ్తొర్.

యేసున్ జక్లె యూదుల్క్ పిలన్ వాట్వల్

(మత్తయి 26:1-5; మార్క్ 14:1-2; లూక 22:1-2)

⁴⁵అద్ కామున్ సూడ్సి, మరియన్ సుమ్జి కియ్లె వాతుర్ యూదుల్క్‌నగటల్ వెలెటిర్ యేసున్ పొరొ బరొస ఇర్తెర్.

⁴⁶బతి వూర్గటల్ కహి జన్క్, పరిసయుల్క్‌నగ సొంజి, యేసు కీత కామున్ బారెతె వెహ్తెర్. ⁴⁷అదెన్ సాటి డగుక్ కటొడలిర్ అని పరిసయుల్క్ పంచ్నుర్‌కున్ కేయుసి, “మరట్ బతల్ కీకట్? వోర్ మాయ్నల్ వెలె మయ్మతంగ్ కామ్క్ కీసెర్ మంతొర్. ⁴⁸మరట్ వోర్ కియ్వలికున్ ఇహినె సూడ్సెర్ మత్తెకె, వోరె రాజల్ ఇంజెర్ సమ్దిరె వోన్ పొరొ బరొస ఇరంతెర్. అస్కె రోమ రాజ్నుర్ అదికారిర్ వాసి, మా మందిర్తున్ నాసెడమ్ కీంతెర్ అని మా జాతితుర్కున్ ఇగెటల్ పూడి సీంతెర్” ఇంజెర్ వెహ్తెర్. ^49-50అహన్ వెహ్త బరొబర్, “పిసలిర్నిట్! మా జాతితుర్ నాసెడమ్ ఆయ్వక్‌నె, వొరొర్ మాయ్నల్ పర్జత్ సాటి పరన్ సియ్వల్ చొకొట్ ఇంజి సమ్జె మాయ్విటియ్?” ఇంజెర్ అద్ గట్కతె పెర్సొర్ కటొడల్ ఆయ్వల్ కయపల్ ఇత్తొర్.

^51-52సిరిప్ యూదుల్క్‌న లాబమున్ సాటినె ఆయొ. బతి దునియ పూరొ పగ్రె మాసి మన్వలిర్ బగవంతనుర్ లోకుర్ సమ్దిర్‌కున్ మీరి కియ్లెనె, యేసు పరన్ సీంతొర్ ఇంజెర్ మునె జర్గ్‌వల్ వచన్ వెహ్తొర్. ఇద్ గొస్టి తన్వ తన ఆసి వెహ్మకి. బతి అద్ సాల్ పెర్సొర్ కటొడల్ ఆసి మత్త కాడ్కినె, వెహ పర్తొర్. ⁵³అద్ నేటితల్ వోన్ జక్లె పిలన్ వాట్వల్ మొదొల్ కీతెర్. ⁵⁴అదెన్ సాటి యేసు అస్కెడల్ యూదుల్క్‌నగ ఉజగిరి వెలివక్నె, బోడి గుటన్ కరుమ్ మన్వల్ ఎప్‌రాయిమ్ ఇన్వల్ చహర్తె సొంజి, అగ సిస్యలిర్ సంగ కహి రోజ్క్ మత్తొర్.

^55-57అస్కె యూదుల్క్‌న పస్క సడ్ కరుమ్ వాసెర్ మత్త. తె, “బోనె యేసున పత లాగ్తెకె వెహన. మమొట్ వోన్ పియంతొమ్” ఇంజెర్ డగుక్ కటొడలిర్ అని పరిసయుల్క్ హుకుమ్ సీసి మత్తెర్. సడ్దున్ సాటి తమ్వ తమ సుదుడ్ కియ్లెన్, మునెనె వెలెటిర్ లోకుర్ ఆజు-బాజుతంగ్ నహ్క్‌నల్ యెరుసలెమ్ వాతెర్. వూర్ యేసున్ మహ్క్‌సెర్ మందిర్తున్ రొపొ నిల్సి, “వోర్ ఇద్ సడ్దున్ వాంతొర్ కి, వాయొర్? మిరట్ బతల్ ఇంతిట్?” ఇంజెర్ వొరొన్ వొరొర్ పూసి కీతెర్.

బెతనియతగ యేసున్ పొరొ సెంట్ వెడివల్

(మత్తయి 26:6-13; మార్క్ 14:3-9)

¹అదెన్ సాటి, సాసి-నేండ్తొర్ లాజర్త నార్ బెతనియతగ పస్క సడ్దున్ సారుంగ్ రోజ్క్ మునెనె యేసు వాతొర్. ²అగ వోన్ సాటి జేవున్ తయర్ కీతెర్. మార్తల్ సర్బరెయ్ కీత. అని లాజర్ గిర్ జేవున్ తిన్వలిర్ బరొబర్ ఉత్తొర్. ³అస్కె మరియల్ బెయ్ బారిత అని వెలె మహ్గ్‌న లగ్-బగ్ అర్దొ లీటర్ సెంట్12:3 అచ్చ జటామాంసి ఇన్వల్ మరత నియ్. పియ్సి వాత అని యేసునంగ్ కాల్కున్ పొరొ వెడిసి, తన్వంగ్ కెల్క్‌నె ఉసుమ్త. అద్ సెంట్న గాడి పూరొ రోన్ గమ్స్‌త. ⁴అస్కె సిస్యలిర్‌గటల్ వొరొర్ ఇత్తెకె, యేసున్ దోక సియ్వల్ ఇస్కరియోత్ నాట్నొర్ యూదల్, ⁵“అరెరె! ఇద్ సెంటున్ మూంద్ నుహ్క్ కూరతంగ్ బిలన్12:5 ఉంది బిలత విలువ ఉంది దియత బూతిత్ అచొర్ మత్త. వొమ్సి, గరిబున్ బారి సియ్మకి?” ఇంజెర్ తాన్ ఇత్తొర్. ⁶వోర్ గరిబున్ మదత్ కియన ఇన్వల్ కాడ్జితె అహన్ ఇన్మకి. బతి వోన కలె బుదితున్ హిందలె అని కొతన తెయ్ల వోన్గన్ మన్వల్ కీనెకె, అగటంగ్ కొతంగ్ కల్సెర్ మత్త కాడ్కినె అహన్ ఇత్తొర్. ⁷తె యేసు, “అద్ నావ మేందొడున్ మాతి కియ్వల్ దివొసున్ సాటి సెంటున్ వొజి కీసి ఇర్సి మత్త. ⁸గరిబ్ లోకుర్ బస్కెట్ మీ నడ్డుమ్ మందంతెర్. బతి నన బస్కెట్ మేందొడ రూప్నె మీ నడ్డుమ్ మనొన్” ఇంజెర్ వెహ్తొర్.

⁹అదె వకత్నె, యేసు అగ మంతొర్ ఇంజెర్ కరి కీసి, బెయ్ వెలెటిర్ యూదుల్క్, యేసునె ఆయ్వ, యేసు నేండుస్తొర్ వోర్ లాజర్తున్ గిర్ సూడ్లె వాతెర్. ^10-11లాజర్తున్ హిందల్, యూదుల్క్‌నగటల్ వెలెటిర్ లోకుర్ యేసున్ పొరొ బరొస ఇర్తెర్. అదెన్ సాటి, డగుక్ కటొడలిర్ లాజర్తున్ గిర్ జవ్కన ఇంజెర్ పిలన్ వాడ్తెర్.

యేసు జెయ్ జెయ్ కార్ యేచ్చెర్ యెరుసలెమ్ నేంగ్వల్

(మత్తయి 21:1-11; మార్క్ 11:1-11; లూక 19:28-40)

^12-13సడ్దున్ సాటి వాత, ఉంది డగుర్ గుబ్డతుర్, యేసు యెరుసలెమ్ వాంతొర్ ఇన్వల్ కేంచి, సీంది మరక్నంగ్ కాందంగ్ పియ్సి వోన్ మునెత్క్ సొత్తెర్. అహన్ సొంజి, “జెయ్ జెయ్ కార్!12:12-13 జెయ్ జెయ్ కార్!: గ్రీకు బాసతగ హొసన్న ఇంజెర్ మంత. ఇదెన అర్తమ్, “ఇంకె బచి కీమ్!” పర్బున అదికార్దె12:12-13 అదికార్దె: సెలెతె పొరొడె ఇంజెర్ మందంత. వాయ్వల్ ఇజ్రయేల్ పర్జతొర్ రాజనె బగవంతల్ ఆసిర్‌వాద్ సియిర్” ఇంజెర్ కిలితెర్. ^14-15“యెరుసలెమ్నుర్12:14-15 సియొన్తుర్ ఇంజెర్ గిర్ కేయంతెర్. లోకుర్నిట్ వెరిమట్! ఇచుల మీ రాజల్ గాదిత్ పొరొ ఉచ్చి వాసెర్ మంతొర్” ఇంజెర్ దర్మ-గ్రంత్‌నగ లిహి కీసి మత్త తీర్, యేసు ఉంది గాదిత్12:14-15 గ్రీకు బాసతె గాది పిలత్ పొరొ ఇంజెర్ మందంత. పొరొ ఉచ్చి వాసెర్ మత్తొర్. ¹⁶ఇవ్ గట్నంగ్ జర్గ్‌నెకె సిస్యలిర్‌కున్ సమ్జె మాయ్మకి. బతి యేసు మయ్మతె నేండ్సి స్వర్గ్‌నగ సొత్త పెజె, ఇవ్ గట్నన్ బారెతె దర్మ-గ్రంత్‌నగ మత్త తీర్ సమ్దొ జర్గ్‌తంగ్ ఇంజెర్ సమ్జె మాతెర్. ¹⁷యేసు లాజర్తున్ కూర్దల్ నేండుస్నెకె, వోన్ సంగ మత్తుర్ లోకుర్ ఇద్ గవతున్ పచర్ కీతెర్. ¹⁸యేసు ఇద్ మయ్మత కామ్ కీతొర్ ఇంజెర్ లోకుర్ కేంజ్త కాడ్కినె, వోన్ బేటె మాయ్లె మునెత్క్ సొత్తెర్. ¹⁹అదెన్ సాటినె పరిసయుల్క్, “సూడట్! మరట్ వాడ్తంగ్ పిలన్క్ బతయ్ కామి సియ్మకి. దునియతుర్ సమ్దిర్ వోన్ పెజెయ్ సొంజెర్ మంతెర్” ఇంజెర్ తమ్వ తమ వడ్క్‌తెర్.

యేసు తన్వ మరన్తున్ బారెతె వెహ్వల్

²⁰అద్ సడ్దున్ రొపొ పార్తన-వింతి కియ్లె, వాతుర్గటల్ కహితుర్ యూదుల్క్ ఆయుర్ వూర్12:20 యూదుల్క్ ఆయుర్ వూర్: ఇత్తెకె గ్రీకు దేస్నుర్ ఇంజెర్ మందంత. గిర్ మత్తెర్. ²¹వూర్ గలిలయ యేరియత బెత్సయిద నాట్నొర్ పిలిపున్ బేటె మాసి, “సాబ్! మమొట్ యేసున్ బేటె మాయ్లె వాతొమ్” ఇంజెర్ వోన్ వెహ్తెర్. ²²ఇద్ గొస్టితున్ పిలిప్ సొంజి, ఆంద్రెయన్ వెహ్తొర్. వూర్ ఇవిర్ ఆసి అద్ గొస్టి యేసునగ సొంజి వెహ్తెర్. ²³అద్ కేంచి యేసు, “స్వర్గ్‌నొర్ మాయ్నన్ మయ్మ వాయ్వల్ వకత్ ఇంకె కరుమ్ వాత. ^24-26గొహ్క్‌న దానతున్ బొమితగ ఉర్స్‌వెకె ఉందియ్ మందంత. అద్ దాన ఉర్స్‌నెకె సాతపినయ్ దిసంత. బతి బొమితల్ అద్ మొలొక ఆసి పిరంత అని బెర్సి, గొల్కమెన్ దానంగ్ సీంత. అదె తీర్దె నావ పరన్ సీతెకెన్, వెలెటిర్కున్ పూన జిన్గని పుటంత. అహ్నె మిహ్గటల్ బోరె ఆయి, తన్వ జీవతున్ బచి కీక ఇన్వల్, తాన్ సుటి కియ లాగర్. బతి బోరె ఆయి ఇద్ కలితంగ్ ఆసన్ కాత్రి కియ్వక్‌నె మన్వల్, బస్కెట్ పిస్లె తన్వ జీవతున్ బచి కియ పరంతొర్. నావ సేవ కీక ఇన్వల్ నా సరి-మారగ్నె తాకన. అస్కెనె నన బగ మందంతొనొ, అగ నా సేవ కియ్వల్ గిర్ మందంతొర్. నా సేవ కియ్వన్ నా బాబొ మాని కీంతొర్. ఇద్ సతెమ్ ఆంద్” ఇంజెర్ సిస్యలిర్‌కున్ వెహ్తొర్.

²⁷“ఇంకె నావ దిల్ పూరొ తకపిక ఆసెర్ మంత. బతల్ ఇంజెర్ వెహ్క? నా బాబ! ఇద్ గండమ్ నా పొరొ వాయ్వక్‌నె నాకున్ బచి కీమ్. తెర్ బతి, ఇద్ గండమున్ సోసి కియ్లెనె నన వాతొన్. ²⁸బాబగొ! నీవ పొరొడునె మాని కియుస” ఇంజెర్ వెహ్తొర్. అస్కె పొరొడల్,12:28 స్వర్గ్‌నల్ సెలెకె హాబడల్ ఇంజెర్ అర్తమ్. “ఇదెన్ మునె డగుర్-పాన్ వాయుస్తొన్. ఉండె గిర్ డగుర్-పాన్ వాయుసంతొన్” ఇంజెర్ ఉంది లేంగ్ కేంజ వాత. ²⁹తె అద్ కేంచి అగ నిల్సి మన్వలిర్ కహితుర్, “గర్జ్‌త” ఇంజెర్ ఇత్తెర్. ఉండె కహితుర్, “బగవంతనొర్ వొరొర్ దూతల్ వోన్ సంగ వడ్క్‌తొర్” ఇంజెర్ ఇత్తెర్. ³⁰అదెన్ సాటి యేసు, “ఇద్ లేంగ్ నాకున్ మదత్ కియ్లె వాయ్మకి. మీకున్ మదత్ కియ్లెనె వాత. ³¹ఇద్ దునియతుర్కున్ తస్వ కియ్వల్ వకత్ వాత. ఇద్ దునియతున్ ఆగుటి కీసి, మన్వల్ అదికారిన్ తెండ్సి పూడ్వల్ వకత్ వాత. ³²బస్కెతె నాకున్ బొమితల్ పొరొ తహంతెరొ, అస్కె నా బాజున్ సమ్దిర్‌కున్ ఊమంతొన్” ఇంజెర్ వెహ్తొర్. ³³తన్వ మరన్ బహన్ జర్గ్‌వల్ మంతయొ అదెన్ బారెతె ఇద్ గొస్టి వెహ్తొర్.

³⁴తె పర్జత గుబ్డ, “‘కిరిస్తు బస్కెట్ జీవతె మందంతొర్’ ఇంజి, దర్మ-గ్రంత్‌నల్ కేంజ్తొమ్. బతి నిమె స్వర్గ్‌నొర్ మాయ్నన్ బొమితల్ పొరొ తహ్చి బహన్ జకంతెర్ ఇంతి? వేర్ స్వర్గ్‌నొర్ మాయ్నల్ బోర్ ఆందుర్?” ఇంజెర్ యేసున్ పూసి కీతెర్. ³⁵అస్కె యేసు, “ఉండె జరసి కాలమ్ వేరిన్ మీ నడ్డుమ్ వేడ్చి మందంత. సికటి పగ్రె మాయ్వక్ మునెనె, వేడ్చితగ తాకట్. అస్కె మిరట్ కొద పాయ్విట్. సికటితె తాక్వల్ తన బగ దాంతొరొ టావ సెలె. ³⁶మిరట్ ఇద్ వేడ్చిత సంతాన్ ఆయ్లె, అద్ వేడ్చి మనెకెన్ మిరట్ తాన్గ బరొస ఇరట్” ఇంజెర్ యేసు వూర్కున్ వెహ్తొర్. అహన్ వెహ్చి, వూర్కున్ దిస్వక్‌నె లంగ్ సొడితొర్.

వెలెటిర్ యేసున్ పొరొ బరొస ఇర్మకి

³⁷యేసు వూర్ మునె ఇచొంగ్ వెలె మయ్మతంగ్ కామ్క్ కీతొర్ తెర్ బతి, వోన్ పొరొ బరొస ఇర్మకి.

³⁸“బగవంత! మమొట్ వెహ్త కబుడగ బోరె బరొస ఇర్మకి. బగవంత! నీవ సక్తితున్ బోరె వొడ్కి కియ్మకి”12:38 యెసయ 53:1

ఇంజెర్ యెసయ పర్‌వక్తల్ లిహి కీత బర్పుర్ ఆయన్ సాటినె ఇహిన్ జర్గ్‌త. ³⁹వూర్ బరొస ఇర పర్మకి బారితెకె, యెసయ పర్‌వక్తల్ ఉండె ఉంది జాగ ఇహిన్ లిహి కీతొర్:

⁴⁰“వూర నదుర్ బంద్ కీత కాడ్కి, వూర్ సూడ పర్సెర్ సెలుర్.

వూర మన్దున్ బంద్ కీత కాడ్కి, వూర్కున్ అర్తమ్ ఆసెర్ సెలె.

అహన్ కియ్వక్ ఇత్తెకె, వూర్ నా బాజున్ తిరిన్దిర్. నన వూర్కున్ చొకొట్ కీందున్”12:40 యెసయ 6:10

ఇంజెర్ మంత. ⁴¹యెసయ పర్‌వక్తల్ బవిసత్నె వాయ్వల్ యేసున మయ్మతున్ సూడ్త కాడ్కినె, వోన్ బారెతె ఇవ్ గొస్టింగ్ వెహ్తొర్.

⁴²తెర్ బతి యేసున్ పొరొ బరొస ఇర్తుర్‌గటల్ వెలెటిర్ అదికారిర్ గిర్ మత్తెర్. బతి పరిసయుల్క్ తమకున్ సమాజ్నల్ అలది వాటనిర్ ఇంజెర్ వెరిసి బోరె ఉజగిరి వొప్మకి. ⁴³వూర్ బగవంతల్ సియ్వల్ డగుర్-పాన్దున్ తెర్ అదిక్ మాయ్నలిర్ సియ్వల్ డగుర్-పాన్దున్ లాడ్ కీతెర్.

యేసునంగ్ గొస్టింగ్ పర్జతున్ తస్వ కియ్వల్

⁴⁴అస్కె యేసు జోర్తె, “నా పొరొ బరొస ఇర్వల్ సిరిప్ నహ్గనె ఆయొ బతి నాకున్ సారి కీతొనగ గిర్ బరొస ఇర్సెర్ మంతొర్. ⁴⁵నాకున్ సూడ్వల్ నాకున్ సారి కీతొనె సూడ్సెర్ మంతొర్. ⁴⁶నహ్గ బరొస ఇర్వల్ హర్ వొరొర్ సికటితగ నిల్సి మన్వక్‌నె, ఇద్ దునియతగ వేడ్చిత్ మోడి నన వాతొన్. ⁴⁷బోరె ఆయి నావంగ్ గొస్టింగ్ కేంచి, అవెన్ పియ్సి తాక్వెకె, నన వోన్ తస్వ కియొన్. నన ఇద్ దునియతుర్కున్ తస్వ కియ్లె వాయ్మకి. బతి బచి కియ్లెనె వాతొన్. ⁴⁸నాకున్ అని నావంగ్ గొస్టిన్ వొపొర్ వోన్, తస్వ కియ్వల్ దుస్రొ ఉంది మంత. నన వెహ్త గొస్టియె తస్వ కియ్వల్ దివొస్నె వోన తస్వ కీంత. ⁴⁹బారితెకె, నా ఇచతె నన వడ్క్‌మకి బతి, నన బతల్ వడ్కన ఇన్వడున్ బారెతె నాకున్ సారి కియ్వల్ బాబొయె అహన్ హుకుమ్ సీతొర్. ⁵⁰అని అద్ హుకుమ్ బస్కెట్ పిస్వల్ జీవతెకె తాకుసీంత ఇంజెర్ నాకున్ టావ మత్త కాడ్కి, నన వెహ్వలిక్ సమ్దొ గిర్ బాబొ నా సంగ వెహ్త తీరె మీకున్ వెహ్చెర్ మంతొన్” ఇంజెర్ ఇత్తొర్.

యేసు సిస్యలిరంగ్ కాల్క్ నొర్వల్

¹యేసు పస్క సడ్దున్ తెర్ మునెనె ఇద్ దునియతల్ మల్సి బాబొనగ సొన్వల్ వకత్ కరుమ్ వాత ఇంజెర్ కరి కీతొర్. దునియతగ మన్వలిర్ తన్వుర్‌కున్ వెలె లాడ్ కీతొర్. అద్ లాడ్దున్ ఆక్రి వేరి వూర్కున్ బర్పుర్ తొహ్తొర్. ²బతి యేసున్ దోక సియన ఇన్వల్ సోంచ్, సీమొన్తొర్ మరి ఇస్కరియోత్ నాట్నొర్ యూదన దిల్తె జేవున్ కియ్వడున్ తెర్ మునెతలె సయ్తన్ ఇర్సి మత్తొర్. ³తన్వ కెయ్దె సమ్దొ అదికార్ బాబొ సీతొర్ ఇన్వల్, తన బగవంతనల్ వాతొర్ అని బగవంతనగ మల్సి దాంతొర్ ఇన్వలిక్ సమ్దొ గిర్ యేసున్ టావ. ⁴అహన్ టావ మత్త కాడ్కి, వూర్గటల్ తేచ్చి తన్వ సాలువతున్ బగ్ల ఇర్సి, తన్వ నడిదున్ ఉంది సేలతె దొహ్తొర్. ⁵దొహ్త పెజె, ఉంది పరత్నగ సిస్యలిరంగ్ కాల్కున్ యేతె నొర్సెర్, నడితున్ దొహ్త సేలతె వూరంగ్ కాల్కున్ ఉసుమ్వల్ మొదొల్ కీతొర్. ⁶అహన్ కీసెర్ యేసు సీమొన్-పేతుర్తగ వాతొర్. అస్కె వోర్, “పర్బు నావంగ్ కాల్క్ నొర్లె ఆంతి కి?” ఇంజెర్ పూసి కీతొర్. ⁷తె యేసు, “నన కియ్వల్ ఇంకె నీకున్ అర్తమ్ ఆయొ, బతి మునె వాయ్వల్ గట్కతె కరి కీంతి” ఇంజెర్ వెహ్తొర్. ⁸అస్కె పేతురు, “వటిన్ పర్బు! నిమె నావంగ్ కాల్క్ బస్కెన్ నొర్వ” ఇంజెర్ ఇత్తొర్. తె యేసు, “నన నీకున్ నొర బీగర్ నా సంగ నీకున్ ఈస సెలె” ఇంజెర్ పేతుర్తున్ వెహ్తొర్. ⁹తె సీమొన్-పేతురు, “పర్బు! సిరిప్ నా కాల్కె ఆయ్వ, నా కెయ్క్ అని నా తల గిర్ నొర” ఇంజెర్ ఇత్తొర్. ¹⁰అస్కె యేసు, “యేర్ తుంగ్తొర్ వోర్ సిరిప్ కాల్క్ నొర్తెకె ఆయర్. దుస్రొ బతయ్ నొర లాగొ. వోర్ సుదుడె మంతొర్. మిరట్ గిర్ సుదుడ్ మంతిట్ బతి, మిహ్గటల్ సమ్దిర్ సుదుడ్ ఆయ్విట్” ఇంజెర్ వెహ్తొర్. ¹¹తనకున్ బోర్ దోక సియ్వల్ మంతొర్ ఇన్వల్ టావ మత్త కాడ్కినె, యేసు “మిహ్గటల్ సమ్దిర్ సుదుడ్ ఆయ్విట్” ఇంజెర్ ఇత్తొర్.

¹²అని వూరంగ్ కాల్క్ నొర్సి, తన్వ సాలువతున్ సెటనగ వాట్సి, ఇదెన్ మునె ఉచ్చి మత్త జాగతగ సొంజి ఉద్‌తొర్. అహన్ ఉచ్చి, “నన ఇంకె కీత అద్ కామ్ మీకున్ అర్తమ్ ఆత కి?” ఇంజెర్ సిస్యలిర్‌కున్ పూసి కీతొర్. ¹³“మిరట్ నాకున్ ‘గురుజి’ అని ‘పర్బు’ ఇంజెర్ కేయంతిట్. నన గురున అని పర్బున ఆత కాడ్కి, మిరట్ ఇహిన్ కేయ్వల్ బరొబరె ఆంద్. ¹⁴నన పర్బున అని గురున ఆసి గిర్ మీవంగ్ కాల్క్ నొర్త కాడ్కి, మిరట్ గిర్ వొరొనంగ్ వొరొర్ కాల్క్ నొరయ్ లాగర్. ^15-16దాసి తన్వొర్ మాల్కన్ తెర్ డగుర్ ఆయొర్. అహ్నె కబ్రియల్ తనకున్ సారి కీతొన్ తెర్ డగుర్ ఆయొర్. నన మీవంగ్ కాల్క్ నొర్త తీర్, మిరట్ గిర్ కియన ఇంజెర్ మీకున్ నమునత రూప్నె తొహ్తొన్. ఇద్ సతెమ్ ఆంద్. ¹⁷ఇంకె మిరట్ ఇవ్ గొస్టింగ్ కరి కీత కాడ్కి, ఇవెన్ పియ్సి తాకకిట్తె, బగవంతల్ మీకున్ ఆసిర్‌వాద్ సీంతొర్” ఇంజెర్ వెహ్తొర్.

తనకున్ దోక సియ్వడున్ బారెతె యేసు వెహ్వల్

(మత్తయి 26:20-25; మార్క్ 14:17-21; లూక 22:21-23)

¹⁸“మీ సమ్దిర్ బారెతె నన వెహ్మకి. నన నేమి కీతుర్ బారెతె నాకున్ టావ. బతి, ‘నా సంగ సారి తితొర్ వోర్, నాకున్ బయ్మన్ ఆసి దోక సీతొర్’ ఇంజెర్ దర్మ-గ్రంత్‌న గొస్టి బర్పుర్ ఆయ్లె ఇహిన్ జర్గంత. ¹⁹ఇవ్ జర్గ్‌త పెజె, ‘కిరిస్తున ననయె ఆందున్’ ఇంజెర్ బరొస కీకిట్ ఇంజెర్, మునెనె మీకున్ వెహ్చెర్ మంతొన్. ²⁰ఇద్ సతెమ్ ఆంద్. నన బోన్తె సారి కీంతొనొ, వోన్ కరుమ్ కియ్వల్, నాకున్ గిర్ కరుమ్ కీంతొర్. నాకున్ కరుమ్ కియ్వల్, నాకున్ రొహ్తొర్ వోర్ బాబొన్ గిర్ కరుమ్ కీంతొర్ ఇంజి వెహ్చెర్ మంతొన్” ఇంజెర్ ఇత్తొర్.

²¹ఇవ్ గొస్టింగ్ వెహ్త పెజె యేసు, ఆత్మతగ తల్‌మెలె మాసి, “మిహ్గటల్ వొరొర్ నాకున్ పగ-దార్క్‌న కెయ్దె హవ్లి కీంతొర్. ఇద్ గవ సతెమ్ ఆంద్” ఇంజెర్ వెహ్తొర్. ²²బోన్ బారెతె వెహ్తొరొ ఇంజెర్ సిస్యలిర్ కరి కియ్వ సొంజి, వొరొన మొకొమ్ వొరొర్ సూడ్తెర్. ²³సిస్యలిర్‌గటల్ యేసున్ వెలె పెర్మ కియ్వల్ యేసున తిన బగ్ల బెయ్ కరుమ్ ఉచ్చి మత్తొర్. ²⁴తె సీమొన్-పేతురు వోర్ సిస్యన్, “యేసు బోన్ బారెతె వెహ్తొరొ పూసి కీమ్” ఇంజెర్ కెయ్దె ఇసర కీతొర్. ²⁵అస్కె వోర్ సిస్యల్ యేసున్ కరుమ్ ఉండె ఇచుర్ కరుమ్ ఉర్న్‌గె మాసెర్, “పర్బు! వోర్ బోర్ ఆందుర్?” ఇంజెర్ పూసి కీతొర్. ²⁶తె యేసు, “కోజతగ ముడుసి బోన్తె నన సారి టుక్డె సీంతొనొ వోరె” ఇంజెర్ వెహ్తొర్. అహన్ వెహ్చి, సారి టుక్డె ముడుసి సీమొన్తొర్ మరి ఇస్కరియోత్ నాట్నొర్ యూదన్ సీతొర్. ^27-30అస్కె వోర్ సారి టుక్డె యేత్త పెజె, “నిమె కీక ఇన్వల్ కామ్ సప్నె కీమ్” ఇంజెర్ యేసు వోన్ వెహ్తొర్. యేసు అహన్ బారి వెహ్తొరెయ్, జేవున్ ఉద్‌తుర్గటల్ వొరొన్ గిర్ టావ సెలె. యూదనగ కొతన తెయ్ల మత్త కాడ్కి యేసు, ‘సడ్దున్ పహ్జె మత్తంగ్ చీజ్క్ యేత’ ఇంజి ఇత్తొర్ బతలొ ఇంజెర్ కహితుర్ సోంచ్ కీతెర్. ‘గరిబ్ లోకుర్కున్ బతయ్ సీమ్’ ఇంజి ఇత్తొర్ బతలొ ఇంజెర్ ఉండె కహితుర్ సోంచ్ కీతెర్. వోర్ సారి టుక్డె యేత్త పెజె సయ్తన్ సోప్రె మాసి, బహ్రి సొడితొర్. అస్కె రాత్ ఆసి మత్త.

యేసు పూన హుకుమ్ సియ్వల్

(మత్తయి 26:31-35; మార్క్ 14:27-31; లూక 22:31-34)

³¹యూదల్ సొత్త పెజె యేసు, “ఇంకె స్వర్గ్‌నొర్ మాయ్నన్ మాన్ పుట్వల్ వకత్ వాత. వేర్ తాదన్ హిందల్ బగవంతన్ డగుర్-పాన్ వాంత. ³²మోక బగవంతన్ మరిన్ హిందల్ డగుర్-పాన్ వాతెకె, బగవంతల్ తన్వొర్ మరిన్ మాన్ సీంతొర్. అద్ డగుర్-పాన్ యెంటనె వోర్ మరిన్ సీంతొర్. ³³నా మర్క్‌నిట్! ఉండె జరసి కాలమ్ వేరి మీ సంగ మందంతొన్. అద్ ఆత పెజె, మిరట్ నాకున్ మహ్కంతిట్. బతి నన బగ దాంతొన్ అగ మిరట్ ఇంకె వాయ పర్విట్ ఇంజెర్ యూదుల్కున్ వెహ్త తీరె, మీకున్ గిర్ వెహ్చెర్ మంతొన్. ³⁴ఇంకె మీకున్ ఉంది పూన హుకుమ్ సీసెర్ మంతొన్. నన మీకున్ లాడ్ కీతపె, మిరట్ గిర్ వొరొన్ వొరొర్ లాడ్దె సూడట్. ³⁵వొరొన్ వొరొర్ లాడ్దె సూడ్వడున్ హిందలె, మిరట్ నా సిస్యలిర్ ఆందిట్ ఇంజెర్ సమ్దిర్ కరి కీంతెర్” ఇంజెర్ యేసు వెహ్తొర్.

³⁶సీమొన్-పేతురు, “పర్బు! నిమె బగ దాంతి?” ఇంజెర్ పూసి కీతొర్. తె యేసు, “నన సొన్వడగ నిమె ఇంకె వాయ పర్వి. బతి పెజెటల్ వాంతి” ఇంజెర్ జవబ్ సీతొర్. ³⁷అస్కె పేతురు, “పర్బు! నన బారి వాయ పరొన్? నీ సాటి పరన్ సియ్లె గిర్ తయర్ మంతొన్” ఇంజెర్ వెహ్తొర్. ³⁸అస్కె యేసు, “ఎహె! నిమె నా సాటి పరన్ సీంతియ్? నా బారెతె నిమె, ‘వోర్ బోర్ ఆందురొ టావ సెలె’ ఇంజెర్, మూంద్ జోకంగ్ లబడ్ వెహ బీగర్, నేట రాతున్ అసలె గొగ్డి కూసొ. ఇద్ సతెమ్ ఆంద్” ఇంజెర్ పేతుర్తున్ వెహ్తొర్.

బాబొనగ వోయ్వల్ సరి యేసు ఆందుర్

¹“మిరట్ మీ దిల్కున్ పరెసన్ ఆయ సియ్మట్. బగవంతనగ బరొస ఇరట్ అని నహ్గ గిర్ బరొస ఇరట్. ²నా బాబొన రోన్ వెలె కమ్రంగ్ మంతంగ్. అవెన్ తయర్ కీసి ఇర్లె, మునె సొంజెర్ మంతొన్. అహన్ సెల్వక్ ఇత్తెకె, మీకున్ వెహ్చి మనొన్. ³నన సొంజి మీ సాటి జాగ తయర్ కీత పెజె, నన బగతె మందంతొనొ, అగ మిరట్ గిర్ మన్లె, ఉందుంది జోక వాసి, మీకున్ వోంతొన్. ⁴నన సొన్వల్ జాగత సరి మీకున్ టావయె” ఇంజెర్ వూర్కున్ వెహ్తొర్. ⁵అస్కె తోమల్, “పర్బు! నిమె బగ దాంతియొ మాకున్ టావ సెలె. తె అగ సొన్వల్ సరి మాకున్ బహన్ వొడ్కి ఆయర్?” ఇంజెర్ ఇత్తొర్. ⁶అస్కె యేసు, “ననయె సరిత, సతెమ్న అని జీవత ఆందున్. నా బీగర్ బాబొనగ బోరె వాయ పరొర్. ⁷మిరట్ నాకున్ వొడ్కి కీందిట్‌తె, నా బాబొన్ గిర్ వొడ్కె మాందిట్. ఇంకె వోన్ సూడ్తిట్ అని వోర్ మీకున్ టావయె” ఇంజెర్ వెహ్తొర్.

⁸అస్కె పిలిప్, “మాకున్ బాబొన్ తొహ పర్బు. అచొరె మాకున్ ఆయర్” ఇంజెర్ ఇత్తొర్. ⁹తె యేసు పిలిపున్, “ఇంకె వేరి మీ సంగనె మంతొన్ తెరె నాకున్ వొడ్కి కియ్విటియ్? నాకున్ సూడ్తొర్ వోర్, బాబొన్ సూడ్తపె. ‘బాబొన్ మాకున్ తొహ’ ఇంజెర్ బహన్ పూసి కీసెర్ మంతి? ¹⁰నన బాబొనగ అని బాబొ నహ్గ మంతొర్ ఇంజెర్ బరొస కియ్వి కి బతల్? నన మీ సంగ వెహ్వలిక్ గొస్టింగ్ నా ఇచతె వెహ్చెర్ సెలొన్. నా రొపొ మన్వల్ బాబొయె తన్వంగ్ కామ్క్ కియుసెర్ మంతొర్. ¹¹బాబొనగ నన అని నహ్గ బాబొ మీరె మాసి మంతొమ్ ఇంజెర్ బరొస కీమ్ట్. నన వెహ్తంగ్ గొస్టిన్ పియ్సి బరొస కియ్వకె, నన కీతంగ్ మయ్మతంగ్ కామ్క్ సూడ్సి తెర్ బరొస కీమ్ట్. ¹²నన బాబొనగ సొన్వడున్ హిందల్, నహ్గ బరొస ఇర్వల్ నన కీతంగ్ మయ్మతంగ్ కామ్క్ కీంతొర్. వోర్ నన కీతన్ తెర్ డగుక్ కామ్క్ కీంతొర్. ఇద్ గొస్టి సతెమ్ ఆంద్. ¹³నా పొరొడె బతల్ తల్కకిట్ తెర్ మరిన హిందల్, బాబొన్ మాన్ పుటన్ సాటి, మిరట్ కోర్త తీర్ కీంతొన్. ¹⁴మిరట్ నా పొరొడె బతల్ కోర్తెకె గిర్ అదెన్ కీంతొన్.

యేసు పవిత్ర ఆత్మతున్ బారెతె వెహ్వల్

¹⁵“మిరట్ నాకున్ పెర్మ కీకిట్తె, నావ హుకుమ్ పియ్సి తాకంతిట్. ¹⁶నా బద్లి మీకున్ మదత్ కీసెర్, బస్కెట్ మీ సంగ మన్లె, ఉందితున్ సారి కీమ్ ఇంజెర్ నన బాబొన్ వినంతి కీంతొన్. ¹⁷అద్ మదత్ కియ్వల్ పవిత్ర ఆత్మ ఆంద్. సతెమున్ బారెతె అద్ మీకున్ వెహంత. ఇదెన్ హిందల్, మీకున్ బగవంతన ఆత్మ టావ. అద్ ఆత్మ ఇంకె మీ సంగ మంత అని మర్ల మీ రొపొ మందంత. బతి దునియతుర్ తాన్ సూడ్సెర్ సెలుర్ అని కరి కీసెర్ సెలుర్. అదెన్ సాటి వూర్, అద్ ఆత్మతున్ వొపుర్.

¹⁸“మీకున్ పోసటిర్ దాత్ సుటి కియొన్. మిహ్గ వాంతొన్. ¹⁹ఉండె కహి రోజ్క్‌నె ఇద్ దునియతుర్ నాకున్ బస్కెనె సూడుర్. బతి మిరట్ నాకున్ సూడంతిట్. బారితెకె నన పిస్త తీరె, మిరట్ గిర్ పిసంతిట్. ²⁰అద్ నేటి నన బాబొనగ, మిరట్ నహ్గ అని నన మిహ్గ మంతొన్ ఇంజెర్ కరి కీంతిట్. ²¹నావంగ్ హుకుమ్క్ వొప్సి, అవెన్ పియ్సి తాక్వల్ నాకున్ లాడ్ కీంతొర్. నాకున్ పెర్మ కియ్వన్ నా బాబొ పెర్మ కీంతొర్. నన గిర్ వోన్ లాడ్ కీసి, నావ ననయ్ వెహ్చి తొహంతొన్” ఇంజెర్ వెహ్తొర్. ²²అస్కె యూదల్ (ఇస్కరియోత్ నాట్నొర్ యూదల్ ఆయొర్), “పర్బు! దునియతున్ ఆయ్వ సిరిప్ మాకె బారి పావె మాంతొన్ ఇంతి?” ఇంజెర్ యేసున్ పూసి కీతొర్. ²³తె యేసు, “నాకున్ పెర్మ కియ్వల్ నావ గొస్టి పియ్సి తాకంతొర్. ఆతొన్ నా బాబొ లాడ్ కీంతొర్. వోన్గ వాసి మమొట్ మందంతొమ్. ²⁴బతి నాకున్ పెర్మ కియొర్ వోర్, నావ గొస్టి పియ్సి తాకొర్. మిరట్ కేంజ్వలిక్ గొస్టింగ్ నావంగ్ ఆయొంగ్ బతి, నాకున్ సారి కియ్వల్ బాబొనంగ్ ఆందుంగ్. ²⁵నన మీ సంగ మనెకెనె, ఇవ్ గొస్టింగ్ మీకున్ వెహ్తొన్. ²⁶బతి బాబొ నా పొరొడె సారి కియ్వల్ పవిత్ర ఆత్మ మీకున్ సమ్దొ కరుసంత. అని అద్ నన వెహ్తంగ్ సమ్దొన్ గిర్ మీకున్ హేతు కియుసంత.

²⁷“సాంతితున్ మీకున్ సీసి దాంతొన్. నావ సాంతితునె మీకున్ సీసెర్ మంతొన్.14:27 ఇద్ బగవంతన సాంతి ఆంద్. యెహెజ్కెల్ 37:24-28 దునియ సీసెర్ మత్త తీర్ నన మీకున్ సీసెర్ సెలొన్. మీవంగ్ దిల్కున్ తకపిక ఆయ సియ్మట్ అని వెరిమట్. ²⁸‘నన సొంజి, మిహ్గ వాంతొన్’ ఇంజెర్ వెహ్త గొస్టి కేంజ్తిట్. బాబొ నాకున్ తెర్ డగుర్-పాన్ వాలె ఆత కాడ్కి, మిరట్ నాకున్ లాడ్ కీతెకె, బాబొనగ సొంజెర్ మంతొర్ ఇంజెర్ వెలె ఆనంద్నె మందిట్. ²⁹మిరట్ బరొస ఇర్కిట్ ఇంజెర్ ఇవ్ జర్గ్‌వక్ మునెన్, వెహ్చెర్ మంతొన్. ³⁰ఇద్ దునియతొర్ అదికారి సయ్తన్ వాసెర్ మంతొర్. అదెన్ సాటి ఉండె వెలె జేల్ మీ సంగ వడ్కొన్. నా పొరొ వోన్ బతయ్ అదికార్ సెలె. ³¹బతి నన బాబొన్ లాడ్ కీసెర్ మంతొన్ ఇంజెర్, ఇద్ దునియతుర్కున్ కరె మానల్, బాబొన హుకుమున్ పియ్సినె ఇహిన్ కీసెర్14:31 ఇత్తెకె నాకున్ దునియతుర కెయ్దె సయ్తన్ జకుస్లె, నావ నన హవ్లి కీంతొన్. మంతొన్. తేదట్! ఇగెటల్ దాకట్” ఇంజెర్ ఇత్తొర్.

యేసుయె కరల్ వేలి ఆందుర్

¹సిస్యలిర్ యేసున్ సంగ అహన్ సొంజెర్ మనెకె, “నన కరల్ ఆంగుర్ వేలిత ఆందున్. నా బాబొ అద్ ఆంగుర్ వాడితున్ మాల్కల్ ఆందుర్. ²నహ్గటల్ కొడ్సి, ఆంగుర్క్ సాదొంగ్ అవ్ కాందన్ బాబొ పాసి వాటంతొర్. సాద్వలిక్ కాందన్ ఉండె ఇచుర్ వెలె సాదన ఇంజెర్ అవెనంగ్ కొడ్డింగ్ కత్రి కీంతొర్. ³నన మీకున్ వెహ్తంగ్ గొస్టిన్ హిందల్, మీవంగ్ పాప్క్ ఇన్వలిక్ కొడ్డింగ్ కత్రె మాసి, సుదుడ్ ఆసి తయర్ మంతిట్. ⁴నహ్గ ఉంది ఆసి మంట్. మిహ్గ నన మందంతొన్. కాంద ఆంగుర్ వేలితగ జోడె మాసి మంద బీగర్ బహన్తె సాదొయొ, అహ్నె నహ్గ ఉంది ఆసి మంద బీగర్ మిరట్ చొకొట్నంగ్ కామ్క్ కియ పర్విట్.

⁵“నన ఆంగుర్ వేలిత ఆందున్. మిరట్ నహ్గ కొడ్స్‌తంగ్ కాందంగ్ ఆందిట్. బోర్తె నహ్గ మందంతొరొ అని వోన్గ నన మందంతొనొ, వోర్ ఉండె వెలె చొకొట్నంగ్ కామ్క్ కీంతొర్. నాకున్ టూటె మాసి మిరట్ బతయ్ కియ పర్విట్. ⁶బోర్తె నహ్గ మనొరొ వోర్, పాసి వాడ్త కాంద వత్తపినయ్ వత్తంతొర్. ఆతంగ్ వత్తంగ్ కాందన్ మాయ్నలిర్ మీరి కీసి తడ్మితగ వాటంతెర్ అని అవ్ వేంతంగ్. ⁷నహ్గ మిరట్ అని మిహ్గ నావంగ్ గొస్టింగ్ మత్తెకె, మీకున్ ఇస్టమ్ వాతతున్ కోరట్. అద్ మీకున్ పుటంత. ⁸మిరట్ చొకొట్నంగ్ కామ్క్ కియ్వడున్ హిందల్, నా బాబొన్ మయ్మ వాంత. ఇవ్ సూడ్సి, మిరట్ నా సిస్యలిర్ ఇంజెర్ దుస్రుర్ కరి కీంతెర్. ⁹బాబొ నాకున్ బహన్ లాడ్ కీతొరొ, అహ్నె నన మీకున్ లాడ్ కీతొన్. నావ లాడ్దగ నిల్సి మంట్. ¹⁰నన బహన్తె బాబొనంగ్ హుకుమ్క్ పియ్సి, తాక్సెర్ బాబొన లాడ్దగ నిల్సి మత్తొనొ, అహ్నె మిరట్ గిర్ నావంగ్ హుకుమ్క్ పియ్సి తాకకిట్తె, నావ లాడ్దగ నిల్సి మందంతిట్. ¹¹నావ ఆనంద్ మీ రొపొ మందన అని అద్ ఆనంద్ బర్పుర్ ఆయన ఇంజెరెన్, ఇవ్ గొస్టింగ్ మీకున్ వెహ్చెర్ మంతొన్.

¹²“నన మీకున్ లాడ్దె సూడ్త తీరె, మిరట్ గిర్ వొరొన్ వొరొర్ పెర్మతె సూడన. ఇదె నావ హుకుమ్ ఆంద్. ¹³సోప్తలిర్ సాటి తన్వ పరన్ సియ్వడున్ తెర్ అదిక్ పెర్మ కియ్వల్ బోరె సెలొర్. ¹⁴నన మీకున్ హుకుమ్ సీత తీర్ తాక్తెకె, మిరట్ నావుర్ సోప్తలిర్ ఆసి మందంతిట్. ¹⁵నన ఇంగెడల్ మీకున్ దాసిర్ ఇంజి కేయ్వక్‌నె, సోప్తలిర్ ఇంజెర్ కేయంతొన్. బారితెకె మాల్కనంగ్ పిలన్క్ దాసిర్కున్ టావ మనొ. బతి నన నా బాబొనల్ కేంజ్తంగ్ సమ్దొ గొస్టింగ్ మీకున్ వెహ్తొన్. ¹⁶నాకున్ మిరట్ ఆచ్మకి బతి, ననయ్ మీకున్ ఆచ్చి, నేమి కీతొన్. బస్కెట్ నిచ్చి మన్వల్ పండి సీనల్ మిరట్ చొకొట్నంగ్ కామ్క్ కియన ఇన్వలె నావ ఇచ. అహన్ కీతెకె, నా పొరొడె బాబొన్ బతల్ తల్క్‌తెకె గిర్, అద్ మీకున్ పుటంత. ¹⁷మిరట్ వొరొన్ వొరొర్ పెర్మ కియన ఇంజెరెన్ ఇద్ హుకుమ్ మీకున్ సీతొన్.

దునియతుర్ మీకున్ మెచుర్

¹⁸“దునియతుర్ మీకున్ మెచ్వెకె, మీకున్ తెర్ మునె నాకున్ మెచ్మకి ఇంజెర్ హేతు ఇరట్. ¹⁹మిరట్ దునియతుర్ దాత్ మన్మడ్ ఇత్తెకె, వూర్ మీకున్ పసంద్ కీందిర్. బతి మిరట్ దునియతుర్ ఆయ్విట్. బారితెకె మీకున్ దునియతుర్గటల్ ఆచ్తొన్. అదెన్ సాటినె ఇద్ దునియతుర్ మీకున్ పసంద్ కియుర్. ²⁰‘దాసి తన్వొర్ మాల్కన్ తెర్ డగుర్ ఆయొర్’ ఇంజి, ఇదెన్ మునె వెహ్త గొస్టితున్ హేతు ఇరట్. లోకుర్ నాకునె దుక్స బోగి కియుస్త కాడ్కి, మీకున్ గిర్ దుక్స బోగి కియుసంతెర్. వూర్ నావ గొస్టి పియ్సి తాక్తెకె, మీవ గిర్ గొస్టి పియ్సి తాకంతెర్. ²¹నాకున్ రొహ్తొర్ బాబొన్ వూర్ వొడ్కి కియ్వ కాడ్కి, నా హిందల్ ఇవ్ సమ్దొ మీకున్ కీంతెర్.

²²“నన బోద వెహ్లె వాయ్వక్ ఇత్తెకె, వూర్ పొరొ పాప్న కసుర్ మన్వెకె సొందు. బతి నన వాత కాడ్కి, ఇంకె వూర్కున్ తమ్వ పాప్న కసుడల్ తపుసియ్లె మోక సెలె. ²³నాకున్ మెచొర్ వోర్, నా బాబొన్ గిర్ మెచొర్. ²⁴బోరె కియుర్ అవ్ చమత్‌కార్క్‌ నన కియ్వక్ ఇత్తెకె, వూర్గ పాప్న కసుర్ మన్వెకె సొందు. బతి నన కీతంగ్ చమత్‌కార్క్‌ వూర్ సూడ్తెర్. తెర్ బతి నాకున్ అని నా బాబొన్ మెచ్చెర్ సెలుర్. ²⁵‘బతయ్ కారన్ సెల్వెకె గిర్ నాకున్ మెచ్చెర్ సెలుర్’ ఇంజెర్ దర్మ-గ్రంత్‌న వచన్ బర్పుర్ ఆయన్ సాటినె ఇహిన్ జర్గ్‌త. ²⁶బాబొనగటల్ మీకున్ మదత్ కియ్లె పవిత్ర ఆత్మతున్ రొహంతొన్. అద్ వాత పెజె నా బారెత సత్న గవ మీకున్ వెహంత. ²⁷మిరట్ గిర్ నా బారెతె గవ వెహంతిట్. బారితెకె, మొదొడల్ నా సంగ మత్తుర్ ఆందిట్.

¹“మిరట్ బరొసతల్ బహ్కె మాయ్వక్‌నె మందన ఇంజెరెన్ ఇవ్ గొస్టింగ్ వెహ్తొన్. ²వూర్ మీకున్ సమాజ్నల్16:2 సమాజ్నల్: గ్రీకు బాసతగ సునగొక్నల్ ఇంజెర్ మందంత. అలది వాటంతెర్. మీకున్ జక్వల్ హర్ వొరొర్ తన బగవంతన సేవ కీసెర్ మంతొన్ ఇన్వల్ వకత్ వాసెర్ మంత. ³బాబొన్ అని నాకున్ వూర్ కరి కియ్వ కాడ్కి, ఇహిన్ కీంతెర్. ⁴ఇహిన్ జర్గ్‌నెకె, ఇవెన్ బారెతె మునెనె మీకున్ వెహ్తొన్ ఇంజెర్ హేతు కీకిట్, ఇంజెర్ వెహ్చెర్ మంతొన్.

పవిత్ర ఆత్మతంగ్ కామ్క్

“ఇచొంగ్ రోజ్క్ నన మీ సంగనె మత్త కాడ్కి, మొదొల్ ఇవ్ గొస్టిన్ బారెతె వెహ్మకి. ⁵బతి ఇంకె నన నాకున్ రొహ్వల్ బాబొనగ సొంజెర్ మంతొన్. తెర్ బతి, మిహ్గటల్ వొరొర్ గిర్ ‘నిమె బగ దాంతి?’ ఇంజెర్ పూసి కీసెర్ సెల్విట్. ⁶ఇవ్ గొస్టింగ్ నన మీకున్ వెహ్త కాడ్కి, మీవంగ్ దిల్క్ పూరొ దుక్సతె నించి మంతంగ్. ⁷నన సొత్తెకెన్, మీకున్ పాయ్ద ఆంత. నన సొంద బీగర్, మీ సంగ మంజి మదత్ కియ్వల్ పవిత్ర ఆత్మ మిహ్గ వాయొ. నన సొత్తెకెన్ అద్ ఆత్మతున్ మిహ్గ రొహంతొన్. ఇద్ సతెమ్ ఆంద్. ⁸అద్ పవిత్ర ఆత్మ వాసి, పాపున్ బారెతె, నియతున్ బారెతె అని తస్వతున్ బారెతె దునియతుర్కున్ తొహంత. ⁹నా పొరొ బరొస ఇర్వ కాడ్కి, వూర్ పాప్ కీతెర్ ఇంజెర్ పవిత్ర ఆత్మ తొహంత. ¹⁰నన బాబొనగ దాంతొన్16:10 బాబొ బగవంతనగ సొంజి తిన బగ్ల ఉచ్చి రాజ్ తాకుసంతొర్. (హెబ్రి 8:1) ఇహిన్ బగవంతన్ సంగ ఉచ్చి మన్వల్ తరిక వోర్ నియత్నొర్ (1వ యోహన్ 2:1-2) ఇంజెర్ తొహంత. అని ఇంగెడల్ నాకున్ మిరట్ సూడ్వ కాడ్కి, నన నియత్నొన ఇంజెర్ అద్ పవిత్ర ఆత్మ తొహంత. ¹¹ఇద్ దునియతొర్ అదికారి సయ్తన్‌దున్ తస్వ జర్గ్‌త. అదెన్ సాటి, బగవంతల్ గిర్ ఇద్ దునియతుర్కున్ తస్వ కీంతొర్ ఇంజెర్ పవిత్ర ఆత్మ తొహంత. ¹²నన మీకున్ వెహ్వలిక్ ఉండె వెలె గొస్టింగ్ మంతంగ్ బతి, మిరట్ అవెన్ సోసి కియ పర్విట్. ¹³అద్ పవిత్ర ఆత్మ వాసి, సతెమున్ బారెతె వెహంత. అద్ మీకున్ బర్పుర్ సత్నెకె తాకుసంత. అద్ తన్వ తనయ్ బతయ్ వెహొ. తన కేంజ్తంగ్ అవెనె వెహంత. బవిసత్నె జర్గ్‌వలికున్ బారెతె గిర్ వెహంత. ¹⁴అద్ ఆత్మ నన వెహ్తంగ్ గొస్టింగ్ యేచ్చి మీకున్ వెహ్త కాడ్కి, నాకున్ మాన్ పుటంత. ¹⁵బాబొనగ మన్వలిక్ సమ్దొ గిర్ నావంగ్ ఆంతంగ్. అదెన్ సాటి, పవిత్ర ఆత్మ నన వెహ్తనల్ యేచ్చి వెహంత ఇత్తొన్.

దుక్స సొంజి ఆనంద్ వాయ్వల్

¹⁶“కహి రోజ్క్ ఆత పెజె నాకున్ మిరట్ సూడ్విట్ బతి, ఉండె కహి రోజ్క్ ఆత పెజె నాకున్ సూడంతిట్” ఇంజెర్ సిస్యలిర్‌కున్ వెహ్తొర్. ¹⁷ఇద్ గొస్టి కేంచి కహితుర్ సిస్యలిర్, “‘కహి రోజ్క్ ఆత పెజె నాకున్ మిరట్ సూడ్విట్ బతి, ఉండె కహి రోజ్క్ ఆత పెజె నాకున్ సూడంతిట్. నన బాబొనగ దాంతొన్’ ఇంజెర్ మా సంగ బతతున్ సాటి వెహ్చెర్ మంతొర్?” ఇంజెర్ తమ్వ తమ వడ్క్‌తెర్. ¹⁸“‘కహి రోజ్క్ ఆత పెజె’ ఇంజెర్ బతతున్ బారెతె వెహ్చెర్ మంతొర్? వోర్ వెహ్వల్ గొస్టి మాకున్ అర్తమ్ ఆసెర్ సెలె” ఇంజెర్ ఇత్తెర్.

¹⁹తనకున్ పూసి కియ్లె ఆయ్వల్ గొస్టితున్ యేసు కరి కీసి, “‘కహి రోజ్క్ ఆత పెజె నాకున్ మిరట్ సూడ్విట్. బతి ఉండె కహి రోజ్క్ ఆత పెజె నాకున్ సూడంతిట్’ ఇంజెర్ వెహ్త గొస్టితున్ బారెతె మీవ మిరట్ బతంగ్ వడ్క్‌సెర్ మంతిట్?” ఇంజెర్ ఉల్ట వూర్కున్ పూసి కీతొర్. ²⁰అని, “మిరట్ దుక్సతె ఆడంతిట్ బతి, దునియ ఆనంద్ యేతంత. మిరట్ ఆడంతిట్ బతి, మీ దుక్స మారిసి ఆనంద్ ఆయర్. ఇద్ సతెమ్ ఆంద్. ²¹వెయ్లొ యేర్ పూర్వల్ గట్క వాత కాడ్కి, వాతంగ్ నొపిన దుక్సతున్ బోగె మాంత. బస్కెతె మొడ్డె సెలెకె మొడ్డన్ జల్మ సీంతయొ, అస్కె దునియతె ఉంది జీవతున్ జల్మ సీతొన్ ఇన్వల్ ఆనంద్నె, తన బోగె మాత దుక్సతున్ మర్న్‌గంత. ²²అహ్నె మిరట్ ఇంకె దుక్స యేచ్చెర్ మంతిట్. బతి మీకున్ ఉందుంది జోక సూడంతొన్. అస్కె మీవంగ్ దిల్క్‌నె మన్వల్ ఆనందున్ బోరె తెండ్సి వాట పరుర్. ²³అద్ యేలతె మిరట్ నాకున్ బతయ్ పూసి కియ లాగొ” ఇంజెర్ వూర్కున్ వెహ్తొర్.

అస్కె యేసు, “మిరట్ నా పొరొడె బాబొన్ బతల్ తల్క్‌తెకె గిర్, అద్ మీకున్ పుటంత. ఇద్ సతెమ్ ఆంద్. ²⁴ఇంకె వేరి మిరట్ నా పొరొడె బతయ్ కోర్మకి. మీ ఆనంద్ బర్పుర్ ఆయన్ సాటి, తల్క్‌సెరెన్ మంట్ - మీకున్ తప్వక్ సియ్వల్ జర్గంత. ²⁵ఇవ్ గొస్టింగ్ మీ సంగ నమునన రూప్నె వెహ్తొన్. బతి ఉండె బస్కెనె నమునన రూప్నె వెహొన్. బాబొన్ బారెతె, మత్త తీర్ నన మీకున్ అర్తమ్ ఆనల్ వెహ్వల్ వకత్ వాసెర్ మంత. ^26-28నన బాబొనగటల్ ఇద్ దునియతె వాతొన్. ఇంకె దునియతున్ సుటి కీసి బాబొనగ సొంజెర్ మంతొన్. మిరట్ నాకున్ పెర్మ కీసి, నన బగవంతనల్ వాతొన్ ఇంజెర్ బరొస ఇర్త కాడ్కి, బాబొయె మీకున్ లాడ్ కీసెర్ మంతొర్. అద్ వకత్నె నన బాబొన్ మీ సాటి కోర్వల్ జురత్ సెలె. బతి మిరట్ నా పొరొడె బాబొన్ కోరంతిట్. వోర్ మీకున్ సీంతొర్” ఇంజెర్ వూర్కున్ వెహ్తొర్.

²⁹అస్కె సిస్యలిర్, “ఇచుల! ఇంకె నిమె నమునన రూప్నె ఆయ్వ కుల కుల వెహ్చెర్ మంతి. ³⁰బోరె వొరొర్ సవల్క్ పూసి కియ్వల్ జురత్ సెలె. ఇంకె నీకున్ సమ్ది టావ ఇంజెర్ మాకున్ అర్తమ్ ఆత. ఇదెన్ హిందల్ నిమె బగవంతనల్ వాతి ఇన్వడున్ బరొస కీంతొమ్” ఇంజెర్ వెహ్తెర్. ³¹తె యేసు, “ఇంకె నహ్గ కరల్ బరొస కీసెర్ మంతిట్ కి? ³²సూడట్! నాకున్ వొరొనె సుటి కీసి, మిరట్ బెందుర్ హకె పరర్ ఆయ్వల్ వకత్ వాసెర్ మంత. అద్ ఇంకె వాసిన్ మంత తెర్ బతి, నన వొరొన ఆయొన్. బాబొ నా సంగ మంతొర్. ³³నా హిందల్, మీకున్ సాంతి వాయన ఇంజెర్ ఇవ్ గొస్టింగ్ వెహ్చెర్ మంతొన్. దునియతగ మీకున్ దుక్సంగ్ అని తక్‌లిబ్క్ వాంతంగ్. బతి అవ్ సమ్దిన్ నన మెయ్సి మంతొన్. అదెన్ సాటి మిరట్ గటి-దీర్యతె మంట్” ఇంజెర్ వూర్కున్ వెహ్తొర్.

యేసు పార్తన కియ్వల్

^1-4యేసు ఇవ్ గొస్టింగ్ వెహ్చి, పొరొ హాబడెకె సూడ్సెర్ ఇహిన్ పార్తన కీతొర్: “బాబ! నిమె దునియతుర్ సమ్దిర్ మాయ్నలిర్ పొరొ నాకున్ అదికార్ సీతి. ఇదెన్ హిందల్, నిమె నాకున్ సీతుర్కున్ బస్కెట్ పిస్వల్ జీవ సియ పరంతొన్. వొరొనియ్ సతె బగవంతల్ ఆయ్వల్ నీకున్ అని నిమె రొహ్తి వోర్ యేసు కిరిస్తున్ కరి కియ్వలిర్‌కునె బస్కెట్ పిస్వల్ జీవ పుటంత. బొమిత్ పొరొ నాకున్ సీత సమ్దొ కామున్ బర్పుర్ కీసి, నీకున్ మయ్మ తత్తొన్. అద్ వకత్ ఇంకె వాసిన్ మంత. నాకున్ నీవ మయ్మ వాయుస. ఇద్ తీర్దె నీకున్ నన మయ్మ వాయుసంతొన్. ⁵యే బాబ! ఇద్ కలి గడె మాయ్వక్ మునె నన నిహ్గ మనెకె, బాతల్ మయ్మ మత్తయొ, ఆతలె మయ్మ ఇంకె నాకున్ వాయ సీమ్.

యేసు తన్వుర్ సిస్యలిర్ సాటి పార్తన కియ్వల్

⁶“ఇద్ దునియతల్ నాకున్ సీతి వూర్ నీకున్ కరి కీనల్ కీతొన్. వూర్ లోకుర్ నీవుర్ ఆందిర్, బతి నిమె వూర్కున్ నహ్గ హవ్లి కీతి. వూర్ నీవ వచన్ పియ్సి తాక్తెర్. ^7-8నిమె నాకున్ సీతంగ్ గొస్టిన్ వూర్కున్ వెహ్తొన్. అదెన్ వూర్ వొప్సి, నిమెయ్ నాకున్ సారి కీతి ఇంజెర్ బరొస ఇర్తెర్. నన కరలెనె నిహ్గటల్ వాతొన్ ఇంజెర్ వూర్కున్ కరె మాత. తె నన వడ్క్‌లె గొస్టింగ్ అని మయ్మతంగ్ కామ్క్ కియ్లె సక్తి సమ్దొ నిమెయ్ సీతి ఇంజెర్, ఇంకె వూర్కున్ కరె మాత. ⁹వూర్ సాటినె పార్తన కీసెర్ మంతొన్. బతి దునియతుర్ సాటి పార్తన కీసెర్ సెలొన్. నిమె నాకున్ సీతి వూర్, నీవుర్ ఆత కాడ్కి, వూర్ సాటినె పార్తన కీసెర్ మంతొన్. ¹⁰నహ్గ మన్వలిర్ సమ్దిర్ నీవురె ఆందిర్ అని వూర్కున్ నిమెయ్ నాకున్ సీతి. వూర్ నా పొరొ ఇర్త బరొసతున్ హిందల్ నాకున్ మాన్ పుట్త. ¹¹నన ఉండె మునె దునియతగ మనొన్. బతి వీర్ దునియతగన్ మంతెర్. నన నిహ్గ వాసెర్ మంతొన్. పవిత్ర వాలె బాబొ బగవంత! మరట్ ఇంకె ఉంది ఆసి మత్తపె, వీర్ గిర్ ఉంది ఆసి మనల్, నిమె నాకున్ సీత నీవ పొరొల్త సక్తితె వీర్కున్ కాబాడ. ¹²నన ఇగె మనెకె, నాకున్ సీతి వూర్కున్ నీ పొరొల్త సక్తితె కాబాడ్తొన్. దర్మ-గ్రంత్‌న వచన్ పూరె మానల్ నాసెడమ్ ఆయ్వల్ బోర్తె మత్తొరొ, వోరె నాసెడమ్ ఆతొర్. ¹³ఇంకె నన నిహ్గ వాసెర్ మంతొన్. నావ ఆనంద్ వూర్గ బర్పుర్ ఆయన ఇంజెరెన్, నన ఇద్ దునియతగ మనెకెన్, ఇవ్ గొస్టింగ్ వెహ్చెర్ మంతొన్. ¹⁴నీవ వచన్ వూర్కున్ వెహ్తొన్. నన ఇద్ దునియతొన ఆయొన్. అహ్నె వూర్ గిర్ ఇద్ దునియతుర్ ఆయ్వ కాడ్కి, ఇద్ దునియతుర్ వూర్కున్ మెచుర్. ¹⁵ఇద్ దునియతల్ వీర్కున్ వోమ్ ఇంజెర్ నీకున్ పార్తన కీసెర్ సెలొన్. బతి సయ్తన్ ఇన్వల్ కరెబనగటల్ వీర్కున్ కాబాడ ఇంజెర్ పార్తన కీసెర్ మంతొన్. ¹⁶నన దునియతొన బహన్తె ఆయొనొ, అహ్నె వూర్ గిరె ఇద్ దునియతుర్ ఆయుర్. ¹⁷నీవయ్ గొస్టి సతెమ్ ఆంద్. అద్ సత్నె నీవ సేవ కియ్లె, వూర్కున్ అలగ్ కీమ్. ¹⁸నిమె నాకున్ బద్ తీర్దె దునియతగ రొహ్తియొ, అదె తీర్దె నన వూర్కున్ దునియతగ రొహ్తొన్. ¹⁹నావ నన అర్పన ఆయ్వడున్ హిందల్, వూర్ కరల్ పవిత్ర ఆసి, నీవ సేవ కియన ఇన్వలె నావ ఇచ.

యేసు సమ్దిర్ బక్తలిర్ సాటి పార్తన కియ్వల్

²⁰“నన సిరిప్ వీర్ సిస్యలిర్ సాటినె ఆయొ బతి, వీర గొస్టి కేంచి బోర్-బోర్తె నా పొరొ బరొస ఇరంతెరొ, వూర్ సమ్దిర్ సాటి పార్తన కీసెర్ మంతొన్. ²¹యే బాబ! నన నిహ్గ, నిమె నహ్గ బహన్ ఉంది ఆసి మంతటొ, అహ్నె బరొస కియ్వలిర్ వూర్ సమ్దిర్ గిర్ ఉంది ఆసి మందన ఇంజెర్ పార్తన కీసెర్ మంతొన్. నిమె నాకున్ రొహ్తి ఇంజెర్ దునియతుర్ కరి కియన ఇత్తెకె, వూర్కున్ మహ్గ మీరి కీమ్. ^22-23నిమె నహ్గ మంతి. నన నిహ్గ మంతొన్. నాకున్ సీతి అద్ మయ్మతున్ వూర్కున్ సీతొన్. మరట్ ఇంకె ఉంది ఆసి మత్తపె, వూర్ గిర్ ఉంది ఆసి మందన. అస్కెన్ నిమె నాకున్ సారి కీతి ఇంజెర్ అని నాకున్ లాడ్ కీతపె, వూర్కున్ కీసెర్ మంతి ఇంజెర్ దునియతుర్ కరి కీంతెర్.

²⁴“బాబ! నిమె నాకున్ సీతి వూర్, నా బరొబర్ మంజెర్, నాక్ సీత మయ్మతున్ వూర్ సూడన ఇంజెర్ కోర్సెర్ మంతొన్. బారితెకె, కలి గడె మాయ్వక్ మునెతలె నాకున్ లాడ్ కీతి. ²⁵నియత్నొర్ బాబ! దునియతుర్ నీకున్ కరి కీసెర్ సెలుర్ బతి, నన కరి కీతొన్. నిమెయ్ నాకున్ రొహ్తి ఇంజెర్, వీర్ సిస్యలిర్ కరి కీతెర్. ²⁶నిమె బోని ఇన్వల్ వూర్కున్ తొహ్చెరెన్ మంతొన్ అని ఉండె వెలె తొహంతొన్. నాకున్ నిమె లాడ్ కీతి. అహ్నె వూర్ గిర్ నాకున్ పెర్మ కియన అని వూరంగ్ దిల్క్‌నగ నన కుద్ మందన ఇన్వలె నావ ఇచ” ఇంజెర్ యేసు పార్తన కీతొర్.

యేసున్ పియ్సి వోయ్వల్

(మత్తయి 26:47-56; మార్క్ 14:43-50; లూక 22:47-53)

¹యేసు పార్తన కీత పెజె, తన్వుర్ సిస్యలిర్ సంగ కెద్రొను లవ్డిత లొదితున్ వీడ్సి సొత్తొర్. అగ ఉంది వాడి మత్త. అద్ వాడిత్ రొపొ తన అని వోనుర్ సిస్యలిర్ నేంగ్తెర్. ²యేసు తన్వుర్ సిస్యలిర్ సంగ వెలెన్ జోకంగ్ అగ సొంజి మత్తొర్. అదెన్ సాటి, యేసున్ దుస్రుర కెయ్దె హవ్లి కీసి, దోక సియ్వల్ యూదన్ గిర్, అద్ వాడి టావ మత్త. ³డగుక్ కటొడలిర్ అని పరిసయుల్క్ కహితుర్కున్ ఆచ్చి, యూదన్ సంగ సారి కీతెర్. వూర్ బూర్ బూర్ ఇత్తెకె, యూదల్, కహితుర్ సిపాయిర్ అని మందిర్తగ కేప్వలిర్. వూర్ డివ్టింగ్, కందిల్క్ అని ఆయ్‌తర్క్ పియ్సి వాతెర్. ⁴తనకున్ మునె బతల్ జర్గ్‌వల్ మంత ఇన్వల్ యేసు కరి కీత కాడ్కి, వూర్గ సొంజి, “బోన్ సాటి మహ్క్‌సెర్ మంతిట్?” ఇంజెర్ పూసి కీతొర్. ^5-6అస్కె వూర్, “నజరేత్నొర్ యేసున్ సాటి” ఇంజెర్ వెహ్తెర్. తె యేసు, “ననయ్ వోన ఆందున్” ఇంజెర్ వెహ్తొర్. అద్ గొస్టి కేంచి, దోక సియ్వల్ యూదన్ బరొబర్ వూర్ పెజె జర్గ్‌సి బూడ్ అర్తెర్. ⁷ఉందుంది జోక యేసు, “బోన్ సాటి మహ్క్‌సెర్ మంతిట్?” ఇంజెర్ పూసి కీతొర్. తె వూర్, “నజరేత్నొర్ యేసున్ సాటి” ఇంజెర్ వెహ్తెర్. ⁸తె యేసు, “ననయ్ వోన ఆందున్ ఇంజి, ఇదెన్ మునెనె వెహ్తొన్. మిరట్ నా సాటినె మహ్క్‌సెర్ మత్త కాడ్కి, మెయ్తుర్‌కున్ సొంద సీమ్ట్” ఇంజెర్ వూర్కున్ వెహ్తొర్. ⁹బారితెకె, ‘నిమె నాకున్ సీతుర్గటల్ వొరొన్ గిర్ టూటి కియ్మకి’ ఇంజెర్ తన వెహ్చి మత్త అద్ వచన్ పూరి కియ్లె, యేసు ఇహిన్ వెహ్తొర్. ¹⁰సీమొన్-పేతుర్తగ ఉంది లామ్ రూసి మత్త. అదెనె పెర్సొర్ కటొడనొర్ మల్కు ఇన్వల్ సేవ్కన తిన కెవితున్ తివుస్తొర్. ¹¹అస్కె యేసు, “నీవ రూసితున్ టోప్రతగ ఇర. బాబొ నాకున్ బోగె మామ్ ఇంజెర్ సీత గండమున్ బోగె మాయ్వక్ మన్కయ్?” ఇంజెర్ పేతుర్తున్ ఇత్తొర్. ¹²అస్కె వూర్ సిపాయిర్ అని వూరొర్ అదికారి, యూదుల్క్‌నుర్ మందిర్తగ కేప్వలిర్ యేసున్ పియ్సి అన్నల్ ఇన్వల్ పెర్సొర్ కటొడనగ మొదొల్ వోతెర్. ¹³వోర్ అన్నల్ అద్ గట్కతె పెర్సొర్ కటొడ-పాన్ కియ్వల్ కయపనొర్ కాస్ మామల్ ఆందుర్. ¹⁴‘మా జాతితుర్ నాసెడమ్ ఆయ్వక్‌నె, వొరొర్ మాయ్నల్ పర్జత్ సాటి పరన్ సియ్వల్ చొకొట్న గొస్టి ఆంద్’18:14 యోహన్ 11:49-50 ఇంజెర్ యూదుల్కున్ సూచన కీతొర్ వోర్ కయపల్ వేరె ఆందుర్.

యేసు టావ సెలొర్ ఇంజెర్ పేతురు లబడ్ వెహ్వల్

(మత్తయి 26:69-70; మార్క్ 14:66-68; లూక 22:55-57)

¹⁵అహన్ యేసున్ పియ్సి సొనెకె, సీమొన్-పేతురు అని ఉండె వొరొర్ సిస్యల్ వూర్ పెజెయ్ సొత్తెర్. వోర్ సిస్యల్ పెర్సొర్ కటొడన్ టావ మత్త కాడ్కి, యేసున్ బరొబర్ పెర్సొర్ కటొడన రోత ఆవ్రతున్ రొపొ సొత్తొర్. ¹⁶బతి పేతురు పెర్సొర్ కటొడన రోత పాటక్నగ బహ్రి నిల్సి మత్తొర్. అదెన్ సాటి, వోర్ సిస్యల్ పెజె మల్సి వాసి, పాటక్ కేప్వల్ పేడిన్ సంగ వడ్క్‌సి, పేతుర్తున్ రొపొ వోతొర్. ¹⁷అద్ పాటక్నగ కేప్వల్ పేడి, “వోనుర్ సిస్యలిర్‌గటల్ వొరొని ఆంది సెలెయ్?” ఇంజెర్ పేతుర్తున్ పూసి కీత. తె పేతురు, “నన ఆయొన్” ఇంజెర్ వెహ్తొర్. ¹⁸అద్ గట్కతె పీని మత్త కాడ్కి, సేవ్కలిర్ అని మందిర్తగ కేప్వలిర్ తడ్మి మాసి, పీని ఆర్సెర్ మత్తెర్. తె పేతురు గిర్ సొంజి, వూర్ బరొబర్ పీని ఆర్సెర్ మత్తొర్.

పెర్సొర్ కటొడల్ యేసున్ సవల్క్ పూసి కియ్వల్

(మత్తయి 26:59-66; మార్క్ 14:55-64; లూక 22:66-71)

¹⁹అదె యేలతె పెర్సొర్ కటొడల్ అన్నల్, వోనుర్ సిస్యలిర్ బారెతె అని వోన బోదతున్ బారెతె యేసున్ పూసి కీతొర్. ²⁰తె యేసు, “యూదుల్క్ మీరె మాయ్వలిక్ సునగోక్నగ అని మందిర్తగ మన్వలిర్ సమ్దిర్ మునె కుల కుల బోద కీతొన్. మక్డితె బతయ్ బోద కియ్మకి. ²¹ఇద్ సవల్ నాకున్ బారి పూసి కీంతి? నన బతల్ బోద కీతొన్ ఇన్వల్ కేంజ్తుర్ వూర్కున్ పూసి కీమ్. ఇచుల! నన వెహ్త వీర్కున్ టావయె” ఇంజెర్ జవబ్ సీతొర్. ²²యేసు అహన్ జవబ్ సీతొర్ అస్కె, మందిర్తున్ కేప్వలిర్‌గటల్ కరుమ్ నిల్సి మన్వల్ వొరొర్, “వొరొర్ పెర్సొర్ కటొడన్ అహన్ జవబ్ సీంతి కి?” ఇంజెర్ కొర్వితగ పాతొర్. ²³అస్కె యేసు, “నన బతయ్ తప్ వడ్క్‌తెకె వెహ. బరొబరె వడ్క్‌సి మత్తెకె బారి నాకున్ పాతి?” ఇంజెర్ మందిర్తగ కేప్వన్ పూసి కీతొర్. ²⁴అస్కె అన్నల్, దొహ్తంగ్ నోడెంగ్ రెహ్వక్‌నె, ఇంకె మన్వల్ పెర్సొర్ కటొడల్ కయపనగ యేసున్ రొహ్తొర్.

పేతురు లబడ్ వెహ్త బరొబర్ గొగ్డి కూస్వల్

(మత్తయి 26:71-75; మార్క్ 14:69-72; లూక 22:58-62)

²⁵సీమొన్-పేతురు తడ్మితగ పీని ఆర్సెర్ మనెకె, వూర్ సూడ్సి, “కరలెన్ వోనుర్ సిస్యలిర్‌గటల్ వొరొని ఆంది సెలెయ్?” ఇంజెర్ ఇత్తెర్. తె పేతురు, “నన ఆయొన్. వోర్ నాకున్ టావ సెలె” ఇంజెర్ వూర్కున్ వెహ్తొర్. ²⁶బతి పేతురు బోనతె కెవితున్ కొయ్తొరొ, వోన చుటమ్నొర్ వొరొర్ పెర్సొర్ కటొడనగ సేవ కీసెర్ మత్తొర్. వోర్ సేవ్కల్, “యేసున్ సంగ వాడితగ మనెకె, నన నీకున్ సూడ్మకి కి బతల్?” ఇంజెర్ పేతుర్తున్ ఇత్తొర్. ²⁷అస్కె పేతురు, “నాకున్ టావ సెలె” ఇంజెర్ ఉండె ఉంది జోక వెహ్తొర్. అస్కెనె గొగ్డి కూస్త.

గవర్నర్ పిలాతున్ మునె యేసు నిల్వల్

(మత్తయి 27:1-2,11-31; మార్క్ 15:1-20; లూక 23:1-25)

²⁸అస్కె ఉజ్డె మాత పెజె, కయపనగటల్ యేసున్ వూర్ రోమ గవర్నర్‌త మహల్తగ వోతెర్. తమొ అస్ట్ బస్ట్ ఆయ్వక్‌నె పస్క సడ్ద జేవున్ కియన ఇంజెర్, అద్ మహల్తున్ రొపొ వూర్ నేంగ్మకి. ²⁹తె పిలాతుయ్ బహ్రి వాసి, “వేర్ మాయ్నన్ పొరొ బద్ కసుర్ వాట్సెర్ మంతిట్?” ఇంజెర్ పూసి కీతొర్. ³⁰అస్కె వూర్, “వేర్ తప్ కియ్వక్ ఇత్తెకె, నిహ్గ బారి పియ్సి వాందుమ్?” ఇంజెర్ వెహ్తెర్. ^31-32తె పిలాతు, “మిరటె వోన్ వోసి, మీవ దర్మత కానున్ పియ్సి తస్వ కీమ్ట్” ఇంజెర్ ఇత్తొర్. అద్ కేంచి యూదుల్క్, “మీ మోడి దుస్రొన్ మరన్త సిక్స వాట్వల్ అదికార్ మాకున్ సెలె” ఇంజెర్ వెహ్తెర్. అదెన్ హిందల్, యేసు బాతల్ మరన్ ఆయ్వల్ మంతొర్ ఇన్వల్ గొస్టి పూరె మాత.

³³అస్కె పిలాతు మహల్తగ రొపొ సొంజి, యేసున్ కేయుసి, “నిమె యూదుల్క్‌నొర్ రాజని ఆంది కి?” ఇంజెర్ పూసి కీతొర్. ³⁴తె యేసు, “నిమెయ్ కుద్ ఇహిన్ ఇంతి కి? సెలెకె, దుస్రుర్ బోరె నా బారెతె నీకున్ వెహ్తెర్?” ఇంజెర్ ఉల్ట పూసి కీతొర్. ³⁵అదెన్ సాటి పిలాతు, “నన యూదుల్క్‌న జాతితొన ఆందున్ కి బతల్? నీ లోకుర్ అని డగుక్ కటొడలిరె, నీకున్ నహ్గ సారి కీతెర్. నిమె బతల్ కీతి?” ఇంజెర్ పూసి కీతొర్. ³⁶అస్కె యేసు, “నావ రాజ్ ఇద్ దునియతున్ బారెత ఆయొ. ఉంది మోక నావ రాజ్ దునియత బారెత ఆయ్మడ్ ఇత్తెకె, యూదుల్క్ నాకున్ పియ్సి వోయ్వక్‌నె, నావుర్ సేవ్కలిర్ లడెయ్ కీందిర్. బతి నావ రాజ్ ఇగెట ఆయొ” ఇంజెర్ వెహ్తొర్. ³⁷అద్ కేంచి పిలాతు, “తె నిమె రాజని ఆంది కి?” ఇంజెర్ పూసి కీతొర్. తె యేసు, “నిమెయ్ నాకున్ ‘రాజని ఆంది’ ఇంజెర్ ఇత్తి. ననతె సతున్ బారెతె గవ వెహ్లె జల్మ యేత్తొన్. ఇద్ కారన్తున్ హిందలె దునియతె వాతొన్. సతున్ పెర్మ కియ్వలిర్ నా గొస్టి కేంజంతెర్” ఇంజెర్ వెహ్తొర్. ³⁸తె పిలాతు, “సతెమ్ ఇత్తెకె బతల్?” ఇంజెర్ చేడి కీసెర్, పూసి కీతొర్.

అని బహ్రి మన్వలిర్ యూదుల్క్‌నగ సొంజి, “వోన్గ నాకున్ బదె గల్తి దిసెర్ సెలె. ³⁹బతి మీవ పస్క సడ్ జర్గ్‌నెకె, నన జేల్దగ అర్సి మన్వలిర్‌గటల్ వొరొన్ సుటి కియ్వల్ రివజ్ తాక్సెర్ మంత. తె వేర్ యూదుల్క్‌నొర్ రాజన్ సుటి కియ్వల్ మీకున్ ఇస్టమె కి?” ఇంజెర్ పూసి కీతొర్. ⁴⁰అస్కె వూర్ జోర్తె, “వోన్ వటిన్, బతి బరబన్ సుటి కీమ్” ఇంజెర్ కిలితెర్. వోర్ బరబల్ లూటి కీసి జేల్దగ అర్సి మత్తొర్ ఆందుర్.

యేసున్ మరన్త సిక్స వాట్వల్

¹అస్కె పిలాతు యేసున్ చాటల్క్‌నె పాయుస్తొర్. ²సిపాయిర్ చహ్క్‌న కాందతున్ కిరిటున్ దాత్ గీడి కీసి, యేసున తలదగ కెరుస్తెర్. రాజల్ పోండ్వల్ సాయ్ రంగ్న పాంగుడ్ వోన్ పోండుస్తెర్. ³అహన్ పోండుస్త పెజె వోన్ కరుమ్ వాసి, “యూదుల్క్‌నొర్ రాజ! నీకున్ జెయ్ జెయ్ కార్” ఇంజెర్ తాప్డంగ్ పాతెర్.

⁴పిలాతు ఉందుంది జోక బహ్రి పెసిసి, “వేన్ మీ మునె తరంతొన్. బతి కేంజట్! వేన్ సిక్స వాట్నల్, నాకున్ బదె గల్తి దిసెర్ సెలె” ఇంజెర్ వెహ్తొర్. ⁵యేసున్, చహ్క్‌న కిరిట్ అని అద్ రగల్ రంగ్న పాంగుడ్ పోండుసి, బహ్రి తత్తెర్. అస్కె పిలాతు, “ఇచుల! వేర్ మాయ్నన్ సూడట్!” ఇంజెర్ ఇత్తొర్. ⁶యేసున్ సూడ్సి, వూర్ డగుక్ కటొడలిర్ అని మందిర్తగ కేప్వలిర్, “వోన్ మొద్నగ మోలనె పాసి జకన! వోన్ జకన!” ఇంజెర్ కిలితెర్. తె పిలాతు, “వేన్గ నాకున్ బదె గల్తి దిసెర్ సెలె. అదెన్ సాటి మిరటె వేన్ మొద్నగ మోలనె పాసి జకట్” ఇంజెర్ వెహ్తొర్. ⁷అద్ కేంచి, వూర్ యూదుల్క్, “మాకున్ ఉంది కానున్ మంత. బగవంతనొర్ మరిన ఆందున్ ఇంజెర్ వేర్ ఇత్త కాడ్కి, మావ కానున్తున్ పియ్సి వేర్ తప్వక్ సాయ లాగర్” ఇంజెర్ వెహ్తెర్. ⁸అద్ కేంచి, పిలాతు బెయ్ వెరితొర్.

⁹అని యేసున్ మహల్తున్ రొపొ వోసి పిలాతు, “నిమె బగటల్ వాతి?” ఇంజెర్ పూసి కీతొర్. బతి యేసు జవబ్ సియ్మకి. ¹⁰తె పిలాతు, “నిమె నా సంగ బారి వడ్క్‌వి? నీకున్ సుటి కియుస్లె అని మొద్నగ మోలనె పాసి జకుస్లె గిర్ నాకున్ అదికార్ మంత” ఇంజెర్ యేసున్ వెహ్తొర్. ¹¹అస్కె యేసు, “పొరొ మన్వల్ బగవంతల్ సీసి మత్తెకె తప, నా పొరొ బదె అదికార్ నీకున్ సెలె. అదెన్ సాటి, నాకున్ నిహ్గ హవ్లి కియుస్తొర్ వోన్, బెయ్ పాప్ లాగంత” ఇంజెర్ వెహ్తొర్.

¹²అస్కెడల్ పిలాతు, యేసున్ సుటి కియుసన ఇంజెర్ కోసిద్ కీతొర్. బతి యూదుల్క్, “తన రాజన ఇంజెర్ వెహ్వల్ హర్ మాయ్నల్, మహ రాజన్ బయ్మన్ ఆతప్ ఆంత. ఉంది మోక వేన్ సుటి కీకితె, నిమె మహ రాజనొర్ దోస్తని ఆయ్వి” ఇంజెర్ కిలితెర్. ¹³తె పిలాతు ఇవ్ గొస్టింగ్ కేంచి, యేసున్ బహ్రి తత్తొర్. తస్వ కీనెకె ఉద్వల్ చవ్తొరత్ పొరొడ కుర్సితగ ఉద్‌తొర్. యూదుల్క్‌న19:13 యూదుల్క్ హెబ్రి అని అరమిక్‌ బాసంగ్ వడ్క్‌న్‌దిర్. బాసతె అద్ జాగతున్, ‘గబ్బతా’ ఇంతెర్. ¹⁴అద్ పస్క సడ్ద తయరి కియ్వల్ దివొస్ ఆంద్. అద్ వకత్నె బార్ దుపరి ఆసెర్ మత్త. తె పిలాతు, “ఇచుల! మీ రాజల్” ఇంజెర్ యూదుల్కున్ వెహ్తొర్. ¹⁵అస్కె వూర్, “వోన్ జకనయె! వోన్ జకనయె! వోన్ మొద్నగ మోలనె పాసి జకన” ఇంజెర్ కిలితెర్. తె పిలాతు, “మీ రాజన్ మొద్నగ మోలనె పాసి బారి జకనయె ఇంతిట్?” ఇంజెర్ పూసి కీతొర్. తె డగుక్ కటొడలిర్, “మహ రాజల్ తప, మాకున్ దుస్రొర్ బోరె రాజల్ సెలొర్” ఇంజెర్ వెహ్తెర్. ¹⁶అస్కె పిలాతు, మొద్నగ మోలనె పాసి జక్లె, వోన్ సిపాయిర కెయ్దె హవ్లి కీతొర్. తె వూర్ యేసున్ వోతెర్.

యేసున్ మొద్నగ మోలనె పాసి జక్వల్

(మత్తయి 27:32-44; మార్క్ 15:21-32; లూక 23:26-43)

¹⁷యేసు తన్వ మొద్ కాంచికున్ తల-టోక్రె ఇన్వల్ జాగతగ సొత్తొర్. యూదుల్క్‌న బాసతె ఇదెన్, ‘గొల్గొత’ ఇంతెర్. ¹⁸అగ నడ్డుమ్న మొద్నగ యేసున్ మోలనె పాసి టాంగి కీతెర్. యేసున్ తిన బగ్ల వొరొన్ అని డెమ బగ్ల వొరొన్ మొద్క్‌నగ మోలనె పాసి టాంగి కీతెర్. ¹⁹అస్కె పిలాతు, “నజరేత్నొర్ యేసు యూదుల్క్‌నొర్ రాజల్ ఆందుర్” ఇంజెర్ చెకతగ19:19 బదె తప్ కీతొర్ వోర్ సాప్డె మాతెకె, వోర్ ఉంది మొద్ కాంచి వోయ లాగర్. అస్కె వోన్ మునె వోర్ బతల్ తప్ కీతొర్ అదెన సూచన లిహి కీసి మందంత. అద్ వాచి కీతుర్ వోన్ బతతున్ సాటి మొద్నగ మోలనె టాంగి కీసి పరన్ యేత్వలిర్ మంతెరొ కరి కీంతెర్. లిహి కియుసి, యేసున్ టాంగి కీసి మన్వల్ మొద్నగ పాయుస్తొర్. ²⁰యేసున్ మొద్నగ టాంగి కీత జాగ నగుడున్ కరుమ్ మత్త. అద్ పాటితగ హెబ్రి, లాటిన్ అని గ్రీకు బాసనె19:20 వెలెటిర్ యూదుల్క్ ఇవ్ బాసనల్ ఉందితెర్ బాస వాచి కియ పర్న్‌దిర్. లిహి కియుస్త కాడ్కి, సడ్దున్ సాటి వాతుర్ వెలెటిర్ యూదుల్క్ వాచి కియ పర్తెర్. ²¹అస్కె డగుక్ కటొడలిర్, “యూదుల్క్‌నొర్ రాజల్ ఆయొ బతి, ‘నన యూదుల్క్‌నొర్ రాజన ఇత్తొర్’ ఇంజి లిహి కియుసట్” ఇంజెర్ పిలాతునగ సొంజి వెహ్తెర్. ²²అస్కె పిలాతు, “లిహి కియుస్తొన్ అగ, లిహి కియుస్తొన్ అహ్నె మని” ఇంజెర్ ఇత్తొర్.

²³యేసున్ సిపాయిర్ మొద్నగ మోలనె పాత పెజె, వోనంగ్ పాంగుక్ వొరొన్ వొరొన్ ఉంది ఈస వానల్ నాలుంగ్ ఈసంగ్ కీసి తూస్తెర్. పొరొడ కమిసున్19:23 తొలె ఈతంగ్ లామ్ కమిస్కున్ కొట్వక్‌నె తయర్ కీందిర్. గిర్ యేత్తెర్. అద్ కమిస్ కొట్వక్‌నె లామ్ మత్త. ²⁴తె సిపాయిర్, “ఇదెన్ సరుస్వట్. బోన పొరొల్ పెసితెకె వోరె యేతన” ఇంజెర్ చిటింగ్ వాడ్తెర్. “వూర్ నావంగ్ కప్డిన్ ఈసంగ్ కీసి తూసి, నావ కమిసున్ యేత్లె, చిటింగ్19:24 కీర్‌తన్క్‌న 22:18 వాటంతెర్” ఇంజెర్ దర్మ-గ్రంత్‌నగ లిహి కీత వచన్ పూరి మాయ్లె, ఇహిన్ జర్గ్‌త. అదెన్ సాటినె సిపాయిర్ ఇహిన్ కీతెర్.

²⁵యేసున్ మోలనె పాత మొదున్ కరుమ్, యేసున అవల్, వోన కాకి, క్లొపన బాయ్కొ మరియల్ అని మగ్దలేనె నాట్న మరియల్ నిల్సి మత్తంగ్. ²⁶యేసు తన్వ అవల్ అని తన్వొర్ లాడ్నొర్ సిస్యల్ కరుమ్ నిల్సి మన్వల్ సూడ్సి, “బెయె ఇచుల! నీవొర్ మరి” ఇంజెర్ వెహ్తొర్. ²⁷అని వోర్ సిస్యనెకె సూడ్సి, “ఇచుల! నీవ అవల్” ఇంజెర్ వెహ్తొర్. అద్ గట్కతల్ తాన్ తన్వ రోన్ వోసి కాస అవన్ దాత్ సూడ్తొర్.

యేసు తన్వ పరన్ సుటి కియ్వల్

(మత్తయి 27:45-56; మార్క్ 15:33-41; లూక 23:44-49)

²⁸అద్ ఆత పెజె, తన వాత కామ్ సమ్దొ మార్త ఇంజెర్ కరి కీసి, దర్మ-గ్రంత్‌నగ లిహి కీత అద్ జర్గ్‌లె, “నాకున్ వట్క వస్త”19:28 కీర్‌తన్క్‌న 69:21 ఇంజెర్ యేసు ఇత్తొర్. ²⁹అగ పులిత ఆంగుర్ రస నిహ్చి ఉంది బుడ్డి మత్త. తె వూర్ తాన్గ దూది నహ్చి, హిస్సొప్ మరత కాందతగ తటుస్తెర్ అని యేసున తొడ్దగ అందుస్తెర్. ³⁰అస్కె యేసు, అద్ రసత సవద్ సూడ్సి, “నన వాత కామ్ మహ్తొన్” ఇంజెర్ తల వరుసి, తన్వ పరన్ సుటి కీతొర్.

³¹అద్ పస్క సడ్ద తయరి కియ్వల్ దివొస్ ఆంద్. దుస్రొ నేటి, బెయ్ నేకిత ఆరమ్న దివొస్19:31 ఆరమ్న దివొస్: యూదుల్క్‌న ఆరమ్న దివొస్ సుకుర్ వార్ పోద్రెక్‌నల్ సురు ఆంత అని సన్వర్ పోద్రెక్ మారంత. తె వూర నేకితున్ పియ్సి అద్ దివొస్నగ బోనయ్ కూర్ మాతి కియ్వక్‌నె బహ్రి మన్వ. అదెన్ సాటి అద్ కామ్ వెయ్నె కియ్వల్ మత్త. మత్త కాడ్కి, అవ్ మేందొల్క్ మొద్కున్ పొరొ టాంగె మాసి మన్వల్ యూదుల్కున్ ఇస్టమ్ సెలె. అదెన్ సాటి, “వూరంగ్ కాల్క్ ఉరుసి,19:31 మొద్నగ మోలనె పాసి టాంగె మాసి మన్వల్ తన్వంగ్ కాల్కున్ అహ్చి నేస్క పరంతొర్. బతి బస్కెతె వోనంగ్ కాల్క్ ఉరుసంతెరొ, అస్కె నేస్క వాయ్వ కాడ్కి, వెయ్నె పరన్ సుటి కీంతొర్. అవ్ మేందొల్కున్ బూడ్ రెహుస” ఇంజెర్ పిలాతున్ పూసి కీతెర్. ³²తె సిపాయిర్ వాసి, యేసున్ బరొబర్ మొద్క్‌నగ టాంగి కీసి మన్వలిర్ ఇవిరంగ్తె కాల్క్ ఉరుస్తెర్. ³³బతి వూర్ యేసునగ వాసి, అదెన్ మునెనె వోర్ సాసి మత్త సూడ్సి, వోనంగ్ కాల్క్ ఉరుస్మకి. ³⁴బతి వూర్గటల్ వొరొర్ సిపాయి యేసున డొకతున్ గొర్కతె కొట్తొర్. యెంటనె నెతుర్ అరిక్ యేర్ పోంగ్త. ³⁵మిరట్ గిర్ బరొస ఇర్నల్, ఇద్ సూడ్తొర్ వోర్ గవ వెహ్తొర్. వోన గవ కరల్ ఆంద్. వోర్ సతెమ్ వెహ్చెర్ మంతొర్ ఇంజెర్ వోన్ టావ. ^36-37“వోనంగ్ బొకనల్ ఉంది బొక గిర్ ఉర్న్‌గొంగ్”19:36-37 బహ్రి పెసివల్ 12:46; ఇసొబ్న 9:12; కీర్‌తన్క్‌న 34:20 అని ఉండె ఉంది జాగ, “వోన్ కొట్తుర్ వూర్ వోన్ బాజ్ సూడంతెర్”19:36-37 జెకర్య 12:10 ఇంజెర్ దర్మ-గ్రంత్‌నగ లిహి కీసి మత్తంగ్ అవ్, గొస్టింగ్ పూరె మాయ్లెనె ఇహిన్ జర్గ్‌త.

యేసున కూర్దున్ నారిత బండత బుయరితగ ఇర్వల్

(మత్తయి 27:57-61; మార్క్ 15:42-47; లూక 23:50-56)

³⁸అరిమతయ చహర్తొర్ యోసెప్ ఇన్వల్ యూదుల్క్‌న వెరెతె, యేసున బక్తి మక్డితె కీందుర్. బతి ఇంకె పిలాతునగ సొంజి, “యేసున కూర్దున్ వోయ సీమ్” ఇంజెర్ పూసి కీతొర్. తె పిలాతు వొప్త కాడ్కి, యేసున కూర్దున్ వోతొర్. ³⁹వేర్ యోసెపున్ సంగ ఉంది దియ రాత్నె యేసునగ వాసి, బేటె మాయ్వల్ నికొదేమ్ గిర్ మత్తొర్. నికొదేమ్ తన్వ సంగ లగ్-బగ్ తీస సియుంగ్ (35) కిలొంగ్ బోలమ్ అని అగర్ ఇన్వలిక్ గమ గమ గాడి సియ్వలిక్ చీజ్క్ కూర్దున్ సోక్లె తత్తొర్. ⁴⁰ఇవ్ చీజ్కున్ వూర్ ఇవిర్ ఆసి, యూదుల్క్‌న నేకి తీర్ యేసున కూర్దున్ సోక్తెర్ అని అద్ కూర్దున్ బారిత పూన కాది కపిడె గూండి కీతెర్. ⁴¹యేసున్ మొద్నగ మోలనె పాసి టాంగి కీత జాగతగ ఉంది వాడి మత్త. అగ ఉంది నార్యుసీత బండత పూన వీచ్న బుయరి మత్త. అస్కె వేరి, అదెనగ బదె కూర్దున్ ఇర్మకి. ⁴²అద్ నేటి యూదుల్క్‌న పస్క సడ్ద తయరి కియ్వల్ మత్త కాడ్కి, లహ్కి వర్సి యేసున కూర్దున్ అద్ కరుమ్ మన్వల్ బుయరితగన్ ఇర్తెర్.19:42 యూదుల్క్‌న ఆరమ్న దివొస్ సుకుర్ వార్ పోద్రెక్‌నల్ సురు ఆంత అని సన్వర్ పోద్రెక్ మారంత. తె వూర నేకితున్ పియ్సి అద్ దివొస్నగ బోనయ్ కూర్ మాతి కియ్వక్‌నె బహ్రి మన్వ. అదెన్ సాటి అద్ కామ్ వెయ్నె కియ్వల్ మత్త.

యేసు సాసి-నేండ్వల్

(మత్తయి 28:1-10; మార్క్ 16:1-8; లూక 24:1-12)

¹వారమ్న మొదొడ దివొస్ ఆయ్త్‌వర్‌తున్ నేటి సక్రె బయ్ బయ్ ఆనెకెన్ మగ్దలేనె నాట్న మరియల్ యేసున కూర్ ఇర్త బుయరితగ సొత్తంగ్. తె అద్ బుయరితున్ అడ్డమ్ ఇర్త బండ కూడుసి దిస్త. ²అదెన్ సాటి, అద్ మరియల్, సీమొన్-పేతుర్తగ అని యేసు లాడ్ కియ్వల్ ఉండె వొరొర్ సిస్యనగ విచ్చెర్ సొంజి, “పర్బున కూర్దున్ అద్ వీచ్న బుయరితల్ బూరెయ్ వోసి, బగ ఇర్తెరొయ్ మాకున్ టావ సెలె” ఇంజెర్ వెహ్త. ³తె పేతురు అని వోన్ సంగ మన్వల్ సిస్యల్ బుయరితగ సూడ్లె పెసితెర్. ⁴వూర్ ఇవిర్ మీరె మాసి విచ్చెర్ మనెకె, వోర్ సిస్యల్ పేతుర్తున్ తెర్ మునె విచ్చెర్ సొంజి, వీచ్న బుయరితగ యెవ్తొర్. ⁵అని బహిడలె వరిసి సూడ్తొర్. తె అగ సిరిప్ కూర్దున్ గూండి కీతంగ్ కప్డింగె వోన్ దిస్తంగ్. బతి వోర్ రొపొ నేంగ్మకి. ^6-7అస్కెన్ సీమొన్-పేతురు అగ యెవ్సి, రొపొ వీచ్న బుయరితగ నేంగ్తొర్. కూర్దున్ గూండి కీతంగ్ కప్డింగ్ అగ మత్తంగ్. యేసున తలతున్ గూండి కీత కప్డి గడి కీసి, మెయ్తంగ్ కప్డినల్ అలది మన్వల్ సూడ్తొర్. ⁸అస్కె వీచ్నగ మొదొల్ యెవ్తొర్ వోర్ సిస్యల్ రొపొ నేంగ్సి, సూడ్సి బరొస కీతొర్. ⁹అస్కె గిర్, “కిరిస్తు సాసి తప్వక్ నేండంతొర్” ఇంజెర్ దర్మ-గ్రంత్‌నగ మన్వల్ గొస్టి వూర్కున్ అర్తమ్ ఆయ్లెకె మత్త. ¹⁰అస్కె వూర్ ఇవిర్ మల్సి, తమ్వుర్‌గ సొత్తెర్.

యేసు మగ్దలేనె నాట్న మరియన్ దిస్వల్

(మార్క్ 16:9-11)

¹¹బతి మగ్దలేనె నాట్న మరియల్ బుయరితున్ బహ్రి నిల్సి ఆడ్సెర్ మత్త. అహన్ ఆడ్సెర్ బహిడలె వరిసి సూడ్త. ¹²అస్కె బెయ్ దవ్రలిక్ కప్డింగ్ పోండ్తుర్ ఇవిర్ బగవంతనుర్ దూతలిర్ దిస్తెర్. వూర్ యేసున కూర్ మత్త అద్ జాగతగ తలవడ్డ వొరొర్ అని కాల్వడ వొరొర్ ఉచ్చి మత్తెర్. ¹³వూర్, “బాయి! బారి ఆడంతి?” ఇంజెర్ తాన్ పూసి కీతెర్. తె అద్, “పర్బున కూర్దున్ బుయరితల్ బూరెయ్ వోసి, బగ ఇర్తెరెయొ నాకున్ టావ సెలె” ఇంజెర్ మరియల్ వెహ్త. ¹⁴అహన్ వెహ్చి, పెజె తిరిత. అస్కె యేసు నిల్సి మన్వల్ సూడ్త బతి, వోరె యేసు ఇంజెర్ వొడ్కె మాయ్మకి. ¹⁵అస్కె యేసు, “బాయి బారి ఆడంతి? అని బోన్ సాటి మహ్క్‌సెర్ మంతి?” ఇంజెర్ పూసి కీతొర్. తె మరియల్, వోన్ వాడితగ మన్వల్ గడియల్ ఇంజెర్ సమ్జె మాసి, “దాద! నిమె పర్బున కూర్దున్ వోసి మంద్కితె, బగ ఇర్తియో వెహ. నన సొంజి కూర్దున్ వోంతొన్” ఇంజెర్ పూసి కీత. ¹⁶తె యేసు, “మరియ!” ఇంజెర్ తాన్ కేయ్తొర్. అస్కె మరియల్ వోన్ బాజున్ మల్సి హెబ్రి బాసతె, “రబుని!” ఇంజెర్ కేయ్త. ‘బోద గురు’ ఇంజెర్ ఇదెన అర్తమ్. ¹⁷యేసు తాన్ సంగ, “నన పొరొ బాబొనగ సొంద లాగర్. నాకున్ పియ్సి మన్మ. బతి నా తముక్నగ సొంజి, ‘నా బాబొయె మీ బాబొ ఆందుర్. నా బగవంతలె మీ బగవంతల్ ఆందుర్. పొరొ బగవంతనగ నన సొంజెర్ మంతొన్’ ఇంజెర్ వూర్కున్ వెహ” ఇంజి తాన్ వెహ్తొర్. ¹⁸తె మగ్దలేనె నాట్న మరియల్ సిస్యలిర్‌గ సొంజి, “నన పర్బున్ సూడ్తొన్. పర్బు మీకున్ ఇవ్ గొస్టింగ్ వెహ ఇత్తొర్” ఇంజెర్ సిస్యలిర్‌కున్ వెహ్త.

¹⁹అంటిత్కె20:19 యూద దర్మత నేకితున్ పియ్సి, సనివార్తున్ ఆరమ్న దివొస్ ఇంతెర్. అద్ వారమున్ అద్ సనివార్ ఆక్రిత దివొస్. ఆయ్త్‌వర్ పూన వారమ్న మొదొడ దియ ఆంత. పోద్రెక్ సిస్యలిర్ యూదుల్క్‌నుర్ అదికారిర్కున్ వెరిసి, తమొ మీరె మాసి మత్త రోతంగ్ కావక్ కెహ్చి, గొల్స్ వాట్సి రొపొ మత్తెర్. అస్కె యేసు వూర్ నడ్డుమ్ పావె మాసి, “మీకున్ సాంతి వాయి” ఇంజెర్ వెహ్తొర్. ²⁰అహన్ వెహ్త పెజె, తన్వంగ్ కెయ్కున్ అని డొకతున్ తొహ్తొర్. తె వూర్ సిస్యలిర్ పర్బున్ వొడ్కి పియ్సి, వెలె ఆనంద్ యేత్తెర్. ²¹అస్కె యేసు ఉండె ఉంది జోక, “మీకున్ సాంతి వాయి! బాబొ నాకున్ దునియతగ రొహ్త తీర్, నన గిర్ మీకున్ దునియతె రొహంతొన్” ఇంజెర్ సిస్యలిర్‌కున్ వెహ్తొర్. ²²ఇహిన్ వెహ్చి, “పవిత్ర ఆత్మ యేతట్” ఇంజెర్ వూర్ పొరొ హూకుర్ ఉహ్క్‌తొర్.20:22 పుట్‌గడ్మి 2:7²³అని “మిరట్ బోనంగ్ పాప్క్‌తె మాపి కీంతిటొ, వూర్కున్ మాపి పుటంత. బోనంగ్ పాప్క్‌తె మాపి కియ్విటొ, వూర్కున్ మాపి పుటొ” ఇంజెర్ వెహ్తొర్.

యేసు తోమన్ దిస్వల్

(మత్తయి 28:16-20; మార్క్ 16:14-18; లూక 24:36-49)

²⁴యేసు వాసి మత్తొర్ అస్కె, బార జన్క్ సిస్యలిర్‌గటల్ యేమల్ ఇన్వల్ తోమల్ సెలె మత్తొర్. ²⁵అదెన్ సాటి సిస్యలిర్, “మమొట్ పర్బున్ సూడ్తొమ్!” ఇంజెర్ తోమన్ వెహ్తెర్. బతి తోమల్, “నన కుద్ పర్బునంగ్ కెయ్క్‌నగ మోలనె పాతంగ్ అవ్ గద్దిన్ సూడ్సి, అవెనగ బొటనె ఇట బీగర్ అని గొర్కతె కొట్త డొకతగ కెయ్ ఇర బీగర్, నన నమ్మొన్ ఇత్తెకె నమ్మొన్” ఇంజెర్ ఇత్తొర్.

²⁶అహన్ ఇంజి ఆట్ రోజ్క్ ఆత పెజె, తోమల్ అని మెయ్తుర్ సిస్యలిర్ ఉంది రోన్ కావడ్ కెహ్చి, గొల్చ్ వాట్సి మత్తెర్. తెర్ బతి, యేసు వూర్గ పావె మాతొర్. అని “మీకున్ సాంతి వాయి!” ఇంజెర్ ఇత్తొర్. ²⁷అహన్ ఇత్త పెజె తోమన్, “నీవంగ్ బొటనె నా కెయ్కున్ ఇట్సి సూడ. అని నీవ కెయ్ చహ్చి, నా డొకతగ ఇర్సి, బరొస సెలొర్ వోన్ మోడి ఆయ్వక్‌నె, బరొస వాలెని ఆసి మన్” ఇంజెర్ వెహ్తొర్. ²⁸అస్కె తోమల్, “హో, నా బగవంత! నా పర్బు!” ఇంజెర్ యేసున్ జవబ్ సీతొర్. ²⁹తె యేసు, “నిమె నాకున్ సూడ్సి బరొస కీతి. సూడ్వక్‌నె బరొస కియ్వలిర్‌కున్ వెలె ఆసిర్‌వాద్క్ పుటంతంగ్” ఇంజెర్ తోమన్ వెహ్తొర్.

ఇద్ పుస్తక్‌న బావ్

³⁰ఇవె ఆయ్వ, యేసు సిస్యలిర్ మునె దుస్రొక్ వెలె మయ్మతంగ్ కామ్క్ కీతొర్. అవెన్ ఇద్ పుస్తక్‌నగ లిహి కియ్మకి. ³¹బతి యేసుయె, బచి కియ్వల్ కిరిస్తు20:31 బచి కియ్వల్ కిరిస్తు: హెబ్రి బాసతె మెసయల్ ఇంతెర్. ఇదెన అర్తమ్ పర్జతున్ బచి కియ్లె, బగవంతల్ నేమి కీసి, సారి కియ్వల్ రాజల్. వేన్ సాటి యూదుల్క్ సూడ్సెర్ మత్తెర్. అని వోరె బగవంతనొర్ మరి ఆందుర్ ఇంజి నమ్కిట్‌తె, బస్కెట్ పిస్వల్ జిన్గని మీకున్ పుటన ఇంజెరెన్, ఇవ్ గొస్టింగ్ లిహి కియ్వల్ జర్గ్‌త.

యేసు యేడ్విర్ సిస్యలిర్‌కున్ దిస్వల్

¹అద్ ఆత పెజె, యేసు ఉండె ఉంది జోక గలిలయ సమ్దుర్‌త21:1 తిబెరియ సమ్దుర్ ఇంజెర్ గిర్ కేయంతెర్. డర్డితగ సిస్యలిర్‌కున్ ఇద్ తరికతె దిస్తొర్: ²సీమొన్-పేతురు, యేమల్ ఇన్వల్ తోమల్, గలిలయ యేరియత కాన చహర్తొర్ నతనియేల్, జెబెదయినుర్ మర్క్ అని యేసునుర్ సిస్యలిర్‌గటల్ ఉండె ఇవిర్ మీరె మాసి మత్తెర్. ³అస్కె సీమొన్-పేతురు, “నన మీన్క్ పియ్లె దాంతొన్” ఇంజెర్ వూర్కున్ వెహ్తొర్. తె వూర్, “మమొట్ గిర్ నీ సంగ వాంతొమ్” ఇంజెర్ ఇత్తెర్. అని సొంజి రూకతగ ఉద్‌తెర్ బతి, అద్ రాతున్ వూర్ బతంగె పియ్మకి.

⁴పోడ్ద్ పెసినెకె, యేసు డర్డితె నిల్సి మత్తొర్ బతి, వూర్ సిస్యలిర్ వోన్ వొడ్కె మాయ్మకి. ⁵అస్కె యేసు, “దాదలిర్నిట్! తిన్లె మీన్క్ పియ్తిట్ కి?” ఇంజెర్ పూసి కీతొర్. తె వూర్ “పియ్మకి” ఇంజెర్ వెహ్తెర్. ⁶తె యేసు, “రూకత తిన బగ్ల మీవ జార్ వాటట్. అస్కె మీన్క్ అరంతంగ్” ఇంజెర్ వెహ్తొర్. తె వూర్ వెహ్త తీర్ జార్ వాడ్తెర్. అస్కె బెయ్ వెలె మీన్క్ అర్తంగ్. తె అద్ జార్దున్ రూకత్ పొరొ తహ పర్మకి. ⁷అస్కె యేసు లాడ్ కియ్వల్ సిస్యల్, “వోర్ పర్బు ఆందుర్!” ఇంజెర్ పేతుర్తున్ వెహ్తొర్. తె అద్ గొస్టి కేంజ్త బరొబర్, వోర్ డూండ్కొల మత్త కాడ్కి, ఆంగ్డె కెర్తొర్ అని డర్డితె సొన్లె సమ్దుర్‌తగ డెయ్తొర్. ⁸మెయ్తుర్ సిస్యలిర్ డర్డితల్ రండ్ నుహ్క్ (200) కూటంగ్ లంగ్ మత్త కాడ్కి, మీన్క్ అర్సి మన్వల్ జార్ ఊమ్సెర్ అదె రూకతె వాతెర్.

⁹రూక డర్డితె యెవ్త పెజె, వూర్ రెయ్తెర్. అస్కె వూర్కున్ ఇచుంగ్ సారింగ్ అని గొకన్ పొరొ వాట్సి మన్వలిక్ మీన్క్ దిస్తంగ్. ¹⁰అస్కె యేసు, “మిరట్ ఇంకె పియ్తంగ్ మీన్క్‌నగటల్ ఇచుంగ్ పియ్సి వరట్” ఇంజెర్ ఇత్తొర్. ¹¹తె సీమొన్-పేతురు రూకతగ సొంజి, నోడె పియ్సి యేతల్ జార్దున్ డర్డితె ఊమ్తొర్. అద్ జార్ నూట పనస్ మూంద్ (153) డగుక్ మీన్క్‌నె నించి మత్త. తెర్ బతి అద్ జార్ సర్మకి. ¹²అస్కె యేసు, “వాసి తింట్!” ఇంజెర్ సిస్యలిర్‌కున్ కేయ్తొర్. తె వోర్ పర్బు ఇంజి కరె మాత కాడ్కి, ‘నిమె బోని ఆంది?’ ఇంజెర్ బోరె వోన్ పూసి కియ్మకి. ¹³తె యేసు సారింగ్ అని మీన్క్ వూర్కున్ తూసి సీతొర్. ¹⁴యేసు సాసి-నేండ్త పెజె సిస్యలిర్‌కున్ దిస్వల్ ఇద్ మూడవ జోక ఆంద్.

పేతుర్త బహ్కె మాత బరొసతున్ యేసు సుద్రి కియ్వల్

¹⁵వూర తిన్వల్ ఆత పెజె యేసు, “యోహన్తొర్ మరి సీమొన్! వీర్గటల్ తెర్ అదిక్ నాకున్ పెర్మ కీంతి కి?” ఇంజెర్ సీమొన్-పేతుర్తున్ పూసి కీతొర్. తె “హో పర్బు! నన పెర్మ కీంతొన్ ఇంజి నీకున్ టావయె” ఇంజెర్ పేతురు ఇత్తొర్. తె యేసు, “నా గొరె పిలన చొకొట్-వాయుట్ సూడ”21:15 యోహన్ 10:1-15 ఇంజెర్ వెహ్తొర్. ¹⁶ఉండె ఉంది జోక యేసు, “యోహన్తొర్ మరి సీమొన్! నాకున్ కరల్ పెర్మ కీంతి కి?” ఇంజెర్ పూసి కీతొర్. తె, “హో పర్బు! నన పెర్మ కీంతొన్ ఇంజి నీకున్ టావయె” ఇంజెర్ పేతురు ఇత్తొర్. తె యేసు, “నా గొరెన చొకొట్-వాయుట్ సూడ” ఇంజెర్ వెహ్తొర్. ¹⁷మూడవ జోక యేసు, “యోహన్తొర్ మరి సీమొన్! నాకున్ కరల్ పెర్మ కీంతి కి?” ఇంజెర్ పూసి కీతొర్. ‘నాకున్ పెర్మ కీంతి కి?’ ఇంజెర్ మూడవ జోక పూసి కీత కాడ్కి, పేతురు దుక్సతె, “హో పర్బు! మీకున్ సమ్ది టావయె. నన నీకున్ పెర్మ కీంతొన్ ఇంజెర్ గిర్ టావయె” ఇంజెర్ ఇత్తొర్. తె యేసు, “నా గొరెన చొకొట్-వాయుట్ సూడ” ఇంజెర్ పేతుర్తున్ వెహ్తొర్. ¹⁸అని “ఇద్ సతెమ్ ఆంద్. డియొని మనెకె నీవ నిమె నడి ఆవ్రి కీసి, నీకున్ పసంద్ వాత జాగతగ దాంతి. బతి బుడియని ఆత పెజె, నిమె కెయ్క్ చహ్చి మనెకె, ఉండె వొరొర్ నీకున్ దొహ్చి, పసంద్ సెలె అద్ జాగతె వోంతొర్” ఇంజెర్ యేసు వెహ్తొర్. ¹⁹పేతురు బాతల్ మరన్ ఆసి, బగవంతన్ మయ్మ తరంతొర్ ఇన్వల్ తొహ్లె, యేసు ఇహిన్ వెహ్తొర్. అహన్ వెహ్త పెజె, “నా బక్తి పియ్సి తాక” ఇంజెర్ ఇత్తొర్.

²⁰పస్క సడ్ద జేవున్ కీనెకె, పర్బునగ ఉండె ఇచుర్ కరుమ్ ఉర్న్‌గె మాసెర్, ‘పర్బు! వోర్ బోర్ ఆందుర్?’ ఇంజెర్ పూసి కీతొర్ వోర్, యేసు లాడ్ కియ్వల్ సిస్యల్, తమ్వ పెజెయ్ వాసెర్ పేతుర్తున్ దిస్తొర్. ²¹తె వోన్ సూడ్సి పేతురు, “పర్బు! వేన్ బతల్ జర్గంత?” ఇంజెర్ యేసున్ పూసి కీతొర్. ²²తె యేసు, “నన ఉందుంది జోక వానల్ వేరి, వోర్ మన్వల్ నాకున్ పసంద్ మత్తెకె, వోన్ బారెతె నీక్ బతల్ ఆయి. సిరిప్ నిమె నా బక్తి పియ్సి తాక” ఇంజెర్ పేతుర్తున్ వెహ్తొర్. ²³అదెన్ హిందల్, వోర్ సిస్యన మరన్ ఆయొ ఇన్వల్ గొస్టి బక్తలిర్ నడ్డుమ్ కప్త. బతి యేసు లాడ్ కియ్వల్ సిస్యన్ బారెతె, అహన్ వెహ్మకి. సిరిప్, “నన ఉందుంది జోక వానల్ వేరి, వోర్ మన్వల్ నాకున్ పసంద్ మత్తెకె, వోన్ బారెతె నీక్ బతల్ ఆయి” ఇంజెర్ వెహ్తొర్.

ఆక్రిత గొస్టి

²⁴యేసు లాడ్ కియ్వల్ వేర్ సిస్యలె ఇవ్ గట్నన్ సూడ్సి, గవ వెహ్లె, ఇవ్ సమ్దొన్ లిహి కీతొర్. వేన గవ సతెమ్ ఇంజెర్ మాకున్ టావ. ²⁵యేసు బొమిత్ పొరొ కీతంగ్ కామ్క్ ఉండె వెలె మంతంగ్. అవెనల్ హర్ ఉందితున్ పోడి కీసి లిహి కీతెకె, అవ్ పుస్తకున్ ఇర్లె, ఇద్ దునియత జాగ యెవొ ఇంజెర్ నన సోంచ్ కీంతొన్.