‑Pɔia" ‑tɩ
Matie
’tmʋa
1Sesi ’a "ji
1Ka Sesi Klisɩ ‑nɩa Dafidɩ ’a "ju, ɔ nɩa Ablaam ’a "ju ’a "ji ’a nɩsʋn ’ka ka :
2Ablaam ’wlʋɛ Isaakɩ, Isaakɩ ’wlʋɛ Sakɔbʋ ‑wɛe Sakɔbʋ ’wlʋ Suida ke ɔɔ’ "dei ‑wi" ke‑. 3Suida ke ɔɔ’ ’nynɔ Tama ’wlʋɛ Farɛsɩ ke Sera ke‑. Farɛsɩ ’wlʋɛ Ɛsirɔm, ‑wɛe Ɛsirɔm ’wlʋ Aram. 4Aram ’wlʋɛ Aminadabʋ ‑wɛe Aminadabʋ ’wlʋ Naasɔn. Naasɔn ’wlʋɛ Salma, 5‑wɛe Salma ke Raabʋ ’wlʋ Boasɩ. Boasɩ ’wlʋɛ Obɛdɩ, Ruitɩ ‑nɩ ‑mɔ de. 6Obɛdɩ mɔ ‑wlʋ Isai ‑wɛe Isai ’wlʋ Dafidɩ. Ɔmɔ ‑kpa ’beɔ.
’Beɔ Dafidɩ ‑nɔ ‑duɛ" Uri ’a ’nynɔ ’ʋn ’de ɔ ke ʋ ’wlʋ Salomɔ. 7Salomɔ ’wlʋɛ Roboam ‑wɛe Roboam ’wlʋ Abia. Abia ’wlʋɛ Asafʋ 8‑wɛe Asafʋ ’wlʋ Sosafa. Sosafa ’wlʋɛ Soram ‑wɛe Soram ’wlʋ Osiasɩ. 9Osiasɩ ’wlʋɛ Soatam ‑wɛe Soatam ’wlʋ Akasɩ. Akasɩ ’wlʋɛ Esekiasɩ, 10‑wɛe Esekiasɩ ’wlʋ Manase. Manase ’wlʋɛ Amɔ ‑wɛe Amɔ ’wlʋ Sosiasɩ. 11Sosiasɩ ’wlʋɛ Sekoniasɩ ke ɔɔ’ de’di ‑wi" ke‑ ’de ɛɛ’ nɔ" tu ’di mɛ Suifʋ‑wi" muu kʋɔnkwla’ ’de Babilɔnɩ ‑blʋa "kpei.
12Ʋʋ ’wlʋ kʋɔnkwla’ ’sasa la ‑wɛe Sekoniasɩ ’wlʋ Salatiɛlɩ. Salatiɛlɩ ’wlʋɛ Sorobabɛ 13‑wɛe Sorobabɛ ’wlʋ Abiudɩ. Abiudɩ ’wlʋɛ Eliakim ‑wɛe Eliakim ’wlʋ Asɔɔ. 14Asɔɔ ’wlʋɛ Sadɔkɩ ‑wɛe Sadɔkɩ ’wlʋ Asim. Asim ’wlʋɛ Eliudɩ 15‑wɛe Eliudɩ ’wlʋ Eleasa. Eleasa ’wlʋɛ Matan ‑wɛe Matan ’wlʋ Sakɔbʋ 16‑wɛe Sakɔbʋ ’wlʋ Sosɛʋ, Madi ’a kʋan. Madi ‑nʋ, ʋmʋ ‑nɩ Sesi nyʋ a ’daa Klisɩ de.
17Dɛ ‑wlʋa ’e Ablaam "kpei ‑wɛe ‑ɛ ‑jɛɛa Dafidɩ ɛ, nyʋ a ‑sroɛ’ nyiɔ ’ɔ "ji ’a ‑puue ’jɔ ‑nyiiɛ. Dɛ ‑wlʋa ’e Dafidɩ "kpei ‑wɛe ‑ɛ ‑jɛɛa Suifʋ‑wi" ’a kʋɔnkwla’ mua’ ’de Babilɔnɩ ɛ, ɛ nɩɛ nyiɔ ’ɔ "ji ’a ‑puue ’jɔ ‑nyiiɛ ‑ke. Dɛ ‑tba’ ’o ‑mɔ ‑ɛ ‑jɛɛa Klisɩ ’a ’wlʋa’ a, ɛ nɩɛ nyiɔ ’ɔ "ji ’a ‑puue ’jɔ ‑nyiiɛ ‑ke.
Sesi ’a ’wlʋ ‑po
18Ka Sesi nʋa ’wlʋsʋn ’ka ka : Madi ‑nɩa ɔ de ɛ, ʋ ‑teɛ Sosɛʋ ’a ’nynɩ ’ʋn. ’Kaa ʋʋ se srɛ’ due’ "kpei ‑te ke ’sʋ Kea ’a ‑Suu ’a "ikmaa’ je ɛ ‑nʋ ʋ ’je "kwli ’ble. 19’De Sosɛʋ ‑nɩa ʋa’ ‑pɔn’ i ɛ, ɔ nɩɛ nyiɔ ’dɔe ‑o. Ɔ se ɛ "inɩ ɔ ’je ʋa’ ’nynɩ dooa‑, ɛmɛ ‑tɩ ɔɔ ‑pɔn ɔ ’je ʋ "i "tai wɔɔ‑. 20Ɔ siiɛ ɛɛ’ tɔ’ i naa’ ’sʋ, ɔ ’jeɛ Tʋ"bo Kea ’a "soai due’ ’de jajri ’ʋn, ‑ɔ ‑wlu ‑ɔ ‑pee ka, ‑ɔ ‑na : Sosɛʋ, Dafidɩ ’a "ju, ‑ɩn ‑bo tɔ’ i pleeɛ ’de Madi ’a ‑tɩ’ ’ʋn, dɛ‑nʋɛ’ "ju ‑ɔɔ "kwli ʋa ’tɩan i ɛ, Kea ’a ‑Suu mɛ ‑ji" ’e ʋ ’ʋn ‑wɛe ʋ ’ble ɛɛ’ "kwli tu. 21Ʋa muɛ "junmɔuju ’wlʋa’ ‑wɛe ‑ɩn ‑je ɔ Sesi nynɩ ‑tuu"‑, ɛ ’de mɛ ‑nɩ Nyʋ ’pʋʋi, dɛ‑nʋɛ’ ɔmɔ ‑ɔɔ mu ɔɔ’ ’cɛ‑wi" ’pʋʋa’ ’de dɛsaʋn ’kwa.
22Ɩa’ dɩ tu nʋʋɛ’ ‑wɛe wlu Tʋ"bo Kea ’a wlu ’kwajaai‑ ’tmʋa tɛin" ’je ’o nyni. 23Ɔ wlu’ ka ’de‑, ɔ ’na : ’Nynɩa ‑tɔo a muɛ "kwli ’blea’ ‑wɛe ʋ ’je "junmɔuju ’wlʋ ’de nyʋ ’je ɔ Emaniɛ ’daa‑. Ɛɛ’ ’nynɩ tu ’de mɛ ‑nɩ Kea ke ‑a ‑na’.
24Sosɛʋ sʋan "nyɩɔ ’sʋ ka Tʋ"bo ’a "soai ’da, ’kamɔ ɔ nʋ, ‑wɛe ɔ "duo ɔɔ’ ’nynɔ Madi ’ʋn. 25’Kaa ɔ ke ʋ se ba ’a ku "i bla mamaʋ ’sʋ ʋa’ "ju ‑nɔ je ’wlʋ, ‑wɛe Sosɛʋ ‑tuu" ɔ Sesi nynɩ‑.
2Dɛ "ijuoʋn ‑wlʋa ’e ’jrʋ kwea fɔo ɛ
1Sesi ’wlʋʋ ’bo Bɛtelɛm ’de Suida ’de ’beɔ Erodɩ ’a nɔ" ’di. Sesi ’wlʋa ’sʋ ɛ, dɛ "ijuoʋn jrʋ’ ‑ʋʋa ‑cɩan ’cʋ‑sɩɩn ’a ‑pʋn" ‑tɩ ɛ, ʋʋ ’wlʋɛ ’e ’jrʋ kwea fɔo ‑wɛe ʋʋ ji ’o Selisalɛm. 2’Sʋ ʋʋ ‑teeɛ’ nyʋ i, ʋʋ ’na : Suifʋ‑wi" ’a ’beɔ ‑ɔ ‑wlʋa ’de ’wɩ ‑nɩ ’di ’ee ‑ta ka ɔ nɩ ɛ‑ ? ‑A jiɛ ɔ "juɔi ‑gbɛɛa’, dɛ‑nʋɛ’ ‑a ‑je ɔɔ’ ’cʋ‑sɩɩn ’mɛ ’de ’jrʋ kwea fɔo.
3’Beɔ Erodɩ ’wɔan wlu ‑nɛ ɛ, ɛ jiɛ ɔ miia, tai’ "maa ɔ ke Selisalɛm ‑kwlɔ ‑wee’ ’mɛ. 4’Sʋ ɔ ’kɩɩɛn ’sraa ‑saʋn klae" ke kɛ’ wɔ‑saʋn "jrui ‑wɛe ɔ ‑tee’ ʋʋpʋ i ’de ‑ta ka Klisɩ, Kea ’a ’o ‑tei ’je ’wlʋʋ ’de ɛ‑. 5Ʋʋ ’na : ’Bo Bɛtelɛm ’de Suide ’bo ɔ ’je ’wlʋʋ‑. ’De dɛ Kea ’a wlu ’kwajaai ’crɩa ’de ɛɛ’ ‑tɩ’ ’ʋn, ɛ ka :
6‑Mɔ Bɛtelɛm ‑kwlɔ, ɛ se ‑mɔ se dɛwɔn nɩ ’de Suda ’a ‑kwlɛ ‑wee’ "klu ko‑. ’Kaa ’bo ‑ma ‑kwlɔ tu ’di ’bomɔ ’beɔ ‑jea ’ma ’cɛ Israɛ‑kɔʋn ‑je o po ’je ’wlʋʋ‑.
7’Sʋ Erodɩ ’da dɛ "ijuoʋn ‑nʋ ’mɛ wɔɔ‑, ‑wɛe ɔ ‑tee’ ʋʋpʋ i ’pepe, ɔ ’na : Dɛɛ nɔ" ɛɛ’ ’cʋ‑sɩɩn ‑tu ’kpa ’e "jɛi ɛ‑ ? Ʋʋ "siɛ ɛɛ’ nɔ" ’ɔ ’nynɩ. 8’Sʋ ɔ ’na : Ao mu Bɛtelɛm ‑wɛe ao ’je "ju ‑saan" ‑nɔ ’ɔ ‑pʋn" ‑tɩ i ‑tee’ ’pepe. ‑Bo ao ’je ɔ ’ja a, ‑mɛ ao ji ’ʋn ’tmʋʋ‑, ’de ’ɩn ’je ɔ "juɔi ‑gbɛɛa’ mu ‑ke.
9Ʋʋ ‑kɔa’ ɔɔ’ wlu doin" o poa’ ’sʋ ɛ, ʋʋ ’kpa ‑jei". ’Sʋ ’cʋ‑sɩɩn ʋʋ ’jeea "jriɛ‑ ’de ’jrʋ ’a kwea fɔ o ’de ɛ, ɛ kɔn ʋʋpʋ "juɔi. Ɛ nynia ‑ta "ju ‑saan" nɩa ’sʋ ɛ nyna i. 10Ʋʋ ’jeea ’cʋ‑sɩɩn ‑nɛ "jriɛ‑ ’sʋ, ’mʋa‑ klaa" "ji ʋʋpʋ ’ʋn ’ɛ. 11Ʋʋ pa ’e ‑gbu" ’di, ʋʋ jɛɛ "jupliiɛ ke ɔ de Madi ’mɛ ’sʋ ʋʋ "siiɛ ’kɔi‑ i ’bo ɔ "juɔi, ‑wɛe ʋʋ ‑gbɛɛ’ ɔ. ’De ʋʋpʋ kain ʋʋa’ ’bleedɩ "i ‑wɛe ʋʋ nʋ ɔ ‑paan’ "jrii. Ʋʋ "nyɩ ɔ ’sani ke ‑dai’klɔ ke tu ’a "ni jrɛ’ ‑ɛɛ ’nʋ nmɔɔa ’e nyʋ ’mlai ɛ, ɛɛ’ ’nynɩ ‑nɩ ’mii‑.
12’Sʋ Kea ‑saa ʋʋpʋ fɛn’ ’de jajri ’di ‑wɛe ʋʋ ’bo ’e ’beɔ Erodɩ o de muuɛ, ’sʋ ʋʋ "duɛ ‑je jrɛ’ ’ʋn ‑wɛe ʋʋ mu ʋʋpʋ "bli de.
Kea ’a "soai ‑saa Sosɛʋ fɛn’ ‑wɛe ɔ ’je Esipʋ mu
13Dɛ "ijuoʋn ‑nʋ mua de ’sʋ ɛ, Sosɛʋ ’jeɛ Kea ’a "soa ’a due’ ’de "nyɩɔ’ o, ɔ wlu ɔ ‑pee ɔ ’na : ‑Ɩn ‑sɔn ’ʋn, ‑ɩn ‑je "ju ‑saan" ke ɔ de ’ʋn "duo‑ ʋʋ ke ‑ɩn ‑je ’e Esipʋ‑blʋa "kpei mu. ’Demɔ ao ’je i ‑te mamaʋ ‑bo ’ɩn ’na ‑ɩn ji deɛ ’de ‑ɩn ‑je de ji, dɛ‑nʋɛ’ Erodɩ a ‑pɔn "ju ‑saan" ’a ’dba ‑kɔ i. 14Sosɛʋ sɔan ’ʋn ’sʋ ɛ, ɔ "duo "ju ‑saan" ke ɔ de ’ʋn ’ɛ "maʋ" ‑wɛe ɔ ke ʋʋ mu ’e Esipʋ. 15’De mɔ ɔ ‑te i mamaʋ ’sʋ Erodɩ je ’mɛ. Ɩa’ dɩ tu nʋʋɛ’ ‑wɛe dɩ Kea ’a wlu ’kwajaai ’tmʋa tɛin" ɛ, ’de ɩ ’je ’o nyni. Ɛɛ’ wlu tu ’na :
’Ɩn ’da ’ma "ju ’mɛ, ‑wɛe ɔ ’wlʋ ’e Esipʋ‑blʋa "kpei.
Erodɩ ’dba "nynunmainynu mɩɩ"
16Ka dɛ "ijuoʋn sea ’de ɔ o de muu ‑wɛe ʋʋ kpa ‑jeblʋ jrɛ’ Erodɩ ’jea kan’ ’sʋ, ɔ ’kpa ’cɛn ‑wɛe ɔ dbo nyʋ ’de Bɛtelɛm ke ‑kwlɛ ‑jiɛ’ ’de woi ’dii, ’de ʋʋ ’je "nynunmainynu mɩɩ" ‑blea ‑sɩn ’sɔɔn ke "nynuu pliiɛ ’dba dɛ‑nʋɛ’, nɔ" ‑ɛ ’di ’cʋ‑sɩɩn ’kpaa ’de "jɛi ‑wɛe dɛ "ijuoʋn "sia ɛɛ’ ’nynɩ ’de ɔ ‑pee, ɛmɛ ‑nao. 17’Sʋ dɩ "klein Kea ’a wlu ’kwajaai Selemi ’tmʋa ’de ɛ, ɩ nyni ’o ’ɛ. 18Ɔ wlu’ ka ’de‑, ɔ ’na :
Nyʋ a ’wɔn ‑too" "i powlu ’bo Rama. Rasɛlɩ ‑a ‑fɩn", ‑ʋa kple ʋʋa’ "nynuu‑ dɛ‑nʋɛ’, ʋ se ‑tɩ’ ‑kwlɩ’ i ‑tu" ‑tɩ ’wɔɔn ’de ʋa’ "nynuu ‑mɛa ’a ‑tɩ’ ’ʋn.
Sosɛʋ muɛ Israɛ‑blʋa "kpei de
19Erodɩ ’mɛ ‑wɛe Sosɛʋ ’je Kea ’a "soai "nyɩɔ’ o ’de Esipʋ. 20’De ɛ wlu Sosɛʋ ‑pee ka, ɛ ’na : ‑Ɩn ‑sɔn ’ʋn, ‑ɩn ‑duo" "ju ‑saan" ke ɔ de ’ʋn ao ’je ’e Israɛ‑blʋa "kpei de mu, dɛ‑nʋɛ’ nyʋ ‑ʋʋa ‑pɔan "ju ‑saan" ’a ’dba ‑kɔ i ’de ɛ, ʋʋ ’mɛɛ ‑wɛ‑.
21Sosɛʋ sɔan ’ʋn ’sʋ, ɔ "duo "ju ‑saan" ke ɔ de ’ʋn ’ɛ, ‑wɛe ɔ ’kpa ’de Israɛ‑blʋa "kpei ‑jei". 22’Kaa ka Asilaisi "sia ’bo ɔ "bo Erodɩ ‑kɔ o, ɔ ’wɔin ’sʋ ’bo ’a mua’ ’bleɛ ɔɔ’ faʋn‑, ‑wɛe Kea ’tmʋʋ ɔ ’de jajri ’di ’de ɔ mu ’e Galile. 23Ɔ "tiɛ ’o ‑kwlɔ due’ ‑ɛɛ ’nynɩ nɩa Nasarɛtɩ ’di. Ɔ nʋ ɛɛ’ dɛ tu ’mɛ ‑wɛe wlu Kea ’a wlu ’kwajaaʋn ’tmʋa tɛin" ɛ, ɛ ’je ’o nyni. Ɛɛ’ wlu tu ’naa :
Nyʋ a mu ɔ Nasarɛtɩ ‑i ’daa’.
3Wlu San Batisɩ ’tmʋa
(Makɩ 1.1-8 ; Luikɩ 3.1-18 ; San 1.19-28)
1’De ɛɛ’ nɔ" tu ’di ɛ, San Batisɩ nɩɛ ’e ‑pɩɩɔn" blʋa "kpei ’de Suide ‑wɛe ‑ɔɔ ‑tmʋ Kea ’a ‑tɩ’. 2Ɔɔ wlu’ ka ɔ ’na : Ao juo aoa’ dɛsaʋn "i, ao "biie‑ ’e Kea o dɛ‑nʋɛ’, Kea ’a nyʋ ’blesʋn ‑teɛ "jri "kpae’ po‑tɩ. 3San mɔ ‑ɔɔ ‑tɩ’ Kea ’a wlu ’kwajaai Esai ’tmʋ ’de‑ ‑wɛe ɔ ’na :
"Ju ‑nɩa ’e ‑pɩɩɔn" blʋa "kpei ɔɔ’ weewlu ka : Ao ‑sa ’beɔ ’ɔ ‑jeblʋ, ao tɛɛn ɔɔ’ ‑jeblʋ ‑wee’ ‑kwlʋ.
4San ’a ’ʋnpaadɩ ɔ ’blea a, ‑sɛn "kpei soo" ’a ku mɛ ‑nʋɩ’, ‑wɛe ɔ bla nmikuwlʋ ’di. ’De ɔɔ di ’plaɩn‑too’ ke dʋ ’a ’cna ke‑. 5Nyʋ ‑nɩa Selisalɛm o, nyʋ ‑nɩa Suide blʋa ‑wee’ "kpei i o, ɛ ke nyʋ ‑nɩa ’blʋa‑ ‑jia’ Sudɛn ‑gbuu ‑kwlɩ’ i ’dii ɛ, ʋʋ ‑wee’ a jiɛ ’de ɔ o. 6Ʋʋa ’wɔɔn‑ ʋʋpʋ ’a dɩsaɩn "i ’bo nyʋ ‑wee’ "juɔi, ‑wɛe San a po ʋʋpʋ "ni "jru ’de Sudɛn ‑gbuu wɔn.
7‑Ta San a ‑gbʋan ’emu ’sʋ ‑mɛ Fariseɛn‑wi" o, Sadiseɛn‑wi" a jiɛ ’de ɔ o, ‑wɛe ɔ ’je ʋʋpʋ "ni "jru po. ’Sʋ ɔ wlu’ ’de ʋʋ ‑pee ka, ɔ ’na : Ao jɔe ’a "nynuu‑, ao ’bo tɔ’ inaa ka ‑bo ao pooɛ "ni "jru ’sʋ Kea ’a ’cɛn ‑ɛɛ jia ’wlʋ aopʋ "kpei ’mɛ. 8‑Bo aoa’ ’kmʋ poo fai" ‑mɛ ao to ɛɛ’ sʋn, nyʋ ’je ɛ ’je ! 9Ao ’bo wluɛ foo" ’ʋn ka : ‑A "bo ‑nɩ Ablaam. Tɔ’ ‑tɩ ’ma ’tmʋʋ aopʋ‑, Kea ’beeɛ’ ɛ ’je ao nya ‑fuun ‑wɛe ɛ ’je "soikpi ‑nɩ Ablaam ’a "nynuu‑ ’ʋn nʋ. 10‑Gbo" ‑pa ’pɛn i ‑wɛ‑ ’bo tu ’a ’sɩn "kpei sese. Tu "o tu ‑sea’ "buo ’dɔe po ɛ, ɛɛ muɛ dbaa’ ‑wɛe ɛ ’je "jri pooɛ‑. 11’Mɔ San, "ni mɛ ’ma po aopʋ "jru ‑wɛe ao ’je ’kmʋ fai" poo. ’Kaa "ju ‑ɔ jia ’bo ’ʋn ’de ɛ, ɔ kmai" ɔ je ’ʋn ‑sii. ’Ɩn se ɔɔ’ "kwlaibɩ mɩ ’a ’de ɔ bʋ’ ‑sa ‑ka nɩ‑, ‑wɛe ɩa’ kwa ’ble‑tɩ. ɔmɔ ‑je ao Kea ’a ‑Suu ke nɛ o jaa. 12Ɔ ’bleɛ ɔɔ’ ’daa‑ kwa ’de ɔ ’je ɔɔ’ ko ’ʋn ‑fun’. Ɔɔ muɛ ɔɔ’ ko bla ‑ta iwuua’ ’pepe ’de ɔ ’je ɔɔ’ ko ’a ’jɔ ‑cɛɩn’ ’bo "jɛi ‑tu" ‑wɛe ɔ ’je ɩa’ flɩ "jri po ’de nɛ ‑sea’ ’mʋ‑ta ’ble ’ʋn.
Sesi pooɛ "ni "jru
13’Sʋ Sesi ’wlʋɛ ’e Galile ‑wɛe ɔ ji ’e San o ’bo Sudɛn ‑gbuu ‑kwlɩ" ’de San ’je ɔ "ni "jru po. 14’Kaa San ’na ɔ se ’wɔn "i‑saa nɔ". Ɔ wlu’ ’de Sesi ‑pee ɔ ’na : ’Mɔ ‑mɔ’ ‑mɔ ‑je "ni "jru po ’ee, kɛ nʋ ’sʋ ‑mɔ ji ’nɔ ’mɔ o ɛ‑ ? 15’Sʋ Sesi ’na : ‑Ɩn ‑bo ɛ wlu ’de tbaa, dɩ "klein Kea "sia nynɩ, ‑a ‑jɩ nʋ o ‑wɛe ɩ ’je ’o nyni. ’Sʋ San ’wɔɔn‑ ’o ’ɛ.
16Sesi ’a ‑nɛɛ ‑kɔ’ "ni "jru poa, ‑ɛɛ ’wlʋ ’e "niɔ‑ ’sʋ jaʋn kaiɛn wɔn ‑wɛe ɔɔ ’je Kea ’a ‑Suu i, ‑ɛɛ "si i ’bo ɔ "kpei ka ‑gbɛɛ’ nɩa. 17’Sʋ wlu due’ ‑wlʋ ’e jaʋn ’di ‑ɛ ‑na : "Ju ‑nɔ nɩɛ ’ma ‑tɩ’ kmaju ‑o. ’De ɔ ’ʋn ’bo ’ma ‑kwlʋtɩ ‑wee’ poo kɩn.
4‑Siɔn’ ‑tɩɛn’ Sesi i
1Ɛ ’wlʋa ’o mu ’sʋ Kea ’a ‑Suu kpa Sesi ’de ‑pɩɩɔn" blʋa "kpei ‑wɛe ‑siɔn’ ’je ɔ dɛsaʋn nʋa’ i ‑tɩn’. 2Sesi ’bɔ wɔn ’de ’jrʋ‑gbaowɩ ’a kwla ‑nyiiɛ ke "maʋ’wɩ ’a kwla ‑nyiiɛ ’di. ’Sʋ ’mɩɩɛ‑ ɛ nʋɔ’. 3’Bomɔ nyʋ dɛsaʋn ’dipoi ’kpɔɔ ‑pʋn" ‑wɛe ɔ wlu ɔ ‑pee ɔ ’na : ‑Bo ‑ɩn ‑nɩ Kea ’a "Ju ɛ, ‑mɛ ‑ɩn ‑wlu "soikpi ‑nɩ ‑pee ɩ ’je ‑di’pɛn ’ʋn‑snɛɛ. 4’Sʋ Sesi wlu’ ka ’de ‑siɔn’ ‑pee ɔ ’na : Wlu ‑crɩɩa’ ’de Kea ’a ’sbɛ ’di kɛ ’da ka, ɛ ’naa : Diidɛ ’ɛ ’sʋ se ɛ ’bɛɛ‑ ‑wɛe ɛ ’je nyiɔ ’kmʋnɩa’ "nyɩ, ’kaa wlu "klein ‑wlʋa ’e Kea ’wɔn ɛ, ɩa "nyɩ nyiɔ ’kmʋnɩa’ ’mɛ ‑ke.
5’Bomɔ ‑siɔn’ kpa Sesi ’e Selisalɛm ‑kwlɔ ’di la ’de ɔ ’jɔɔ ’e Kea ‑gbu klaa" "jru. 6‑Wɛe ɔ wlu ɔ ‑pee ɔ ’na : ‑Bo ‑ɩn ‑nɩ Kea ’a "Ju ɛ, ‑mɛ ‑ɩn ‑fi" e ‑ma ‑cɛ" ’de ‑sɔn. ’Kaa ɛ ’crɩɩɛ’ ka ‑ke : Kea a muɛ ɛɛ’ "soa‑wi" ’tmʋa’ ’de ‑ma ‑tɩ’ ’ʋn ‑wɛe ʋʋ ’je ‑ʋn ’sa ’de ‑ma bɩɛ se ‑tiie’ i ’de "soukpo "jri. 7’Sʋ Sesi wlu ɔ ‑pee ɔ ’na : Wlu ‑crɩɩa’ ’de ’fɔ jrɛ’ o ɛ ’naa : ‑Ɩn ‑bo "jrii ’jeedɩ nʋɛ, ‑ɩn ‑bo ‑ma Tʋ"bo Kea i ‑tɩɛn’.
8’Sʋ ‑siɔn’ kpɔ ’e crʋ ‑tɛan ja "kpei ke’wlɛ ‑wɛe ɔ to ɔ ’blʋa‑ ’di ’a ‑pɛe ke ɛɛ’ tʋ"bodɩ ‑wee’ "klein "i. 9’De ɔ wlu Sesi ‑pee ɔ ’na : ‑Bo ‑ɩn ‑sii" ’kɔu‑ i ’bo ’ʋn "juɔi ‑wɛe ‑ɩn ‑je ’ʋn "juɔi ‑gbɛɛ’ ɛ, ’ma muɛ ‑ʋn dɩ ‑nɩ ‑wee’ "klein "nyɩa’. 10’Sʋ Sesi wlu ɔ ‑pee ɔ ’na : ‑Ɩn ‑criiɛ ’ʋn kɩn ‑siɔn’ ! ’Kaa wlu ‑crɩɩa’ ɛ ’naa : ‑Ma Kea ’a ’sʋ mɛ ‑nɩ Tʋ"bo, ɛmɛ nyʋ ’je "juɔi ‑gbɛɛ’‑, ɛɛ’ ’sʋ mɛ nyʋ ’je "juɔi nʋʋ‑.
11Ɛ ’wlʋa ’o mu ’sʋ ‑siɔn’ tɛɛn Sesi o. ’Sʋ Kea ’a "soa‑wi" ’kpa Sesi ‑pʋn" ‑wɛe ɩɩa "nyɩ ɔ diidɛ.
Sesi ‑tee ɔɔ’ dbo ’mɛ ’de Galile
(Makɩ 1.14-15 ; Luikɩ 4.14-15)
12Sesi ’wɔan San Batisɩ ’a ‑kaso ’dimunynɩ ’sʋ, ɔ muɛ ’e Galile. 13Ɔ ’wlʋ ’o Nasarɛtɩ ’mɛ, ‑wɛe ɔ mu Kapɛnaʋm "tia’, ’bo ’tɔniɛ ‑kwlɩ" ’de Sabilɔn blʋa ke Nɛfʋtali blʋa "kpei. 14Ɛ nʋ kan’ ’mɛ ‑wɛe dɛ Kea ’a wlu ’kwajaai Esai ’tmʋa tɛin" ’je ’o nyni. 15Ɔ wlu’ ka ’de‑ ɔ ’naa :
Sabilɔnblʋa ke Nɛfʋtaliblʋa ‑ɩ ‑bɔɔa’ ’e ’tɔniɛ ‑kwlɩ" ’de nyʋ ‑sea’ Suifʋ nɩ ’a ‑nɩ Galileblʋa ’a ’fɔ o ’de Sudɛn ‑gbuu ’de ! 16Ɩa’ ’blʋɩ‑ tu ‑nɩa ’e kwie ’di ɛ, ɩmɩ ‑jee’ ‑sɔn’ klaa" "jriɛ‑, ɛ ‑sɩn’ ’de nyʋ ‑ʋʋa pleea ’mɛa’ "kpei.
17Ɛɛ’ nɔ" tu ’di mɛ Sesi ‑tee Kea ’a ‑tɩ’ ’tmʋa’ ‑pʋn". Ɔ ’na : Ao juo aoa’ dɩsaɩn "i, ao "biie‑ ’e Kea o dɛ‑nʋɛ’, jaʋn ’di ’a ’bɩɔdɛ ‑teɛ "jri "kpae po‑tɩ.
Sesi ’da ’saipoʋn ‑nyiiɛ’.
18‑Ta ɔ nɩɩa ’tɔniɛ‑ ‑nɩa ’e Galile ‑kwlɩ’ i plea’ ’sʋ ɛ, ɔ ’jeɛ de ’dinynuu ’sɔɔn, Simɔ ʋʋa ’daa Piɛi ke ɔɔ’ "dei Ancre, ‑mɛ ʋʋ nɩɛ ’sai‑ poa’ ’de ’tɔniɛ wɔn, dɛ‑nʋɛ’ ʋʋ nɩɛ ’saipoʋn ‑o see. 19’Sʋ ɔ ’da ʋʋpʋ ’mɛ ɔ ’na : Ao ji ’ʋn kɩɩn, ‑wɛe ka aoa ‑sa’ ‑smii’ ɛ, ao ’je kan’ nyiɔpʋ‑ ‑sa, ao ’je ’ʋn ja‑. 20’Bo ɛ "sri, ʋʋ je ʋʋa’ ’sai‑ ’bɔ, ʋʋ je ’o Sesi ’de bla.
21Ɔ ’kɩɩan ’o nya ka kpɩɩn‑ ’sʋ ɔ jɛɛ de ’dinynuu ’sɔɔn jrʋ’, Sakɩ ke ɔɔ’ de ’di San ke‑, ʋʋ nɩɛ Sebede ’a "nynuu ‑o. Ʋʋ ke ʋʋ "bo Sebede nɩɛ ʋʋa’ ’sai "paa’ ’de ‑kwɛɛ" ’di ’sʋ Sesi ’da ʋʋpʋ ’mɛ. 22’Bo ɛ "sri, ʋʋ je ‑kwɛɛ" ke ʋʋ "bo sie, ʋʋ ke Sesi je mu.
Sesi tɔɔ nyʋ dɛ ‑wɛe ɔ ’bɔɔ nyʋ ’a ’wɛ‑
23Sesi a muɛ Galileblʋa ‑wee’ "klein "kpei‑ ‑wɛe ɔɔ tɔɔ nyʋ Kea ’a ‑tɩ’ ’de Suifʋ‑wi" ’a "jrui ’kɩɩn‑gbi ’dii. ’De ɛɛ’ ’blʋa ’a ’fɔ tu o ɔɔ ’tmʋɛ Kea ’a ‑pɔia" ‑tɩ ‑wɛe ’wɛnʋʋn ‑nɩa ’e ʋʋpʋ "klu ɛ, ɔɔ ’bɔɔ‑ ʋʋ ‑wee’ "klein ’a ’wɛ‑. 24Nyʋ a ’wɔn Sesi ’a ’nynɩ ’mɛ ’de Siriblʋa ‑wee’ "kpei‑ ‑wɛe ʋʋa’ jɔ nyʋ ‑ʋʋa ‑jea ’kle ’de ’wɛ‑ ’ɛ kpɛ ‑tuu"‑tuu ’kwa, ɛ ke nyʋ ‑siisaɩn nɩa ’e ’ʋn o, nyʋ ‑klɔɔa o, nyʋ susu a nʋa o, ‑wɛe ɔɔ ’bɔɔ‑ ʋʋpʋ ’a ’wɛ‑. 25Nyʋ ‑tuu"‑tuu ‑kaan Sesi ’de, ʋʋa’ jrʋ’ ’wlʋɛ ’e Galile, jrʋ’ ’wlʋɛ ‑kwlɛ ‑puue ‑ɩ ‑nɩa ’e "ni wɔin" ’dii, jrʋ’ ’wlʋɛ Selisalɛm, jrʋ’ ’wlʋɛ ’e Suide, jrʋ’ ’wlʋɛ ’e ’blʋa‑ ‑jia’ Sudɛn ‑gbuu ’a ’fɔ jrɛ’ wɔin "kpei‑.
5Wlu Sesi ’tmʋa ’de crʋ "kpei ɛ
1‑Ta Sesi ’jeea nyʋ ‑tuu"‑tuu ‑nʋ "jriɛ‑ ’sʋ ɛ, ɔ ’ja ’o crʋ "kpei ‑wɛe ɔ ‑te i. ’Sʋ ɔɔ’ klai" nynuu ’kpɔ ‑pʋn" 2‑wɛe ɔ ‑te nyʋ dɛ tɔɔa’ ‑pʋn" ’de ɔ wlu ka, ɔ ’na :
’Mʋa nʋa’ ‑cɛɛn’‑
3Nyʋ ka ‑ʋʋ sea dɛwɔn nɩ ’bo Kea "juɔi ‑ʋʋ ‑jea kan’ ʋʋpʋ nʋ ’mʋa‑, dɛ‑nʋɛ’ ’beɔdɛ ‑nɩa ’e jaʋn ’di nɩɛ ʋʋpʋ ’a dɛ ‑o.
4Nyʋ ‑ʋʋa ‑fɩn" a, ʋʋpʋ nʋ ’mʋa‑, dɛ‑nʋɛ’ Kea a muɛ ʋʋpʋ ‑tɩ’ ‑kwlɩ’ i ‑tu" a’.
5Nyʋ ‑nɩa kupeeɛ’ nyʋ ʋʋpʋ nʋ ’mʋa‑, dɛ‑nʋɛ’ ʋʋpʋ a muɛ ’blʋa‑ ‑nɛ ’blea’.
6Nyʋ ‑ʋʋa ‑wla "isrɛa ’a ‑fli i, ʋʋpʋ nʋ ’mʋa‑, dɛ‑nʋɛ’ dɛ ʋʋa ‑pɔan ʋʋa muɛ ’jea’.
7Nyʋ ‑ʋʋa ‑jea nyʋ ’a wɛe, ʋʋpʋ nʋ ’mʋa‑, dɛ‑nʋɛ’ Kea a muɛ ʋʋ ’a wɛe ’jea’ ‑ke.
8Nyʋ ‑nɩa ’pepe ’de pɛe o ʋʋpʋ nʋ ’mʋa‑, dɛ‑nʋɛ’ ʋʋa muɛ Kea "jriɛ‑ ’jeea’.
9Nyʋ ‑ʋʋa ‑pɔan’ pɛe ’a blua’ i ’bo ʋʋ ke ʋʋ ‑ponyiɔ ’nynɩ nʋ ’mʋa‑, dɛ‑nʋɛ’ Kea a muɛ ʋʋ ɛɛ’ "nynuu‑ ’daa’.
10Nyʋ nyʋ a ‑tua" ’kle ’de "isrɛ‑tɩ ’ʋn, ʋʋpʋ nʋ ’mʋa‑, dɛ‑nʋɛ’ ’beɔdɛ ‑nɩa ’e jaʋn ’di nɩɛ ʋʋpʋ ’a dɛ ‑o.
11‑Bo nyʋ a sea aopʋ ‑cree" ‑wɛe nyʋ a sea aopʋ ’kle ‑tu", ’de nyʋ a sea aopʋ ‑tɩ’ "kpei bla foo" ’ʋn ’de ’ma ’nynɩ ’a ‑tɩ’ ’ʋn ɛ, ao nʋ ’mʋa‑. 12Ao nʋ ’mʋa‑, ao ’di nmɔ wɔn, dɛ‑nʋɛ’ aoa’ ‑kei" a muɛ "i ’bɛɛa’ ’de jaʋn ’di. ’Kamɔ nyʋ ‑tu" Kea ’a wlu ’kwajaaʋn ‑nɩa tɛin" ’kle ‑ke.
’Tɔn ke ‑sɔn’ ke
13Aopʋ ‑nɩ ’blʋa ’a ’tɔn. ’Kaa ‑bo ’tɔn ‑kwɛ‑ wɔn ’ee dɛ nyʋ ’je nʋ ‑wɛe ɛ ’je wɔn nɩ ɛ‑ ? Ɛ se nʋʋdbo ’ble, ‑mɛ dɛ ‑sia ’o mu mɛ ‑nɩ nyʋ ’je ɛ ’de "kpae’ ’wla ‑wɛe nyiɔpʋ‑ ’je ɛ "kpei‑ na‑.
14Aopʋ ‑nɩ ’blʋa ’a ‑sɔn’. Crʋ "jru‑kwlɔ se ɛ ’bɛɛ‑ ɛ ’je ’kwla pa. 15Nyɔ ’ɔ tba nɛbi ’de ɔɔ’ ‑crii" ɛ dɛ "jrui, ’kaa nyʋ a ‑teɛ’ ‑ta ‑tɛan ja ‑wɛe ɛɛ wan ’de nyʋ "klein ‑nɩa ’e ‑gbu" ’di ‑wee’ a ’je i. 16’Kamɔ aoa’ ‑sɔn’ ’je ‑sɩn’ ’de nyʋ ‑wee’ "klein "juɔi ‑wɛe ʋʋ ’je aoa’ kplɩn ’dɔe ’je ’de ʋʋ ’je ao "Bo ‑nɩa ’e jaʋn ’di ’a ’nynɩ "i ’bɛɛ‑.
Dɛ Sesi ’tmʋa ’de kɛ’ ɛ ‑tɩ’ ’ʋn ɛ
17’De Sesi ’na : Ao ’bo tɔ’ inaa ka ’ɩn ji’ ‑wɛe ’ɩn ’je Moisɩ ’a kɛ’ ke dɩ Kea ’a wlu ’kwajaaʋn tɔɔa nyʋ i‑sa. ɛ se kan’ ‑mɔ nɩ‑, ’kaa ’ɩn se dɛ i‑saa’ ji, ’ɩn jiɛ dɛ nʋa’. 18’Ma ’tmʋʋɛ aopʋ tɔ’ ‑tɩ, ‑ta ’blʋa‑ ke jaʋn sea ‑sii ke ɛ, Kea ’a kɛ’ se dɛ‑saan" ka "kpei ’wlʋi. Nyʋ se kɛ ’ɛ ’sbɛjri ’a dɛ‑saan" ka ’bo ‑sai mamaʋ ’sʋ dɛ ɛ "sia ’nynɩ ɛ ’je ’o nyni. 19Ɛmɛ ‑tɩ nyɔ ‑ɔɔ mua kɛ’ ’ɛ dɛ‑saan" ka i‑saa’ ‑wɛe ‑ɔɔ ‑kɔ nyʋ a mua ’o ’de blaa’, ‑mɛ ɔ se dɛwɔn nɩi ’de jaʋn ’di ’a ’beɔdɛ ’ʋn. ’Kaa nyɔ ‑ɔɔ mua kɛ’ wɔn ’jea’ ‑wɛe ‑ɔɔ ‑kɔ nyʋ ‑wee’ ’jea ’o ’de bla ɔɔ muɛ dɛwɔn nɩa’ ’de jaʋn ’di ’a ’beɔdɛ ’ʋn. 20’Ma ’tmʋʋ aopʋ‑ ’mɛ, ‑bo aoa’ "isrɛa’ se kɛ wɔ ‑saʋn ke Fariseɛn‑wi" ’a ‑nɩ "jru ’ja a, ‑mɛ ao se ’e Kea ’a kɛɛma’ ‑kwlɔ ’di pai ’de jaʋn ’di.
Dɛ Sesi ’tmʋa ’de ’cɛn ’ɛ ‑tɩ’ ’ʋn ɛ
21Dɛ ‑tmʋʋa’ ’de ao "bo ‑wi" ‑pee tɛin" ‑wɛe ao ’wɔan ɛ ’na : ‑Ɩn ‑bo "ku ’dbaa. Nyɔ ‑dba "ku ɛ, nyʋ a mu ɔɔ’ ’pee ’jea’. 22’Kaa ’mɔ ɛ, ’ma ‑a ‑tmʋʋ’ aopʋ‑ ’mɛ, nyɔ "o nyɔ ‑ɔ ‑kpa ’cɛn ’de ɔɔ’ de ’di ‑pee, ‑mɛ nyʋ ’je ɔɔ’ ’pee ’je ‑o. ’De nyɔ ‑ɔ ‑wlua ’de ɔɔ’ de ’di ‑pee ‑wɛe ‑ɔ ‑na : ‑Mɔ kpɛɛn’ nyɔ ‑nɔ ! ‑Mɛ ‑mɔ ’ɔ jei tu ’a ’pee nɩɛ ’je ka‑. ’De nyɔ ‑jea ɔɔ’ de ’di sɩɩan ’ʋn ɛ, ‑mɛ ‑mɔ nɩɛ ’e nɛ‑gbauo’‑ ‑sea’ ’mʋ ‑ta ’ble ’ʋn mu ka‑.
23‑Bo ‑ma sea ‑ma ’sraa ‑sadɛ ’bo Kea "juɔi kpa ‑wɛe ka ‑ma de ’di ’bleea ‑ʋn ’dii ’de ‑ɩn ‑je ɛ ‑kwlʋ o po ɛ, 24‑mɛ ‑ɩn ‑te’ ‑ma ’sraa ‑sadɛ i ’bo ’sraa‑sa’ɩn, ‑ɩn ‑je de mu ‑ɩn ‑ke ‑ma de ’di ’je ‑tɩ’ "kpei‑ seea kpɩɩn‑ ‑wɛe ‑ɩn ‑je de ji ’de ‑ɩn ‑je ‑ma ’sraa‑ ‑sa.
25‑Bo nyɔ poo ‑ʋn "kuan ’de kpan‑tɩ ’ʋn ‑wɛe ɔ ke ‑ɩn ‑je bʋ’ inaa‑ ’de ao ’je ‑gba jeʋn "juɔi mu ɛ, ‑mɛ ɔ ke ‑ɩn ‑bɛɛ’ wlu ’ʋn ’bo ‑jei" ‑wɛe ɔ je ‑ʋn ’de ’pee ’jei ’kwa ‑tu", ’de ’pee ’jei je ‑ʋn ‑kasogbu ifuoi kwa ’bɔɔ‑, ’de ‑mɔ je ‑ʋn ‑kaso ’di po. 26’Ma ’tmʋʋɛ ‑ʋn tɔ’ ‑tɩ ‑ɩn se ’e ɛɛ’ ‑kaso ‑tu ’di ’wlʋi mamaʋ ’sʋ ‑ɩn ‑je ɔɔ’ ’wɛi ‑nɩa ‑ʋn "kpei ‑wee’ ’de to‑. Ɩa’ ‑suujɔ due’ koʋn ‑gbai’ se ’de ‑ʋn "kpei siei.
Dɛ Sesi ’tmʋa ’de ’nynɩa dɛ ke ‑kooa" dɛ ’ɛ ‑tɩ’ ’ʋn ɛ
27Ɛ ’wlʋa ’o ‑mɔ ɛ, Sesi wlu’ ke’wlɛ, ɔ ’na : Dɛ ao ’wɔan tɛin" ’de ɛ, ɛmɛ ‑nɩ : ‑Ɩn ‑bo jɛi" ’jeeɛ. 28’Kaa ’ma ’tmʋʋ aopʋ ’mɛ : nyɔ "o nyɔ ‑gbʋan ɔ "dɛi ’a ’nynɔ jɛi" jri ja ‑wɛe ʋ pooa pɛe "i ɛ, ‑mɛ ɔ ‑kɔ’ ʋa’ jɛi" nɩa’ ’mɛ ’de ɔ pɛe o. 29‑Bo ‑ma dian o jriɛ nɩɛ "i ɛ ’je ‑ʋn ’de dɛsaʋn ’di po ɛ, ‑mɛ ‑ɩn ‑sa ɛɛ’ "jriɛ‑ tu ’de ‑ʋn ’kʋn ‑ɩn ‑je ɛ ’kwla po. ‑Ma "jriɛ‑ due’ "i nɩa’ "paa’, ɛ je ‑ma nyiɔjɔ ‑wee’ ‑gbai" ‑wɛe ‑ɩn mu ’e nɛ ’ʋn ‑sii. 30‑Bo ‑ma diansʋn nɩɛ "i ɛ ’je ‑ʋn ’de dɛsaʋn ’di po ɛ, ‑mɛ ‑ɩn ‑cɛn ɛɛ’ sʋn tu ’bo ‑ʋn ‑pʋn" ‑ɩn ‑je ɛ ’kwla po. ‑Ma sʋn due’ "i nɩa’ "paa’, ɛ je ‑ɩn ‑ble sɩn ’sɔɔn ’de ‑ma nyiɔjɔ ‑wee’ ‑gbai" ’de ɛ mu ’e nɛ ’ʋn ‑sii.
Dɛ Sesi ’tmʋa ’de ’nynɔ ’kwla ‑satɩ ’ʋn ɛ
(Matie 19.9 ; Makɩ 10.11-12 ; Luikɩ 16.18)
31Sesi ’na, dɛ ‑tmʋa’ ’de ɛ, ɛmɛ ‑nɩ : ‑Bo nyɔ ‑sa ’nynɔ ’kwla ‑mɛ ɔ "nyɩ ʋ ’kwla ‑sasbɛ. 32’Kaa ’ma ’tmʋʋ aopʋ ’mɛ, nyɔ "o nyɔ ‑ɔɔ ’nynɔ sea jɛi" ’je ‑wɛe ‑ɔ ‑sʋ ’kwla ‑mɛ ɔmɔ ‑pʋ’ ’de jɛi" ’jedɛsaʋn ’di. ’De nyɔ "o nyɔ ‑dua" ’nynɔkpao’ ‑saa ’kwla ’ʋn ‑wɛe ʋ "tia "bli ɛ, ‑mɛ ‑mɔ ’jeɛ jɛi" ‑ke.
Dɛ Sesi ’tmʋa ’de ‑srɛɛntɩ ’ʋn ɛ
33Dɛ ‑tmʋʋa’ ’de ao "bo ‑wi" ‑pee ke’wlɛ ao ’wɔan, ɛmɛ ‑nɩ : ‑Bo ‑ɩn ‑srɛɛn, ‑mɛ ‑ɩn ‑bo wlu fai" pooɛ, dɛ ‑ɛɛ ‑srɛɛan’ ‑ɩn ‑srɛɛan ’bo Tʋ"bo "juɔi ɛ, ‑mɛ ‑ɩn nʋ ɛ. 34’Kaa ’mɔ ’na : ao ’bo ‑srɛɛn mɔ ‑wee’, ao ’bo jaʋn ’ʋn ‑srɛɛn, ɛ nɩɛ Kea ’a ‑teɩn ‑o. 35Ao ’bo ’blʋa‑ ’ʋn ‑srɛɛn, ɛ nɩɛ Kea ’a "kpeinaadɛ ‑o. Ao ’bo Selisalɛm ‑kwlɔ ’ʋn ‑srɛɛn, ɛ nɩɛ ’beɔ klaa" ’a ‑kwlɔ ‑o. 36‑Ɩn ‑bo ‑ma "jru ’ʋn ‑srɛɛn, dɛ‑nʋɛ’ ‑ɩn se ɛ ’bɛɛ‑ ‑ma ‑cɛ" ’kpa ’je ‑ma "mɩɩjɔ due’ koʋn ‑gbai’ "pluu‑ ’de ‑ɩn ‑je ɛ kpee‑. 37Aoa’ kɩɩn nɩ kɩɩn ! Aoa’ "ɩɩn‑ nɩ "ɩɩn‑ ! Dɛ nyʋ a poa ’o ɛ "kpei ‑mɛ ’wlʋɛ ’e ‑siɔn’ ’ʋn.
Dɛ Sesi ’tmʋa ’de nyʋ dɛ "nyɩ‑tɩ ’ʋn ɛ
38Ɔ ’na : Wlu ao ’wɔan tɛin" ɛ ’naa : ‑Bo nyɔ wa nyʋ "jriɛ‑ "i ɛ, ‑mɛ nyʋ wɔ "jriɛ‑ "i ‑ke. ’De ‑bo nyɔ ‑sa nyʋ ’nynɩ ’wɔn ɛ, ‑mɛ nyʋ ‑sɔ ’nynɩ ’wɔn ‑ke. 39’Kaa ’mɔ ’na ‑bo nyɔ nʋ ao dɛsaʋn "jrii ɛ, ao ’bo ɛɛ’ kpan ‑saa. ‑Bo nyʋ po ‑ma dian o doun" ’kpa ’ʋn ɛ, ‑ɩn ‑to ’e kʋan o doun" ɔ ’je ’o ’kpa po. 40‑Bo nyɔ bla ‑ʋn ‑tɩ’ "kpei ‑wɛe ɔ ’je ‑ma "bai ’ʋn "duo ɛ, ‑ɩn ‑bo ɔ ‑je de kaan ’de ‑ma tae’ ’a ’ʋn "duo ‑tɩ ’ʋn ‑ke. 41‑Bo nyɔ ‑te’ ‑ʋn ‑klaan" "kpei, ’de ɔ ‑te’ ‑ʋn ‑gbɛ "jru ‑wɛe ɔ ke ‑ʋn ‑je ‑je ’a ‑to due’ ’ʋn na ‑mɛ ‑ɩn ‑kuu dɩ i ɔ ke ‑ɩn ‑je ‑je ’a ‑to ’sɔɔn ’ʋn na‑. 42Nyɔ ‑ɔ ‑tee’ ‑ʋn dɛ i ‑mɛ ‑ɩn ‑nyɩ" ɔ. ’de nyɔ ‑ɔ ‑pɔan’ ‑ʋn dɛ ’kwa kpʋan ’a ‑kɔ i ɛ, ‑ɩn ‑bo ɔ ‑jriɛ" i‑saa.
Dɛ Sesi ’tmʋa ’de tʋnyʋ ’a ‑tɩ’ kma ‑tɩ ’ʋn ɛ
43Ɔ ’na‑ : Wlu ao ’wɔan ɛ ’na : ‑Ɩn ‑kma ‑ma ‑ponyiɔ ’ɔ ‑tɩ’ ’de ‑ɩn ‑je ‑ma tʋnyɔ ’ʋn ’nyɛ. 44’Kaa ’mɔ ’naa : Ao kma aoa’ tʋnyɔ ’ɔ ‑tɩ’, ao po nyʋ ‑ʋʋa pooa aopʋ ‑soo’ o "diwan. Ao nʋ nyʋ ‑nyɛa aopʋ ’ʋn dɛ ’dɔe "jrii. Ao bae nyʋ ‑ʋʋa ‑tua" aopʋ ’kle ’a Kea. 45‑Wɛe ao ’je ao "Bo ‑nɩa ’e jaʋn ’di ’a "nynuu‑ nɩ‑, dɛ‑nʋɛ’ ɛɛ faan ɛɛ’ ’jrʋ ’mɛ ’de ’diwɔnyniʋn ke ’diwɔnmɔʋn "kpei. ɛɛ dbaa "ni ’mɛ ’de nyʋ ‑ʋʋa nʋa dɛsaʋn o, nyʋ ‑ʋʋa nʋa dɛ ’dɔe ‑wee’ "klein "kpei. 46Nyʋ ‑kma aoa’ ‑tɩ’ ‑bo ao kma ‑wi" ‑mʋ ’a ’sʋ ’a ‑tɩ’ ’ee, ‑mɛ dɛ ‑ɛɛ ‑kei" Kea ’je ao ‑saa ? ’Kamɔ ’wɛi‑sanyʋ a nʋ ‑ke o ! 47’De ‑bo aoa sea aoa’ de’di ‑wi" ’a ’sʋ ’jewlu o po ’ee, ‑mɛ dɛ ‑pooa fai" ɛ ’de ɛ‑ ? ’Mɔ ’na ’kamɔ nyʋ ‑sea’ Kea juo a nʋ ‑ke o ! 48Ao nɩ ’pepe ka ao "Bo ‑nɩa ’e jaʋn ’di nɩa ’pepe ɛ.
6Dɛ ’dɔe nʋ‑tɩ
1Ao ’bo aoa’ dɩ ’dɔe nʋa’ tooɛ ’bo nyʋ "juɔi ‑wɛe nyʋ je ɩa’ ’kpa po. ‑Bo aoa sɩ nʋ ‑wɛe nyʋ ’je ao ‑tɩ’ o poɛ ‑mɛ ao "Bo ‑nɩa ’e jaʋn ’di se ao ‑kei" ‑sai ’bode.
2‑Bo ‑ma sea nyʋ dɛ ’dɔe "jrii nʋ ɛ, ‑ɩn ‑bo ɛɛ’ kɛ’ i ’jreeɛ ka "jridepooʋn a nʋa ’de Suifʋ‑wi" ’a "jrui ’kɩɩn‑gbi ’dii ke ‑je woi ɛ. ʋʋa nʋ kan’ ’mɛ, ‑wɛe nyʋ ’je ʋʋpʋ ‑tɩ’ o po. ’Ma ’tmʋʋɛ aopʋ tɔ’ ‑tɩ, ʋʋa’ ‑nɩ ‑kei" mɛ ʋʋa ’jea ’o ’mʋa‑. 3’Kaa ‑bo ‑ma sea nyɔ dɛ ’dɔe "jrii nʋ ɛ, ‑mɛ dɛ ‑ma diansʋn a nʋa, ‑ma kʋansʋn ’bo ɛ juuɛ. 4’De ka dɛ ɛ ‑tua" ’kwla, ɛ ’je kan’ nɩ‑, ‑wɛe ‑ɩn "Bo ‑bo dɛ nɩ ’e "sran ‑ɛ ‑juo ɛ, ’de ɛ ’je ‑ʋn ‑kei" ‑sa.
Dɛ Sesi ’tmʋa ’de Kea bae‑tɩ ’ʋn ɛ
5Ɔ ’naa : ‑Bo aoa sea Kea bae ɛ, ka "jridepooʋn nɩa, ao ’bo kan’ nɩɛ. ʋʋa ‑pɔn ʋʋ ’je inyna Kea bae‑gbi ’dii ke ‑je woi ke ‑wɛe nyʋ ‑wee’ "klein ’je ʋʋpʋ ’je. ’Ma ’tmʋʋ‑ aopʋ ’mɛ, ʋʋa’ ‑nɩ ‑kei" mɛ ʋʋa ’jea ’o ’mʋa‑. 6’Kaa ‑mɔ ɛ, ‑bo ‑ɩn ‑je Kea bae ɛ, ‑mɛ ‑ɩn pa ’e ‑ɩn o ‑gbu" ’di ‑ɩn kan ’o ‑gbɛin" ‑wɛe ‑ɩn ‑je ‑ɩn "Bo ’mʋae‑ ‑ɩn ‑nɩa ‑ɛ ‑nɩa ’o bae‑. ‑Wɛe ‑ɩn "Bo ‑bo dɛ nɩ ’e "sran ‑ɛɛ ‑je ɛ i, ɛ ’je ‑ʋn ɛɛ’ ‑kei" ‑sa.
7‑Bo aoa sea Kea bae ɛ, ao ’bo wlu ‑tuu" ’tmʋɛ, ka nyʋ ‑sea’ Kea juo a nʋa. Ʋʋmʋ a naa tɔ’ i ʋʋ ’na ‑bo ʋʋ po baewlu ‑tuu"‑tuu ɛ, ‑wɛe Kea ’je ʋʋa’ baewlu kpʋn. 8Ao ’bo ʋʋpʋ sraan, dɛ‑nʋɛ’ dɩ "klein aoa ‑pɔan i ɛ, ao sɩ ao "Bo i‑tee’ ’sʋ ɛ jɩ juo‑ sese. 9Ka ao ’jea bae sʋn nʋ ’ka ka, ao nʋ :
‑A "Bo ‑nɩa ’e jaʋn ’di ɛ, ɛɛ’ ’nynɩ ‑tee kpɔi" ‑wɛe nyʋ ’je ɛɛ’ ni’ ‑te’. 10Ɛɛ’ ’beɔdɛ po "jri "kpae’ ‑wɛe ɛɛ’ ‑kwlʋtɩ ’je nʋʋɛ‑ ’nɔ ’blʋa‑ "kpei ka ɩa nʋʋa ’de jaʋn ’di ɛ. 11Ɛ "nyɩ ‑aʋn ‑aa ‑sʋn ’di diidɛ ’de ‑sɩanwɩ ’di. 12Ɛ ’wlʋ ‑aa dɩsaɩn ’a ‑kɔ "kpei ka ‑aa ‑wlʋa nyʋ ‑nʋa ‑a dɩsaɩn "jrii ’a ‑nɩ "kpei ɛ. 13Ɛ bo ‑a "i "taiɛ ‑wɛe ‑siɔn’ ’bo ‑a i ‑tɩɛn’ ’de dɛsaʋn nʋa’ ’ʋn. ’Kaa ɛ seie ‑aʋn ’de nyɔsaʋn ’kwa. Dɛ‑nʋɛ’ ’beɔdɛ ke ’nynɩ ’wlʋa’ ke "ikmaa’ nɩɛ ɛɛ’ dɛ jeejee, ’kamɔ ɛ nɩ‑.
14‑Bo ao ’wlʋ nyʋ ’a dɛsaʋn "kpei ɛ, ao "Bo ‑nɩa ’e jaʋn ’di a muɛ aoa’ dɛsaʋn "kpei ’wlʋa’ ‑ke. 15’Kaa ‑bo ao se nyʋ ’a dɛsaʋn "kpei ’wlʋ ɛ, ao "Bo ‑nɩa ’e jaʋn ’di se aoa’ dɛsaʋn "kpei ’wlʋi ‑ke.
Dɛ Sesi ’tmʋa ’de wɔn ’bɔ‑tɩ ’ʋn ɛ
16Ɔ ’naa : ‑Bo ao ’bɔ wɔn ɛ, ao ’bo "jrii‑ "kɩkɩ nɩɛ, ka "jridepooʋn a nʋa. ʋʋ pooɛ "jua‑ fai" ‑wɛe ka ʋʋ ’bɔa wɔn ’de nyʋ ‑wee’ ’je ɛ juo‑. ’Ma ’tmʋʋ ao tɔ’ ‑tɩ, ʋʋa’ ‑nɩ ‑kei" mɛ ʋʋa ’jea ’o ’mʋa‑. 17’Kaa ‑bo ‑mɔ ‑bɔ wɔn ɛ, ‑mɛ ‑ɩn ‑gbai’ "jua‑, ‑ɩn ‑nmɔ ‑ma ‑cɛ" ’kwa. 18‑Ɩn ‑bo ‑ma ‑cɛ" ipooɛ ‑wɛe ka ‑ɩn ‑bɔa wɔn, nyʋ ‑wee’ je ɛ juo‑. ‑Ɩn "Bo ‑ta ‑ɩn ‑nɩa ‑ɛ ‑nɩa ’o ɛ, ɛɛ’ ’sʋ juuɛ’. ’De dɩ ‑ma nʋa ’de "sran ‑ɩn "bo ‑ɛ ‑juɩ ɛ, ɛɛ muɛ ‑ʋn ‑kei" ‑saa’.
Jaʋn ’di ’a "wliiɛ ’ɛ ‑tɩ’
19’De Sesi wlu’ ke’wlɛ ɔ ’na : Ao ’bo aoa’ "wlii‑ "jrui ’kɩɩɛn ’nɔ ’blʋa‑ "kpei, kpain" ke ’kɩn nɩa ɩa dooa dɩ, ‑wɛe "jriʋn nɩa ’de ‑wi" ‑mʋ a wa klu ʋʋa "jria. 20Ao ’kɩɩn‑ aoa’ "wlii‑ "jrui ’de jaʋn ’di ’demɔ wlɔn ke ’kɩn se ɛ ’bɛɛ‑ ɩ ’je dɛ dooa‑, ’demɔ "jriʋn se ɛ ’bɛɛ‑ ʋʋ ’je klu wa ‑wɛe ʋʋ ’je "jri. 21Dɛɛ‑tɩ ’ɩn ’da kan’ a, ɛmɛ ‑nɩ ‑ta ‑ma "wliiɛ‑ nɩa, ’bo ‑ma tɔ’ ‑wee’ "klein "biie‑ ‑ke.
"Jriɛ ‑nɩ ku ’a ‑sɔn’
22"Jriɛ‑ mɛ ‑nɩ nyiɔ ’ɔ ‑tau. ‑Bo ‑ma "jriɛ‑ nɩ ka ‑cɔɔn’ ka a, ‑mɛ ‑ma kui ‑sɔn i nɩɛ ‑pe’ saa. 23’Kaa ‑bo ‑maa’ ’jei ɛ, ‑mɛ ‑ma nyiɔjɔ ‑wee’ nɩɛ ’e kwie ’ʋn. ’De ‑bo ‑sɔn’ ‑nɩa ’de ‑ɩn ’ʋn ‑srɛɛn kwie ’ʋn ɛ, ‑mɛ "bɛɛ‑ kwie ‑ɩn ‑nɩ ’e ’ʋn ‑mɛ tai’ "maa ‑ʋn ‑ɛ ’bode.
Kea ‑kwlɩ" ‑te’ ‑tɩ
24’Bo ‑mɛ ’de ɛ, ɔ ’na : Nyɔ due’ se ɛ ’bɛɛ‑ ɔ ’je nyʋ ’sɔɔn "juɔi nʋʋ‑, ɔɔ muɛ due’ ’ʋn ’nyɛa’ see ‑wɛe ɔ ’je due’ ’a ‑tɩ’ kma, ɔɔ muɛ due’ ‑flɛɛan’ see ’de ɔ ’je due’ o ‑si’. Ao se ɛ ’bɛɛ‑ ao ’je Kea ’a ’tʋn nʋ‑tɩ nʋ ‑wɛe ao ’je ’e ’wɛi ’a "dia ’jea’ ’blee‑.
25Ɛmɛ ‑tɩ ’ma wlu ao ‑pee ka, ’ɩn ’naa : ao ’bo ‑fli i ’wlaa‑ ’de ’bleedɩ ’a ‑tɩ’ ’ʋn, dɛ ao ’jea di o, dɛ ao ’jea ’na o, dɛ ao ’jea ’ʋnpaa o, dɛ‑nʋɛ’ Kea mɛ ‑ɛ ‑nyɩ" ao ’kmʋnɩa’, ’de ’kmʋnɩa’ "paa’, ɛ je diidɛ ‑sii. Ku nɩɛ dɛwɔn ɛ je ’ʋnpaadɛ ‑sii. ‑Aee’ ɛ se kan’ nɩ‑ ? 26Ao ‑gbʋn nʋʋɩ ‑ɩa ‑wan" ja kea’ ! Ɩa’ nʋ dbo, ɩa’ ‑tu", ɩa’ ‑sa. Ɩ se ‑gbu" ’ble ‑wɛe diidɛ "jɛi ‑tu" ‑tɩ, ’kaa ao "Bo ‑nɩa ’e jaʋn ’di a ‑gbaaɩn’. ’De aomɔ nɩɛ dɛwɔn kpɛ ‑puue ao je nʋʋɩ ‑sii‑. 27Nyɔ wɛ‑ ‑nɩ ’e aopʋ "klu ‑wɛe ’de ‑ɔɔ ‑fli i’wlaa’ ’ʋn ‑ɔ ‑beeɛ’ ‑ɔ ‑je ɔɔ’ ’wɩ ‑pɛ ’mlai" po ɛ‑ ?
28’De dɛɛ‑tɩ aoa ’wla ’ʋnpaadɩ ’a ‑fli i ɛ‑ ? Ao ‑gbʋn sii" ‑nɩa ’e ’kwla ’di ’a ‑fan’ sʋn ja, ɩa’ nʋ dbo, ɩa’ ’cra jee". 29’Kaa ’ma ’tmʋʋ aopʋ ’mɛ, ‑ta ’beɔ Salomɔ nɩa ɔɔ’ ’beɔdɛ ’ʋn, ɔ se ‑pɛe ‑pʋn" ‑tu", ɔ se ɩa’ due’ koʋn ‑gbai’ ‑sii. 30Sii" ‑nɩa ’e ’kwla ’di ‑sɩan, ‑klae" ’sʋ ‑ɩ ‑mɛa ‑wɛe nyʋ a poa "jri ɛ, ‑bo Kea a sea ‑mɩ dɛ ‑pʋn" ‑tu" kan’ ‑mɔ ’ee, ‑mɛ aopʋ mɔ ’e ! Ɛ seɛ ’bɛɛ ɛ ’je aopʋ‑ mɔ dɩ ’ʋn paa kan’ ‑kee ? Ao ‑gbʋn ka aoa’ Kea ‑kwlɩ" ‑tea’ sea "i ’bɛ ɛ !
31Ao ’bo "jrii "kaeɛ ‑wɛe ao ’bo wluɛ ka : Dɛ ‑a ‑je di ɛ‑, ’de dɛ ‑a ‑je ’na a‑, ’de dɛ ‑a ‑je ‑pʋn" ‑tu" ɛ‑ ? 32Nyʋ ‑sea’ Kea juo ‑a nʋ kan’ ‑mɔ. ’Kaa aopʋ mɔ dɛ ‑ɛɛ ‑tɩ’ kma aopʋ "bli ɛ, ao "Bo ‑nɩa ’e jaʋn ’di juɛ’. 33Dɛ ao ’jea i ‑pɔn "i‑saa nɔ" ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ao ’wɔɔn‑ Kea ’a ‑kwlʋtɩ ke "isrɛa’ ke, ‑wɛe dɩ "klein ‑sia ’o mu ’de ɛ ’je ao ‑mɩ "nyɩ ’bo ‑mɛ ’de. 34Ɛmɛ ‑tɩ ao ’bo ‑sɔɔn ‑tu" ɛ ’de ‑klae" wɩ ’a ‑tɩ’ ’ʋn, dɛ‑nʋɛ’ ‑klae" wɩ ’a ’sʋ ‑ble ɛɛ’ ‑cɛ" ’ɛ ‑tɩ’. Dɛ ‑sɔn’ toa ’o, ɛmɛ ao ’je.
7Nyɔ ’bo nyʋ jrʋ’ ’a ’pee ’jeɛ
1Ao ’bo nyʋ ’a ’pee ’jeɛ ‑wɛe Kea je aoa’ ’pee ’je. 2Dɛɛ‑tɩ ’ɩn ’da kan’ a, ɛmɛ ‑nɩ ka aoa nʋa nyʋ ’a ’pee ’jesʋn ɛ, ’kamɔ Kea ’je aoa’ ’pee ’jesʋn nʋ ‑ke. ‑Ta ao dbaa ‑wɛe ao "nyɩa nyʋ ɛ, ’bomɔ nyʋ ’je dbaa ‑wɛe nyʋ ’je ao "nyɩ ‑ke. 3Dɛɛ‑tɩ ‑ma ‑je tu ’a ‑fii" ‑saan" i ’de ‑ʋn ‑podɛi" "jri ‑wɛe tutie ‑nɩa ’e ‑ʋn "jri ‑maa’ ’je mɛ i ɛ‑ ? 4’De ka ‑ɩn ‑beeɛ’ ‑ɩn ‑je nyɔ ‑pee wlu ‑ɩn ‑je nʋ : ’Ma de’di, ‑ɩn ‑bɔ ke, ’ɩn ’je ‑ʋn dɛ‑saan" ‑nɛ "jri ‑sa, ’de ‑mɛ ’kamɔ tutie nɩ ’e ‑ma ‑nɛ ’di ɛ‑ ! 5"Jridepooi, ‑ɩn ‑sa ‑ma ‑cɛ" tutie "jri ke tɛin" ‑wɛe ‑ɩn ‑je ‑ma de’di tu ’a ‑fii" "jri ‑sa ka ’je.
6Dɩ ‑teea kpɔi" ’de Kea ’a ‑tɩ’ ’ʋn ɛ, ao ’bo ɩ ‑gbe’ "nyɩɛ ‑wɛe ɩ je ’de aopʋ o "biie‑, ’de ɩ je aopʋ i’fae‑. Ao ’bo aoa’ ‑pɛe ipoɛ ’bo be" "juɔi ‑wɛe ɩ jɩ "kpei‑ na‑.
Ao ‑tee’ dɛ i, ao ‑pɔn dɛ i, ao bla klu
7Ao ‑tee’ dɛ i, nyʋ a muɛ ao "nyɩa’. Ao ‑pɔn dɛ i, aoa muɛ ’jea’. Ao bla klu, nyʋ a muɛ ao "wɔin kaian’. 8Dɛ‑nʋɛ’ nyɔ "o nyɔ ‑teea’ dɛ i ɛ ɔɔ ’jeeɛ. Nyɔ "o nyɔ ‑pɔan’ dɛ i ɛ, ɔɔ ’jeeɛ’. Nyɔ "o nyɔ ‑bla’ klu ɛ, nyʋ a kaiɛn ɔ "wɔin. 9’De nyɔ ‑nɩ ’e aopʋ "klu ‑bo ‑ɔɔ "ju ‑tee’ ɔ ‑di’pɛn i, ’sʋ ‑ɔɔ ‑nyɩ" ɔ "soukpo ɛ‑ ? 10’De ‑bo ɔ ‑tee’ ɔ ‑smii’ i ’sʋ ‑ɔɔ "nyɩ ɔ sɛn ɛ‑ ? 11Aopʋ ‑jɔ ‑nyniia ’di wɔn ɛ, ‑bo ao juo aoa’ "nynuu‑ dɩ ’dɔe ’a "nyɩ ka ’ee, ‑mɛ ao "Bo ‑nɩa ’e jaʋn ’di se ɛ ’bɛɛ‑ ɛ ’je ao dɩ ’dɔe "nyɩ, ɛ ’je ’o ‑mɔ ‑sii ? Nyʋ ‑ʋʋa ‑teeɛ’ dɛ i ɛ, ɛɛ mu ʋʋpʋ "nyɩa’ se. 12Dɩ aoa ‑pɔan’ nyʋ ’jea aopʋ "jrii nʋ ɛ, ɩmɩ ao ’je nʋ ’de nyʋ ‑pee. ’Kamɔ Moisɩ ’a kɛ’ ke Kea ’a wlu ’kwajaaʋn ’da.
‑Jeblʋ ‑saan"‑ ke ‑jeblʋ klaa" ke‑
13Ao paa ’bo ‑gbɛin" ‑je ‑saan" "i, dɛ‑nʋɛ’ ‑je mua ’e "ma‑kwlɔ ’di ’bɛ "kpei, ɛɛ’ kpaa’ "kʋan "jrii. Nyʋ ‑ʋʋa kpa ɛɛ’ ‑je ‑tu ɛ, ʋʋ ‑tiɛi". 14’Kaa ‑je mua ’e ’pʋ‑kwlɔ ’di ɛ, ɛ ‑srɛi" ‑wɛe ɛ ’piie "i, ɛ se ’wɔn i ’bɛ, ɛɛ’ kpaa’ nɩɛ ’kle. Nyʋ ‑ʋʋa kpa ɛɛ’ ‑je ‑tu se "i ‑tie.
Tu ke ɛɛ’ ’jɔ ke
15Ao ‑tu" aoa’ ‑cɛ" ’ɛ ‑tɩ’ ’de nyʋ ‑ʋʋa ‑daa’ ʋʋa’ ‑cɛ" Kea ’a wlu ’kwajaaʋn ’a ‑tɩ’ ’ʋn. ‑Bo ʋʋa sea aopʋ ‑pee ji ɛ, ka ‑ci’ a paa ’blaaku ’ʋn, ’kamɔ ʋʋ nɩ‑. 16Aoa muɛ ʋʋpʋ "ijua’ ’de ʋʋa’ nʋʋkplɩn ’ʋn. Nyɔ se ɛ ’bɛɛ‑ ɔ ’je ’mawlobuo ke ‑fokabuo ‑sa ’bo "wi‑gbau’o ja. 17Tu ’dɔe a croɛ "buo ’dɔe ‑wɛe tu saʋn a cro "buo saʋn. 18Tu ’dɔe se ɛ ’bɛɛ‑ ɛ ’je "buo saʋn cro‑, ’de tu saʋn se ɛ ’bɛɛ‑ ɛ ’je "buo ’dɔe cro‑. 19Tu "o tu ‑sea’ "buo ’dɔe cro ɛ, ɛɛ muɛ dbaa’ ‑wɛe ɛ ’je ’o "jri pooɛ‑. 20‑Bo ɛ nɩ kan’ ’ja a, ‑mɛ ’de ʋʋpʋ ’a nʋʋdɩ ’ʋn mɔ ao ’je ʋʋa’ "kpei‑ ‑seea’ ka juo‑.
Wlu ’tmʋa’ ke ɛɛ’ nʋa’ ke
21Sesi ’naa : Nyʋ ‑ʋʋa ‑daa’ ’ʋn : Tʋ"bo, Tʋ"bo, ʋʋ ‑wee’ se kan’ ’de Kea ’a kɛɛma’ ‑kwlɔ ’di mui, ’kaa nyɔ ‑ɔɔ nʋa ’ɩn "Bo ‑nɩa ’e jaʋn ’di ’a ‑kwlʋtɩ ɛ, ɔɔ’ ’sʋ mɔ ‑je ’emu. 22’De ɛɛ’ ’wɩ tu ’di ɛ, nyʋ ‑tuu"‑tuu a muɛ ’ʋn ‑pee wlua’ ka : Tʋ"bo, Tʋ"bo, ‑apʋ ‑ɔ ‑tmʋa ‑ma ‑tɩ’ ‑tmʋʋ’ ‑tmʋʋ"‑, ‑a ko ‑taa ? ‑Apʋ Kea jaa wlu ’kwa, ‑ɔ ‑tmʋa ‑mɩ, ‑apʋ ‑nʋa’ ‑siisaɩn i ’de ‑ma ’nynɩ ’ʋn, ‑a ko ‑taa ? ‑Apʋ ‑nʋa jrii’ ‑tuu"‑tuu ’de ‑ma ’nynɩ ’ʋn, ‑a ko ‑taa ? 23’Bo ’ma mu wlua’ ka ’de ʋʋ ‑pee, ’ɩn se ao juo due’. Ao tɛɛn ’ʋn kɩn, ao dɛsaʋn nʋ nyʋ.
‑Gbɩ" ’sɔɔn "ipoo‑tɩ
24Kamɔ wlu ’ma ’wlʋa ’tmʋa’ ‑ta nyɔ "o nyɔ ‑ɔ poa ɩ doin" o ‑wɛe kɩ "sia ’nynɩ ‑ɔ nʋa kan’ a, ‑mɛ ɔ ‑kɔ’ tɔ’di nɩ i ‑ɔ poa ɔɔ’ ‑gbu" ’bo ’soa‑ "kpei ɛ. 25"Ni klaa" ‑dba’, "ni‑gbii "jii’, ‑piie klaa" ji’ ‑wɛe ɩ bla ‑gbu" ‑nɛ "jri ‑bla ‑bla, ’kaa ɛ se blu, dɛ‑nʋɛ’ ɛɛ’ ‑gban ‑teeɛ’ ’bo ’soa‑ "kpei. 26’Kaa nyɔ "o nyɔ ‑ɔɔ poa wlu ‑nɩ doin" o ’de kɩ "sia ’nynɩ ‑ɔɔ’ nʋa kan’ ‑mɛ ɔ ‑kɔ’ "ju ‑ɔ sea tɔ’di nɩ ‑wɛe ‑ɔ poa ‑gbu" ’bo ‑pɩɩɔn" "kpei ɛ. 27"Ni klaa" dba’, "ni‑gbii "jii, ‑piie klaa" ji’, ‑wɛe ɛ bla ‑gbu" ‑nɛ wɔn ‑bla ‑bla, ’sʋ ‑gbu" ‑nɛ blu’ piepie.
Sesi ’a nyʋ dɛtɔɔsʋn
28‑Ta Sesi ‑kɔa’ wlu ‑nɛ ’ɛ ’tmʋa’ ’sʋ ɛ, ɔɔ’ nyʋ dɛtɔɔsʋn "maa nyʋ ‑kwea de tai’, 29dɛ‑nʋɛ’ ɔɔ’ nyʋ dɛtɔɔsʋn ke kɛ’ wɔ‑saʋn ’a ‑nɛ ‑seea’ "kpei. Ɔɔ’ wlu a "siɛ nyʋ "i ka ‑cɔɔn’ ka.
8Sesi ’bɔɔ‑ "ju due’ ’a ’jrʋwɛ‑
(Makɩ 1.40-45 ; Luikɩ 5.12-16)
1Sesi ‑crea’ crʋ ’sʋ ɛ, nyʋ ‑tuu"‑tuu ‑kaan ɔ ’de. 2’Sʋ ’jrʋwɛ‑nʋi due’ ’kpa ɔ ‑pʋn" ‑wɛe ɔ "sii‑ ’kɔi‑ i ’bo ɔ "juɔi ’de ɔ ’na : ’Ma ’blei, ‑bo ‑ɩn ‑nɩɛ "i ɛ, ‑ɩn ‑beeɛ’ ‑ɩn ‑je ’ma ’wɛ‑ ’bɔɔ‑, ’ɩn ’je ’pepe nɩ‑. 3’Sʋ Sesi sroɛ sʋn, ɔ blɔ "i ’de ɔ ’na : ’Ɩn ‑nɩɛi" ’mɛ, ‑ɩn ‑nɩ ’pepe. ’Bo ɛ "sri ’jrʋwɛ‑ je "ju ‑nɩa ’mʋa‑ ‑pʋn" ’wlʋ, ɔ je ’pepe nɩ‑. 4’Sʋ Sesi wlu ɔ ‑pee ɔ ’na : ‑Ɩn po doin" i, dɛ ‑nʋʋa ‑ta ‑ɩn ‑bo ɛ nyɔ jrɔ’ ‑pee ’tmʋɛ. ’Kaa ‑ɩn mu ‑ɩn ‑je ‑ma nɩsʋn to ’de Kea ’a ’sraa ‑sai o ‑wɛe ‑ɩn ‑je ’sraadɛ ja‑ ka Moisɩ ’a kɛ’ ’da, ’de ka ‑ma ’wɛ‑ ’bɔa nyʋ ‑wee’ "klein ’je ɛ juo‑.
Sesi ’pʋʋɛ "soa‑wi" ’a "jruo‑tei ’a dbonʋi due’
5‑Ta Sesi a paa ’o Kapɛnaʋm ’sʋ ɛ, "soa‑wi" ’a "jruo ‑tei due’ ’kpɔ ‑pʋn" ‑wɛe ɔ ‑tee’ Sesi i ɔ ’je ɔ sʋn o po. 6Ɔ ’na : ’Ma ’blei, ’ma dbonʋi ’pɛn i ’de ‑gbɛin", ɔɔ’ dɩ ‑wee’ ’mɛɛ, ɔɔ’ ‑suua’ i ‑wɛe ɔɔ ’je ɔɔ’ ‑cɛ" wɔn kpleiin. 7’Sʋ Sesi ’na : ’Ma muɛ mua’, ’ɩn ’je ɔɔ’ ’wɛ‑ ’bɔɔ‑. 8’Sʋ jra’ jei ‑nɔ ’na : ’Ma ’blei, ’ɩn se ɛɛ’ ka nɩ ‑wɛe ‑ɩn ‑je ’de ’ʋn o ‑gbu" ’di pa, ’kaa ‑bo ‑ɩn ‑tmʋ wlu due’ koʋn ‑gbai’ ɛ, ’ma dbonʋi a muɛ ’pʋʋa’. 9’Mɔ ‑nɔ, ’ɩn ’bleɛ "jru kpɔ’ i ‑teʋn ‑wɛe ’ɩn ’ble "soa jrʋ’ ‑ke ’bo ’ʋn ‑sɔn. ‑Bo ’ɩn wlu ’e due’ ‑pee, ‑bo ’ɩn ’na : ‑Ɩn ‑mu’, ’sʋ ‑mɔɔ’ mu’. ‑Bo ’ɩn wlu jrɔ’ ‑pee, ‑bo ’ɩn ’na : ‑Ɩn ‑ji, ’sʋ ‑mɔɔ ji’. ’De ‑bo ’ɩn wlu ’de ’ma dbonʋi ‑pee, ‑bo ’ɩn ’na : ‑Ɩn nʋ ‑jɛ, ’sʋ ɔɔ nʋɛ’.
10Sesi ’wɔan wlu ‑nɛ ’sʋ ɛ, ɔɔ ’jraa "ju ‑nɔ ’mɛ, ‑wɛe ɔ wlu ’e nyʋ ‑ke ɔɔ na ‑pee, ɔ ’na : tɔ’ ‑tɩ ’ma ’tmʋʋ aopʋ ’ɩn se Kea ‑kwlɩ" ‑tea’ ‑jɛ ‑bɛa ka ‑mɛ ’je due’ ’de Israɛ‑blʋa ’a ‑cɛ" ’kpa "kpei. 11’Ma ’tmʋʋ aopʋ‑ ’mɛ, nyʋ ‑tuu"‑tuu a mu ’e ’jrʋ kwea ke ’jrʋ ‑sɔɩn ’wlʋa’ ‑wɛe ʋʋ ’je o Ablaam ke, Isaakɩ ke, Sakɔbʋ ‑pʋn" mu ’de ʋʋ ’je sʋn ‑tadue po ’de Kea ’a kɛɛma’ ‑kwlɔ ’di. 12’Kaa nyʋ ‑tea ’beɔdɛ ‑nɛ ’ɛ ‑tea’ ’de ɛ, ‑wi" ‑mʋ a muɛ ’e "kpae’ ‑fii" ’a ‑ta ‑fɩn" ’a ke ’nynɩ "idiia’ nɩa ’de kwie ’di.
13’Sʋ Sesi wlu’ ’de jra’ jei ‑pee ɔ ’na : ‑Ɩn mu, ka ‑ɩn ‑tea’ ’ʋn ‑kwlɩ" ɛ, ɛ nʋʋɛ kan’. ’Bo ɛ "sri ɔɔ’ dbonʋi ’a ’wɛ‑ je ’bɔ.
Sesi ’bɔɔ‑ Piɛi ’a "bianynɔ ke nyʋ ‑tuu"‑tuu ’a ’wɛ‑
(Makɩ 1.29-34 ; Luikɩ 4.38-41)
14Sesi muɛ ’e Piɛi o ‑gbu" ɔ jɛɛ Piɛi ’a "bianynɔ ‑mɛ ʋ ’pɛn i, ʋa’ "jru ‑a ‑bai’. 15Ɔ bla ʋa’ sʋn "i ’sʋ ʋa’ "jru ’bɔɔ ‑wɛe ʋ sɔn ’ʋn ’de ʋ pi ʋʋpʋ ‑pee.
16‑Kwie" ka a, ʋʋ ja Sesi nyʋ ‑tuu"‑tuu ‑siisaɩn nɩa ’e ’ʋn ɛ. Sesi nʋɛ ɔɔ’ wlu ’a ’sʋ ɔ je ‑siisaɩn i nʋ, ‑wɛe ɔ je nyʋ ‑wee’ "klein ’a ’wɛ‑ ’bɔɔ ‑ke. 17Ɔ nʋ ɛɛ’ dɛ tu ’mɛ ‑wɛe wlu Kea ’a wlu ’kwajaai Esai ’tmʋa tɛin" sese ’de‑ ’je ’o nyni. Ɛɛ’ wlu tu ’na : ɔ "duo ‑aa ’kle ‑wee’ ’ʋn ’ɛ, ‑wɛe ɔ ‑sa ‑aʋn ‑aa dɛsaʋn ’a ’wɛ‑ ’ɛ ‑gbɛ "jru.
Ka nyʋ ke Sesi ’jea nasʋn nʋ ɛ
18Sesi ‑gbʋan nyʋ ‑gbae’ ɔ ’dei ja ’sʋ, ɔ ’na : ‑A ‑muu ’e ’kpʋʋ ’de. 19’Sʋ kɛ’ wɔ‑sai due’ ’kpa ɔ ‑pʋn" ‑wɛe ɔ wlu ɔ ‑pee ka, ɔ ’na : Nyʋ dɛtɔɔi, ‑ta "o ‑ta ‑ma mua ‑ɩn ‑ke ’ma muɛ ’o mua’. 20Sesi ’na : Too’wɛ‑ ’bleɛ "bie, nʋʋɩ ’bleɛ ’jro. ’Kaa nyiɔ ’ɔ "Ju se "jru ’wlaa ‑ta ’ble.
21’Sʋ deejrɔ’ ‑wlʋ ’de ɔɔ’ klai" nynuu "klu, ‑ɔ ‑na : Tʋ"bo, ‑ɩn ‑nyɩ" ’ʋn nɔ" ’ɩn ’je ’ʋn "bo i ‑tea’ mu ke kpɩɩn‑. 22’Kaa Sesi ’na : ‑Ɩn bla ’bo ’ʋn ’de. ‑Ɩn ‑tai" ’mɛʋn "i, ʋʋ ’je ʋʋa’ ’mɛʋn inmae‑.
Sesi jaa ‑piie ja
(Makɩ 4.35-41 ; Luikɩ 8.22-25)
23’Bo ‑mɛ ’de ’sʋ ɛ, Sesi ’ja ’e ‑kwɛɛ" ’di ‑wɛe ɔɔ’ klai" nynuu bla ’bo ɔ ’de. 24‑Ta ʋʋa mua ’sʋ ‑piie cɛn "jɛi ’bo "ni "kpei, "ni ’a ’plɩ a ’wla ’e ‑kwɛɛ" ’di, ’kaa Sesi a ’mʋʋ. 25Ɔɔ’ klai" nynuu ’kpɔ ‑pʋn" ‑wɛe ʋʋ ‑sɔ "nyɩɔ’ ’de ʋʋ ’na : Tʋ"bo, ‑ɩn ‑pʋʋ’ ‑aʋn ’de, ‑aa ‑mɛɛ’ ! 26’Sʋ ɔ sɔn "nyɩɔ’ ‑wɛe ɔ wlu ’de ʋʋ o, ɔ ’na : Dɛɛ‑tɩ faʋn a nʋ aopʋ ɛ‑ ? Ka aoa’ dɛ ‑kwlɩ" ‑tea’ nɩ tɔi‑ kan’ a‑ ! ’Sʋ ɔ sɔn ’ʋn ’ɛ ‑wɛe ɔ "wɔɔ‑ ‑piie ke "ni ’a ’plɩ "jrui, ’de ‑ta ‑wee’ nʋɛ ‑snii’. 27’Sʋ tai’ "maa ʋʋ ‑wee’ "klein ’mɛ. ʋʋ ’na : Dɛɛ ‑nyɔ ‑nɩ ka ‑mɔ ‑wɛe ‑piie ke "ni a ’je ɔ wɔn ɛ‑ ?
Sesi ‑seiɛ nyʋ ’sɔɔn ’de ‑siisaɩn ’kwa
28‑Ta Sesi nynia ’e "ni ’de ɛ, ’de Gadarɛ nyʋ "bli ɛ ’sʋ nyʋ ’sɔɔn ‑wlʋ ’e ‑gbaɩn’ ’di ‑ʋʋ ‑jɔɔ’ "i. ‑Siisaɩn ‑nɩ ’e ʋʋpʋ ’ʋn, ʋʋ nɩɛ wɔn ‑sansan, ‑ta ʋʋ nɩa, nyɔ jrɔ’ ’ɔ ‑sii ’o. 29’Sʋ ʋʋ "wɔɔ’ ʋʋ ’na : Kea ’a "Ju, dɛ ‑nɩ ’o ‑ɩn ‑ke ‑a ’nynɩ ɛ‑ ? Nɔ" se nyni ’sʋ ‑ɩn ‑je ‑a ’kle "kpei ja a‑ ?
30‑Ta ɛ nɩa kan’ a, ‑mɛ be" ’a ‑gbʋn jrɛ’ ‑tɛɛn ʋʋpʋ o, ‑wɛe ‑ɛɛ dii. 31’Sʋ ‑siisaɩn baeɛ Sesi i ɩ ’na : ‑Bo ‑ɩn nʋ ‑a i ɛ, ‑mɛ ‑ɩn po ‑aʋn ’de be" ’a ‑gbʋn ‑nɛ ’ʋn. 32Sesi wlu ɩ ‑pee ɔ ’na : Ɩ mu ! Ɩ ’wlʋa ’e nyʋ ’sɔɔn ‑nʋ ’ʋn ’sʋ ɩ pa ’e be" ’ʋn. ’Sʋ be" ’a ‑gbʋn ‑nɛ ‑sa plea’ ’de crʋ ’a ‑peenai", ’sʋ ɩ ’wla ’o "niɔ‑. ’De ɩ blu "ni ‑tun, ‑wɛe ɩ ’mɛ.
33Nyʋ ‑tea be" ’dei ’jeea dɛ ‑nʋʋa nyʋ ’sɔɔn ‑siisaɩn ’wlʋa ’e ’ʋn jriɛ‑ ’sʋ ʋʋ ple’ ʋʋ muɛ ‑kwlɔ ‑wɛe ʋʋ po ɩa’ "kuan. 34’Sʋ ‑kwlɔʋn ‑wee’ "klein ‑kwɛ‑ ’e ‑kwlɔ i, ʋʋ ’jaa‑ Sesi "i, ‑wɛe ʋʋ ‑tee ɔɔ’ ibaea’ ‑pʋn" ’de ɔ ’je ’de ʋʋa’ ’blʋa‑ "kpei ’wlʋ.
9Sesi ’pʋʋɛ klɔɔi due’
1Sesi ’ja ’e ‑kwɛɛ" ’di ɔ cɛan "ni ’sʋ ɔ muɛ ’de ɔ o ‑kwlɔ. 2’Sʋ ʋʋ jɔ klɔɔi due’ ‑ɔ ‑pɛn i ’de ’sai‑ ’di. Sesi ’jeea nyʋ ‑nʋ ’a ɔɔ’ ‑kwlɩ" ‑tea’ ’sʋ ɛ, ɔ wlu’ ’de klɔɔi ‑pee ɔ ’na : ’Ma "ju, ‑ɩn ‑duo" ’kpɩ ’ʋn, ‑ma dɩsaɩn ‑kwɛ’ ’bode. 3’Bomɔ kɛ’ wɔ‑saʋn jrʋ’ ‑tee ’mii wlua’ ‑pʋn" ʋʋ ’na : "Ju ‑nɔ ‑mɔ ɔ to Kea wɔn o kan’ ‑mɔ ɛ‑ ! 4Sesi jua tɔ’ ʋʋpʋ a naa i ’sʋ ɔ ’na : Dɛɛ‑tɩ aoa’ tɔ’ nyni "jrii kan’ ’de aopʋ ’ʋn ɛ‑ ? 5Dɛ ‑jɛ ‑kmai" ɛ‑ ? ‑Ɩn ‑na ‑ma dɩsaɩn ‑kwɛ’ ‑ae, ‑aee’ ‑ɩn ‑na ‑ɩn ‑sɔn ’ʋn ‑ɩn ‑je na a‑ ? Dɛ aoa naa tɔ’ i ɛ‑ ? 6’Ɩn nɩɛ "i ao ’je ɛ juo‑ ka ’mɔ nyiɔ ’ɔ "Ju ’ɩn ’blea "ikmaa’ ’de ’blʋa‑ "kpei ’ɩn ’jea nyʋ ’a dɩsaɩn ‑kwɛ’ ɛ. ’Bomɔ ɔ wluu ’de klɔɔi ‑pee ɔ ’na : ‑Ɩn ‑sɔn ’ʋn ‑ɩn ‑je ‑ma "kpei ’pɛndɛ ’ʋn "duo‑, ‑ɩn ‑je ’de ‑ʋn wɔin" mu. 7"Ju ‑nɔ sɔn ’ʋn ’ɛ kan’ ‑cɛɛn’‑, ’sʋ ɔ kpʋɛn ‑gbɛin" ‑je i. 8Faʋn a nʋ nyʋ "klein ‑jea dɛ ‑nɩa ’mʋa ’a ‑ta ’mɛ, ’sʋ ʋʋa poɛ Kea ’sɛ‑ dɛ ɛ "nyɩa nyiɔ "ikmaa’ ‑nɛ.
Sesi ’da Matie
(Makɩ 2.13-17 ; Luikɩ 5.27-32)
9Sesi ’wlʋa ’mʋa‑ ɔ muɛ ’e nya, ɔ ’jeɛ "ju due’ nyʋ a ’daa Matie "jriɛ ‑ɔ ‑teɛ i ’de ’wɛi‑sagbu ’di. Sesi wlu ɔ ‑pee ɔ ’na : ‑ɩn bla ’bo ’ʋn ’de. Matie sɔan ’ʋn ’sʋ ɔ bla ’o Sesi ’de.
10Ɛ ’wlʋa ’o mu ɛ, Sesi a diɛ dɛ ’de Matie o ‑gbu" ’sʋ ’wɛi‑saʋn o, nyiɔpʋ‑ ‑saɩn ji’ ‑wɛe ʋʋ ke Sesi ke ɔɔ’ klai" nynuu bee o ’de ʋʋa dii ‑tadue. 11Fariseɛn‑wi" ’jeea dɛ ‑nɩa ’mʋa‑ "jriɛ‑ ’sʋ ɛ, ʋʋ wlu’ ’de ɔɔ’ klai" nynuu ‑pee ʋʋ ’na : Dɛɛ‑tɩ aoa’ dɛtɔɔi ke ’wɛi‑saʋn ke nyiɔpʋ ‑saɩn a dii ‑tadue ɛ‑ ? 12Sesi ’wɔan ʋʋa’ wlu ‑nɛ ’sʋ ɔ ’na : Nyʋ ‑ʋʋa kui ‑sɔn flɔan i ɛ, ʋʋa’ ‑pɔn ‑dɔ’crɔi, ɛ nɩ nyʋ ’wɛ‑ ɛ nʋa ʋʋpʋ ‑a ‑pɔn ‑dɔ’crɔ i. 13Dɛ wlu ‑crɩɩa’ ’tmʋa, ao mu ao ’je ɛ ’cɩan. Ɛ ’naa :
Nyʋ ’a wɛe ’jea’ mɛ ‑ɛɛ "dia ’ma ’je, ɛ ‑sii ’sraa‑ ‑saa’.
’Ɩn se "isrɛnyʋ ’a ‑tɩ’ ji, dɩsaɩnʋʋn ’a ‑tɩ’ mɛ ‑tɩ ’ɩn ji.
Nyʋ ‑teeɛ’ Sesi i ’de wɔn ’bɔ‑tɩ ’ʋn
(Makɩ 2.18-22 ; Luikɩ 5.33-39)
14San Batisɩ ’a klai" nynuu jiɛ ’de Sesi o ’sʋ ʋʋ ’na : Dɛɛ‑tɩ ‑a ‑ke Fariseɛn‑wi" a ’bɔ wɔn ’de ‑ma ‑nɩ klai" nynuu ’a ’bɔ wɔn ɛ‑ ? 15’Bomɔ Sesi wluu ʋʋpʋ ‑pee ɔ ’na : Nyʋ nyɔ ’da ’de ba "blitia ’a ‑kɔ’ ‑sɔn ’ee, ʋʋ ’beeɛ’ ʋʋ ’je "jrii "kae‑, ’de ‑mɛ ’kamɔ ʋʋ ke ’nynɔjei ‑te ii ? "Ɩɩn‑, ɛ se kan’ nɩ‑, ’wɩ jrɛ’ ‑ɛɛ mu nynia’ ‑wɛe ’nynɔjei ’je ’de ʋʋpʋ "klu ’wlʋ. ’De ‑mɛ ’ɛ ’wɩ tu ’di ɛ, ʋʋa muɛ wɔn ’bɔa’.
16Nyɔ se ɛ ’bɛɛ‑ ɔ ’je "wliiɛfɔ dee ’ʋn "duo‑, ‑wɛe ɔ ’je ɛ ’o "bai ‑gbau" ’a ’fae ‑kɔi" "paa‑. ‑Bo ɛ nɩ kan’ a, "wliiɛfɔ ‑dee a poɛ "bai soa ’a ’fae ‑kɔ de sɔɔn‑ sɔɔn‑. 17Nyɔ se ɛ ’bɛɛ‑ ɔ ’je nmɔ dee ’de bi ‑gbai" ’di po ‑wɛe ɔ ’je ɛ "wɔin "sun. ‑Bo ɛ nɩ kan’ a, bi ‑gbau" a muɛ waa’ ‑wɛe nmɔ ’je i ’wla, ’de nmɔ ke bi ’je dooa‑. ’Kaa nyɔ ɔ poɛ nmɔ dee ’de bi dee ’di, ‑mɛ nmɔ ke bi se idooai.
Sairisɩ ’a "junynɔkpao’ ke ’nynɔkpao’ due’ ke
(Makɩ 5.21-43 ; Luikɩ 8.40-56)
18‑Ta Sesi nɩɩa ʋʋa’ wlu ‑pee ’tmʋa’ ’sʋ Suifʋ‑wi" ’a klaa" due’ ‑ji’. Ɔ "siiɛ ’kɔi‑ i ’bo Sesi "juɔi ‑wɛe ɔ ’na : ’Ma "junynɔkpao’ ’mɛa, ɛ se ’ʋn ‑kwle ke, ‑ɩn ji ‑ɩn ‑jʋ kwa "jru ‑te’ ‑wɛe ʋ ’je ’kmʋ de ji. 19Sesi sɔan ’ʋn ’sʋ ɔ ke ɔɔ’ klai" nynuu bla ’o ɔ ’de.
20’De ɛɛ’ nɔ" tu ’di, ’bomɔ ’nynɔkpao’ due’ nmi‑kwliwɛ‑ nʋa ’de ‑sɩn ’a ‑puue ’jɔ ’sɔɔn ’di ɛ, ʋ ’kpa Sesi ‑pʋn" ’de ɔ ’de fɔ o ‑wɛe ʋ bla ɔɔ’ "bai ’a wɔn "i, 21dɛ‑nʋɛ’ ʋ wlu’ ’de ʋa’ ‑cɛ" ’ʋn ka ʋ ’na : ‑Bo ’ɩn bla ɔɔ’ "bai mɔ ’ɔ ‑cɛi" ’de ’ɛ, ’ma ’wɛ‑ ɛ muɛ ’bɔa’. 22Sesi "biia de ’sʋ ɔ ’jeʋ ‑wɛe ɔ ’na : A "duo ’kpɩ ’ʋn ’ma "ju, aa’ ’ma ‑kwlɩ" ‑tea’ ’pʋʋ‑ aʋn ’ɛ. ’Bo ɛ "sri ’nynɔkpao’ ‑nʋ ’a ’wɛ‑ je ’bɔ.
23‑Ta Sesi a nynia ’de "ju ‑nɔ wɔin" ɛ, ‑mɛ ‑kweenblaʋn ke nyʋ ‑tuu"‑tuu ’a ‑fɩn" ‑cruɛn" ɛ ’kpaa’. 24’Sʋ ɔ ’na : Ao ‑saa kɩn ke, "ju ‑saan" se ’mɛ, ʋa ’mʋʋ. Ɔ ’da kan’ ’sʋ ʋʋa wlɔɔ’. 25Ʋʋ poa nyʋ ‑wee’ "kpae’ ’sʋ Sesi pa ’e "ju ‑saan" ’a ’pɛn ’ɩn ‑wɛe ɔ kpʋn ʋa’ sʋn ’sʋ ʋ sɔn ’ʋn ’ɛ. 26Dɛ ‑nʋʋa ’mʋa‑ ɛɛ’ ’nynɩ "siiɛ ’blʋa‑ ‑wee’ "klein "i.
Sesi ’pʋʋɛ "dɔ ʋn‑
27Sesi ’wlʋa ’mʋa‑ ɛ ɔ ‑si’ ’e ‑tajrɔ, ’sʋ "dɔ ʋn‑ ’sɔɔn ‑bla’ ’bo ɔ ’de ‑ʋʋa ‑wɔ". Ʋʋ ’na Dafidɩ ’a "Ju, ‑ɩn ‑je ‑aa wɛe‑ ’de. 28Sesi nynia ‑gbɛin" ’sʋ, "jri ’a waʋn ‑nʋ ’kpɔ ‑pʋn" ‑wɛe ɔ ‑tee’ ʋʋpʋ i, ɔ ’na : Ao ’je ɛ tɔ’ ’ʋn ’ɛɛ, ’ɩn ’beeɛ’ ’ɩn ’je ɛɛ’ dɛ tu nʋʋ ? ’Sʋ ʋʋ ’na : Ɩɩn, Tʋ"bo. 29‑Wɛe Sesi bla ʋʋpʋ ’a "jri "i ’de ɔ ’na : Ka ao ‑tea’ ’ʋn ‑kwlɩ" ɛ, ’ka ɛ ’je aopʋ "jrii nʋʋ ɛ. 30’Sʋ ʋʋa’ "jri ’bai’, ‑wɛe Sesi ‑te’ ʋʋpʋ kɛ’ "i ’de ɔ ’na : Dɛ ‑nʋʋa ‑ta, ao ’bo ɛ ’tmʋɛ ’de nyɔ jrɔ’ ‑pee, ao ’bo ’ma ’nynɩ "siiɛ. 31’Kaa ʋʋ mua, ʋʋ ‑teɛ Sesi ’a ’nynɩ ’blʋa‑ ja ‑kɔa’ ‑pʋn".
Sesi ’pʋʋɛ "muu‑ due’
32‑Ta ʋʋ nɩɩa mua’ ’sʋ ɛ, ʋʋ ja Sesi "muu‑ due’ ‑suusaʋn nɩ ’e ’ʋn. 33Sesi nʋa ‑suusaʋn ‑nɛ i ’sʋ "ju ‑nɔ ‑teɛ wlua’ ‑pʋn". Nyʋ ‑jea ɛɛ’ ‑ta tai’ "maa ʋʋpʋ ’mɛ, ’sʋ ʋʋ ’na : ‑A se dɛ ‑nɛ ‑mɛ ’ɛ dɛ tu ’je due’ ’de Israɛ‑blʋa "kpei. 34’Kaa Fariseɛn‑wi" ‑mʋ ’na ‑siisaɩn ’a klaa" mɛ ‑nyɩ" ɔ "ikmaa’ ‑wɛe ɔɔ nʋ ‑siisaɩn i kan’.
Sesi ’jeɛ nyʋ ‑tuu"‑tuu ’a wɛe‑
35Sesi a pleɛ ‑kwlɛ klae" ke ‑kwlɛ mɩɩ" ’dii, ‑wɛe ɔɔ tɔɔ nyʋ dɛ ’de Suifʋ‑wi" ’a "jrui ’kɩɩn‑gbi ’dii. ’De ɔɔ ’tmʋ Kea ’a ’beɔdɛ ’ɛ ‑pɔia" ‑tɩ ‑wɛe ɔɔ ’bɔɔ‑ ’wɛ‑ ’ɛ kpɛ ‑wee’ "klein. 36Ɔ ’jeea nyʋ ‑tuu"‑tuu ‑nʋ "jriɛ‑ ’sʋ ʋʋa’ wɛe a nʋɔ’, dɛ‑nʋɛ’ ʋʋa sea, ʋʋa’ dɩ a cɛn’ ka ’blae ‑sea’ ’dei ‑tei ’ble nɩa, ’kamɔ ʋʋpʋ nɩ‑. 37’Sʋ ɔ wlu’ ’de ɔɔ’ klai" nynuu o, ɔ ’na : Kea ’a dbo ‑kɔ’ ko‑kle klaa" ‑flu" ’a ‑wɛe ‑ɛ sea cɛn nyʋ ’ble ɛ. 38Ao bae ‑kle’ jei ‑wɛe ɔɔ’ ‑cɛ" ’je dbonʋʋn ’de ɔ o ‑kle’ ja‑.
10Sesi dboɛ ɔɔ’ klai" nynuu ’a ‑puue ’jɔ ’sɔɔn
(Makɩ 3.13-19; 6.7-13 ; Luikɩ 6.12-16; 9.1-6)
1Sesi ’da ɔɔ’ klai" nynuu ‑nɩa ‑puue ’jɔ ’sɔɔn ’mɛ, ‑wɛe ɔ "nyɩ ʋʋpʋ "ikmaa’ ’de ʋʋ ’je ‑siisaɩn inʋ, ʋʋ ’je ’wɛ‑ ’ɛ kpɛ ‑wee’ "klein ’bɔɔ‑. 2Dboʋn ‑nɩa ‑puue ’jɔ ’sɔɔn ‑nʋ ʋʋa’ ’nynɩ ka : "i‑saa ‑nɔ ‑nɩ Simɔ ‑ɔɔ "kpei ‑tenynɩ nɩa Piɛi ke ɔɔ’ de’di Ancre ke, Sebede ’a "nynuu‑ Sakɩ ke ɔɔ’ de ’di San ke. 3Filipʋ ke Batelemi ke Toma ke Matie ‑ɔ ‑nɩa ’wɛi‑sai ke Alife ’a "ju Sakɩ ke Tade ke. 4Simɔ ‑ɔɔ "kpei ‑tenynɩ nɩa Selɔtɩ ke Suida Isikario ‑ɔ ‑toa ’e Sesi ‑wɛe ʋʋ ’dbɔ ɔ. 5Nyʋ ’a ‑puue ’jɔ ’sɔɔn Sesi dboa ʋʋ ‑nao. Ɔ ‑tuɛ" ʋʋpʋ wlu ɔ ’na : Ao ’bo ’e nyʋ ’srʋ ’a ’blʋa‑ "kpei muɛ, ao ’bo ’e Samadi muɛ. 6Nyʋ ‑ma" ’de Israɛ‑nyʋ "klu ka ’blae ‑sea’ ’dei ‑tei ’ble nɩa, ʋʋpʋ ao ’je i ‑pɔn’. 7Ao mu, ao ’tmʋ Kea ’a ‑tɩ’, ao ’na : Kea ’a nyʋ ’blesʋn ‑teɛ "jri "kpae’ po‑tɩ. 8Ao ’bɔɔ‑ nyʋ ’a ’wɛ‑, ao ‑sa ’mɛʋn ‑klu’, ao ’pʋʋ‑ ’jrʋwɛ‑jeʋn, ao nʋ ‑siisaɩn i. Dɛ ao ’jea foo" ’ʋn ɛ, ao "nyɩɛ nyʋ foo" ’ʋn ‑ke. 9Ao ’bo ’sani o, ’wɛi o, ’wɛi ’dipowlʋ ’bleɛ. 10Ao ’bo ’dʋʋa’ kpa ‑ke ’bleɛ, ao ’bo "bai ’sɔɔn ’ʋn "duɛ, ao ’bo "kwlai‑ bʋ’ ‑tu" ɛ, ao ’bo itbatu ’bleɛ, dɛ‑nʋɛ’ ‑kei" ‑nɩa dbonʋi ’a ’je ka, mɛ ɔ ’je.
11‑Kwlɔ "o ‑kwlɔ aoa mua ’o ’di mua’ a, ‑mɛ ao ‑pɔn nyɔ ‑ɔ ‑nɩa aoa’ sɩn ’sɔɔn kpʋʋn ka i ‑wɛe ao ’je ’de ɔ o ‑gbu" koo‑ mamaʋ dɛ ‑jɛɛa aoa’ ’bo ɛɛ’ ‑kwlɔ tu ’di ’wlʋa’ a. 12‑Bo aoa sea ’e ɛɛ’ ‑gbu" tu ’di pa, ‑mɛ ao po ʋʋpʋ ’jewlu o. Ao po ʋʋpʋ "diwan. 13‑Bo ʋʋ kpʋʋn ao sɩn ’sɔɔn, ‑mɛ aoa’ "diwan ‑te ’de ɛ ’di i. ’De ‑bo ʋʋ se aopʋ sɩn ’sɔɔn kpʋʋn ɛ, ‑mɛ aoa’ "diwan ji ao ’kwa de. 14‑Bo nyɔ se aopʋ sɩn ’sɔɔn kpʋʋn, ‑bo nyɔ se aoa’ wlu doin" o po ɛ, ‑mɛ ao ’wlʋ ’o ɛɛ’ ‑gbu" tu ke‑ ɛɛ’ ‑kwlɔ tu ’di ‑wɛe ao ’je ɛɛ’ "puue’ bɩ i‑gbao’‑, ɛmɛ ‑nɩ ɛɛ’ ‑kwlɔ tu ’a pin "ipoa’. 15’Ma ’tmʋʋɛ aopʋ tɔ’ ‑tɩ, ‑sɔntɩ Kea a mua nyʋ ’a ’pee ’jea’ a, ɛɛ’ ‑kwlɔ tu ’a ’pee a muɛ "ikmaa’, ɛ ’je Sodɔm‑kwlɔ ke Gomɔɔ‑kwlɔ ‑sii.
’Kle ‑a mua jia’ ’de nya a
(Makɩ 13.9-13 ; Luikɩ 21.12-17)
16Ao po doin" i ’ma dbo aopʋ ’mɛ ka nyɔ ɔ dboa ’blae ’de ‑ci’ "klu ɛ. Ao ’ble ’srɛ ka sɛn nɩa, ao ’je kupeeɛ’ nyʋ nɩ‑ ka ‑gbɛɛ’ nɩa. 17Ao ‑tu" aoa’ ‑cɛ" ’ɛ ‑tɩ’, nyiɔpʋ a muɛ ao ’pee ’jeʋn "juɔi kpaa’ ‑wɛe ʋʋ ’je ao klae ’ʋn kpa ’de "jrui ’kɩɩn‑gbi ’dii. 18Ʋʋa muɛ aopʋ ’blʋajeʋn ke ’beɔ‑wi" "juɔi kpaa’ ’de ’ma ‑tɩ’ ’ʋn, ‑wɛe ka ao ’jea ’ma ‑tɩ’ tɔ’ ’ʋn ao ’je ɛ to ’de ’blʋa ’dinyʋ "juɔi. 19’Kaa ‑bo nyʋ a sea aopʋ ’de ’pee ’jeʋn "juɔi kpa a, ao ’bo ‑sɔɔn ‑tu" ɛ ’de ka ao ’jea ’da o, dɛ ao ’jea ’tmʋ ’a ‑tɩ’ ’ʋn. Wlu ao ’jea ’tmʋ ɛɛ muɛ ’bo ao ‑kwlɩ" ’kpaa’ ’de ɛɛ’ nɔ" tu ’di, 20dɛ‑nʋɛ’ ɛ se aopʋ ’a ‑cɛ" ’kpa ‑je wlu nɩ‑, ao "Bo ’a ‑Suu mɛ ‑je wlu ’de aopʋ ’ʋn.
21De’di a muɛ ɔɔ’ de ’di ’de toa’ nyʋ ’jeɔ ’dba. "Bo a muɛ ɔɔ’ "ju ’de toa’ nyʋ ’jeɔ ’dba. "Nynuu‑ a muɛ ʋʋ "bo ‑wi" wɔn o toa’ ‑wɛe ʋʋ ’je ʋʋ ’dba. 22Nyʋ ‑wee’ "klein a muɛ ao ‑flɛɛan’ ’de ’ma ’nynɩ ’a ‑tɩ’ ’ʋn. ’Kaa nyɔ ‑ɔɔ mua ’ma ‑tɩ’ ’a naɩ" ’blea’ mamaʋ ’sʋ ‑ɔ ‑jea nyni ɛ, ɔmɔ ‑ɔɔ mu ’pʋʋa’. 23‑Bo ʋʋa sea ao ’kle ‑tu" ’bo ‑kwlɔ due’ ’di ɛ, ‑mɛ ao mu ’o jrɛ’ ’di. ’Ma ’tmʋʋɛ aopʋ tɔ’ ‑tɩ, ao se Israɛ ’a ‑kwlɛ ‑wee’ "i "sii‑ i ’sʋ nyiɔ ’ɔ "Ju ’e de ji.
24Klai" ju se dɛwɔn nɩ, ɔ se ɔɔ’ dɛtɔɔi ‑sii. ’De nyʋ "juɔinʋʋi se dɛwɔn nɩ, ɔ se ɔɔ’ ’blei ‑sii. 25Ka nyʋ nʋa klai" ju ’a dɛtɔɔi ‑bo nyʋ nʋ ɔmɔ kan’ ‑ke ɛ, ‑mɛ ɛ ‑kwɛ‑ ja. ’De ka nyʋ nʋa nyʋ ’blei ‑bo nyʋ nʋ kan’ ɔɔ’ dbonʋi ‑ke ɛ, ‑mɛ ɛ ‑kwɛ‑ ja. ‑Bo ʋʋ ’daa‑ ‑gbu" jei ‑siisaɩn ’a klaa" Bɛsebuilɩ ɛ, ʋʋa mu ɔɔ’ ‑gbu" ‑sɔn nyʋ ‑wee’ kan’ ’daa’ see.
Nyɔ nyʋ ’je plee ɛ‑ ?
26Ao ’bo nyiɔpʋ pleeɛ. Dɩ "klein ‑pa’ ’kwla a, ɩa muɛ "kpae’ ’pɛɛan’. ‑Wɛe ‑jɩ ‑nɩa ’e "sran nyʋ ’jɩ ’wɔn. 27Dɩ "klein ’ɩn ’tmʋʋa aopʋ ’de kwie’ ɛ, ao ’tmʋ ɩ ’de ‑sɔn’ ’ʋn, dɩ "klein ’ɩn paa aopʋ "sɩan a, ao po ɩa’ wee ’bo nyʋ ‑kwea. 28Ao ’bo nyʋ ‑ʋʋa ‑dba aoa’ ’blʋku ’a ’sʋ ’de ‑ʋʋ seɛ ’bɛɛ‑ ‑ʋʋ ‑jea aoa’ ‑suu ’dba pleeɛ. Kea ‑jɛ ‑bɛɛa’ ‑ɛ ‑jea aoa’ ’blʋku ’dba ’de ‑ɛ ‑jea aoa’ ‑suu ’de nɛ ’ʋn po ɛ, ɛmɛ ao ’je plee ka‑. 29"Jaejɔ ’sɔɔn mɩ nyʋ a sea ‑suujɔ due’ ’ʋn plee‑ ? ‑Aee’ ɛ se kan’ nɩ‑ ? ’De ‑mɛ ’kamɔ ɩa’ due’ koun ‑gbai’ se ɛ ’bɛɛ‑ ɛ ’je i ‑ka ‑bo ɛ se ao ’Bo ’a ‑kwlʋtɩ nɩ ɛ. 30’De aopʋ mɔ ɛ, aoa’ "mɩɩ‑ ‑nɩa ’bo aopʋ "jru ɛ, ɩ ‑wee’ ‑srooɛ’. 31Ɛmɛ ‑tɩ faʋn ’bo aopʋ nʋɛ, ao nɩɛ dɛwɔn ao je "jae ‑tuu"‑tuu ‑sii.
Sesi ’a ’nynɩ "sia’ ke ɔɔ’ wɔn ‑saa’ ke
32Ɛmɛ ‑tɩ nyɔ "o nyɔ ‑ɔɔ mua ’ma ’nynɩ "sia’ ’bo nyʋ "juɔi, ’ma muɛ ɔɔ’ ’nynɩ "sia’ ’bo ’ɩn "Bo ‑nɩa ’e jaʋn ’di "juɔi ‑ke. 33’Kaa nyɔ "o nyɔ ‑ɔɔ mua nʋa’ ‑ɔ se ’ʋn juo‑ ’bo nyʋ "juɔi ɛ, ’ma muɛ nʋa’ ’ɩn seɔ juo ‑ke ’bo ’ʋn "Bo ‑nɩa ’e jaʋn ’di "juɔi.
Sesi ja nyʋ i ‑seea’ ’nɔ ’kmʋ "kpei
34Ao ’bo tɔ’ inaa ka, pɛe ’a blua’ mɛ ’ɩn ja ’nɔ ’kmʋ "kpei. ’Ɩn se pɛe ’a blua’ ja‑, tʋ mɛ ’ɩn ja‑, 35dɛ‑nʋɛ’ ’ɩn ji’ ‑wɛe "ju ke "bo ’je i ‑seea’, ’nynɔkpao’ ju ke ʋ de ’je i ‑seea’, "ju ’a ’nynɔ ke kʋande ’je i ‑seea’, 36‑wɛe nyiɔ ’ɔ ‑cɛ" ’kpa ’a ‑gbu" ‑sɔn nyʋ ’je ɔɔ’ tʋnyʋ nɩ‑. 37Nyɔ ‑kma ɔ "bo ke de ’a ‑tɩ’ ɛ ‑sia ’ʋn ɛ, ‑mɛ ɔ ke ’ma se na ka nɩ‑, ’de nyɔ ‑kma ɔɔ’ "junynɔkpao’ ke ɔɔ’ "junmɔu ’a ‑tɩ’ ‑wɛe ɛ ‑sia ’mɔ ɛ, ‑mɛ ɔ ke ’ma‑ se na ka nɩ‑. 38’De nyɔ ‑sea’ ’kle ’je ‑tɩ ke ’mɛ ‑tɩ ’wɔɔn‑ ‑wɛe ‑ɔ ‑sea’ ’bo ’ʋn ’de bla, ‑mɛ ɔ se ’ma klai" ju nɩ ka nɩ‑. 39Nyɔ ‑ɔɔ mua ɔɔ’ ’kmʋ "kpei‑ ’tʋan’ a, ɛɛ mu ɛ ɔ kwa "maa’. ’Kaa nyɔ ‑ɔɔ mua ɔɔ’ ’kmʋ ’de toa’ ’de ’ma ‑tɩ’ ’ʋn ɛ, ɔmɔ ‑ɔɔ mu ɛ ’jea’ de ’bɔɔ‑ nɔ".
Nyʋ ‑kei" ‑sadɩ
40Nyɔ ‑kpʋʋan ao sɩn ’sɔɔn ‑mɛ ’mɔ ɔ kpʋʋn sɩn ’sɔɔn. ’De nyɔ ‑kpʋʋan ’mɔ sɩn ’sɔɔn ‑mɛ "ju ‑dboa’ ’ʋn mɔ ɔ kpʋʋan ’o sɩn ’sɔɔn ’mʋa‑.
41Nyɔ ‑jea Kea ’a wlu ’kwajaai ‑wɛe ‑ɔ ‑kpʋʋn ɔ sɩn ’sɔɔn ’de ‑mɛ ’ɛ ‑tɩ’ ’ʋn ɛ, ‑mɛ Kea ’a wlu ’kwajaaʋn ’a ‑kei" mɛ nyʋ ’je ɔ ‑sa ‑ke. ’De nyɔ ‑kpʋʋan "isrɛi sɩn ’sɔɔn ’de ɔɔ’ "isrɛa ’a ‑tɩ’ ’ʋn ɛ, ‑mɛ "isrɛʋn ’a ‑kei" mɛ nyʋ ’je ɔ ‑sa ‑ke. 42’Ma klai" nynuu nyʋ sea dɛ ’ʋn ’je nyɔ "o nyɔ ‑nyɩa" ʋʋa’ due’ "ni dee’ ‑kaun" ’a ’sʋ mɔ ’de ɛ, ’ma ’tmʋʋɛ aopʋ tɔ’ ‑tɩ ɔɔ muɛ ɛɛ’ ‑kei" ’jea’ see, ɛ se ɔ kwa "maai.
111Sesi ‑kɔa ɔɔ’ klai" nynuu ‑nɩa ‑puue ’jɔ ’sɔɔn wlu ‑pee ’tmʋa’ ’sʋ ɛ, ɔ muɛ ‑kwlɛ jrɩ’ ’dii ‑wɛe ɔɔ tɔɔ nyʋ dɛ, ’de ɔɔ ’tmʋ Kea ’a ‑tɩ’.
Dɛ San Batisɩ ‑teea’ Sesi i ɛ
2‑Ta San Batisɩ nɩɩa ’e ‑kaso ’di ’sʋ ɛ, ɔɔ ’wɔn Sesi ’a nʋʋdɩ ’a ’nynɩ, ’sʋ ɔ dboɛ ɔɔ’ ‑nɩ klai" nynuu ’a jrʋ’ Sesi i ‑teea’. 3ʋʋ ’na : ‑Mɔ ‑nɩ "ju ‑jea ji ɛ, ‑aee’ ‑a ‑je jrɔ’ fuo ‑oo ? 4Sesi ’na : Dɩ ao ’wɔan, dɩ ao ’jea, ao mu ao ’jɩ San ’tmʋʋ‑. 5"Jri ’a waʋn a ’jeɛ i, klɔɔʋn a na’, ’jrʋwɛjeʋn a nɩɛ ’pepe, doin" ’a waʋn a ’wɔn i, ’mɛʋn a jiɛ ’kmʋ de, ‑pɔia" ‑tɩ a ’tmʋʋɛ’ ’de nɩa" nyʋ ‑pee. 6Nyɔ ‑ɔɔ "maa ’mɔ sea nɩ ɛ, ‑mɛ ‑mɔ nʋ ’mʋa‑. 7‑Ta San ’a klai" nynuu mua de ɛ, ’bomɔ Sesi ‑tee San ’a ‑tɩ’ ’tmʋa ’a ‑pʋn" ’de nyʋ ‑gbae ɔ ’dei ‑pee, ɔ ’na : Dɛ ao mu i ’jea’ ’de ‑pɩɩɔn" blʋa "kpei ’de ɛ‑ ? ‑Aee’ ‑gblokpau poɔ’ ɔ ‑suua’ i ɛ ? 8’De ‑mɛ dɛ ao mu i ’jea’ ’ja a‑ ? ‑Aee’ "ju due’ ‑ɔ ‑paa dɩ ’dɔe ’ʋn ɛɛ ? "Ɩɩn‑, nyʋ ‑tua" dɩ ’dɔe ‑pʋn" ‑wi" ‑mʋ nɩɛ ’e ’beɔ‑wi" o ‑gbu" ’di. 9Dɛ ao mu i ’jea’ ‑gbo’ ɛ‑ ? ‑Aee’ Kea ’a wlu ’kwajaai ? Ɩɩn, ’ma ’tmʋʋ aopʋ ’mɛ, ɔ ‑sii Kea ’a wlu’kwajaai’ ‑mɔ ’mɛ, 10dɛ‑nʋɛ’ ɔmɔ ‑ɔɔ ‑tɩ’ ’ʋn dɛ ‑crɩɩa’ ’na :
’Ma dboɛ nyɔ ’de ‑ʋn "juɔi ‑wɛe ɔ ’je ‑ma ‑jeblʋ nmae‑.
11’Ma ’tmʋʋ aopʋ tɔ’ ‑tɩ ’de ’nynʋkpae’ ’a "nynuu‑ "klu ɛ, nyɔ se dɛ wɔn nɩ ɔ se San Batisɩ ‑sii. ’Kaa nyɔ ‑piia’ "i ’de Kea ’a kɛɛma’ ‑kwlɔ ’di ɛ, ɔ nɩɛ dɛwɔn ɔ je San ‑sii. 12Dɛ ‑wlʋa ’e San Batisɩ ’a nɔ" ’di ‑wɛe ‑ɛ ‑jɛɛa ‑sɩanwɩ ɛ, nyiɔpʋ a ‑pɔn ʋʋ ’je ’e Kea ’a kɛɛma’ ‑kwlɔ ’di pa ’de ’kwa i kua’ ’ʋn. 13’De ‑mɛ ’kamɔ Kea ’a wlu ’kwa jaaʋn ke ɛɛ’ kɛ’ ’tmʋ ɛɛ’ dɛ tu ’a ‑tɩ’ mamaʋ ’sʋ ɛ jɛɛ San ’a nɔ". 14’De ‑bo ao nɩɛ "i ao ’je ɛ ’mii ’wɔn ’pepe ɛ, ‑mɛ ɔmɔ ‑nɩ Eli ‑ɔ ‑je ji ’de‑. 15Nyɔ doin" nɩa ’o "jru ɛ, ‑mɛ ɔ ’wɔn ‑tɩ’ ’ɩn ’tmʋa ’mii.
16’Sʋ Sesi ’na : Nyɔ ’ɩn ’je ‑sɩan nyʋ "ipoo ɛ‑ ? Ʋʋ ‑kɔ’ "nynumɩɩ" ‑tea i ’bo ‑kwlɔ ‑kwea ‑wɛe ‑ʋʋa wlua ba ‑pee ka : 17‑A bla "kwi‑kweɩn ’mɛ ‑bla ‑bla ao se dee‑, ‑a ble ’kwɛdʋ ’mɛ ‑ble ‑ble ao se kplee‑. 18‑Ta San jia ‑wɛe ɔɔ’ dia dɛ ’de ɔɔ’ ’na nmɔ ɛ, ao ’na ‑suusaʋn ‑nɩ ’de ɔ ’ʋn. 19Nyiɔ ’ɔ "Ju jia ɔɔ di’, ɔɔ ’naa ’sʋ ʋʋ ’naa, ɔ ‑kau’, ɔ kpa dɛ dia’ ke nmɔ ’naa ’a ’sʋ, ɔ ke ’wɛi‑sanyʋ ke nyiɔpʋ‑ ’a "kwli saɩn ’a ’sʋ ‑a na. ’Kaa Kea ’a ‑nɛ tɔ’ ’dinɩa’ poɛ "jri "kpae’ ’de ɛɛ’ nʋʋdɩ ’ʋn.
Sesi ‑cɛ’ ‑kwlɛ ’sɔɔn "bli
20’Sʋ Sesi ‑teɛ ‑kwlɛ ‑ɩ ’dii ɔ nʋa’ nyʋ ’pʋʋjrii’ ‑tuu"‑tuu ’a "bli ‑cɛa’ ‑pʋn", dɛ‑nʋɛ’ nyʋ ‑nɩa ’o ɩa’ ‑kwlɛ ‑tu ’di se ’kmʋ fai" poo‑tɩ ’wɔɔn‑. 21Ɔ ’na : ɛ nɩɛ "nmia‑tɩ ‑o ’de ‑ma ‑tɩ’ ’ʋn Korasin‑kwlɔ, ɛ nɩɛ "nmia‑tɩ ‑o ’de ‑ma ‑tɩ’ ’ʋn Besaida‑kwlɔ, dɛ‑nʋɛ’ nyʋ ’pʋʋjrii’ ‑nʋʋa ’bo ɩ ’di ‑bo ɩ nʋʋɛ ’bo Tii ke Sidɔn‑kwlɛ ’di ’de ɛ, ‑mɛ nyʋ ‑nɩa ’o ɩa’ ‑kwlɛ ‑tu ’di paa blɔ ’ʋn, ʋʋ ’wla biun’ "jru sese ʋʋ je ʋʋa’ dɩsaɩn "ijuo ’de‑. 22Ɛmɛ ‑tɩ ’ma ’tmʋʋ aopʋ, ’pee ’a ’wɩ o ɛ, Tii ke Sidɔn ’ɔ ’pee se "ikmai, ɛ se aoa’ ‑nɩ ‑sii i. 23’De ɛmɛ Kapɛnaʋm‑kwlɔ, ɛ ’e mu ‑o mamaʋ ’sʋ ɛ je jaʋn tbaa ? "Ɩɩn‑ ɛ se kan’ nɩ‑, ɛɛ muɛ ‑sɔn jia’ mamaʋ ’sʋ ɛ ’je "ni ‑tun blu ɛ ’je ’e ’mɛʋn o ‑kwlɔ ‑taan’, dɛ‑nʋɛ’ nyʋ ’pʋʋjrii’ ‑nʋʋa ’bo ɛɛ’ ‑kwlɔ ‑tu ’di ‑bo ɩ nʋʋɛ ’bo Sodɔm‑kwlɔ ’di ’de ɛ, ‑mɛ ɛ se isɔin ’de‑. 24Ɛmɛ ‑tɩ ’ma ’tmʋʋ aopʋ, ’pee ’jewɩ o ɛ, ɛɛ’ ’pee a muɛ "ikmaa’ ɛ ’je Sodɔm‑kwlɔ ’ɔ ‑nɛ ‑sii.
’Mʋa nʋ Sesi ’mɛ ’de nyʋ ‑ʋʋa jaa ʋʋa’ ‑cɛ" ja ’a ‑tɩ’ ’ʋn
25’De ɛɛ’ nɔ" tu ’di Sesi "duɛ wlu ’ʋn ‑wɛe ɔ ’na : ’Ɩn "Bo, ɛmɛ ‑nɩa ’blʋa‑ ke jaʋn ’a ’beɔ ɔ, ’ma poɛ ɛ ’sɛ‑, dɛ‑nʋɛ’ ɛ ‑tuɛ" dɩ ‑nɩ ’kwla ’de nyʋ ‑ʋʋa ‑daa’ ʋʋa’ ‑cɛ" tɔ’ ’dinɩʋn ke dɛ "ijuoʋn ‑pee ‑wɛe ɛ ‑sɩ ’kwla ’de nyʋ ‑ʋʋa jaa ʋʋa’ ‑cɛ" ja ‑pee. 26Ɩɩn, ’ɩn "Bo, ‑kai" ’matɛ dɛ ɛɛ’ ‑cɛ" ’wɔɔan ɛɛ’ dɛ tu ɛ. 27‑Wɛe ɔ wlu ɔ ’na : ’Ɩn "Bo "nyɩ ’ʋn dɩ ‑wee’ "klein ’mɛ. Nyɔ jrɔ’ se "Ju juo ‑bo ɛ se "Bo nɩ ɛ, nyɔ jrɔ’ se "Bo juo ‑bo ɛ se "Ju nɩ ɛ. ɛ ke nyʋ "Ju nɩa "i ɔ ’jea ɔ "Bo tɔɔ ‑ke ɛ.
Sesi ’a ‑gbɛ se kwaku
28Aopʋ kwaku‑gbɛ ɛ pa ’de ‑ɔ sea, ao ji ’nɔ ’ʋn o ‑wɛe ’ɩn ’je ɛ aopʋ "jru ‑sa ’de ao ’je fɔn‑. 29Ao "duo ’ma ‑nɛ ‑gbɛ ’ʋn, ao ke ’ma ‑a ‑je na ‑wɛe ao ’je ’ma nʋʋkplɩn ’cɩan, ’ɩn nɩɛ kupeeɛ’ nyɔ ‑wɛe ’ɩn nmɔ ’di wɔn. ‑Bo ao nʋ kan’ a, ‑wɛe aoa’ pɛe ’je blu, 30dɛ‑nʋɛ’ ’ma ‑nɛ kɛ’ se ’kle nɩ‑, ’ma ‑nɛ ‑gbɛ "feɛ kwa.
12Sesi ke ‑kwlewɩ ke
1Nɔ" jrɛ’ ‑sia ’o mu ’sʋ ɛ, Sesi a cɛn ’o ‑kle’ due’ ’di ‑tie" ’bo Suifʋ‑wi" ’a ‑kwlewɩ "kpei. ’Mɩɩɛ‑ ɛ nʋa ɔɔ’ klai" nynuu ’sʋ ʋʋ ‑teɛ diidɛ cɛan’ ‑pʋn" ‑je woi ’de ʋʋa di. 2Fariseɛn‑wi" ’jea ‑mɛ ’sʋ ʋʋ wluɛ Sesi ‑pee ʋʋ ’na : ‑Ɩn ‑gbʋn ’nɔ, dɛɛ‑tɩ ‑ma klai" nynuu a nʋ dɩ ‑sea’ nʋ ka nɩ ’bo ‑kwlewɩ "kpei ɛ‑ ?
3Sesi wluɛ ʋʋ ‑pee ɔ ’na : ‑Ta ’mɩɩɛ‑ nʋa Dafidɩ ke ɔɔ’ ’cɛ‑wi" tɛin" dɛ ʋʋ nʋa ’de ’wɩ jrɛ’ ’di, ao se ɛ juoo‑ ? 4Ka ɔ pa ’e Kea ‑gbu klaa" ’di ‑wɛe ɔ ke ɔɔ’ ’cɛ ‑ke ɔ na dia ‑di’pɛn ‑nɩa ’o Kea "juɔi ɛ ? ’De ‑mɛ ’kamɔ ‑aa kɛ’ ’na : ’Sraa ‑saʋn ’a ’sʋ ‑je ɛɛ’ ‑di’pɛn tu di, nyɔ jrɔ’ se ɛ ’bɛɛ‑ ɔ ’je ɛ di. 5’De ao se ɛ ’dii nʋ ’de Moisɩ ’a kɛ’ ’di ka ‑bo ‑kwlewɩ "kpei ’sraa ‑saʋn ‑ʋʋa nʋa dbo ’de Kea ‑gbu klaa" ’di ʋʋa ‑saa Kea ’a kɛ’, ’de ’pee a kpʋn ʋʋpʋ ɛɛ ? 6’Ma ’tmʋʋ aopʋ ’mɛ nyɔ jrɔ’ ‑nɩ ‑ta ‑ɔ ‑nɩ dɛwɔn ‑ɔ ‑sii Kea ‑gbu klaa". 7Wlu ‑ɛ ‑crɩɩa’ ’de Kea ’a ’sbɛ ’di ‑ɛ ’naa :
’Diwɔnmɔa’ mɛ ’ma ‑pɔn, ɛ ‑sii nmi srae‑ ‑saa’.
‑Bo ao ’wɔn ’e ɛɛ’ wlu tu ’dei ’de ɛ, ‑mɛ nyʋ ‑sea’ ‑kɔ ‑pʋn" nɩ ɛ ao se ɛ ’bɛɛ‑ ao ’je ʋʋpʋ ’pee kpʋʋn‑. 8’Kaa ’mɔ nyiɔ ’ɔ "Ju, ’ɩn nɩɛ ‑kwlewɩ ’a jei ‑o.
Sesi ’pʋʋɛ "ju ‑ɔɔ kwa jɛa ’sʋɛ
9Sesi ’wlʋa ’mʋa‑ a, ɔ muɛ ’e "jrui ’kɩɩn‑gbi ’a due’ ’di. 10’Sʋ ɔ jɛɛ ’e "ju due’ ‑ɔɔ kwa jɛa ’sʋɛ. Nyʋ ‑nɩa ’o mu, ʋʋa ‑pɔn Sesi ’a ‑tɩ’ "kpei ‑tuua" ’a ‑kɔ i, ɛmɛ ‑tɩ ʋʋ ‑tee’ ɔ i ka ʋʋ ’na : ‑Aa kɛ’ ’na nyʋ ’beeɛ’ ɔ ’je ’wɛ‑ ’bɔɔ‑ ’bo ‑kwlewɩ "kpeii ? 11’De Sesi ‑tee’ ʋʋpʋ i ka ɔ ’na : Nyɔ wɛ‑ ‑nɩ ’de ao "klu ‑wɛe ‑ɔɔ ’blaa dɛ ɔ ‑tea’ ‑kwlɩ" ’kpa ’e "ni bie ’di ’bo ‑kwlewɩ "kpei ‑wɛe ‑ɔ seɛ ’e ‑sa i ɛ‑ ? 12Nyiɔ nɩɛ dɛwɔn kpɛ ‑puue, ɔ je ’blaa ‑sii. ’Mɔ ’na : Nyɔ ’beeɛ’ ɔ ’je dɛ ’dɔe nʋ ‑kwlewɩ "kpei. 13‑Wɛe ɔ wlu ’e "ju ‑ɔɔ kwa jɛa ’sʋɛ ‑pee ɔ ’na : ‑Ɩn sro sʋn ! Ɔ sroɛ’ ’sʋ ɛ nɩɛ ’pepe ka jrɛ’ ‑sia ’o nɩa. 14Fariseɛn‑wi" "sia "kpae’ ’sʋ ʋʋ pooɛ Sesi ’a ’kmʋ ‑satɩ.
Dbonʋi Kea ‑teea kpɔi" ɛ
15’Kaa Sesi ’jea kan’ ’sʋ ɛ, ɔ ’wlʋ ’o ɛɛ’ ‑ta ‑tu ’mɛ. Nyʋ ‑tuu"‑tuu bla ’bo ɔ ’de ‑wɛe ɔ ’pʋʋ‑ nyʋ "klein ’wɛ‑ nɩa ‑pʋn" ɛ. 16’De ɔ ‑te’ ʋʋpʋ kɛ’ "i ka ɔ ’na : Ao ’bo ’ma nynɩ "siɛ‑ ’de nyɔ jrɔ’ ‑pee. 17‑Wɛe dɛ Kea ’a wlu ’kwajaai Esai ’tmʋa, ’de ɛ ’je ’o nyni. 18Ɔ wlu’ ka ’de‑ ɔ ’na : Kea ’naa :
’Ma dbonʋi ’ɩn ‑teea kpɔi", ɔ ka. ’Ma ‑tɩ’ kmai" ‑ɔ ’ʋn ’ma ’mʋa‑tɩ ‑wee’ nɩa, ’ma mu ɔ ’ma ‑Suu ’ʋn "jia ‑wɛe ɔ ’je ’ma "isrɛ‑tɩ ’tmʋ ’de nyʋ ‑pee. 19Ɔ ke nyɔ se wɔn ‑siie’ i, ɔ se "wɔi, nyɔ se ɔɔ’ ’ʋn ‑sacruɛn" ’wɔin ‑je woi. 20‑Bo ɔ "si ‑gblokpau ‑soɛ "kpei ɛ, ɔ se ɛ ‑crai, ɔ se nɛbi ’a "jriɛ dɛ ‑ɛɛ wan mɩ"mɩ" ’mʋʋi. ’Kamɔ ɔɔ mu nʋa’ mamaʋ ’sʋ "isrɛ‑tɩ ’a ’sʋ ’je tʋ ’a "jru kpa ’de ’kmʋ "kpei. 21‑Wɛe ’blʋa‑ ‑wee’ "klein ’je ɔ ‑kwlɩ" ‑te’.
Sesi ’a "ikmaa’ ’wlʋɛ ’de Kea ’ʋn
(Makɩ 3.22-30 ; Luikɩ 11.14-23)
22’Sʋ ʋʋ jɔ "jri wai" due’ ‑ɔ ‑nɩa "muu‑ ‑wɛe ‑suusaʋn ‑nɩa ’de ’ʋn ɛ. Sesi ’pʋɔ’ ’sʋ ɔɔ wlu’, ɔɔ ’jeɛ i. 23Ɛ "maa nyʋ ‑wee’ "klein tai’, ’sʋ ʋʋ ’na : Dafidɩ ’a "ju ‑nɔ ko ‑taa ? 24Fariseɛn‑wi" ’wɔan wlu ‑nɛ ’sʋ ɛ, ʋʋ ’na : Dɛɛ‑tɩ "ju ‑nɔ ɔ nʋa ‑siisaɩn i ɛ, ɛmɛ ‑nɩ Bɛsebuilɩ ‑nɩa ‑siisaɩn ’a klaa" ‑nyiɔ" "ikmaa’.
25’Kaa Sesi jua ʋʋa’ tɔ’ ’sʋ ɔ wlu’ ’de ʋʋ ‑pee ɔ ’na : ’Blʋa‑ ‑ɛɛ nyʋ ’a ’sʋ ‑seea’ʋn ɛ, ɛɛ’ ’wlʋ dɛ ’ʋn. ‑Kwlɔ "o ‑kwlɔ ke ‑gbu" "o ‑gbu" ‑ɩa ’bleenyʋ ‑seea’ʋn ’bo ʋʋa’ ’sʋ ’nynɩ ɛ, ɩ se dɛ ’ʋn ’wlʋi. 26‑Bo ‑siɔn’ ɔ sea ‑siɔn’ o ‑fɔn’ ’ee, ‑mɛ ɔɔ sea ɔɔ’ ‑cɛ" ’kpa o ‑fɔn’ ’mʋa‑ ? ’De ‑mɛ ka ɔɔ’ tʋ"bodɛ ’je dɛ ’ʋn ’wlʋsʋn nʋ ’ja a‑ ? 27’De ‑bo ’ma sea ‑siisaɩn inʋ ’de Bɛsebuilɩ ’a ’nynɩ ’ʋn ’ee, aoa’ "nynuu‑ ‑mʋ ’ee, nyɔ ɔɔ ’nynɩ ’ʋn ʋʋa nʋ ‑siisaɩn i ɛ‑ ? Aoa ’jee, ɛ mɛɛ ‑tɩ, ʋʋa muɛ ao ’pee kpʋan’. 28’Kaa ‑bo ɛ nɩ ’de Kea ’a ‑Suu ’ʋn mɔ ’ma nʋʋ ‑siisaɩn i ’ja a, ‑mɛ ao ’wɔɛn ’mii ka Kea ’a "ikmaa’ mɛ ji ’de aopʋ "klu ɛ. 29Nyɔ "o nyɔ se ɛ ’bɛɛ‑ ɔ ’je ’de "ikmai o ‑gbu" ’di pa ‑wɛe ɔ ’je ɔɔ’ dɩ ’ʋn "duo ‑bo ɔ se "ju ‑kmai" ‑nɔ san ke kpɩɩn‑ ɛ. ’Kaa ‑bo ɔ sɔn ɔ, ‑mɛ ɔ ’beeɛ’ ɔ ’je dɩ "klein ‑nɩa ’de ɔ o ‑gbu" "jri. 30Nyɔ ‑ke ’ma ‑a sea na ‑mɛ ɔ ’bleeɛ ’ʋn ’dii, ’de nyɔ ‑sea’ nyʋ ’de ’ʋn o ja ‑mɛ ɔɔ ‑gba’ dɩ ja. 31’Ma ’tmʋʋɛ aopʋ tɔ’ ‑tɩ, nyiɔpʋ ’a dɩsaɩn ke, ʋʋa’ Kea wɔn o toa’ ’beeɛ’ ɩ ’je ‑kwɛ‑. ’Kaa nyɔ ‑ɔɔ mua Kea ’a ‑Suu wɔn o toa’ a, ɔɔ’ dɛsaʋn se ‑kwɛi. 32Nyɔ ‑tmʋa wlu saʋn ’de nyiɔ ’ɔ "Ju ‑pee ɛ, ɔɔ’ dɛsaʋn ’beeɛ’ ɛ ’je ‑kwɛ‑, ’kaa nyɔ ‑ɔɔ mua Kea ’a ‑Suu wɔn o toa’ a, ɔɔ’ dɛsaʋn se ‑kwɛi ’de kaanwɩ ke nɔ" ‑ɔɔ mua jia’ ’de nya ’di.
Tu ke ɛɛ’ ’jɔ ke
33Ka nyɔ ɔ nʋa tu ’dɔe juosʋn ’ka ka : Ao ’bo dɩ "jri ibeeɛ, ‑bo tu nɩ tu ’dɔe ɛ, ɛɛ poɛ "bi ’dɔe, ’de ‑bo tu nɩ tu saʋn ɛ, ɛɛ poɛ "bi saɩn. Nyʋ juo tu "o tu ’mɛ ’de ɛɛ’ ’jɔ ’ʋn. 34Ao sɛn ’ɛ "nynuu‑, ao nynia ’di wɔn mɔ kan’ a, ka ao ’je dɩ ’dɔe ’a ’tmʋsʋn nʋ mɔ ’de ɛ‑ ? Dɛ‑nʋɛ’ dɩ ‑jia" ’e nyiɔ pɛe o mɩ ‑ɩa jii ’de ɔ ’wɔn. 35Nyɔ ’dɔe a ‑sa’ ‑tɩ’ ’dɔe ’de ɔɔ’ pɛe ’dɔe o ‑wɛe ɔɔ po ɩ ‑sɔn. ’De nyɔ saʋn a ‑sa’ ‑tɩ’ saɩn ’de ɔɔ’ pɛe saʋn o ‑wɛe ɔɔ po ɩ ‑sɔn. 36’Ma ’tmʋʋ aopʋ ’mɛ, ’peewɩ o ɛ, wlu "klein ‑ɩ ‑sea’ ’tmʋ ka nɩ ‑wɛe nyiɔ ’tmʋa, ɔɔ muɛ ɩa’ "kuan poa’, 37dɛ‑nʋɛ’ ’bo ‑ma ‑cɛ" ’ɛ wlu "kpei ’bomɔ ’pee ’je ‑ʋn kpʋʋn‑ ’de ’bomɔ ’pee ’je ‑ʋn ‑seea.
Kɛ’ wɔ‑saʋn ke Fariseɛn‑wi" ‑teeɛ’ Sesi jrii’ i
(Makɩ 8.11-12 ; Luikɩ 11.29-32)
38’Sʋ kɛ’ wɔ‑saʋn ke, Fariseɛn‑wi" ’a jrʋ’ wlu’ ’de Sesi ‑pee ʋʋ ’na : Nyʋ dɛtɔɔi, ‑a ‑nɩɛi" ‑ɩn ‑je jrii’ nʋ, ‑a ‑je ‑ʋn ‑je. 39‑Wɛe Sesi wlu ka ’de ʋʋ ‑pee ɔ ’na : ’Diwɔnyniʋn ke nyʋ ’srɛipooʋn ʋʋa ‑tee’ ’ʋn jrii’ i. ’Kaa jrii’ jrɛ’ se nʋʋɛi, ‑bo ɛ se ‑jɛ ‑nʋʋa ’de Kea ’a wlu ’kwa jaa i Sonasɩ ’a ‑tɩ’ ’ʋn nɩ ɛ.
40Ka Sonasɩ nʋa ’jrʋ‑gbaowɩ taan ke "maʋ’wɩ taan ’de ‑smiiɛ’ klaa" ’di ɛ, ’kamɔ nyiɔ ’ɔ "Ju ’je ’jrʋ‑gbaowɩ taan ke "maʋ’wɩ taan nʋ ’de ‑klu’.
41Nyʋ ‑wlʋa Ninifʋ a muɛ ’ʋnsɔan’ ’pee ’wlʋwɩ o ‑wɛe ʋʋ ’je nyʋ ‑nɩa ‑sɩanwɩ ’di ’pee kpʋʋn‑, dɛ‑nʋɛ’ ‑ta Sonasɩ ’tmʋʋa ʋʋpʋ Kea ’a ‑tɩ’ ‑pee ɛ, ʋʋ pooɛ ’kmʋ fai". ’De ao ‑gbʋn ’nɔ, ‑jɔ ‑nɩa ‑ta ‑mɔ ’bɛi" ɔ je Sonasɩ ‑sii. 42Ke’wlɛ ɛ, tʋ"bo nynɔkpao’ ‑wlʋa ’e ’jrʋ’ ’a ‑gbɩnfɔ o ’de Sebablʋa "kpei a muɛ ’ʋnsɔan’ ’pee ’wlʋwɩ o ‑wɛe ʋ ’je nyʋ ‑nɩa ‑sɩanwɩ ’di ’pee kpʋʋn‑, dɛ‑nʋɛ’ ʋ ’wlʋɛ ’e ’blʋa‑ ‑tɔɔn’ ‑tɔɔn "kpei ‑wɛe ʋ ji ’beɔ Salomɔ ’ɔ tɔ’ wlu doin" o poa’. ’De ao ‑gbʋn ’nɔ, ‑jɔ ‑nɩa ‑ta, ‑mɔ ’bɛi" ɔ je Salomɔ ‑sii.
‑Suusaʋn ’a deji‑tɩ
43‑Bo ‑suusaʋn ’wlʋ ’de nyɔ ’ʋn ɛ, ɛ muɛ ‑ta nyɔ jrɔ’ sea nɩ ’de ɛɛ ‑pɔn ‑teɩn i. 44’Kaa ‑bo ɛ se ‑teɩn ’je ’sʋ ɛ, ɛ ’na : ’Ma jiɛ ’de ’ma ‑gbu" ’di ’ɩn ’wlʋa de mua’. Ɛɛ mua ’e de ɛ, ‑mɛ ‑gbu" ’dii wuuɛ i ’pepe, dɩ ‑wee’ "klein ‑teeɛ kpɔi", ’kaa nyɔ se ’de ɛ ’di nɩ‑. 45’Sʋ ɛ muɛ de ‑wɛe ɛ "duo ‑siisaɩn ‑mɛ" ’sɔn ‑kmai" ‑ɩ ‑sii ɛmɛ ’ʋn, ɩ ji ‑wɛe ɩ bee o ɩ kpʋn ‑teɩn ’de ɔ ’ʋn, ‑mɛ ɔɔ’ "ju tu ’a de ’bɔɔ‑ kplɩn a muɛ "jrii nynia’, ɩ ’je ɔɔ’ tɛin" kplɩn ‑sii. ’Kamɔ ɛɛ mu nɩa’ ’de ’diwɔnyniʋn ‑nɩa ‑sɩanwɩ ’di ’a ‑tɩ’ ’ʋn.
Sesi de ke ɔɔ’ "dei‑wi" ke
(Makɩ 3.31-35 ; Luikɩ 8.19-21)
46Sesi siiɛ nyʋ ‑pee wlua’ kan’ ’sʋ ɔ de ke ɔɔ’ "dei‑wi" je ji ’e "kpae’ ‑wɛe ʋʋa ‑pɔn ʋʋ ke ɔ ’je wlu‑. 47’Sʋ "ju due’ ‑wlu ’e Sesi ‑pee, ɔ ’na : ‑Ɩn ‑gbʋn ’nɔ ke, ‑ɩn de ke ‑ma "dei‑wi" ji’, ʋʋ nɩɛ ’e "kpae’, ʋʋa ‑pɔn ʋʋ ’je ‑ʋn ’tmʋʋ‑. 48’Kaa "ju ’tmʋa dɛ ‑nɛ, Sesi wlu’ ɔ ’na : ’Ɩn de ke ’ma "dei‑wi" ’de ɛ‑ ? 49’Bomɔ ɔ too ɔɔ’ klai" nynuu sʋn "kpe i ’de ɔ ’na : ’Ɩn de ke ’ma "dei‑wi" ka. 50Dɛɛ‑tɩ ’ɩn ’da kan’ a, ɛmɛ ‑nɩ nyɔ ‑ɔɔ nʋa ’ɩn "Bo ‑nɩa ’e jaʋn ’di ’a ‑kwlʋtɩ ɛ, ɔmɔ ‑nɩ ’ma "deinmɔu, ɔmɔ ‑nɩ ’ma "deinynɔkpao’, ɔmɔ ‑nɩ ’ɩn de.
13Kodbonʋi ’a "ipoo‑tɩ
1’De ’wɩ due’ ‑nɩa ’mʋa‑ ’di ’bomɔ Sesi ’wlʋʋ ’e ‑gbu" ’di ‑wɛe ɔ mu ’o "ni ‑kwlɩ" ’de ɔ ‑te i. 2Nyʋ ‑tuu"‑tuu ‑gbae’ ɔ ’dei, ’sʋ ɔ ’ja ’e ‑kwɛɛ" due’ ’di ‑wɛe ɔ ‑te i ’de ʋʋ ‑wee’ "klein ‑gbae’ "ni wɔin. 3‑Wɛe ɔ poo ‑tɩ’ ‑tuu"‑tuu "i ɔ ’tmʋʋ ʋʋpʋ ɔ ’na :
"Ju due’ mɔ ‑mu’ ko ‑gbaa’ ’de ‑kle. 4‑Ta ɔɔ ‑gbaa’ ko ’sʋ ɛ, ɩa’ ’jɔ jrɩ’ blu’ ’bo ‑je kpae", ’sʋ nʋʋɩ ji’ ɩ di ‑mɩ ’mɛ. 5Ko ’a ’jɔ jrɩ’ blu’ ’bo "soi ’ʋn, ‑ta ’blʋ ‑tuu" sea nɩ ɛ. ’Blʋ ‑nɩa ’o se ’ʋn tɔ ’sʋ ɩ ‑too" ɛ ’mɛa’. 6’Jrʋ ‑tea faan’ ‑pʋn" ’sʋ ɩ ‑wee’ "joo’ ‑wɛe ɩ jɛ, dɛ‑nʋɛ’ ɩa’ ’sɩn se ‑ta ‑tɔɔn nyni. 7Ko ’a ’jɔ jrɩ’ blu’ ’de "wi ’ʋn, ɩ ke "wi mɛ’ ‑tadue ‑wɛe "wi san ɩ i. 8’Kaa ko ’a ’jɔ jrɩ’ ‑kpa ’o ’blʋa ’dɔe ’ʋn ɛ, ‑mɩ ’wlʋɛ dɛ ’ʋn, ɩa’ jrɩ’ croɛ ’jɔ ’ɔ kmɛ’ ’due, jrɩ’ croɛ ’jɔ ’ɔ kwla ‑mɛɛo"‑, ‑wɛe jrɩ’ cro ’jɔ ’ɔ kwla taan. 9’Sʋ Sesi ’na : Nyɔ doin" nɩa ’o "jru ‑mɛ ɔ ’wɔn ‑tɩ’ ’ɩn ’tmʋa ’mii.
Dɛɛ‑tɩ Sesi a poo ‑tɩ’ "i ɛ‑ ?
10Klai" nynuu ’kpa Sesi ‑pʋn" ‑wɛe ʋʋ ‑tee’ ɔ i ʋʋ ’na : Dɛɛ‑tɩ ‑bo ‑ɩn ‑je ʋʋpʋ dɛ ‑pee ’tmʋʋ ‑wɛe ‑ma poo ‑tɩ’ "i ɛ‑ ? 11’Sʋ ɔ ’na : Aomɔ ’jeɛ ’saaʋn ‑wɛe aoa ’wɔn ’e Kea ’a ’beɔdɛ ’ɛ ‑tɩ’ ‑wee’ ’dei. ’Kaa ʋʋpʋ mɔ se ɛ ’je. 12Dɛɛ‑tɩ ’ɩn ’da kan’ a, ɛmɛ ‑nɩ nyɔ ‑ɔɔ poa Kea ’a wlu doin" o jeejee ɛ, ɔ ‑kɔ’ nyɔ ‑blea dɛ. ɔɔ muɛ dee jrɛ’ ’jea’ ke’wlɛ ‑wɛe ɩ ’je "kpei ’kpa ɩ ’je ɔ isiie. ’Kaa nyɔ ‑sea’ Kea ’a wlu doin" o po‑tɩ ’wɔɔn ɛ, ɔ ‑kɔ’ nyɔ ‑jɔ sea’ dɛ ’ble ɛ. Dɛ‑saan" ‑jɛ ɔ ’blea a, nyʋ a mu ɔ ‑mɛ ’kwa ‑saa’. 13Ɛmɛ ‑tɩ ’ma poo ‑tɩ’ "i ’de ʋʋ ‑pee, dɛ‑nʋɛ’ ʋʋa ‑gbʋʋn’ i ’mɛ, ’kaa ʋʋa’ ’jei. Ʋʋa po dɛ doin" o ’mɛ, ’kaa ʋʋa’ ’wɔn ’e dɛ ’dei. 14’Kamɔ ɛ nɩ ‑wɛe dɩ "klein Kea ’a wlu ’kwajaai Esai ’tmʋa tɛin" ’je ’o nyni. Ɔ wlu’ ka ’de‑ ɔ ’na : Kea ’na :
Aoa muɛ dɛ doin" o poa’ ’pepe, ’kaa ao se ɛ ’mii ’wɔin. Aoa muɛ dɛ ja ‑gbʋan’ ’pepe, ’kaa ao se ɛ "jriɛ‑ ’jeei. 15Dɛɛ‑tɩ ’ɩn ’da kan’ a, ɛmɛ ‑nɩ nyʋ ‑nʋ ʋʋa’ pɛe pa tu, ʋʋ "sun doin" ’mɛ ‑wɛe ʋʋ je i ’wɔn, ʋʋ "mu "jri ’mɛ ‑wɛe ʋʋ je i ’je ‑wɛe ʋʋa’ ‑tɔ’ je dɛ ’mii ’wɔn. ’Kamɔ ʋʋa nʋ ’de ʋʋ je ’nɔ ’ʋn o "biie‑ ‑wɛe ’ɩn je ʋʋpʋ ’pʋʋ‑.
16’Kaa ’mʋa‑ nʋ aopʋ mɔ, dɛ‑nʋɛ’ aoa’ "jri a ’jeɛ i ‑wɛe aoa’ doin" a ’wɔn i. 17’Ma ’tmʋʋɛ aopʋ tɔ’ ‑tɩ : Kea ’a wlu ’kwajaaʋn ‑tuu"‑tuu ke "isrɛnyʋ ‑tuu"‑tuu ‑nɩɛi" dɩ aoa ’jea "jriɛ‑ ‑ta ʋʋ ’jɩ ’je ’de‑, ’kaa ʋʋ sɩ ’je. Dɩ aoa ’wɔan ʋʋ ’je ɩ ’wɔn ’de‑, ’kaa ʋʋ sɩ ’wɔn.
Sesi ‑sa kodbonʋi ’a "ipoo‑tɩ wɔ
(Makɩ 4.13-20 ; Luikɩ 8.11-15)
18Ao po doin" i la, dɛ kodbonʋi ’a ‑tɩ’ ‑sa wɔ, ɛ ka : 19‑Bo nyɔ po Kea ’a tʋ"bodɛ ’ɛ ‑tɩ’ doin" o ‑wɛe ɔɔ’ ’wɔɛn ’mii ɛ, ’sʋ ‑siɔn’ ji’ ɔ ‑sa wlu ‑nɛ ’de ɔ pɛe o. ‑Mɛ ka kojɔ ‑blua’ ’o ‑je kpae" nɩa, ’kamɔ ‑mɔ ’ɔ jei tu nɩ‑. 20Kojɔ ‑blua’ ’o "soi "klu ɛ, ɛ ‑kɔ’ nyɔ ‑ta ɔ "sria ‑wɛe ɔ ‑sa ’o Kea ’a wlu, ’bomɔ ɔ "sri ɔ ’je ɛ tɔ’ ’ʋn ’de ’mʋa‑ ’ʋn. 21’Kaa ɛɛ’ po ’sɩn ’de ɔ ’ʋn, ɔɔ nʋɛ ɛɛ’ ‑jaja ɔɔ’ ’kpa ’de nyna. ‑Bo ’kle ji ɔ "kpei ’de wlu ɔ ’wɔan ’a ‑tɩ’ ’ʋn, ’sʋ ɔ poɛ ɔɔ’ Kea ‑kwlɩ" ‑te’ ‑tɩ tɔ’ i. 22Kojɔ ‑blua’ ’de "wi ’ʋn ɛ, ‑mɛ ‑kɔ’ nyɔ ‑ɔ ‑wɔan Kea ’a wlu kpɩɩn‑, ‑wɛe ‑ɔɔ’ "tai‑ ɛ "i, ɛɛ’ croa ’jɔ ’de ɔ ’ʋn ɛ, ka ɛ "sia ’nynɩ ɔɔ’ nʋ kan’, dɛ‑nʋɛ’ ’kmʋ ’a dɩ ke "wliiɛ‑ ’blea’ ‑ɩa pooa nyʋ ’srɛ i, ɩmɩ ‑ɩa feeɛ’ ɔɔ ’wla i ’de ’wɩ ‑wee’ ’di. 23Kojɔ ‑kpa ’o ’blʋa‑ ’dɔe ’ʋn, ‑mɛ ‑kɔ’ nyɔ ‑ɔ ‑wɔan Kea ’a wlu ‑wɛe ‑ɔ ‑wɔɛn ’mii ɛ. Wlu ɔ ’wɔan, ɔ ‑teɛ i ’de ɔ ’ʋn ‑wɛe ka ɛ "sia ’nynɩ ɔɔ nʋ kan’, ɔ ‑kɔ’ ko ‑ɛɛ ’jɔ jrɛ’ ɛ croa ’jɔ ’ɔ kmɛ’ ’due, jrɛ’ croa kwla ‑mɛɛo"‑ ‑wɛe jrɛ’ croa kwla taan.
Sesi pooɛ sii" ’a ‑tɩ’ "i
24Sesi pooɛ ‑tɩ’ jrɩ’ "i ke’wlɛ ’de ʋʋpʋ ‑pee ɔ ’na : Dɛ ‑ɛ ‑ke ’beɔdɛ ‑nɩa ’e jaʋn ’di ‑kɔɔa’ "i ɛ, ɛ ka : "Ju due’ mɔ ‑ɔ po ko ’a "kwli ’dɔe ’de ɔ o ‑kle. 25‑Ta nyʋ ‑wee’ "klein a ’mʋʋa "maʋ ’sʋ ɛ, ɔɔ’ tʋnyɔ pa ’de ɔ o ‑kle, ɔ ‑gba’ sii" saɩn ’a ’jɔ ’demu ’sʋ ɔ mu’. 26‑Ta ko a mɛa ‑wɛe ɩa waa ’sʋ sii" saɩn ‑nɩ mɛ’ ‑ke. 27’Sʋ "ju ‑nɔ ’ɔ dbonʋʋn ji’ ʋʋ ’na : ‑Aa ’blei, ‑a se ko ’a ’sʋ po ’de ‑kle ‑sɔo ’de‑, ‑ta sii" saɩn ‑mɩ ’a ‑tɩ’ ’wlʋ ɛ‑ ? 28’De ɔ ’na : ’Ma tʋnyʋ ‑nʋ’ dɛ ‑nɛ. ’De ɔɔ’ dbonʋʋn ’na : ‑Ɩn ‑nɩɛi" ‑a ‑je sii" saɩn ‑nɩ "cnuan’ mu ’jaa ? 29ɔ ’na : "Ɩɩn‑, ɩ sie kan’, ‑bo aoa sea sii" saɩn "crun ao je ’ma ko "crun ‑ke. 30Ao "tai‑ ko ke sii" "i, ɩ ’je ’boa ‑tadue mamaʋ ’sʋ kocɛn nɔ" ’je nyni. ’De ɛɛ’ nɔ" tu ’di, ’ma muɛ wlua’ ’de kocɛnyʋ ‑pee ka : Ao cɛn sii" saɩn ke tɛin", ao sɩn i ‑wɛe ao ’jɩ ’o "jri po. ’De ao ’je ’ma ko ‑cɛɛn’ "sro ‑tu" ’bo "jɛi.
Sii" jɔ ‑saan" ’a "ipoo‑tɩ
(Makɩ 4.30-32 ; Luikɩ 13.18-19)
31Sesi pooɛ ‑tɩ’ "i ’de ʋʋpʋ ‑pee ke’wlɛ ɔ ’na : Kea ’a ’beɔdɛ ‑nɩa ’e jaʋn ’di, ɛ ‑kɔ’ sii" jɔ "ju due’ ɔ "dua ’ʋn ‑wɛe ɔ ‑tua" ’de ɔ o ‑kle’ ɛ. 32Ɛɛ’ sii" tu ’a ’jɔ ’piiɛ "i ’de sii" ‑wee’ "klu. ’Kaa ‑bo ɛ mɛ, ɛɛ ’boa ɛɛ ’kpa tu klaa" ’de nʋʋɩ a ji ɩa’ ’jro poa’ ’de ɛ ja.
‑Di’pɛn ‑puun" dɛ ’ɛ "ipoo‑tɩ
33Sesi wlu’ ke’wlɛ ɔ ’na : Kea ’a ’beɔdɛ ‑nɩa ’e jaʋn ’di, ɛ ‑kɔ’ ‑di’pɛn ‑puun" dɛ ’nynɔkpao’ due’ "dua ’ʋn ‑wɛe ʋ poa ’de fai’ pʋ ’a ’kɛinkɛ taan o. Ɛ nʋɛ’ mamaʋ ’sʋ fai’ pʋ ‑nɛ ’ɛ ’pɔɔ je ‑pun", ɛ je dɛ "ji.
Dɛɛ‑tɩ Sesi a poo‑tɩ’ "i ɛ‑ ?
34Dɩ "klein Sesi a ’tmʋa ’de nyʋ ‑pee ɛ, ɔɔ ’tmʋ ɩ ’de ‑tɩ’ "ipooa’ ’ʋn. 35‑Wɛe dɛ Kea ’a wlu ’kwajaai ’tmʋa sese ɛ, ɛ je ’o nyni. Ɛɛ’ wlu tu ’naa :
’Ma muɛ nyʋ ‑pee wlua’ ’de ‑tɩ’ "ipooa’ ’ʋn. Dɩ ‑tba’ ’e ’kmʋ ’a nʋʋa’ o ‑wɛe ‑ɩ ‑pa’ ’kwla sese ’ma mu ɩ ʋʋpʋ ’tmʋa’.
Sesi ‑sa sii" saɩn ’a ‑tɩ’ wɔ
36’Bo ‑mɛ ’de ɛ, Sesi "tai nyʋ ‑gbae ɔ ’dei "i ‑wɛe ɔ pa ‑gbu". ɔɔ’ klai" nynuu ’kpɔ ‑pʋn" ’sʋ ɛ, ʋʋ ’na : ‑Ɩn ‑sa sii" saɩn ‑nɩa ’e ‑kle’ ’a "ipoo‑tɩ wɔ ’de ‑a ‑pee ke.
37’Sʋ Sesi ‑sɛ "kpei ɔ ’na : Nyɔ ‑ɔ poa ko "kwli ’dɔe ’de ‑kle ɛ, ɔmɔ ‑nɩ nyiɔ ’ɔ "Ju. 38‑Kle’ mɛ ‑nɩ ’kmʋ, ko "kwli ’dɔe mɛ ‑nɩ nyʋ ‑ʋʋ ‑tea tʋ"bodɛ ’ɛ ‑tea’ a. ’De sii" saɩn mɩ ‑nɩ nyʋ ‑ʋʋ ‑tea ‑siɔn’ ’ɔ ‑tea’ a. 39Tʋnyɔ ‑jɔ ‑doa sii" saɩn ɛ, ɔmɔ ‑nɩ ‑siɔn’. ’De ko cɛan’ mɛ ‑nɩ ’blʋa ’a ‑kwɛ‑ nɔ". Kocɛʋn mʋ ‑nɩ Kea ’a dboʋn. 40Ka nyɔ ɔ ‑sa’ sii" saɩn ’de ko "klu ‑wɛe ɔɔ po ɩ "jri ɛ, ’kamɔ ɛɛ mu nɩa’ ’blʋa ’a ‑kwɛ‑ nɔ". 41Nyiɔ ’ɔ "Ju a muɛ ɔɔ’ "soa‑wi" dboa’ ‑wɛe ʋʋ ’je nyʋ ‑bluua ʋʋa’ ‑ponyiɔ ’de dɛsaʋn ’di ke nyʋ ‑ʋʋa nʋa dɛsaʋn ’tɛn, 42‑wɛe ʋʋ ’je ʋʋpʋ ’de nɛ ’ʋn po, ‑ta ‑fɩn" ’a ke ’nynɩ "idiia’ nɩa. 43’Kaa nyʋ ‑ʋʋa ‑jea Kea wɔn ɛ, ʋʋa muɛ faan’ ’de ʋʋ "Bo ’a tʋ"bo‑kwlɔ ’di ka ’jrʋ a fan. Nyɔ iwɔn doin" nɩa ’o "jru, ‑mɛ ɔ ’wɔn i.
"Wliiɛ‑ ‑pa’ ’kwla a
44Dɛ ‑ke jaʋn ’di ’a ’beɔdɛ ‑kɔɔa’ "i ke’wlɛ, ɛ ka : ɛ ‑kɔ’ ’sani kpo ‑pa’ ’kwla ’de ‑kle’ due’ ’di. "Ju due’ ’jeɛ ’sʋ, ɔ ‑tuɛ" ’kwla ’de nyʋ ‑pee. ’Mʋa nʋɔ’ ’sʋ ɔ je ɔɔ’ ’bleedɩ ‑wee’ "klein ple ‑wɛe ɔ ‑tɩn’ ɛɛ’ ‑kle’ tu‑.
‑Srɔjɔ ’ɔ "ipoo‑tɩ
45Dɛ ‑ke jaʋn ’di ’a ’beɔdɛ ‑kɔɔa’ "i ke’wlɛ ɛ, ɛ ka : ɛ ‑kɔ’ ’dɔɔpoi due’ ‑ɔɔ ‑pɔan’ ‑srɔjɔ ’dɔe ’a ‑tɩan’ i ɛ. 46Ɔ ’jea ɛɛ’ ‑jɛ ‑ɛɛ sɔɔn’ kma ’sʋ ɛ, ɔ muɛ de ‑wɛe ɔ ple ɔɔ’ dɩ ‑wee’ "klein ’de ɔ ‑tɩɛn’.
’Sai ’a "ipoo‑tɩ
47Jaʋn ’di ’a ’beɔdɛ ‑kɔ’ ’sai nyʋ poa ’de ’tɔniɛ wɔn ‑wɛe ‑ɛ ‑sa ‑smii’a "kwli ‑wee’ ɛ, 48ɛ "jia ’sʋ "nibliʋn ‑criɛ’, ‑wɛe ʋʋ jɛ ’o ’kpʋʋ’ "kpei. ’De ʋʋ ‑te i ‑wɛe ʋʋa ’cra ‑smii’‑ ’mii. Ʋʋa po ɩa’ ‑jɩ ‑nmɔa "jrii toe" ’dii, ‑wɛe ʋʋa po ɩa’ ‑jɩ ‑nyniia "jrii ’kwla. 49’Kamɔ ɛɛ mu nɩa’ ’blʋa ’a ‑kwɛ‑ nɔ". Kea ’a "soa‑wi" a muɛ jia’, ʋʋ ’je nyʋ saɩn ke nyʋ ’dɔe i ‑seea’‑. 50‑Wɛe ʋʋ ’je nyʋ saɩn ’de nɛ ’ʋn po, ’bomɔ ‑fɩan" ke ’nynɩ "idiia’ nɩ‑.
Nyɔ ‑wɔan Kea ’a wlu ’mii ɛ ɔ ‑kɔ’ "wliiɛjei
51‑Wɛe Sesi ‑tee’ ʋʋpʋ i, ɔ ’na : Dɩ "klein ’ɩn ’tmʋa ‑nɩ ao ’wɔn ɩ ’mii ’mɛɛ ? Ʋʋ ’na : Kɩɩn. 52’De ɔ ’na : ‑Bo ɛ nɩ kan’ a, ‑mɛ ɛ ‑kɔ’ ‑na nyɔ ‑nɩa kɛ’ wɔ‑sai ‑cɔɔn’‑ ‑wɛe ‑ɔ ‑wɔan dɛ ’mii ’de ‑ɔ ‑kpa tʋ"bodɛ ‑nɩa ’e jaʋn ’di ’a klai" ju ɛ, ɔ ‑kɔ’ ‑gbu" jei ‑ɔɔ ‑sa ’e ɔɔ’ ‑gbu" ’di "wliiɛ‑ dee ke "wliiɛ‑ soa ke ɛ.
Nasarɛtɩ‑nyʋ se Sesi ’a ‑tɩ’ tɔ’ ’ʋn ’je
53Sesi ‑kɔa’ ‑tɩ’ "ipooa’ kan’ ’sʋ ɛ, ɔ ’wlʋ ’mʋa‑ ’mɛ 54‑wɛe ɔ mu ’e ‑kwlɔ ‑ɛ ’di ɔ ’bɛɛa "i ɛ. Ɔ pa ’e "jrui ’kɩɩn‑gbu ’di, ’sʋ ɔ ‑teɛ nyʋ dɛ tɔɔa’ ‑pʋn". Nyʋ "klein ‑jea ɔɔ’ nyʋ dɛtɔɔ‑ta a, tai’ "maa ʋʋpʋ ’mɛ, ʋʋ ’na : ‑Taka ɔ ‑sa tɔ’ ‑jɛ ‑mɛ ’de ɔɔ nʋ jrii’ ɛ‑ ? 55‑Ɔ ‑nɔ se ‑gbu" kɔi ’a "ju nɩ ‑taa ? Madi se ɔ de nɩɩ‑ ? Sakɩ o, Sosɛʋ o, Simɔ ke Suidɩ se ɔɔ’ "dei‑wi" nɩɩ‑ ? 56’De ɔɔ’ "deinynʋkpae’ se ’de ‑a "klu nɩ ‑taa ? ’De ‑mɛ ‑ta wɛ‑ ‑ɔ ‑sa "ikmaa’ ‑jɛ ‑mɛ ’ja a‑ ? 57Tɔ’ ʋʋa naa i ’sʋ ɛɛ’ ’wɔn ʋʋa’ ’je ɔɔ’ ‑tɩ’ tɔ’ ’ʋn. ’Bomɔ Sesi wluu ka ɔ ’na : Nyʋ a ’jeɛ Kea ’a wlu ’kwajaai dɛ ’ʋn ‑ta "o ‑ta, ’kaa ɔɔ’ ’blʋa ’dinyʋ ke, ɔɔ’ ‑gbu" ‑sɔn nyʋ ’a ’jeɔ dɛʋn’. 58’De ɛɛ’ ‑tɩ’ ’ʋn ʋʋa’ "jrukua’ a nʋɛ’ ’sʋ ɔ se "ikmadɩ ‑tuu"‑tuu nʋ ’bo ’a ‑ta ‑tu.
14San Batisɩ ’a ’mɛ‑tɩ
1’De ɛɛ’ nɔ" tu ’di ɛ, Erodɩ ‑nɩa Galile ’a ’beɔ ’wɔan Sesi ’a ’nynɩ. 2’Sʋ ɔ ’tmʋɛ ɔɔ’ dboʋn, ɔ ’na : San Batisɩ ‑o. Ɔ jiɛ ’kmʋ de, ɛmɛ ‑tɩ ɔɔ nʋ jrii’ ‑nɩ.
3-4’De ka San Batisɩ ‑mɔ nʋa ’mɛsʋn ’ka ka : Erodɩ ‑sa ɔɔ’ "dei Filipʋ ’nynɔ ’kwa. Ʋa’ ’nynɩ ‑nɩ Erodiadɩ. ’Wɩ jrɛ’ o San wlu’ ɔ ‑pee, ɔ ’na : Ɛ se "jrii nmɔ ‑wɛe ‑ɩn ‑je ‑ma "dei ’nynɔ ’kwa ‑sa ’de ʋ ’je ‑ʋn "bli "ti. Ɛmɛ ‑tɩ Erodɩ kpʋn San, ɔ sɔn ‑wɛe ɔ po ɔ ‑kaso ’di ’de Erodiadɩ ’a ‑tɩ’ ’ʋn. 5Ɔɔ ‑pɔn ɔ ’je San ’dba, ’kaa ɔɔ plee nyʋ ’mɛ, dɛ‑nʋɛ’ nyʋ ‑wee’ a ’daa San Kea ’a wlu ’kwajaai.
6’Sʋ nɔ" ‑ɛ ’di Erodɩ ‑tuu" a ɔɔ’ ’wlʋ‑kɔ ɛ, ’bomɔ Erodiadɩ ’a "junynɔkpao’ dee ’bo nyʋ ɔ ’da ‑kɔ’ ‑sɔn "juɔi. 7Ʋa’ deebʋ ‑sɔ pɛe ’di ’sʋ ɔ cɛn wlu ‑tie" ɔ ’na : Dɛ "o dɛ a ‑teea’ ’mii ɛ, ’ma muɛ aʋn "nyɩa’. 8’Sʋ ʋ tʋ de "jrui ’de ʋ de ‑tuu" wlu wɔn, ‑wɛe ʋ mu ’de Erodɩ o de ’sʋ ʋ ’na : ‑Ɩn ‑te’ San Batisɩ ’a "jru ’de ’kwlan ’di kaan ‑ta, ‑ɩn ‑je ɛ ’ʋn "nyɩ. 9’Sʋ ’beɔ Erodɩ "kaeɛ "jrii. ’Kaa dɛ ɔ cɛan wlu ‑tie" ’bo nyʋ ɔ ’da ‑kɔ’ ‑sɔn "juɔi ɛ, ɛ kpʋn ’ɔ, ’sʋ ɔ cɛn ’o wlu ɔ ’na : Ao "nyɩʋ dɛ ʋ ‑teea’ i ɛ. 10‑Wɛe ɔ dbo nyʋ ’e ‑kaso ’di ʋʋ ‑sa San Batisɩ "jru "i. 11Ʋʋ ‑teɛ’ ’e ’kwlan ’di ’de ʋʋ "nyɩ ɛ "junynɔkpao’ ‑wɛe ‑mʋ kpɛ ʋ de.
12San ’a klai" nynuu jia, ʋʋ "duo ɔɔ’ "ku ’ʋn ‑wɛe ʋʋ ‑te’ ɔ i. ‑Wɛe ʋʋ mu ʋʋ po Sesi dɩ ‑nʋʋa ’a "kuan. 13Sesi ’wɔan ‑tɩ’ ‑nɩ ’sʋ, ɔ ’kpa ’e ‑kwɛɛ" ’di ‑wɛe ɔ mu ‑ta nyɔ jrɔ’ sea nɩ ɛ. ’Kaa nyiɔpʋ ’je kan’ ’mɛ ’sʋ ʋʋ ’wlʋɛ ‑kwlɛ ’dii ‑wɛe ʋʋ naa ’blʋɔi ’de ʋʋ mu Sesi kɩn.
Sesi "nyɩɛ nyiɔpʋ ‑di’pɛn ke ‑smii’ ke
(Makɩ 6.30-44 ; Luikɩ 9.10-17 ; San 6.1-14)
14‑Ta Sesi a ’wlʋa ’e ‑kwɛɛ" ’di ‑wɛe ɔɔ "sia i, ‑mɛ nyiɔpʋ ‑kooa’ i ‑ta ‑wee’. Ɔ ’jea ʋʋpʋ ’sʋ ʋʋa’ wɛe a nʋɔ’, ’sʋ ɔ ‑teɛ nyʋ ’a ’wɛ‑ ’bɔɔa’ ‑pʋn".
15‑Ta kwie a kpʋʋan ’sʋ ɛ, ɔɔ’ klai" nynuu ’kpɔ ‑pʋn" ‑wɛe ʋʋ ’na : Nɔ" ‑si’ ‑wɛ‑, dɛ jrɛ’ se ‑ta nɩ‑, ‑ɩn po nyʋ ‑nʋ ‑jei" ʋʋ ’je ‑kwlɛ ’dii mu ‑wɛe ʋʋ ’je ʋʋa’ diidɛ i ‑pɔn. 16’Sʋ Sesi ’tmʋʋ ʋʋpʋ ’mɛ ɔ ’na : ʋʋ se mui kan’. Aoa’ ‑cɛ" ’kpa "nyɩ ʋʋpʋ diidɛ. 17’Kaa ʋʋ ’na : ‑Di’pɛn kplɩ ‑mm" ke ‑smii’ jɔ ’sɔɔn ‑gbai’ mɩ ‑a ‑ble ‑ta. 18’De Sesi ’na : Ao jɩ ’ʋn ’nɔ.
19‑Wɛe ɔ wlu nyʋ ‑gbaea’ ɔ ’de woi ‑pee ɔ ’na : Ao ‑te i ’bo sii" "kpei. ‑Wɛe ɔ "duo ‑di’pɛn kplɩ ‑mm" ke ‑smii’ ’jɔ ’sɔɔn ‑nɩ ’ʋn, ’de ɔ kpa "jri "jɛi, ɔ po ɩa’ Kea ’sɛ‑ ’de ɔ cɩn tii‑ ‑wɛe ɔ "nyɩ ɔɔ’ klai" nynuu ’de ʋʋ ’jɩ nyʋ "jrii ‑gble’. 20Ʋʋ ‑wee’ "klein di’ ʋʋ je dbo. Ɩa’ tɔo ‑sia ’o mu "jiɛ toe" ’a ‑puue ’jɔ ’sɔɔn. 21Nyʋ ‑dia’ diiɛ ’mʋa‑ ’bɛɛ‑ "nynunmai ’a "wlu ‑mm" ’mɛ, nyʋ se ’nynʋkpae’ ke "nynumɩɩ" ‑sro’.
Sesi na’ ’bo "ni "kpei
22Ʋʋ ‑kɔai" ’sʋ ɛ, ’bomɔ Sesi "sri ɔ je ɔɔ’ klai" nynuu ‑kwɛɛ" ’di po ‑wɛe ɔ ’na : Ao mu nya ’de "ni ’de ’ma ji’. ‑Mɛ ɔmɔ ke nyiɔpʋ a pooɛ wlu. 23Ɔ ‑kɔa’ nyʋ ’a ‑jei" pooa’ ’sʋ, ɔ muɛ ’e crʋ "kpei ‑ta nyɔ jrɔ’ sea nɩɛ, ‑wɛe ɔ ’je Kea bae‑. ’De ‑ta kwie a kpʋan ’sʋ ɛ, ɔɔ’ ’sʋ ‑nɩ ’o mu. 24‑Mɛ ɔɔ’ klai" nynuu ’a ‑kwɛɛ" nɩɛ ’e "ni ‑kwea la ’bode, ‑mɛ poɔ’ ɔ ji, ɛɛ bla ʋʋa’ ‑kwɛɛ" "ni ’a ’plɩ "jri, dɛ‑nʋɛ’ ’nɔ ʋʋa muua ’demɔ poɔ’ ɔ ’wlʋʋ. 25"I‑saa sʋn" ’a ‑sro’ nɔ" ’sʋ Sesi ‑teɛ naa’ ‑pʋn" ’bo "ni "kpei ‑wɛe ɔɔ mu ’e ɔɔ’ klai" nynuu o fɔ o. 26‑Ta ʋʋ ’jee ɔ ‑wɛe ɔɔ na ’bo "ni "kpei ’sʋ dɛ waa ʋʋpʋ ’dii, ʋʋmʋ ’na "kwle‑sri" ‑o ’de‑. ’Sʋ ʋʋa "wɔɔ’. 27’Bo ɛ "sri Sesi wlu ʋʋpʋ ‑pee, ɔ ’na : Ao ‑te ‑tadue i, ’mɔ ‑o, faʋn ’bo ao nʋɛ !
28’Sʋ Piɛi "duɛ wlu ’ʋn, ɔ ’na : Tʋ"bo, ‑bo ɛ nɩ ‑mɔ ɛ, ‑mɛ ‑ɩn cɛn ’o wlu ‑wɛe ’ɩn ’je ’de ‑ʋn o ji ’bo "ni "kpei. 29Sesi ’na : ‑Ɩn ji ! Piɛi ’wlʋa ’e ‑kwɛɛ" ’di ’sʋ ɔɔ na’ ’o "ni "kpei ‑wɛe ɔɔ mu ’e Sesi o. 30’Kaa ɔ kpa poɔɔ’ jisʋn "jriɛ‑ i, ɛ kmai", ’sʋ faʋn a nʋɔ’. ɔɔ pa "ni ‑sɔn ’sʋ ɔ "wɔɔ’ ɔ ’na : Tʋ"bo, ‑ɩn ‑pʋʋ’ ’ʋn ’de ! 31’Bo ɛ "sri Sesi je sʋn sro. ɔ kpʋn ɔ ’sasa ‑wɛe ɔ wlu ɔ ‑pee ɔ ’na : Ka ‑ma ’ma ‑kwlɩ" ‑tea’ ’piiɛ"i kan’ a‑ ! Dɛɛ‑tɩ ‑ɩn ‑plee tɔ’ i ɛ‑ ? 32Ʋʋ ’ja ’e ‑kwɛɛ" ’di ’sʋ poɔ’ ’bɔ ji ‑tɩ ’mɛ. 33’Sʋ klai" nynuu ‑nɩa ’e ‑kwɛɛ" ’di "siiɛ ’kɔi‑ i ’bo Sesi "juɔi ‑wɛe ʋʋ ’na : ‑Ɩn ‑nɩɛ Kea ’a "Ju ‑o ‑cɛɛn’‑.
Sesi ’bɔɔ‑ nyʋ ’a ’wɛ ’de Senesarɛtɩ
34Ʋʋ cɛan "ni ’sʋ ɛ, ʋʋ nyniɛ ’e Senesarɛblʋa ’di. 35Nyʋ ‑nɩa ’e ɛɛ’ ’blʋa‑ tu ’di juuɛ Sesi "i, ’sʋ ʋʋ ‑kɔɔɛ ɔɔ’ jinynɩ ‑ta ‑wee’ ja, ’sʋ ʋʋ jɔ nyʋ "klein ’wɛ‑ ɛ nʋa. 36‑Wɛe ʋʋa bae ɔ i ’de ʋʋ ’je ɔɔ’ "bai ’a wɔn ’ɔ ’sʋ "ibla. Nyʋ "klein ‑ʋʋa blɔ "i ɛ, ʋʋa’ ’wɛ‑ ɛ ’bɔɔ.
15Suifʋ‑wi" "bli kplɩn ’a ‑tɩ’
1’Sʋ Fariseɛn ke kɛ’ wɔ‑saʋn ‑wlʋa Selisalɛm ’kpa Sesi ‑pʋn" ‑wɛe ʋ ‑tee’ ɔ i ka, 2ʋʋ ’na : Dɛɛ‑tɩ ‑ma klai" nynuu a ‑saa’ tɛin"nyʋ ’a kɛ’ ɛ‑ ? ‑Bo ʋʋ ’je dɛ di ɛ, ʋʋa’ jre kwa, ka ‑aa nʋa ’nɔ ‑a "blikplɩn ’ʋn see ɛ, ʋʋa’ nʋ kan’. 3Sesi wlu ʋʋpʋ ‑pee ɔ ’na : ’De aopʋ mɔ ’ee, dɛɛ‑tɩ aoa ‑saa’ Kea ’a kɛ’ ’de aoa’ ‑cɛ" ’ɛ nyiɔtɔ’ ’ʋn ɛ‑ ? 4Kea ’naa : ‑Ɩn ‑je ‑ʋn "bo ke ‑ɩn de wɔn, ’de nyɔ ‑ɔɔ mua ɔ "bo ke de ‑soo’ o poa’ a, ɔɔ muɛ ’mɛa’. 5’Kaa aopʋ mɔ ’na : Nyɔ ‑ɔɔ mua wlua’ ’de ɔ "bo ke de ‑pee ‑wɛe ‑ɔ ‑na : Dɛ ’ɩn ’blea ’de ’ɩn ’jea ao kwa wɔi ‑te ɛ, ɛ ‑te ɛ kpɔi", ’ɩn ’je ɛ Kea "nyɩ. ‑Mɛ ‑mɔ ’ɔ "ju tu se ɔ "bo ke de wɔn ’je la ’bode. 6’Kamɔ aopʋ a nʋ ‑wɛe aoa ‑sa’ Kea ’a wlu i ’de aoa’ nyʋ dɛtɔɔsʋn ’ʋn. 7Ao "jridepooʋn, dɛ Kea ’a wlu ’kwajaai Esai ’tmʋa ’de aoa’ ‑tɩ’ ’ʋn ’de ɛ, ɔ ’bleɛ ‑kɩn. Dɛ ɔ ’crɩa, ɛ ka :
8Kea ’naa : Nyʋ ‑nʋ ’ma ni ‑tea’ nɩɛ ’de ʋʋ ’wɔn foo" ’ʋn ’kaa ʋʋa’ pɛe tɛɛn ’ʋn o fiin. 9Nyʋ ‑nʋ a ‑gbɛɛ’ ’ʋn "juɔi foo" ’ʋn, dɛ‑nʋɛ’ nyiɔ ’ɔ kɛ’ mɛ ʋʋa tɔɔ nyʋ ‑wɛe ʋʋa ’daa‑ Kea ’a wlu.
10’Bomɔ Sesi ’da nyʋ ‑wee’ ‑wɛe ɔ wlu ’de ʋʋ ‑pee ɔ ’na : Ao ‑wee’ "klein ‑te doin" ’de ao ’je dɛ ‑nɛ ’mii ’wɔn. 11Dɛ ‑ɛɛ paa ’e nyiɔ wɔn ’di ɛ, ɛɛ’ kpʋʋn nyiɔ ‑flɛn", ’kaa dɩ ‑a ‑wlʋa ’de ɔ ’wɔn ‑ɩa ‑sia" "kpae’ ɩmɩ ‑ɩa kpʋʋn nyiɔ ‑flɛn".
12’Sʋ Sesi ’a klai" nynuu ’kpɔ ‑pʋn", ʋʋ ’na : Ka wlu ‑ɩn ‑tmʋa ‑ta ɛ kpʋan Fariseɛn‑wi" ‑kwlʋ, ‑ɩn ‑je kan’ ’mɛɛ ? 13Sesi ’na : Tu "o tu ’ɩn "Bo ‑nɩa ’e jaʋn ’di sea do ɛ, ‑mɛ ɛ muɛ cnun" ’a. 14Ao "tai‑ ʋʋpʋ "i. "Jri ’a waʋn ’a ’sʋ ‑a po ba ‑je o. ’De ‑bo "jri ’a wai po "jri ’a wai ‑je o ɛ, ʋʋ ‑wee’ a muɛ i ‑kaa’ ’de "bie ’di see.
15Piɛi "dua wlu ’ʋn ɔ ’na : ‑Ɩn ‑sa "ipoo ‑tɩ ‑nɩ wɔ ‑ɩn ‑nyɩ" ‑aʋn. 16’De Sesi ’na : Aomɔ ke’wlɛɛ, ao se tɔ’di ’kpa kee ? 17Ka dɛ "o dɛ ‑ɛɛ pa ’e nyʋ ’wɔn ‑mɛ ɛɛ mua ’e "kwli ’di ‑wɛe ɛɛ "sia ‑sɔn ’de nyʋ a poɛ ’kwla, ao se ɛ juoo‑ ? 18’Kaa dɛ ‑jia’ ’e nyʋ ’wɔn ‑mɛ ɛ ’wlʋɛ ’de ɔ pɛe o, ɛmɛ ‑ɛɛ kpʋʋn nyʋ ‑flɛn", 19dɛ‑nʋɛ’ ’de nyiɔ pɛe o mɔ tɔ’ saɩn a ’wlʋ. "Ku ’dbaa’ o, dɛ "itɩan’ o, "jriia’ o, nyʋ ‑tɩ’ "kpei blaa’ o, nyʋ cɛan’ o, 20dɩ ‑ɩa kpʋʋan nyiɔ ‑flɛn" mɩ ‑nao. ‑Ɩn se kwa jre ‑wɛe ‑ɩn di dɛ ‑mɛ ’ɛ kpʋʋn nyiɔ ‑flɛn".
’Blʋa ’srʋ ’dinynɔ ‑teɛ Sesi ‑kwlɩ"
21Sesi ’wlʋa ’mʋa‑ ’sʋ ɛ, ɔ muɛ ’e Tii ke Sidɔnblʋa "kpei fɔ o. 22’Sʋ Kanaan ’nynɔ due’ ‑ji’ ’de ɔ o ‑wɛe ‑ʋ ‑wɔ", ‑ʋ ‑na : Tʋ"bo, Dafidɩ ’a "Ju, ‑ɩn ‑je ’ma wɛe‑ ’de ! ’Ma "junynɔkpao’ a ’jeɛ kui wɔn ’de ‑suusaʋn ’kwa. 23’Kaa Sesi se ’e ʋa’ wlu wlu jrɛ’ "kpei po mɔ "pɩ. Ɔɔ’ klai" nynuu mʋ ‑kpɔ ‑pʋn" ‑wɛe ‑ʋʋ ‑tmʋ ɔ ‑ʋʋ ‑na : ‑Ɩn nʋ ’nynɔkpao’ ‑nʋ i ke, dɛ‑nʋɛ’ ʋa "wɔɔ’ ‑a ’dei. 24’De Sesi ’na : Nyʋ ‑ʋʋ ‑ma" ’de Israɛ‑nyʋ "klu ka ’blae ‑sia kwla nɩa, ʋʋpʋ ’a ’sʋ ’a jia’ ’ɩn ji.
25’Kaa ɔ ’da kan’ ’sʋ ’nynɔkpao’ ‑nʋ ji’ ʋ "siiɛ ’kɔi‑ i ’bo ɔ "juɔi ’de ʋ ’na : Tʋ"bo ‑ɩn ji ’ʋn o ’de ! 26’Bomɔ Sesi wluu ɔ ’na : Ɛ se ka ‑cɔɔn’‑ ka‑ nɩ ‑wɛe nyʋ ’je nyiɔ ’ɔ "nynuu ’a diidɩ ’ʋn "duo‑ ’de ɔ ’jɩ ‑gbe’ nynuu "nyɩ. 27’Sʋ ʋ ’na : tɔ’ ‑tɩ ‑o ‑cɛɛn’‑ Tʋ"bo, ’kaa dɩ ‑ɩa blua ɩa’ jeʋn ‑sɔn i ɛ, ɩmɩ ‑gbe’ a ’tɛn ‑wɛe ɩa di. 28’Sʋ Sesi ’na : ’Nynɔkpao’, ka aa’ ’ma ‑kwlɩ" ‑tea’ ’bɛi" ka‑ ! Ka a nɩai" ɛ, ɛ nʋ kan’. ’De ɛɛ’ nɔ" ‑nɛ ’di ’bo ʋa’ "junynɔkpao ’a ’wɛ‑ ’bɔɔ‑.
Sesi ’bɔɔ‑ ’wɛ‑ ‑tuu"‑tuu
29Sesi ’wlʋ ’mʋa‑ ’mɛ ‑wɛe ɔ mu ’o "ni klaa" ‑nɩa ’e Galile ‑kwlɩ" ’sʋ ɔ ’ja ’o crʋ "kpei ‑wɛe ɔ ‑te i. 30’Sʋ nyʋ ‑tuu"‑tuu ‑kpɔ ‑pʋn", ʋʋ jɔ klɔɔʋn o, "jri ’a waʋn o, nɩɩaʋn o, "muu‑ o, nyʋ ’wɛ‑ ’ɛ "kwli ‑wee’ a nʋa o. Ʋʋ kpʋʋpʋ‑ ’bo Sesi bɩ wɔ ‑wɛe ɔɔ ’bɔɔ‑ ʋʋa’ ’wɛ‑. 31Nyʋ ‑kwea de ’jea "muu ’a wlu ‑ta a, ʋʋ ’jea nɩɩaʋn ’a ’pʋ ‑ta, ʋʋ ’jea klɔɔʋn ’a na ‑ta, ʋʋ ’jea "jri ’a waʋn ’a i ’je ‑ta ’sʋ tai’ "maa ʋʋpʋ ’mɛ ’sʋ ʋʋ ‑teɛ Israɛ ’a Kea ’a ’nynɩ "i ’bɛɛ‑ ‑pʋn".
Sesi "nyɩɛ nyiɔpʋ ’a "wlu ‑nyiiɛ diidɛ‑
32‑Mɛ ’wlʋa ’o ‑jei" ’sʋ Sesi ’da ɔɔ’ klai" nynuu ’mɛ ‑wɛe ɔ ’na : Nyʋ ‑nʋ ʋʋa’ wɛe a nʋ ’ʋn ’ɛ, dɛ‑nʋɛ’ ʋʋ nʋɛ ’wɩ taan ’bo ’ʋn ‑pʋn", ’kaa ʋʋ se dɛ di. ’Mɔ se ɛ "inɩ ’ɩn ’je ʋʋpʋ ‑jei" po ’de ’mɩɩɛ‑ ’ʋn, ‑wɛe ‑crigbaa je ʋʋpʋ ‑sa ʋʋa’ de mu nɔ" ’bo ‑jei". 33’Sʋ ɔɔ’ klai" nynuu ’na : ‑Ta ‑kwlɔ jrɛ’ sea nɩ ‑ta ’ee, ‑taka ‑a ‑je nyʋ ‑tia ka ’a diidɛ ‑saa ? 34’De Sesi ‑tee’ ʋʋpʋ i ɔ ’na : ‑Di’pɛn kplɩ ‑tiiɛ’‑ ao ’ble ɛ‑ ? ʋʋ ’na : ‑A ‑bleɛ ‑di’pɛn kplɩ ‑mɛ" ’sɔn ke ‑smii’ jɔ mɩɩ" jrɩ’ ke‑.
35’Sʋ ɔ ’tmʋɛ nyʋ ‑wee’ "klein ɔ ’na : Ao ‑te i. 36‑Wɛe ɔ "duo ‑di’pɛn kplɩ ‑mɛ" ’sɔn ke ‑smii’ jɔ ‑nɩ ’ʋn ’de ɔ po ɩa’ Kea ’sɛ‑, ‑wɛe ɔ cɛɛn ɩ, ɔ "nyɩ ɩ ɔɔ’ klai" nynuu ‑wɛe ʋʋ ‑gblɩ’ nyʋ "jrii. 37Nyʋ ‑wee’ di’ ʋʋ je dbo. Ɩa’ tɔe ‑sia ’o, ‑wɛe ʋʋ ’tɩan i ɛ, ɩ "jiɛ toe" ‑mɛ" ’sɔn. 38Nyʋ ‑ʋʋ dia dɛ ’mʋa‑ nɩɛ "nynunmai ’a "wlu ‑nyiiɛ, nyʋ se ’nynʋkpae’ ke "nynumɩɩ" ‑sro’. 39Sesi ‑kwea nyʋ ‑nʋ wlu pooa’ ’sʋ ɛ, ɔ ’ja ’e ‑kwɛɛ" ’di ‑wɛe ɔ mu ’e Makadanblʋa "kpei.
16Fariseɛn ke Sadiseɛn‑wi" ‑teeɛ’ Sesi jrii’ i
(Makɩ 8.11-13 ; Luikɩ 12.54-56)
1Fariseɛn ke Sadiseɛn‑wi" ’kpa Sesi ‑pʋn" ‑wɛe ʋʋ ’je ɔ wlu ’a "klɛ ‑pee ‑gba. ʋʋ ‑tee’ ɔ i ’de ɔ ’je jrii’ ‑wlʋa ’e jaʋn ’di ’a due’ nʋ, ‑wɛe ka ɔ ’wlʋa ’de Kea o ɛ, ʋʋ ’je ɛ ’je. 2’Kaa Sesi wlu’ ’de ʋʋ ‑pee ɔ ’na : ‑Bo ’jrʋ a sea i ’pɛn ‑kwie" ka a ‑wɛe jaʋn ’je ‑sain’ ɛ, ‑mɛ ao ’na nɔ" ’dɔe ‑a mu nɩa’ ‑klae"‑. 3’De ‑bo ‑klae" pɛɛn ɛ, ao ’na "ni ’a ‑sɔugba a muɛ dbaa’ ‑sɩan, ‑pie a muɛ jia’ dɛ‑nʋɛ’, jaʋn ’a ‑sain’ ’a kpeɛ ‑sɔn i, ao juo jaʋn ’a nɩsʋn ’a "kpei ‑seea’ ka ’mɛ, ’kaa ao se dɩ ‑ɩa nʋʋa ‑sɩan ’a "kpei ‑sɩɩa’ ka juo‑. 4‑Sɩanwɩ ’di nyʋ ‑ʋʋ ‑nyniia ’diwɔn, ‑ʋʋa pooa wlu fai" ’de Kea ‑pee, ʋʋpʋ ‑a ‑tee’ jrii’ i, ’kaa jrii’ jrɛ’ se nʋʋɛi ‑bo ɛ se ‑jɛ ‑nʋʋa ’de Sonasɩ ’a ‑tɩ’ ’ʋn nɩ ɛ. ’Sʋ ɔ ’wlʋ ’o ʋʋpʋ ‑pʋn" ’mɛ, ɔ muɛ ‑tajrɔ.
Jrii’ Sesi nʋa ɔɔ’ klai" nynuu ’a ’wɔn ɩ ’dei
5‑Ta klai" nynuu a muua ’de "ni ’a ’fɔ jrɛ’ o ɛ, ʋʋ "mae’ ʋʋ se di ’pɛn ’ʋn "duo. 6‑Wɛe Sesi wlu ʋʋ ‑pee ɔ ’na : Ao ‑tu" aoa’ ‑cɛ" ’ɛ ‑tɩ’ ’de Fariseɛn ke Sadiseɛn‑wi" ’a ‑di’pɛn ‑puun"dɛ ’ɛ ‑tɩ’ ’ʋn. 7’Sʋ klai" nynuu ‑teɛ wlua’ ‑pʋn" ’bo ʋʋa’ ’sʋ ’nynɩ, ʋʋ ’na : ‑A se ‑di’pɛn ’ʋn "duo‑, mɛ ‑tɩ ɔɔ ’tmʋ dɛ ‑nɛ. 8Ka ʋʋ ’tmʋa dɛ ‑nɛ Sesi ’je kan’ ’mɛ ’sʋ ɔ ‑teeɛ’ ʋʋpʋ i ɔ ’na : Dɛɛ‑tɩ aoa naa aoa’ ‑ɩn se ‑di’pɛn ’pɛn ’ʋn "duo ‑mɛ ’ɛ tɔ’ i ɛ‑ ? Ao ‑gbʋn ka aoa’ Kea ‑kwlɩ" ‑tea’ ’piia "i ɛ ! 9Ao se tɔ’di ’kpa kee ? Ao se ‑tɩ’ ‑kwlɩ" po kee ? ‑Ta ’ɩn cɛɛan ‑di’pɛn kplɩ ‑mm" i ’de nyʋ ’a "wlu ‑mm" ’a ‑tɩ’ ’ʋn ’ee, ɩa’ toe" ‑tiiɛ’ ao "duo ’ʋn ɛ‑ ? 10’De ‑di’pɛn kplɩ ‑mɛ" ’sɔn ’ɩn cɛɛan i ’de nyʋ ’a "wlu ‑nyiiɛ ’ɛ ‑tɩ ’ʋn ’ee, ɩa’ toe" ‑tiiɛ’ ao "duo ’ʋn ɛ‑ ? 11’De ‑mɛ ka ’ɩn sea ‑di’pɛn ‑tɩ ’tmʋ, dɛɛ‑tɩ ao se ɛ ’mii ’wɔn ɛ‑ ? ’Ɩn ’na ao ‑tu" aoa’ ‑cɛ" ’ɛ ‑tɩ’ ’de Fariseɛn ke Sadiseɛn‑wi" ’a ‑di’pɛn ‑puun"dɛ ’ɛ ‑tɩ’ ’ʋn. 12’Sʋ ka ɛ sea ’de ‑di’pɛn ‑puun"dɛ ’ɛ ‑tɩ’ ’ʋn nɩ ‑wɛe ɛ nɩa ’de Fariseɛn ke Sadiseɛn‑wi" ’a nyʋ dɛtɔɔsʋn ’a ‑tɩ’ ’ʋn mɛ ɔ ‑saa ʋʋpʋ fɛn’ ʋʋ ’wɔn ɛ ’mii.
Piɛi ’na Sesi nɩɛ Klisɩ, Kea ’a ’o‑tei ‑o
(Makɩ 8.27-30 ; Luikɩ 9.18-21)
13Sesi nynia ’e Filipʋ o ‑kwlɔ ’de Sesare ’a ’blʋa ’a ’fɔ "kpei ’sʋ ɛ, ɔ ‑teeɛ’ ɔɔ’ klai" nynuu i, ɔ ’na : Dɛ nyʋ a ’tmʋ ’de ’mɔ nyiɔ ’ɔ "ju ’a ‑tɩ’ ’ʋn ɛ‑ ? 14’Sʋ ʋʋ ’na : Nyʋ jrʋ’ ’na ‑ɩn ‑nɩɛ San Batisɩ ‑o, jrʋ’ ’na ‑ɩn ‑nɩɛ Eli ‑o, jrʋ’ ’na : ‑Ɩn ‑nɩɛ Selemi ‑o, ‑wɛe jrʋ’ ’na : ‑Ɩn ‑nɩɛ Kea ’a wlu ’kwajaaʋn ‑nɩa tɛin" ’a due’ ‑o.
15’De Sesi ’na : ’De aopʋ mɔ ’e, nyɔ aoa ’daa‑ ’ʋn ɛ‑ ? 16’Bomɔ Piɛi wluu‑ ɔ ’na : ‑Ɩn ‑nɩɛ Kea ‑nɩa ’kmʋ ’a "Ju Klisɩ ‑o. 17Sesi "dua wlu ’ʋn ’sʋ ɔ ’na : ‑Ɩn ’di nmɔ wɔn Simɔ, Sonasɩ ’a "ju, dɛ‑nʋɛ’ dɩ ‑ma ‑wlʋa ’tmʋa’ ‑ta, ɛ se nyiɔ mɔ ‑sɛ ’kwla ’de ‑ʋn ‑pee nɩ‑, ɛ ’ɩn "Bo ‑nɩa ’e jaʋn ’di ‑o. 18’De ’mɔ ɛ, ’ɩn ’naa ‑ma ’nynɩ ‑nɩ Piɛi, ɛ ’de mɛ ‑nɩ "sou, ’bo ɛɛ’ "sou tu "kpei mɔ, ’ɩn ’je ’ma ‑gbu" poo‑, ‑wɛe ’mɛa’ se ɛ "wɔin ’bɛɛi. 19’Ma muɛ ‑ʋn tʋ"bodɛ ‑nɩa ’e jaʋn ’di ’a ‑da’kle "nyɩa’ ‑wɛe dɩ "klein ‑ma mua isaan’ ’de ’blʋa‑ "kpei ɩ ’je isaan ’de jaʋn ’di. ’De dɩ "klein ‑ma mua ikaian’ ’de ’blʋa‑ "kpei ɩ ’je ikaiɛn ’de jaʋn ’di. 20’Sʋ ɔ ‑tuu" ɛ ɔɔ’ klai" nynuu wɔn ɔ ’na ka ɔ nɩa Nyʋ’pʋʋi Klisɩ ɛ, ʋʋ ’bo ɛ ’tmʋɛ ’de nyɔ jrɔ’ ‑pee.
Sesi ’tmʋɛ ɔɔ’ ’mɛ ‑tɩ ke ɔɔ’ "kunyɩɔ’ sɔn‑tɩ ke
(Makɩ 8.31-9.1 ; Luikɩ 9.22-27)
21Dɛ ‑wlʋa ’mʋa‑ Sesi ‑teɛ wlua’ ‑pʋn" ’pepe ’de ɔɔ’ klai" nynuu ‑pee ɔ ’na ɔ ’je Selisalɛm mu ‑o, ‑wɛe ɔ ’je ’kle ’je ’de nyʋ‑cɔɩn’ o, ’sraa ‑saʋn ’a klae" o, kɛ’ wɔ‑saʋn ’kwa. Ʋʋa muɛ ɔ ’dbaa’ ‑wɛe ɔ ’je ’kmʋ de ji ’de ’wɩ ’a taan ‑nɛ ’di.
22’Sʋ Piɛi ’dɔɔ ‑tajrɔ ‑wɛe ɔ ‑cɛ’ ɔ "bli, ’de ɔ ’na : Dɛ ‑nɩa ’mʋa‑ ‑pɛɛ ’de ‑ʋn ‑wɔn de ! Kea a muɛ ‑ʋn o sia’, ɛɛ’ dɛ tu se ‑ʋn "jrii nʋʋɛi ’nɔ ’kmʋ ! 23’Kaa Sesi "biiɛ i ’de ɔ o, ɔ ’na : ‑Siɔn’ ‑koa, ‑ɩn ‑tɛɛn ’ʋn kɩn, ‑ɩn ‑nɩɛ "i ‑ɩn ‑je ’ʋn ’de dɛsaʋn ’di po, dɛ‑nʋɛ’ ‑ma tɔ’ ke Kea ’a tɔ’ se due’ nɩ‑, ‑ɩn ‑bleɛ nyiɔtɔ’.
Nyɔ ‑ke Sesi na ‑mɛ ɔ ’wɔɔn‑ ’kle ’je ‑tɩ
24’Sʋ Sesi wlu’ ’de ɔɔ’ klai" nynuu ‑pee ɔ ’na : ‑Bo nyɔ ‑nɩɛi" ɔ ke ’ma ‑a ‑je na ‑mɛ ɔ ’bo ɔɔ’ ‑cɛ" ’kpa ’a ’kmʋ "kpei ’tɔan, ‑mɛ ɔ ’wɔɔn‑ ’kle ’je ‑tɩ ‑wɛe ɔ ’je ’bo ’ʋn ’de bla, 25dɛ‑nʋɛ’ nyɔ ‑nɩɛi" ‑ɔ ‑je ɔɔ’ ’kmʋ "kpei ’tɔan‑ a, ‑mɛ ɛɛ mu ɔ kwa "maa’, ’kaa nyɔ ‑ɔɔ mua ɔɔ’ ’kmʋ ’bɔa ’de ’ma ‑tɩ’ ’ʋn ɛ, ‑mɛ ɔmɔ ‑ɔɔ mu ɔɔ’ ’kmʋ ’pʋʋa’. 26‑Bo nyiɔ ’ble ’kmʋ ‑wee’ "klein ‑wɛe ɔɔ’ ‑suu "ma ’ee ‑mɛ dɛ ɔ ’je ’o mu ɛ‑ ? ’De dɛ nyiɔ ’je ja ‑wɛe ‑ɛ ‑je ɔɔ’ ‑suu ‑kɔ o "sii ɛ‑ ? 27Aoa ’jee, nyiɔ ’ɔ "Ju a muɛ jia’ ’de ɔ ’Bo ’a ’nynɩ ’wlʋa’ ’ʋn, ɔ ke ɔɔ’ "soa‑wi" ke‑, ‑wɛe ka nyʋ ’a dbo nɩa ’de ɔ ’je nyʋ ɛɛ’ ‑kei" ‑sa kan’ due ’due. 28’Ma ’tmʋʋ aopʋ tɔ’ ‑tɩ nyʋ ‑nɩa ’kmʋ ‑ta ʋʋa’ jrʋ’ se ’mɛi ’sʋ ‑ʋʋ ‑je nyiɔ ’ɔ "ju ’a deji ‑nɛ "jriɛ‑ ’jee‑ ’de ɔɔ’ ’beɔdɛ ’ʋn.
17Sesi ‑saa "i ’de ɔɔ’ klai" nynuu taan "jri ’de
1’Wɩ ‑mɛɛo" ‑sia’ ’sʋ ɛ, Sesi "duɛ Piɛi ke Sakɩ ke ɔɔ’ "dei San ’ʋn ‑wɛe ʋʋ ke ɔ ‑saa kɩɩn ʋʋ mu ’e crʋ klaa" due’ "kpei. 2’Sʋ ɔ ‑saa "i ’de ʋʋpʋ "jri ’de, ɔɔ’ "jua‑ a fan’ ka ’jrʋ nɩa, ɔɔ’ ’ʋnpaadɩ "pluu’ "puu’ ka ‑sɔn’ nɩa. 3Ʋʋa kɔan ’emu ’sʋ ‑mɛ Moisɩ ke Eli ‑taan’ ‑wɛe ʋʋ ke Sesi a wlu‑. 4’Sʋ Piɛi "duɛ wlu ’ʋn ɔ ’na : Tʋ"bo, ‑aa ‑ta nɩa’ nmɔ "jrii. ‑Bo ‑ɩn ‑nɩɛi", ’ɩn ’je poe" taan "jɛi po, ‑mɔ ‑je due’ ’ble, Moisɩ ’je due’ ’ble ‑wɛe Eli ’je due’ ’ble. 5Piɛi "sia wlua’ ’sʋ bue" ‑ɛɛ nʋa blɛblɛ ‑criɛ" ʋʋpʋ "jrui, ‑wɛe wlu due’ ’wlʋ ’e bue" ’ʋn ’de ɛ ’na : "Ju ‑nɔ nɩɛ ’ma ‑tɩ’ kmaju ‑o. ’De ɔ ’ʋn ’bomɔ ’ma nyiɔ ’ɔ ‑tɩ’ kmaa’ ‑wee’ nɩ‑, ao po ɔɔ’ wlu doin" o ! 6Klai" nynuu ’wɔan wlu ‑nɛ ’sʋ ʋʋ ‑criɛ" "jrii ’bo ’blʋɔ, faʋn a nʋ ʋʋpʋ ’mɛ. 7’Sʋ Sesi ’kpa ʋʋpʋ ‑pʋn", ɔ bla ʋʋpʋ "i ’de ɔ ’na : Ao sɔn ’ʋn, faʋn ’bo ao nʋɛ ! 8Ʋʋ kpa "jri "jɛi ’sʋ ʋʋ se nyɔ jrɔ’ i ’je ‑bo ɛ se Sesi ’a ’sʋ nɩ ɛ.
9‑Ta ʋʋa ’wlʋa ’de crʋ "kpei ʋʋa "sia i ’sʋ, Sesi ‑teɛ’ ʋʋpʋ kɛ’ "i ɔ ’na : Dɛ ao ’jea "jriɛ ‑ta ao ’bo ɛ ’tmʋɛ ’de nyɔ jrɔ’ ‑pee mamaʋ ’sʋ nyiɔ ’ɔ "Ju ’je "kunyɩɔ’ sɔn‑.
10’Sʋ ɔɔ’ klai" nynuu ‑tee’ ɔ i ʋʋ ’na : Dɛɛ‑tɩ ‑wɛe kɛ’ wɔ‑saʋn ’na : Eli a muɛ de jia’ "i‑saa’ nɔ" ɛ‑ ? 11’De ɔ ’na : Tɔ’ ‑o, Eli a muɛ jia’ ‑wɛe ɔ ’je dɩ ‑wee’ kpɔi" po. 12’Kaa ’ma ’tmʋʋ aopʋ ’mɛ Eli ji’ ‑wɛ‑ sese, ‑wɛe ʋʋ se ɔ "i juo‑ ʋʋ nʋ ɔ ʋʋa’ ’tʋn nʋ‑tɩ "jrii. Ɔ ’jeɛ ’kle ’de ʋʋpʋ ’kwa, ’kamɔ nyiɔ ’ɔ "Ju a mu ’kle ’jea’ ’de ʋʋpʋ ’kwa ‑ke. 13’Sʋ, ka ɛ nɩ San Batisɩ mɔ ɔɔ "si ’nynɩ klai" nynuu ’wɔn ɛ ’mii.
Sesi nʋɛ ‑suusaʋn i ’de "ju‑saan"‑ due’ ’ʋn
(Makɩ 9.14-29 ; Luikɩ 9.37-43)
14‑Ta ʋʋ jɛɛa nyʋ ‑tuu"‑tuu ‑kɩɩan’ "jrui ɛ, ’bomɔ "ju due’ ’kpa Sesi ‑pʋn" ‑wɛe ɔ "sii‑ ’kɔi‑ i ’bo ɔ "juɔi, 15’de ɔ wlu ka : ’Ma ’blei, ‑ɩn ‑je ’ma "ju ’a wɛe‑ ’de ! Susuwɛ‑ ‑ɛɛ nʋ ɔ, ɛɛ criɔ’. ‑Bo ɛɛ’ ’cʋ dee ’pɛn "kpae’ ’sʋ, ɛɛ ’wlʋɛ "blo, ’sʋ ɔɔ ‑ka i. ‑Bo ’wɩ jrɛ’ o, ɛɛ blɔ i ’bo "jri, ’wɩ jrɛ’ o, ɛɛ ‑fi" ɔ ’bo "niɔ‑. 16’Ɩn jɔ ‑ma klai" nynuu ’mɛ, ’kaa ʋʋ se ɛɛ’ ’wɛ‑ tu ’a ’bɔɔa’ ’bɛɛ‑. 17’Sʋ Sesi wluɛ ɔɔ’ klai" nynuu ‑pee ɔ ’na : Ao "jrukuʋn ke ’diwɔnyniʋn ’a ti, ’de nɔ" ‑tiiɛ’ ’di ao ke ’ma ‑a ‑je i ‑te ke’wlɛ ɛ‑ ? ’De kpɛ ‑tiiɛ’ ’ɩn ’je ao ’ble ɛ‑ ? Ao ja ’ʋn "ju ‑saan" ’nɔ ! 18‑Wɛe ɔ kmaa wlu "i, ɔ "wɔɔ‑ ‑suusaʋn ‑nɛ "jrui. ’Sʋ ɛ ’wlʋ ’e "ju ‑saan" ’ʋn ’ɛ, ɛ "siɛ "kpae’. ’Bo ɛ "sri ɔɔ’ ’wɛ‑ je ’bɔ.
19Ɛ nʋa kan’ ’sʋ klai" nynuu ’kpa Sesi ‑pʋn" ‑wɛe ʋʋ ‑tee’ ɔ i ʋʋ ’na : Dɛɛ‑tɩ ‑a se ‑suusaʋn ‑nɛ ’ɛɛ inʋa’ ’bɛɛ ? 20’De Sesi ’na : Aoa’ Kea ‑kwlɩ" ‑tea’ se "i ’bɛ, ɛmɛ ‑tɩ ‑o. ’Ma ’tmʋʋ aopʋ tɔ’ ‑tɩ, ‑bo aoa’ Kea ‑kwlɩ" ‑tea’ ’piie "i ka "ple ’jɔ ’bɛa, ‑bo ɛ ’bɛ kan’, aoa muɛ crʋ ‑nɛ ‑pee wlua’ ao ’je nʋ : ɛ ’wlʋ ‑ta ! ‑Wɛe ɛ ’je ao wɔn ’je. Dɛ ao sea "wɔin ’bɛɛ i ‑mɛ se nɩ‑. 21[’Kaa ɛɛ’ ‑suusaʋn ‑tu ‑bo ɛ ’je ’e nyʋ ’ʋn ’wlʋ ɛ, ‑mɛ ’de Kea baea’ ke wɔn ’bɔa’ ’ʋn ‑o.]
Sesi ’tmʋɛ ɔɔ’ ’mɛ ‑tɩ ke ɔɔ’ "kunyɩɔ’ sɔn‑tɩ ke’wlɛ
(Makɩ 9.30-32 ; Luikɩ 9.43-45)
22’Wɩ jrɛ’ o ‑ta ʋʋ nɩa Galileblʋa "kpei i plea’ ’bomɔ Sesi wluu ’de ɔɔ’ klai" nynuu ‑pee ɔ ’na : Nyiɔ ’ɔ "Ju ’je ’e tooɛ ‑o ’de nyiɔpʋ ’kwa 23‑wɛe ʋʋ ’je ɔ ’dba. ’De ɔ ’je "kunyɩɔ’ sɔn ’de ’wɩ ’a taan ‑nɛ ’di. Ɔ ’da kan’ ’sʋ klai" nynuu "kaeɛ "jrii.
Kea ‑gbu klaa" ’a ‑dɛɩnpo’ ‑satɩ.
24Sesi ke ɔɔ’ klai" nynuu nynia Kapɛnaʋm ’sʋ ɛ, ‑dɛinpo’‑ ‑saʋn ’kpa Piɛi ‑pʋn" ‑wɛe ʋʋ wlu ka : Aoa’ dɛtɔɔi a ‑sa’ Kea ‑gbu ’a ‑dɛinpo’‑ ’mɛɛ ? 25Piɛi ’na : Kɩɩn, ɔɔ ‑sɛ’ ! Piɛi pa ‑gbu" ’sʋ Sesi "duɛ wlu ’ʋn tɛin", ɔ ’na : Simɔ, ka ‑ma nɛɛ tɔ’ "kpei ɛ‑ ? Nyɔ ‑je ’beɔ‑wi" ‑nɩa ’e ’blʋa‑ ‑nɛ "kpei ’a ‑dɛinpo’‑ ‑sa a‑ ? Ʋʋa’ ‑cɛ" ’ɛ ’bleenyʋ ‑ae, ‑aee’ ’dʋɩ ‑ɩ ? 26’Sʋ Piɛi ’na : ’Dʋɩ‑ ‑a ‑sɛ’. ’De Sesi ’na : ‑Jɛ ɛ nɩa kan’ ‑mɔ ɛ, ‑mɛ ʋʋa’ ’bleenyʋ ‑mʋ se ɛ ‑sai. 27’Kaa ‑a ‑bo ɛ nʋɛ ‑wɛe nyʋ ‑nʋ ’bo ‑a ’cɛn i ’kpaa’. ‑Ɩn mu kwɛn" po ’de ’tɔniɛ wɔn. "I‑saa ‑smiiɛ’ ‑ɛɛ mua kwɛn" kpʋan’ a, ‑ɩn ‑criɛ’ ‑ɩn ‑je ɛɛ’ wɔn ’ba ’de ‑ɩn ‑je ’e ’wɛijɔ ‑sa ‑wɛe ‑ɩn ‑je ‑ɩn ke ’ma ‑a ‑saadɛ ja‑.
18‑Ɔ ‑nɩ klaa" a‑ ?
(Makɩ 9.33-37 ; Luikɩ 9.46-48)
1’De ɛɛ’ nɔ" tu ’di ɛ, Sesi ’a klai" nynuu ’kpɔ ‑pʋn" ‑wɛe ʋʋ ‑tee’ ɔ i, ʋʋ ’na : ‑ɔ ‑nɩ Kea ’a kɛɛma’ ‑kwlɔ ‑nɩa ’e jaʋn ’di ’a klaa" a‑ ? 2’Bomɔ Sesi ’daa‑ "ju ‑saan" due’ ‑wɛe ɔ nynɔɔ i ’bo ʋʋa’ ‑kwea’‑. 3’De ɔ ’na : ’Ma ’tmʋʋɛ aopʋ tɔ’ ‑tɩ, ‑bo ao se kplɩn fai" poo ‑wɛe ka "nynumɩɩ" nɩa ao se kan’ nɩ ɛ, ‑mɛ ao se ’e Kea ’a kɛɛma’ ‑kwlɔ ‑nɩa ’e jaʋn ’di ’di pai. 4Ɛmɛ ‑tɩ nyɔ ‑jaa ɔɔ’ ‑cɛ" ja ‑wɛe ka "ju ‑saan" nɩa, ‑ɔ ‑nɩa kan’ a, ɔmɔ ‑nɩ klaa". 5’De nyɔ "o nyɔ ‑kpʋʋan "ju ‑saan" ‑nɩa ka sɩn ’sɔɔn ’de ’ma ’nynɩ ’ʋn ɛ, ‑mɛ ’mɔ ɔ kpʋʋn sɩn ’sɔɔn.
Dɛsaʋn ’a "ikmaa’
6’Kaa ‑bo nyɔ jrɔ’ ’ɔ nʋʋdɩ bluua ’ma ‑tɩ’ tɔ’ ’ʋn ’jeʋn ’a ‑saan"‑ due’ ’de dɛsaʋn ’di ɛ, ‑mɛ dɛ ‑jea "paa’ ’de ɔɔ’ ‑tɩ’ ’ʋn mɛ ‑nɩ nyʋ saan ɔ "soukpo ‑plun ‑wɛe nyʋ ‑fii" ɔ ’de ’tɔniɛ wɔn. 7Ɛ nɩɛ "nmia‑tɩ ‑o ’de nyʋ ‑wee’ "klein ’a ‑tɩ’ ’ʋn, dɛ‑nʋɛ’ dɩ ‑jea nyʋ ’de dɛsaʋn ’di bluua a, ka "o ka‑, ɩa’ dɩ tu a muɛ jia’ see, ’kaa ɛɛ muɛ wɛe ‑tɩ nɩa’ ’de nyɔ ɩa mua ’ʋn jiia’ ’a ‑tɩ’ ’ʋn.
8‑Bo ‑ma sʋn ke ‑ma bʋ a sea ‑ʋn ’de dɛsaʋn ’dipo ɛ, ‑mɛ ‑ɩn cɩn ’o ‑ɩn ‑jɩ ’kwla po fiin. ‑Ɩn ‑ble sʋn due’ ke bʋ due’ ‑wɛe ‑ɩn mu ’e ’kmʋ ‑cɛɛn’ ’ʋn "paa’, ɛ je ‑ɩn ‑ble sɩn ’sɔɔn ke bɩ ’sɔɔn ‑wɛe ‑ɩn mu ’e nɛ ‑ɛ sea ’mʋ ‑ta ’ble ’ʋn ‑sii. 9’De ‑bo ‑ma "jriɛ‑ ɛ sea ‑ʋn ’de dɛsaʋn ’dipo ɛ, ‑mɛ ‑ɩn ‑sɛ ’de ‑ʋn kɔn’. ‑Ma ‑nɩ "jriɛ‑ due’ "i ‑wɛe ‑ɩn mu ’e ’kmʋ ‑cɛɛn’ ’ʋn "paa’, ɛ je ‑ɩn ‑ble "jri ’sɔɔn ‑wɛe ‑ɩn mu ’e nɛ ’ʋn ‑sii.
’Blaa ‑wlʋa ’kwla ɛɛ’ "ipoo‑tɩ
10Ao ‑tu" aoa’ ‑cɛ" ’ɛ ‑tɩ’, ao ’bo "nynumɩɩ" ‑nʋ ’a due’ koʋn ‑gbai ‑flɩɩɛn, dɛ‑nʋɛ’ ʋʋa’ "soa‑wi" ‑tea ʋʋpʋ ’a ‑tea’ ’de jaʋn ’di ɛ, ʋʋa ’jeeɛ ’ɩn "Bo "jriɛ‑ ’de ’wɩ "oo ’wɩ ‑wee’ ’di. 11Dɛ‑nʋɛ’ nyiɔ ’ɔ "Ju jiɛ nyʋ ‑ma" ’pʋʋa’. 12Ao po doin" i, ‑bo nyɔ due’ ’ble ’blae ’a kmɛ’ ’due ‑wɛe ɩa’ due’ "ma, ɔɔ’ sie ɩa’ kwla ‑mɛ" nyɛ ’jɔ ‑mɛ" nyɛ ’bo crʋ ‑kwlɩ" ‑wɛe ɔɔ’ mu due’ ‑jɛ ‑ma" i ‑pɔaan’ ? ‑Aee’ ɛ se kan’ nɩɩ ? Ka aoa nɛɛ tɔ’ "kpei‑ ɛ‑ ? 13’Ma ’tmʋʋɛ ao tɔ’ ‑tɩ, ‑bo ɔ ‑sɛ ’kwla a, ɛ ’bleɛ ɔɔ’ ’mʋa‑, ɛ je ’blae ’a kwla ‑mɛ"nyɛ ’jɔ ‑mɛ"nyɛ ‑jɩ ‑sea’ "ma ‑sii. 14’Kamɔ ɛ nɩ ‑ke, ao "Bo ‑nɩa ’e jaʋn ’di se ɛ "inɩ nyɔ ‑saan" due’ koʋn ‑gbai’ ’je "ma.
‑Ɩn ‑wlʋ ‑ma de’di ’a ‑kɔ "kpei
15‑Bo ‑ma de’di nʋ dɛsaʋn ɛ, ‑mɛ ‑ɩn ‑kpɔ ‑pʋn" ‑wɛe ɔ ke ‑ɩn ‑je ’sɔɔn ‑nɩ ’de ao ’je wlu‑. ‑Bo ɔ po ‑ma wlu doin" o ɛ, ‑mɛ ‑ɩn ‑pʋʋ’ ‑ma de’di ’mɛ. 16’De ‑bo ɔ se ‑ma wlu doin" o po ɛ, ‑mɛ ‑ɩn ‑da nyɔ due’, nyʋ ’sɔɔn, ‑wɛe nyʋ ’sɔɔn ke taan ’je ɩa’ ‑tɩ’ ’tmʋ‑ta ’je. 17’De ‑bo ɔ ’na ɔ se ‑wi" ‑mʋ ’a wlu doin" o poi ’jaa, ‑mɛ ‑ɩn ‑toɛ Kea ‑gbu "i. ‑Bo ɔ ’na ɔ se Kea ‑gbu ’a wlu doin" o poi ɛ, ‑mɛ ‑ɩn ‑gbʋn ɔ ja ka nyɔ ‑sea’ Kea ’a ‑tɩ’ tɔ’ ’ʋn ’je ke ‑dɛɩnpo’ ‑sai nɩa. 18’Ma ’tmʋʋɛ aopʋ tɔ’ ‑tɩ, dɩ "klein aoa mua isaan’ ’nɔ ’blʋa‑ "kpei ɛ, ɩa muɛ isaan’ ’de jaʋn ’di, ’de dɩ "klein aoa mua ikaian’ a, ɩa muɛ ikaian’ ’de jaʋn ’di.
19’De ’ma ’tmʋʋɛ aopʋ ’mɛ ke’wlɛ, ‑bo nyʋ ’sɔɔn ’bɛɛ‑ wlu ’ʋn ’de aopʋ "klu ’de ’blʋa‑ "kpei ‑wɛe ʋʋ ’je dɛ i ‑tee’ ɛ, ’ɩn "Bo ‑nɩa ’e jaʋn ’di a muɛ ɛ ʋʋpʋ "nyɩa’ see. 20Dɛ‑nʋɛ’ ‑ta nyʋ ’sɔɔn ke nyʋ taan ’kɩɩan "jrui ’de ’ma ’nynɩ ’ʋn ɛ, ’ɩn nɩ ’bo ʋʋpʋ ’a ‑kwea’ ’mɛ.
Dbonʋi ‑sea’ wɛe "jri ’de nɩɛ
21’Sʋ Piɛi ’kpa Sesi ‑pʋn" ‑wɛe ɔ ’na : ‑Bo ’ma de’di nʋ ’ʋn dɛsaʋn "jrii ’ee, kpɛ ‑tiiɛ’ ’ɩn ’je ɛ o ’bɔ ɛ‑ ? ’Ɩn ’bɔ ɛ o mamaʋ ’sʋ ɛ ’je kpɛ ‑mɛ" ’sɔn nyni ‑aee ?
22’De Sesi ’na : ’Ɩn se ’na ‑ɩn nʋ kpɛ ‑mɛ" ’sɔn, ’kaa ‑ɩn mu mamaʋ ’sʋ ‑ɩn ‑je kpɛ ’ɛ kwla ‑mɛ" ’sɔn ’ɔ kpɛ ‑mɛ" ’sɔn nyni.
23’Ma ’tmʋ aopʋ ’mɛ : Kea ‑nɩa ’e jaʋn ’di ’a ’tʋn nʋ‑tɩ nʋa’ ‑kɔ’ ’beɔ due’ ‑ɔ ‑da ɔɔ’ dbonʋʋn ’de ’wɛi ʋʋ ’jea ʋʋ ’je ɩa’ "kuan po. 24‑Ta ɔ ‑teea ’wɛi ‑sroa’ ‑pʋn" ’sʋ, ʋʋ jɔ "ju due’ ‑ɔ ‑ble ɔɔ’ ’wɛi ’a ‑kwlʋtau". 25‑Ta "ju ‑nɔ ’jea dɛ ‑sa ‑wɛe ɔ ’je ɔɔ’ ’blei ’a kpan ‑sa ’bo se nɩ‑, ’sʋ ɔɔ’ ’blei ’na : Ao ple ɔɔ’ ‑cɛ" ke ɔɔ’ ’nynɔ ke ɔɔ’ "nynuu‑ ke ɔɔ’ ’bleedɩ ‑wee’ "klein ke ‑wɛe ɔ ’je ’ma kpan ‑sa. 26’Sʋ "ju ‑nɔ "siiɛ ’kɔi‑ i ’bo ɔɔ’ ’blei "juɔi ‑wɛe ɔ bae ɔ i ‑bae ‑bae ’de ɔ ’na : ‑Ɩn ‑kuu tɔ’ i ’de ’ma ‑tɩ’ ’ʋn, ’ma muɛ ‑ma kpan ‑wee’ ‑saa’. 27Dɛ ‑nɩa ’mʋa‑ kpʋn ɔɔ’ ’blei ‑kwlʋ ’sʋ ɔ ’jeɛ ɔɔ’ wɛe‑, ‑wɛe ɔ ’na : ‑Ɩn mu, ’ɩn ’bɔ ’wɛi ‑nɩa ‑ʋn "kpei ’mɛ, ‑ɩn se ’ma kpan ’ble ’bode.
28Dbonʋi ‑nɔ "sia "kpae’ ’sʋ ɔ ke ɔɔ’ "dɛi due’ ‑ɔ ‑ke ɔɔ nʋa dbo ‑tadue ‑wɛe ‑ɔ ‑blea ɔɔ’ kpan dɛ‑saan" ‑gbʋʋn’. ’Sʋ ɔ kpʋn ɔ ‑pliɔn’, ɔ ’na : ‑Ɩn ‑sa ’ma kpan ! 29Ɔɔ’ "dɛi ‑nɔ "siiɛ ’kɔi‑ i ’bo ’blʋɔ ’bo ɔ bɩ wɔ ‑wɛe ɔ bae ɔ i ‑bae ‑bae ’de ɔ ’na : ‑Ɩn ‑kuu tɔ’ i ’de ’ma ‑tɩ’ ’ʋn ’ma muɛ ‑ma kpan ‑saa’. 30’Kaa "ju ‑nɔ ’na ɔ se ’wɔn, ‑wɛe ɔ mu ’de ɔ po ɔ "dɛi ‑kaso ’di, ɔ ’na ’demɔ ɔ ’je nɩ mamaʋ ’sʋ ɔ ’je ɔɔ’ kpan ‑sa.
31Dɛ ɔ nʋa ’mʋa‑ ɔɔ’ "dɛi‑wi" ’je ɛ ’sʋ ʋʋ "kaeɛ "jrii "kɩkɩ. Ʋʋ mu’ ‑wɛe dɩ "klein ‑nʋʋa ʋʋ po ʋʋa’ ’blei ɩa’ "kuan. 32’Sʋ ɔ ’da dbonʋi ‑nɔ ’mɛ ‑wɛe ɔ wlu ɔ ‑pee ɔ ’na : Ka ‑ma dbonʋi tu nyni ’di wɔn kan’ a‑ ! ’Ma kpan ‑nɩa ‑ʋn "kpei ‑ɩn ‑baea ’mii ɛ, ’ɩn ’bɔ ɛ ‑wee’ "klein ’mɛ. 33‑Ɩn se ɛ ’bɛɛ‑ ‑kee, ‑ɩn ‑je ‑ma "dɛi ’a wɛe ’je, ka ’ɩn ’jea ‑ma wɛe ɛɛ ? 34’Sʋ ɔɔ’ ’blei ’kpa ’cɛn, ɔ ’na : Ao kpʋn ɔ, ao po ɔ ‑kaso ’di, ’demɔ ɔ ’je nɩ mamaʋ ’sʋ ɔ ’je ’ma kpan ‑wee’ "klein ‑sa.
35‑Wɛe Sesi poɛ "kpei ka, ɔ ’na : ’Kamɔ ’ɩn "Bo ‑nɩa ’e jaʋn ’di a mu ao nʋa’ due ’due ‑bo ao se aoa’ de’di ’a dɛsaʋn "kpei ’wlʋ ’de pɛe ‑wee’ "klein ’ʋn ɛ.
19Sesi muɛ ’e Suide
1Sesi ‑kɔa’ ‑tɩ’ ’tmʋa’ kan’ ’sʋ ɛ, ɔ ’wlʋ ’e Galileblʋa "kpei ’mɛ ‑wɛe ɔ mu ’e Suideblʋa "kpei ’de Sudɛn ‑gbuu ’a ’fɔ jrɛ’ o. 2Nyʋ ‑tuu"‑tuu mu ɔ kɩɩn, ‑wɛe ɔɔ ’bɔɔ‑ ʋʋpʋ ’a ’wɛ‑.
’Nynɔ ’kwla ‑satɩ ke kloo" sie‑tɩ ke
3’Sʋ Fariseɛn‑wi" ’kpɔ ‑pʋn" ‑wɛe ʋʋ ’je ɔ wlu ’a "klɛ ‑pee ‑gba. ʋʋ ’na : ’De ‑aa kɛ’ ’di ’dee, "junmɔu ’beeɛ’ ɔ ’je ɔɔ’ ’nynɔ ’kwla ‑sa ’de dɛ "o dɛ ’ɛ ‑tɩ ’ʋʋn ? 4Sesi ’na : "I‑saa’ nɔ" Kea nʋɛ "junmɔu ke ’nynɔkpao’ ke, 5‑wɛe ɛ ’naa "junmɔu a mu ɔ "bo ke ɔ de ‑pʋn" ’wlʋa’ ‑wɛe ɔ ke ɔɔ’ ’nynɔ ’je "i "sii‑ ’de ʋʋ ‑nɩa ’sɔɔn ʋʋ ’je nyiɔ due’ ma. Ao nʋɛ ’dii ’mɛ, ‑aee’ ɛ se kan’ nɩ‑ ? 6‑Bo ɛ nɩ kan’ a, ‑mɛ ʋʋ se ’sɔɔn nɩ‑ ’bode, ’kaa ʋʋ ma nyiɔ due’. Dɛ Kea ‑tuu" a "i ɛ, nyiɔ ’bo ɛ "i ‑seea’.
7’Sʋ ʋʋ ’na : ’De ‑mɛ dɛɛ‑tɩ Moisɩ ‑mɔ ’na ‑bo nyɔ ‑sa ’nynɔ ’kwla ‑mɛ ɔ "nyɩ ʋ ’sbɛ ‑wɛe ɔ ’je ʋ ‑jei" po ’ja a‑ ? 8Sesi ’na : ’De aoa’ pɛe ’a "ikmua’ ’a ‑tɩ’ ’ʋn ‑o, ɛmɛ ‑tɩ Moisɩ ’da kan’, ’kaa tɛin" ’de ɛ, ɛ se kan’ nɩ‑. 9’Ma ’tmʋʋ‑ aopʋ ’mɛ, nyɔ ‑ɔɔ ’nynɔ sea’ jɛi" ’je ‑wɛe ‑ɔ ‑sʋ ’kwla ’de ‑ɔ ‑dua" ’nynɔ jrɔ’ ’ʋn ‑mɛ ɔɔ’ jei tu ’kpa ’e jɛi" ’jea’ ’di.
10’Sʋ ɔɔ’ klai" nynuu ’na : ‑Bo ɛ ’je kan’ nɩ ’de "junmɔu ke ɔɔ’ ’nynɔ ’ɔ ‑tɩ’ ’ʋn ɛ, ‑mɛ ‑ɩn se ’nynɔ ’ble ‑wɛe ‑ɩn ‑te i ‑mɛ "paa’ ’de ! 11’Bomɔ Sesi wlu ’de ʋʋ ‑pee ɔ ’na : Dɛ ‑tmʋa’, nyʋ ‑tuu"‑tuu ’a ’wɔɛn ’mii see, ‑bo ɛ se nyʋ ‑ʋʋ ‑pee Kea ‑sɛɛ ’kwla nɩ ɛ, 12dɛ‑nʋɛ’ dɩ ‑tuu"‑tuu ‑a kaan nyiɔpʋ ‑je de ’de ’nynɔ ’ble ‑tɩ ’ʋn. Deejrʋ’ ’wlʋʋ‑ ɛɛ’ dɛ tu ’ʋn ’ɛ, nyʋ jrʋ’ ‑nɩ ’e nyiɔpʋ wa ’ʋn ‑wɛe ‑ʋʋ se ɛ ’bɛɛ‑ ‑ʋʋ ‑je ’nynɔ ’ble ’de nyʋ jrʋ’ ‑nɩ ’emu ke’wlɛ ‑ʋʋa’ ’ble ’nynɔ ’de tʋ"bodɛ ‑nɩa ’e jaʋn ’di ’a ‑tɩ’ ’ʋn. Nyɔ ‑bɛɛa’ ‑ɔ ‑jea ɛɛ’ dɛ tu ’mii ’wɔn ɛ, ‑mɛ ɔ ’wɔɛn ’mii.
Sesi baeɛ "nynumɩɩ" ’a Kea
(Makɩ 10.13-16 ; Luikɩ 18.15-17)
13’Sʋ ʋʋ ja Sesi "nynumɩɩ" ‑wɛe ɔ ’je ʋʋpʋ kwa "jru ‑te’ ’de ɔ ’je ʋʋa’ Kea bae‑. ’Kaa ɔɔ’ klai" nynuu a kaan ʋʋpʋ ‑je de. 14‑Wɛe Sesi wlu ka ɔ ’na : Ao "tai‑ "nynumɩɩ" "i, ʋʋ ’je ’nɔ ’ʋn o ji, ao ’bo ʋʋ ‑je de kaan, dɛ‑nʋɛ’ nyʋ ka ʋʋ nɩa ‑ʋʋ ‑nɩa kan’ a, ʋʋpʋ ‑je ’de ’kmʋ dee‑ ’ʋn pa. 15Ɔ ‑tea’ ʋʋpʋ kwa "jru ’sʋ ɔ ’wlʋ ’mʋa‑ ’mɛ.
"Ju "wliiɛ‑ ’blea kʋɔn ’ʋn ɛ
(Makɩ 10.17-31 ; Luikɩ 18.18-30)
16"Ju due’ ’kpa Sesi ‑pʋn" ‑wɛe ɔ ‑tee’ ɔ i ɔ ’na : Nyʋ dɛtɔɔi, dɛ ’dɔe ‑jɛ wɛ‑ ’ɩn ’je nʋ ‑wɛe ’ɩn ’je ’kmʋnɩa’ ‑sea’ ‑kwɛ ‑ta ’ble ’je ɛ‑ ? 17’Sʋ Sesi ’na : Dɛɛ‑tɩ ‑ma ‑tee’ ’mii ’de dɛ ’dɔe ’a ‑tɩ’ ’ʋn ɛ‑ ? Nyɔ due’ koʋn ‑gbai’ mɔ nɩ nyɔ ’dɔe. ‑Bo ‑ɩn ‑nɩɛ "i ‑ɩn ‑je ’de Kea ’a ’kmʋnɩa’ ’ʋn paa, ‑mɛ ‑ɩn nʋ ɛɛ’ kɛ’. ’Sʋ "ju ‑nɔ ’na : Kea ’a kɛ’ ’ɩn ’jea nʋ ‑mɛ ’de ɛ‑ ? 18’Sʋ Sesi ‑teeɛ kɛ’ ’wɔn itbaa’ ‑pʋn" ɔ ’na : ‑Ɩn ‑bo "ku ’dbaa, ‑ɩn ‑bo jɛi" ’jeɛ, ‑ɩn ‑bo "jriiɛ, ‑ɩn ‑bo nyʋ sɩ "kpei ‑tuu" ɛ, 19‑ɩn ‑te’ ‑ɩn "bo ke de ’a ni’, ‑wɛe ‑ɩn ‑je ‑ʋn ‑ponyiɔ ’ɔ ‑tɩ’ kma ka ‑ɩn ‑kma ‑ma ‑cɛ" ’kpa ’a ‑tɩ’ ɛ. 20’Sʋ ‑kooai" ‑tɔo ‑nɔ ’na : ’Ɩn ’je kɛ’ ‑nɩ ‑wee’ "klein wɔn ’mɛ, dɛ jrɛ’ ‑wɛ ‑sie ’o ’ɩn ’je nʋ ke’wlɛ ɛ‑ ? 21Sesi ’na : ‑Bo ‑ɩn ‑nɩɛ "i ‑ɩn ‑je ’pepe nɩɛ, ‑mɛ ‑ɩn ple’ ‑ma dɩ ‑wee’, ‑ɩn ‑je ɩa’ ’wɛi nɩɩa" nyʋ "nyɩ. ’De ‑ɩn ‑je "wliiɛ‑ ’ble ’de jaʋn ’di. ‑Wɛe ‑ɩn ‑je ji ’de ‑ɩn ‑ke ’ma ‑a ‑je na‑. 22’Kaa "ju ‑nɔ ’wɔan wlu ‑nɛ ɛ, ɔ mu’ ’de "jrii "kaea’ ’ʋn, dɛ‑nʋɛ’ ɔ nɩɛ "wliiɛjei klaa" ‑o.
23’Bomɔ Sesi wluu ’de ɔɔ’ klai" nynuu ‑pee ɔ ’na : tɔ’ ‑tɩ ’a tɔ’ ‑tɩ ’ma ’tmʋʋ aopʋ, "wliiɛjei ’a Kea ’a ’kmʋ dee‑ ’di paa’ nɩɛ ’kle. 24’Ma ’tmʋʋ‑ aopʋ ’mɛ ke’wlɛ, ‑sɛn"kpei soo" ’a ’bo "mɛʋn ’a ‑po" "ipaa’ "kʋan "jri i, ɛ je "wliiɛjei ’a ’de Kea ’a ’kmʋ dee ’di paa’ ‑mɛ ‑sii ke’wlɛ. 25Klai" nynuu ’wɔan wlu ‑nɛ ’sʋ ɛ, tai’ "maa’ ʋʋpʋ ’mɛ, ’sʋ ʋʋ ’na : ’De ‑mɛ nyɔ ‑je ’pʋ ’ja a‑ ? 26Sesi ‑gbʋan ʋʋpʋ ja ‑gbʋn ‑gbʋn ’sʋ ɔ ’na : Dɩ nyiɔpʋ sea ’bɛɛ‑ ʋʋ ’jea nʋ ɛ, Kea ’bɛɛ‑ ɩa’ nʋa’ ’mɛ.
27Piɛi "dua wlu ’ʋn ’sʋ ɔ wlu’ ’de Sesi ‑pee, ɔ ’na : ‑Ɩn ‑gbʋn ’nɔ, ‑apʋ mɔ ’bɔ ‑aa dɩ ‑wee’ "klein ’mɛ, ‑wɛe ‑a bla ’bo ‑ʋn ‑de, dɛ ‑a ‑e ’je ɛ‑ ? 28Sesi ’na : ’Ma ’tmʋʋ ao tɔ’ ‑tɩ, ‑sɔntɩ Nyiɔ ’ɔ "Ju a mua i‑tea’ ’bo ɔɔ’ tʋ"bokpa‑tɛ "kpei ’de dɩ ‑wee’ ’a ‑gbɔdee "nipo nɔ" ɛ, aopʋ ‑ɔ ‑ke ’ma ‑a ‑na’ aoa muɛ ’beɔkpa‑tɛ ’ɛ ‑puue ’jɔ ’sɔɔn "kpei ‑tea’ ‑ke ‑wɛe ao ’je Israɛ ’ɛ ’blʋa ’a blo’wɔn ‑nɩa ‑puue‑ ’jɔ ’sɔɔn ’ɔ ’pee ’je. 29Nyɔ "o nyɔ ‑ɔɔ mua ɔɔ’ ‑gbi" o, ɔɔ’ de’dinmai o, ɔɔ’ de’dinynʋkpae’ o, ɔ "bo ke ɔ de o, ɔɔ’ ’nynɔ ke ɔɔ’ "nynuu‑ o, ɔɔ’ ’blʋa‑ ’bɔa’ ’de ’ma ’nynɩ ’a ‑tɩ’ ’ʋn ɛ, ɔɔ muɛ ɩa’ "kpei ‑tea’ ’jea’ kpɛ ’ɛ kmɛ’ ’due ‑wɛe ɔ ’je ’kmʋ ‑sea’ ‑kwɛ ‑ta ’ble ’je ’bo ‑mɛ ’de. 30’Kaa nyʋ ‑saa "i kaan, ʋʋa’ jrʋ’ a muɛ de ’bɔɔa’ ‑wɛe nyʋ ‑bɔɔa’ de ɛ, ʋʋa’ jrʋ’ ’je nya kɔn‑.
20Dbonʋʋn ‑saa "i ke dbonʋʋn ‑bɔɔa’ de ’a "ipoo‑tɩ
1Sesi ’na : Dɛ ‑ke Kea ’a nyʋ ’blesʋn ‑nɩa ’e jaʋn ’di ‑kɔɔa’, ɛ ka : Ɛ ‑kɔ’ ‑kle’ jei due’ ‑ɔ ‑sɔan ’ʋn ‑klae" pɛɛn ‑wɛe ‑ɔ ‑dua" dbonʋʋn ’ʋn ’de ʋʋ ’jea ’de ɔ o ‑kle mu ɛ. 2Ɔ ke ʋʋpʋ ’bɛɛ‑ ’wɛijɔ due ’a wlu ’ʋn ’de ‑sɔn’ ’di, ‑wɛe ɔ kpa ʋʋpʋ ’de ɔ o ‑kle. 3‑Klae" jrʋ‑gbao o ’sʋ ɔ ’jeɛ nyʋ jrʋ’ ’bo "kpae’ ‑ʋʋ ‑te i foo" ’ʋn ‑ʋʋ se nʋʋdbo ’ble. 4’Sʋ ɔ wlu’ ’de ʋʋ ‑pee ɔ ’na : Ao mu dbo nʋ ’de ’ʋn o ‑kle, ‑wɛe dɛ ‑ɛ ‑ke ao ‑kɔɔa’ "i ɛ, ’de ’ɩn ’je ɛ aopʋ "nyɩ. 5’Sʋ ‑wi" ‑mʋ mu’. ‑Kle’ jei "sia "kpae’ ’jrʋ‑gbao ke’wlɛ, ɛ ke ‑kwie" jrʋ‑gbao ke, ɔ ’jeɛ nyʋ jrʋ’ ‑ʋʋ se dbo ’ble, ’sʋ ‑wi" ‑mʋ muɛ ’de ɔ o ‑kle ‑ke. 6Dɛ ‑mua’ ‑kwie" ka ‑pee ɛ, ɔ jɛɛ nyʋ jrʋ’ ‑ʋʋ se dbo ’ble, ‑wɛe ɔ ‑tee’ ʋʋpʋ i ɔ ’na : Dɛɛ‑tɩ ao ‑te i ‑ta ‑wɛe ao se dɛ jrɛ’ nʋ ‑sɩan a‑ ? 7ʋʋ ’na : Nyɔ ‑je ‑a dbo "nyɩ ɔ se nɩ‑. ‑Wɛe ɔ wlu ’de ʋʋ ‑pee ɔ ’na : Ao mu dbo nʋ ‑ke ’de ’ʋn o ‑kle.
8Kwie kpʋʋan ’sʋ ɛ, ‑kle’ jei wlu’ ’de ɔɔ’ ‑gbu" ’dei ‑tei ‑pee ɔ ’na : ‑Ɩn ‑da dbonʋʋn ‑nʋ ‑wɛe ‑ɩn ‑je ʋʋpʋ ‑kei" ‑sa, ‑ɩn ‑tee ’de nyʋ ‑bɔɔa’ de "kpei ‑wɛe ‑ɩn ‑je nyʋ ‑kɔan nya jɛɛ‑. 9’Sʋ nyʋ ‑teea dbo nʋa’ ‑kwie" ka a ji’ ‑wɛe ɔ "nyɩ ʋʋpʋ ’wɛijɔ due ’due do‑ do‑. 10Nyʋ ‑saa "i ‑ʋʋ mua dbo nʋa’ jia, ʋʋpʋ mɔ ’na ‑mɛ ʋʋ ’je dɛ ‑tuu" ’je ’de‑, ’kaa ɔ "nyɩ ʋʋpʋ ’wɛijɔ due ’due ‑ke. 11‑Ta ʋʋa kpʋʋan ’wɛijɔ due ’due ‑nɩ ɛ, ʋʋa wluuɛ ’mii ’de ‑kle’ jei ‑pee. 12Ʋʋ ’na : Nyʋ ‑bɔɔa’ de ‑nʋ, ‑ʋʋ sea ’bo dboi" ‑kwle ɛ, ʋʋpʋ ’a ‑kei" ke ‑aa ‑kei" ’bɛɛ‑, ’de ‑mɛ ’kamɔ ‑apʋ mɔ sea ‑sɩan ‑sea ‑sea ’bo ‑tɛnjrʋ ‑nɛ ’ʋn. 13’Sʋ ‑kle’ jei wlu’ ’de ʋʋa’ due’ ‑pee ɔ ’na : ’Ɩn ba, ’ɩn se ‑mii" ’fa o, ‑ɩn ‑wɔan dbo nʋa’ mu‑tɩ ’teɔ, ‑ɩn ‑ke ’ma ‑a se ’wɛijɔ due ’a wlu ’ʋn ’bɛɛ‑ ’de ‑sɔn’ ’dii ? 14Dɛ ‑ɛ ‑nɩa ‑ma ‑nɛ ‑kei" ‑ɩn ‑duɛ" ’ʋn, ‑ɩn ‑je ‑ta ’ʋn "juɔi ‑tie" cɛn. ‑Kei" ’ɩn ‑sa ‑ʋn ‑ta ɛmɛ ’ma mu nyɔ ‑bɔɔa’ de ‑saa’ ‑ke. 15’Mɔ ‑ble ’ma ’wɛi, dɛ ’ɩn nɩa "i, ɛmɛ ’ɩn nʋʋɛ ’ʋn. ‑Aee’ ’dɛ ’ɩn nmɔa ’di wɔn ’de nyʋ ‑pee ɛmɛ ‑ɛɛ "jriɛ saʋn ‑ma ‑gbʋʋn’ ’ʋn jaa ?
16‑Wɛe Sesi poɛ "kpei ɔ ’na : ’Kamɔ ɛ nɩ ‑ke, nyʋ ‑bɔɔa’ de a muɛ nya kɔan’, ’de nyʋ ‑kɔan nya ’je de ’bɔɔ‑.
Kpɛ taan ‑nɛ mɛ Sesi ’tmʋ ɔɔ’ ’mɛ ‑tɩ ke ɔɔ’ "kunyɩɔ’ sɔn‑tɩ ke
(Makɩ 10.32-34 ; Luikɩ 18.31-34)
17‑Ta Sesi nɩɩa Selisalɛm mua’ a, ’bomɔ ɔ ’daa‑ ɔɔ’ klai" nynuu ‑nɩa ‑puue ’jɔ ’sɔɔn ’ɔ ’sʋ, ‑mɛ ʋʋ nɩɛ nabʋ ja, ‑wɛe ɔ wlu ’de ʋʋpʋ ‑pee, 18ɔ ’na : Ao po doin" i, ‑aa muɛ Selisalɛm, ’bomɔ nyiɔ ’ɔ "Ju ’je ’e tooɛ‑ ’de ’sraa ‑saʋn ’a klae" o, kɛ’ wɔ‑saʋn ’kwa ‑wɛe ʋʋ ’je ɔ ’mɛpee’ kpʋʋn‑. 19‑Wɛe ʋʋ ’je ɔ nyʋ ‑sea’ Kea juo "nyɩ, ’de ‑wi" ‑mʋ ’je ɔ wlaa‑. Ʋʋ ’je ɔ klae ’ʋn kpa, ’de ʋʋ ’je ɔ ’o tu ‑kwlɩ" kɔ, ’kaa ɔ ’je ’kmʋ de ji ‑o ’de ’wɩ ’a taan ‑nɩ ’di.
Nyʋ ’ble‑tɩ ke nyʋ "juɔi nʋʋ‑tɩ ke
20’Sʋ Sebede ’a "nynuu‑ ke ʋʋ de ’kpa Sesi ‑pʋn" ‑wɛe ʋʋ de "sii‑ ’kɔi‑ i ’bo ɔ "juɔi ’de ʋ ‑tee’ ɔ ‑paan’ i. 21Sesi ’na : Dɛ aa ‑pɔn ɛ‑ ? ʋ ’na : ‑Ɩn cɛn ɛɛ’ wlu ‑tie" ’de ’ʋn ‑pee ‑wɛe ’ma "nynuu‑ ’sɔɔn ‑nʋ ’je i ‑te ’bo ‑ʋn ‑pʋn" ’de ‑ma ’beɔdɛ ’ʋn, due’ ’je ’e ‑ma dian o ‑te’, due’ ’je ’e ‑ma kʋan o ‑te’. 22’De Sesi ’na : Dɛ aoa ‑teea i ao se ɛ juo‑, "kaenmɔ ’ɔ "pɛ ’ɩn ’jea ’na, ao ’bɛɛ‑ ɛɛ’ ’naa’ ’mɛɛ ? ’Sʋ ʋʋ ’na : ‑A ‑beeɛ’. 23Sesi ’na : Tɔ’ ‑o, ao ’bɛɛ‑ ’ma "kaenmɔ ’ɔ "pɛ ’naa’ ’mɛ ‑cɛɛn’‑, ’kaa dɛ ‑jɛ ‑nɩa ’e ’ma kʋan o ke dian o ’a ‑tea ’a ‑tɩ’ ‑mɛ se ’de ’ʋn ’kwa nɩ‑, ɩa’ ‑teɩn tu ‑teeɛ nyʋ ʋʋa ‑tɩ’ ’ɩn "Bo nʋ ɩ dɛ ’ɛ ‑tea’.
24Klai" nynuu ‑puue ‑sia ’o ’wɔan wlu ‑nɛ ’sʋ ɛ, ʋʋ ’kpa ’cɛn, ʋʋ ’bleeɛ de’dinynu ’sɔɔn ‑nʋ ’dii. 25’Sʋ Sesi ’da ʋʋ ‑wee’ "klein ’mɛ, ‑wɛe ɔ ’na : Ao ’jee, nyʋ ‑tea nyʋ "jru kpɔ’ i ɛ, ʋʋa criɛ nyʋ bʋ ‑sɔn i ‑wɛe nyʋ klae" ‑wi" ‑mʋ a to ʋʋpʋ ’a "ikmaa’ ’de nyʋ "kpei. 26’Kaa ɛ ’bo kan’ nɩɛ ’bo aopʋ "klu. ‑Bo aoa’ due’ nɩɛ "i ɔ ’je klaa" nɩ ɛ, ‑mɛ ɔ nʋʋ aopʋ "juɔi. 27’De ‑bo aoa’ due’ nɩɛ "i ɔ ’je aoa’ nya nɩ ɛ, ‑mɛ ɔ ’je ɔɔ’ ‑cɛi" ’piie‑ ‑wɛe ɔ ’je aoa’ kʋɔn nɩ‑. 28’Kamɔ nyiɔ ’ɔ "Ju nʋ jisʋn. Ɔ se ji ’de nyʋ ’je ɔ "juɔi nʋʋ‑, ’kaa ɔ ji’ ‑wɛe ɔmɔ ’je nyʋ "juɔi nʋʋ ’de ɔ ’je ɔɔ’ ’kmʋ ’e to ‑wɛe ɛ ’je nyʋ ‑tuu"‑tuu seie‑.
Sesi ’baiɛ "dɔʋn ’a "jri
(Makɩ 10.46-52 ; Luikɩ 18.35-43)
29‑Ta ʋʋa ’wlʋʋa ’o Seriko ɛ, nyʋ ‑tuu"‑tuu ‑bla’ ’bo Sesi ’de. 30Ʋʋa ‑gbʋan ’e mu ’sʋ ɛ, "jri ’a waʋn ’sɔɔn ‑te i ’bo je doun". Ka Sesi a ‑sia, ʋʋ ’wɔɩn ’sʋ ɛ, ʋʋ ‑teɛ "wɔɔa’ ‑pʋn" ʋʋ ’na : ‑Aa ’blei, Dafidɩ ’a "Ju, ‑ɩn ‑je ‑aa wɛe‑ ! 31Nyʋ ‑tuu"‑tuu a ’kaa‑ ʋʋpʋ ’ʋn ’ɛ, ʋʋ ’na : Ao "mu wɔn ! ’Kaa ʋʋa kpa wlu "jɛi ke’wlɛ ʋʋa ‑tuɛ" "kpei ʋʋ ’na : ‑Aa ’blei, Dafidɩ ’a "Ju, ‑ɩn ‑je ‑aa wɛe‑ ! 32’Sʋ Sesi nyna i, ɔ ’da ʋʋpʋ ’mɛ ‑wɛe ɔ ‑tee’ ʋʋpʋ i, ɔ ’na : Dɛ aoa ‑pɔn ’ɩn ’je ao "jrii nʋ ɛ‑ ? 33ʋʋ ’na : ‑Aa ’blei, ‑ɩn nʋɛ ‑aa "jri ’je ’bai‑. 34Ʋʋa’ wɛe‑ nʋ Sesi ’mɛ, ’sʋ ɔ ’tɔɛn ʋʋpʋ ’a "jri i. ’Bo ɛ "sri nyʋ ‑nʋ je i ’jea’ ‑pʋn" ‑te, ʋʋ je ’o Sesi ’de bla.
21Sesi pa ’o Selisalɛm
(Makɩ 11.1-11 ; Luikɩ 19.28-40 ; San 12.12-19)
1‑Ta ʋʋa "kʋʋan Selisalɛm i ’sʋ ɛ, ʋʋ nyniɛ ’o Befase ‑kwlɔ ‑pʋn", ɛ nɩɛ ’o olifɩ‑crʋ "kpei. ’Sʋ Sesi dboɛ ɔɔ’ klai" nynuu ’a ’sɔɔn nya. 2Ɔ ‑tu" ʋʋpʋ wlu ɔ ’na : Ao mu ’o ‑kwlɔ ‑nɩa ’de nya ‑ta ’di, aoa muɛ ’o soofae ju jɛɛa’, ɛ ke ɛ de ’je ‑tadue ‑nɩ, ɩ ’je imɔɔɛ‑. Ao kain ka ɩ nɩa ’sɔɔn i ‑wɛe ao ’jɩ ’ʋn ja‑. 3‑Bo nyɔ ‑tee’ aopʋ dɛ jrɛ’ i ɛ, ‑mɛ ao ’na : Tʋ"bo ’na ‑a kpɩ. ’Sʋ ɔɔ mu ɩ "i "taia’, ɩ ke ao ’je ji kaan. 4Ka wlu Kea ’a wlu ’kwajaai ’tmʋa tɛin" ɛ nʋa ’o nynisʋn, ’ka ‑nao : 5Ɔ wlu’ ka ’de‑, ɔ ’naa :
Ao wlu ’de Selisalɛm‑kwlɔ ‑pee, ao ’na : ‑Ɩn ‑gbʋn ’nɔ, ‑ma ’beɔ ɔ jiɛ ‑ʋn ‑pee, ’diwɔnmɔa’ mɛ ‑ji" ’de ɔ ’ʋn ‑wɛe ɔ ’ja ’o soofae’‑ "kpei, ɔ ’ja ’o soofae ju "kpei.
6Klai" nynuu mu’ ‑cɛɛn’‑, ka Sesi "sia ’nynɩ ’ka ʋʋ nʋ. 7Ʋʋ ja soofae nynɔ ke ’ɛɛ "ju ke, ‑wɛe ʋʋ sro ʋʋa’ ’ʋnpaadɩ ’bo ɩ "kpei ‑wɛe ʋʋ ‑te ɔ ’o mu. 8Nyʋ ‑tuu"‑tuu sroɛ ʋʋa’ ’ʋnpaadɩ ‑je woi, jrʋ’ a cɛn ‑poa" wɩn ‑wɛe ʋʋa sro ɩ ‑je woi. 9Nyʋ ‑kɔan ’e Sesi "juɔi ke nyʋ ‑kɔan ’de ɔ ’de ke ʋʋa wee ɔ o, ʋʋ ’na : ‑Kai" ’matɛ Dafidɩ ’a "Ju, "diwan kpʋn nyɔ ‑ɔ jia ’de Tʋ"bo ’a ’nynɩ ’ʋn ɛ, ‑kai" ’matɛ ’de jaʋn ’di !
10‑Ta Sesi paa ’o Selisalɛm ɛ, ‑kwlɔ ‑wee’ ‑suua i ’sʋ ʋʋa ‑teeɛ’ ba i ’de ɔɔ’ ‑tɩ’ ’ʋn, ʋʋ ’na : "Ju ‑nɔ ‑mɔ ’ɔ ’nynɩ wɛ‑ ‑sɩan ka a‑ ? 11’Sʋ nyʋ ‑tuu"‑tuu ke Sesi na ʋʋ ’na : Sesi ‑o, Kea ’a wlu ’kwajaai ‑wlʋa Nasarɛtɩ ’de Galile ɛ.
Sesi nʋɛ nɔ" dɩpleʋn i ’de Kea ‑gbu klaa" ’di
(Makɩ 11.15-19 ; Luikɩ 19.45-48 ; San 2.13-22)
12Sesi pa ’de Kea ‑gbu klaa" ’di ‑wɛe nyʋ "klein ‑ʋʋa plea ’sraadɩ ke nyʋ ‑ʋʋa ‑tɩan’ dɩ ɔ nʋ ʋʋpʋ i. Ɔ ‑gba’ nyʋ ‑a pooa ’wɛi fai" ’a ’tablʋ ja ‑wɛe ɔ poo nyʋ ‑a plea "pai ’a "kpɩ‑tɩ ’kwlɛ i. 13‑Wɛe ɔ wlu ka ’de ʋʋ ‑pee ɔ ’na : Wlu ‑ɛ ‑crɩɩa’ ’de Kea ’a ’sbɛ ’di ɛ ’naa : ’Ma ‑gbu" a muɛ Kea bae‑gbu nɩa’, ’kaa aomɔ nʋɛ "jri‑gbu ’ʋn.
14"Jri ’a waʋn o, ’tooʋn ’kpɔ ‑pʋn" ‑wɛe ɔ ’bɔɔ‑ ʋʋpʋ ’a ’wɛ‑. 15’Kaa ’sraa ‑saʋn ’a klae" o kɛ’ wɔ‑saʋn ’kpa ’cɛn ’de nyʋ’pʋʋjrii’ Sesi nʋa ’a ‑tɩ’ ’ʋn. Ʋʋ ’kpa ’cɛn ke’wlɛ ’de "nynumɩɩ" ‑wlua ’de Kea ‑gbu klaa" ’di ‑wɛe ‑ʋʋ ‑na : ‑Kai" ’matɛ Dafidɩ ’a "Ju. 16‑Wɛe ʋʋ wlu ’de Sesi ‑pee ʋʋ ’na : Dɩ ʋʋa ’tmʋa ‑ta ‑ma ‑wɔɩn’ ’mɛɛ ? ’De Sesi ’na : Ɩɩn, wlu ‑crɩɩa’ ’de Kea ’a ’sbɛ ’di ɛ ’na : ‑Ɩn ‑sa "nynupliiɛ ke "nynumɩɩ" wlu ’di ʋʋa jea ‑ma ’nynɩ "i ’bɛɛ‑.
17Sesi ’tmʋa wlu ‑nɛ ’sʋ ɛ, ɔ ’wlʋ ’o ‑kwlɔ ’mɛ ‑wɛe ɔ mu Betani ’pɛɛan’.
Sesi se "buo jɛɛ‑ ’bo fikɩtu ja
18‑Klae" pɛɛn ‑ta Sesi ke ɔɔ’ klai" nynuu a mua Selisalɛm de ’sʋ, ’mɩɩɛ‑ ɛɛ nʋɔ. 19Ɔ ’jeɛ fikɩtu ’bo ‑je doʋn", ɔ ’kpɛ ‑pʋn", ’kaa wɩn ’a ’sʋ mɩ ɔ jɛɛ ’de ɛ ja, ‑wɛe ɔ wlu ’de ɛ ‑pee ɔ ’na : ’Jɔ ’bo ’de ɛ ja nɩɛ la ’bode ! ’Bomɔ ɛ "sri, fikɩtu ‑nɛ je ’soɛ jɛ.
20Klai" nynuu ’je ɛ ’sʋ tai’ "maa ʋʋpʋ ’mɛ, ’sʋ ʋʋ ’na : Dɛwɛ‑, fikɩtu ‑nɛ "sri ’o ’ɛ, ɛ je ’soɛ jɛɛ ? 21’Bomɔ Sesi wluu ʋʋpʋ ‑pee ɔ ’na : ’Ma ’tmʋʋɛ aopʋ tɔ’ ‑tɩ, ‑bo ao ‑te’ ’ʋn ‑kwlɩ" ‑wɛe ao se tɔ’ iplee ɛ, ‑mɛ ao se dɛ nʋa fikɩtu ‑nɛ "jrii ’a ’sʋ nʋ ɩ, ’kaa ao ’beeɛ’ ao ’je crʋ ‑nɛ ‑pee wlu, ao ’je nʋ : Ɛ ’wlʋ ‑ta, ɛ ’je ’e ’tɔniɛ wɔn ’kpa ! ‑Wɛe ɛɛ’ dɛ tu ’je nʋʋɛ. 22Dɛ "o dɛ aoa mua i ‑teea’ ’de Kea ‑kwlɩ" ‑tea’ ke baea’ ’ʋn ɛ, aoa muɛ ’jea’ see.
‑Ta Sesi ’a "ikmaa’ ’wlʋ ɛ‑ ?
(Makɩ 11.27-33 ; Luikɩ 20.1-8)
23Sesi pa ’e Kea ‑gbu klaa" ’di. ‑Ta ɔ nɩa nyʋ dɛ tɔɔa’ a, ’bomɔ ’sraa ‑saʋn ’a klae" ke nyʋ‑cɔɩn’ ‑wi" jii‑, ‑wɛe ʋʋ ‑tee’ ɔ i, ʋʋ ’na : ‑Ta ka ‑ɩn ‑sa dɩ ‑ma nʋa ’a kpɩ ‑ɛ ? ’De nyɔ ‑tuɩ" ‑ʋn wɔn ɛ‑ ?
24’Sʋ Sesi ‑sɛ "kpei ’de ʋʋpʋ ‑pee ɔ ’na : ’Mɔ ‑ke ɛ, ’ma jiɛ aopʋ ‑tɩ’ due’ koʋn ‑gbai’ i ‑teea’. ‑Bo ao ‑sɛ "kpei ɛ, ‑wɛe ‑ta ’ma "ikmaa’ ’wlʋa ’de ’ma nʋa dɩ ‑nɩ ɛ, ’de ’ɩn ’je ’o ’a ’nynɩ "si. 25Nyɔ ‑dbo’ San nyʋ "ni "jru poa’ a‑ ? Ɛ Kea ‑ae, ‑aee’ nyiɔpʋ‑ ? ʋʋ ‑teɛ wlua’ ‑pʋn" ’bo ʋʋa’ ’sʋ ’nynɩ, ʋʋ ’na : ‑Bo ‑a ‑na Kea ‑dbo’ ɔ ɛ, ‑mɛ ɔɔ muɛ ‑a i ‑teea’ dɛɛ‑tɩ ao se ɔɔ’ ‑tɩ’ tɔ’ ’ʋn ’je ’ja a‑ ? 26’De ‑bo ‑a ‑na nyiɔpʋ ‑dbo ɔ ɛ, ‑mɛ ʋʋa muɛ ‑a ’cɛn i ’kpaa’, dɛ‑nʋɛ’ nyʋ ‑wee’ "klein a naa tɔ’ i ʋʋ ’na : San nɩɛ Kea ’a wlu ’kwajaai ’a ‑cɛ" ’kpa ‑o. 27’Sʋ ʋʋ wlu’ ’e Sesi o, ʋʋ ’na : ‑A se ɛ juo‑. ’Bomɔ ɔmɔ wlu ’de ʋʋpʋ o ‑ke, ɔ ’na : ‑ɛɛ, ’mɔ ‑ke ɛ, ‑ta ’ma "ikmaa’ ’wlʋa ‑wɛe ’ma nʋa dɩ ‑nɩ ɛ, ’ɩn se ’o ’a ’nynɩ "si i.
"Nynuu‑ ’sɔɔn ’ɔ "ipoo‑tɩ
28Ao ‑gbʋn ’nɔ, ka aoa naa dɛ ‑nɛ tɔ’ i ɛ‑ ? "Ju due’ ’bleɛ "nynuu‑ ’sɔɔn. Ɔ wluɛ "i‑saa’ ‑nɔ ‑pee ɔ ’na : ’Ma "ju, ‑ɩn mu dbo nʋ ‑sɩan ’de ’ɩn o ‑kle. 29’Sʋ ɔ ’na : ’Ɩn se ’wɔn. ’Kaa ɔ fɔan ’o ‑pai ’sʋ ɔɔ’ pɛe se ka ’je, ɔ "dua dɩ ’ʋn ’sʋ ɔ muɛ ’e ‑kle. 30’Bo ‑mɛ ’de ɛ, dɛ due’ ‑nɛ mɛ ɔ ’tmʋ ’de "ju ‑sia ’o ‑pee. ‑Mɔ ’na : ’Ɩn ’wɔɔn mu ‑tɩ ’mɛ o, ’ɩn "bo ! ’Kaa ɔ se mu. 31Ka aoa naa tɔ’ i ɛ‑ ? ’Bo "nynuu‑ ’sɔɔn ‑nʋ "klu ’ee, ‑ɔ nʋ ɔ "bo ’a ’tʋn nʋ‑tɩ ɛ‑ ? ʋʋ ’na : ‑Jɔ ‑saa "i ‑o. ’De Sesi ’na : ’Ma ’tmʋʋɛ aopʋ tɔ’ ‑tɩ, ’wɛi‑sanyʋ ke ‑kwlɔi ‑tenynʋkpae’ a muɛ aopʋ "juɔi ‑sia’ ’de Kea ’a ’kmʋ dee‑ ’ʋn. 32Dɛɛ‑tɩ ’ɩn ’da kan’ a, ɛmɛ ‑nɩ, San Batisɩ jia ‑wɛe ɔ tɔɔ aopʋ "isrɛ‑je ɛ, ao se ɔɔ’ ‑tɩ’ tɔ’ ’ʋn ’je, ’kaa ‑dɛɩnpo’ ‑saʋn o, ‑kwlɔi ‑tenynʋkpae’ ’je ɔɔ’ ‑tɩ’ tɔ’ ’ʋn ’ɛ. Aomɔ ’jea ‑mɛ "jriɛ‑ ke’wlɛ ɛ, ao se ɔɔ’ wlu tɔ’ ’ʋn ’je ao se aoa’ dɛsaʋn "i juo‑.
‑Busan dinyʋ saɩn ’a "ipoo‑tɩ
(Makɩ 12.1-12 ; Luikɩ 20.9-19)
33Sesi ’na : Ao po doin" i, ’ma jiɛ "ipoo‑tɩ jrɛ’ ’tmʋa’ : "Ju due’ mɔ ‑dba rɛsɛn ‑kle, ɔ poɛ ‑wee’ "klein ‑pin ’dei, ɔ "blu ‑ta nyʋ ’jea rɛsɛn ’ʋn "nmuu ɛ, ɔ po ‑gbei" ‑gbu due’, ‑wɛe ɔ siɛ ‑busan dinyʋ o, ’de ɔ mu ’dʋʋa’. 34Rɛsɛn’ ‑sa nɔ" nynia ’sʋ ɔ dboɛ ɔɔ’ dbonʋʋn ’de ‑busan dinyʋ o ‑wɛe ʋʋ ’je ɔɔ’ ‑nɛ rɛsɛn’ "nyɩ. 35’Kaa ‑busan dinyʋ kpʋn ɔɔ’ dbonʋʋn ‑nʋ ’mɛ, ʋʋ bla due’ ʋʋ ’dba due’ ‑wɛe ʋʋ tbaa taan ‑nɔ "soi i. 36‑Kle’ jei dboɛ ɔɔ’ dbonʋʋn ‑tuu"‑tuu jrʋ’ ke’wlɛ, ‑wi" ‑mʋ ‑tiɛi" ʋʋ je ‑jʋ ‑nɩa tɛin" ‑sii. ’Kaa dɛ due’ ‑nɛ mɛ ‑busan dinyʋ nʋ ʋʋpʋ "jrii.
37Ɛɛ ’bɔɔa ’o mu ɛ, ɔ dboɛ ɔɔ’ "ju ’de ʋʋpʋ o, ɔ ’na ʋʋa muɛ ’ma "ju ‑mɔ ’ɔ ni’ ‑tea’ dɛwɛ‑jɛ. 38’Kaa ‑busan dinyʋ ’jeea ɔɔ’ "ju "jriɛ‑, ’sʋ ʋʋ ’tmʋʋɛ ba, ʋʋ ’na : "Ju ‑ɔ ‑jea ‑kle’ ‑nɛ ’ɛ jei ’kpa ’de nya, ɔ ka, ao ji ‑a ‑je ɔ ’dba, ‑wɛe ‑kle’ ’je ‑aa dɛ nɩ‑. 39Ʋʋ kpʋɔn’, ʋʋ ‑sɔ ’o ‑kle’, ‑wɛe ʋʋ ’dbɔ.
40Ɛ nɩa ’mʋa‑ la ’ee, ‑bo ‑kle’ jei ji ’ee, ka ɔ ’je ‑busan’ dinyʋ ‑nʋ ’a ‑tɩ’ nʋ ɛ‑ ? Dɛ aoa naa tɔ’ i ɛ‑ ? 41Ʋʋ ’na : ɔɔ muɛ ’diwɔnyniʋn ‑nʋ i‑saa’ ‑wɛe ɔ ’je ɔɔ’ ‑kle’ ‑busan dinyʋ jrʋ’ "nyɩ. ‑Wi" ‑mʋ a muɛ ɔɔ’ ‑nɛ rɛsɛn "nyɩa’ ɛɛ’ ‑sa nɔ". 42‑Wɛe Sesi wlu ’de ʋʋpʋ o ɔ ’na : Wlu ‑crɩɩa ’de Kea ’a ’sbɛ ’di ao se ɛ ’dii nʋ duee’ ? ɛɛ’ wlu tu ’naa :
"Soukpo ‑gbu"poʋn pooa sʋn i ɛ, ɛmɛ ‑snɛɛ "soukpo ‑cɛɛn’ ’ʋn. Tʋ"bo mɔ ‑nʋ’ ɛɛ’ dɛ tu ‑wɛe ‑ɛ ‑nmɔ ‑a "jri ’dei.
43’De Sesi poɛ "kpei ka ɔ ’na : Ɛmɛ ‑tɩ ’ma ’tmʋʋ aopʋ, Kea ’a ’beɔdɛ ɛ muɛ aopʋ ’kwa ’wlʋa’ ‑wɛe nyʋ ka Kea "sia ’nynɩ ‑ʋʋa nʋa kan’ a, ɛ ’je ɛ ʋʋpʋ "nyɩ. 44[Nyɔ ‑ka i ’bo ɛɛ’ "soukpo tu "kpei ɛ, ɔɔ muɛ i ‑craa’, ’de nyɔ ‑ɔ "kpei ɛ bluua a, ɛɛ muɛ ɔ iwaa’.]
45’Sraa ‑saʋn ’a klae" ke Fariseɛn‑wi" ’wɔan "ipoo‑tɩ ‑nɩ ’sʋ ɛ, ʋʋ ’je kan’ ’mɛ ka Sesi a "sia ʋʋpʋ ’a ’nynɩ ɛ. 46’Sʋ ʋʋa ‑pɔn Sesi ’a kpʋn ‑kɔ i, ’kaa ʋʋa plee nyʋ ‑ʋʋa ‑daa’ Sesi Kea ’a wlu ’kwajaai ’mɛ.
22‑Tɩ’ Sesi pooa "i ’de ba "blitii ‑kɔ ’ɔ ‑tɩ’ ’ʋn ɛ
1Sesi "dua wlu ’ʋn ke’wlɛ ɛ, ɔ pooɛ ‑tɩ’ "i ’de nyʋ ‑a poa ɔɔ’ wlu doun" o ‑pee, ɔ ’na : 2Dɛ ‑ɛ ‑ke Kea ’a ’beɔdɛ ‑nɩa ’e jaʋn ’di ‑kɔɔa"i, ɛ ka : ’Beɔ due’ mɔ ‑tu" ɔɔ’ "ju ’a ’nynɔ ’ble ‑kɔ. 3Ɔ dboɛ ɔɔ’ dbonʋʋn nyʋ ɔ ’tmʋʋa see ’daa’, ’kaa ʋʋ se ji ‑tɩ ’wɔɔn‑. 4Ɔ dboɛ ɔɔ’ dbonʋʋn jrʋ’ ke’wlɛ, ‑wɛe ɔ ‑tu" ʋʋpʋ wlu ’kwa, ɔ ’na : Ao wlu ’e nyʋ ’ɩn ’da ‑pee, ’ɩn nmae ‑kɔ’ dɩ ‑wee’ "klein ’mɛ, ’ɩn ’dba ’ma bli’ ke ’ma ’ʋn waa ‑nɔ" dɩ ‑wee’ ’mɛ, dɩ ‑wee’ ‑kwɛi", ao ji ‑kɔ’ ‑sɔn. 5’Kaa nyʋ ɔ ’da ’mʋa‑ se ɔɔ’ ’dawlu doin" o po. ‑Ta ‑nʋa jrɔ’ ’tʋn ’bo ɔ mu. Jrɔ’ muɛ ’de ɔ o ‑kle’, jrɔ’ muɛ ɔɔ’ ’dɔɔ poa’. 6Jrʋ’ kpʋn ɔɔ’ dbonʋʋn ‑nʋ ’mɛ, ‑wɛe ʋʋ nʋ blati ’a ’sʋ, ʋʋ ’dba ʋʋpʋ.
7’Beɔ ’kpa ’cɛn ’sʋ ɔ dboɛ ɔɔ’ "soa‑wi" ‑wɛe ʋʋ ’dba "ku ’dbaʋn ‑nʋ ’de ʋʋ po ʋʋa’ ‑kwlɔ "jri. 8’Sʋ ɔ ’tmʋɛ ɔɔ’ dbonʋʋn, ɔ ’na : ’Ma ‑kɔ’ dɩ ji bae’ ‑wɛ‑, ’kaa nyʋ ’ɩn ’da ’de ɛ, ʋʋ se ɩa’ di ka nɩ‑. 9Ao mu ‑je woi nyʋ "klein aoa mua jɛɛa’ a, ao ’da ʋʋpʋ ‑wɛe ʋʋ ’je ’ma ‑kɔ’ ‑sɔn ji. 10Ɔɔ’ dbonʋʋn mu ‑je woi ’mɛ ‑cɛɛn’‑, ‑wɛe nyʋ "klein ʋʋ jɛɛa ʋʋ ’kɩɩn‑ ʋʋpʋ "jrui, ’diwɔnyniʋn o, ’diwɔnmɔʋn o, ’sʋ nyiɔ "ji ‑gbu" ’mɛ.
11’Beɔ pa ‑gbu" ɔ ‑gbʋʋan’ nyʋ "kpei, ’sʋ ɔ ’jeɛ "ju due’ ‑ɔ se ‑kɔ’ bai" ’ʋnpaa‑. 12’Sʋ ɔ wlu ɔ ‑pee ɔ ’na : ’Ɩn ba, ka ‑mɔ nʋ ‑gbu" pasʋn ‑wɛe ‑ɩn se ‑kɔ’ bai" ’ʋnpaa‑ ? ’Sʋ "ju ‑nɔ ’ɔ wɔn "muu’, dɛ ɔ ’jea ’tmʋ ɛ se nɩ‑. 13‑Wɛe ’beɔ ’tmʋʋ ɔɔ’ dbonʋʋn, ɔ ’na : Ao san ɔɔ’ bɩ ke sɩn ke‑ ‑wɛe ao ’je ɔ ’de "kpae’ ‑fiie"‑ ’de kwie ’ʋn ’nɔ ’nynɩ "idiia’ ke ‑fɩn" ’a nɩa, 14dɛ‑nʋɛ’ nyʋ ‑tuu"‑tuu ’daa’, ’kaa nyʋ ‑jea ’o ‑saa se "i ‑tie.
’Blʋajei ’a ’wɛi ‑satɩ
(Makɩ 12.13-17 ; Luikɩ 20.20-26)
15’Sʋ Fariseɛn‑wi" muɛ "sɩan ‑wɛe ka ʋʋ ’jea nʋ ’de ʋʋ ’jea Sesi wlu ’a "klɛ bʋ ’dei ‑te’ ɛ, ‑wɛe ʋʋ ’je ɛ poo‑. 16’Sʋ ʋʋ dboɛ ʋʋa’ klai" nynuu ’a jrʋ’ ke Erodɩ ’a ‑nɩ ’cɛ ’de Sesi o ‑wɛe ʋʋ ’na : Nyʋ dɛtɔɔi, ‑a ‑je kan’ ’mɛ, ‑ma ‑tmʋɛ tɔ’ ‑tɩ ’a ’sʋ, ‑wɛe ‑ma tɔɔ nyʋ Kea ’a ‑jeblʋ ’a ‑cɛ" ’kpa, nyɔ jrɔ’ ’ɔ faʋn ’a nʋ ‑ʋn, dɛ‑nʋɛ’ ‑maa’ ‑gbʋn nyiɔ ’ɔ ’bɛsʋn ja. 17Dɛ ‑ma naa tɔ’ i ’de dɛ ‑nɛ ’ɛ ‑tɩ’ ’ʋn ɛ, ‑ɩn ‑tmʋ ɛ ’de ‑a ‑pee. ‑A ‑bɛɛ’ ‑a ‑je ‑dɛɩnpo’ ‑sa ‑a ‑je Sesaa "nyɩɩ ? ‑Aee’ ‑a ‑bo ɛ ‑saa ? 18Ka ‑cruun" nɩa ’de ʋʋ pɛe o Sesi ’jea kan’ ’sʋ ɛ, ɔ ’na : Ao "jridepooʋn, dɛɛ‑tɩ aoa ‑te’ ’ʋn wlu ’a "klɛ bʋ ’dei ɛ‑ ? 19Ao to ’ʋn ’wɛijɔ due’ "i kea’, ’ɩn ’je ɛ ’je. ’Sʋ ʋʋ to ɔ ’wɛijɔ due’ "i. 20‑Wɛe Sesi ‑tee’ ʋʋpʋ i, ɔ ’na : Nyɔ ‑ble "jru ke ’nynɩ ‑crɩɩa’ ‑ta a‑ ? 21Ʋʋ ’na : ɛ Sesaa ‑o. ’Sʋ ɔ wlu’ ’de ʋʋpʋ ‑pee ɔ ’na : Dɛ ‑nɩa ’blʋajei ’a dɛ ao "nyɩ ɛ ’blʋajei, ‑wɛe dɛ ‑nɩa Kea ’a dɛ ao ’je ɛ Kea "nyɩ. 22Ʋʋ ’wɔan wlu ‑nɛ ’sʋ tai’ "maa ʋʋpʋ ’mɛ, ʋʋ "tai‑ ɔ "i wɔɔ‑, ’sʋ ʋʋ mu’.
’Mɛʋn ’a "kunyɩɔ’ sɔn‑tɩ
(Makɩ 12.18-27 ; Luikɩ 20.27-40)
23’De ɛɛ’ ’wɩ tu ’di mɔ Sadiseɛn‑wi" ‑ʋʋ sea "kunyɩɔ’ sɔn‑tɩ tɔ’ ’ʋn ’je ’kpaa’ Sesi ‑pʋn". ‑Wɛe ʋʋ ‑tee’ ɔ i ka 24ʋʋ ’na : Nyʋ dɛtɔɔi, dɛ Moisɩ ’a kɛ’ ’crɩa, ɛ ka : ‑Bo "junmɔu ’ble ’nynɔ ‑wɛe ɔ ke ʋʋ se "ju ’wlʋ ’sʋ ɔ ’mɛ ɛ, ‑mɛ ɔɔ’ de’di "duo ‑tiɔn" ’nynɔ ‑nʋ ’ʋn ‑wɛe ɔ ke ʋ ’je "nynuu‑ ’wlʋ ’de ɔɔ’ ‑fɛin’ ‑mɛa ’a ’nynɩ ’ʋn. 25’Kaa de’dinmai ‑mɛ" ’sɔn ‑nɩ ’e ‑a "klu, ʋʋa’ ‑jɔ ‑saa "i ’blea ’nynɔ ɔ ke ʋ se "ju ’ble ’sʋ ɔ je ’mɛ. Ɔɔ’ ‑tiɔn" ’nynɔ siɛ ɔɔ’ de’di due’ ’kwa. 26Dɛ due’ ‑nɛ mɛ ‑nʋʋɛ ʋʋa’ ’sɔɔn ‑nɔ ke taan ‑nɔ "jrii, ’sʋ ka ʋʋ nɩa ‑mɛ" ’sɔn ʋʋ ‑wee’ ‑kwɛ‑ "jrii. 27Ʋʋ ‑wee’ "klein ’mɛa ’sʋ ɛ, ’nynɔkpao’ ‑nʋ ’mɛɛ ‑ke. 28’Wɩ ‑ɛ ’di nyʋ ‑mɛa a mua ’kmʋ de jia’ ’ee, nyɔ ’nynɔkpao’ ‑nʋ ’je "bli "ti ’bo nyʋ ‑mɛ" ’sɔn ‑nʋ "klu ‑gblein’ ɛ‑ ? Dɛ‑nʋɛ’ ʋ jiiɛ ʋʋ ‑wee’ "klein ’kwai.
29’Bomɔ Sesi wluu ’de ʋʋ ‑pee, ɔ ’na : Aoa pooɛ aoa’ ‑cɛ" ’srɛ i, dɛ‑nʋɛ’ aoa’ ’wɔn dɩ ‑crɩɩa ke Kea ’a "ikmaa’ ’mii. 30‑Sɔntɩ ’mɛʋn a mua ’kmʋ de jia’ a, ‑mɛ "nynunmai ke ’nynʋkpae’a ba "bli "tia’ ‑kwɛ’, ka Kea ’a "soa‑wi" ‑nɩa ’de jaʋn ’di nɩa, ’kamɔ ʋʋa mu nɩa’. 31Dɛ ‑jɛ ‑tua" ’mɛʋn ’a ’kmʋ deji ‑tɩ ɛ, dɛ Kea ’tmʋa ’de ɛɛ’ ‑tɩ’ ’ʋn ɛ, ao se ɛ ’dii nʋʋ ? ɛ ’naa : 32’Mɔ ‑nɩ Ablaam ’a Kea, ’mɔ ‑nɩ Isaakɩ ’a Kea, ’mɔ ‑nɩ Sakɔbʋ ’a Kea. ‑Bo ɛ ’da kan’ a, ‑mɛ Kea nɩɛ nyʋ ‑nɩa ’kmʋ ’a Kea ‑o, ɛ se ’mɛʋn ’a Kea nɩ. 33Tai’ "maa nyʋ "klein ‑poa’ wlu ‑nɩa ’mʋa‑ doin" o ’mɛ ’de ɔɔ’ nyʋ dɛtɔɔsʋn ’ʋn.
Kɛ’ɛ "jru o jɔ‑
(Makɩ 12.28-34 ; Luikɩ 10.25-28)
34Fariseɛn‑wi" ’wɔan ka Sesi "mua Sadiseɛn‑wi" ’a wɔn ’sʋ ɛ, ʋʋ ’kɩɩɛn "jrui. 35’Sʋ kɛ’ wɔ‑sai due’ ‑nɩa ’de ʋʋpʋ "klu ‑nɩɛi" ɔ ’je Sesi wlu ’a "klɛ bʋ ’dei ‑te’ ɔmɔ ‑tee’ ɔ i ka, 36‑ɔ ‑na : Nyʋ dɛtɔɔi, Kea ’a kɛ’ɛ "jru o jɔ ’de ɛ‑ ? 37Sesi ’na : ‑Ɩn ‑je ‑ma Tʋ"bo Kea ’a ‑tɩ’ kma ’de ‑ma pɛe ‑wee’ "klein ’ʋn, ’de ma nyiɔ jɔ ‑wee’ ’ʋn ’de ‑ma ‑tɔ’ ‑wee’ "klein ’ʋn. 38Ɛmɛ ‑nɩ kɛ’ɛ "jru o jɔ ‑ɛ ‑kɔan ‑tɩ’ ɛ. 39’De ‑jɛ ‑pooɛ ’sɔɔn ‑mɛ ka : ‑Ɩn ‑je ‑ʋn ‑ponyiɔ ’ɔ ‑tɩ’ kma ka ‑ɩn ‑kma ‑ma ‑cɛ" ’kpa ’a ‑tɩ’ ɛ. 40’De kɛ’ ’sɔɔn ‑nɩ "kpei ’bo kɛ’ "klein Moisɩ bla o, dɩ "klein Kea ’a wlu ’kwajaaʋn ’tmʋa ’bomɔ ɩ tba.
Nyɔ ‑ɔɔ "ju Klisɩ nɩ ɛ‑ ?
(Makɩ 12.35-37 ; Luikɩ 20.41-44)
41‑Ta Fariseɛn‑wi" ’kɩɩan "jrui ɛ, ’bomɔ Sesi ‑tee’ ʋʋpʋ i ka, 42ɔ ’naa : Dɛ aoa naa tɔ’ i ’de Klisɩ ’a ‑tɩ’ ’ʋn ɛ‑ ? Nyɔ ‑ɔɔ "ju ɔ nɩ ɛ‑ ? ’Sʋ ʋʋ ’na : Ɔ nɩɛ Dafidɩ ’a "ju ‑o. 43Sesi ’na : ’De ‑mɛ ka Dafidɩ ‑mɔ nʋ ‑wɛe ‑ta Kea ’a ‑Suu po ɔ ‑je o ɔ sie nɔ" nya ‑wɛe ɔ ’dɔɔ‑ Tʋ"bo ɛ‑ ? Dɛɛ‑tɩ ’ɩn ’da kan’ a, ɛmɛ ‑nɩ Dafidɩ wlu’ ka, ɔ ’na :
44Tʋ"bo wlu’ ’de ’ma Tʋ"bo ‑pee ɛ ’na : ‑Ɩn ‑te i ’de ’ma dianfɔ o mamaʋ ’sʋ ’ɩn ’je ‑ma tʋnyʋ ’de ‑ʋn bʋ ‑sɔn ‑tu".
45‑Bo Dafidɩ ‑mɔɔ sea ɔ Tʋ"bo ’daa‑ ’ee, ‑mɛ ka ɔ nʋ ɔɔ’ "ju nɩsʋn ’ja a‑ ? 46Dɛ ɔ ‑teea’ i ’mʋa‑ nyɔ ‑je ɛ "kpei ‑sa ɔ se nɩ‑. Dɛ ‑wlʋa ’o ɛɛ’ ’wɩ tu ’di ɛ, nyɔ "o nyɔ jrɔ’ se ɔ dɛ jrɛ’ɛ i ‑tee’ ’bode.
23Sesi kpʋʋɛn kɛ’ wɔ‑saʋn ’pee
(Makɩ 12.38-39 ; Luikɩ 11.43, 46; 20.45-46)
1’Sʋ Sesi wlu’ ’de nyʋ ‑gbae’ ɔ ’dei ke ɔɔ’ klai" nynuu ‑pee, 2ɔ ’na : Kɛ’ wɔ‑saʋn o, Fariseɛn‑wi" ’na ʋʋ ‑teɛ Moisɩ ’a kɛ’ wɔ‑saa ’a ‑tea’. 3Dɩ "klein ʋʋa mua ao tɔɔa’ ao nʋ ɩ, ’kaa ao ’bo ’o ʋʋa’ nʋʋkplɩn ’de ‑siɛ, dɛ‑nʋɛ’ dɩ ʋʋpʋ a ’tmʋa, ʋʋa’ nʋ ɩ. 4Ʋʋa san kwaku ‑gbɛ i keinkein ‑wɛe ʋʋa ‑teɛ’ ’o nyiɔpʋ "jru, ’kaa ʋʋa’ ‑cɩɛjɔ ’ɔ blɛ "i mɔ ‑wɛe ʋʋa’ sʋn o po‑tɩ. 5Ʋʋa nʋ ʋʋa’ dɩ ‑wee’ ’mɛ ’bo nyʋ "juɔi ‑wɛe nyʋ ’je ʋʋpʋ "jriɛ‑ ’jee‑. ’De ɛɛ’ ‑tɩ’ ’ʋn ɛ, ʋʋa ’crɩ Kea ’a wlu ’mɛ ’bo nmiku "kpei ‑wɛe ʋʋa blɛ "jru, ’de ʋʋa po jrɛ’ sʋn’. ʋʋa poɛ ʋʋa’ "bai ’a ’mla kpo "i ‑wɛe ɩ ‑pee’‑ ‑wɛe nyʋ ‑wee’ "klein ’a "jriɛ‑ ’je ɛ ‑pʋn" nɩ‑. 6‑Teɩn ’dɔe ’dɔe ‑nɩa ‑kɔ’ ‑sɔn i ke‑ "kpa‑tɩ ‑tea ’e nya ’de "jrui ’kɩɩn‑gbi ’dii ɩa’ ’sʋ mɩ ʋʋa ‑pɔn "kpei ‑tea’ i. 7Ʋʋa ‑pɔn nyʋ ’je ʋʋpʋ ’jewlu o po ‑ta "o ‑ta, ‑wɛe nyʋ ’je "jru ja jaa ’de ʋʋpʋ ‑sɔn, ’de nyʋ ’je ʋʋpʋ nyʋ dɛtɔɔʋn ’daa‑ jeejee.
8’Kaa aopʋ mɔ ɛ, ao ’bo ’wɔɛn nyʋ ’bo ao nyʋ dɛtɔɔʋn ’daa‑, dɛ‑nʋɛ’ ao nɩɛ de’dinynu ‑o, nyɔ due’ koʋn ‑gbai’ mɔ ‑nɩ aoa’ dɛtɔɔi. 9Ao ’bo nyɔ "o nyɔ jrɔ’ "bo ’daa‑ ’de ’blʋa‑ "kpei, dɛ‑nʋɛ’ nyɔ due’ koʋn ‑gbai’ ‑nɩ ao "Bo, ɔmɔ ‑nɩ ‑jɔ ‑nɩa ’e jaʋn ’di ɛ. 10Ao ’bo ’wɔɔɛn nyʋ ’bo ao nyʋ ’bleʋn ’daa‑, dɛ‑nʋɛ’ nyɔ due’ koʋn ‑gbai’ mɔ ‑nɩ aoa’ ’blei, ɔmɔ ‑nɩ Klisɩ. 11Aoa’ klaa" mɔ ‑je aoa’ dbonʋi nɩ‑. 12Nyɔ "o nyɔ ‑kpa’ ɔɔ’ ‑cɛ" "jɛi a muɛ ‑sɔn jia’, ‑wɛe nyɔ "o nyɔ ‑jaa ɔɔ’ ‑cɛ" ja ’je "jɛi mu.
Sesi ’tmʋɛ kɛ’ wɔ‑saʋn ’a "jridepoo‑tɩ
(Makɩ 12.40 ; Luikɩ 11.39-42, 44, 52; 20.47)
13Ɛ nɩɛ "nmia‑tɩ ‑o ’de aopʋ kɛ’ wɔ‑saʋn ke Fariseɛn‑wi" ’a ‑tɩ’ ’ʋn. Ao nɩɛ "jridepooʋn, dɛ‑nʋɛ’ aoa’ ’wɔn nyʋ ’a pa ’de Kea ’a ’kmʋ dee‑ ’ʋn. Aoa’ ‑cɛ" ’kpa a ’wɔn aoa’ ‑kwɛɛ ’emu, ’de nyʋ ‑nɩai" ‑ʋʋ ‑jea ’e pa aoa kaan ‑wi" ‑mʋ ‑je de. 14[Ɛ nɩɛ "nmia‑tɩ ‑o ’de aopʋ kɛ’ wɔ‑saʋn ke Fariseɛn‑wi" ’a ‑tɩ’ ’ʋn ! Ao nɩɛ "jridepooʋn, dɛ‑nʋɛ’ aoa ‑sa ‑tiɔn"nynʋkpae’ dɩ ’kwai, ’kamɔ aoa nʋ ‑mɩ ’a dɩ tu ‑wɛe baewlu "ti ’de aopʋ ’wɔn, ‑wɛe nyʋ ’je ao dɛ ’dɔenʋʋn ’daa‑. ’De ɛɛ’ ‑tɩ’ ’ʋn ɛ, aoa’ ’pee a muɛ "ikmaa’.]
15Ɛ nɩɛ "nmia‑tɩ ‑o ’de aopʋ kɛ’ wɔ‑saʋn ke Fariseɛn‑wi" ’a ‑tɩ’ ’ʋn ! Ao nɩɛ "jridepooʋn, dɛ‑nʋɛ’ aoa poɛ ’e ’blʋa‑ ke ’tɔniɛ ’mɛ, ‑wɛe ‑bo ao ’je nyɔ due’ ɛ, aoa nʋ ‑mɔ aoa’ klai" ju ’ʋn. ‑Bo ɔ ’kpɛ la ’sasa ’de ɔ ’cɩan aoa’ nʋʋkplɩn ɛ, ‑wɛe ɔ ’di nyni wɔn kpɛ ’sɔɔn, ɔ ‑sii aopʋ ’a ‑cɛ", ’de ɔ ‑te’ nɛ ‑sea’ ’mʋ‑ta ’ble ’a ‑tea’.
16Ɛ nɩɛ "nmia‑tɩ ‑o ’de aoa’ ‑tɩ’ ’ʋn, ao ‑ɔɔ poa nyʋ ‑je o ka "jri ’a waʋn nɩa, ‑wɛe ‑ɔ ‑na ‑bo nyɔ ‑snɛɛ Kea ‑gbu klaa" ’ʋn ‑mɛ se dɛ jrɛ’ nɩ‑, ’kaa ‑bo nyɔ ‑snɛɛ ’sani ‑nɩa ’o Kea ‑gbu klaa" ‑pʋn" ’ʋn ɛ, ‑mɛ dɛ ɔ "sia ’nynɩ ɛ, ɔ ’je ɛ nʋ ‑o. 17Ao ‑gbʋn ka ao sea tɔ’di nɩ ɛ, ’de aoa’ ’jea i ɛ ! ‑Jɛ wɛ‑ ‑nɩ dɛwɔn ɛ‑ ? ’Sani ‑ae, ‑aee’ Kea ‑gbu klaa" ‑jɛ ’sani nɩa ’o ‑pʋn" ɛɛ ? 18Ao wlu’ ke’wlɛ ao ’na, ‑bo nyɔ ‑snɛɛ ‑ta nyʋ a ‑saa ’sraa ’a ’nynɩ ’ʋn ɛ, ‑mɛ se dɛ jrɛ’ nɩ‑, ’kaa ‑bo nyɔ ‑snɛɛ ’bo ’sraadɛ ‑ɛ ‑nɩa ’o ɛ "kpei ’ʋn ɛ, ‑mɛ dɛ ɔ "sia ’nynɩ ɔ ’je ɛ ja ‑o. 19Ao ‑gbʋn ka aoa’ ’jea i ɛ ! ‑Jɛ wɛ‑ ‑bɛ"i ɛ‑ ? ’Sraadɛ ‑ae, ‑aee’ ‑ta nyʋ a ‑saa ’sraa‑ ? ‑Ta nyʋ a ‑saa ’sraa‑ mɛ ‑nɩ dɛwɔn ‑ɛ ‑sii ’sraadɛ. 20Nyɔ ‑snɛɛ ‑ta nyʋ a ‑saa ’sraa ’a ’nynɩ ’ʋn ɛ, ‑mɛ ‑mɔ ‑snɛɛ ’sraadɛ ‑nɩa ’bo ɛ "kpei ’a ’nynɩ ’ʋn ‑ke. 21Nyɔ ‑snɛɛ Kea ‑gbu klaa" ’ʋn ɛ, ‑mɛ nyɔ ‑tia" ’de ɛ ’di mɔ ɔ ‑snɛɛ ’ʋn. 22’De nyɔ ‑ɔ ‑toa jaʋn ‑cɩɛ "i ɛ, ‑mɛ Kea ’a ’beɔkpa‑tɛ mɛ ɔɔ toa ’o ‑cɩɛ "i ’mʋa‑, ɛ ke Kea ‑tea i ’bo ɛ "kpei ke‑.
23Ɛ nɩɛ "nmia‑tɩ ‑o ’de aopʋ kɛ’ wɔ‑saʋn ke Fariseɛn‑wi" ’a ‑tɩ’ ’ʋn ! Ao nɩɛ "jridepooʋn, dɛ‑nʋɛ’ dɩ mɩ"mɩ" aoa plea aoa ja ɩ ‑wee’ ’a sɔɔn’ɔ ‑puue ‑nɛ ’mɛ, aoa jea Kea wɔn ‑saa’, ’kaa aoa nʋʋɛ dɩ ‑jɩ ‑kɔan ‑tɩ’ ’plʋ ’ʋn. Dɩ ‑nɩa ’e Kea ’a kɛ’ ’di ao ’bo ɩ ’plʋ ’ʋn nʋʋɛ : "Isrɛa’ o nyʋ ’a wɛe ’jea’ o wlu "kpei‑ kpʋan’ o ao sie ’o ‑mɩ ’mɛ ’de ‑mɩ ao ’je nʋ ’de‑, ɛ se ‑jɩ ‑sia ’o ao ’je ‑mɩ ’plʋ ’ʋn nʋʋ ko‑ ’kaa ao ’bo ’wɛi ’a ‑puue ‑nɛ ‑saa’ o "mae ‑ke. 24Ao ‑ɔɔ poa nyʋ ‑je o ka "jri ’a waʋn nɩa, "ni ao ’jea ’na aoa ’kple ɛ ’mii ‑wɛe aoa ‑sa ’e kpein "kpei, ’kaa aoa mla ‑sɛn"kpei soo"‑ ’mɛ.
25Ɛ nɩɛ "nmia‑tɩ ‑o ’de aopʋ kɛ’ wɔ‑saʋn ke Fariseɛn‑wi" ’a ‑tɩ’ ’ʋn ! Ao "jridepooʋn ’a ti, aoa wɔɔ ’bo ‑kaun" ke ’kɛinkɛ ku ‑pʋn" ’a ’sʋ ‑wɛe ’de ɩ ’di "ji aoa’ "jriidɩ ao ‑sa nyʋ ’kwa i ɛ. Ka aoa’ "jri ’a waa’ ke aoa’ dɛ pɛe "ipoa’ "jia ɩa’ ’kɛinkɛ tu ɛ, ao se ɛ juo‑. 26Fariseɛn ‑mɔ ‑ɔɔ’ ’jea i ɛ, ‑ɩn ‑wɔɔ ’de ‑ma ’kɛinkɛ ’dii ke tɛin" ‑wɛe ‑ɩn ‑je ’o ɛ ku ‑pʋn" wɔɔ‑ ’de ɩ ‑wee’ ’je ’pepe nɩ.
27Ɛ nɩɛ "nmia‑tɩ ‑o ’de aopʋ kɛ’ wɔ‑saʋn ke Fariseɛn‑wi" ’a ‑tɩ’ ’ʋn ! Ao nɩɛ "jridepooʋn, dɛ‑nʋɛ’ ao ‑kɔ’ ‑gbaɩn’ plu ‑ɩa ’nɔ "kpae’ nmɔ "jrii, ‑wɛe ‑ɩ ’di, "ku ’a ’kpɩ ke ɩa’ plae" ’a ’sʋ ji" a. 28Aomɔ ‑ke ɛ, aoa’ nyiɔjɔ ‑kɔ’ "isrɛnyʋ ’de nyʋ "juɔi, ’kaa "jridepooa’ ke ’diwɔnynia’ ’a ’sʋ ‑ji" ’de aopʋ ’ʋn ’ɛ.
29Ɛ nɩɛ "nmia‑tɩ ‑o ’de aopʋ kɛ’ wɔ‑saʋn ke Fariseɛn‑wi" ’a ‑tɩ’ ’ʋn ! Ao nɩɛ "jridepooʋn, dɛ‑nʋɛ’ aoa ma Kea ’a wlu ’kwajaaʋn ke "isrɛʋn ’a ‑gbaɩn’ ’de aoa ’wlɩ "ko "jru. 30‑Wɛe ao ’na : ‑Bo ‑a ‑nɩ ’kmʋ ’de ‑a "bo ‑wi" ’a nɔi" ’de ɛ, ‑mɛ ‑a ‑ke ʋʋ se obeei, ‑a se Kea ’a wlu ’kwajaaʋn ’dbai. 31Ka ao nɩa nyʋ ‑dba Kea ’a wlu ’kwajaaʋn ’a "nynuu‑ ɛ, ɩmɩ ao nɩa ’o ’tmʋa’ ’mʋa‑. 32Ɛ nmɔi", dbo ao "bo ‑wi" ‑teea ao kpɛ nya, ao ’je ɛ "i ‑kɔ’. 33Ao sɛn ‑po ‑nyʋ, jɔe ’a "nynuu‑ aoa naa tɔ’ i ’ee, ka ao ’je Kea ’a ’pee wɔin" ’pʋsʋn nʋ ɛ‑ ? "Ɩɩn‑, ao se ɛ wɔin" ’pʋi. 34Ɛmɛ ‑tɩ ’ma mu aopʋ Kea ’a wlu ’kwajaaʋn o, dɛ "ijuoʋn o, kɛ’ wɔ‑saʋn ‑kpʋan’ ’snɩ "idboa’. Aoa muɛ jrʋ’ ’dbaa’, aoa muɛ jrʋ’ kɔa’ ’bo tu ‑kwlɩ", aoa muɛ jrʋ’ klae ’ʋn kpaa’ ’de aoa’ "jrui ’kɩɩn‑gbi ’dii, aoa muɛ ʋʋpʋ ’kle ‑tua" ‑kwlɛ ’dii, 35‑wɛe "isrɛnyʋ ’a nymɔ ’je i’wla. Dɛ ‑tba’ ’o Abɛlɩ "isrɛi ’a ’mɛa’ ‑wɛe ‑ɛ ‑jɛɛa Barasi ’a "ju Sakali ’a ’dbaa’ ’bo Kea ‑gbu klaa" ke ’sraa‑sa’ɩn ’nynɩ ɛ, "isrɛnyʋ ’a nymɔ ’wla i ’mɛ ’de aopʋ Suifʋ ’kwa. Dɩ ao nʋa ’mʋa‑ ɩa’ ‑kao ’je aopʋ ’ʋn ‑craa ‑o. 36Tɔ’ ‑tɩ ’ma ’tmʋ aopʋ, ɩ ‑wee’ ’a ‑kao a muɛ nyʋ ‑nɩa ‑sɩanwɩ ’di ’ʋn ‑craa’.
Sesi "kaeɛ "jrii ’de Selisalɛm ’a ‑tɩ’ ’ʋn
37Selisalɛm, Selisalɛm ɛmɛ ‑ɛ ‑dba Kea ’a wlu ’kwajaaʋn, ‑wɛe ‑ɛɛ tbaa nyʋ Kea dboa ’de ɛ ‑pee "soi i ɛ, kpɛ ‑tiiɛ’ ’ma ‑pɔɛn ’ɩn ’je ɛɛ’ "nynuu‑ "jrui ’kɩɩn‑ ’bo ’ʋn ‑pʋn" ka ‑gbaʋnsʋn" a ’kɩɩan ɛɛ’ "nynuu‑ "jrui ’bo ɛɛ’ nai ‑sɔn ɛ, ’kaa ɛ ’na ɛ se ’wɔn. 38Ao ‑gbʋn ’nɔ, ɛmɛ ‑tɩ aoa’ Kea ‑gbu klaa" a mu wɔn flɔan’. 39’Ma ’tmʋʋ‑ aopʋ ’mɛ, ao se ’ʋn "jriɛ‑ ’jeei ’bode mamaʋ ’sʋ ɛ ’je nɔ" jrɛ’ jɛɛ‑. ’De ɛɛ’ nɔ" tu ’di mɛ aoa mu wlua’ ka : "Diwan kpʋn "ju ‑ɔɔ jia ’de Tʋ"bo ’a ’nynɩ ’ʋn !
24Sesi ’tmʋɛ Kea ‑gbu klaa" ’a "jɛi ‑gba’ ‑tɩ
1‑Ta Sesi ’wlʋa ’e Kea ‑gbu klaa" ’di ‑wɛe ɔɔ mua, ’bomɔ ɔɔ’ klai" nynuu ’kpɔ ‑pʋn" ‑wɛe ʋʋ ’jeɛ nʋ ’de ɔ ’je Kea ‑gbu klaa" ’a posʋn "jriɛ‑ o sie. 2’Sʋ Sesi "duɛ wlu ’ʋn ’de ʋʋ ‑pee, ɔ ’na : Aoa ’je dɩ "klein ‑nɩ ’mɛɛ ? ’Ma ’tmʋʋɛ aopʋ tɔ’ ‑tɩ, ɩ ‑wee’ a muɛ ‑gbuea’ ɩa’ "sou se ’o ɛ ‑posou" "kpei siei.
’kmʋ ’a ‑kwɛ‑tɩ
(Makɩ 13.3-13 ; Luikɩ 21.7-19)
3Sesi ’da kan’ ’sʋ ɔ muɛ ’e olifɩ‑crʋ "kpei, ‑wɛe ɔ ‑te i. Ɔɔ’ klai" nynuu ’a ’sʋ ‑kpɔ ‑pʋn" ’de ‑ʋʋ ‑tee’ ɔ i, ʋʋ ’na : Dɛɛ nɔ" ‑mɩ ’a dɩ tu ’je nʋʋɛ ɛ‑ ? Dɛ ‑a ‑je "jriɛ‑ o sie ‑wɛe ka ‑ma mua de jia’ o, ’de ka ’blʋa ’a ‑kwɛ‑ nɔ" ’jea nyni ‑wɛe ‑a ‑je ɛ juo ɛ ? ‑Ɩn ‑tmʋ ɛ ‑aʋn.
4Sesi ’na : Ao ‑tu" aoa’ ‑cɛ" ’ɛ ‑tɩ’ ‑wɛe nyɔ je ao ’srɛ ipoo‑, 5dɛ‑nʋɛ’ nyʋ ‑tuu"‑tuu ‑a mu ’ma ’nynɩ "jru ‑tea’ ‑ʋʋ ‑e ji, ’de ‑ʋʋ ‑je wlu ka : ’Mɔ ‑nɩ Klisɩ ! ‑Wɛe ‑ʋʋ ‑je nyʋ ‑tuu"‑tuu ’srɛ ipoo‑. 6Aoa muɛ tʋ ’a nynɩ ke tʋ ’a ’kpa ‑cnʋɛn" ’wɔan, ‑bo ɛ "kʋʋan aopʋ i o, ‑bo ɛ tɛɛn aopʋ o, dɛ ’bo aopʋ ’dii waa, dɛ‑nʋɛ’ ɩa’ dɩ tu ’je ’o nyni ‑o see, ’kaa ‑mɛ se ’blʋa ’a ‑kwea’ nɩ ke. 7Nyiɔ ’ɔ kpɛ jrɛ’ ɛ muɛ ’ʋnsɔan’, ɛ ’je kpɛ jrɛ’ o ‑fɔn’, ’blʋa ’a blo’wɔn due’ a muɛ ɛ ‑poblʋa o ‑fɔan’. ’Mɩɩɛ‑ ɛ muɛ jia’, ’blʋa‑ a muɛ crɛa’ dɩ ’mii‑. 8Ɩa’ dɩ tu a muɛ jia’, ka "i‑saa’ ‑gbaan ‑di a kpʋan’ ’nynɔkpao’ ‑kwlʋ ɛ, ’kamɔ ɩa mu nyʋ ‑kwlʋ kpʋan’.
9Nyʋ a muɛ aopʋ ’kle "kpei jaa, ʋʋa muɛ ao ’dbaa’ ‑wɛe ʋʋ ‑wee’ "klein ’je aopʋ ’ʋn ’nyɛ ’de ’ma ‑tɩ’ ’ʋn. 10’De ɩa’ ’wɩ tu ’di ɛ, nyʋ ‑tuu"‑tuu a muɛ ʋʋa’ Kea ‑kwlɩ" ‑tea’ o ’bɔa’, ʋʋa muɛ ba ’srɛ ipooa’ ‑wɛe ʋʋ ’je ba ’ʋn ’nyɛ. 11Nyʋ ‑ʋʋa ‑daa’ ʋʋa’ ‑cɛ" Kea ’a wlu ’kwajaaʋn a muɛ jia’ ‑wɛe ʋʋ ’je nyʋ ‑tuu"‑tuu ’srɛ ipoo‑. 12Dɛsaʋn a muɛ isia’, ɛmɛ ‑ɛɛ muɛ nʋa’ ‑wɛe nyʋ ‑tuu"‑tuu ’a ba ’a ‑tɩ’ kmaa’ ’je "kpei cɛn‑. 13’Kaa nyɔ ‑ɔ sea ’ma ‑tɩ’ o ’bɔ ‑wɛe ‑ɔ ‑blea nai" mamaʋ ɛ, ɔɔ muɛ ’pʋʋa’. 14‑Pɔia" ‑tɩ ‑tmʋa Kea ’a ’kmʋ dee’ a ‑tɩ’ ɛ, nyʋ a mu ɛ ’tmʋa’ ’de ’blʋa‑ ‑wee’ ‑pee, ‑wɛe nyʋ ‑wee’ "klein ’je ɛ ’wɔn, ‑wɛe ’blʋa ’a ‑kwɛ‑ nɔ" ’je nyni.
Nyʋ sɩaɩn’‑ kpʋʋndɩ
(Makɩ 13.14-23 ; Luikɩ 21.20-24)
15"Ju due’ ‑ɔɔ ‑tɩ’ Kea ’a wlu ’kwajaai Daniɛ ’tmʋa ’de ɛ, aoa mu ɔ ’jea’, nyʋ a ’dɔɔ sɩaɩn’‑. ‑Ta ‑kwea i ’bo ɔɔ mu i ‑tea’. Nyɔ ‑nʋ ɛ ’dii ‑mɛ ɔ ’wɔn ɛ ’mii ’pepe. 16‑Mɛ nyʋ ‑a mua ’e Suideblʋa "kpei nɩa’ a, ʋʋ ple ʋʋ ’je crʋɩ "kpeii mu. 17Nyɔ ‑ɔɔ mua ’e ‑gbu" "kpei nɩa’ ɔ ’bo i "siɛ, ɔ ’bo ɔɔ’ dɩ ‑nɩa ’e ‑gbu" ’di ’ʋn "duɛ. 18’De nyɔ ‑ɔɔ mua ’e ‑kle nɩa’ ɔ ’bo ɔɔ’ "bai ’ʋn "dua’ de muɛ ’de ‑kwlɔ. 19Ɛɛ muɛ "nmia‑tɩ nɩa’ ’de ɛɛ’ ’wɩ tu ’di, ’de ’nynʋkpae’ ‑sea’ "i ‑gba’ ke ’nynʋkpae’ ‑blea "nynuu‑ ‑kwlɩ" ’a ‑tɩ’ ’ʋn. 20Ao bae Kea i ‑wɛe ɩa’ dɩ tu ’bo nʋʋɛ dee ’a ji nɔ" ke ‑kwlewɩ "kpei ke‑, 21‑bo ɛ se ɛ nɩɛ, ’kle ‑a mua jia’ ’de ɛɛ’ nɔ" tu ’di a muɛ "ikmaa’ ɛ ’e ’kle ‑wee’ ‑sii. Dɛ ‑wlʋa ’e ’blʋa ’a ‑gbɔo ‑tee nɔ" ‑wɛe ‑ɛ ‑jɛɛa ‑sɩanwɩ ’de ‑ɛɛ mua nya mua’ a, nyɔ se ɛ ’bɛɛ‑ ɔ ’je ɛɛ’ ’kle tu ’kle jrɛ’ "ipoo‑. 22‑Bo Kea se ɩa’ ’wɩ tu "i "kʋʋan‑ ’de ɛ, ‑mɛ nyɔ ‑jea ’pʋ ɔ se nɩ‑, ’kaa ’de nyʋ ɛ ‑sa ’o ’a ‑tɩ’ ’ʋn ɛ, ɛ "kʋʋan‑ ɩa’ ’wɩ tu "i.
23‑Bo nyɔ jrɔ’ wlu ao ‑pee ka, ɔ ’na : Klisɩ nɩɛ ‑ta, ’de ɔ nɩɛ ’nɔ ! Ao ’bo ɛ tɔ’ ’ʋn ’jeɛ, 24dɛ‑nʋɛ’ nyʋ ‑ʋʋa ‑daa’ ʋʋa’ ‑cɛ" Klisɩ ke nyʋ ‑ʋʋa ‑daa’ ʋʋa’ ‑cɛ" Kea ’a wlu ’kwajaaʋn a muɛ jia’. Ʋʋ ’je jrii’ klae" klae" nʋ, ‑wɛe ‑bo ɛ ’bɛɛ‑ ’de ɛ, ʋʋ ’je nyʋ Kea ‑sa ’o ’srɛ ipoo‑. 25Ao po doin" i ’pepe, ’ɩn siɛ nɔ" nya ‑wɛe ’ma ’tmʋʋ aopʋ kaan ’mɔ. 26‑Bo nyʋ ’na : Ao ‑gbʋn ’nɔ, ɔ nɩɛ ’e ‑pɩɩɔn" blʋa "kpei ! Ao ’bo ’e muɛ, ’de ‑bo nyʋ wlu ao ‑pee ʋʋ ’na : Ao ‑gbʋn ’nɔ, ɔ nɩɛ ’e ‑gbu" ’di ‑ta, ao ’bo ɛ tɔ’ ’ʋn ’jeɛ. 27’Kaa ka "ni a crɛa "jrii ’de jaʋn ’di ‑wɛe ɛɛ ’wlʋa ’e ’jrʋ ’a ’wlʋ ’ɩn ’de ɛɛ mua ’e ’jrʋ ’a iblu ’ɩn ɛ, ’ka nyiɔ ’ɔ "ju ’a dejisʋn a mu nɩa’. 28‑Mɛ ‑ta "ku nɩa ’bomɔ ‑tua a ‑kwɛɛ’ de.
Nyiɔ ’ɔ "ju ’a dejisʋn
(Makɩ 13.24-27 ; Luikɩ 21.25-28)
29‑Bo ’kle’jewɩ ’wlʋ ’o ‑jei" ɛ, ’bo ɛ ’je "sri ’sʋ ’jrʋ ’je "jri "mu, ’cʋ ’je fan ‑tɩ ’bɔ, ’cʋ‑sɩɩn ’je ’de "jɛi ’wlʋ ɩ ’je blu, ‑wɛe "ikmadɩ ‑nɩa ’de jaʋn ’di, ɩ ‑wee’ "klein ’je i ‑sua’‑. 30‑Wɛe dɛ ‑ɛ ‑jea nyiɔ ’ɔ "Ju ’a dejia’ to ɛ, ɛ ’je ‑tan ’bo jaʋn ‑kwlʋ. ’Blʋa ‑wee’ "klein a muɛ kpleea’ ’de ɩa’ ’wɩ tu ’di, dɛ‑nʋɛ’ ʋʋa muɛ nyiɔ ’ɔ "Ju ’jea’, ɔ ’je ’bo bue" "kpei nɩ ’de ɔɔ’ "ikmaa’ klaa" ke ɔɔ’ ’beɔdɛ ’ʋn. 31Dɔ‑kleɛ klaa" a muɛ wlua’, ‑wɛe ɔ ’je ɔɔ’ "soa‑wi" dbo ’de ’blʋa ’a ’fɔ ‑nɩa ‑nyiiɛ o, ’de ʋʋ ’je nyʋ Kea ‑sa ’o "jrui ’kɩɩn‑ dɛ ‑mua’ ‑ɛ ‑jɛɛa ’blʋa‑ ke jaʋn ’a wɔn ‑klu’ poɩn’ ɛ.
Fikɩtu ’a "i poo‑tɩ
(Makɩ 13.28-31 ; Luikɩ 21.29-33)
32Dɛ fikɩtu ’a "i poo‑tɩ a tɔɔa nyʋ ɛ, ao ’wɔn ɛ ’mii. ‑Bo ɛɛ’ ’dae‑ a sea "ipeeɛ, ‑bo ɛɛ sea wɩn dee ‑tu" ɛ, ‑mɛ ‑kua" se o tɛɛn‑. 33’Kamɔ ‑bo aoa sea dɩ ‑nɩa ’mʋa‑ ’je ɩa sea nʋʋɛ, ‑mɛ nyiɔ ’ɔ "Ju ’a deji nɔ" nyni’. Ɔ nɩɛ ’o ‑gbɛin" ‑jei". 34’Ma ’tmʋʋɛ aopʋ tɔ’ ‑tɩ, nyʋ ‑nɩa ’kmʋ ’de kaanwɩ ’di ʋʋa’ jrʋ’ se ’mɛi ’sʋ dɩ ‑nɩa ’mʋa‑ a jea ’o nyni. 35’Blʋa‑ ke jaʋn a muɛ isɔan’, ’kaa ’ma wlu se isɔin ’nɔ ’kmʋ.
Kea ’a ’sʋ mɛ ‑juo ’blʋa ’a ‑kwɛ‑ nɔ"
(Makɩ 13.32-37 ; Luikɩ 17.26-30, 34-36)
36Dɛ ‑jɛ ‑tua" ’ma ji wɩ ke ɛɛ’ nɔ" ɛ, nyɔ jrɔ’ se ‑mɩ juo‑. Kea ’a "soa‑wi" ‑nɩa ’e jaʋn ’di se ɩ juo‑, "Ju se ɩ juo‑ ‑ke, "Bo ’a ’sʋ mɔ ‑juo ɩ. 37‑Sɔntɩ nyiɔ ’ɔ "Ju a mua de jia’ a, dɩ ‑nʋʋa Noe ’a nɔ" ɛ, ɩa muɛ nʋʋa’ ‑ke. 38‑Ta "ni klaa" ’a dbawɩ sea nyni ke ɛ, nyiɔpʋ a di’, ʋʋa ’naa, ʋʋa poɛ ’nynʋkpae’ ’a "flu, ʋʋa ‑tuɛ" ʋʋa’ "nynuunynʋkpae’ jrai mamaʋ ’sʋ ɛ je ’wɩ Noe pa ’e ‑bato’ ’di jɛɛ‑. 39Ʋʋ se ɛ tɔ’ o sie mamaʋ ’sʋ "ni klaa" je ji, ɛ je ʋʋ ‑wee’ "klein kpa, ’kamɔ ɛɛ mu nɩa’ nyiɔ ’ɔ "Ju ’a deji nɔ" ‑ke. 40’De ɛɛ’ nɔ" tu ’di, ‑bo nyʋ ’sɔɔn nɩ ’e ‑kle ɛ, due’ ’je ’ʋn "duuɛ‑, ‑wɛe due’ ’je ’o sie‑. 41‑Bo ’nynʋkpae’ ’sɔɔn nɩ dɛ dua’ ’bo ‑too "kpei ɛ, ʋʋa’ due’ ’je ’ʋn "duuɛ‑, ‑wɛe due’ ’je ’o sie‑.
42Ao ‑te’ "jriɛ‑ "i ’ja, dɛ‑nʋɛ’ ao se Tʋ"bo ’a deji‑sʋn juo‑. 43Ao ’wɔn dɛ ‑nɛ ’mii ’pepe, ‑bo ‑gbu" jei juo "maʋ’wɩ ‑ɛ ’di "jrii ’jea ’de ɔ o ‑gbu" paa ’de ɛ, ‑mɛ ɔɔ muɛ "jriɛ‑ "i ‑tea’ mamaʋ ’sʋ ɔ se ɔ "i "tai‑ ɔ se ɔɔ’ ‑gbu" wai. 44Ɛmɛ ‑tɩ aomɔ ‑ke ɛ, ao nmae dɩ ’de pɛe o, dɛ‑nʋɛ’ nɔ" ‑ɛ ’di ao se ɛ ‑kwlɩ" ‑tee ɛ, ɛmɛ nyiɔ ’ɔ "Ju a mu jia’.
Dbonʋi ’dɔe ‑a fua ɔɔ’ ’blei ɛ
45Ka dbonʋi ‑jɔ ‑nɩa tɔ’di nɩa ao nɩ kan’ ! ɔɔ’ ’wlʋ wlu "kpei, ɔmɔ ɔɔ’ ’blei a ‑te’ dbonʋʋn jrʋ’ kwa, ‑wɛe ɔɔ "nyɩ ʋʋpʋ diidɛ nɔ" ’dɔe ’di. 46Dbonʋi ‑ɔɔ mua kan’ nʋa’ mamaʋ ’sʋ ‑ɔɔ ’blei ’je ɔ jɛɛ, ’mʋa‑ nʋ ‑mɔ. 47’Ma ’tmʋʋɛ aopʋ tɔ’ ‑tɩ, ɔɔ’ ’blei a muɛ ɔ ɔɔ’ dɩ ‑wee’ "klein "jru kpɔ’ i ‑tea’. 48’Kaa ‑bo ɔɔ’ dbonʋi tu nyni ’di wɔn ‑wɛe ɔ ’je wlu ’de ɔɔ’ ‑cɛ" ’kpa ’ʋn, ɔ ’e nʋ : ’Ma ’blei ’a ji nɔ" se i"kʋʋan‑ ke. 49‑Wɛe ɔ ’je ɔɔ’ "dɛi‑wi" ’a blaa’ ‑pʋn" ‑te, ɔ ’je dɛ dia ’a ’sʋ kpa, ’de ɔ ke nmɔ ’naʋn ’je nmɔ "jru po‑, ʋʋ ’je ’ʋn ‑sii’‑. 50Ɔɔ’ ’blei a muɛ jia’ ’de ’wɩ ‑ke nɔ" ɔ sea ‑kwlɩ" ‑te ’di, 51‑wɛe ɔ ’je ’mlʋ cɛn. ’De ’pee ‑kpʋan’ "jridepooʋn ɛ, ɛ ’je ɔ kpʋn ‑ke, ’bomɔ ɔɔ mu ‑fɩn" ’a ‑wɛe ɔ ’je ’nynɩ "idii‑.
25’Nynɩamɩɩ" ‑puue ’a ‑tɩ’
1Nyiɔ ’ɔ "Ju ’a deji nɔ" ɛ, nyʋ ‑a fua Kea ’a ’kmʋ dee ɛ, ʋʋ ‑kɔ’ ’nynɩamɩɩ" ‑puue ‑a fua ’nynɔjei ɛ. Ʋʋ "duɛ ʋʋa’ nɛbi ’ʋn ‑wɛe ʋʋ mu ’nynɔjei "i ’jaa’. 2Ʋʋa’ ‑mm" se tɔ’ ’ble, ‑wɛe ‑mm" ‑sia ’o nɩ tɔ’di. 3‑Mm" ‑sea’ tɔ’di ‑nɩ ‑nʋ "duo ʋʋa’ nɛbi ’ʋn ’ɛ kpɩɩn‑, ’kaa ʋʋ se ɛ ’cna ’a tɔo ’dei ‑te’. 4’De ‑mm" ‑nɩa tɔ’di ‑wi" ‑mʋ "duo ʋʋa’ nɛbi ’ʋn ’ɛ ‑ke, ’kaa ʋʋ poɛ ’cna dɛ ’di ‑wɛe ʋʋ ‑tee ɛ ’dei. 5’Nynɔjei ʋʋa fua se ‑too"‑ ɔ se ji, ’sʋ "nyɩɔ’ kpʋn ʋʋ ‑wee’ ‑a "jri ’mɛ ’sʋ ʋʋ ‑teɛ ’mʋa’ ‑pʋn". 6‑Too’ ‑kwea ’sʋ ʋʋ ’wɔn nyɔ due’ ’a "wɔwlu ɔ ’na : ’Nynɔjei ji’ oo, ao ’jɔɔ "i oo ! 7’Nynɩamɩɩ" ‑puue ‑nʋ ‑gbuɛ ’de "nyɩɔ’ woi, ’sʋ ʋʋ ‑teɛ ʋʋa’ nɛbi ’a nmaea’ ‑pʋn". 8Ʋʋa’ ‑mm" ‑sea’ tɔ’di nɩ wlu’ ’de ‑mm" ‑nɩa tɔ’di ‑pee, ʋʋ ’na : Ao "nyɩ ‑aʋn aoa’ ’cna ’a dɛ‑saan" ’dee, ‑aa nɛbi ‑wee’ a ’mʋʋ. 9’Sʋ ʋʋ ’na : "Ɩɩn‑, ‑a se ’bɛɛ‑, ‑aa ’cna se "i ‑ti ‑wɛe ao ke ‑a ‑je ɛ ’ʋn ‑seea’‑. Ao mu aoa’ ‑nɩ ‑tɩn’ ’de nyʋ ‑ʋʋa ple ɛ ’kwa.
10Ʋʋ siiɛ ’cna ‑tɩan’ ’sʋ ’nynɔjei je ji. ’Nynɩamɩɩ" ‑nmaea dɩ ‑wɛe ɔ jɛɛa, ʋʋpʋ ‑ke ɔ pa ’e ’mʋanʋ‑gbu ’di, ‑wɛe ɔ kan ’o ‑gbɛin" ’de ʋʋa ‑tu" ɔɔ’ ’nynɔ ’ble ‑kɔ. 11Ɛ fɔan ’o ‑paii ’sʋ ’nynɩamɩɩ" ‑mm" ‑sea’ tɔ’di nɩ ‑nʋ ji’, ’sʋ ʋʋ ‑teɛ weea’ ‑pʋn" ʋʋ ’na : Tʋ"bo, Tʋ"bo, ‑ɩn ‑kain ‑a "wɔin ’de ! 12’Kaa ’nynɔjei ’na : ’Ma ’tmʋʋ aopʋ tɔ’ ‑tɩ ’ɩn se ao juo‑.
13‑Wɛe Sesi poɛ "kpei ka ɔ ’na : ‑Bo ɛ nɩ kan’ ’ja a, ‑mɛ ao ‑te "jriɛ‑ "i, dɛ‑nʋɛ’ ao se ’wɩ ke nɔ" juo‑.
Dbonʋʋn taan ‑a fua ʋʋa’ ’blei ɛ
14Sesi pooɛ ‑tɩ’ "i ke’wlɛ ’de ɔɔ’ dejisʋn ’a ‑tɩ’ ’ʋn, ɔ ’na : Ka "ju due’ ‑ɔ ‑jea ’dʋʋa’ mu ‑wɛe ‑ɔ ‑da ɔɔ’ dbonʋʋn ’de ‑ɔ sia ʋʋpʋ ɔɔ’ dɩ o nɩa, ’kamɔ ɛɛ mu nɩa’. 15Ɔ "nyɩ due’ ’sanikpi ‑mm", ɔ "nyɩ due’ ’sanikpi ’sɔɔn, ‑wɛe ɔ "nyɩ taan ‑nɔ ’sanikpo ’due, ka ʋʋpʋ ’je ɛ kwai ’bɛɛ‑ due ’due ɛ, ’sʋ ɔ mu’. 16’Bo ɛ "sri ‑jɔ ‑jea ’sanikpi ‑mm" je ɔɔ’ ‑nɩ ’dɔɔ ’ʋn poa’ ‑pʋn" ‑te, ’sʋ ɔ ’jeɛ ’sanikpi ‑mm" deejrɩ’. 17’Kamɔ ‑jɔ ‑jea ’sanikpi ’sɔɔn nʋ ‑ke ’sʋ ‑mɔ ’jeɛ kpi ’a kmɛ’ ’sɔɔn deejrɩ’. 18’Kaa ‑jɔ ‑jea kpo due’ ‑mɔ mua ɔ "bluɛ ‑klu’ ‑wɛe ɔ po ’e ɔɔ’ ’blei ’a ’sani kpo.
19Ɛ nɩa ’o, ɛ nɩa ’o ’sʋ ɛ, dbonʋʋn ‑nʋ ’a ’blei jiɛ de ‑wɛe ɔ ’na : Ao ji, ao ’je dbo ao nʋa ’a "kuan po. 20’Sʋ ‑jɔ ‑jea ‑mm" ’kpa ’o ’ɛ, ‑wɛe ɔ to ’sanikpi ‑mm" jrɩ’ ɔ ’jea ‑nɩ, ’de ɔ ’na : ’Ma ’blei, ‑ɩn siɛ ’ʋn ’sanikpi ‑mm" o ’de‑, ’kaa ‑ɩn ‑gbʋn ’nɔ, ’ɩn ’jeɛ kpi ‑mm" jrɩ’ ’ɩn je ’o ɩ "kpei po. ‑Ma dɩ ka. 21Ɔɔ’ ’blei ’na : ɛ nmɔi", ‑ɩn ‑nɩɛ dbonʋi ‑cɔɔn’ ‑o, ‑maa’ ’wlʋ wlu "kpei, ‑ɩn ‑bɛɛ’ dɩ mɩɩ" "wɔin, ’ma muɛ ‑ʋn dɩ ‑tuu" kwa ‑tea’. ‑Ɩn ji ’de ‑ɩn ‑ke ’ma ‑a ‑je ’mʋa‑ nʋ.
22‑Jɔ ‑jea ’sanikpi ’sɔɔn ‑mɔ ’kpa ’o ’ɛ ‑ke, ɔ ’na : ’Ma ’blei, ‑ɩn siɛ ’ʋn ’sanikpi ’sɔɔn o ’de‑, ’kaa ‑ɩn ‑gbʋn ’nɔ, ’ɩn ’jeɛ kpi ’sɔɔn deejrɩ’ ’de ɩ "kpei, ɩmɩ ka. 23Ɔɔ’ ’blei wlu ɔ ‑pee ɔ ’na : ɛ nmɔi", ‑ɩn ‑nɩɛ dbonʋi ‑cɔɔn’ ‑o, ‑maa’ ’wlʋ wlu "kpei ’de dɩ ‑sea dɛwɔn nɩ ’a ‑tɩ’ ’ʋn, ’ma muɛ ‑ʋn dɩ ‑nɩa dɛwɔn kwa ‑tea’. ‑Ɩn ji ’de ‑ɩn ‑ke ’ma ‑a ‑je ’mʋa‑ nʋ.
24’Sʋ ‑jɔ ‑jea ’sanikpo due’ ‑mɔ ’kpa ’o ’ɛ, ‑wɛe ɔ wlu ’de ɔɔ’ ’blei ‑pee, ɔ ’na : ’Ma ’blei, ’ɩn ’je kan’ ’mɛ, ‑ma dɛ nɩɛ ’kle, ‑ta ‑ɩn sea dɛ po, ’bomɔ ‑ma ‑sa’ dɛ. 25Ɛɛ’ faʋn a nʋ ’ʋn ’ɛ, ɛmɛ ‑tɩ ‑ma ’sanikpo ‑ɩn ‑nyɩa" ’ʋn ɛ, ’ɩn "bluu ‑wɛe ’ɩn poɛ ‑klu’. ‑Ɩn ‑gbʋn ’nɔ, ‑ɩn kpʋn ‑ma dɛ. 26Ɔɔ’ ’blei ’na : ‑Mɔ dbonʋi saʋn, ‑flandɛ ’ɛ ‑flandɛ‑ ! Ka ‑ta ’ɩn sea dɛ po ’ma ‑sa ’o dɛ ‑ɩn ‑jea kan’ ‑mɔ ’dee, 27‑mɛ ‑maa’ kpa ’ma ’wɛi ’de ’wɛi i ‑teʋn o, ‑wɛe ‑bo ’ɩn ji de, ’de ’maa ‑sɛ ’e mu, ‑mɛ ɛ se ’o crɔn’ po dɛwɛ‑jɛɛ ? 28’De ɔ ’na : ’Sanikpi ‑nɩ ao ‑sɔ ‑mɩ ’kwa, ao ’jɩ "ju ‑blea ’sanikpi ‑puue "nyɩ, 29dɛ‑nʋɛ’ nyɔ ‑blea dɛ ‑nyʋ a mu ɔ jrɛ’ "nyɩa’ ke’wlɛ, ‑wɛe dɩ ’je ɔ isiie‑. ’Kaa nyɔ sea’ dɛ ’ble, dɛ‑saan" ‑jɛ ɔ ’blea, nyʋ a muɛ ‑mɛ ɔ ’kwa ‑saa’. 30’De dbonʋi ‑flan’ ao "duo ‑mɔ ’ʋn, ao ’je ɔ ’e "kpae’ ‑fiie"‑ ’de kwie ’ʋn, ’demɔ ɔ ’e ‑fɩn"‑ ‑wɛe ɔ ’e ’nynɩ "idii‑.
De’bɔɔ pee’ ’a ‑tɩ’
31‑Sɔntɩ nyiɔ ’ɔ "Ju ke ɔɔ’ "soa‑wi" a mua de jia’ ’de ɔɔ’ ’beɔdɛ ’ʋn ɛ, ɔɔ muɛ i ‑tea’ ’bo ɔɔ’ "kpa‑tɛ "kpei, ‑wɛe ɔ ’je nyʋ ’a ’pee ’je. 32’De ’blʋa‑ ‑wee’ "klein ’je de ‑kwɛ‑ ’bo ɔ "juɔi, ‑wɛe ɔ ’je nyʋ ’ʋn ‑seea’ ɔ ’je jrʋ’ ’de ɔɔ’ dianfɔ o po, ɔ ’je jrʋ’ ’de ɔɔ’ kʋanfɔ o po, ka nɔ"dɩ ’dei ‑tei a ‑seea’ ’blae ke ‑gbae’ ’ʋn ɛ. 33Ɔ ’je ’blae ’de ɔɔ’ dianfɔ o po ’de ɔ ’je ‑gbae’ ’de ɔɔ’ kʋanfɔ o po. 34‑Wɛe ’beɔ ’je wlu ’de nyʋ ‑nɩa ’e ɔɔ’ dianfɔ o ‑pee ka : Ao ji, aopʋ ’ɩn ’Bo ’a "diwan kpʋan, ’beɔdɛ ’kmʋ ’kpa ’sʋ ‑ɛ ‑teea ’de aoa’ ‑tɩ’ ’ʋn ɛ, ao "duɛ ’ʋn, 35dɛ‑nʋɛ’ ‑ta ’mɩɩɛ‑ nʋʋa ’ʋn, ao "nyɩɛ ’ʋn dɛ, ’ɩn je di. ‑Ta "ni ’natʋn a ’dbaa ’ʋn ɛ, ao "nyɩɛ ’ʋn "ni, ’ɩn je ’na. ‑Ta ’ɩn nɩɩa ’dʋɩ‑ ɛ, ao kpʋʋɛn ’ʋn sɩn ’sɔɔn. 36‑Ta ’ɩn cɛɛan kui ɛ, ao paa ’ʋn dɛ ’ʋn. ‑Ta ’wɛ‑ ɛ nʋʋa ’ʋn ɛ, ao ‑tuɛ" ’ma ‑tɩ’. ‑Ta ’ɩn nɩɩa ‑kaso ’di ɛ, ao jiɛ ’mi "i ‑teea’.
37’Bomɔ "isrɛʋn a mu wlua’ ka : Tʋ"bo, ‑taka ’mɩɩɛ‑ nɩɩ ‑ma nʋʋa’ ‑wɛe ‑a ‑nyɩ" ‑ʋn dɛ ‑ɩn di ɛ‑ ? ‑Ta "ni ’natʋn nʋʋ ‑ʋn ‑wɛe ‑a ‑nyɩ" ‑ʋn "ni, ‑ɩn ‑na a‑ ? 38‑Taka ‑ɩn ‑nɩɩ ’dʋɩ‑ ‑wɛe ‑a ‑kpʋʋn ‑ʋn sɩn ’sɔɔn ɛ‑ ? ‑Taka ‑ɩn ‑cɛɛn kui ‑wɛe ‑a ‑paa ‑ʋn dɛ ’ʋn ɛ‑ ? 39‑Taka ’wɛ‑ nɩɩ ‑ʋn nʋʋa’ ’de ‑ɩn ‑nɩɩ ‑kaso ’di ‑wɛe ‑a ‑tee’ ‑mii" ɛ‑ ? 40‑Wɛe Tʋ"bo ’je ʋʋ ‑pee wlu ka : tɔ’ ‑tɩ ’ma ’tmʋʋ aopʋ, dɛ "o dɛ ao nʋa "ju ‑saan" ka "jrii ’de ’ma de’di ‑wi" "klu ɛ, ‑mɛ ’mɔ ao nʋ ɛ "jrii.
41‑Wɛe ɔ ’e wlu ke’wlɛ ’de nyʋ ‑nɩa ’e ɔɔ’ kʋanfɔ o ‑pee ka : Ao ‑saa ’ʋn kɩn. Aopʋ ’daɩn kpʋan, ao mu ’e nɛ ’ʋn. ɛɛ’ nɛ tu ‑tbaa’ sese ’de ‑siɔn’ ke ɛɛ’ ’cɛ‑wi" ’a ‑tɩ’ ’ʋn. 42Dɛ‑nʋɛ’ ‑ta ’mɩɩɛ‑ nʋʋa ’ʋn ɛ, ao se ’ʋn dɛ "nyɩ ’ɩn se di. ‑Ta "ni ’natʋn nʋʋa ’ʋn ɛ, ao se ’ʋn "ni "nyɩ, ’ɩn se ’na. 43‑Ta ’ɩn nɩɩa ’dʋɩ‑ ɛ, ao se ’ʋn sɩn ’sɔɔn kpʋʋn‑. ‑Ta ’ɩn cɛɛan kui ɛ, ao se ’ʋn dɛ ’ʋnpaa‑. ‑Ta ’ma dɛ ɛ pooa ao se ’ma ‑tɩ’ ‑tu". ‑Ta ’ɩn nɩɩa ‑kaso ’di ao se ’mi "i ‑tee’‑.
44’Bomɔ ʋʋ ’je wluu ka ‑ke : Tʋ"bo, ‑taka ’mɩɩɛ‑ nɩɩ ‑ma nʋʋa’ ’de "ni ’natʋn a nʋʋ ‑ʋn, ’de ’wɛ‑ ɛ nʋʋ ‑ʋn, ’de ‑ɩn ‑cɛɛn kui, ’de ‑ɩn ‑nɩɩ ‑kaso ’di ‑wɛe ‑a se ‑ma ‑tɩ’ ‑tu" ɛ‑ ? 45‑Wɛe ɔ ’je nʋ : ’Ma ’tmʋʋɛ ao tɔ’ ‑tɩ, dɩ "klein ao ‑sea "ju ‑saan" ka due’ "jrii nʋ ’de ’ma de’di ‑wi" "klu ɛ, ‑mɛ ’mɔ ao sɩ "jrii nʋ.
46‑Wɛe nyʋ ɔ ’tmʋa wlu ‑nɩa ’mʋa‑ ‑pee, ‑wi" ‑mʋ ’je ’e ’kle sea "ti ‑ta ’ble ’ʋn mu, ’de "isrɛʋn‑wi" ‑mʋ ’je ’e ’kmʋnɩa’ ‑sea’ ‑kwɛ ‑ta ’ble ’ʋn mu.
26Nyʋ "jru o ‑teʋn pa Sesi ’a jaa"
(Makɩ 14.1-2 ; Luikɩ 22.1-2 ; San 11.45-53)
1Sesi ‑kɔa’ dɩ "klein ‑nɩ ’a ‑klɩan’ ’sʋ, ɔ wlu’ ’de ɔɔ’ klai" nynuu ‑pee. 2Ɔ ’na : Ao ’je kan’ ’mɛ kʋɔnkwla’ ’wlʋ‑kɔ siɛ ’wɩ ’sɔɔn, ’de nyiɔ ’ɔ "Ju a muɛ ’e tooa’ ‑wɛe ʋʋ ’je ɔ ’o tu ‑kwlɩ" kɔ.
3’De ɛɛ’ nɔ" tu ’di ’sʋ, ’sraa ‑saʋn ’a klae" o, nyʋ‑cɔɩn’ ‑wi" ’kɩɩɛn "jrui ’de ʋʋa’ klaa" Kaifʋ o ‑gbɛin", 4‑wɛe ka ʋʋ ’jea Sesi ’a kpʋnsʋn nʋ ’de ’srɛ ’ʋn ‑wɛe ʋʋ ’je ɔ ’dba a, ’de ʋʋ ’bɛɛ‑ ɛɛ’ wlu ’ʋn. 5’Sʋ ʋʋ ’na : ɛ ’bo ‑kɔ’ wɩ o nɩɛ, ‑wɛe nyʋ ‑wee’ "klein je ɛ ’wɔn ’de ‑kli je ’kpa.
’Nynɔkpao’ due’ "cniiɛ -dai’klɔni "i ’de Sesi "jru
6‑Ta Sesi nɩa Betani ’de Simɔ ɔ ‑sa ’jrʋwɛ‑ ‑pʋn" tɛin" o ‑gbu" ’di ɛ, 7’bomɔ ’nynɔkpao’ due’ ’blee‑ -dai’klɔni ’a ‑sooɛ ’dɔe ‑ɛɛ ’nynɩ nɩa albatrɩ ɛ, ‑wɛe ʋ ’kpa Sesi ‑pʋn". Ɛɛ’ -dai’klɔ tu ’a sɔɔn’ kma’. Ʋ "cnii ɛ "i ’bo Sesi "jru ‑mɛ ɔ nɩɛ dɛ dia’. 8Ɔɔ’ klai" nynuu ’jeea dɛ ‑nɩa ’mʋa‑ "jriɛ‑ ’sʋ ʋʋ ’kpa ’cɛn, ʋʋ ’na : Dɛ ‑ble -dai’klɔ ‑nɛ ‑mɛ ’ɛ dooa’ kan’ ‑mɔ ɛ‑ ? 9Nyʋ ’beeɛ’ ɔ ’je ɛ ple ’de‑, ɛ ’je ’wɛi ‑tuu"‑tuu ’je ’de nyʋ ’je ɩ nɩɩa" nyʋ "nyɩ o.
10Ka ʋʋ nɩa dɛ ‑nɛ ’ɛ ’tmʋa’ Sesi ’jea kan’ ’sʋ ɛ, ɔ wlu’ ’de ʋʋpʋ o ka, ɔ ’na : Dɛɛ‑tɩ aoa wa ’nynɔkpao’ ‑nʋ ’kpɩ "i ɛ‑ ? Ʋ nʋɛ dɛ ’dɔe ’de ’ma ‑tɩ’ ’ʋn. 11Ao ke nɩɩa" nyʋ a muɛ i‑tea’ jeejee, ’kaa ’mɔ ke ao se i‑tei jeejee. 12‑Dai’klɔ ʋ ’wla ’ʋn "jru ‑ta, ʋ nʋ ɛɛ’ dɛ tu ’mɛ ’de ’ma ‑gbaɩn’ ’di mua’ ’a ‑tɩ’ ’ʋn. 13’Ma ’tmʋʋ aopʋ ’mɛ, ‑ta "o ‑ta nyʋ a mua ‑pɔia" ‑tɩ ‑nɩ ’tmʋa’ ’de ’blʋa‑ "kpei ɛ, nyʋ a muɛ ’nynɔkpao’ ‑nʋ ’a ‑tɩ’ ‑kwlʋ o poa’, ’de dɛ ʋ nʋa nyʋ ’je ɛ ’tmʋ.
Suida pleɛ Sesi
(Makɩ 14.10-11 ; Luikɩ 22.3-6)
14’Sʋ klai" nynuu ‑nɩa ‑puue ’jɔ ’sɔɔn ’ɔ due’ Suida Isikario muɛ ’e ’sraa ‑saʋn ’a klae" ‑wi" o. 15‑Wɛe ɔ wlu ’de ʋʋpʋ o ka, ɔ ’na : ‑Bo ’ɩn nʋɛ ‑wɛe Sesi ’je aopʋ ’kwa ’kpa ’ee, dɛ ao ’je ’ʋn "nyɩ ɛ‑ ? ’Sʋ ʋʋ ‑sroɛ’ ’wɛimɩɩ" ’a kwla taan ʋʋ je ɔ "nyɩ. 16Dɛ ‑wlʋa ’de ɛɛ’ nɔ" tu ’di ɛ, Suida a ‑pɔn Sesi ’a kpʋn ‑kɔ i, ‑wɛe ɔ ’je ɔ ’de ʋʋpʋ ’kwa ‑tu".
Sesi ke ɔɔ’ klai" nynuu diɛ ɔɔ’ de’bɔɔdiidɛ
(Makɩ 14.12-21 ; Luikɩ 22.7-14, 21-23 ; San 13.21-30)
17‑Di’pɛn ‑sea ‑puun"dɛ o nɩ ’a ‑kɔ ’ɔ "i‑saa’ ‑wɩ "kpei ɛ, Sesi ’a klai" nynuu ’kpɔ ‑pʋn" ‑wɛe ʋʋ ‑teeɛ’ ɔ i, ʋʋ ’na : ‑Ta ‑ɩn ‑nɩi" ‑a ‑je Pakɩ ’a diidɛ pii ɛ‑ ? 18’Sʋ ɔ ’na : Ao mu ’e ‑kwlɔ, ’de "ju due’ o, ao wlu ɔ ‑pee ao ’na : ‑Aa dɛtɔɔi ’naa : Ɔɔ’ nɔ" nyni’ ‑wɛ‑, ’de ‑ɩn o ‑gbu" ’bomɔ ɔ ke ɔɔ’ klai" nynuu ’je Pakɩ ’a diidɛ dii‑. 19Ka Sesi "sia ’nynɩ ɛ, ’ka ɔɔ’ klai" nynuu nʋ, ‑wɛe ʋʋ pi Pakɩ ’a diidɛ.
20‑Fli ’wla ’sʋ ɛ, Sesi ke ɔɔ’ klai" nynuu ‑nɩa ‑puue ’jɔ ’sɔɔn muɛ dɛ dia’. 21‑Ta ʋʋ nɩɩa dɛ dia’ a, ’bomɔ Sesi wluu ka ɔ ’na : tɔ’ ‑tɩ ’ma ’tmʋʋ aopʋ, nyɔ due’ ‑a mu ’de aopʋ "klu ’wlʋa’ ‑ɔ ‑je ’ʋn ple. 22Ɛ poɛ klai" nynuu ‑wee’ "si ’nynɩ o, ’sʋ ʋʋ ‑teɛ ɔɔ’ i ‑teea’ ‑pʋn" due ’due, jrɔ’ ’na : ‑Ɩn se ’mɔ ’da o, Tʋ"bo ? 23’Sʋ ɔ ’na : Nyɔ ‑ɔ ‑ke ’ma sʋn plaan ’e ‑gblʋ ’di ɛ, ɔmɔ ‑ɔɔ mu ’ʋn plea’. 24Nyiɔ ’ɔ "Ju a muɛ ’mɛa’ ka ɛ ’crɩɩa ’de ɔɔ’ ‑tɩ’ ’ʋn see ɛ, ’kaa ɛɛ muɛ "nmia‑tɩ nɩa’ ’de nyɔ ‑ɔɔ mu ɔ plea ’a ‑tɩ’ ’ʋn, ɔɔ’ "ju tu ’a ‑ɩn se ’wlʋ "paa’. 25’Bomɔ Suida, ‑ɔ ‑je ɔɔ’ plea’ ’ʋn ’bɔɔ‑ "duo wlu ’ʋn, ɔ ’na : ɛ ’mɔ ‑ma ’daa, Tʋ"bo ? ’Sʋ Sesi ’na : ɛɛ’ wlu mɛ ‑nao ’de ‑ʋn ‑wɔn, ‑mɔ ‑o.
26‑Ta ʋʋ nɩɩa dɛ dia’ a, Sesi "duɛ ‑di’pɛn ’ʋn ‑wɛe ɔ po ɛɛ’ Kea ’sɛ‑ ’de ɔ cɛɛn ɛ i, ‑wɛe ɔ "nyɩ ɛ ɔɔ’ klai" nynuu, ’de ɔ ’na : Ao "duɛ ’ʋn ao di ɛ, ɛ ’ma ku ‑o. 27‑Wɛe ɔ "duo nmɔ ‑saan ’a ‑fɛɛ’ ’ʋn, ’de ɔ po ɛɛ’ Kea ’sɛ‑, ‑wɛe ɔ "nyɩ ɛ ʋʋpʋ ’de ɔ ’na : Ao ‑wee’ "klein ’nɛ‑, 28dɛ‑nʋɛ’ ɛ ’ma nymɔ ‑o. ɛmɛ ‑si" ii nyiɔ ke Kea "i ’bo ‑kɔ’ o de, ɛ ’wla i ’de nyʋ ‑tuu"‑tuu ’a dɩsaɩn ’a ‑kwɛ‑ ‑tɩ’ ’ʋn. 29’Ma ’tmʋʋɛ aopʋ ’mɛ, ’ɩn se nmɔ ‑nɛ ’nai ’bode mamaʋ ’sʋ ɛ ’e ’wɩ ‑ɛ ’di ao ke ’ma ‑a ‑jea nmɔ dee ’naa ‑tadue ’de ’ʋn ’Bo ’a kɛɛma’ ‑kwlɔ ’di jɛɛ‑.
30‑Mɛ ’wlʋa ’o ‑jei" ɛ Sesi ke ɔɔ’ klai" nynuu ’bleɛ Pakɩ ’a ‑kɔ’ dʋ‑ ‑wɛe ʋʋ ‑si’ ’de ʋʋ mu ’e olifɩ‑crʋ "kpei.
Piɛi ‑sa Sesi wɔn
(Makɩ 14.27-31 ; Luikɩ 22.31-34 ; San 13.36-38)
31’Sʋ Sesi wlu’ ’de ʋʋ ‑pee ɔ ’na : ’De "maʋ’wɩ ‑nɩ ’di ɛ, ao ‑wee’ "klein a muɛ ’ʋn ’bɔa’, dɛ‑nʋɛ’ dɛ ‑crɩɩa ’de ’ma ‑tɩ’ ’ʋn, ɛ ka :
Kea ’na : ’Ma muɛ nɔ"dɩ ’dei ‑tei ’dbaa’ ‑wɛe ’blae ’je ’kwlɩ i ‑gbaa.
32’Kaa ‑bo ’ɩn sɔn "kunyɩɔ’ ’ja a, ‑mɛ ’ma muɛ ao "juɔi ‑sia’ ’ɩn ’je ’e Galile mu.
33’Sʋ Piɛi "duɛ wlu ’ʋn ɔ ’na : ‑Bo nyʋ ‑wee’ "klein ’bɔ ‑ʋn mɔ ’de ɛ, ’mɔ se ‑ʋn ’bɔi ’nɔ ’kmʋ. 34Sesi ’na : ’Ma ’tmʋʋɛ ‑ʋn tɔ’ ‑tɩ ‑cɛɛn’‑, ’de "maʋ’wɩ ‑nɩa ‑sɩan ’di ɛ, nɔ" ‑tɩ sʋn" ’e ‑sro’ ɛ, ‑ma muɛ ’ʋn wɔn ‑saa’ kpɛ taan, ‑ɩn ‑je nʋ ‑ɩn se ’ʋn juo‑. 35’Sʋ Piɛi ‑sa wlu de ɔ ’na : ‑Bo ɛ nɩ ’e ’mɛa’ ’ʋn mɔ ’de ɛ, ‑ɩn ‑ke ’ma muɛ mua’, ɛ se ’mɔ ‑je ‑ʋn wɔn ‑sa nɩ‑. Dɛ due’ ‑nɛ, ɛmɛ klai" nynuu ‑wee’ ’tmʋ.
Sesi baeɛ Kea ’de Sɛsemane
(Makɩ 14.32-42 ; Luikɩ 22.39-46)
36’Bo ‑mɛ ’de ɛ, Sesi ke ʋʋ muɛ ‑tajrɔ nyʋ a ’daa‑ Sɛsemane ɛ, ‑wɛe ɔ ’tmʋʋ ʋʋpʋ ɔ ’na : Ao ‑te i ‑ta, ’ma muɛ ’e nya ‑ta ’ɩn ’je bae‑. 37‑Wɛe ɔ "duo Piɛi ke Sebede ’a "nynuu‑ ‑nɩa ’sɔɔn ’ʋn, ’de ʋʋ ke ɔ mu. ’Sʋ dɛ ‑teɛ ɔɔ’ ’dii waa’ ‑pʋn", faʋn a nʋɔ’, ɔ "kaeɛ "jrii. 38’Sʋ ɔ wlu’ ’de ʋʋ ‑pee ɔ ’na : ’Ma ‑suu "kaeɛ "jrii mamaʋ ’sʋ ’ma jea ’mɛa’ ji. Ao sie ‑ta ’de ao ke ’ma ‑a ‑je "jriɛ‑ "i ‑te. 39‑Wɛe ɔ ’kpaa ’o nya dɛ‑saan" ka, ɔ tba "jua i ’bo ’blʋɔ, ɔ bae Kea ka ɔ ’na : ’Ɩn "Bo, ‑bo ɛ ’bɛɛ‑ ɛ ’je nʋʋɛ ɛ, ‑mɛ ɛ ‑tɛɛn ’ʋn "kaenmɔ ’ɔ "pɛ ‑nɛ o, ’kaa ’ma ’tʋn nʋ‑tɩ ’bo nʋʋɛ, ɛɛ’ ‑nɩ ’tʋn nʋ‑tɩ mɩ ‑je nʋʋɛ‑.
40’Sʋ ɔ jiɛ ɔɔ’ klai" nynuu "i‑tea’. ‑Ta ɔɔ jiia ‑mɛ ʋʋa ’mʋʋ, ‑wɛe ɔ wlu Piɛi ‑pee, ɔ ’na : Ao ke ’ma ‑a se "jriɛ‑ "i ‑te mɔ kpɛ due’ dɛwɛ‑jɛɛ ? 41Ao ‑te’ "jriɛ‑ "i, ao ’je bae‑ ‑wɛe ao je ’e dɛsaʋn ’di ’kpa, dɛ‑nʋɛ’ tɔ’ ’dɔe a ji ’e nyiɔ ’ʋn ’ɛ ‑mɔ, ’kaa ɔɔ’ ’blʋku se ’kpɩ ’ble.
42‑Wɛe ɔ tɛɛn o ke’wlɛ, ɔ mu baea’, ɔ ’na : ’Ɩn "Bo, ɛ se ’bɛɛ‑ "kaenmɔ ’ɔ "pɛ ‑nɛ ’je ’ʋn o tɛɛn ‑bo ’ɩn se ɛ naa, ‑mɛ ɛɛ’ ’tʋn nʋ‑tɩ mɩ je nʋʋɛ‑. 43‑Ta ɔɔ jia de ke’wlɛ ɛ, ‑mɛ ɔ jɛɛ ɔɔ’ klai" nynuu "nyɩɔ’, dɛ‑nʋɛ’ ʋʋa’ "jri kuɛ kwa.
44’Sʋ Sesi ’wlʋ ’o ʋʋpʋ ‑pʋn", ɔ tɛɛn kɩn ’de ɔ bae kpɛ ’ɛ taan ‑nɛ, baewlu due’ ‑nɛ ’ɛ ’sʋ mɛ ɔ ‑sa de. 45’Sʋ ɔ muɛ ’de ɔɔ’ klai" nynuu o de ‑wɛe ɔ wlu ’de ʋʋpʋ o, ɔ ’na : Aoa ’mʋʋ laa, ‑wɛe ao ‑kwlee’ ? Ao ‑gbʋn ’nɔ, nɔ" nyni’ ‑wɛ‑, nyiɔ ’ɔ "Ju pleeɛ’ ’de dɛsaʋnʋʋn ’kwa. 46Ao sɔn ’ʋn, ‑a ‑je mu ! Ao ‑gbʋn ’nɔ, "ju ‑plea’ ’ʋn "kʋʋan‑ i.
Ʋʋ kpʋn Sesi ’mɛ
(Makɩ 14.43-50 ; Luikɩ 22.47-53 ; San 18.3-12)
47Sesi "siɛ wlua’ ’sʋ Suida ‑nɩa klai" nynuu ‑nɩa ‑puue ’jɔ ’sɔɔn ’ɔ due’ je i "si, ɔ ke nyʋ ‑tuu"‑tuu ‑blea ‑cnɩ ke titii ji’. ’Sraa ‑saʋn ’a klae" ke nyʋ‑cɔɩn’ ‑wi" ‑dbo’ ʋʋpʋ. 48Suida ‑ɔ plea Sesi tɔɔɛ nyʋ ‑ke ɔ jia dɛ jrɛ’, ɔ ’na : "Ju ’ma mua ‑kwlɩ" ‑gblea’ ’teɔ ɛ, ‑mɛ ɔmɔ ‑nao, ao kpʋn ɔ. 49’Bo ɛ "sri ɔ ’kpaa ’o Sesi ‑pʋn" ’sʋ ɔ ’na : Tʋ"bo, ’mɔ ‑je ‑ʋn ! ’Sʋ ɔ ‑gbleeɛ ɔ ‑kwlɩ". 50’De Sesi ’na : ’Ɩn ba, dɛ ‑ɩn jia nʋa’ a, ‑ɩn ‑too"‑ ‑ɩn ‑je ɛ nʋ ! ’Sʋ nyʋ ‑ke ɔ jia ’wla ’e Sesi "kpei ‑wɛe ʋʋ kpʋn ɔ.
51Nyʋ ‑ke Sesi nɩa ’mʋa‑ ʋʋa’ due’ ‑sa ‑cnɛ kpla’ ’sʋ ɔ poo ɛ ’sraa ‑sai klaa" ’a dbonʋi, ‑wɛe ɔ cɛn ɔ doun" "jru. 52’Sʋ Sesi ’na : ‑Ɩn ‑tu" ‑ma ‑cnɛ ’de ɛɛ’ kpla ’di de, dɛ‑nʋɛ’ nyʋ "klein ‑a ‑dbaa’ nyʋ ‑cnɛ ’ʋn ɛ, ʋʋa ’mɛɛ ‑cnɛ "i. 53‑Maa naa tɔ’ i ’dee, ’ɩn se ɛ ’bɛɛ‑ ’ɩn ’je ’ɩn "Bo ‑too"‑ "ipo, ɔ ’je ’ʋn ɔɔ’ "soa‑wi" ‑tuu"‑tuu ja ʋʋ ’je ’ʋn sʋn o poo ? 54’Kaa ‑bo ’ɩn nʋ kan’ ‑mɔ ’ee, ‑mɛ ka dɩ ‑crɩɩa’ ’de ’ma ‑tɩ’ ’ʋn ’je ’o nynisʋn nʋ ɛ‑ ? ɛmɛ ‑tɩ ’mɔ ’na ka dɩ ‑crɩɩa ’da, ’kamɔ ɩ nʋa ’o ‑ta.
55‑Wɛe Sesi wlu ’de nyʋ ‑ji’ ɔ kpʋan’ ‑pee ɔ ’na : Ao ’bleɛ ‑cnɩ ke titii ‑wɛe ao ji ’ʋn kpʋan’. Ɛ ‑kɔ’ ‑na ’ɩn nɩɛ "ku ’dbai ‑o. ’De ’wɩ ‑wee’ "klein ’di ’ɩn ke ao nɩɛ ‑tadue, ’ma tɔɔ aopʋ dɛ ’de Kea ‑gbu klaa" ’di, ’kaa ao se ’ʋn sʋn ‑pʋn" ‑te’ ’bomɔ. 56’Kaa ɩa’ dɩ tu nʋʋɛ’ ‑wɛe dɩ Kea ’a wlu ’kwajaaʋn ’tmʋa ’de ɛ, ’de ɩ ’je ’o nyni. ’Sʋ ɔɔ’ klai" nynuu ‑wee’ siɔ’, ʋʋ ’kpa ’kwla.
Ʋʋ kpa Sesi ’de Kaifʋ "juɔi
(Makɩ 14.53-65 ; Luikɩ 22.54-55, 63-71 ; San 18.13-14, 19-24)
57Nyʋ ‑kpʋan’ Sesi ɛ, ʋʋ kpɔ ’e Kaifʋ ‑nɩa ’sraa ‑sai klaa" wɔin", ’demɔ kɛ’ wɔ‑saʋn o, nyʋ‑cɔɩn’ ‑wi" ’kɩɩn‑ "jrui. 58Piɛi bla ʋʋpʋ bʋ ‑kɔ woi mamaʋ ’sʋ ɔ ke ʋʋ je ’e ’sraa ‑sai klaa" o ‑gbɛin" pa, ’de ɔ ‑te i ’bo nyʋ "klu ‑wɛe ɔ ’je ɛɛ’ ja ‑kwɛ ‑sʋn ’a ‑ta ’je.
59’Sraa ‑saʋn ’a klae" o, ’pee ’jeʋn klae" a ‑pɔn Sesi ’a sɩ‑tɩ "kpei ’nɛɛ ‑kɔ i, ‑wɛe ʋʋ ’je ɔ ’dba. 60’Kaa ʋʋ se dɛ jrɛ’ ’je, ’de ‑mɛ ’kamɔ sɩ ’tmʋʋn ‑tuu"‑tuu ‑kwɛ‑ de. ’Sʋ ʋʋa’ ’sɔɔn ji’, ʋʋ ’na : 61"Ju ‑nɔ wlu’ ɔ ’na : ’Ɩn ’beeɛ’ ’ɩn ’je Kea ‑gbu klaa" "jɛi ‑gba’ ‑wɛe ’ɩn ’je ɛ po ’de ’wɩ taan ‑gbai’ ’di.
62’Sʋ ’sraa ‑sai klaa" sɔn ’ʋn ’ɛ, ‑wɛe ɔ wlu Sesi ‑pee ɔ ’na : Dɩ nyʋ ‑nʋ a bla ‑ʋn "kpei ‑ta a, ‑maa’ ‑sa ’e wlu mɔ ‑wee’‑ ? 63’Kaa Sesi "muɛ wɔn, ’sʋ ’sraa ‑sai klaa" ’na : ’De Kea ‑nɩa ’kmʋ ’a ’nynɩ ’ʋn ’ma ‑teeɛ ‑mii, ‑bo ‑ɩn ‑nɩ Nyʋ’pʋʋi Klisɩ, Kea ’a "Ju ɛ, ‑mɛ ‑ɩn ‑tmʋ ɛ ’de ‑a ‑pee. 64’Sʋ Sesi ’na : ɛmɛ ‑ɩn ‑tmʋa ’o. ’De ’ma ’tmʋʋɛ aopʋ ’mɛ, aoa muɛ nyiɔ ’ɔ "Ju ’jea’ la ’bode, ɔ ’je i ‑te ’de "ikma Kea ’a dianfɔ o, aoa mu ɔ ’jea’ ke’wlɛ ɔ ’e de ji ’bo jaʋn‑kwlʋ ’bo bue" "kpei.
65’Sʋ ’sraa ‑sai klaa" ‑nɔ ’kpa ’cɛn, ɔ ’faeɛ ɔɔ’ ‑cɛ" ’kpa ’a ’ʋnpaadɩ i, ‑wɛe ɔ wlu ’de nyʋ ‑kwɛa de ‑pee ɔ ’na : ɔ doa Kea ’a ’nynɩ ‑wɛ‑, dɛ ‑ble ‑tɩ ’a ‑ta ’jeʋn i ‑pɔan’ ’bode ɛ‑ ? Ka ɔɔ toa Kea wɔn o ɛ, ɛmɛ ‑jia’ ’o ’de ɔɔ’ ‑cɛ" ’kpa ’wɔn. Ka aoa ’da a‑ ? 66Ʋʋ ‑wee’ "klein ’na : ɔ nɩɛ ’mɛ ka‑. 67’Bo ‑mɛ "kpei ’mʋa‑ ’sʋ ʋʋ ‑teɛ ɔɔ’ tɔn "jri wlaan’ ke blaa’ ‑pʋn", ʋʋa tbɔɔ kpiin’ i, ‑wɛe ʋʋa wlɔɔ ’de ʋʋ ’na : 68‑Mɔ ‑na ‑ɔ ‑nɩɛ Nyʋ’pʋʋi ɛ, ‑ɩn ‑si’ dɩ, nyɔ tba ‑ʋn kpʋan’ ‑ɩn ‑si" ɔɔ’ ’nynɩ.
Piɛi ‑sa Sesi wɔn
(Makɩ 14.66-72 ; Luikɩ 22.56-62 ; San 18.15-18, 25-27)
69‑Ta ɛɛ nʋa kan’ a, ‑mɛ Piɛi ‑teɛ i ’de "kpae’ ’bo nyʋ "klu. ’Sraa ‑sai klaa" ’a dbonʋnynɔkpao’ due’ ’kpɔ ‑pʋn" ’sʋ ʋ ’na : ‑Mɔ ‑nɔ ‑ɩn ‑ke Sesi ‑wlʋa Galile ‑nɔ na’ ‑ke. 70Piɛi ‑Sɔ wɔn ’bo nyʋ "juɔi. Ɔ ’na : Dɛ a nɩa "i a ’jea ’tmʋ ‑gblein’ ’maa ’wɔn ɛ ’mii.
71Ɔ sɔn ’ʋn ’ɛ ’sʋ ɔ muɛ ’e ‑gbɛin" ‑jei" fɔ o. Dbonʋnynɔkpao’ jrʋ’ ’je ɔ ke’wlɛ ’sʋ ʋ wlu’ ’de nyʋ ‑ʋʋ ‑ke ʋ nɩa ’o ‑pee, ʋ ’na : "Ju ‑nɔ, ɔ ke Sesi ‑wlʋa Nasarɛtɩ na’ ‑ke. 72Piɛi ‑too’ ke’wlɛ ɔ ‑teɛ ‑snɛɛa’ ‑pʋn" ɔ ’na : Sɩ ‑o. ’Ɩn se "ju ‑nɔ juo‑.
73Nɔ" jrɛ’ ‑sia’ ‑paii ’sʋ nyʋ ‑ke ɔ nɩa ’mʋa‑ ’kpɔ ‑pʋn" ‑wɛe ʋʋ wlu ɔ ‑pee, ’de ʋʋ ’na : Tɔ’ ‑o ‑cɛɛn’‑, ‑ɩn ‑nɩɛ nyʋ ‑nʋ ’a due’ ‑o, dɛ‑nʋɛ’ ‑ma wlusʋn mɛ ‑sa ‑ʋn ’kwla. 74’Sʋ Piɛi "duɛ wlu ’ʋn ɔ ’na : ’Ɩn se "ju ‑nɔ juo‑, ‑bo ’ɩn ’tmʋ sɩ ɛ, Kea nʋ ’ʋn dɛ "jrii.
’Bomɔ ɛ "sri ’sʋ sʋn" due’ ‑sro’. 75’Sʋ Piɛi poɛ Sesi ’a wlu ‑kwlʋ o ‑ɛ ‑na : nɔ" ‑tɩ sʋn" ’e ‑sro’ ɛ, ‑ma muɛ wlua’ kpɛ taan ‑ɩn ‑je nʋ ‑ɩn se ’ʋn juo‑. ’Sʋ ɔ ke ‑fɩn" ’a "siɛ "kpae’. ɔ ‑fɩɩn" mamaʋ ’sʋ ɔɔ’ wɔn ’di je i "kae‑.
27Ʋʋ ‑tuɛ" Sesi ’de Pilatɩ ’kwa
(Makɩ 15.1 ; Luikɩ 23.1-2 ; San 18.28-32)
1‑Sɔn’ ‑sɩan’ ‑klae" pɛɛn ’sʋ ’sraa ‑saʋn klae" ke nyʋ‑cɔɩn’ ‑wi" ’kɩɩɛn "jrui ‑wɛe ʋʋ ’bɛɛ‑ Sesi ’a ’mɛ ‑tɩ ’a wlu ’ʋn. 2‑Wɛe ʋʋ sɔn, ʋʋ kpɔ ’de ʋʋ "nyɩ ɔ ‑gbʋa’na Pilatɩ ’de ɔ ’je ’o wlu cɛn.
Suida ’dba ɔɔ’ ‑cɛ" ’mɛ
3‑Ta Suida ‑toa ’e Sesi ’jea ka ʋʋa kpɔ ʋʋ ’je ɔ ’dba ’sʋ, ɔɔ kple’ ‑wɛe ɔ kpa ’wɛijɔ mɩɩ" ’a kwla taan ‑nɩ ’de ’sraa ‑saʋn ’a klae" ke nyʋ‑cɔɩn’ ‑wi" o de ɔ ’na : 4’Ma ’cɛ, ’ɩn nʋɛ dɛsaʋn, dɛ ’ɩn toa ’e "ju ‑sea’ ’mɛ ka nɩ ‑ta a. ’De ʋʋ ’na : Dɛ ‑mɛ ’daa ‑apʋ mɔ ɛ‑, ‑ma ’sʋ ’a ‑tɩ’ ‑nao. 5Suida kpa ’wɛijɔ ‑nɩ ’sʋ ɔ ‑fii" ɩ ’de Kea ‑gbu klaa" ’di, ‑wɛe ɔ mu ’de ɔ po ɔɔ’ ‑cɛ" "dbu ‑plun, ɔ ’mɛ.
6’Sraa ‑saʋn ’a klae" ‑wi" ’tɛn ’wɛi ‑nɩ ’mɛ, ‑wɛe ʋʋ ’na : ‑Aa kɛ’ ’na nyɔ ’ɔ po ’wɛi ‑nɩa ka ’de Kea ‑gbu klaa" ’a ’wɛi i ‑tedɛ ’di, dɛ‑nʋɛ’ ɩ nɩɛ nymɔ ’ɔ sɔɔn’ ‑o. 7Ʋʋa’ ’sʋ ’bɛɛa ɩa’ wlu ’ʋn ’sʋ ɛ, ʋʋ ‑tɩɩn’ jaemai ’a ‑kle’, ‑wɛe ʋʋ ’je ɛ ’dʋɩ‑ ’a inmae‑ta ’ʋn nʋ. 8Ɛmɛ ‑tɩ ‑kle’ ‑nɛ, ʋʋa ’daa‑ ɛɛ’ ‑kle’ tu nymɔ ‑kle mamaʋ ‑sɩan.
9’Sʋ dɛ Kea ’a wlu ’kwajaai Selemi ’tmʋa ’de ɛ, ɛ nyni ’o ’ɛ, ɔ ’naa :
ʋʋ "duɛ ’wɛijɔ mɩɩ" ’a kwla taan ’ʋn, ɩmɩ Israɛ‑nyʋ ’bɛɛ‑ wlu "kpei ’de ‑ɩ ‑nɩ ɔɔ’ sɔɔn’, 10‑wɛe ʋʋ "duo ɩa’ ’wɛi tu ’ʋn ’de ʋʋ ‑tɩɩn’ jaemai ’a ‑kle’, ka Tʋ"bo ’tmʋ ɛ ’de ɛ.
Pilatɩ ‑teeɛ’ Sesi i
(Makɩ 15.2-5 ; Luikɩ 23.3-5 ; San 18.33-38)
11Sesi nɩɛ ’o ‑gbʋa’na "juɔi ‑wɛe ɔ ‑tee’ ɔ i ka ɔ ’na : ‑Ɩn ‑nɩɛ Suifʋ‑wi" ’a ’beɔ ‑oo ? ’Sʋ Sesi ’na : ɛmɛ ‑ɩn ‑tmʋa ’o. 12’Kaa sɩ‑tɩ ’sraa ‑saʋn ’a klae" o, nyʋ‑cɔɩn’ ‑wi" a ‑tu" ɔ "kpei ɛ, ɔ se ‑mɩ wɔn "kpei po. 13’De Pilatɩ ’na : Dɩ ‑tia ‑ka ʋʋa ‑tua" ‑ʋn "kpei i ‑ta ‑maa’ ’wɔɩɩn ? 14’Kaa Sesi se ɔ dɛ jrɛ’ ‑pee ’tmʋʋ ’bode. ‑Mɛ "maa ‑gbʋa’na tai’.
Sesi ’a ’mɛ ‑tɩ ’a wlu ’bɛɛ’
(Makɩ 15.6-15 ; Luikɩ 23.13-25 ; San 18.39-19.16)
15Pakɩ ’a ‑kɔ’ "o ‑kɔ’ ‑sɔn ɛ, ‑gbʋa’na a "siiɛ ‑kaso’dii due’ i see, ‑jɔ nyʋ ‑kwɛa de nɩa "i ɛ. 16’De ɛɛ’ nɔ" tu ’di ɛ, ‑kaso’dii due’ ‑ɔɔ ’nynɩ nɩ Barabasɩ. ɔɔ’ ’nynɩ dooa’ ’de ɔɔ’ "ku ’dba‑tɩ ’ʋn. 17’Sʋ Pilatɩ ‑teeɛ’ nyʋ ‑kɩɩan’ "jrui i, ɔ ’na : Nyɔ ao nɩ "i ’ɩn ’je i "sii ɛ‑ ? Barabasɩ ‑ae, ‑ɩn" Sesi ʋʋa ’daa‑ Klisɩ ɛɛ ? 18Ɔ ’je kan’ ’mɛ, ka ʋʋa nʋa Sesi "cɛi o ‑wɛe ʋʋ to ɔ ’e ɛ.
19‑Ta Pilatɩ ‑tea i ’bo ’pee ’jeɩn’ ɛ, ’bomɔ ɔɔ’ ’nynɔ dbo ɔ nyʋ "i, ʋ ’na : Dɛ‑saan" ’bo ’o ‑ɩn ‑ke "isrɛi ‑nɔ ’nynɩ nɩɛ, dɛ‑nʋɛ’ ɔ ‑srɛi", ’ɩn ’jeɛ ’kle ‑sɩan ’de ɔɔ’ ‑tɩ’ ’ʋn ’de jajri ’di. 20’Sraa ‑saʋn ’a klae" o, nyʋ‑cɔɩn’ ‑wi" paa nyʋ ‑kwɛa de bʋ ‑sɔn ‑wɛe ʋʋ ’je Barabasɩ ’a i "sii ‑tɩ i ‑tee’‑, ’de ʋʋ ’je Sesi ’dba. 21‑Wɛe ‑gbʋa’na "duo wlu ’ʋn ’de ɔ ‑tee’ ʋʋpʋ i ke’wlɛ ɔ ’na : Nyɔ ao nɩ "i ’ɩn ’je i "sii ɛ‑ ? ’Sʋ ʋʋ ’na : Barabasɩ. 22’De ɔ ’na : Ka ’ɩn ’je Sesi nyʋ a ’daa‑ Klisɩ ‑mɔ ’ɔ ‑tɩ’ nʋ ɛ‑ ? ʋʋ ‑wee’ "klein ’na : ‑Ɩn kɔ ɔ ’o tu ‑kwlɩ". 23’Sʋ Pilatɩ ‑teeɛ’ ʋʋpʋ i, ɔ ’na : Dɛsaʋn ‑jɛ wɛ‑ ɔ nʋ ɛ‑ ? ’Kaa ʋʋa "wɔɔ’ ke’wlɛ ɛ je ‑je "kpei ‑tie" cɛn, ʋʋ ’na : ‑Ɩn kɔ ɔ ’o tu ‑kwlɩ" !
24Dɛ Pilatɩ ’jea ’je ’de ɛɛ’ dɛ tu ’a ‑kɔ’ ’di sea nɩ ‑wɛe ʋʋa’ ‑cruɛn" ɛ ’kpaa "kpei ’sʋ ɛ, ɔ "duɛ "ni ’ʋn ‑wɛe ɔ jre kwa ’bo nyʋ ‑wee’ "klein "juɔi, ’de ɔ ’na : "Isrɛi ‑nɔ ’ɔ nymɔ se ’ʋn kwai nɩ. Aoa’ ’sʋ ’a ‑tɩ’ ‑o. 25’Bo ʋʋ ‑wee’ "klein ’na : ‑Bo ɛ nʋ dɛ ’de ɛ, ɔɔ’ nymɔ ’ɔ ‑kao ‑craa ‑a ‑ke ‑aa "nynuu‑ ’ʋn. 26’Sʋ Pilatɩ "siiɛ‑ Barabasɩ i. Ɔɔ’ "soa‑wi" kpa Sesi klae ’ʋn kpɩɩn‑, ‑wɛe ɔ to ɔ ’e ’de ɔ ’je ’o tu ‑kwlɩ" kɔɔɛ‑.
"Soa‑wi" a wlaa Sesi ’mɛ
27‑Gbʋa’na ’a "soa‑wi" kpa Sesi ’de ɔ o ‑gbu" ’di, ’bo ɔɔ’ ‑gbɛin" ’a ‑kwea’‑, ‑wɛe ʋʋ ‑gbae’ ɔ ’dei. 28Ʋʋ ‑sɔ dɩ kui ‑wɛe ʋʋ pɔɔ flae’ ‑saan ’ʋn. 29Ʋʋ dba "wifan ‑wɛe ʋʋ ‑tu" ɔ "jru. Ʋʋ ‑tu" ɔ ‑gblokpau ’kwa, ‑wɛe ‑bo ʋʋ "sii‑ ’kɔi‑ i ’bo ɔ "juɔi ɛ, ʋʋa wlɔɔ, ʋʋa nʋ : ‑A ’snɛ, ‑a ’snɛ Suifʋ‑wi" ’a ’beɔ ! 30‑Wɛe ʋʋa wlɔn tɔn "jri, ‑wɛe ‑bo ʋʋ ‑sɔ ‑gblokpau ’kwa a, ʋʋa blɛ ’bo ɔ "jru. 31Ʋʋ ‑kɔa’ ɔɔ’ wlaa’ kan’ ’sʋ ɛ, ʋʋ ‑sɔ flae’ ’ʋn, ʋʋ pɔɔ ɔɔ’ dɩ ’ʋn ’de ʋʋ kpɔ ’o tu ‑kwlɩ" kɔɔa’.
Sesi kɔɔɛ’ ’bo tu ‑kwlɩ"
(Makɩ 15.21-32 ; Luikɩ 23.26-43 ; San 19.17-27)
32‑Ta ʋʋa "sia "kpae’ ɛ, ’bomɔ ʋʋ ke Sirɛnɩi due’ ‑gbʋʋn’, ɔɔ’ ’nynɩ ‑nɩ Simɔ. ’Sʋ ʋʋ kpʋɔn’ "klan ‑klan "klan ‑wɛe ɔ ’e Sesi ’a ’mɛtu ’ble. 33Ʋʋ nynia ’o ‑ta nyʋ a ’daa‑ Gogota, ɛ ’de mɛ ‑nɩ "jru ’a ’kpa ’a ‑ta. 34’Sʋ ʋʋ "nyɩɛ Sesi nmɔ ʋʋ poa "kaedɛ o ɛ, ’kaa ɔ ‑tɩn ɛ wɔn ’sʋ ɔ ’na ɔ se ɛ ’nai.
35Ʋʋ kɔ ɔ ’o tu ‑kwlɩ" la ’sasa ‑wɛe ʋʋ po soa’ ʋʋ ‑seea ɔɔ’ ’ʋnpaadɩ ’ʋn ’bo ʋʋpʋ ’nynɩ. 36’Sʋ ʋʋ ‑teɛ i ‑wɛe ʋʋa fuo ɔ i. 37Ʋʋ ‑nɩɛi" ʋʋ ’jea dɛɛ‑tɩ ɔ ’mɛa ’tmʋ ɛ, dɛ ʋʋ ’crɩa ’bo ɔ "jru kpɔ’, ɛ ka : "Ju ‑nɔ Suifʋ‑wi" ’a ’beɔ Sesi ‑o. 38Ɔ ke "ku ’dbaʋn ’sɔɔn ‑kɔɔɛ ’bo tu ‑kwlɩ", due’ ’bɔɔ‑ ’de ɔɔ’ dianfɔ o, ‑wɛe due’ ’bɔɔ‑ ’de ɔɔ’ kʋaanfɔ o.
39‑Jesiʋn a ‑fuan"‑ "jru ‑wɛe ʋʋa ‑cree" ɔ. 40ʋʋ ’na : ‑Mɔ ‑jea Kea ‑gbu klaa" "jɛi ‑gba ’de ‑ɔ ‑je ɛ po ’de ’wɩ taan ’di ɛ, ‑ɩn ‑pʋʋ’ ‑ma ‑cɛ" la ’e ! ‑Bo ‑ɩn ‑nɩ Kea ’a "Ju ɛ, ‑ɩn ‑wlʋ ’o tu ‑kwlɩ" ‑ɩn ‑je i "si !
41’Sraa ‑saʋn ’a klae" ke kɛ’ wɔ‑saʋn ke nyʋ‑cɔɩn’ ‑wi" a wlɔɔ’ ka ‑ke, ʋʋ ’na : 42Ɔ ’pʋʋ‑ nyʋ jrʋ’ ’mɛ, ’kaa ɔ se ɔɔ’ ‑cɛ" ’kpa ’pʋʋa’ ’bɛɛ‑ ! ‑Bo ɔ nɩ Israɛ‑kɔʋn ’a ’beɔ ɛ, ‑mɛ ɔ ’wlʋ ’o tu ‑kwlɩ" ɔ ’je i "si ‑wɛe ‑a ‑je ɔɔ’ ‑tɩ’ tɔ’ ’ʋn ’je. 43Ɔ ‑teɛ ɔɔ’ ‑cɛ" Kea kwa, ‑bo Kea kma ɔɔ’ ‑tɩ’ ɛ, ‑mɛ ɛ ‑sei ɔ la ‑a ‑je ɛ ’je, dɛ‑nʋɛ’ ɔ ’na : ’Ɩn nɩɛ Kea ’a "Ju ‑o. 44"Ku ’dbaʋn ‑ʋʋ ‑ke ɔ kɔɔa ’bo tu ‑kwlɩ" ʋʋa ‑cree" ɔ kan’ ‑ke.
Sesi ’a ’mɛa’
(Makɩ 15.33-41 ; Luikɩ 23.44-49 ; San 19.28-30)
45’Jrʋ‑gbao ’sʋ kwie kpʋn’ ‑plipli ’de ’blʋa ‑wee’ "klein "kpei mamaʋ ’sʋ ɛ je ‑kwie" jrʋ‑gbao jɛɛ‑. 46‑Kwie" jrʋ‑gbao o ’sʋ Sesi kpa wlu "jɛi, ɔ "wɔɔ’, ɔ ’na : Eli, Eli, lama sabatani ? Ɛ ’de mɛ ‑nɩ : ’Ma Kea, ’ma Kea, dɛɛ ‑tɩ ɛ ‑sa ’ʋn "jriɛ‑ ‑pʋn" ɛ‑ ? 47Nyʋ ‑nɩa ’o a jrʋ’ ’wɔan ɔɔ’ wlu ’sʋ ʋʋ ’na : Ao ’bɔ, ɔɔ ’da Eli. 48’Bo ɛ "sri ʋʋa’ due’ je plea’ kpa ɔ je fuu’ ’de ‑koonmɔ o ibla ɔ je ɛ ‑gblokpau "icroo ’sʋ ɔ je Sesi "nyɩ ’de ɔ ’je ɛ ’na. 49’Kaa ʋʋa’ deejrʋ’ ’na : ‑Ɩn ‑tai" ɔ "i, ’bomɔ ‑aa ‑gbʋan ’o ‑bo Eli ji ɔ ’o ‑saa’ kan’ a. 50Sesi "wɔa kpleiin ke’wlɛ ’sʋ ɔ ‑kwɛ‑ "i.
51Ɛ nɩa kan’ ’sʋ "wliiɛ fɔ klaa" ‑peea’ ’de Kea ‑gbu klaa" ’di ‑sa ’faea’ ’de "jɛi mamaʋ ’sʋ ɛ je ’e ‑sɔn nyni, ’blʋa‑ crɛ’, "soi klae" sɔn ’fɔe. 52‑Gbɛin" kaiɛn wɔn, "isrɛʋn ‑mɛa ’a ’pla sɔn "kunyɩɔ’. 53Ʋʋ ’wlʋ ’e ‑gbaɩn’ ’di ’mɛ, ‑wɛe ‑ta Sesi sɔan "kunyɩɔ’ ɔ, ʋʋ pa ’o Selisalɛm. ’Bomɔ nyʋ ‑tuu"‑tuu ’jee‑ ʋʋpʋ "jriɛ‑.
54Rɔmɛ "soa ’a "jrukpɔ’ i ‑tei due’ ‑ɔ ‑ke ɔɔ’ "soa‑wi" a fua Sesi i ɛ, ʋʋ ’jeea ’blʋa ’a crɛsʋn ke dɩ "klein ‑nʋʋa "jriɛ‑ ’sʋ, dɛ waa ʋʋpʋ ’dii, faʋn ‑teɛ ʋʋa’ nʋa’ ‑pʋn" ’sʋ ʋʋ ’na : tɔ’ ‑tɩ ‑o, "ju ‑nɔ nɩɛ Kea ’a "ju ’a ‑cɛ" ’kpa ‑o ‑cɛɛn’‑.
55’Nynʋkpae’ jrʋ’ ‑nɩ ’o, ‑ʋʋ ‑tɛɛn o ‑wɛe ‑ʋʋa ‑gbʋn ’e. ʋʋa’ ’nynʋkpae’ tu ke Sesi ’wlʋɛ ’e Galile ‑gbɔ, ‑wɛe ʋʋa ‑te’ ɔ kwa wɔi. 56’De ʋʋpʋ "klu, ’bomɔ Madi ‑wlʋa Madala ke Sakɩ ke Sosɛʋ de Madi ke Sebede ’a "nynuu‑ de nɩ‑.
Ʋʋ ‑teɛ Sesi i
(Makɩ 15.42-47 ; Luikɩ 23.50-56 ; San 19.38-42)
57‑Kwie" ka ’sʋ ɛ, "wliiɛjei due’ ‑wlʋ Arimate ‑ɔ ji, ɔɔ’ ’nynɩ ‑nɩ Sosɛʋ, ɔ nɩɛ Sesi ’a klai" nynuu ’a due’ ‑o ‑ke. 58Ɔ muɛ ’e Pilatɩ o, ‑wɛe ɔ ‑tee’ ɔ Sesi ’a "ku i. ’De Pilatɩ cɛn ’o wlu ‑wɛe ʋʋ ’je ɔ Sesi ’a "ku "nyɩ. 59Sosɛʋ "duo Sesi ’a "ku ’ʋn ’ɛ, ɔ "fin ɔ tae’ plu "jrui, 60‑wɛe ɔ ‑te ɛ i ’de ɔɔ’ ‑gbaɩn’ dee ‑ɛ ‑blua" ’de ’soacrʋ ’di ’di, ‑wɛe ɔ klin o "soukpo klaa" due’ i. Ɔ kaan ’bo ɛ "wɔin ‑wɛe ɔ mu. 61Madi ‑wlʋa Madala ke Madi jrʋ’ nɩ ’o ’wɛ‑, ʋʋ ‑teɛ i ‑wɛe ʋʋa ‑gbʋn ’e ‑gbaɩn’ "jri.
"Soa‑wi" ‑piɛn’ Sesi ’a ‑gbaɩn’ ’de i
62Dɩ nmaewɩ ’wlʋa ’bo ‑jei", ɛɛ’ ‑sɔn’ ‑sɩan’ ’sʋ ɛ, ’sraa ‑saʋn ’a klae" ke Fariseɛn‑wi" muɛ ’e Pilatɩ o ‑tadue ‑wɛe ʋʋ ’na : 63‑Gbʋa’na, ‑ta sɩ ’tmʋi ‑nɔ nɩɩa ’kmʋ ’de ɛ, dɛ ɔ ’tmʋa ɛmɛ ‑a po ‑kwlʋ o, ɔ ’na : ‑Bo ’ɩn ’mɛ ɛ, ’wɩ ’a taan ‑nɛ "kpei ‑mɛ ’ma muɛ ’ʋnsɔan’. 64‑Ɩn ‑tmʋʋ’ nyʋ ʋʋ ’je ɔɔ’ ‑gbaɩn’ ifuo mamaʋ ’sʋ ’wɩ ’a taan ‑nɛ ’je nyni, ‑wɛe ɔɔ’ klai" nynuu je ɔɔ’ "ku "jri, ’de ʋʋ je wlu ’de nyʋ ‑pee ka ɔ sɔn "kunyɩɔ’. ‑Bo ɛ nɩ kan’ a, ‑mɛ ɩa’ sɩ tu a muɛ ‑jei" ‑sia’, ɩ ’e ‑jɩ ‑nɩa tɛin" ‑sii. 65’Sʋ Pilatɩ wluɛ ʋʋ ‑pee ɔ ’na : "Soa‑wi" ka, ao mu, ao fuo ɔ i ka aopʋ ‑nɩɛi" ɛ. 66Ʋʋ mua, ʋʋ "suɛn "soukpo ‑kaan ’o ‑gbaɩn’ "wɔin ’dei ‑wɛe ʋʋ ‑piiɛn’ "soa‑wi" ʋʋa fuo ɛ i.
28Sesi sɔn "kunyɩɔ’
(Makɩ 16.1-10 ; Luikɩ 24.1-12 ; San 20.1-10)
1‑Kwlewɩ ’wlʋa ’o ‑jei" ‑ɛ ‑nɩa ’dɔɔ ’ɔ "i‑saawɩ o ’sʋ ɛ, Madi ‑wlʋa Madala ke Madi jrʋ’ ‑cnuɛn ’e ‑gbaɩn’ "kpei. 2Ʋʋa kɔan ’emu ’sʋ ’blʋa‑ a crɛ’, dɛ‑nʋɛ’ Tʋ"bo ’a "soai due’ ‑wlʋ ’e jaʋn ’di ‑ɔ ‑si" i ‑wɛe ‑ɔ klin ‑o "soukpo ‑nɩa ’o ‑gbaɩn’ "wɔin ‑ɔ poɛ ’fɔ jrɛ’ o, ‑wɛe ‑ɔ ‑ja ’o ɛ "kpei ‑ɔ ‑te i. 3Ɔ ‑taan’ ka "ni a crɛa "jrii ɛ, ɔɔ’ ’ʋnpaadɩ "pluu’ "puu’‑ ka jee" ‑fua" nɩa. 4Dɛ waa "soa‑wi" ’dii ʋʋa’ dɩ a crɛ’ ka nyɔ ɔ ’mɛa, ’kamɔ ʋʋpʋ nɩ‑.
5’Sʋ Kea ’a "soai wlu’ ’de ’nynʋkpae’ ‑pee ɔ ’na : Aopʋ mɔ ɛ, faʋn ’bo ao nʋɛ, dɛ‑nʋɛ’ ’ɩn ’je kan’ ’mɛ, Sesi ʋʋ kɔa ’bo tu ‑kwlɩ" mɔ aoa ‑pɔn i. 6Ɔ se ‑ta nɩ‑, ɔ sɔn "kunyɩɔ’ ka ɔ ’da ’de ɛ. Ao ji ’je, ‑ta ɔ ’pɛan i ’de ɛ, ’bo ka. 7Ka ɔ sɔan "kunyɩɔ’, ao mu ‑too"‑ ao ’je ɔɔ’ klai" nynuu ’tmʋʋ‑. Ɔ muɛ ao "juɔi ‑sia’ ɔ ’je ’de Galile mu ’demɔ ao ’je ɔ "jriɛ‑ ’jee‑. Ka ’ma ’wlʋ ɛ ’tmʋa’ a, ’kamɔ ɛ ’je nɩ‑.
8Ʋʋ crɛɛ "kpei ʋʋ je ’o ‑gbaɩn’ ‑pʋn" ’wlʋ, faʋn a nʋ ʋʋpʋ ’mɛ, ’de ‑mɛ ’kamɔ ’mʋa‑ klaa" nɩ ’de ʋʋa’ pɛe o. ’Sʋ ʋʋ kpa plea’ ‑wɛe ʋʋ po klai" nynuu "kuan.
9Ʋʋa kɔan ’emu ’sʋ Sesi ’jaa ʋʋpʋ "i ‑wɛe ɔ ’na : ’Mɔ ‑je aopʋ ! ʋʋ ’kpɔ ‑pʋn" ’sʋ ʋʋ ‑gblee’ ɔ bʋ wɔ, ‑wɛe ʋʋ ‑gbɛɛ ɔ "juɔi. 10’Sʋ Sesi ’na : Faʋn ’bo aopʋ nʋɛ, ao mu ao ’je ’ma de’di ‑wi" ‑kwlʋ ‑seea’, ʋʋ ’je ’e Galile mu ’demɔ ʋʋ ’je ’ʋn "jriɛ‑ ’jee‑.
"Soa‑wi" ’a "kuan poa’
11Ʋʋ siiɛ mua’ ’bo ‑jei" ’sʋ nyʋ ‑fua Sesi ’a ‑gbaɩn’ i ʋʋa’ jrʋ’ je ’e ‑kwlɔ nyni ‑wɛe dɩ "klein ‑nʋʋa ʋʋ je ɩa’ "kuan po ’de ’sraa ‑saʋn ’a klae" ‑wi" o. 12’Sraa ‑saʋn ’a klae" ke nyʋ‑cɔɩn’ ‑wi" ’kɩɩɛn "jrui ‑wɛe ʋʋ ’bɛɛ‑ wlu ’ʋn, ’de ʋʋ "nyɩ "soa‑wi" ’wɛi ‑tuu"‑tuu. 13‑Wɛe ʋʋ wlu ’de ʋʋ o, ʋʋ ’na : ‑Bo ao mu ɛ, ‑mɛ ao ’na : ‑ta ‑a ‑nɩa "nyɩɔ’ "maʋ’ ’bomɔ ɔɔ’ klai" nynuu jii ‑wɛe ʋʋ "jri ɔɔ’ "ku. 14‑Bo ‑gbʋa’na mɔ’ɔ ‑cɛ" ’kpa ’wɔn ɩ mɔ ’de ɛ, ‑aa mu ɔ ja jaa’, ɔ se aopʋ dɛsaʋn "jrii nʋi. 15"Soa‑wi" "duo ’wɛi ‑nɩ ’ʋn ’ɛ, ʋʋ mua, wlu ’sraa ‑saʋn ’a klae" ‑wi" ‑tua" ʋʋ wɔn ɛ, ɩmɩ ʋʋ ’tmʋ. ’Kamɔ ʋʋ ‑kɔ’ ɩa’ ‑tɩ’ tu Suifʋ‑wi" ’a ’blʋa‑ ja mamaʋ ’sʋ ɛ je ’e ‑sɩanwɩ ’di jɛɛ‑.
Sesi jɛɛ ɔɔ’ klai" nynuu ‑nɩa ‑puue ’jɔ due’ ɛ
(Makɩ 16.14-18 ; Luikɩ 24.36-49 ; San 20.19-23 ; Nʋʋdɩ 1.6-8)
16Klai" nynuu ‑sia ‑puue ’jɔ due’ muɛ ’e Galile, ’de crʋ Sesi "sia ’nynɩ "kpei. 17Ʋʋ ’jeea Sesi "jriɛ‑ ’sʋ ʋʋ ‑teɛ ɔɔ’ "juɔi ‑gbɛɛa’ ‑pʋn", ’kaa ʋʋa’ jrʋ’ a pleɛ pɛe i. 18‑Wɛe Sesi ’kpa ʋʋpʋ ‑pʋn" ’de ɔ wlu ka ɔ ’na : "ikmaa’ ‑nɩa ’e jaʋn ’di ke "ikmaa’ ‑nɩa ’e ’blʋa‑ "kpei ‑wee’ "nyɩɩɛ ’ʋn ’ɛ. 19ɛmɛ ‑tɩ ao ’je mu, ao ’je nyʋ ’a kpɛ ‑wee’ "klein ’ma klai" nynuu ’ʋn nʋ, ‑wɛe ao ’je ʋʋpʋ "ni "jru po ’de "Bo ’a ’nynɩ ’ʋn, ’de "Ju ’a ’nynɩ ’ʋn, ’de ‑Suu ’a ’nynɩ ’ʋn. 20‑Wɛe dɩ "klein ’ɩn ’tmʋʋa aopʋ ɛ, ao ’je ʋʋpʋ ɩa’ wɔn’je ka tɔɔ‑. Ao ‑gbʋn ’nɔ, dɛ ‑mua’ mamaʋ ’sʋ ‑ɛ ‑jɛɛa ’blʋa ’a ‑kwɛ nɔ" ɛ, ao ke ’ma ‑a muɛ naa’ ’wɩ "o ’wɩ ‑wee’ ’di.