హెబ్రి

హెబ్రియుల్కున్ లిహి కీత చిటి

ఇద్ చిటితున్ బారెత ముకె గొస్టి

యేసునుర్ సిస్యలిర్, పర్జ సమ్దిర్‌కున్ బచి కియ్వల్ కిరిస్తున్ బారెత చొకొట్న కబుడున్ దునియ పూరొ పచర్ కీతెర్. ఇదెన్ హిందల్ యూదుల్క్‌నగటల్ వెలెటిర్ కిర్‌చన్క్ ఆతెర్. వూర్ పొరొ వెలె తీర్క్‌నె గాచర్-గండల్క్ అని తక్‌లిబ్క్ దుస్రుర్ వాయుస్తెర్. అస్కె వూర్ కిర్‌చన్క్, తమ్వ బరొసతున్ సుటి కీసి, మల్సి పడనంగ్ రీతి-రివజ్క్ పియ్సి తాకకట్ ఇంజెర్ సోంచ్ కీతెర్. ఇహిన్ సోంచ్ కియ్వలిర్ హెబ్రియుల్కున్ సాటి, ఇద్ చిటితున్ యేసునుర్ సేవ్కలిర్‌గటల్ వొరొర్ లిహి కీతొర్.

పడన నియమ్ పూరి కియ పర్మకి అద్ బగవంతన ఇచతున్ యేసు కిరిస్తు పూరి కీతొర్ ఇన్వడున్ బారెతె, ఇద్ చిటితగ లిహి కీసి మంత. ఇద్ చిటిత్ రొపొ మూంద్ ముకె గొస్టింగ్ మంతంగ్:

(1) యేసు కిరిస్తుయ్ బగవంతనొర్ మరి ఆందుర్. వోర్ తన్వ తనయ్ కస్‌టల్కున్ బోగె మాసెర్ బగవంతన ఇచతున్ పూరి కియ్లె తయర్ ఆతొర్. వోర్ యేసు కిరిస్తు, బగవంతల్ సారి కీతుర్ వూర్ సమ్దిర్ దూతలిర్గటల్, పర్‌వక్తలిర్‌గటల్ అని మాయ్నలిర్గటల్ మడనొర్ ఆందుర్.

(2) యేసు కిరిస్తున్ తెర్ మునె పిసి మత్తుర్ డగుక్ కటొడలిర్ సమ్దిర్‌గటల్, యేసు బస్కెట్ జీవతె మన్వల్ పెర్సొర్ కటొడల్ ఆందుర్ ఇంజి బగవంతల్ తొహ్తొర్.

(3) జన్వర్‌కున్ బలిదాన్ సియ్వల్ అని పియ్సి తాక్వలిక్ రీతి-రివజ్క్ తమకున్ పాప్క్‌నల్ బచి కీంతంగ్ ఇంజెర్ యూదుల్క్ సోంచ్ కీందిర్. బతి పాప్నల్, వెరెతల్ అని మరన్తల్ సిరిప్ యేసు కిరిస్తు వొరొరె బచి కియ పరంతొర్ ఇంజెర్ ఇద్ చిటితగ మంత.

బగ బతల్ మంత

బగవంతనొర్ మరి యేసు కిరిస్తు ఆందుర్ 1:1-14

దిహన్తె మంట్ ఇంజెర్ వెహ్వల్ 2:1-4

యేసు నరిమన్కన రూప్ యేత్వల్ 2:5-10

నరిమన్కన్ తన్వుర్ తాదల్-తముక్ ఇన్లె యేసు లజె మాయొర్ 2:11-18

యేసు మోసెన్ తెర్ డగుర్ ఆందుర్ 3:1-6

దిల్క్ బహ్కె మాతుర్కున్ దమ్కి 3:7-19

బగవంతనుర్ బక్తలిర్‌కున్ వాగ్దన్ సీత ఆరమ్ 4:1-13

యేసు పెర్సొర్ కటొడల్ ఆందుర్ 4:14-16

పెర్సొర్ కటొడన డగుర్-పాన్ బోరె యేత వాయొ 5:1-10

ఉండె గిర్ మిరట్ పసి-బాలలిర్ ఆసి మంతిట్ 5:11–6:3

బగవంతన బరొసతల్ బహ్కె మాతుర్ బారెతె 6:4-8

బగవంతల్ బస్కెట్‌కె మీకున్ మర్న్‌గొర్ 6:9-12

బగవంతన వాగ్దన్ 6:13-20

బగవంతనొర్ కటొడల్ మెల్కిసెదెక్ 7:1-10

యేసు మెల్కిసెదెకున్ దాత్నొర్ కటొడల్ 7:11-28

పూన నియమ్: యేసు మావొర్ పెర్సొర్ కటొడల్ ఆందుర్ 8:1-13

పార్తన-వింతి కియ్వలిక్ పడనంగ్ నేకింగ్ 9:1-10

యేసున నెతుడ అర్పన 9:11–10:18

బరొసతున్ సుటి కియ్వక్‌నె బగవంతన్ కరుమ్ దాకట్ 10:19-39

బరొస 11:1-40

బగవంతల్ మావొర్ బాబొ ఆందుర్ 12:1-13

బగవంతన్ బయ్మన్ ఆసి తాక్వలిర్‌కున్ దమ్కింగ్ 12:14-29

బగవంతన్ బద్ తీర్దె ఆనంద్ సియన 13:1-19

ఆక్రిత పార్తన 13:20-21

ఆక్రితంగ్ గొస్టింగ్ 13:22-25

1

బగవంతనొర్ మరి యేసు కిరిస్తు ఆందుర్

1తొలెత గట్కతె బగవంతల్ వెలె జోకంగ్, వెలె తీర్క్‌నె పర్‌వక్తలిర కెయ్దె, మా తొత్తుర్ సంగ వడ్క్‌తొర్. 2బతి ఇవ్ ఆక్రితంగ్ దివొస్కున్ రొపొ తన్వొర్ మరిన కెయ్దె మా సంగ వడ్క్‌తొర్. తన్వొర్ మరిన కెయ్దె ఇద్ కలితున్ గడి కీతొర్. ఇద్ కలితున్ పొరొ వోర్ మరి ఈసదారల్ ఆందుర్ ఇంజి నేమి కీతొర్. 3-4వోర్ మరి బగవంతన గున్-గాన్త రూప్నె అని మయ్మత వేడ్చితె మిడ్చెర్ మంతొర్. వోర్ మరి తన్వ సక్తి వాలె వచన్తె ఇద్ కలి సమ్దొతున్ తాకుసెర్ మంతొర్. తనయ్ సమ్దొ పాప్క్‌నల్ మాకున్ సుదుడ్ కీతొర్. ఇదెన్ హిందల్ స్వర్గ్‌నగ మన్వల్ సర్వ సక్తివంతల్ బగవంతన తిన బగ్ల1:3-4 తిన బగ్ల: ఇత్తెకె డగుర్-పాన్ అని అదికార్త జాగ. సొంజి ఉత్తొర్. ఇద్ సూడ్సి వోర్ మరి, బగవంతనుర్ దూతలిర్కున్ తెర్ బెయ్ చొకొట్న పొరొల్ అని డగుర్-పాన్ వాలె ఇంజెర్ మాకున్ కరె మాంత.

5“నిమె నావొర్ మరిని ఆంది. నన నేండ్ నీకున్ మియ్తొన్”1:5 కీర్‌తన్క్‌న 2:7

ఇంజెర్ మరిన్ వెహ్తపినయ్ బగవంతల్ బోరె దూతన్ బస్కెన్ వెహ్మకి. అహ్నె ఉండె ఉంది జాగ బగవంతల్,

“నన వోన్ బాబొన ఆంతొన్. వోర్ నాకున్ మరి ఆంతొర్”1:5 2వ సముయేల్ 7:14; 1వ జర్గ్‌తంగ్ గట్నన 17:13

ఇంజెర్ యేసున్ తపుసి బోరె దూతన్ బగవంతల్ బస్కెన్ వెహ్మకి.

6ఇదె ఆయ్వ ఉండె ఉంది జాగ, బస్కెతె తన్వొర్ మడనొర్ మరిన్ ఇద్ కలితగ కేయుసంతొరొ అస్కె,

“తన్వుర్ దూతలిర్ సమ్దిర్ వోన పార్తన-వింతి1:6 ముర్-టొంగ్రంగ్ కొట్సి బావ్-బక్తితె వింతి అని హేతు కియ్వల్. కియన”

ఇంజెర్ వెహ్తొర్.

7“బగవంతల్ తన్వుర్ దూతలిర్కున్ వడిద్ దాత్

అని తన్వుర్ సేవ్కలిర్‌కున్ తడ్మితంగ్ జార్కున్ దాత్ కియ్వల్ ఆందుర్”1:7 కీర్‌తన్క్‌న 104:4

ఇంజెర్ బగవంతల్ తన్వుర్ దూతలిర్ బారెతె వెహ్తొర్.

8బతి తన్వొర్ మరిన్ బారెతె,

“హో బగవంత, నీవ రాజ-గాది బస్కెట్ నిల్సి మందర్. నిమె నియత్నె రాజ్ తాకుసంతి.

9నిమె నియతున్ లాడ్దె సూడ్తి అని బగడ్-నియతున్ పగతె సూడ్తి.

ఇదెన్ హిందలె, పర్బు ఆయ్వల్ బగవంతల్ సమ్దిర్‌గటల్ నీకున్ నేమి కీసి,

డగుర్-పాన్ సీసి బర్పుర్ ఆనంద్నె నిహ్తొన్”1:9 కీర్‌తన్క్‌న 45:6,7

ఇంజెర్ వెహ్తొర్.

10ఉండె గిర్ తన్వొర్ మరిన్ బారెతె,

“పర్బు మొదొల్ దర్తురితున్ గడి కీతొని ఆంది.

హాబడున్ గిర్ నిమెయ్ గడి కీతి.

11అవ్ సమ్దొ మూరె మాసి దాంతంగ్, బతి నిమె బస్కెట్ గిరె మన్వని ఆంది.

అవ్ సమ్దొ పోండ్తంగ్ కప్డిన్ దాత్ పడనంగ్ ఆంతంగ్.

12అవ్ పడనంగ్ కప్డిన్ దాత్ అద్ దర్తురితున్ అని హాబడున్ ఆట్ ముట్ కీసి వాడి సీంతి.

అవెన్ బద్లి పూనంగ్ తయర్ కీంతి.

బతి నిమె బస్కెట్ గిరె ఉంది తీర్ మన్వని ఆంది. నిమె బస్కెట్‌కె సాయ్వని ఆయ్వి”1:12 కీర్‌తన్క్‌న 102:25-27

ఇంజెర్ వెహ్తొర్.

13ఉండె గిర్,

“నీ దుస్మన్-దార్కున్ నీవంగ్ కాల్కున్ బూడ్న కుతుడున్ దాత్ నన కీనల్ వేరి, నిమె నా తిన బగ్ల వాసి ఉద”1:13 కీర్‌తన్క్‌న 110:1

ఇంజెర్ యేసున్ వెహ్తపినయ్ బగవంతల్ బోరె దూతన్ బస్కెన్ వెహ్మకి.

14దూతలిర్ సిరిప్ ఆత్మత రూప్నె మన్వలిర్ బగవంతనుర్ సేవ్కలిర్ ఆందిర్. చర్నతె వాసి బచె మాయ్వలిర్‌కున్ మదత్ కియన్ సాటి, సారి కీతుర్ ఆందిర్.

2

దిహన్తె మంట్ ఇంజెర్ వెహ్వల్

1అదెన్ సాటి మరట్ కేంజ్తంగ్ సతె గొస్టింగ్ చొకొట్ దిహన్తె ఇర్సి, బగవంతన సత్నల్ బహ్కె మాయ్వక్‌నె మంద లాగర్. 2బారితెకె, దూతలిర కెయ్దె వెహుసీత కబుర్2:2 ఇద్ మోసెన కానున్ ఆంద్. నిల్సి మత్త అని అద్ కబుడున్ పియ్సి తాకొర్ వోన హరియేక్ బగడ్-నియతున్, హరియేక్ కరబ్ కామున్ సిక్స అర్వల్ నాయమె ఆంద్. 3ఇచొర్ డగుర్ బచి కియ్వల్ కబుడున్ పొరొ మరట్ దిహన్ ఇర్సి తాక్వెకె, మాకున్ వాయ్వల్ సిక్సతున్ బహన్ తపు సియ పర్కట్? మొదొల్ ఇద్ ముక్తిత కబుడున్ పర్బుయె వెహ్తొర్. అద్ కబుడున్ కేంజ్తుర్ వూర్ తాన్గ మన్వల్ సతున్ మాకున్ వెహ్తెర్. 4అద్ కబుర్ సతెమ్ ఆంద్ ఇంజెర్ వెలె చమత్‌కార్క్‌ అని మయ్మతంగ్ కామ్క్ అని తన్వ పవిత్ర ఆత్మత సక్తితంగ్ వరమ్క్ బక్తలిర్‌కున్ సీసి, తన్వ ఇచ మత్త తీర్ బగవంతల్ గవంగ్ తొహ్తొర్.

యేసు నరిమన్కన రూప్ యేత్వల్

5మమొట్ బవిసత్నె వాయ్వల్ లోకమున్ బారెతె వెహ్చెర్ మంతొమ్. తాన్ బగవంతల్ దూతలిర కెయ్దె హవ్లి కియ్మకి. 6ఇదెన్ బద్లి దర్మ-గ్రంత్‌నగ వొరొర్ ఇహిన్ ఇంజెర్ గవ వెహ్తొర్:

“హో బగవంత! బతతునె కామి సియొర్ వోర్ నరిమన్కన్ బారెతె నిమె సోంచ్ కియ్లె అని హేతు కియ్లె వోర్ బచొడొర్ ఆందుర్?

7వోర్ నరిమన్కన్ ఇచుసి వకత్ వేరి, దూతలిర్కున్ తెరె చుడుర్-పాన్ సీతి,

బతి డగుర్-పాన్ తొహన్ సాటి, నిమె మయ్మత కిరిట్ వోన తలత్ పొరొ కెరుసీతి.

8అని సమ్దొతున్ వోనంగ్ కాల్కున్ బూడ్ ఇర్తి” 2:8 కీర్‌తన్క్‌న 8:4-6

ఇంజెర్ లిహి కీసి మంత. ‘సమ్దొతున్’ ఇత్తెకె, బతతునె సుటి కియ్వక్‌నె, సమ్దొత్ పొరొ బగవంతల్ వోన్ అదికార్ సీతొర్ ఇంజెర్ అర్తమ్. బతి ఇంకె సమ్ది వోన అదికార్దె మత్తప్ దిసెర్ సెలెంగ్. 9బతి కరల్ బతల్ ఇత్తెకె, ఇచుసి వకత్ వేరి, యేసు దూతలిర్కున్ తెర్ కమి-పాన్దె మత్తొర్. లోకమ్నుర్ సమ్దిర్ సాటి, బగవంతన పెర్మత-దయతున్ హిందల్, యేసు తక్‌లిబ్క్ బోగె మాసి మార్తొర్. అదెన్ సాటి, బగవంతల్ వోన్ డగుర్-పాన్ తొహన్ సాటి, మయ్మత కిరిట్ వోన తలత్ పొరొ కెరుసీతొర్. 10బగవంతల్ తన్వ సాటి, ఇవ్ సమ్దొన్ గడి కీతొర్ అని తన్వ సాటి సమ్దొన్ తాకుసెర్ మంతొర్. ఇదెన్ హిందల్, వెలెటిర్ లోకుర్కున్ మయ్మత జాగతగ తర్లె, బచి కియ్వల్ యేసు తక్‌లిబ్క్ బోగె మాసి, బర్పుర్ గున్ వాలె ఆయ్వల్ బరొబరె ఆంద్ ఇంజెర్ బగవంతల్ నిర్నయ్ కీతొర్.

నరిమన్కన్ తన్వుర్ తాదల్-తముక్ ఇన్లె యేసు లజె మాయొర్

11పాపెస్తలిర్‌కున్ పవిత్ర కియ్వల్ యేసు అని పవిత్ర ఆతుర్ వూర్ పర్జ, వొరొరె బాబొనగటల్ పుడ్తుర్ ఆందిర్. అదెన్ సాటినె, వూర్కున్ తన్వుర్ తాదల్-తముక్ ఇన్లె, యేసు లజె మాయొర్.

12“నీ పొరొల్దున్ బారెతె, నావుర్ తాదల్-తముకున్ పచర్ కీసి వెహంతొన్.

మీరె మాసి మన్వలిర్ సమ్దిర్ మునె నీకున్ డగుర్-పాన్ సీసెర్, కీర్‌తన్క్ వారంతొన్”2:12 కీర్‌తన్క్‌న 22:22

ఇంజెర్ వోర్ బగవంతన్ ఇత్తొర్.

13ఉండె ఉంది జాగ,

“నాకున్ బగవంతన్ పొరొ బరొస మంత.”2:13 యెసయ 8:17 ఇచొరె ఆయ్వ ఉండె గిర్,

“నన అని బగవంతల్ నాకున్ సీత మరి-మియడ్ ఇగె మంతొమ్”2:13 యెసయ 8:18

ఇంజెర్ వెహ్చెర్ మంతొర్.

14మరి-మియడ్ ఇంజెర్ కేయ్వలిర్ మేందొడ రూప్నె మత్త కాడ్కి, యేసు గిర్ హర్ ఉంది తీర్దె మా దాతె ఆసి వాతొర్. వోర్ తన్వ మరన్తున్ హిందల్, మరన్తున్ పొరొ అదికార్ వాలె, సయ్తన్‌దున్ నాసెడమ్ కియన ఇంజెరెన్ ఇహిన్ కీతొర్. 15ఇదెన్ హిందల్ పిసి మన్వల్ కాలమ్నగ మరన్త వెరెతె, దాసిర్ దాత్ పిసెర్ మన్వలిర్‌కున్ ముక్తి సీతొర్. 16బారితెకె యేసు, బగవంతనుర్ దూతలిర్కున్ మదత్ కియన్ సాటి వాయ్మకి, బతి అబ్రాహమ్‌న సంతాన్దున్ మదత్ కియన ఇంజెరెన్ వాతొర్.17ఇద్ కారన్తున్ హిందలె, వోర్ యేసు సమ్దొ తీర్దె మా దాత్ రూప్ యేత్వల్ జురత్ అర్త. ఇదెన్ హిందల్ బగవంతన్ మునె, వోర్ మావొర్ బరొసతొర్ దయ వాలె పెర్సొర్ కటొడల్ ఆయ పరంతొర్. అస్కెన్ వోర్ మావంగ్ పాప్కున్ కండి కియ్లె బలిదాన్ సియ పరంతొర్. 18తన తక్‌లిబ్క్‌న పరిక్స బోగె మాసి మెయ్త కాడ్కి, ఇంకె తక్‌లిబ్క్‌న పరిక్స బోగె మాయ్వలిర్‌కున్ మదత్ కియ పరంతొర్.

3

యేసు మోసెన్ తెర్ డగుర్ ఆందుర్

1అదెన్ సాటి, స్వర్గ్‌నగ మన్లె బగవంతల్ కేయ్తుర్ వూర్ దాదలిర్-బాయిక్నిట్! బగవంతల్ సారి కీతొర్ కబ్రియల్ అని పెర్సొర్ కటొడల్ ఇంజెర్ యేసున్ మరట్ వొప్తట్. వోన్ బారెతె దిహన్ ఇర్సి సోంచ్ కీమ్ట్. 2బగవంతల్, తనకున్ హవ్లి కీత కామున్ మోసె బరొసతె కీతొర్. అహ్నె యేసు గిర్ బగవంతల్ తనకున్ హవ్లి కీత కామున్ బరొసతె కీతొర్. 3రోతున్ తెరె రోన్ దొహుస్వల్ మాల్కన్ వెలె మాని కీంతెర్. అహ్నె మోసెన్తెరె యేసు డగుర్-పాన్ వాలె ఇంజెర్ మెచ్నల్ పొరొల్ కమయ్ కీతొర్. 4బారితెకె హరియేక్ రోతున్ బోరెయ్ వొరొర్ దొహంతెర్ బతి సమ్దొతున్ గడి కీతొర్ వోర్ బగవంతలె. 5పూరొ బగవంతన పర్జతున్ సాటి, మోసె సేవ్కన్ దాత్ బరొసతె కామ్ కీతొర్. వోర్ కీతంగ్ కామ్క్, సిరిప్ బవిసత్నె బగవంతల్ వడ్క్‌వలిక్ సత్నంగ్ నమునంగ్ ఆందుంగ్. 6బతి కిరిస్తు బగవంతన పర్జత్ పొరొ అదికార్ వాలె ఆసి, బగవంతనొర్ బరొసతె మన్వల్ మరి ఆందుర్. మాకున్ బహన్ తెర్ ముక్తి పుటంత ఇంజెర్ బరొసతె, మావ మన్దున్ గట్ కీతెకె, మరటె వోన రోతుర్3:6 వోన రోతుర్: సెలెతె బగవంతన రోన్ ఇంజెర్ మందంత. ఆసి మందంతట్.

దిల్క్ బహ్కె మాతుర్కున్ దమ్కి

7-8అదెన్ సాటినె పవిత్ర ఆత్మ ఇహిన్ ఇత్త:

“బగవంతన్ పరిక్స కీసెర్ బయ్మన్ ఆసి, మీ తొత్తుర్ బోడి గుటనగ బగవంతన్ పొరొ ఉల్ట తేత్తెర్.

మిరట్ నేట దివొస్నె బగవంతన గొస్టి కేంజ్కిట్‌తె, మీ తొత్తుర్ వూరంగ్ దిల్కున్ మూజొర్ కీతపినయ్ మిరట్ కియ్మట్.

9చాలిస్ (40) సాల్క్ నన కియ్వలిక్ మయ్మతంగ్ కామ్క్ సూడ్సి గిర్, బోడి గుటనగ నావ హవడ్ సూడ్తెర్”

10“అద్ కారన్తున్ హిందలె, వూర్ పర్జ ఇత్తెకె నాకున్ సోంగ్ వాత.

‘వూరంగ్ దిల్క్ నహ్గటల్ బహ్కె మాతంగ్. నన వెహ్త సరి-మారగ్ పియ్సి తాక్లె వూర్ వొప్మకి.’

11అదెన్ సాటినె,

‘వూర్కున్ నావ ఆరమ్న జాగతగ బస్కెన్ వాయ సియొన్’

ఇంజి సోంగ్నె ఆడ వాడ్తొన్”3:11 కీర్‌తన్క్‌న 95:7-11

ఇంజెర్ బగవంతల్ ఇత్తొర్.

12నావుర్ దాదలిర్-బాయిక్నిట్! ఉయ్సర్‌తె మంట్! జీవతె మన్వల్ బగవంతన్ పొరొ బరొస ఇర్వక్‌నె, బహ్కె మాయ్వల్ కరబ్ దిల్, మీ రొపొ బోన్గనె మన్వక్‌నె సూడట్. 13దర్మ-గ్రంత్‌న, ‘నేట దివొస్నె’ ఇన్వల్ బగవంతన వచన్ మిరట్ కేంజ్కిట్‌తె, హర్ దివొస్ వొరొన్ వొరొర్ జరబ్నె ఇర్సెర్ చొకొటె తాకట్. అస్కె పాపున్ రొపొ కోండె మాయ్వక్‌నె మందంతిట్ అని మీవంగ్ దిల్క్ మూజొర్క్ ఆయ్వక్‌నె మందంతంగ్. 14బారితెకె మరట్ మావ బరొస ఇర్త మొదొడల్‌తె, సానల్ వేరి, అద్ బరొసతగ ఉంది తీర్ గట్ మత్తెకెన్, కిరిస్తునగ ఉంది ఆంతట్. 15ఇదెన్ మునె వెహ్తపినయ్:

“మిరట్ నేట దివొస్నె బగవంతన గొస్టి కేంజ్కిట్‌తె, మీ తొత్తుర్ బయ్మన్ ఆసి,

వూరంగ్ దిల్కున్ మూజొర్ కీతపినయ్ మిరట్ కియ్మట్.”3:15 కీర్‌తన్క్‌న 95:7-8

16బగవంతన వచన్ కేంచి గిర్, ఉల్ట తాక్తుర్ వూర్ బూర్ ఆందిర్? మోసె ఈజిప్ట్‌నల్ తత్తుర్ వూర్ ఆయుర్ కి బతల్? 17బగవంతల్ చాలిస్ (40) సాల్క్ బూర్ పొరొ సోంగ్నె మత్తొర్? పాప్ కీసి బోడి గుటనగ సాతుర్ పొరొనె కి? 18వూర్ వొడ్కి మంజి గిర్ బహ్కె మాసి తాక్తుర్ బారెతె, “వూర్కున్ నావ ఆరమ్న జాగతగ బస్కెన్ వాయ సియొన్” ఇంజెర్ ఆడ వాడ్తొర్ కి? హో వాడ్తొర్! 19ఇద్ సమ్ది సూడ్సి, వూర్ తమ బరొస ఇర్వ సొంజినె, అద్ ఆరమ్న జాగతగ సొంద పర్మకి ఇంజెర్ కరి కీంతట్.

4

బగవంతనుర్ బక్తలిర్‌కున్ వాగ్దన్ సీత ఆరమ్

1బగవంతన ఆరమ్న జాగతగ సొన్వల్ వాగ్దన్, ఇంకె ఉండె గిర్ అహ్నె మంత. ఇదెన్ హిందల్ అగ సొన్వల్ మోకతున్ మిహ్గటల్ బోరె సుటి కియ్వక్‌నె, మందన ఇంజెర్ వెరెతె అని దిహన్తె మంద్కట్. 2మరట్ చొకొట్న కబుడున్ బారెతె కేంజ్తపినయ్, వూర్ తొత్తుర్ గిర్ అద్ ఆరమ్ యేత్వడ గొస్టితున్ బారెతె కేంజ్తెర్. బతి అద్ గొస్టితున్ పొరొ బరొస ఇర్మకి. అదెన్ సాటి వూర్కున్ అద్ గొస్టి బతయ్ కామి సియ్మకి. 3ఆరమ్న జాగత చొకొట్న కబుడున్ పొరొ, బరొస ఇర్వలిర్ మరట్, తప్వక్ బగవంతనగ సొంద పరంతట్. బతి బరొస ఇరుర్,

“‘వూర్కున్ నావ ఆరమ్న జాగతగ బస్కెన్ వాయ సియొన్’

ఇంజి సోంగ్నె ఆడ వాడ్తొన్”4:3 కీర్‌తన్క్‌న 95:11

ఇంజెర్ బగవంతల్ ఇత్తొర్.

బతి ఇద్ ఇంకె, మన్వల్ ఆరమ్న జాగ కలి గడె మాత అగటలె మంత ఇంజెర్ మాకున్ టావ. 4బతి ఆరమ్న దివొసున్ బారెతె, “బగవంతల్ కలి గడి కియ్వల్ మహ్త పెజె, యేడుంగ్ రోజ్క్‌నె ఆరమ్ యేత్తొర్”4:4 పుట్‌గడ్మి 2:2 ఇంజెర్ లిహి కీసి మంత. 5ఉండె ఉంది జోక, “వూర్కున్ నావ ఆరమ్న జాగతగ బస్కెన్ వాయ సియొన్” ఇంజెర్ వెహ్తొర్.

6ఇదెన్ మునె, మా తొత్తుర్ చొకొట్న కబుడున్ పొరొ బరొస ఇర్వ సొంజి, వూర్కున్ అద్ ఆరమ్న జాగతగ సొన్లె మోక పుట్మకి. బతి కహి లోకుర్కున్, అద్ ఆరమ్న జాగతగ సొందన్ సాటి, ఉండె గిర్ మోక మంత. 7అదెన్ సాటినె, బగవంతల్ ఉండె ఉంది దివొసున్ నేమి కీసి ఇర్తొర్. అదెనె ‘నేట దివొస్’ ఇంతొర్. నన మీకున్ మునె లిహి కీతపినయ్ వెలె సాల్క్ ఆత పెజె,

“మిరట్ నేట దివొస్నె బగవంతన గొస్టి కేంజ్కిట్‌తె, మీవంగ్ దిల్క్‌నగ మూజొర్క్ ఆయ్మట్”4:7 కీర్‌తన్క్‌న 95:7,8

ఇంజెర్ దావిద్న కెయ్దె వడ్కుసీతొర్. 8యెహోసువల్ వూర్కున్ ఆరమ్ సియ్మడ్ ఇత్తెకె, బగవంతల్ ఉండె ఉంది దివొసున్ బారెతె వెహ్వక్ మందుర్. 9అదెన్ హిందలె, బగవంతల్ యేడవ దివొస్నె ఆరమ్ యేత్తపె, తన్వుర్ బక్తలిర్‌కున్ అద్ ఆరమ్న దివొస్ నిల్సి మంత. 10బగవంతల్ తన్వ కామ్నల్ ఆరమ్ యేత్తపె, వోనుర్ బక్తలిర్ గిర్ ఆరమ్న జాగతగ సొత్త పెజె, వూర కామ్ మార్సి దాంత. 11బగవంతల్ వెహ్త తీర్ తాకొర్ వోర్, తొత్తుర్ ఇజ్రయేల్ పర్జతున్ దాత్, హుకుమ్ పియ్సి తాకొర్ వోర్ ఆంతొర్. అదెన్ సాటి, అద్ స్వర్గ్‌న ఆరమ్న జాగతగ సొందన ఇంజెర్ మరట్ సమ్దిర్ వెరిసెర్ ఉయ్సర్‌తె కోసిద్ కీకట్.

12బారితెకె బగవంతన వచన్ జీవ వాలె అని సక్తి వాలె ఆంద్. అద్ వచన్ రండ్ కాకున్ దార్ మన్వల్ తల్వర్‌తున్ తెర్, అదిక్ దార్ వాలె ఆంద్. అద్ తల్వర్ కీల్చన్ అని మూల్గెన్ బహన్తె చీరి కీంతయొ, అహ్నె మాయ్నన ఆత్మ అని పరన్తున్ రొపొడంగ్ విచర్కున్ గిర్ బహ్రి వాట్సి, తస్వ కీంత. 13ఇద్ కలితగ మన్వల్ బదె వస్తు గిర్, వోర్ బగవంతన నదుడల్ తపుస పరొ. కడ్కున్ మునె వోడ్తపినయ్, సమ్దితున్ తాత్కర్ సూడ పరంతొర్. అహన్ సూడ్వల్ బగవంతన్, మరట్ మా బారెతె లెక వెహ లాగర్.

యేసు పెర్సొర్ కటొడల్ ఆందుర్

14స్వర్గ్‌నగ సొత్తొర్ వోర్ యేసు బగవంతనొర్ మరి ఆందుర్. వోరె మా సమ్దిరొర్ పెర్సొర్ కటొడల్ ఆందుర్. అదెన్ సాటి, మరట్ బరొస ఇర్సి, సమ్దిర్ మునె వొప్త అదెన్, సుటి కియ్వక్‌నె గట్ మంద్కట్. 15మావొర్ పెర్సొర్ కటొడల్ మావ కమ్జొర్ పాన్క్ కరి కీసి, మా పొరొ వోన దిల్ నోంత. బారితెకె వోర్ యేసు, మా దాతె హరియేక్ పరిక్సన్ బోగె మాతొర్, బతి బదె పాప్ కియ్మకి. 16అదెన్ సాటి గటి-దీర్య కీసి, బగవంతన్ కరుమ్4:16 బగవంతన పెర్మత-దయత రాజ-గాదిత్ కరుమ్. దాకట్. అహన్ సొత్తెకెన్, బస్కె పహ్జె మత్తెకె అస్కె, వోర్ బగవంతన కివుల్ అని పెర్మత-దయ మాకున్ పుటంతంగ్.

5

పెర్సొర్ కటొడన డగుర్-పాన్ బోరె యేత వాయొ

1పర్జ, తమ్గటల్ వొరొన్ పెర్సొర్ కటొడల్ ఇంజెర్ వూర్ నేమి కీంతెర్. పర్జతున్ బద్లి, బగవంతన చర్నతె సేసంగ్ అని పాప్న మాపితున్ సాటి, వోర్ కటొడల్ అర్పన సీంతొర్. 2వోర్ పెర్సొర్ కటొడల్ గిర్, వెలె తీర్క్‌నె కమ్జొర్‌తె మంతొర్. అదెన్ సాటి, కరె మాయ్వ తప్ కీతుర్ పొరొ, సోంగ్ వాయ్వక్‌నె చొకొటె సూడంతొర్. 3ఇద్ కారన్తున్ హిందలె, వోర్ పెర్సొర్ కటొడల్ తన్వంగ్ పాప్కున్ సాటి బలిదాన్ సీసి, పర్జతంగ్ పాప్కున్ సాటి గిర్ బలిదాన్ సియ లాగర్.

4బోరె మాయ్నల్ తన్వ తన పెర్సొర్ కటొడన డగుర్-పాన్ యేత వాయొ. బగవంతల్ మొదొల్, అహరోన్తున్ పెర్సొర్ కటొడల్ ఇంజెర్ బహన్తె కేయ్సి నేమి కీతొరొ, అహ్నె దుస్రొర్ పెర్సొర్ కటొడన్ కేయ్సి నేమి కీంతొర్. 5కిరిస్తు గిర్ పెర్సొర్ కటొడన కటొడ-పాన్దున్ తన్వ తన యేత్మకి. బతి బగవంతలె వోన్ సంగ,

“నిమె నావొర్ మరిని ఆంది. నన నేండ్ నీకున్ మియ్తొన్”5:5 కీర్‌తన్క్‌న 2:7

ఇంజెర్ ఇత్తొర్. 6అని ఉండె ఉంది జాగ,

“నిమె మెల్కిసెదెకున్ దాత్ కటొడని ఆసి బస్కెట్ మందంతి!”5:6 కీర్‌తన్క్‌న 110:4

ఇంజెర్ నేమి కీతొర్.

7యేసు తన బొమిత్ పొరొ పిసి మనెకె, తనకున్ మరన్తల్ బచి కియ పర్వల్ బగవంతన్ ఆడ్సెర్, కాడెర్ తుహ్చెర్ వినంతి కీసెర్, పార్తన కీతొర్. వోన్గ మన్వల్ బావ్-బక్తితున్ పియ్సి, బగవంతల్ వోన పార్తనతున్ కేంజ్తొర్. 8యేసు బగవంతనొర్ మరి ఆసి గిర్, కస్‌టల్కున్ బోగె మాసి బాబొన జరబ్నె బహన్ మందన ఇన్వల్ కరి కీతొర్. 9ఇద్ తరికతె బగవంతల్, వోన్ సమ్దొ తీర్క్‌నె బర్పుర్ గున్ వాలె, పెర్సొర్ కటొడల్ ఇంజెర్ వొప్తొర్. వోన వచన్ పియ్సి, బూర్తె తాకంతెరొ, వూర్కున్ బస్కెట్ మన్వల్ జీవ సియ్లె, ఆదర్ ఆసి నిల్తొర్. 10బగవంతల్ వోర్ యేసున్ మెల్కిసెదెకున్ దాత్నొర్ పెర్సొర్ కటొడల్ ఇంజెర్ నేమి కీతొర్.

ఉండె గిర్ మిరట్ పసి-బాలలిర్ ఆసి మంతిట్

11ఇదెన్ బారెతె వెహన ఇత్తెకె, వెలె గొస్టింగ్ మంతంగ్. బతి అవెన్ పోడి కీసి వెహన ఇత్తెకె కస్టమ్ ఆంత. బారితెకె మిరట్ బగవంతనంగ్ గొస్టింగ్ కరి కియ్లె గహ్లలిర్ ఆసి మంతిట్. 12కాలమున్ పియ్సి సూడ్తెకె, మిరట్ ఇంకె బోద కరుస్వలిర్ ఆసి మంద మత్త. బతి మీకునె ఉండె వొరొర్ బగవంతనంగ్ మొదొడంగ్ వచన్క్‌న బోద కరుస లాగర్. ఇవ్ మొదొడంగ్ వచన్క్ పాల్దున్ దాత్ అని బగవంతనంగ్ వెలె మర్మతంగ్ వచన్క్ గట్ వాలె కానెత్ దాత్ మంతంగ్. మిరట్ గట్ వాలె కానె తింద పర్విట్, బతి మిరట్ ఉండె గిరె మొడ్డె-మొడ్డలిర్ దాత్ పాలె ఉండ లాగర్. 13వటి పాల్ ఉంజి మన్వలిర్, ఉండె గిర్ వూర్ పసి-బాలలిరె ఆందిర్. అదెన్ సాటి, వూర్కున్ చొకొట్-వాయుట్న టావ సెలె. 14గట్ వాలె కానె బెర్స్‌తుర్ సాటినె, ఇత్తెకె చొకొట్-వాయుట్ కరి కియ్వల్ సిక్సాన్ కరిసి, అవెన్ పియ్సి తాక్తుర్ వూర్ సాటినె మంత.

6

1తె కిరిస్తున్ బారెతె మొదొడంగ్ బోదంగ్ గడి గడి వెహ్వక్‌నె అవెన్ సుటి కీసి, మునె సొంజి బెర్స్‌తుర్ దాత్ తయర్ ఆకట్. మరన్తెకె వోయ్వలిక్ కరబ్నంగ్ కామ్క్‌నల్ చుక్ చుకె మాసి, బగవంతన్ పొరొ బరొస ఇర్వల్, 2బాప్తిస్‌మతున్ బారెతె బోద వెహ్వల్, తలత్ పొరొ కెయ్క్ ఇర్వల్, బవిసత్నె సాతుర్ వూర్ నేండ్వల్ అని బగవంతల్ వూర్కున్ ఆక్రిత తస్వ కియ్వల్ ఇన్వలిక్ ఈతంగ్ కిరిస్తున్ బారెతంగ్ మొదొడంగ్ ముకె బోదన్ మల్సి, గడి గడి మీకున్ వెహ్వల్ జురత్ సెలె. 3ఇదెన్ బద్లి, బగవంతల్ మునె సొందన్ సాటి మోక సీతెకె, మునె దాకట్.

బగవంతన బరొసతల్ బహ్కె మాతుర్ బారెతె

4-5బగవంతన బరొసతల్ బహ్కె మాతుర్కున్ మరట్ మలుసి తచి, చుక్ చుకె మానల్ బహన్ కియ వాంత? వూర్ మొదొల్ బగవంతన సతెమున్ కరి కీసి, బగవంతనంగ్ ఆసిర్‌వాద్క్‌న అనుబవ్ సూడ్సి, పవిత్ర ఆత్మతగ ఈస యేచ్చి, బగవంతన వచన్త చొకొట్-పాన్దున్ బారెతె అనుబవ్ కీసి, బవిసత్నె కియ్వలిక్ బగవంతన సక్తితంగ్ కామ్కున్ బారెతె కరి కీతెర్. 6ఇవ్ సమ్దొ అనుబవ్ యేచ్చి గిరె, బగవంతన బరొసతల్ బహ్కె మాతుర్కున్ బస్కెట్‌కె మలుసి, చుక్ చుకె మానల్ కియ వాయొ. ఇదెన్ హిందల్ బగవంతనొర్ మరిన్, వూర్ తిరిసి మొద్నగ6:6 జక్లె మాయ్నలిర్‌కున్ టాంగి కియ్వల్ మొద్. మోలనె పాసి, పర్జత్ మునె వోర్ మరిన లజ సొనల్ కీసెర్ మంతెర్.

7వూర్ లోకుర్ కరబ్న బొమిత్ దాత్నుర్ ఆందిర్. పిర్క్‌నె అర్త యేతున్, బద్‌తె వావ్ట బొమి ఊచ్చి, వోర్ యెవ్సదారన్ చొకొట్న పంట సీంతయొ, అద్ బొమితున్ బగవంతన ఆసిర్‌వాద్ పుటంత. 8బతి ఇదెన్ బద్లి, అద్ వావ్ట బొమితగ చహ్క్‌నంగ్ పొదెలంగ్ అని జాడి వేలింగ్ బెర్స్‌తెకె, అద్ బొమి కామి సియొ ఇంజి, జులుక్నె యెవ్సదారల్6:8 ఇత్తెకె ఇగె బగవంతల్. సాపెన సీసి, డుండుసి వాటంతొర్.

బగవంతల్ బస్కెట్‌కె మీకున్ మర్న్‌గొర్

9నావుర్ లాడ్నుర్ తాదల్-తముర్నిట్! మిరట్ చొకొట్నంగె కామ్క్ కీసెర్ మంతిట్. బారితెకె, మీకున్ మునెనె బగవంతల్ బచి కీతొర్. అదెన్ సాటి, జరబ్నె మందన ఇన్వలిక్ ఇవ్ గొస్టింగ్ మీ బారెతె ఆయొ. 10బగవంతన పొరొడె మిరట్ కీతంగ్, చొకొట్నంగ్ కామ్క్ అని బగవంతనుర్ బక్తలిర్‌కున్, మిరట్ ఇంకె లాడ్దె కియ్వల్ సేవత కామున్ హిందల్, బగవంతల్ బస్కెట్‌కె మీకున్ మర్న్‌గొర్. బారితెకె వోర్ నియత్నొర్ ఆందుర్. 11-12గహ్లలిర్ ఆయ్మట్. బతి బరొసతె వోర్చి బగవంతల్ సీతంగ్ వాగ్‌దన్కున్ యేతన్ సాటి, పర్పెడె మాయ్వలిర్ దాత్ ఇవ్ కామ్కున్ ఆక్రి వేరి కీసెర్, ముక్తి సియ్వల్ ఆసతున్ సుటి కియ్వక్‌నె మంట్.

బగవంతన వాగ్దన్

13-14అస్కె బగవంతల్ తనకున్ తెర్ డగుర్ బోరె సెలె మత్త కాడ్కి, తన్వ పొరొడెనె ఆడ యేచ్చి, అబ్రాహమున్ సంగ, “నన నీకున్ కరలెనె ఆసిర్‌వాద్ సీంతొన్ అని నీవ సంతాన్దున్ బడి కీంతొన్”6:13-14 పుట్‌గడ్మి 22:17 ఇంజెర్ వాగ్దన్ సీతొర్. 15తాన్ సాటి అబ్రాహమ్ వోర్చి సూడ్సెర్ మత్తొర్. తె అద్ వాగ్దన్‌తున్ బగవంతల్ పూరి కీతొర్.

16తమకున్ అని దుస్రుర్ నడ్డుమ్ జిద్నె తగపర్ తాక్నెకె, బద్‌తెర్ ఉంది బాజ్నుర్ వొపన్ సాటి తమ్వకున్ తెర్ డగున పొరొడె వొట్ వాటంతెర్. అస్కె, అద్ వొట్నగ సతె మంత ఇంజెర్ కరి కీసి, జిద్న తగపర్ దబె మాంత. 17బగవంతల్ తన సీత వాగ్దన్‌తున్ బస్కెట్‌కె మార్యు సియొన్ ఇంజెర్ అద్ వాగ్దన్ యేత్వలిర్‌కున్ వెహన్ సాటి, తన్వ పొరొ తన వొట్ వాట్తొర్. 18బగవంతన వాగ్దన్ అని ఆడ, ఇవ్ రండ్ గిర్ మారివలిక్ ఆయొంగ్. ఇవెన్ బారెతె, బగవంతల్ లబడ్ వడ్క పరొర్. ముక్తితగ సొందన ఇన్వలిర్, ఉండె ఇచుర్ గటి-దీర్యతె మునె సొందన ఇంజెర్ బగవంతల్ ఆస కీంతొర్. 19ఇద్ ముక్తిత ఆస మాకున్ లగు వాలె ఆసి, మావ ఆత్మతున్ రూకత ‘లంగర్తున్6:19 రూకత లంగర్ లొకొండ్నె తయర్ కీసి మందంత. రూకతున్ ఆపుస్లె అద్ లంగర్తున్ యేతగ బూడ్ సుటి కీంతెర్. అస్కె అద్ బండనగ ఆయి గట్ బొమితగ ఆయి తట్సి, రూక హకె-హికె పొంగ్ పొంగ్ సొన్వక్‌నె ఉంది జాగ మందంత. దాత్ బహ్కె మాయ సియ్వక్‌నె స్వర్గ్‌నగ మన్వల్ బగవంతన జాగతగ మాకున్ యెవుస పరంత. 20బారితెకె మా హిందల్ ఆసి, మాకున్ తెర్ మునె మావొర్ పెర్సొర్ కటొడల్ యేసు, అద్ స్వర్గున్ రొపొ నేంగ్తొర్. మెల్కిసెదెకున్ దాత్ యేసు బస్కెట్ గిరె పెర్సొర్ కటొడల్ ఆసి మంతొర్.

7

బగవంతనొర్ కటొడల్ మెల్కిసెదెక్

1వోర్ మెల్కిసెదెక్ సాలెమ్నొర్ రాజల్ సమ్దిత్ డగుర్ బగవంతనొర్ కటొడల్ ఆసి మత్తొర్. అబ్రాహమ్ లడెయ్తగ దుస్రుర్ రాజలిర్కున్ మెయ్సి, మల్సి వానెకె,7:1 అబ్రాహమ్ తన్వొర్ తాదనొర్ మరి లోతున్ యేలమ్ రాజన కెయ్దల్ బచి కీసి తత్తొర్. (పుట్‌గడ్మి 14:17-24) మెల్కిసెదెక్ వోన్ బేటె మాసి ఆసిర్‌వాద్ సీతొర్. 2అబ్రాహమ్ తన మెయ్సి తత్తతగటల్ నూటల్ దహ ఈసంగ్ మెల్కిసెదెకున్ సీతొర్. ‘మెల్కిసెదెక్’ ఇత్తెకె, నియత్నొర్ రాజల్ అని ‘సాలెమ్నొర్ రాజల్’ ఇత్తెకె, సాంతితొర్ రాజల్ ఇంజెర్ ఉండె ఉంది అర్తమ్. 3వోనుర్ తాదుర్-బాబుర్ అని అవల్-బాబొ బూర్ ఆందిరొ, బోనె టావ సెలె. వోన పుడ్త సాత గిర్ బోనె టావ సెలె. బగవంతనొర్ మరిన్ దాత్ బస్కెట్ గిరె, వోర్ కటొడల్ ఆసి మంతొర్ ఇన్వలె టావ.

4వోర్ మెల్కిసెదెక్ బచొర్ డగుర్ ఆందురొ, కరి కీమ్ట్. బారితెకె మావొర్ తొత్తొర్ అబ్రాహమ్ గిర్, తన లడెయ్తగ మెయ్సి తత్తతగటల్, నూటల్ దహ ఈసంగ్ మెల్కిసెదెకున్ సీతొర్. 5లేవిన కాన్‌దాన్తుర్ కటొడ-పాన్ తాకుసన అని అబ్రాహమ్‌న కాన్‌దాన్తగ పుట్తుర్ వూర్ తాదల్-తముక్ ఆసి గిర్, నూటల్ దహ ఈసంగ్ లేవిన కాన్‌దాన్తుర్ కటొడలిర్కున్ సియన ఇంజెర్ మోసెన కానున్తగ7:5 బగవంతల్ మోసెన కెయ్దె లిహి కియుసీత కానున్. హుకుమ్ మంత. 6మెల్కిసెదెక్ లేవిన కాన్‌దాన్తొర్ ఆయొర్. తెర్ బతి బగవంతనగటల్ వాగ్‌దన్క్ యేత్తొర్. వోర్ అబ్రాహమ్‌నల్ నూటల్ దహ ఈసంగ్ మెల్కిసెదెక్ యేచ్చి, అబ్రాహమున్ ఆసిర్‌వాద్ సీతొర్. 7ఆసిర్‌వాద్ సియ్వల్, ఆసిర్‌వాద్ యేత్వన్ తెర్ డగుర్-పాన్ వాలె ఇన్వడగ బతయ్ అనుమానమ్ సెలె. 8లేవిన కాన్‌దాన్తుర్ పిసెర్ మంజి, సాయ్వలిర్ నూటల్ దహ ఈసంగ్ యేచ్చెర్ మంతెర్. బతి బస్కెట్ గిర్ పిస్వల్ మెల్కిసెదెక్ గిర్, నూటల్ దహ ఈసంగ్ యేతొర్ ఇంజెర్ మంత. 9ఉంది తీర్దె సూడ్తెకె, నూటల్ దహ ఈసంగ్ యేత్వల్ లేవి గిర్, అబ్రాహమున్ హిందల్, నూటల్ దహ ఈసంగ్ మెల్కిసెదెకున్ సీతొర్ ఇంజెర్ వెహ వచొ. 10బారితెకె అబ్రాహమ్ మెల్కిసెదెకున్ బేటె మాతొర్ అస్కె, అబ్రాహమ్‌న కాన్‌దాన్తగ లేవి జల్మ ఆయ్లెకె మత్తొర్.7:10 లేవి జల్మ ఆయ్లెకె మత్తొర్: వోర్ లేవి తమ్వ కాన్‌దాన్తొర్ అబ్రాహమ్‌న పీటెతెన్ మత్తొర్.

యేసు మెల్కిసెదెకున్ దాత్నొర్ కటొడల్

11మోసెన కానున్తగ, లేవిన కాన్‌దాన్తుర్ కటొడ-పాన్ కియన ఇంజెర్ మంత. బతి వూర్ కటొడలిర్ తమ్వ కార్యతున్ బర్పుర్ కియ పర్మకి. ఉంది మోక వూర్ కియ్వల్ కార్య బర్పుర్ మన్మడ్ ఇత్తెకె, అహరోన్తున్7:11 అహరోన్ లేవిన కాన్‌దాన్తొర్ ఆందుర్. దాత్నొర్ ఉండె వొరొర్ కటొడన్ బగవంతల్ రొహ్న్‌దుర్. బతి మెల్కిసెదెకున్7:11 మెల్కిసెదెక్ లేవిన కాన్‌దాన్తొర్ ఆయొర్. దాత్నొర్ ఉండె వొరొర్ కటొడన బారి జురత్ అర్త? 12కటొడ-పాన్ మారితెకె, అదెన్ బరొబర్ కానున్ గిర్ మారియ లాగర్. 13ఇవ్ గొస్టింగ్ దుస్రొ కాన్‌దాన్తొర్ యేసున్ బారెతె వెహ్చెర్ మంతంగ్. ఇద్ కాన్‌దాన్తుర్ బస్కెనె బగవంతన మందిర్త బలి సియ్వల్ జాగతగ కటొడ-పాన్ కియ్మకి. 14మా యేసు పర్బు యూదన కాన్‌దాన్తల్ వాతొర్ ఇంజెర్ అని ఇద్ కాన్‌దాన్తుర్ కటొడలిర్ ఆయన ఇంజెర్ మోసె బగన్ వెహ్మకి ఇంజెర్ మాకున్ టావయె.

15మెల్కిసెదెకున్ దాత్ కటొడల్ ఆంతొర్ ఇన్వల్ గొస్టితున్ పర్బు ఉండె ఇచుర్ కరల్ కీతొర్. 16కానున్ వెహ్త అద్ లేవిన కాన్‌దాన్తున్ పియ్సి, కటొడల్ ఆయ్మకి బతి, తన బస్కెట్ గిర్ జీవతె మన్వల్ సక్తితె కటొడల్ ఆయ పర్తొర్. 17బారితెకె,

“నిమె మెల్కిసెదెకున్ దాత్ కటొడని ఆసి బస్కెట్ మందంతి!”7:17 కీర్‌తన్క్‌న 110:4

ఇంజెర్ దర్మ-గ్రంత్‌ వెహ్చెర్ మంత. 18-19మోసెన కానున్ బతతునె బర్పుర్ కియ పర్మకి. అద్ కానున్ కమ్జొర్ మంత అని బతతునె కామి సియ్వక్ ఆత ఇంజెర్ బగవంతల్ తాన్ హబ్రి ఇర్తొర్. అదెన్ బద్లి, బగవంతల్ తాన్ తెర్ చొకొట్న ఆసతున్ ఇర్తొర్. ఇదెన్ పియ్సి, మరట్ బగవంతన్ కరుమ్ సొంద వచొ. 20-21అచొరె ఆయ్వ బగవంతల్ వొట్ వాడ్తొర్, బతి దుస్రొర్ బోరె కటొడన్ సాటి వొట్ వాట్మకి. దర్మ-గ్రంత్‌నగ,

“పర్బు బగవంతల్ వొట్ వాడ్తొర్ అని వోన మన్దున్ మార్యుసియొర్.

నిమె కటొడని ఆసి బస్కెట్ మందంతి!”7:20-21 కీర్‌తన్క్‌న 110:4

ఇంజెర్ బగవంతల్ వోన్ సంగ ఇత్తొర్. 22ఇద్ వొటున్ హిందల్, పడన నియమున్ తెర్ చొకొట్న పూన నియమ్ ఆంద్ ఇంజెర్ యేసు గారంటి ఆసి నిల్తొర్.

23ఉండె ఉంది తేడ బతల్ ఇత్తెకె, వెలెటిర్ లోకుర్ కటొడలిర్ ఆతెర్, బతి మరన్ వూర్కున్ బస్కెట్ గిర్ కటొడలిర్ ఆసి మన్వక్‌నె అడ్డమ్ ఆత. 24బతి యేసున్ మరన్ సెల్వ కాడ్కి, వోర్ బస్కెట్ గిర్ పెర్సొర్ కటొడల్ ఆసి మందంతొర్. 25అదెన్ సాటి యేసు తన్ హిందల్, బగవంతనగ వాయ్వలిర్‌కున్ బస్కెట్ గిరె బచి కీంతొర్. వోర్ యేసు వూర్ హిందల్ ఆసి, బగవంతన్ వినంతి కియ్లె, బస్కెట్ గిర్ పిసిన్ మందంతొర్.

26ఈతొర్ పెర్సొర్ కటొడల్ పవిత్ర వాలె, బే-కసుర్ వాలె, బదె తప్న డాగ్ సెలొర్ వోర్, పాపిర్ సంగ మనొర్ వోర్, స్వర్గ్‌నగ డగుర్-పాన్ వాలె ఆందుర్. 27వోర్ యేసు, దుస్రుర్ పెర్సుర్ కటొడలిర్ దాత్ తన్వంగ్ పాప్కున్ సాటిన్ ఆయి, పర్జతంగ్ పాప్కున్ సాటినె ఆయి, రోజి అర్పన సియ్వల్ జురత్ సెలె. బారితెకె సమ్దిర్ పర్జతంగ్ పాప్కున్ సాటి, తన్వ తనయ్ బలిదాన్ ఉందియ్ జోక సీసి వాడ్తొర్. 28మోసెన కానున్ సక్తి సెలుర్ వూర్కున్ పెర్సుర్ కటొడలిర్ దాత్ నేమి కీత. బతి కానున్తున్ పెజెయ్ వాత అద్ వొట్, బగవంతనొర్ మరిన్ పెర్సొర్ కటొడన్ దాత్ నేమి కీత. అచొరె ఆయ్వ, వోర్ బస్కెట్ గిరె బర్పుర్ పెర్సొర్ కటొడల్ ఆసి మన్వల్ ఆందుర్.

8

పూన నియమ్: యేసు మావొర్ పెర్సొర్ కటొడల్ ఆందుర్

1మమొట్ వెహ్త గొస్టితగ ముకె బతల్ ఇత్తెకె, స్వర్గ్‌నగ మన్వల్ సర్వ సక్తి వాలె బగవంతన రాజ-గాదితున్ తిన బగ్ల ఉచ్చి మన్వల్ పెర్సొర్ కటొడల్ యేసు మా సాటి మంతొర్. 2వోరె, పార్తన-వింతి కియ్వల్ కరల్ డేరతున్ రొపొ మన్వల్ బెయ్ పవిత్ర జాగతగ సేవ కీసెర్ మంతొర్. ఇద్ పార్తన-వింతి కియ్వల్ డేరతున్ మాయ్నలిర్ వాట్మకి బతి, పర్బుయె8:2 బగవంతలె వాడ్తొర్.

3హరియేక్ పెర్సొర్ కటొడల్ నేమె మాత పెజె, సేసన అర్పనంగ్ అని పాప్న మాపితున్ సాటి, బలిదాన్క్ సియ లాగర్. అహ్నె, మావొర్ పెర్సొర్ కటొడల్ యేసునగ గిర్ అర్పన సియన్ సాటి, బతల్ తెర్ మందన ఇన్వల్ జురత్ అర్త. 4ఉంది మోక, వేర్ దునియతగ ఇంకె మంజి ఇత్తెకె, సాదరన్ కటొడల్ గిరె ఆసి మనొర్. బారితెకె మోసెన కానున్ పియ్సి, అర్పన సియ్వలిర్ కటొడలిర్ మంతెర్. 5వూర్ కటొడలిర్, సిరిప్ స్వర్గ్‌నగ మన్వల్ బెయ్ పవిత్ర జాగత నక్లి రూప్నగనె8:5 నక్లి రూప్నగనె: సెలెతె దడ్మిత్ దాత్న ఇంజెర్ మందంత. సేవ కీసెర్ మంతెర్. పార్తన-వింతి కియ్వల్ డేరతున్ మోసె వాటన్ మొదొల్, “నిమె గుటత్ పొరొ మనెకె సమ్దొ నన తొహ్తపినయ్ ఇద్ నమునతున్ పియ్సినె దిహన్తె వాటన”8:5 బహ్రి పెసివల్ 25:40 ఇంజెర్ బగవంతల్ వోన్ దమ్కి సీతొర్.

6బతి ఇంకె వూర్ కటొడలిర్ కియ్వల్ సేవతున్ తెర్ బెయ్ పవిత్ర జాగతగ యేసు తనకున్ బగవంతల్ సీత సేవ కీసెర్ మంతొర్. అచొరె ఆయ్వ, వోర్ యేసు పడన నియమున్ తెర్ చొకొట్న పూన నియమున్ సుర్‌వెర్తల్ ఆసి మంతొర్. ఇద్ నియమ్ పడన నియమున్ తెర్ చొకొట్నంగ్ వాగ్‌దన్కున్ పొరొ నిల్సి మంత.

7ఉంది మోక అద్ పడన నియమ్నగ బతయ్ గల్తి సెల్వక్ మందు8:7 ఇదెనె అర్తమ్ అద్ పడన నియమ్నగ బతయ్ గల్తి సెలె, బతి అద్ నియమ్ కియ్వల్ మత్త అద్ కార్యతున్ పూరి కియ పర్మకి అచొరె. ఇత్తెకె, పూన నియమ్న జురత్ అర్సి మనొ. 8బతి బగవంతల్ తన్వ పర్జతంగ్ గల్తింగ్ బారెతె,

“ఇచుల! బవిసత్నగ నన ఇజ్రయేల్ లోకుర్ సంగ అని యూదయ యేరియతుర్ లోకుర్ సంగ పూన నియమ్ ఇరంతొన్.

9నన వూరుర్ తొత్తుర్‌కున్ దిహన్తె మునె కీసి, ఈజిప్ట్‌నల్ తత్తొన్.

ఇద్ పూన నియమ్ అద్ గట్కతె వూర్ సంగ కీత నియమున్ దాత్ మనొ.

బారితెకె, వూర్ నన ఇర్త నియమున్ పియ్సి తాక్సెర్ మన్మకి. అదెన్ సాటి వూర్కున్ నన పటి కియ్మకి.

10బతి అవ్ దివొస్క్ వీడ్త పెజె ఇజ్రయేల్ పర్జతున్ సంగ నన టరి కియ్వల్ పూన నియమ్ ఇద్ ఆంద్.

నన నావ కానున్తగ మన్వలిక్ ఆగెన్ వూర మన్దగ హేతు ఇర్నల్ కీంతొన్.

అవెన్ వూర దిల్తగ లిహి కీంతొన్.

నన వూరొర్ బగవంతన ఆసి మందంతొన్. వూర్ నా పర్జ ఆసి మందంతెర్.

11అద్ వకత్నె, ‘బగవంతన్ కరి కీమ్ట్’ ఇంజెర్ నా బారెతె ఆజు-బాజుతుర్కున్

అని చుటమ్-బంద్కున్ బోరె వెహ్వల్ జురత్ సెలె. సమ్దిర్ బేద్-బావ్ సెల్వక్ నా బారెతె కరి కీంతెర్.

12నన దయతె వూరంగ్ పాప్కున్ అని అవ్ కరెబలిక్ కామ్కున్ ఉండె బస్కెన్ హేతు కియొన్”8:12 ఇర్మియ 31:31-34

ఇంజెర్ లిహి కియుస్తొర్.

13ఇదెన్, ‘పూన నియమ్’ ఇంజెర్ బగవంతల్ కేయ్త కాడ్కి, మొదొడ నియమ్ పడన ఆసి సొత్త. బద్‌తె పడన ఆంతయొ, అద్ మయడ్ ఆయ్లె తయర్ మందంత.

9

పార్తన-వింతి కియ్వలిక్ పడనంగ్ నేకింగ్

1బగవంతల్, ఇజ్రయేల్ పర్జతున్ సీత మొదొడ నియమ్నగ, మాయ్నన కెయ్దె తయర్ ఆత అద్ పార్తన-వింతి కియ్వల్ డేరత్ బారెతె అని నేకి-బదిన్ బారెతె మత్త.9:1 యూదుల్క్‌న జాతితుర్ బగవంతన్ బద్ తరికతె బహన్ పార్తన-వింతి కీందిరొ, ఇద్ పుస్తక్‌న ఆక్రిత బాగమ్నగ సూడ.2అద్ పార్తన-వింతి కియ్వల్ డేరతున్ నడ్డుమ్ ఉంది పడ్ద టాంగి కీసి, తాన్ రండ్ బాగల్క్ కీతెర్. మునెత బాగమ్నగ ఉంది డివెన జల్కర అని నివొద్నంగ్ సారింగ్ ఇర్వల్ టేబల్ మందు. ఇద్ బాగమున్ పవిత్ర జాగ ఇందిర్. 3అద్ పడ్దతున్ పెజెట బాగమున్ బెయ్ పవిత్ర జాగ ఇందిర్. 4అద్ బాగమ్నగ ఉంది సోనెతె తయర్ కీత ఊద్ నిరుస్వల్ కుండి అని నియమ్న సందొక మందు. అద్ సందొక సోనెత రేక్నె, పూరొ అత్క్ వాట్సి మందు. అద్ సందొకత్ రొపొ మన్న9:4 బగవంతల్ తన్వ మయ్మతె ఇజ్రయేల్ లోకుర్ ఈజిప్ట్‌నల్ వానెకె బోడి గుటనగ తిందన్ సాటి మన్న ఇన్వల్ కానెతున్ రొహ్తొర్. (బహ్రి పెసివల్ 16:32-34) ఇర్త అద్ సోనెత కోప, అహరోన్త కొడ్స్‌త బెడ్డె,9:4 ఇద్ బెడ్డెత అర్తమ్ బతల్ ఇత్తెకె అహరోన్ ఇన్వల్ కటొడల్ బగవంతల్ నేమి కీతొర్ ఆందుర్ ఇంజెర్ పర్జతున్ హేతు కియుస్వల్ ఆంద్. (ఇసొబ్న 16–17) హుకుమ్క్ లిహి కీతంగ్ పాటిన్ దాత్నంగ్ చెక్తంగ్ రండ్ బండంగ్ మందుంగ్. 5అద్ సందొకత ముచడ పొరొడ బాజున్ పాప్క్ మాపి కియ్వల్ జాగ9:5 దయత కుతుల్. ఇంతెర్. బగవంతన మయ్మత వేడ్చితున్ తొహ్వలిక్ రూప్క్9:5 కెరుబుల్క్ ఇన్వలిక్ దూతలిక్. అద్ జాగతున్ కేప్సెర్ మారెల్క్‌నె ముచ్చి మందుంగ్. ఇవ్ సమ్దొన్ బారెతె, ఇంకె పోడి కీసి వెహ్లె వకత్ సెలె.

6ఇవ్ సమ్దొ ఇహిన్ తయర్ కీత పెజె, కటొడలిర్ పార్తన-వింతి కియ్వల్ డేరత మునెత బాగమ్నగ సొంజి, నేకితంగ్ కార్యన్ రోజి కీసెర్ మందిర్. 7బతి సిరిప్ పెర్సొర్ కటొడల్ తన్వంగ్ పాప్కున్ సాటి అని పర్జ కరె మాయ్వ కీతంగ్ పాప్కున్ సాటి, అర్పన సియ్లె, నెతుర్ పియ్సి, సాల్దున్ ఉంది జోక పడ్దతున్ పెజెట బెయ్ పవిత్ర జాగతగ సొందుర్.9:7 బహ్రి పెసివల్ 30:10; కటొడలిర 16:2,14,15,29,348ఇవ్ సమ్దొన్ పియ్సి, బస్కె వేరితె ఈతల్ పార్తన-వింతి కియ్వల్ డేరత జాగ మందంతయొ, అస్కె వేరి, స్వర్గ్‌న బెయ్ పవిత్ర జాగత సరి కోలె మాయొ ఇంజెర్ పవిత్ర ఆత్మ తొహ్చెర్ మత్తొర్. 9అద్ సమ్దొ ఇంకెడ కాలమ్నగ జర్గ్‌వడ నమున ఆంద్. అవ్ సేసంగ్ అని బలిదాన్క్, పార్తన-వింతి కియ్వలిర్ బక్తలిర మన్-దిల్దున్ కసుక్నల్ అసలె మోక్డొ సుటి కియ పరొంగ్. 10బహన్ ఇత్తెకె, ఇవ్ తిన్లె-ఉన్లె అర్పన సియ్వలిక్ అని సుదుడ్ ఆయ్వలిక్ కామ్క్, సిరిప్ మేందొడున్ సాటిన్ కామి సీంతంగ్. ఇవ్ కామ్క్ సిరిప్ బగవంతన పూన నియమ్ వానల్ వేరి కామి సీంతంగ్.

యేసున నెతుడ అర్పన

11కిరిస్తు పెర్సొర్ కటొడల్ ఆసి, మాకున్ చొకొట్నంగ్ ఆసిర్‌వాద్క్ తత్తొర్. వోర్ స్వర్గ్‌నగ మన్వల్ పార్తన-వింతి కియ్వల్ బెయ్ డగుర్ అని బర్పుర్ వాలె డేరత జాగతగ సేవ కియ్లె సొత్తొర్. అద్ జాగ మాయ్నల్ నివ్డి కీత ఆయొ, ఇత్తెకె ఇద్ కలిత ఆయొ. 12కిరిస్తు హెరెన నెతురె ఆయి, పడ్డన నెతురె ఆయి, పియ్సి అగ సొన్మకి. బతి ఉందియ్ జోక తన్వ నెతుడ అర్పన సీసి, అద్ బెయ్ పవిత్ర జాగతగ సొత్తొర్. అదెన్ హిందల్, మాకున్ బస్కెట్ పిస్వల్ ముక్తి పుట్త. 13మోసెన కానున్తున్ పియ్సి, ఇవ్ హెరెంగ్ కోందన నెతుర్ అని పడ్డత నీర్, వూర్ బే-సుదుడ్ వాలిర్ పొరొ సిడ్క వాడ్తెకె, సిరిప్ వూర బహిడ మేందొడున్ సుదుడ్ కీంతంగ్. 14బతి కిరిస్తున నెతుర్ పాప్నె నించి మన్వలిక్ మావంగ్ మన్-దిల్కున్ ఉండె గిర్ బచొరొ సుదుడ్ కీంత. బహన్ ఇత్తెకె బస్కెట్ మన్వల్ పవిత్ర ఆత్మత సక్తితున్ హిందల్, బే-కసుర్ వాలె యేసు తన్వ తన బగవంతన్ సాటి బలిదాన్ సీతొర్. మరట్ జీవతె మన్వల్ బగవంతన పార్తన-వింతి కియన్ సాటి, వోర్ కిరిస్తు ఇహిన్ కీతొర్.

15ఇద్ కారన్తున్ హిందల్ కిరిస్తు ఇద్ పూన నియమున్ సుర్‌వెర్తల్ ఆసి నిల్తొర్. అని కేయ్సి మత్తుర్ వూర్, బగవంతల్ వాగ్దన్ సీత బస్కెట్ మన్వల్ ఆసిర్‌వాద్నగ ఈస యేత్నల్ వోర్ కీంతొర్. అదెన్ లాసినె, మొదొడ నియమున్ పియ్సి పాపిరంగ్ పాప్కున్ కండి కియన్ సాటి, తన్వ జీవ సుటి కీతొర్.

16-17జాయ్జతున్ బారెతె, బోరె నియమ్న చిటి లిహి కీతెకె, వోన మరన్ ఆయ బీగర్, అద్ చిటి కామి సియొ. వోర్ మార్త పెజెనె, అద్ చిటి కామి సీంత. 18ఇదెన్ హిందలె, మొదొడ నియమ్ గిర్ జన్వర్‌త నెతుర్ సియ బీగర్ కామి సియ్మకి. 19మోసె పర్జ సమ్దిర్‌కున్ దర్మత కానున్తంగ్ హుకుమ్కున్ వెహ్త పెజె, పడ్డన అని హెరెన నెతుడున్ యేతగ మిసడి కీసి, పొదెలత డేటెతగ9:19 హిస్సొపు ఇన్వల్ పొదెలత డేటె. గొరెన రగల్ బూర దొహ్చి, దర్మత కానున్త పుస్తకున్ పొరొ అని సమ్దిర్ పర్జతున్ పొరొ సిడ్క వాటుస్తొర్. 20“బగవంతల్ మీకున్ ఇద్ హుకుమ్ సీసి తాకట్ ఇంజెర్ వెహ్త నియమ్న నెతుర్ ఆంద్” ఇంజెర్ వెహ్తొర్.9:20 బహ్రి పెసివల్ 24:821అదె తరికతె, వోర్ అద్ నెతుడున్ పార్తన-వింతి కియ్వల్ డేరతగ అని సేవ కీనెకె వాడకమ్ కియ్వలిక్ చీజ్కున్ పొరొ సిడ్క వాట్తొర్. 22మోసెన కానున్తున్ హిందల్ సూడ్తెకె, కమి జాస్త సమ్ది చీజ్కున్ నెతుడె సుదుడ్-పాన్ కియన. నెతుర్ తుహబీగర్ పాప్కున్ మాపి పుటొ.

23ఇదెన్ హిందల్, మాయ్నలిర్ నివ్డి కీతంగ్ ఇవ్ స్వర్గ్‌నగ మన్వలిక్‌నంగ్ నక్లి రూప్కున్ సాటి, జన్‌వర్క్‌న బలిదాన్ సీసి, సుదుడ్-పాన్ కియ్వల్ జురత్ అర్త. బతి స్వర్గ్‌నగ మన్వలికున్ సుదుడ్-పాన్ కియ్లె, జన్‌వర్క్‌న నెతుడున్ తెర్ ఉండె చొకొట్నంగ్ బలిదాన్క్ పహ్జె. 24బొమిత్ పొరొడ బెయ్ పవిత్ర జాగ సిరిప్ స్వర్గ్‌న కరల్ బెయ్ పవిత్ర జాగత మొకొట ఆంద్. కిరిస్తు మాయ్నలిర్ నివ్డి కీత, పవిత్ర జాగత్ రొపొ సొన్మకి, బతి ఇంకె వోర్ మా హిందల్ ఆసి స్వర్గ్‌నె సొంజి, బగవంతన్ మునె నిల్తొర్. 25పెర్సొర్ కటొడల్ హర్ సాల్ జన్‌వర్క్‌న నెతుడె బెయ్ పవిత్ర జాగతగ సొత్తపినయ్, వోర్ కిరిస్తు తన్వ తన కేపత్ బలిదాన్త అర్పన సియ్లె, స్వర్గ్‌నె సొన్మకి. 26కిరిస్తు ఉంది మోక అహన్ బలిదాన్ సియ్మడ్ ఇత్తెకె, కలి గడె మాతగటల్‌తె ఇంకె వేరి, బచొంగొ జోకంగ్ తన్వ జీవ సియ లాగ్న్‌దు. బతి ఇంకెడ, ఇద్ ఆక్రిత గట్కతె బస్కెట్ మన్లె, సిరిప్ ఉందియ్ జోక, తన్వ తన సమ్దిర పాపున్ సాటి, అర్పన సియ్లె వాతొర్. 27హర్ వొరొర్ బద్ గిర్ ఉంది గట్క మరన్ ఆయ లాగర్. అద్ ఆత పెజె, బగవంతల్ తస్వ కీంతొర్. 28అదెన్ సాటి, కిరిస్తు ఉందియ్ జోక, తన్వ తనయ్ సమ్దిరంగ్ పాప్కున్ సాటి, బలిదాన్త అర్పన సీతొర్. వోర్ ఉండె ఉంది జోక మల్సి వాంతొర్. పాపున్ తన్ పొరొ వాట్సి వోయ్లె ఆయొ బతి, తన్వ సాటి బస్కె వానుర్ ఇంజెర్ సూడ్సెర్ మన్వలిర్‌కున్ బచి కియ్లె వాంతొర్.

10

1మోసెన కానున్ సిరిప్ మునె జర్గ్‌వలిక్ చొకొట్నంగ్ ఆసిర్‌వాద్క్‌న దడ్మిత్ దాత్నయ్ ఆంద్ బతి, తాన కరల్ రూప్ ఆయొ. అదెన్ సాటి, అద్ కానున్తున్ పియ్సి, హర్ సాల్ సియ్వలిక్ ఉంది తీర్దంగ్ బలిదాన్క్, బక్తలిర్‌కున్ సమ్దొ తీర్క్‌నె బర్పుర్ సుదుడ్ బస్కెట్‌కె కియ పరొంగ్. 2ఉంది మోక బక్తలిర్‌కున్ అవ్ కరల్ సుదుడ్ కియ్మడ్ ఇత్తెకె, వూర్ తమ్వంగ్ మన్-దిల్క్‌నగ పాప్కున్ బారెతె, బస్కెన్ చుక్ చుకె మాయ్వక్ మందిర్ అని అవ్ బలిదాన్క్‌నంగ్ అర్పనంగ్ సియ్వల్ ఆపుసీందిర్. 3బతి అదెన్ బద్లి, వూర్ సీతంగ్ అవ్ బలిదాన్క్ వూర్ కీతంగ్ పాప్కున్ హర్ సాల్ హేతు కియుసంతంగ్. 4బారితెకె, కోందన నెతుర్ ఆయి, హెరెన నెతుర్ ఆయి, పాప్కున్ బస్కెట్‌కె కండి కియ పరొంగ్. 5అద్ కారన్తున్ హిందలె, కిరిస్తు ఇద్ పరిపంచమ్నగ వానెకె, బగవంతన్ సంగ,

“బలిదాన్కున్ ఆయి, అర్పనన్ ఆయి, నిమె కోర్మకి,

బతి నీ సాటి అర్పన సియ్లె, నా సాటి ఉంది మేందొల్ నివ్డి కీతి.

6జన్వర్‌కున్ డుండుసి అర్పన సియ్వలె ఆయి, పాపున్ కండి కియ్లెక్ సీతంగ్ బలిదాన్క్ ఆయి, నీకున్ ఆనంద్ సియ్మకి.

7అస్కె నన, ‘ఇచుల బగవంత! నన నీవ ఇచతున్ పూరి కియన్ సాటి, ఇగె వాతొన్.

నా బారెతె, గ్రంత్క్‌నగ లిహి కీతెర్’”10:7 కీర్‌తన్క్‌న 40:6-8

ఇంజెర్ వెహ్తొర్.

8బలిదాన్క్, సేసంగ్, జన్వర్‌కున్ బొడ్సి సియ్వలిక్ అర్పనంగ్ అని పాపున్ కండి కియ్లెక్ బలిదాన్క్ సియన ఇంజెర్ మోసెన కానున్తగ లిహి కీసి మనెకె గిర్ బతి, “అవ్ నీకున్ ఆనంద్ సియ్మకి” ఇంజెర్ కిరిస్తు వెహ్తొర్. 9అహన్ వెహ్త పెజె, వోర్ “ఇచుల బగవంత! నన నీవ ఇచతున్ పూరి కియన్ సాటి, ఇగె వాతొన్” ఇంజెర్ ఇత్తొర్. వోర్ రెండవ నియమున్ మొదొల్ కియన్ సాటి, మొదొడ నియమున్ బంద్ కీతొర్. 10బారితెకె, యేసు కిరిస్తు, బగవంతన ఇచతున్ పూరి కియన్ సాటి, బస్కెట్ మన్లె తన్వ మేందొడున్ సిరిప్ ఉందియ్ జోక బలిదాన్త అర్పన సీసి, మాకున్ సుదుడ్-పాన్ కీతొర్.

11హరియేక్ కటొడల్ దర్మత సేవ కియన్ సాటి, రోజి నిల్సిన్ మంద లాగర్. సీతంగ్ అవె బలిదాన్క్ కేపత్ సీసెర్ మందంతొర్, బతి ఇవ్ బలిదాన్క్ పాప్కున్ నొర పరొంగ్. 12బతి పెర్సొర్ కటొడల్ కిరిస్తు మావంగ్ పాప్కున్ సాటి, బస్కెట్ మన్లె సిరిప్ ఉందియ్ జోక అర్పన సీసి, బగవంతన తిన బగ్ల ఉద్‌తొర్. 13అస్కెడల్ తన్వుర్ పగ-దార్కున్ తన్వంగ్ కాల్క్‌న కుతుడున్ దాత్, బగవంతల్ దాబి కీసి, బస్కె ఇరనుర్ ఇంజెర్ కిరిస్తు సూడ్సెర్ మంతొర్. 14వోర్ సిరిప్ ఉందియ్ జోక బలిదాన్త అర్పన సీసి, సుదుడ్-పాన్ ఆయ్వలిర్ మాకున్ బస్కెట్ గిర్ మన్లె బర్పుర్ కీతొర్. 15-16ఇద్ బర్పుర్ గొస్టితున్ బారెతె:

“‘అద్ ఆత పెజె, నన వూర్ సంగ ఉంది పూన నియమ్ టరి కీంతొన్.

అద్ బతల్ ఇత్తెకె, నన నావ కానున్తగ మన్వలిక్ ఆగెన్ వూర మన్దగ హేతు ఇర్నల్ కీంతొన్.

అవెన్ వూర దిల్తగ లిహి కీంతొన్’ ఇంజి బగవంతల్ వెహంతొర్”10:15-16 ఇర్మియ 31:33

ఇంజెర్ పవిత్ర ఆత్మ మాకున్ గవ సీతొర్.

17ఉండె మర్ల, “‘వూరంగ్ పాప్కున్ అని అవ్ కరెబలిక్ కామ్కున్ ఉండె బస్కెన్ హేతు కియొన్’10:17 ఇర్మియ 31:34 ఇంజెర్ బగవంతల్ వెహంతొర్” ఇంజి, పవిత్ర ఆత్మ వెహ్తొర్. 18బగవంతల్ అవ్ సమ్దొ పాప్కున్ మాపి కీత కాడ్కి, ఉండె బస్కెన్ అవెన్ సాటి, బలిదాన్త అర్పన సియ్వల్ జురత్ మనొ.

బరొసతున్ సుటి కియ్వక్‌నె బగవంతన్ కరుమ్ దాకట్

19దాదలిర్-బాయిక్నిట్! యేసు తన్వ నెతుడ అర్పన సీతొర్. ఇదెన్ హిందల్ స్వర్గ్‌న బెయ్ పవిత్ర జాగతగ వెరివక్నె సొంద పరంతట్. 20బారితెకె, యేసున మరన్ ఆనెకె, అద్ మందిర్త బెయ్ పవిత్ర జాగతగ మన్వల్ పడ్దతున్ బగవంతలె సరుస్తొర్. ఇంకె యేసున మేందొడున్ హిందల్, మాకున్ పుడ్త అద్ పూన జీవతె, బగవంతనగ వెరివక్నె సొంద పరంతట్. 21అచొరె ఆయ్వ, వోర్ మావొర్ పెర్సొర్ కటొడల్ బగవంతనుర్ బక్తలిర్ పొరొ రాజ్ తాకుసెర్ మంతొర్. 22వోర్ మావంగ్ మన్-దిల్కున్ తన్వ నెతుడె సుదుడ్-పాన్ కీతొర్ అని మావంగ్ మేందొల్కున్ సీగ్న యేతె నొర్తొర్. అదెన్ సాటి, బర్పుర్ బరొసతె మన్వలిక్ దిల్క్‌నె, బగవంతన చర్నతె దాకట్.

23మాకున్ వాగ్దన్ సీతొర్ వోర్ బరొసతొర్ ఆందుర్. అదెన్ సాటి, మరట్ సమ్దిర్ దుస్రుర్‌కున్ వెహ్త బరొసత ఆస సుటి కియ్వక్‌నె, గటి-దీర్యతె మంద్కట్. 24వొరొన్ వొరొర్ లాడ్ కియ్వల్ అని చొకొట్నంగ్ కామ్క్ బహన్ కియుస్వల్ ఇన్వడున్ బారెతె, సోంచ్ కీకట్. 25బగవంతన పార్తన-వింతి కియ్లె వాయ్వక్‌నె మన్వల్, కహితుర్కున్ ఆదత్ ఆత. ముకె బతల్ ఇత్తెకె, యేసు పర్బు ఉందుంది జోక వాయ్వల్ దివొస్ కరుమ్ వాసెర్ మంత. అదెన్ సాటి, మరట్ సమ్దిర్ మీరె మాసి, మావ మరట్ వొరొన వొరొర్ చొకొట్-పాన్దె, మునె దాకట్ ఇంజెర్ వెహ్చెర్ మంద్కట్.

26సతున్ కరి కీత పెజె గిర్, మరట్ బుది పియ్సిన్ పాప్క్ కీసెర్ సొత్తెకె, అవ్ పాప్క్‌న మాపితున్ సాటి, ఉండె బతయ్ బలిదాన్ సియ పర్వట్. 27తేన్ బద్లి, బగవంతన్ బయ్మన్ ఆసి తాక్తుర్‌కున్ నాయ్ద తస్వ కీసి, వూర్కున్ బర బర పొత్వల్ తడ్మితె నాసెడమ్ కీంతొర్ ఇన్వలిక్, వెరెంగె మెయ్సి మందంతంగ్. 28మోసెన కానున్తున్ బయ్మన్ ఆసి తాక్తుర్‌కున్, సిరిప్ ఇవిర్ సెలెకె మువిర్ వెహ్తంగ్ గవన్ పియ్సి, వూర్ పొరొ దయ తొహ్వక్‌నె మరన్త సిక్స వాట్న్‌దిర్. 29తె, ఇంకె బగవంతనొర్ మరిన్ రాంగి సియ్వన్, పవిత్ర కీత అద్ నెతుడ నియమున్ అపవిత్ర ఇన్వన్ అని పెర్మత-దయ తొహ్వల్ బగవంతన ఆత్మత లజ వోయ్వన్, ఉండె బచొర్ కటింత సిక్స వాటనయొ, మిరటె సోంచ్ కీమ్ట్.

30అహన్ బగవంతలె, “పగ యేత్వల్ కామ్ నావ ఆంద్. తాన బర్పెయ్ కియ్వన ననయ్ ఆందున్”

ఇంజెర్ వెహ్తొర్. అని ఉండె,

“పర్బు తన్వ పర్జత్ పొరొ తస్వ కీంతొర్”10:30 రెండవ ఉపదేస్ 32:35,36; కీర్‌తన్క్‌న 135:14

ఇంజెర్ గిర్ వెహ్తొర్ ఇన్వల్, మాకున్ టావయె.

31జీవతె మన్వల్ బగవంతన్ పాప్నగ సాప్డె మాయ్వలిర్‌కున్ సిక్స ఇన్వల్ గొస్టి బెయ్ వెరినల్ మంత.

32మిరట్ బగవంతన చర్నతె వాతంగ్ మొదొల్ దివొస్కున్ హేతు కీమ్ట్. అవ్ దివొస్కున్ రొపొ బచొంగొ తక్‌లిబ్క్ బోగె మాతిట్. తెర్ బతి, మిరట్ అవెన్ వొర్చ్‌తిట్. 33కహి జోకంగ్ అప్‌మాన్తున్ అని దుస్రుర్ సియ్వల్ దుక్సతున్ సమ్దిర్ మునె బోగె మాతిట్. ఉండె కహి జోకంగ్, అవ్ తక్‌లిబ్క్‌నె బోగె మాయ్వలిర్ కరుమ్ మిరట్ నిల్తిట్. 34అచొరె ఆయ్వ, జేల్ బోగె మాయ్వలిర్‌కున్ మిరట్ దయతె సూడ్తిట్ అని మీవంగ్ జాయ్జతున్ లూటి కీతెకె, ఆనంద్నె వొప్తిట్. బారితెకె, మిహ్గటల్ లూటి కీత, అదెన్ తెర్, బగవంతల్ సీతంగ్ అవ్ వెలె చొకొట్నంగ్ అని బస్కెట్ గిర్ మన్వలిక్ ఆందుంగ్ ఇంజెర్ కరి కీతిట్.

35అదెన్ సాటి, బతల్ ఆతెకె గిర్ బతి, మీవ బరొసతున్ సుటి కియ్మట్. ఇదెన్ హిందల్ చొకొట్న పండి పుటంత. 36మిరట్ పట్ పియ్సి మంద లాగర్. బగవంతన ఇచ పియ్సి తాక లాగర్. అద్ ఆత పెజె బగవంతల్ తన వాగ్దన్ కీసి మత్తొర్ అదెన్, మీకున్ సీంతొర్. బారితెకె దర్మ-గ్రంత్‌నగ,

37“జులుక్నె వాయ్లె మన్వల్, కోరుమ్ కియ్వక్‌నె వాంతొర్.

38బరొసతున్ హిందల్ నియత్నొర్ ఇంజి, బగవంతల్ బోన్తె వొపంతొరొ వోర్ పిసంతొర్. బతి, వూర్గటల్ బోరె ఆయి, పెజె మల్సి తాక్తెకె నాకున్ ఆనంద్ లాగొ”10:38 హబకుక్ 2:3,4

ఇంజెర్ లిహి కీసి మంత.

39తెర్ బతి మరట్ బహ్కె మాసి నాసెడమ్ ఆయ్వలిర్ దాత్నుర్ ఆయ్వట్. ఇదెన్ బద్లి, బరొసతున్ హిందల్ బచె మాయ్వలిర్ దాత్నుర్ ఆందట్.

11

బరొస

1ఆస కీతంగ్ తప్వక్ పుటంతంగ్ ఇంజెర్ నమ్వల్ అని మరట్ సూడ పర్వట్ అవెన్ గిర్ కరలెన్ మంతంగ్ ఇంజెర్ నమ్వలె బరొస ఆంద్. 2మావుర్ తొత్తుర్‌గ ఈతల్ బరొస మత్త. అదెన్ సాటినె, బగవంతల్ వూర్కున్ మెచ్తొర్.

3బగవంతల్ తన్వ గొస్టితె ఇద్ కలి గడి కీతొర్ ఇంజెర్ బరొసతున్ హిందల్, మరట్ అర్తమ్ కీంతట్. ఇత్తెకె దిసొ అదెనె దిస్వలిక్ గడె మాతంగ్.11:3 పుట్‌గడ్మి 1:1; కీర్‌తన్క్‌న 33:6,9; యోహన్ 1:3

4బరొసతున్ హిందలె, హేబెల్, కయిన్తున్ తెర్ చొకొట్న అర్పన బగవంతన్ సీతొర్. కయిన్ సీత అర్పనతున్ తెర్, హేబెల్ సీత అర్పనతున్ బగవంతల్ మెచ్‌చి, వోర్ హేబెల్తున్ నియత్నొర్ ఇంజెర్ వొప్తొర్. మావ బరొస బహన్ మందన ఇన్వల్ హేబెలు మార్త పెజె గిర్, వోన బరొస మాకున్ కరుసీంత.

5హానొక్న బరొసతున్ హిందల్, బగవంతల్ వోన్ జీవతెన్ స్వర్గ్‌నగ వోతొర్. అద్ కారన్తున్ హిందలె, వోన కూర్ బోనె పుట్మకి.11:5 పుట్‌గడ్మి 5:24 స్వర్గ్‌నగ వోయన్ మునె హానొకు బగవంతన్ ఆనంద్ సీతొర్ ఇంజెర్ గ్రంత్‌నగ లిహి కీసి మంత. 6బరొస సెల్వ బగవంతన్ ఆనంద్ సియ పరుర్. బగవంతన బక్తి కీక ఇన్వల్ బోరె ఆయి, బగవంతల్ మంతొర్ ఇంజెర్ అని కోర్తుర్‌కున్ పండి సీంతొర్ ఇంజెర్ బరొస కియ లాగర్.

7బరొసతున్ హిందల్ నోవహు, జల్ గండమ్నల్ కుటుంబతున్ బచి కియ్లె, డగుర్ రూకతున్ తయర్ కీతొర్. మునె జర్గ్‌వడున్ బారెతె, బగవంతల్ దమ్కి సీత అదెన్, నోవహు పియ్సి తాక్తొర్. వోన్గ మన్వల్ బరొస, దునియతుర్ పూరొ గల్తి కీతెర్ ఇంజెర్ నిరుపన్ కీత. అద్ బరొసతున్ హిందల్, వోర్ నియత్నొర్ ఆతొర్.11:7 పుట్‌గడ్మి 6:13-22

8బరొసతున్ హిందల్ అబ్రాహమ్, బగవంతల్ సీక ఇత్త, అద్ దేసున్ ఈసత్ దాత్ యేత్లె, బగవంతన గొస్టి పియ్సి, తన్వ దేస్నల్ పెసిసి, తన బగ దాంతొర్ ఇన్వల్ టావ సెల్వెకె గిర్ సొత్తొర్.11:8 పుట్‌గడ్మి 12:1-59బరొసతున్ హిందల్ అబ్రాహమ్, బగవంతల్ వాగ్దన్ సీత దేస్నగ, ఈసదార్క్ ఆయ్వలిర్, ఇసక్ అని యాకొబ్ సమ్దిర్ గిర్ డేరనగ పిస్తెర్.11:9 పుట్‌గడ్మి 35:27 అహన్ డేరతగ పర్దేసిన్ దాత్ అబ్రాహమ్ పిసెర్ మత్తొర్. 10బారితెకె, బస్కెట్ మన్వలిక్ బునదినె బగవంతల్ దొహ్త అద్ స్వర్గ్‌న నగుడున్ సాటి, వోర్ బరొసతె సూడ్సెర్ మత్తొర్.

11బరొసతున్ హిందల్ (అబ్రాహమ్‌న బాయ్కొ) సారల్, మాతరి పాన్దె గొడ్డుయ్ మత్త తెర్ బతి, బగవంతల్ సీత వాగ్దన్‌తున్ పొరొ బరొస ఇర్వల్ కీనెకె, అద్ అవల్ ఆయ పర్త. 12తె, మరి-మియడున్ జల్మ సియపరొర్ అచొర్ డుగ డుగ ఆతొర్, వోర్ అబ్రాహమున్ హాబడగ మన్వలిక్ సుకుకున్ దాత్ అని సమ్దుర్‌త డర్డితగ మన్వల్ ఉస్కెతంగ్ కడకున్ దాత్, లెక కియ పరుర్ అచ్విర్ సంతాన్ బగవంతల్ వాగ్దన్ సీత తీర్ పయ్దొస్ ఆతెర్.

13బగవంతల్ సీత వాగ్దన్‌తున్ పొరొ వూర్ సమ్దిర్ బరొస ఇర్సి, తమ్వ పిస్వడున్ రొపొ పూరె మాయ్వక్‌నెన్ సాతెర్. బతి వూర్ అద్ వాగ్దన్ తమకున్ పావె మాతప్ అనుబవ్ కీసి, మాని కీతెర్. ఇద్ బొమిత్ పొరొ వూర్ తమ ముసపరిర్ దాత్ జిన్గని కియ్వలిర్ ఇంజెర్ వొప్తెర్. 14వూర వడ్క్‌వడ తరిక సూడ్తెకె, వూర్ తమ్వ సొంత దేసున్ సాటి, మహ్క్‌సెర్ మత్తెర్ ఇన్వల్ కరె మాంత. 15ఉంది మోక, వూర్ తమ సుటి కీసి వాత దేసున్ బారెతె, సోంచ్ కియ్మడ్ ఇత్తెకె, తమ్వ దేసున్ మల్సి సొన్వల్ మోక వూర్కున్ మత్త. 16ఇదెన్ బద్లి, వూర్ ఉండె చొకొట్న దేస్నగ ఇత్తెకె, స్వర్గ్‌నగ సొందన ఇంజెర్ ఆస కీతెర్. అదెన్ సాటి, వూర్ తమ్వొర్ బగవంతల్ ఇంజెర్ కేయ్వల్ బగవంతన్ ఆనంద్ సీత. ఇదె ఆయ్వ, తన్వుర్ సాటి ఉంది చహర్ వోర్ బగవంతల్ దొహ్తొర్.

17-18బరొసతున్ హిందల్ అబ్రాహమ్, బగవంతల్ తనకున్ పరిక్స కీనెకె, ఇసకున్ బలిదాన్ సియ్లె తయర్ ఆతొర్. బతి అదెన్ మొదొలె బగవంతల్, “ఇసకున్ హిందల్ సాంగ్త వేలియె, నీవ సంతాన్ద లెకతె వాంతెర్”11:17-18 పుట్‌గడ్మి 21:12 ఇంజెర్ అబ్రాహమున్ వాగ్దన్ సీసి మత్తొర్. తెర్ బతి, తనకున్ వొరొరె మన్వల్ మరిన్ బలిదాన్ సియ్లె గిర్ తయర్ మత్తొర్. 19బగవంతల్ సాతుర్కున్ పిసుస పరంతొర్ ఇంజెర్ అబ్రాహమున్ టావయె. సాతొన్ నేండుసీతపినయ్, ఇసకున్ బగవంతల్, అబ్రాహమున్ మల్సి సీతొర్.

20బరొసతున్ హిందల్ ఇసక్, యాకొబున్ అని యేసవున్ వూర బవిసతున్ బారెతె, ఆసిర్‌వాద్ సీతొర్.

21బరొసతున్ హిందల్ యాకొబు, తన్వ మరన్తున్ మునె యోసెప్నుర్ ఇవిర్ మర్కున్ ఆసిర్‌వాద్ సీనెకె, బెడ్డెత్ పొరొ తన్వ జోక్ ఇర్సి11:21 బెడ్డెత్ పొరొ తన్వ జోక్ ఇర్సి: హెబ్రి బాసతగ కటుడున్ అని బెడ్డెతున్ ఉంది తీర్ద గొస్టి మందంత (పుట్‌గడ్మి 47:30-31). బగవంతన్ పార్తన-వింతి కీతొర్.

22బరొసతున్ హిందల్ ఇజ్రయేల్ పర్జ ఈజిప్ట్ దేస్నల్ పెసిసి దాంతెర్ ఇంజెర్ యోసెప్, తన్వ మరన్ ఆయ్వక్ మునెనె వెహ పర్తొర్. అచొరె ఆయ్వ, తన్వంగ్ బొకన్ బతల్ కియన ఇన్వల్ వూర్కున్ హుకుమ్ సీతొర్.

23బరొసతున్ హిందల్, మోసెనుర్ అవల్-బాబొ వోర్ పుట్త పెజె, మూంద్ మహినంగ్ వేరి, వోన్ మకుసి ఇర్తెర్. మోసె సాదరన్ మొడ్డల్ ఆయొర్ ఇంజెర్ వూర్ కరి కీసి, రాజల్ సీత హుకుమున్ గిర్ కాత్రి కియ్మకి.

24బరొసతున్ హిందల్ మోసె, తన బెర్సి డగుర్ ఆత పెజె, పరొ రాజన మియడొర్ మరి ఇంజెర్ కేయుస్లె వొప్మకి. 25బొమిత్ పొరొ జరసి కాలమ్ వేరి, పాప్క్‌నల్ పుట్వల్ ఆనందున్ బద్లి, బగవంతనుర్ పర్జతున్ బరొబర్ తక్‌లిబ్క్ బోగె మాయ్లె, మునె వాతొర్. 26వోర్ అదెన ఇనమున్ సాటి, సూడ్సెర్ మత్త కాడ్కినె, ఈజిప్ట్‌న దన్-దవ్లతున్ తెర్ కిరిస్తున్ సాటి, బోగె మాయ్వలె చొకొట్ ఇంజెర్ సమ్జె మాతొర్.

27బరొసతున్ హిందల్ మోసె, రాజల్ సోంగున్ వాతెకె గిర్ వెరివక్నె, ఈజిప్ట్ దేసున్ సుటి కీసి, సొత్తొర్. దిస్వక్‌నె మన్వల్ బగవంతన్ సూడ్తపినయ్ సమ్జె మాత కాడ్కి, వోన బరొసత పట్ ఉండె ఇచుర్ బడె మాసి, పెజె మల్సి సొన్మకి. 28బరొసతున్ హిందల్ మోసె, ఇజ్రయేల్ పర్జతుర్ మడనుర్ మర్కున్, మరన్తొర్ దూతల్ జక్వ ఇంజెర్ నెతుడున్ దర్వజన్ పొరొ సోకన ఇన్వల్, హుకుమ్ సీసి, పస్క సడ్దున్11:28 ఈజిప్ట్ దేస్న దాసి-పాన్దల్ బగవంతల్ ఇజ్రయేల్ లోకుర్కున్ సుటి కియుసి తత్త కార్యతున్ హేతు కియన్ సాటి ఇద్ సడ్దున్ యేడుంగ్ రోజ్క్ జర్పుసీంతెర్. మొదొల్ కీతొర్.

29బరొసతున్ హిందల్ ఇజ్రయేల్ పర్జ, రగల్ సమ్దుర్‌త యేతున్ నడ్డుమ్ తయర్ ఆత అద్ వత్‌త బొమితల్ తాక్సెర్ వీడ్తెర్. బతి ఈజిప్ట్‌నుర్ వూర్ దాత్ తాకన ఇంజి, అద్ సమ్దుర్‌తగ ముడుంగ్సి సాతెర్.

30బరొసతున్ హిందల్ ఇజ్రయేల్ పర్జ, యెరికొ చహర్తున్ సిర్ముట్ యేడుంగ్ రోజ్క్ తిరితెర్. అస్కె, అద్ చహర్తంగ్ గోడంగ్ అర్తంగ్.

31బరొసతున్ హిందల్ లంజె ఆసి గిర్ రాహబు, యెహోసువల్ సారి కీతొర్ వూర్ కబ్రియలిర్‌కున్, తన్వ రోన్ కేయ్సి, మాన్-మర్యద కీత. ఇద్ కారన్తున్ హిందలె, బగవంతన్ బయ్మన్ ఆతుర్ బరొబర్ తాన మరన్ ఆయ్మకి.

32ఉండె బోన్ బారెతె వెహన ఇంతిట్? గిదియోన్తున్ బారెతె, బారకున్, సమ్‌సోన్తున్, యెప్తన్, దావిదున్, సముయేల్తున్ బారెతె అని పర్‌వక్తలిర్ బారెతె, వెహన్ సాటి, నాకున్ వకత్ సెలె. 33వీర్ సమ్దిర్, బగవంతన్ పొరొ బరొస ఇర్వడున్ హిందలె, దుస్రొక్ రాజ్కున్ మెయ పర్తెర్. నాయ్తె రాజ్ తాకుస్తెర్. బగవంతల్ వాగ్దన్ సీతతున్ యేత పర్తెర్. చిహొనంగ్ తొడ్డిన్ ముహ పర్తెర్. 34వెరినల్ పొత్వల్ తడ్మితున్ పిహ పర్తెర్. తల్‌వర్‌క్నంగ్ దన్కనల్ తమ్వ తమ బచి కియ పర్తెర్. వూర్గ సక్తి సెల్వెకె గిర్, సక్తి వాలిర్ దాత్ మారితెర్. వూర్ లడెయ్క్‌నగ తమ్వ వెలె సక్తి తొహ్చెర్, దుస్రొక్ దేస్క్‌నుర్ సిపాయిర్కున్ మెయ్తెర్. 35బగవంతన్ పొరొ బరొస ఇర్తతున్ హిందలె, కహి వెయ్లొక్ తమ్వుర్ లాక్తుర్ సాసి, నేండ్త అద్ సూడ పర్తంగ్.

బతి, దుస్రుర్ బగవంతన్ పొరొ బరొస కీత కాడ్కి, వెలె తక్‌లిబ్క్ అని దుక్సంగ్ బోగె మాతెర్. వూర్ తమ సాసి-నేండ్త పెజె, స్వర్గ్‌నగ చొకొట్ పిసన ఇన్వల్ ఆసతున్ పియ్సి, అహన్ బోగె మాసెర్ మార్తెర్. 36వీర్గటల్ కహి జన్కున్ పగ-దార్క్ చేడి కీసెర్, చాటల్క్‌నె పాతెర్. ఉండె కహితుర్కున్ పియ్సి, జేల్క్‌నగ వాటుసీతెర్. 37కహితుర్ జన్కున్ బండనె పాసి, రంపెనె కొయ్సి రండ్ టుక్డెంగ్ కీతెర్. తల్‌వర్క్‌నె పాసి జవ్క్‌తెర్. ఉండె కహితుర్ బక్తలిర్ గరిబ్ మంజి, హెరెనంగ్ అని గొరెనంగ్ తోల్క్ కెర్సి తిరితెర్. దుస్రుర్ వూర్కున్ బూడ్ దివ్సెర్ దుక్స సీతెర్. 38పడిద్క్‌నగ, గుటనగ, బండనంగ్ సందినగ, బుయరినగ పిస్తెర్. ఇద్ పరిపంచమ్, వూర్ ఆతుర్ లాసి చొకొట్న ఆయొ.

39వూర్ సమ్దిర బరొసతున్ బగవంతల్ మెచ్తొర్. బతి బగవంతల్, వూర్కున్ సీత వాగ్దన్ వూర్, అద్ గట్కతె బోరె యేత్మకి. 40బగవంతల్ సమ్దినగటల్ వెలె చొకొట్ వాలెతున్ మా సాటి, మునెనె నిర్నయ్ కీసి, మా బరొబర్ వూర్ సమ్దిర్‌కున్ మీరి కీసి, అద్ వాగ్దన్‌తున్ పూరి కియన ఇంజెరెన్, ఇహిన్ కీతొర్.

12

బగవంతల్ మావొర్ బాబొ ఆందుర్

1మా సిర్ముట్‌నుర్ అచొర్ వెలెటిర్ బగవంతనుర్ బక్తలిర్ గవ సీసెర్ మంతెర్. అదెన్ సాటి, మావ సర్దున్ అడ్డమ్ వాయ్వలిక్ తక్‌లిబ్కున్ మెయ్సెర్ మునె దాకట్. మాకున్ గట్ ఆవ్రి కీతంగ్ పాప్కున్ సుటి కీసెర్, మరట్ విత్వల్ పోటితగ పట్ పియ్సి, మునె విత్కట్. 2మావ నదుర్ యేసున్ పొరొ ఇర్కట్. మా రొపొ బరొసతున్ పుటుసియ్వల్ అని తాన్ పూరి కియ్వల్ వోరె ఆందుర్. తనకున్ బవిసత్నె పుట్వల్ ఆనందున్ సాటి, అద్ మొద్నగ జీవ సియ్లె గిర్ వొప్తొర్. అస్కె, తనకున్ వాత అప్‌మాన్తున్ లెక కియ్మకి. ఇంకె వోర్, బగవంతన రాజ-గాదితున్ తిన బగ్లత జాగతగ ఉచ్చి మంతొర్. 3వోర్ యేసు, పాపెస్తలిర్ తన్వ పొరొ సోంగ్ పియ్సి, సీత దుక్సతున్ బహన్ వొప్కె పియ్సి తాక్తొరొ, దిహన్తె సోంచ్ కీమ్ట్. అస్కె, మిరట్ అవివక్నె అని బరొసతున్ సుటి కియ్వక్‌నె, మంద పరంతిట్. 4మిరట్ పాపున్ సంగ కియ్వల్ లడెయ్తగ, ఇంకె వేరి, నెతుర్ తుహ్వడ జురత్ అర్మకి.

5మీ సమ్దిర్‌కున్ తన్వుర్ మర్క్ ఇంజెర్ సోంచ్ కీసి, బగవంతల్ వెహ్త, ఇద్ గటి-దీర్య సియ్వల్ కబుడున్ పూరొ, మరుంగ్తిట్ కి బతల్?

“నా మరిని పర్బు వెహ్తొర్, అద్ సిక్సాన్‌తున్ కాత్రి కియ్వక్ మన్మ.

నీ గల్తితున్ పర్బు సుద్రి కీక ఇత్తెకె, మన్దగ దుక్స లాగసియ్మ.

6బారితెకె, బగవంతల్ బోన్తె లాడ్ కీంతొరొ, వోనె సిక్స సీంతొర్.

అచొరె ఆయ్వ, బోన్తె మరి ఇంజెర్ వొపంతొరొ, వోనె సిక్స సీంతొర్”12:6 గియన్తంగ్ గొస్టిన 3:11,12

ఇంజెర్ లిహి కీసి మంత.

7జరబ్నె ఇర్వలిక్ సిక్సంగ్ ఆందుంగ్ ఇంజెర్ తక్‌లిబ్క్ బోగె మాసెర్ తాకట్. బగవంతల్ మీకున్ తన్వుర్ మర్కున్ దాత్ సూడంతొర్. హర్ వొరొర్ బాబొ, తన్వొర్ మరిన్ జరబ్నె ఇర్లె, సిక్సంగ్ సీంతొర్. 8తె, బగవంతల్ మిహ్గటల్ బోనె జరబ్నె మన్వల్ కరుస్వెకె, వోర్ మీకున్ బాబొ ఆయొర్ అని మిరట్ వోనుర్ కరల్ మర్క్ ఆయ్విట్ ఇంజెర్ కరి కియన. 9మాకున్ జల్మ సీతుర్ మా బాబుర్ జరబ్నె ఇర్వల్ సిక్సన్ మాకున్ కరుసంతెర్. అదెన్ హిందల్, మరట్ వూర్కున్ వెలె మాని కీంతట్. తె, బస్కెట్ గిర్ మరట్ పిసన్ సాటి, మావంగ్ ఆత్మన్ బాబొ ఆయ్వల్ బగవంతన్ ఉండె బచొర్ మాని కియనయొ సోంచ్ కీమ్ట్. 10కహి సాల్క్ వేరి, మా అవల్-బాబొ తమకున్ సమ్జె మాత తీర్, మాకున్ జరబ్నె మన్వల్ కరుసీంతెర్. బతి, మాకున్ బవిసత్నె చొకొట్ జర్గ్‌లె, తన్వ దాత్ పవిత్ర ఆయన్ సాటి, బగవంతల్ జరబ్నె మన్వల్ కరుసంతొర్. 11ఇవ్ సిక్సంగ్ యేత్నెకె దుక్స లాగంత. ఆనంద్ మనొ. బతి అద్ ఆత పెజె, అవ్ సిక్సంగ్ కరితుర్ వూర్కున్ నియత్, సాంతి ఇన్వలిక్ పండింగ్ పుటంతంగ్.

12అదెన్ సాటి, మీవంగ్ జిగి సెలెంగ్ అవ్ కెయ్కున్ అని తర తర ఆయ్వలిక్ టొంగ్రన్ మజ్బుత్ కీమ్ట్. 13మిరట్ తాక్వల్ బరొసత సరి-మారగున్ సడ్కల్ కీమ్ట్. అస్కె, బరొస కమి వాలిర్ మీవ బరొసతున్ సూడ్సి, తమ్వ బరొసతగ గట్ ఆంతెర్.12:13 గియన్తంగ్ గొస్టిన 4:26

బగవంతన్ బయ్మన్ ఆసి తాక్వలిర్‌కున్ దమ్కింగ్

14సమ్దిర్ పొరొ సాంతి తొహ్చెర్, సుదుడ్-పాన్దె పిసన్ సాటి, కోసిద్ కీమ్ట్. ఇద్ సుదుడ్-పాన్ సెల్వ సొంజి, బోరె ఆయి పర్బున్ సూడ పరొర్. 15బగవంతన పెర్మత-దయతల్ వొరొర్ గిర్, బహ్కె మాయ్వక్‌నె సూడట్. ఉంది మోక, వొరొర్ కరెబల్ మిహ్గ మత్తెకె, వోర్ సమ్దిర్‌కున్ బే-సుదుడ్ కీసి వాటంతొర్. ఇదెన్ బారెతె దిహన్తె మంట్. 16మిహ్గ బోరె పీర్ కియ్వల్ మన్వక్‌నె సూడట్. బగవంతన్ కాత్రి కియ్వక్‌నె, ఉంది పూటత కానెతున్ సాటి, తముర్ యాకొబున్ తన్వ డగుర్-పాన్దున్ వొమ్తొర్ వోర్ యేసవున్ దాత్ పిస్మట్. 17యేసవు అద్ ఆత పెజె, ఆసిర్‌వాద్ యేత్క ఇంజెర్ సొత్తెకె, బాబొ వోన్ వొప్మకి ఇన్వల్ గొస్టి మీకున్ టావయె. వోర్ అద్ ఆసిర్‌వాదున్ యేతన ఇంజెర్ ఆడ్తొర్. బతి చుక్ చుకె మాసి ఆసిర్‌వాద్ యేత్వల్ వకత్ వీడ్సి సొడిత.

18ఇట పర్నల్ దిసెర్ మత్త అద్ సినాయి గుటతగ, ఇజ్రయేల్ పర్జ వాతెర్. అద్ గుట తడ్మితె పొచ్చెర్, బెయ్ పోయ పెసిసెర్, సికటితె అని వడి-దూందడె నించి మత్త. బతి, మిరట్ ఆతల్ గుటతగ వాయ్మకి. 19అద్ గుటతల్ తురత ఆవజ్ అని వడ్క్‌వల్ బయంకర్ లేంగున్ కేంజ్తెర్ అని వూర్ వెరిసి, అద్ లేంగ్ కేంజ పరొమ్ ఇంజెర్ జుల్మ కీతెర్. 20అస్కె బగవంతల్, ఇద్ గుటతున్ ఉంది జన్వర్ లాగ్తెకె గిర్, అద్ జన్వర్‌తున్ బండనె పాసి జకన ఇంజెర్ హుకుమ్ సీతొర్. అద్ హుకుమున్ వూర్ సోసి కియ పర్మకి.12:20 బహ్రి పెసివల్ 19:12-1321అద్ దిస్త గట్నతున్ బారెతె, “నన వెరెతె తర తర ఆసెర్ మంతొన్” ఇంజెర్ మోసె ఇత్తొర్.12:21 రెండవ ఉపదేస్ 9:19

22బతి మిరట్ సియొను గుటతగ వాతిట్. ఇదె జీవ వాలె బగవంతన స్వర్గ్‌నగ మన్వల్ యెరుసలెమ్ నగుర్ ఆంద్. ఆనంద్నె మీరె మాసి హజర్కున్ కొది మన్వలిర్ బగవంతనుర్ దూతలిర్గ వాతిట్. 23స్వర్గ్‌నగ పొరొల్క్ లిహి కీసి మన్వలిర్ మొదొల్ జల్మ ఆతుర్ వూర్ సమ్దిర్ మన్వల్ చర్చితుర, లెకతగ మిరట్ వాతిట్. సమ్దితున్ పొరొ తస్వ కియ్వల్ అదికార్ వాలె బగవంతనగ మిరట్ వాతిట్. స్వర్గ్‌నగ ఇంకె, సమ్ది తీర్క్‌నె నియత్నె మత్తుర్ వూరంగ్ ఆత్మనగ, మిరట్ వాతిట్. 24బగవంతన అని పర్జతున్ నడ్డుమ్ మన్వల్ పూన నియమున్ వొరొరె సుర్‌వెర్తల్ ఆసి మన్వల్ యేసున్ కరుమ్ మిరట్ వాతిట్. వోన సుదుడ్-పాన్ కియ్వల్ నెతుర్, హేబెల్త నెతుడున్ దాత్ బద్లి యేత్వల్ ఆయొ, బతి మాపితున్ బారెతె వెహ్వల్ ఆంద్.12:24 గ్రీకు బాసతె “హేబెల్త నెతుడున్ తెర్ బెయ్ చొకొట్ వడ్క్‌వల్ నెతుడగ మిరట్ వాతిట్” ఇంజెర్ మంత.

25దిహన్తె మంట్! మీ సంగ వడ్క్‌వన్ మిరట్ కేంజ్వక్‌నె మన్మట్. ఇద్ దునియతగ, మోసె వెహ్తంగ్ గొస్టింగ్ అద్ వకత్నుర్ పటి కియ్మకి. అదెన్ హిందల్, వూర్ సిక్సతల్ తపుసియ పర్మకి. తె మరట్ ఇంకె, స్వర్గ్‌నల్ వడ్క్‌వనంగ్ గొస్టింగ్ పటి కియ్వక్‌నె మత్తెకె, సిక్సతల్ అసల్ తపుసియ పర్వట్. 26అద్ వకత్నె వోర్ బగవంతన లేంగ్ బూకంప్ వాయుసీత. బతి ఇంకె వోర్, “నన బొమితునె ఆయ్వ, హాబడున్ గిర్, ఉండె ఉంది జోక హాలి కీంతొన్”12:26 హగ్గయి 2:6 ఇంజెర్ వాగ్దన్ సీతొర్. 27“ఉండె ఉంది జోక” ఇన్వడ అర్తమ్ బతల్ ఇత్తెకె, కలితగ గడె మాతంగ్ సమ్దొ హాలె మాసి నాసెడమ్ ఆంతంగ్. బతి బస్కెట్ గిర్ మన్వలిక్, బాతంగ్ అహ్నె మందంతంగ్.

28బోరె హాలి కియ పరొర్ అద్ రాజ్ మాకున్ పుట్సెర్ మంత. అదెన్ సాటి, మరట్ బగవంతన్ దనెవాద్ వెహ్చి, వోర్ బగవంతన్ బావ్-బక్తితె, వోన ఇచ మత్త తీర్ పార్తన-వింతి కీకట్. 29బారితెకె, “మా బగవంతల్ డుండుసి నాసెడమ్ కియ్వల్ తడ్మిత్ దాత్నొర్12:29 మా బగవంతల్ డుండుసి నాసెడమ్ కియ్వల్ తడ్మిత్ దాత్నొర్: అహన్ పార్తన-వింతి కియ్వెకె సొత్తెకె, “మాకున్ బగవంతల్ పొత్వల్ తడ్మితగ డుండుసి వాటంతొర్” ఇంజెర్ మాకున్ టావయ్. ఆందుర్.”12:29 రెండవ ఉపదేస్ 4:24

13

బగవంతన్ బద్ తీర్దె ఆనంద్ సియన

1దాదలిర్-బాయిక్నిట్! మిరట్ పర్బునుర్ బక్తలిర్‌కున్ పెర్మతె సూడ్సెర్ మంట్. 2కహితుర్ తమ్వకున్ కరె మాయ్వక్‌నెనె బగవంతనుర్ దూతలిర్కున్ మాన్-మర్యద కీతెర్. అదెన్ సాటి, టావ సెలుర్ వూర్ పర్బునుర్ బక్తలిర్‌కున్ మాన్-మర్యద కియ్వల్ మరుంగ్మట్. 3మిరట్ గిర్ జేల్ బోగె మాతపినయ్ సమ్జె మాసి, వూర బరొసతున్ హిందల్ జేల్క్‌నగ అర్తుర్ బారెతె హేతు కీమ్ట్. అహ్నె, తక్‌లిబ్క్ బోగె మాయ్వలిర్‌కున్ మిరట్ గిర్, వూర్ బరొబర్ తక్‌లిబ్క్ బోగె మాతపినయ్ సమ్జె మాసి, హేతు కీమ్ట్.

4మర్మి పొరొడున్ సమ్దిర్ మాని కియన. ఆడ్-మాడ్సొ వొరొన్ పొరొ వొరొర్ నమకమ్నె మందన. మర్మింగ్ ఆసి, తన్వ జోడ్తున్ సంగ ఆయ్వ, దుస్రొన్ సంగ పీర్ కియ్వలిర్‌కున్ అని మర్మిన్ మునె, పీర్ కియ్వలిర్‌కున్ గిర్ బగవంతల్ తస్వ కీంతొర్. 5దన్-దవ్లతున్ పొరొ ఆస కియ్వక్‌నె పిసట్. మిరట్ మిహ్గ మంత అదెనెనె ఆనంద్నె మంట్. బారితెకె,

“నన నీకున్ బస్కెన్ సుటి కియొన్. నన నీకున్ బస్కెన్ పోసటిన్ దాత్ ఇరొన్”13:5 రెండవ ఉపదేస్ 31:6

ఇంజెర్ బగవంతల్ ఇత్తొర్.

6అదెన్ సాటి మరట్ దర్యమ్ కీసి,

“బగవంతల్ నాకున్ మదత్ కియ్వల్ ఆందుర్. నన బతతునె వెరియొన్.

బోరె నాకున్ బతయ్ కియ పరొర్”13:6 కీర్‌తన్క్‌న 118:6,7

ఇంజెర్ ఇంద వచొ.

7మీకున్ మొదొల్ బగవంతన బోద వెహ్తుర్ వూర్ చర్చితుర్ పెదొల్కున్ హేతు కీమ్ట్. అని వూర పిస్వడ తరికత చొకొటున్ కరి కీసి, వూర్ దాత్ బరొసతున్ పియ్సి తాకట్.

8యేసు కిరిస్తు తొలె, ఇంకె అని బస్కెట్ గిర్ మారివక్నె ఉందియ్ తీర్ మందంతొర్. 9అదెన్ సాటి, మీకున్ బహ్కి కియ్వలిక్ దుస్రొక్ దుస్రొక్ బోదన్ బారెతె దిహన్తె మంట్. కానెతంగ్ నియమ్క్‌నె మావంగ్ దిల్కున్ సక్తి వాయొ. బతి సిరిప్, బగవంతన పెర్మత-దయ మావంగ్ దిల్కున్ సక్తి సీంత. అవ్ నియమ్క్ పియ్సి తాక్తుర్‌కున్ బతయ్ పాయ్ద పుట్మకి.

10యూదుల్క్ పార్తన-వింతి కియ్వల్ డేరతుర్ కటొడలిర్కున్, మరట్ బలి సియ్వల్ జాగత అర్పనతున్, తిన్వల్ అదికార్ సెలె. 11పాప్కున్ కండి కియ్లె పెర్సొర్ కటొడల్ జన్‌వర్క్‌న నెతుడున్ బెయ్ పవిత్ర జాగతగ వోందుర్. అవ్ జన్వర్‌క్నంగ్ మేందొల్కున్ ఇజ్రయేల్ లోకురంగ్ డేరన గుబ్డతున్ బహ్రి డుండుసీందిర్.13:11 కటొడలిర 16:2712తె అహ్నె యేసు గిర్, తన్వ నెతుడె నరిమన్కన్ పాప్నల్ సుదుడ్ కియన ఇంజెర్ యెరుసలెమ్ చహర్త పాటకున్ బహ్రి తక్‌లిబ్కున్ సోసి కీసి, తన్వ జీవ సుటి కీతొర్. 13అదెన్ సాటి, బహ్రి మన్వల్ వోర్ యేసునగ సొంజి, వోన అప్‌మాన్తున్ తూసి యేత్కట్. 14ఇద్ దునియ మాకున్ బస్కెట్ గిర్ మన్వల్ చహర్ ఆయొ బతి, బవిసత్నగ మన్వల్ చహర్తున్13:14 మా సాటి స్వర్గ్‌నగ బస్కెట్ గిర్ మన్వల్ రోన్. సాటి, సూడ్సెర్ మంతట్.

15అదెన్ సాటి, జివ్రస్‌న అర్పనతున్ బద్లి, మరట్ యేసు కీతతున్ హిందల్, బగవంతన్ పార్తన-వింతిత అర్పన సీసెర్ మంద్కట్. పార్తన-వింతిత అర్పన ఇత్తెకె, యేసుయె మావొర్ పర్బు ఇంజెర్ తొడ్దె వొప్వల్. 16దుస్రుర్‌కున్ చొకొట్ సూడ్వల్ అని వూర్కున్, మిహ్గ మత్తతున్ తూసి సియ్వల్ మరుంగ్మట్. ఈతంగ్ అర్పనంగ్ బగవంతన్ వెలె ఆనంద్ సీంతంగ్.

17మీ చర్చితుర్ అదికారిర్ వెహ్త తీర్ కీసెర్ తాకట్. మీవంగ్ ఆత్మన్ కేప్సెర్ మన్వల్ కామ్ వూర ఆంద్. వూర్ బగవంతన్ మునె, మీ బారెతె లెక వెహ లాగర్. వూర్ వెహ్త తీర్ మిరట్ తాక్తెకె, తమ కియ్వల్ కామున్ ఆనంద్నె వూర్ కియ పరంతెర్. బతి వూర్ వెహ్త తీర్ తాక్వెకె, వూర్ దుక్సతె కామ్ కీంతెర్. అస్కె మీకున్ బతయ్ పాయ్ద పుటొ.

18మా సాటి పార్తన కీమ్ట్. మమొట్ సమ్దొ తీర్క్‌నె మాన్-మర్యదతె పిసెర్, మావంగ్ మన్-దిల్క్‌నగ కసుర్ సెల్వక్ మంతొమ్ ఇన్వల్ బరొస మాకున్ మంత. 19నన మిహ్గ వాసి, ఉండె బేటె మానల్, నా సాటి పార్తన కీమ్ట్ ఇంజెర్ జుల్మ కీసెర్ మంతొన్.

ఆక్రిత పార్తన

20ఇంకె మావొర్ పర్బున్ మరన్తల్ తెహ్తొర్ వోర్ సాంతి సియ్వల్ బగవంతల్ మదత్ కీనుర్. చొకొట్నొర్ గొరెంగ్ గాయ్కిన్ దాత్నొర్, సమ్దిర్ బక్తలిర్‌కున్ బచి కియ్వల్ యేసు, తన్వ నెతుడున్ హిందల్, బగవంతన బస్కెట్ మన్వల్ నియమున్ పూరి కీతొర్. 21బగవంతల్ హరియేక్ చొకొట్నతున్ సాటి తన్వ ఇచతున్, మీ రొపొ పూరి కియన ఇంజెర్ కోరంతొన్. వోర్ బగవంతన్ ఇస్టమ్ వాతంగ్ అవ్ సమ్దిన్ గిర్, యేసు పర్బున కెయ్దె, మీ రొపొ జర్గుసియన ఇంజెర్ గిర్ కోర్సెర్ మంతొన్. పిడినంగ్-పిడింగ్ వేరి, యేసు కిరిస్తునె మయ్మత డగుర్-పాన్ వాయన ఇంజెర్ కోర్సెర్ మంతొన్. ఆమెన్!13:21 కోర్త తీర్ జర్గన ఇంజెర్ అర్తమ్.

ఆక్రితంగ్ గొస్టింగ్

22నావుర్ దాదలిర్-బాయిక్నిట్! మిరట్ బక్తితగ మునె బడె మాయన ఇంజెర్ ఇచుంగ్సి గొస్టింగ్ మన్వల్, ఇద్ చిటితున్ దిహన్ ఇర్సి, వాచి కీమ్ట్ ఇంజెర్ జుల్మ కీసెర్ మంతొన్. 23మావొర్ తముర్ తిమొతి జేల్దల్ పెసితొర్. వోర్ నహ్గ వెయ్నె వాతెకె, వోన్ పియ్సి, మీకున్ సూడన్ సాటి వాంతొన్. 24మిహ్గ మన్వలిర్ మునె తాకుస్వలిర్‌కున్ అని బగవంతనుర్ సమ్దిర్ బక్తలిర్‌కున్, నావ దండొస్ వెహట్. ఇటలి దేస్నుర్ బక్తలిర్ మీకున్ దండొస్ వెహ్చెర్ మంతెర్. 25మీ సమ్దిర్ సంగ, బగవంతన పెర్మత-దయ మందన ఇంజెర్ కోర్సెర్ మంతొన్.