‑Pɔia" ‑tɩ

Luikɩ

’tmʋa

1

‑Tɩ’ ’kpa "jri ‑sa ‑wlu

1Nyʋ ‑tuu"‑tuu ‑tɩn’ dɩ ‑nʋʋa ’de ‑a "kwlu ‑ta ɩa’ ’crɩa’ i, 2dɛ‑nʋɛ’ ʋʋ ’wɔn ɩ ’de nyʋ ‑ʋʋa ‑cɛ" ’kpa ’jee ɩ "jriɛ‑ sese ‑wɛe ‑ʋʋ ‑tea Kea ’a ‑pɔia" ‑tɩ ’tmʋa ’a ‑tea’ ’wɔn. 3Ɛmɛ‑tɩ ’mɔ ‑ke ɛ, ’ɩn ‑pɔn ɩa’ ‑gbɔo ‑tea’ i kpɩɩn‑ ‑wɛe ’ɩn ‑tee ɩ wɔ ’ma po ɩ ’de ’sbɛ ’di ’de ‑ma ‑tɩ’ ’ʋn Teofi ni’ wɔn nɩ i. 4’Ma nʋ ɛɛ’ dɛ tu ’mɛ ‑wɛe ka dɩ "klein ʋʋ tɔɔa ‑ʋn ɩ nɩa tɔ’ ‑tɩ ɛ, ‑ɩn ‑je ɛ juo.

Sesi ’a ’wlʋ ‑tɩ ke ɔɔ’ "ju ‑saan" ‑nɛ ke

5Nɔ" ‑ɛ ’di Erodɩ nɩɩa Suide ’a ’beɔ ɛ, ɛmɛ "ju due’ nyʋ a ’daa‑ Sakali nɩɩ Kea ’a ’sraa ‑sai. Ɔ nɩɛ ’sraa ‑sai Abia ’a ’tma ‑o. Ɔɔ’ ’nynɔ ’wlʋɛ ’e Aarɔn ’ɔ "ji ’di, ʋa’ ’nynɩ ‑nɩ Elisabɛtɩ. 6Nyʋ ’sɔɔn ‑nʋ, ʋʋa’ kplɩn ’srɛi" ’bo Kea "juɔi. Ʋʋa ’jeɛ ɛɛ’ kɛ’ ‑wee’ "klein wɔn ʋʋ se ‑pɩɩɔn" ‑pʋn" nɩ‑. 7’Kaa ʋʋ se "ju ’ble, dɛ‑nʋɛ’ Elisabɛtɩ siɛ ‑sran. ’De ka ʋʋ nɩa ’sɔɔn, ʋʋ ‑wee’ ’a ‑sɩn cɛn "jri "kpei ‑tie" "ju ’wlʋ ‑tɩ.

8’Wɩ jrɛ’ o ’sʋ, Sakali nɩɛ ɔɔ’ ’sraa ‑sadbo nʋa’ ’bo Kea "juɔi, dɛ‑nʋɛ’ nyʋ ‑ke ɔ nɩa kpɔi" ɛ, ɔmɔ ‑te’ ’o. 9Soa’ ’sraa ‑saʋn a poa "jɛi ’de ʋʋpʋ "klu see ɛ, ‑wɛe nyɔ ‑jea ‑dai’klɔ "jri po ’de Kea ‑gbu klaa" ’di ʋʋa juɔ ɛ, ɛmɛ ʋʋ po "jɛi. ’Sʋ Sakali mɔ ɛ ’bɔɔ‑ "i.

10‑Dai’klɔ "jri po nɔ" ɔ, nyiɔpʋ‑ ‑kwɛa de ’de "kpae ɛ, ʋʋa baeɛ Kea.

11Sakali nɩɩa -dai’klɔ "jri poa’ ’sʋ ɔ ’jeeɛ Kea ’a "soai due’ "jriɛ‑ ‑ɔ nyna i ’de ‑dai’klɔ "jri poɩn’ ’a dianfɔ o. 12Sakali ’jee ɔ "jriɛ‑ ’sʋ, dɛ wɔɔ ’dii, faʋn a nʋɔ’. 13’Kaa Kea ’a "soai wlu’ ’de ɔ ‑pee, ɔ ’na : Sakali, faʋn ’bo ‑ʋn ‑nʋɛ, dɛ‑nʋɛ’ Kea kpʋn ‑ma baewlu ’mɛ. ‑Ma ’nynɔ Elisabɛtɩ a muɛ ‑ʋn "junmɔu ju ‑pee ’wlʋa’, ‑wɛe ‑ɩn ‑je ɔ San ’daa‑. 14Ɔɔ’ ’wlʋa a muɛ ‑ma ’mʋa‑ ‑tɩ klaa" nɩa’, ‑wɛe nyʋ ‑tuu"‑tuu ’je ɔɔ’ ’wlʋ ‑pɔi po ’de ’mʋa‑ ’ʋn ‑ke. 15Ɔɔ muɛ dɛwɔn nɩa’ ’de Kea "jri ’de. Ɔ se "kaenmɔ ke ’dɩɩnmɔ ’nai. Ɔ muɛ ’de ɔ de ’a "kwli ’di sia ’sʋ Kea ’a ‑Suu ’je ɔ ’ʋn "ji. 16Ɔɔ muɛ Israɛ‑kɔʋn ‑tuu"‑tuu ’a "jru ’e ʋʋa’ Tʋ"bo Kea o "biia’. 17Ɔɔ muɛ Tʋ"bo ’a weepoi nɩa’. Ka Kea ’a "ikmaa’ ke ɛɛ’ ‑Suu nɩa ’e Eli ’ʋn ’de ɛ, ’kamɔ ɩa mu ’de ɔ ’ʋn nɩa’ ‑ke, ‑wɛe ɔ ’je ɛ nʋ ’de "nynuu‑ ke ʋʋ "bo ‑wi" ’a wlu ’je due’ nɩ, nyʋ ‑kua "jru ’je tɔ’di ’kpa ka "i "isrɛnyʋ nɩa, ’de ɔ ’je Tʋ"bo ’a ’cɛ‑wi" kpɔi" ‑tee. 18’Sʋ Sakali ‑teeɛ’ Kea ’a "soai i ɔ ’na : Ka ’ɩn ’je dɛ ‑ɩn ‑tmʋa ’mʋa ’a tɔ’ ’ʋn ’jesʋn nʋ ɛ‑ ? Dɛ‑nʋɛ’ ’mɔ ’kpa ‑kea", ’de ’ma ’nynɔ foo" ’sʋ ‑mʋ ’a "ju ’wlʋ ‑sʋn ‑si’. 19’Sʋ Kea ’a "soai ‑sɛ "kpei ɔ ’na : ’Mɔ ‑nɩ Gabliɛ, ’ɩn nɩɛ ’o Kea ‑pʋn" ‑wɛe ’ma nʋʋ ɛ "juɔi, ɛmɛ ‑dbo’ ’ʋn ‑wɛe ’ɩn ji ‑ʋn ‑pɔia" ‑tɩ ‑nɩ ’tmʋa’. 20’Kaa dɛ ’ɩn ’tmʋa ‑ɩn se ɛ tɔ’ ’ʋn ’je. ’De ‑mɛ ’kamɔ ɩa’ wlu tu a mu ’o nynia’ ’de nɔ" ‑ɛ ‑tu" ’a ’di, ɛmɛ ‑tɩ ‑ma mu "muu nɩa’ ‑ɩn se wlu i mamaʋ ’sʋ dɛ ‑jɛɛa ɩa’ "jri "kpae’ poa’ a.

21‑Ta ɛɛ nʋʋa kan’ a ‑mɛ tai’ "maa’ nyʋ ‑ʋʋa fua Sakali ’mɛ ’de "kpae, dɛ‑nʋɛ’ ɔ ‑kwle ’e -dai’klɔ "jri po ’ɩn ’mɛ. 22’Kaa ‑ta ɔɔ "sia "kpae’, ɔ se wlu ’ble, ɔɔ ’daa‑ ʋʋpʋ "i, ’sʋ ʋʋ ’wɔɛn ’mii ka dɛ nʋʋɔ "jrii ’de -dai’klɔ "jri po ’ɩn ɛ.

23Ɔɔ’ ‑nɛ ’sraa ‑sadbo ’a nɔ" ’wlʋa ’o ‑jei" ’sʋ ɛ, ɔ muɛ ’de ɔ o ‑kwlɔ de. 24Ɛ nʋa ’wɩ pla ’sʋ, ɔɔ’ ’nynɔ Elisabɛtɩ a ’tɛn "kwli i. Ʋ ’jea kan’ ’sʋ, ʋ ‑tuɛ" ʋa’ ‑cɛ" i ’de ’cɩ ‑mm" ’di ‑wɛe ʋ wlu ’de ʋa’ ‑cɛ" ’ʋn ʋ ’na : 25‑Jɛ ‑mɛ Tʋ"bo ’a nʋʋ ‑tɩ ‑o ! Ɛ ’jeɛ ’ma wɛe‑, ‑wɛe ɛ po ’ma ‑tɩ’ ‑kwlʋ o, ’de ɛ ‑sa ’ʋn ‑tɩn’ "juɔi ’de nyʋ ‑wee’ "jri ’de.

Sesi ’a ’wlʋ‑tɩ

26Elisabɛtɩ ’a "kwli nʋa ’cʋɩ ‑mɛɛo"‑ ’sʋ, Kea dbo ɛɛ’ "soai Gabliɛ ’mɛ ke’wlɛ ’de Galile ’a ‑kwlɔ due’ nyʋ a ’daa‑ Nasarɛtɩ ’di. 27Ɛ dboɔ’ ’de ’nynɩa ‑tɔo due’ ‑ʋ ‑tea "ju due’ nyʋ a ’daa‑ Soseʋ ’a ’nynɩ ’ʋn o. Ɔ nɩɛ ’beɔ Dafidɩ ’a ‑gbu" ‑sɔn nyɔ ‑o. ’Nynɩa ‑tɔo ‑nʋ ’a ’nynɩ ‑nɩ Madi. 28Kea ’a "soai pa ’de ʋ o ‑gbu" ’di, ‑wɛe ɔ pʋ ’je wlu o ɔ ’na : Madi, ’mɔ ‑je aʋn, amɔ ‑jea ’saaʋn ɛ, Tʋ"bo Kea ke a na’. 29’Sʋ tai’ "maa’ Madi ’mɛ ’de ’jewlu ‑nɛ ’ɛ ‑tɩ’ ’ʋn, ʋa ‑teeɛ’ ʋa’ ‑cɛ" i ʋ ’na : ’Jewlu ‑nɛ ‑mɛ ’de ’a ’nynɩ ‑wɛ‑ ‑sɩan ka‑ ? 30‑Wɛe Kea ’a "soai ’na : Madi, faʋn ’bɔ aa’ nʋ ‑tɩ, dɛ‑nʋɛ’ Kea nʋa ʋn ’saa ’ʋn "jri i. 31A ‑gbʋn ’nɔ aa muɛ "kwli ’blea’, ‑wɛe a ’je "junmɔu ’wlʋ ’de a ’je ɔ Sesi‑nynɩ ‑tuu"‑. 32Ɔɔ muɛ nyɔ klaa" nɩa’ ‑wɛe nyʋ ’je ɔ Kea ‑nɩa ’e jaʋn ’di ’a "ju ’daa‑. Tʋ"bo Kea a mu ɔ ’beɔ ’ʋn nʋa’ ka ɔ ’mɩa Dafidɩ nɩa tɛin" ’de ɛ, 33‑wɛe ɔ ’je ’nynɩ ’wlʋ jeejee ’de Israɛ‑nyʋ "jru o. Ɔɔ’ ’nynɩ ’wlʋa’ se "ti ‑ta ’blei.

34’Sʋ Madi wlu’ ’de Kea ’a "soai ‑pee, ʋ ’na : Ka ‑mɛ ’ɛ dɛ tu ’je ’o nynisʋn nʋ ɛ‑ ? Dɛ‑nʋɛ’ ’ɩn se "junmɔu juo due’. 35’Sʋ Kea ’a "soai ’na : Kea ’a ‑Suu ’a "ikmaa’ a muɛ ’de a ’ʋn jia’ ’de Kea ‑nɩa ’e jaʋn ’a ’tee te "i ’a ‑fli ’je aʋn "kpei ‑cri", ɛmɛ ‑tɩ "ju ‑kwɛai ’pepe aa mua ’wlʋa’ a, nyʋ a mu ɔ Kea ’a "Ju ’daa. 36A ‑gbʋn ’nɔ, aa’ de’di Elisabɛtɩ nyʋ a ’daa ‑sran ‑sie nynɔkpao’ ʋmʋ ‑blea ’o ʋʋa’ ‑kea" ‑kwli’ ɛɛ’ ’cʋɩ ‑mɛɛo"‑ ‑nɛ ka. 37Dɛ jrɛ’ se "ikma ’de Kea ‑pee. 38’Sʋ Madi ’na : ’Ɩn nɩɛ Kea ’a "juɔinʋʋnynɔkpao’ ‑o. Ka ‑ɩn ‑daa’, ɛ nʋʋɛ ’ʋn "jrii kan’. ’Sʋ Kea ’a "soai ’wlʋ ’o ʋ ‑pʋn" ’mɛ ‑wɛe ɔ mu.

Madi muɛ Elisabɛtɩ "i‑tea’

39’De nɔ" due’ ‑nɛ ’di ɛ, Madi crɛɛ "kpei‑ ʋ je ‑jei" ’kpa. ’Kamɔ ʋ nʋ ‑ja crʋɩ ‑blu’ crʋɩ ’sʋ ʋ je ’e Suide ’a ‑kwlɔ due’ ’di mu’ ’de crʋɩ "kpei fɔo. 40‑Wɛe ʋ pa ’e Sakali o ‑gbu" ’di ’de ʋ po Elisabɛtɩ ’jewlu o. 41Elisabɛtɩ ’wɔan Madi ’a ’jewlu ’sʋ ʋa’ "ju ‑suua’ i ’de ʋ ’ʋn. ’Bo ɛ "sri Kea ’a ‑Suu je ’e ʋ ’ʋn "ji. 42’Sʋ ʋ kpa wlu "jɛi ʋ ’na : Kea ‑sa aʋn ’de ’nynʋkpae’ ‑wee’ "klu, ‑wɛe ɛ po aʋn "diwan, a ke aa’ "ju ke‑. 43‑Ta ’ɩn ‑sa ’saaʋn ‑jɛ ‑mɛ ɛ‑, ‑wɛe ’ma Tʋ"bo de ji ’mi "i ‑teea’ ? 44A ‑gbʋn ’nɔ, aa’ ’jewlu ’kpa ’ʋn doun" ’sʋ, "ju ‑nɩa ’de ʋn ‑suua’ i ’de ’mʋa‑ ’ʋn. 45Amɔ nʋ ’mʋa‑, dɛ‑nʋɛ’ dɩ Tʋ"bo ’tmʋa ’de aa’ ‑tɩ’ ’ʋn ɛ, a ’je ɩa’ ’o nyni ‑tɩ tɔ’ ’ʋn ’ɛ.

Madi ’bɛɛ‑ Kea ’a ’nynɩ "i

46’Sʋ Madi ’na :

’Ma ’kmʋ ‑wee’ a ‑sa’ Kea ’nynɩ. 47‑Wɛe ’mʋa‑ "ji ’de ’ʋn pɛe o ’mɛ ‑ke ’de Kea ‑nɩa ’ma ’Pʋʋi ’a ‑tɩ’ ’ʋn. 48Dɛ‑nʋɛ’, ’mɔ ‑nɩa ɛɛ’ "juɔinʋʋnynɔkpao’ ‑ɔ sea dɛ jrɛ’ wɔn nɩ ɛ, ’mɔ ɛ sie "jriɛ‑ o. Dɛ ‑tba’ ‑ta ‑ɛ mua nya, nyʋ ‑ʋʋa mua ’wlʋa’, ʋʋ ‑wee’ a muɛ ’ʋn ’di ’a wɔnmɔnynɔkpao’ ’daa’, 49dɛ‑nʋɛ’ Kea ‑kmai", ɛ nʋɛ dɩ klae" ’de ’ma ‑tɩ’ ’ʋn. Ɛɛ’ ’nynɩ ‑kwɛ’ i ’pepe. 50Ɛɛ’ ’di wɔnmɔa’ se ‑kwɛ ‑ta ’ble ’de nyʋ ‑ʋʋa pleeɛ ‑pee. 51Ɛɛ to ɛɛ’ "ikmasʋn ’mɛ ’de dɩ "klein ɛ nʋa ’ʋn. Ɛɛ ‑gba’ ‑cɛi" ’bɛɛʋn ja. 52Ɛɛ ‑saa’ ’beɔ‑wi" "kpa‑tɩ ‑sɔn, ‑wɛe ɛɛ "nyɩ nyʋ ‑ʋʋa ‑piia’ ʋʋa’ ‑cɛi" ‑teɩn. 53Ɛɛ "nyɩɛ nyʋ ’mɩɩɛ‑ ɛ nʋa diidɛ, ɛɛ poɛ "wliiɛjeʋn ‑jei" ’de ’kwa iflɔan’ ’ʋn. 54-55Ɛɛ ’wlʋɛ Israɛ‑kɔʋn ‑ʋʋ ‑nɩa ɛɛ’ "juɔinʋʋn o. ‑Wɛe ɛɛ to ʋʋpʋ ɛɛ’ ’diwɔnmɔa’ "i. ’Kamɔ ɛ cɛn ɛɛ’ wlʋ ‑tie" ’de ‑a "bo Ablaam ke ɔɔ’ "nynuu‑ ‑pee.

56Nɔ" Madi nʋa ’o Elisabɛtɩ o ‑gbu" ‑sɔn ’bɛɛ‑ ’cʋɩ taan ’mɛ ‑wɛe ʋ mu ’de ʋ o ‑kwlɔ de.

San Batisɩ ’a ’wlʋ ‑tɩ

57Nɔ" nynia ’o ’sʋ Elisabɛtɩ ‑gbaan’, ʋ ’wlʋɛ "junmɔu ju‑. 58’Sʋ nyʋ ‑ʋʋ ‑ke ʋʋ "kʋʋan i ke ʋa’ ’cɛ‑wi" ’wɔan ka Tʋ"bo ’a nyʋ ’a wɛe ’jea’ ’bɛa "i ’de ʋa’ ‑tɩ’ ’ʋn ’sʋ, ʋʋ ke ʋʋ ‑wee’ a nʋʋɛ ba ’mʋa i. 59"Jupliiɛ nʋa ’wɩ ‑mɛ" na ’sʋ ʋʋ jiɔ ’klɛn kpaa’. Ʋʋa ’dɔɔ‑ ɔ "bo Sakali ’a ’nynɩ, 60’kaa ɔ de "dua wlu ’ʋn, ʋ ’na : "Ɩɩn‑, San mɛ ‑je ɔɔ’ ’nynɩ ‑nɩ. 61’Sʋ ʋʋ ’na : Nyɔ jrɔ’ se ’nynɩ ‑nɩa ’mʋa‑ ’ble ’de aa’ ‑gbu" ‑sɔn nyʋ "klu. 62’Sʋ ʋʋa ’daa Sakali "i ‑wɛe ’nynɩ ‑jɩ ɔ nɩa "i ɔ ’jea ɔɔ’ "ju ’daa‑ ’de ʋʋ ’jɩ juo‑. 63‑Wɛe Sakali ‑tee’ tufɔ i ’de ɔ ’crɩ ’o ɛ "kpei ka : San mɛ ‑nɩ ɔɔ’ ’nynɩ. ’Sʋ tai’ "maa ʋʋpʋ ‑wee’ ’mɛ. 64’Bo ɛ "sri ɔ je wɔn ’bai, ɔɔ’ mɩɩɔ je ‑gbai’, ɔ je wlua’ ‑pʋn" ‑te ’de Kea ’a ’nynɩ "i ’bɛɛa’ ’ʋn. 65Nyʋ "klein ‑ʋʋ ‑ke ɔ "kʋʋan i ɛ, ɛɛ’ faʋn a nʋ ʋʋpʋ ‑wee’ ’mɛ. Dɛ ‑nʋʋa ’mʋa‑ nyiɔpʋ a ’tmʋ ɛ "wɔin‑ ’de Suideblʋa ’a ’fɔ ‑nɩa crʋɩ ’dii ‑wee’ "klein "kpei‑. 66’Sʋ nyʋ "klein ‑ʋʋ ‑wɔɩn ʋʋ poɛ ɩ pɛe o, ‑wɛe ʋʋa nɩɩ tɔ’ "kpei‑, ʋʋa ‑teeɛ’ ʋʋa’ ‑cɛ" i ʋʋ ’na : Dɛ "ju ‑saan" ‑nɔ ‑mɔ ’je ’ʋn ’wlʋ ’de nya ’ja a‑ ? Tʋ"bo ’a ’saaʋn ‑nɩ ɔ "kpei.

Sakali ’a ’dʋ

67Kea ’a ‑Suu ‑kweai jia ’e "ju ‑saan" "bo Sakali ’ʋn ’sʋ, ɔ ‑teɛ Kea ’a ‑tɩ’ ’tmʋa’ ‑pʋn" ɔ ’na :

68"Diwan kpʋn Tʋ"bo Israɛ ’ɛ Kea, dɛ‑nʋɛ’ ɛ ‑teeɛ’, ɛɛ’ ’cɛ "i ‑wɛe ɛ ‑seie ʋʋpʋ. 69Ɛ nʋɛ’ ‑wɛe Nyʋ’pʋʋi ‑kmai" ’wlʋ ’de ɛɛ’ dbonʋi Dafidɩ ’a ‑gbu" ’di. 70Ka ɛɛ’ ‑cɛ" ’ɛ wlu ’kwajaaʋn ‑nɩa tɛin" ’tmʋ ɛ ’de ɛ, ’kamɔ ɛ nɩ‑. 71Nyʋ’pʋʋi ‑ɔ ‑jea ‑a seie ’de ‑aa tʋnyʋ ke ‑aa ’ʋn ’nyɛʋn ‑wee’ "klein ’kwa ɔmɔ ‑ɔɔ ji. 72’Kamɔ Kea nʋ ɛɛ’ ’diwɔnmɔa’ to sʋn ’de ‑a "bo ‑wi" ‑pee, ‑wɛe ɛ po ɛɛ’ dbɛɛdɛ ‑nɩa ’pepe ’a ‑tɩ’ ‑kwlʋ o, 73ka ɛ cɛan ɛɛ’ wlu ‑tie" ’de ‑a "bo Ablaam ‑pee see ɛ. 74Ɛ ’na ɛ ’je ‑a seie ’de ‑aa tʋnyʋ ’kwa, ‑wɛe ‑bo ‑aa se ɛ "juɔi nʋʋ ɛ, faʋn je ‑a nʋ. 75’De ‑a ‑je na ’de ’pepe nɩa’ ke "isrɛa ’ʋn ’de ‑aa ’kmʋnɩa’ ’ʋn ’de ’wɩ ‑wee’ klein" ’di. 76Sakali wlu’ ke’wlɛ ɔ ’na : ’De ‑mɔ ’ma "ju, nyʋ a muɛ ‑ʋn Kea ‑nɩa ’e jaʋn ’di ’a wlu ’kwajaai ’daa’, dɛ‑nʋɛ’ ‑ma muɛ naa’ ’bo tʋ"bo "juɔi ‑wɛe ‑ɩn ‑je ɛɛ’ ‑jeblʋ nmaea’. 77Dɛ ‑ɩn ‑jea ’tmʋ ’de ɛɛ’ ’cɛ ‑pee ɛ ka Kea ’pʋʋ aopʋ ’mɛ. Ɛ ’wlʋɛ aoa’ dɩsaɩn "kpei. 78Kea kma ‑aa ‑tɩ’ kpleiin, ɛ ’jeɛ ‑aa wɛe‑, ɛmɛ ‑tɩ ɛ ‑sɩɩn ‑sɔn’ ’de ‑a "kpei ka ‑klae" jrʋ a ’wlʋa ’kwla ’de jaʋn ’di ɛ. 79Ɛ ji’ ‑wɛe ɛ ‑sɩn’ ’de nyʋ ‑tea i ’de kwie ’di ke nyʋ ‑tea ’mɛa ’a ‑tea’ "kpei, ’de ɛ ’je ‑aa "juua ’de pɛe ’a blu ‑jei" "biee‑.

80"Ju‑saan" ‑nɔ, ka ɔɔ ’boa, ’ka ɔɔ’ tɔ’ ’dinɩa’ a ’kpa "kpei. Ɔ "tiɛ ’e ‑pɩɩɔn" blʋa "kpei mamaʋ ’sʋ ɛ je ’wɩ ‑ɛ ’di ɔ toa ɔɔ’ ‑cɛ" ’de Israɛ‑kɔʋn ‑pee jɛɛ‑.

2

Sesi ’a ’wlʋ‑tɩ

(Matie 1.18-25)

1Ɛɛ’ nɔ" tu ’di mɛ ’blʋajei Sesaa Okisɩ bla kɛ’ ɔ ’na : Nyʋ ‑wee’ "klein ’je ʋʋa’ ’nynɩ ’sbɛ ’di po ‑o ’de Rɔmɛ ’ɛ ’blee‑blʋa ‑wee’ "klein "kpei‑. 2Ɛmɛ ‑nɩ ’nynɩ ’sbɛ ’dipoa’ ’a "i‑saa ‑nɛ. ’De ɛɛ’ nɔ" tu ’di ɛmɛ Kirinisɩ ’blee Siriblʋa. 3Nyʋ ‑wee’ "klein a muɛ ʋʋa’ ‑kwlɛ ’dii due ’due, ‑wɛe ʋʋ ’je ’nynɩ ’sbɛ ’di po.

4Soseʋ foo" ’sʋ ’wlʋ ’o Nasarɛtɩ ’mɛ ’de Galile ‑wɛe ɔ mu ’o Bɛtelɛm ’de Suide ’bo ɔ ’mɩa Dafidɩ o ‑kwlɔ, dɛ‑nʋɛ’ ɔ ’wlʋɛ ’e Dafidɩ ’a "ji ’di. 5Ɔ ke Madi ‑ʋ ‑tea ɔɔ’ ’nynɩ ’ʋn mu’ ‑ke, ‑wɛe ʋʋ ’je ʋʋa’ ’nynɩ ’sbɛ ’di po. Ɛɛ’ nɔ" tu ’di ‑mɛ Madi ’bleɛ "kwli.

6Ʋʋ nynia ’o Bɛtelɛm ’sʋ ɛ, ‑gbaandi ’kpa Madi ’ʋn ’ɛ, ’sʋ ʋ ‑gbaan’. 7Ʋ ’wlʋ ʋa’ "i‑saaju ’mɛ ‑wɛe ʋ "fin ɔ tae’fɔ i, ʋ ’pɛɛn ɔ i ’de ’blae ’a ’didiidɛ ’di, dɛ‑nʋɛ’ ʋʋ se ‑teɩn ’je ’de ’dʋɩ‑ ’a ‑si’ ‑gbu" ’di.

"Nɔdɩ ’dei ‑teʋn muɛ Bɛtelɛm

8’De ɛɛ’ ’blʋa ’a ’fɔ tu o ɛ, "nɔdɩ ’dei ‑teʋn jrʋ’ ‑ʋʋ ‑nɩ ’e ‑gbaa "kpei ‑wɛe ‑ʋʋa fuo ʋʋa’ nɔ"dɩ ’dei "maʋ". 9Ʋʋa ‑gbʋan’ ’emu ’sʋ, Tʋ"bo Kea ’a "soai due’ ‑jɛɛ ʋʋpʋ. ’Sʋ Tʋ"bo ’a ‑sɔn’ ‑sɩn’ ’de ʋʋ ’de i ‑ta ‑wee’. Ɛɛ’ dɛ waa ʋʋpʋ ’dii, ’sʋ faʋn klaa" ’kpa ’de ʋʋpʋ ’ʋn ’ɛ. 10Kea ’a "soai wlu’ ’de ʋʋpʋ ‑pee ɔ ’na : Faʋn ’bɔ aoa’ nʋ‑tɩ, dɛ‑nʋɛ’ ’ɩn ja ao ‑pɔia" ‑tɩ ‑ɩa mu nyʋ ‑wee’ "klein ’a ’mʋa‑ klaa" ’blea’ ‑ke. 11Ɛ nɩ aoa’ ’pʋʋi mɔ ‑wlʋ ‑sɩan ’de Dafidɩ o ‑kwlɔ. Ɔmɔ ‑nɩ Klisɩ, Tʋ"bo ! 12Ka ao ’jea ɔɔ’ juosʋn nʋ ’ka ka : aoa muɛ "jupliiɛ due’ ’jea’, ɔ ’je ’e tae’fɔ ’di nɩ‑, ‑wɛe ɔ ’je i’pɛn ’de ’blae ’a ’didiidɛ ’di.

13Ʋʋa kɔan ’emu ’sʋ Kea ’a "soa‑wi" ‑tuu"‑tuu ji’ ’bo ‑jɔ ‑ɔɔ ‑tmʋa ‑tɩ’ ‑pʋn" ‑wɛe ʋʋa ’bɛɛ‑ Kea ’a ’nynɩ "i ʋʋa nʋ :

14Kea ’a ’nynɩ "bɛi ’de jaʋn ’di ‑wɛe pɛe ’a blua’ ’je ’e ’blʋa "kpeinyʋ ‑ʋʋa ‑tɩ’ Kea kma "kpei ji.

15Kea ’a "soa‑wi" ke ʋʋ cɛɛan "i ʋʋ mua jaʋn ’di de ɛ, nɔ"dɩ ’dei ‑teʋn wluɛ ba ‑pee ʋʋ ’na : ‑A mu Bɛtelɛm ‑wɛe dɛ ‑nʋʋa ’demu ’de Kea ‑sa ’kwla ’de ‑a ‑pee ‑ta, ‑a ‑je ɛ "jriɛ‑ ’jee‑. 16Ʋʋ mu’ ’de "kpei‑ crɛa’ ’ʋn ‑wɛe ʋʋ jɛɛ Madi ke Sosɛʋ ke. Ʋʋ jɛɛ "ju ‑saan" ’mɛ ‑cɛɛn’‑, ɔ je i’pɛn ’de ’blae ’a ’didiidɛ ’di. 17Ʋʋ ‑kɔ’ "ju ‑saan" "jriɛ‑ ’jeea kpɩɩn‑ ‑wɛe ʋʋ po dɩ "klein ʋʋ ’wɔan ’de ɔɔ’ ‑tɩ’ ’ʋn ’a "kwuan. 18Nyʋ "klein ‑ʋʋ ‑wɔan ɩa’ dɩ tu ’de nɔ"dɩ ’dei ‑teʋn ’wɔn ɛ, tai’ "maa ʋʋpʋ ’mɛ. 19Madi a ‑teɛ’ dɩ "klein ‑nɩa ’mʋa‑ i ’de ʋa’ pɛe o, ‑wɛe ʋa naa ɩ tɔ’ "kpei i. 20’Sʋ ’blae ’dei ‑teʋn ‑nʋ muɛ ‑ta ʋʋ ’wlʋa de. Ʋʋa ble’, ʋʋa ’bɛɛ‑ Kea ’a ’nynɩ "i ’de dɩ "klein ʋʋ ’wɔan ’de ʋʋ ’jeea "jriɛ ’ɛ ‑tɩ’ ’ʋn, dɛ‑nʋɛ’ ka Kea ’a "soai ’tmʋ ɩ ’de ʋʋ ‑pee ɛ, ’kamɔ ɩ nɩ ‑cɛɛn’‑.

Sesi ’a ’nynɩ ‑tuu" ’a

21’Wɩ ‑mɛ" na ‑nɛ ‑ɛ ’di ʋʋ ’jea "ju ‑saan" ’klɛn kpaa nynia a, ’bomɔ ʋʋ ‑tuu" ɔ Sesi‑nynɩ. ’Nynɩ ‑nɩa ’mʋa‑ ɛmɛ Kea ’a "soai "si ’nynɩ ’de ɔ de ‑pee ‑mɛ ʋ se ɔɔ’ "kwli i ’tɛn ke.

Ʋʋ toɛ Sesi ’a "pliiɛ‑ Kea "i

22’Wɩ ‑ɛ ’di ʋʋ ’jea dɛ Moisɩ ’a kɛ’ "sia ’nynɩ ‑nʋ ’de ‑gbaʋn ’a ‑tɩ’ ’ʋn nynia ’o mu ’sʋ ɛ, Soseʋ ke Madi muɛ Selisalɛm ‑wɛe ʋʋ ’je "ju‑saan"‑ Tʋ"bo "i to‑. 23Dɛ ‑crɩɩa’ ’de Tʋ"bo Kea ’a kɛ’ ’di ɛ ’naa : ‑Bo "junmɔu ’wlʋ ‑wɛe ɔ ’je "i‑saaju nɩ ɛ, ‑mɛ ɔ ’je kpɔi" ‑tee ‑o ’de Tʋ"bo ’a ‑tɩ’ ’ʋn. 24Ʋʋ ‑sa ɔɔ’ ’sraa‑, ’kamɔ ɛ ’crɩɩɛ ’de Tʋ"bo Kea ’a kɛ’ ’di, ɛ ’na : ‑Ɩn ‑ja ’sɔɔn, ’de ‑bo ‑gbɛɛ se nɩ ‑ɩn ‑ja "pai nynuu ’sɔɔn.

Wlu Simeɔ ke Anɩ ’tmʋa ’de Sesi ’a ‑tɩ’ ’ʋn ɛ

25’De "ju due’ ‑nɩ ’o Selisalɛm ɛɛ’ nɔ" tu ’di, ɔɔ’ ’nynɩ ‑nɩ Simeɔ. Ɔɔ’ "ju tu ‑srɛi", ɔɔ ’jeɛ Kea wɔn, ɔɔ fuɛ Israɛ ’ɛ ’Pʋʋi, ‑wɛe Kea ’a ‑Suu nɩ ’de ɔ ’ʋn. 26Kea ’a ‑Suu ’tmʋʋ ɔ sese ɛ ’naa : ‑Ɩn se ’mɛi ke, dɛ‑nʋɛ’ ‑ma muɛ Nyʋ’pʋʋi, Tʋ"bo ’a ’o‑tei "jriɛ‑ ’jeea’. 27Kea ’a ‑Suu poɛ Simeɔ ‑je o, ɔ muɛ ’e Kea ‑gbu klaa" ’di, ’demɔ Soseʋ ke Madi kpa "jupliiɛ ‑wɛe ʋʋ ’je dɛ Kea ’a kɛ’ "sia ’nynɩ nʋ ’de ɔɔ’ ‑tɩ’ ’ʋn. 28’Sʋ Simeɔ kpʋn "jupliiɛ ’mɛ, ɔ po ɔ sɩn ’dii ‑wɛe ɔ po Kea ’sɛ‑. ’De ɔ ’na :

29Kaan ka la ’jaa‑ Tʋ"bo, ɛ "tai ɛɛ’ dbonʋi "i, ɔ ’je mu ’de pɛe ’a blua’ ’ʋn, ’kaa dɛ ɛ ’tmʋa ɛ nyni ’o ’ɛ 30dɛ‑nʋɛ’ ’ɩn ’jee‑ nyʋ ’pʋʋi ɛ ja "jriɛ‑ ‑wɛ‑. 31’Pʋʋa’ ɛ nmaea ’bo nyʋ ‑wee’ "klein "juɔi ɛ, 32ɔmɔ ‑nɩ ‑sɔn’ ‑ɛ ‑je nyʋ ‑wee’ "klein i ’jee‑, ’de ‑ɔ ‑je ɛɛ’ ’cɛ Israɛ‑kɔʋn ’a ‑cian" nɩ‑.

33Dɩ ʋʋa ’tmʋa ’de Sesi ’a ‑tɩ’ ’ʋn ɛ ɩa poɛ ɔ "bo ke ɔ de ’mlɩ ’mlɩ pɛe o. 34’Sʋ Simeɔ poɛ ʋʋpʋ "diwan ‑wɛe ɔ wlu ’de Sesi de Madi ‑pee ɔ ’na : A ‑gbʋn ’nɔ, Kea ‑te’ ’o "ju ‑nɔ ’de Israɛ‑kɔʋn "klu, nyʋ jrʋ’ ‑a muɔ ’de blaa’ ’kaa jrʋ’ a muɔ o ‑fɔan’. 35’De ɛɛ’ ‑tɩ’ ’ʋn ɛ tɔ’ saɩn ‑pa’ ’kwla ’de nyiɔpʋ‑ ‑tuu"‑tuu ’ʋn ɛ ɩa muɛ "kpae ’pɛɛan’, amɔ ‑nɩa ɔ de ɛ, ɛɛ muɛ aʋn pɛɛ "i cɩan’.

36Kea ’a wlu ’kwajaanynɔkpao’ due’ ‑nɩ ’o mu ‑ke, ʋa’ ’nynɩ ‑nɩ Anɩ. Ʋ nɩɛ Fanuɛlɩ ’a "ju ‑o ’de Asɛɛ ’ɛ "ji ’di, ʋ ’kpa ‑kea". Ʋ "tia jra ɛ nʋɛ ‑sɩn ‑mɛ" ’sɔn ’sʋ ʋa’ kʋan ’mɛɛ. 37Ʋ siiɛ ‑tiɔn" ’nynɔ dɛ ’ʋn mamaʋ ’sʋ ʋ je ‑sɩn ’a kwla ‑mɛ" na ’jɔ ‑nyiiɛ ’ble. Ʋa’ tɛɛn Kea ‑gbu klaa" o, ʋa nʋʋɛ Kea "juɔi ’jrʋ‑gbao o "maʋ’ o ’de wɔn ’bɔa’ ke Kea baea’ ’ʋn. 38Ʋmʋ ‑ji’ ‑ke ’de ɛɛ’ nɔ" tu ’di, ‑wɛe ‑ʋa po Kea ’sɛ‑. ’Sʋ ʋ ‑teɛ "ju ‑saan" ’a ‑tɩ’ ’tmʋa’ ‑pʋn" ’de nyʋ "klein ‑ʋʋa fua nɔ" Kea ’jea Selisalɛm seie‑ ‑pee.

Sesi ke ɔ "bo e de muɛ Nasarɛtɩ de

39Sesi ’a "bo ‑wi" ‑kɔa’ dɩ Kea ’a kɛ’ "sia ’nynɩ ’a nʋa’ ’sʋ ɛ, ʋʋ muɛ Nasarɛtɩ de ’de Galile.

40"Ju‑saan" a ’boa ɔɔ kuuɛ ’dii, ɔɔ’ tɔ’ ɔ ’kpa "kpei ‑wɛe Kea ’a "diwan nɩ ɔ "kpei.

Sesi ’bleɛ ‑sɩn ’a ‑puue ’jɔ ’sɔɔn ‑wɛe ɔ mu ’e Kea ‑gbu klaa" ’di

41’De ‑sʋn "o ‑sʋn ’di ɛ, Sesi ’a ’cɛ‑wi" a muɛ kʋɔnkwla’ ’wlʋ ‑kɔ ‑sɔn ’de Selisalɛm. 42‑Ta Sesi ’blea ‑sɩn ’a ‑puue ’jɔ ’sɔɔn ɛ, ɔ ke ʋʋ mu’ ‑ke ka ʋʋa nʋa see ɛ. 43‑Kɔ’ ‑kwɛa ja ’sʋ, ʋʋa muɛ ‑kwlɔ de. ’Kaa ka Sesiju sia Selisalɛm, ɔ "bo ke ɔ de‑wi" se ɛ "jriɛ‑ o sie. 44‑Bo ʋʋpʋ mɔɔ sea ’je ’de ɛ, ʋʋ ’na ‑mɛ ɔ ke ʋʋa’ "dɛi‑wi" muɛ nya. ’Sʋ ʋʋ je na ’wɩ due’, ‑wɛe ʋʋ ‑te ɔɔ’ i ‑pɔan’ ‑pʋn" ’de ʋʋa’ ’cɛ‑wi" ke ʋʋa’ "ijuonyʋ "klu. 45’Kaa ʋʋ se ɔ ’je ’sʋ ɛ, ʋʋ muɛ Selisalɛm de, ‑wɛe ʋʋ ’je ɔ i‑pɔn. 46’De ɛɛ’ ’wɩ taan ‑sɔn ’di ɛ, ’bomɔ ʋʋ ’jee ɔ ’de Kea ‑gbu klaa" ’di, ‑mɛ ɔ ‑teɛ i ’bo Kea ’a kɛ’ wɔ‑saʋn ’a ‑kwea’‑, ‑wɛe ɔɔ po ʋʋpʋ ’a wlu doin" o ’de ɔɔ ‑tee’ ʋʋpʋ i. 47Nyʋ "klein ‑a poa ɔɔ’ wlu doin" o ɛ, ʋʋ ‑ka’ wɔn, ʋʋa je ɔ ja ‑gbʋn’, dɛ‑nʋɛ’ ɔɔ’ tɔ’ ’dinɩa’ ke ɔɔ’ ‑tɩ’ wɔn "kpei ‑sasʋn "siɛ ʋʋpʋ "i.

48‑Ta ɔɔ’ ’cɛ‑wi" ’jeea ɔ "jriɛ‑ ɛ, tai’ "maa ʋʋpʋ ’mɛ, ’sʋ ɔ de wlu’ ɔ ‑pee ʋ ’na : ’Ma "ju, dɛɛ ‑tɩ ‑ɩn nʋ ‑a kan’ a‑ ? ‑Ɩn ‑gbʋn ’nɔ, ‑ɩn "bo ke ’mɔ ‑ke ‑a ‑tuɛ" ‑kwlʋ "jɛi ’de ‑ma ‑tɩ’ ’ʋn ‑aa jea ‑mii’ ‑pɔn. 49’Sʋ Sesi wluɛ ʋʋpʋ ‑pee ɔ ’na : Dɛɛ‑tɩ aoa ‑pɔn ’mi i ɛ‑ ? Ka ’ɩn ’jea ’ɩn "Bo ’a ‑kwlʋ’ ‑tɩ nʋ ao se ɛ juo‑ ? 50’Kaa dɛ ɔ ’tmʋa ’mʋa‑, ʋʋ se ’e ɛ ’dei ’wɔn. 51’Sʋ Sesi sɔn ’ʋn ’ɛ, ɔ ke ʋʋ muɛ Nasarɛtɩ. Dɛ‑nʋɛ’ ɔɔ ’jeɛ ʋʋpʋ wɔn. Ɔ de ‑teɛ’ dɩ "klein ‑nɩa ’mʋa‑ i ’de ʋa’ pɛe o.

52Sesi a ’boa jeejee, ɔɔ’ tɔ’ ɔ ’kpa "kpei jeejee. Ɔɔ’ kplɩn a nmɔɔ ’e Kea ke nyiɔpʋ‑ "jri ’de i.

3

San Batisɩ ’tmʋɛ Sesi ’a ‑tɩ’

(Matie 3.1-12 ; Makɩ 1.1-8 ; San 1.19-28)

1Nɔ" ‑ɛ ’di Tibɛɛ Sesaa ‑tea Rɔmɛ ’blʋa "i ɛ, ɛɛ’ ‑sɩn ’a ‑puue ’jɔ ‑mm" ‑nɩ ’di, ‑mɛ Ponsɩ Pilatɩ nɩ ‑gbʋa’na ’de Suide. Nɔ" ‑nɩa ’mʋa‑ ’di mɛ Erodɩ nɩ Galile ’a ‑gbʋa’na ‑wɛe ɔɔ’ ‑fɛin’ Filipʋ nɩ Itire ke Trakonitɩ ’a ‑gbʋa’na ’de Lisaniasɩ nɩ ‑gbʋa’na ’de Abilɛnɩ ‑ke. 2’De ɛɛ’ ‑sʋn ‑tu ’di, mɔ Anɩ ke Kaifʋ nɩɩ Kea ’a ’sraa ‑saʋn klae". ’Bomɔ Kea a jaa Sakali ’a "ju San wlu ’kwa ’de ‑pɩɩɔn" blʋa "kpei.

3’Blʋa‑ "klein ‑jiia Sudɛn ‑gbuu wɔin ɛ, ɩmɩ San a ple ’dii ’de ɔɔ bla Kea ’a ‑po’ ’de nyʋ ‑pee ɔ ’na : Ao poo aoa’ tɔ’ fai" ao "biie ’de Kea o ’de Ɛ ’je aoa’ dɩsaɩn ‑kɔ’ ‑wɛe ’ɩn ’je aopʋ "ni "jru po. 4Ka ɛ ’crɩɩa ’de Kea ’a wlu ’kwajaai Esai ’a ’sbɛ ’di ɛ ’ka ka :

"Ju ‑nɩa ’e ‑pɩɩɔn" blʋa "kpei ɔɔ’ weewlu ka : Ao nmae Tʋ"bo ’a ‑jeblʋ, ao tɛɛn ɛ ‑wee’ ‑kwlʋ ! 5Crʋɩ klae" ke crʋɩ mɩɩ" a muɛ iwaa’, ‑wɛe ‑kancuin" ‑wee’ "klein ’je kluuɛ‑, dɩ ‑klɩɩan ’ʋn ɩ ‑wee’ a muɛ "isrɛa’, kbɔ kpi ’je iwaa‑ ’de ‑jeblʋ ‑wee’ "klein ’je ‑paii ’pɛn. 6‑Wɛe nyʋ ‑wee’ "klein ’je Kea ’a ‑pɔia" sʋn "jriɛ‑ ’jee‑.

7Nyʋ ‑tuu" ‑a ji ’e San o ‑wɛe ɔ ’je ʋʋpʋ "ni "jru po. ’Kaa ɔɔ wlu’ ’de ʋʋ ‑pee ka ɔ ’na : Aopʋ jɔe ’a "nynuu‑ ‑nʋ ! ‑Ɔ ‑na ’kamɔ ao ’je Kea ’a ’pee ‑ɛɛ jia "juɔi ple ɛ‑ ? 8Ka ao pooa kplɩn fai" ɛ, ao toɛ nyʋ ’jeɛ ’je, ao ’bo aoa’ ‑cɛ" pɛe ’dii ‑teɛ’, ao ’bo nʋʋɛ ‑a ‑nɩɛ Ablaam ’a "nynuu‑ ‑o, dɛ‑nʋɛ’ ’ma ’tmʋʋ aopʋ ’mɛ Kea ’beeɛ’ ɛ ’je "soi ‑nɩ Ablaam ’a "nynuu‑ ‑cɔʋn’ ’ʋn nʋ. 9Ka tu ‑ɛɛ’ poa "bi ’dɔe nɩa ao ’bo kan’ nɩɛ, dɛ‑nʋɛ’ ‑gbo" ‑pa ’pɛn i ‑wɛ‑ ’bo ɛɛ’ ’sɩn "kpei. Tu "o tu ‑sea’ "bi ’dɔe poɛ ‑mɛ ’je dbaa ‑o, ‑wɛe ɛ ’je "jri pooɛ‑.

10Nyʋ "klein ‑kwea de a ‑teeɛ’ San i ʋʋ ’na : ’De ka ‑a ‑je nʋ ’ja a‑ ? 11’Bomɔ ɔ wlu ʋʋpʋ ‑pee ɔ ’na : Nyɔ ‑blea "bai ’sɔɔn ɔ "nyɩ ɛɛ’ due’ nyɔ ‑sea’ dɛ ’ble ɛ, nyɔ ‑blea diidɛ ɔ ke nyɔ ‑sea’ diidɛ ’ble ‑gble’ ɛ ’ʋn.

12’Bomɔ ’wɛi‑sanyʋ jii ‑ke, ‑wɛe ʋʋ ’je "ni "jru pooɛ ’sʋ ʋʋ ‑teeɛ’ San i ka ʋʋ ’na : ‑Aa dɛtɔɔi, dɛ ‑a ‑je nʋ ɛ‑ ? 13Ɔ wlu’ ’de ʋʋ ‑pee ɔ ’na : ’Wɛi nyʋ cɩɩan ’wɔn, ɩmɩ ao ’je nyʋ i ‑tee’, ao ’bo ɛ dɛ jrɛ’ "kpei pooɛ.

14"Soa‑wi" a ‑tee’ ɛ San i ‑ke ʋʋ ’na : ’De ‑apʋ mɔ ’e dɛ ‑a ‑je nʋ ɛ‑ ? ’Sʋ ɔ ’na : Ao ’bo nyʋ "jrui dii ɛ, ao ’bo nyʋ ‑pa "kpei blaa, aoa’ ‑kei" ’a ’sʋ mɛ ‑nɩ aoa’ dɛ.

15See ɛ, Israɛ‑kɔʋn a fuɛ Nyʋ’pʋʋi, ’de ʋʋ wlu’ ’e ba ‑pee ʋʋ ’na : San ‑nɔ se Klisɩ nɩ mɔ ‑taa ? 16’Bomɔ San wlu ’de ʋʋ ‑wee’ "klein ‑pee, ɔ ’na : "ni mɛ ’ma po aopʋ "jru, ’kaa "ju due’ ‑ɔɔ mua jia’ a, ɔ kmai" ɔ je ’ʋn ‑sii. ’Ɩn se ɔɔ’ ‑pʋn" ’kpa ka nɩ ‑wɛe ɔɔ’ "kwlai ’a "dbu ‑mɛɛ’ "ikain ‑tɩ. Ɔmɔ ‑ɔɔ mu aopʋ "ni "jru poa ’de Kea ’a ‑Suu ke ’de nɛ ’ʋn. 17Ɔ ’bleɛ ɔɔ’ ’daa‑ kwa, ‑wɛe ɔ ’je ɔɔ’ ko ’ʋn ‑fun’. ’De ɔ ’je ɩa’ ’jɔ ‑cɛɛn’‑ "jɛi ‑tu", ‑wɛe ɔ ’je ɩa’ flɩ "jri po ’de nɛ ‑ɛ sea ’mʋ‑ta ’ble ’ʋn.

18’Kamɔ San a nʋ ‑wɛe ɔɔ ’tmʋʋ nyʋ ‑pɔia"‑tɩ, ’de ɔɔ kuu nyʋ ’a dɩ i. 19’Kaa ɔ ‑cɛ’ ‑gbʋa’na Erodɩ "bli dɛ‑nʋɛ’, Erodiadɩ ‑nɩa ɔɔ’ de ’di ’a ’nynɔ ɛ ʋmʋ ɔ "duo ’ʋn, foo" ’sʋ ɛ ɔ nʋɛ dɩsaɩn ‑tuu"‑tuu jrɩ’. 20’Bo ‑mɛ ’de ɛ, Erodɩ nʋɛ dɛsaʋn jrɛ’ ke’wlɛ, ɛmɛ ‑nɩ ɔ kpʋn San ’mɛ, ‑wɛe ɔ po ɔ ‑kaso ’di.

Sesi pooɛ "ni "jru

(Matie 3.13-17 ; Makɩ 1.9-11)

21‑Ta nyiɔpʋ ‑wee’ nɩɩa "ni "jru pooa ’bomɔ Sesi pooɛ "ni "jru ‑ke, ɔ siiɛ Kea baea’ ’sʋ jaʋn kaiɛn wɔn ‑wɛe Kea ’a ‑suu "si i ’bo ɔ "kpei ka ‑gbɛɛ’ nɩa, 22‑wɛe Kea ’a ‑Suu "sii‑ ’bo ɔ "kpei, ka ‑gbɛɛ nɩa, ’kamɔ ɛ nɩ‑. ’Sʋ wlu due’ ‑wlʋ nyʋ ’wɔn ’de jaʋn ’di ‑ɛ na : ‑Ɩn ‑nɩɛ ’ma ‑tɩ’ kmaju ‑o. ’De ‑ɩn ’ʋn ’bomɔ ’ma ‑kwlʋ’ ‑tɩ ‑wee’ "klein poo kɩn.

Nyʋ Sesi ’a "ji tba "i ɛ

(Matie 1.1-17)

23‑Ta Sesi ‑tea ɔɔ’ dbo ‑pʋn" ɛ, ‑mɛ ɔ ’bleɛ ‑sɩn ’a kwla taan. Dɛ nyʋ a naa tɔ’ i ’de ɛ mɛ ‑nɩ ɔ nɩɛ Soseʋ ’a "ju, Eli ’a "ju. 24Matatɩ ’a "ju, Matatɩ nɩɛ Lefi ’a "ju,

Lefi nɩɛ Mɛlki ’a "ju, Mɛlki nɩɛ Sanai ’a "ju,

Sanai nɩɛ Soseʋ ’a "ju,

25Soseʋ nɩɛ Matatiasɩ ’a "ju, Matatiasɩ nɩɛ Amosɩ ’a "ju,

Amosɩ nɩɛ Naum ’a "ju, Naum nɩɛ Esli ’a "ju,

Esli nɩɛ Nagai ’a "ju,

26Nagai nɩɛ Matɩ ’a "ju, Matɩ nɩɛ Matatiasɩ ’a "ju,

Matatiasɩ nɩɛ Semei ’a "ju, Semei nɩɛ Sosɛkɩ ’a "ju,

Sosɛkɩ nɩɛ Soda ’a "ju,

27Soda nɩɛ Soana ’a "ju, Soana nɩɛ Resa ’a "ju,

Resa nɩɛ Sorobabɛ ’a "ju, Sorobabɛ nɩɛ Salatiɛ ’a "ju,

Salatiɛ nɩɛ Neri ’a "ju,

28Neri nɩɛ Mɛlki ’a "ju, Mɛlki nɩɛ Adi ’a "ju,

Adi nɩɛ Kosan ’a "ju, Kosan nɩɛ Ɛlmadam ’a "ju,

Ɛlmadam nɩɛ Ɛrɩ ’a "ju,

29Ɛrɩ nɩɛ Sose ’a "ju, Sose nɩɛ Eliesɛɛ ’ɛ "ju,

Eliesɛɛ nɩɛ Sorim ’a "ju, Sorim nɩɛ Matatɩ ’a "ju,

Matatɩ nɩɛ Lefi ’a "ju,

30Lefi nɩɛ Simeɔ ’ɔ "ju, Simeɔ nɩɛ Suida ’a "ju,

Suida nɩɛ Soseʋ ’a "ju, Soseʋ nɩɛ Sonam ’a "ju,

Sonam nɩɛ Eliakim ’a "ju,

31Eliakim nɩɛ Melea ’a "ju, Melea nɩɛ Mena ’a "ju,

Mena nɩɛ Matata ’a "ju, Matata nɩɛ Natan ’a "ju,

Natan nɩɛ Dafidɩ ’a "ju,

32Dafidɩ nɩɛ isai ’a "ju, Isai nɩɛ Sobɛdɩ ’a "ju,

Sobɛdɩ nɩɛ Boosɩ ’a "ju, Boosɩ nɩɛ Sala ’a "ju,

Sala nɩɛ Naasɔn ’ɔ "ju,

33Naasɔn nɩɛ Aminadabʋ ’a "ju, Aminadabʋ nɩɛ Adminɩ ’a "ju,

Adminɩ nɩɛ Aani ’a "ju, Aani nɩɛ Esrɔm ’ɔ "ju,

Esrɔm nɩɛ Farɛsɩ ’a "ju, Farɛsɩ nɩɛ Suida ’a "ju,

34Suida nɩɛ Sakɔbʋ ’a "ju, Sakɔbʋ nɩɛ Isaakɩ ’a "ju,

Isaakɩ nɩɛ Ablaam ’a "ju, Ablaam nɩɛ Tara ’a "ju,

Tara nɩɛ Nakɔ ’ɔ "ju,

35Nakɔ nɩɛ Serukʋ ’a "ju, Serukʋ nɩɛ Ragau ’a "ju,

Ragau nɩɛ Falɛkɩ ’a "ju, Falɛkɩ nɩɛ Ebɛɛ ’ɛ "ju,

Ebɛɛ nɩɛ Sala ’a "ju,

36Sala nɩɛ Kainam ’a "ju, Kainam nɩɛ Afasadɩ ’a "ju,

Afasadɩ nɩɛ Sem ’a "ju, Sem nɩɛ Noe ’a "ju,

Noe nɩɛ Lamɛkɩ ’a "ju,

37Lamɛkɩ nɩɛ Matusala ’a "ju, Matusala nɩɛ Enɔkɩ ’a "ju,

Enɔkɩ nɩɛ Sarɛdɩ ’a "ju, Sarɛdɩ nɩɛ Maleleɛlɩ ’a "ju,

Maleleɛ nɩɛ Kainan ’a "ju,

38Kainan nɩɛ Enɔsɩ ’a "ju, Enɔsɩ nɩɛ Sɛtɩ ’a "ju,

Sɛtɩ nɩɛ Adam ’a "ju, Adam nɩɛ Kea ’a "ju.

4

‑Siɔn’ ‑tɩɛn’ Sesi i

(Matie 4.1-11 ; Makɩ 1.12-13)

1Kea ’a ‑Suu "ji ’e Sesi ’ʋn ’ɛ. ‑Ta ɔɔ ’wlʋa ’bo Sudɛn ‑gbuu wɔn ɛ, ’bomɔ ‑Suu ‑nɛ po ɔ ‑je o, ’sʋ ɔ muɛ ’e ‑pɩɩɔn" blʋa "kpei. 2’Bomɔ ‑siɔn’ ‑tɩn’ ɔ dɛsaʋn nʋa’ i ’de ’wɩ ’a kwla ‑nyiiɛ ’di. ’De ɩa’ ’wɩ tu ’di ɛ, ɔ se dɛ di. Ɩ ’wlʋa ’o ‑jei" ’sʋ ’mɩɩɛ‑ nʋ Sesi ’mɛ. 3’Sʋ ‑siɔn’ wlu’ ’de Sesi ‑pee ɔ ’na : Ka ‑ɩn ‑nɩa Kea ’a "Ju ‑mɔ ’ja a, ‑mɛ ‑ɩn ‑wlu ’de "soukpo ‑nɛ ‑pee ‑wɛe ɛ ’je ‑di’pɛn ’ʋn‑snɛɛ. 4Sesi wlu’ ’de ɛ ‑pee ɔ ’na : Ɛ ’crɩɩɛ’ ’de Kea ’a ’sbɛ ’di ka :

‑Di’pɛn ’ɛ ’sʋ se ɛ ’bɛɛ‑ ɛ ’je nyiɔ ’kmʋnɩa’ "nyɩ.

5’Sʋ ‑siɔn’ kpɔ ’de crʋ "kpei ‑tajrɔ ‑wɛe ’de "jriɛ ‑tɛ due’ ’di ’sʋ ɛ to ɔ ’blʋa‑ ’di ’a ’beɔdɩ ‑wee’ "klein "i, 6‑wɛe ɛ wlu ’de Sesi o ka ɛ ’na : ’Ma muɛ ‑ʋn ɩa’ "ikmaa’ ‑nɩa ’e ’kmʋ "kpei ‑ta ke ’blʋa‑ ’di ’a "wlii‑ "nyɩa’, dɛ‑nʋɛ’ ɩ "nyɩɩɛ ’ʋn ’ɛ, ’de nyɔ ’ɩn nɩa "i ɔmɔ ’ɩn "nyɩ. 7‑Bo ‑ɩn ‑sii" ’kɔi‑ i ’bo ’ʋn "juɔi ’de ‑ɩn ‑je ’ʋn ‑gbɛɛ’, ɩ ‑wee’ "klein a muɛ ‑ma dɛ nɩa’. 8Sesi wlu’ ’de ‑siɔn’ ‑pee ɔ ’na : Ɛ ’crɩɩɛ’ ka :

‑Ma Tʋ"bo Kea ’a ’sʋ ‑ɩn ‑je "juɔi ‑gbɛɛ’‑, ɛɛ’ ’sʋ mɛ ‑ɩn ‑je "juɛi nʋʋ‑

9Ɛ ’wlʋa ’o mu ɛ, ‑siɔn’ kpa Sesi ’de Selisalɛm ‑wɛe ɛ ‑te’ ɔ ’e Kea ‑gbu klaa" "jru kpɔ’, ’de ɛ ’na : ‑Bo ‑ɩn ‑nɩ Kea ’a "Ju ɛ, ‑mɛ ‑ɩn ‑fiie"‑ ‑ma ‑cɛ" ’de ‑sɔn, ’kaa ɛ ’crɩɩɛ ka : 10Kea a muɛ ɛɛ’ "soa‑wi" ’tmʋa’ ‑wɛe ʋʋ ’je ‑ʋn kwa ‑sɔn i ‑te’ ’de ʋʋ ’je ‑ʋn ’sa. 11Ʋʋ ’je ‑ʋn kwa ’ble ‑wɛe ‑ma bɩɛ se ‑tiie’ i ’de "soukpo "jri. 12’Sʋ Sesi ’na : Dɛ Kea ’a wlu ’tmʋa ɛ ’naa :

‑Ɩn ‑bo "jrii ’jeeɛ, ‑ɩn ‑bo ‑ma Tʋ"bo Kea i ‑tɩɛn’.

13‑Siɔn’ ‑kɔa’ Sesi ’a i ‑tɩan’ ’de dɩ "klein ‑nɩa ’mʋa‑ ’ʋn ’sʋ ɔ tɛɛn ɛ o, ‑wɛe ɛɛ fuo nɔ" jrɛ’ ke’wlɛ.

Sesi ‑teeɛ Kea ’a dbo nʋa’ ’de Galile

(Matie 4.12-17 ; Makɩ 1.14-15)

14‑Ta Sesi a mua Galile de ɛ, ‑mɛ Kea ’a ‑Suu ’a "ikmaa’ "ji ’de ɔ ’ʋn ’ɛ. Ʋʋa ’tmʋɛ ɔɔ’ ’nynɩ "wɔin‑ ‑ta ‑wee’ "klein. 15Ɔɔ tɔɔ nyʋ dɛ ’de Suifʋ‑wi" ’a "jrui ’kɩɩn‑gbi ’dii, nyʋ ‑wee’ "klein a po ɔ ‑tɩ’ o.

Nasarɛtɩ‑nyʋ se Sesi "inɩ‑

(Matie 13.53-58 ; Makɩ 6.1-6)

16Sesi muɛ Nasarɛtɩ ɔ ’bɛɛa "i de. ‑Kwlewɩ o ’sʋ ɔ pa ’e Suifʋ‑wi" ’a "jrui ’kɩɩn‑gbu ’di ka ɔɔ nʋa see ɛ. Ɔ sɔn ’ʋn ’ɛ ‑wɛe ɔ ’je Kea ’a wlu ’dii nʋ. 17’Sʋ ʋʋ "nyɩ ɔ Esai ’a ’sbɛ‑ ‑wɛe ɔ ‑gbai’ ɛ ’mii, ’sʋ ɔ jɛɛ wlu ‑ɛ ‑crɩɩa’ ’de ‑ɛ ’naa :

18Tʋ"bo Kea ’a ‑Suu nɩɛ ’ʋn "kpei, dɛ‑nʋɛ’ ɛ poɛ ’ʋn ’cna "jru, ɛ ‑teeɛ ’ʋn kpɔi" ‑wɛe ’ɩn ’je ‑pɔia" ‑tɩ ’tmʋ ’de wɛe nyʋ ‑pee. Ɛ dbo ’ʋn ’ɛ ’de ’ɩn ’je nyʋ ‑nɩa kʋɔnkwla’ ‑seie’, ‑wɛe nyʋ ‑ʋʋa’ ’jea i ɛ, ʋʋa’ "jri ’je ’bai‑ ’de nyʋ ‑nɩa ’e ’kle ’di ɛ, ʋʋ ’je ʋʋa’ ‑cɛ" ‑pee ‑te, 19‑wɛe ’ɩn ’je nɔ" ‑ɛ ’di Kea ’jea nyʋ ’saaʋn "jrii nʋ ’a ‑tɩ’ ’tmʋ.

20’Sʋ Sesi ’fea ’sbɛ i ’de ɔ "nyɩ ɛ "jrui ’kɩɩn‑gbu ’a dbonʋi ‑wɛe ɔ ‑te i. Nyʋ "klein ‑nɩa ’e ‑gbu" ’di ɛ, ʋʋa ‑gbʋn’ ɔ ja ‑snii’. 21’De Sesi ‑te ʋʋpʋ ’a ‑tɩ’ ‑pee ’tmʋa’ ‑pʋn" ɔ ’na : Dɛ ‑crɩɩa’ ’de Kea ’a ’sbɛ ’di sese, ‑wɛe aoa ’wlʋa ’wɔan’ ‑ta, ɛɛ’ wlu tu nyni ’o ‑wɛ‑ ‑sɩan. 22Nyʋ ‑wee’ "klein a poɛ Sesi ‑tɩ’ o. Tai’ "maa ʋʋpʋ ’mɛ, dɛ‑nʋɛ’ ’saaʋnwlu "klein ɔɔ ’tmʋa ɩ nmɔɔ ’de ʋʋpʋ ’di wɔn. ’Sʋ ʋʋ ’na : Ɛ se Soseʋ ’a "ju nɩ mɔ ‑taa ? 23‑Wɛe Sesi wlu ’de ʋʋ ‑pee ɔ ’na : Aoa muɛ ’ʋn "nɩɩa ipooa’ ka see, ao ’je nʋ : ‑Dɔ’crɔi, ‑ɩn ‑bɔɔ’ ‑ma ‑cɛ" ’ɛ ’wɛ‑. Aoa muɛ ’ʋn ‑pee wlua’ ka ao ’je ’nʋ : dɩ "klein ‑ɩn nʋa ’de Kapɛnaʋm‑kwlɔ ’di ‑wɛe ‑a ‑wɔan ‑ɩn nʋ ɩa’ jrɩ’ ‑ta ‑ma ‑cɛ" ’kpa o ‑kwlɔ, ‑a ‑je ‑ʋn ’je. 24’Sʋ ɔ wlu’ ke’wlɛ ɔ ’na : ’Ma ’tmʋ aopʋ tɔ’ ‑tɩ, nyɔ se Kea ’a wlu ’kwajaai sɩn ’sɔɔn kpʋʋn due’ ’bo ɔɔ’ ‑cɛ" o ‑kwlɔ. 25Ao ‑gbʋn ’nɔ, tɔ’ ‑tɩ mɩ ’ɩn nɩa ’o ao ‑pee ’tmʋa’. Dɛ ‑nʋʋa tɛin", ’de Kea ’a wlu ’kwajaai Eli ’a nɔi" ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ‑tiɔn" ’nynʋkpae’ ‑tuu"‑tuu ‑nɩ ’e Israɛ‑blʋa "kpei. ‑Ta "ni sea dbaa ’de ɛ nʋa ‑sɩn taan ’cʋɩ ‑mɛɛo"‑ ɛ, ‑wɛe ’mɩɩɛ‑ klaa" jia ’de ’blʋa‑ ‑wee’ "klein "kpei ɛ, 26Kea se Eli ’de ʋʋa’ due’ koʋn ka o dbo, ‑bo ɛ se ’de ‑tiɔn" ’nynɔ ‑nɩa ’o Sarɛta ’de Sidɔnblʋa "kpei nɩ ɛ. 27’De ke’wlɛ, ’de Kea ’a wlu ’kwajaai Elise ’a nɔ" ’di ɛ, ’jrʋwɛnʋn ‑tuu"‑tuu ‑nɩ ’e Israɛ‑blʋa "kpei, ’kaa ʋʋa’ due’ koʋn ‑gbai’ ’a ’wɛ‑ se ’bɔ, ‑bo ɛ se Naaman Siriɛn i nɩ ɛ.

28Nyʋ "klein ‑nɩa ’e "jrui ’kɩɩn‑gbu ’di ’wɔan wlu Sesi ’tmʋa ’mʋa‑ ’sʋ ’cɛn ‑gbuu’ ɛ ʋʋ wɔin‑. 29Ʋʋ sɔn ’ʋn ’ɛ jakaa‑, ‑wɛe ʋʋ nʋ Sesi i ’de ʋʋ ‑sɔ ’o ‑kwlɔ. Dɛ ʋʋa’ ‑kwlɔ nɩa ’o crʋ "kpei ɛ, ʋʋ kpɔ ’e crʋ "jru ‑wɛe ʋʋ ’je ɔ ‑fiie"‑ ’de ‑pouo ‑sɔn. 30’Kaa Sesi nmaa ʋʋpʋ ’nynɩ i, ɔ e mu.

Sesi ‑sa "ju due’ ‑suusaʋn ’ʋn

(Makɩ 1.21-28)

31Sesi muɛ Kapɛnaʋm ’de Galileblʋa ’a ‑kwlɔ due’ ’di ‑wɛe ɔɔ tɔɔ nyʋ dɛ ‑kwlewɩ o. 32Dɩ "klein ɔɔ ’tmʋa ɩa "siɛ nyʋ "i, dɛ‑nʋɛ’ ɔɔ wlu’ ’de ’kpɩ ’blea’ ’ʋn. 33’Sʋ "ju due’ ‑siɔn’ ’ɔ ‑suu nɩa ’e ’ʋn ’de nyʋ "klu ’de Suifʋ‑wi" ’a "jrui ’kɩɩn‑gbu ’di, ɔmɔ ‑kpa’ wlu "jɛi ‑ɔ ‑wɔ" kpleiin ‑ɔ ‑na : 34‑Ee’‑, Sesi ‑wlʋa Nasarɛtɩ ɛ, dɛ ‑nɩ ’o ‑ɩn ‑ke ‑a ’nynɩ ɛ‑ ? ‑Ɩn jiɛ ‑aa ‑ma" i‑saa’ ? ’Ɩn ’je kan’ ’mɛ ka ‑ɩn ‑nɩa Kea ’a i ‑kwɛ‑ju ɛ. 35’Sʋ Sesi ‑cɛ’ ‑suusaʋn "bli ɔ ’na : Ɛ "mu wɔn, ɛ ’wlʋ ’e "ju ‑nɔ ’ʋn ! ‑Suusaʋn ‑tuɛ" "ju ‑nɔ ’blʋɔ ’bo nyʋ ‑kwea ’mʋa‑ ‑wɛe ɛ ’wlʋ ’de ɔ ’ʋn. ’Kaa ɛ se ɔ i ‑kuuan mɔ "pɩ. 36Nyʋ "klein ‑jea ɛɛ’ ‑ta a, ‑crima kpʋn ʋʋpʋ ’mɛ. ’Sʋ ʋʋa wlu’ ’de ba ‑pee due ’due ʋʋ ’na : Wlu ‑jɛ ‑mɛ ’de ’a ’nynɩ wɛ‑ ‑sɩan kaa‑ ? Ɔɔ ‑teɛ’ ‑siisaɩn ‑klan" "kpei ‑wɛe ɩa "si "kpae’. 37Ɛ ’wlʋa ’o mu ɛ, Sesi ’a ’nynɩ "siiɛ ‑ta ‑wee’ "klein "i.

Sesi ’bɔɔ‑ Simɔ ’ɔ "bianynɔ ke nyʋ jrʋ’ ’a ’wɛ‑

(Matie 8.14-17 ; Makɩ 1.29-34)

38Sesi ke ɔɔ’ klai" nynuu ’wlʋa ’e "jrui ’kɩɩn‑gbu ’di ɛ, ʋʋ muɛ ’de Simɔ o ‑gbu". ‑Ta ʋʋa muua ‑mɛ ɔɔ’ "bianynɔ ’pɛn i, ʋa’ "jru ‑a ‑baia’ ɛ kmai". ‑Wɛe ʋʋ bae Sesi i ’de ʋa’ ‑tɩ’ ’ʋn. 39’Sʋ Sesi ’kpaa ’bo ʋ ‑pʋn" ‑wɛe ɔ wlu ’wɛ‑ ‑pee ’de "ikmaa’ ’ʋn, ’sʋ ɛ ’bɔɔ. ’Bo ɛ "si ʋ sɔn ’ʋn ʋ pi dɛ, ’de ʋ "nyɩ ʋʋpʋ.

40’Jrʋ blua i ‑kwie" ka ʋʋ ja nyʋ ’wɛ‑ ’ɛ kpɛ ‑tuu"‑tuu kpʋan ’de Sesi o. ‑Wɛe ɔ ‑te’ ʋʋpʋ kwa "jru due ’due, ɔ ’bɔɔ‑ ʋʋpʋ ’a ’wɛ‑. 41‑Siɔn ’ɔ ‑sii ‑wlʋ ’e ’wɛ‑nʋʋ ‑tuu" ’ʋn ‑ke, ɩa "wɔɔ’ ɩ ’na : ‑Ɩn ‑nɩɛ Kea ’a "Ju ‑o. ’Kaa Sesi se ɛ "i nɩ ɩ ’je ɛɛ’ dɛ tu ’tmʋ ’de nyʋ ‑pee, ɛmɛ ‑tɩ ɔ wlu ‑siisaɩn ‑pee ’de "ikmaa’ ’ʋn ɔ ’na : Ɩ "mu wɔn ! Ɔ ‑sɩ wlu "wɔin, dɛ‑nʋɛ’ ɩ ’je kan’ ’mɛ ka ɔ nɩa Klisɩ ɛ.

Sesi ’tmʋɛ Kea ’a ‑tɩ’ ’de Suideblʋa "kpei

(Makɩ 1.35-39)

42‑Sɔn’ wɔin" ’sʋ, Sesi ’wlʋ ’o ‑kwlɔ ’mɛ, ɔ muɛ ‑ta nyɔ sea nɩ ɛ. ’sʋ nyʋ ‑tuu"‑tuu ‑teɛ ɔɔ’ i ‑pɔan’ ‑pʋn", ʋʋ jɛɛ ɔ ʋʋ se ɛ "inɩ ɔ ’je ʋʋpʋ o tɛɛn‑. 43’Kaa Sesi wluɛ ʋʋpʋ ‑pee ka ɔ ’na : Ka Kea nʋa nyʋ ’blesʋn ɛ, ’ɩn ’je ɛɛ’ ‑pɔia" ‑tɩ ’tmʋ ‑o ’de ‑kwlɛ jrɩ’ ’dii ‑ke, ɛmɛ ‑tɩ Kea dbo ’ʋn. 44‑Wɛe ɔɔ mu Suifʋ‑wi" ’a "jrui ’kɩɩn‑gbi ’dii ’de ɔɔ ’tmʋ Kea ’a ‑tɩ’.

5

Sesi ’da ɔɔ’ "i‑saa’ klai" nynuu

(Matie 4.18-22 ; Makɩ 1.16-20)

1’Wɩ jrɛ’ o Sesi nɩɛ ’o Senesarɛtɩ ‑ni wɔin", ’bomɔ nyʋ ‑tuu"‑tuu ‑gbae’ ɔ ’de woi, ’de ʋʋa "tuun ba i, ‑wɛe ʋʋa po Kea ’a wlu doin" o. 2Ɔ ’jeɛ ‑kwɛɛ" ’bo ’kpʋʋ ‑kwlɩ", ’saipoʋn ‑wlʋ ’de ɩ ’di, ‑wɛe ‑ʋʋa wɔɔ ʋʋa’ ’sai‑. 3’Sʋ Sesi ’ja ’e ɩa’ due’ ’di, ‑mɛ nɩɛ Simɔ Piɛi ’a ‑nɛ ‑o, ’de ɔ ’na : ‑A ‑tɛɛn ’kpʋʋ kɩɩn ke dɛ‑saan"‑. ‑Wɛe ɔ ‑te i ’de ‑kwɛɛ" ’di, ’de ɔɔ tɔɔ nyʋ dɛ.

4Sesi ‑kɔa’ nyʋ dɛ tɔɔa’ ’sʋ, ɔ wluɛ Simɔ ‑pee ɔ ’na : ‑Ɩn ‑kɩɩn’ ‑kwɛɛ" ’de "nibie’ fɔ o ‑wɛe ao ’je aoa’ ’sai‑ po. 5’Sʋ Simɔ ’na : ’Ma dɛtɔɔi, ‑a po ’sai‑ ’mɛ ‑ta ’de "maʋ’wɩ ‑wee’ "klein ’di, ‑a se dɛ jrɛ’ ‑sa, ’kaa ’de ‑ma wlui" ɛ, ’ma jiɛ ’sai‑ poa’. 6Ʋʋ ‑fii" a ’sai‑ ɛ, ɛ kpʋɛn ‑smii’ ‑tuu"‑tuu. ’Sʋ ʋʋa’ ’sai ’a ’jɔ ɔ cɛn’. 7’Sʋ ʋʋ ’daa‑ ʋʋa’ "dɛi‑wi" ‑nɩa ’e ‑kwɛɛ" jrɛ’ ’di "i ‑wɛe ʋʋ ’je ʋʋpʋ sʋn o poa’ ji. Ʋʋa’ "dɛi‑wi" ‑nʋ jia, ʋʋ "jiiɛ ‑kwɛɛ" ‑nɩa ’sɔɔn ‑smii’‑, ’sʋ ɩa pa "ni ‑sɔn.

8Simɔ Piɛi ‑gbʋan dɩ ‑nʋʋa ’mʋa‑ ja ’sʋ, ɔ "siiɛ‑ ’kɔi‑ i ’bo Sesi "juɔi ‑wɛe ɔ ’na : Tʋ"bo, ‑ɩn ‑tɛɛn ’ʋn kɩn, dɛ‑nʋɛ’ ’ɩn nɩɛ dɛsaʋn nʋi ‑o. 9Dɛ‑nʋɛ’ ɛ tai’ "maa Piɛi ke ɔɔ’ "dɛi‑wi" ’mɛ ’de ‑smii’ ʋʋ ‑sa ’mʋa ’a ‑tɩ’ ’ʋn. 10Dɛ due’ ‑nɛ mɛ ‑nʋʋɛ Sebede ’a "nynuu‑ Sakɩ ke San "jrii, ʋʋ ke Simɔ ɔ nʋɛ dbo due’. ’Sʋ Sesi wlu’ ’de Simɔ ‑pee ɔ ’na : Faʋn ’bo ‑ʋn nʋɛ, ’bode ɛ, ka ‑ma ‑sa’ ‑smii’ ɛ, ’kamɔ ‑ɩn ’je nyiɔ ‑cri’ ’de ‑ɩn ‑je ’ʋn ja. 11Ʋʋ kpa ‑kwɛɛ" ’bo ’kpʋʋ ‑kwlɩ" ’sʋ, ʋʋ sie ʋʋa’ dɩ ‑wee’ "klein ’mɛ, ‑wɛe ʋʋ bla ’o Sesi ’de.

Sesi ’bɔɔ‑ "ju due’ ’a ’jrʋwɛ‑

(Matie 8.1-4 ; Makɩ 1.40-45)

12Sesi nɩɛ ’o ‑kwlɔ due’ ’di, ’bomɔ ’jrʋwɛ‑nʋi due’ ’jee ɔ. ’Sʋ ɔ tba "jua i ’bo ’blʋɔ‑ ‑wɛe ɔ bae Sesi i ’de ɔ ’na : ’Ma ’blei, ‑bo ‑ɩn ‑nɩɛ "i ɛ, ‑ɩn ‑beeɛ’ ‑ɩn ‑je ’ma ’wɛ‑ ’bɔɔ‑ ’ɩn ’je ’pepe nɩ‑. 13’Sʋ Sesi kpa sʋn, ɔ blɔ "i ’de ɔ ’na : ’Ɩn nɩɛ "i ’mɛ, ‑ɩn ‑nɩ ’pepe ! ’Bo ɛ "si ɔɔ’ ’jrʋwɛ‑ je ’bɔ. 14‑Wɛe Sesi cri ɛɛ’ ‑cɩɛ ’de ɔ ’na : ‑Ɩn ‑bo ɛ ’tmʋɛ ’de nyɔ jrɔ’ ‑pee. ‑Ɩn mu ‑ɩn ‑je ‑ma ‑cɛ" to‑ ’de Kea ’a ’sraa ‑sai o, ’de ‑ɩn ‑je ’sraa ‑sadɛ ja ka Moisɩ ’a kɛ’ ’da, ‑wɛe ka ‑ma ’wɛ‑ ’bɔa nyʋ ‑wee’ "klein ’je ɛ juo‑.

15’Kaa Sesi ’a ’nynɩ "siiɛ‑ ‑ta ‑wee’ "klein "i, ’sʋ nyʋ ‑tuu"‑tuu a jiɛ ɔɔ’ wlu doin" o poa’ ’de ɔ ’je ʋʋpʋ ’a ’wɛ‑ ’bɔɔ‑ ‑ke. 16’Sʋ ɔmɔ ‑saa kɩn ’de ʋʋpʋ ‑pʋn" ɔ muɛ ‑ta nyɔ jrɔ’ sea nɩ ‑wɛe ɔɔ bae Kea.

Sesi ’pʋʋɛ klɔɔi due’

(Matie 9.1-8 ; Makɩ 2.1-12)

17’Wɩ jrɛ’ o ɛ, Sesi a tɔɔ nyʋ dɛ. Fariseɛn‑wi" ke kɛ’ wɔ‑saʋn ji’ ʋʋ ‑teɛ i, ʋʋ ’wlʋɛ Galile ’a ‑kwlɛ ke, Suide ’a ‑kwlɛ ’dii, ɛ ke ’o Selisalɛm ke‑. Tʋ"bo ’a "ikmaa’ a poɛ "jri "kpae ’de Sesi ’a nyʋ ’a ’wɛ‑ ’bɔa ’ʋn. 18’Sʋ nyʋ jrʋ’ ‑blee’ klɔɔi due ’sai‑ ’di ‑ʋʋ ji. Ʋʋa ‑pɔn ʋʋ ’je ɔ ’e ‑gbu" ’di paa‑, ‑wɛe ʋʋ ’je ɔ i ‑te’ ’bo Sesi "juɔi. 19’Kaa ’de nyiɔpʋ ’a "i ‑tia’ ’ʋn ɛ, ‑ta ʋʋ ’jea ‑sii‑ ’bo se nɩ‑. ’Sʋ ʋʋ ’ja ’e ‑gbu" "kpei, ‑wɛe ʋʋ ‑sa ‑po". ’Bomɔ ʋʋ jaa klɔɔi ’a ’sai‑. ’De ʋʋ "sii ɔ i ’bo nyʋ ‑kwea ’bo Sesi "juɔi. 20Sesi ’jea nyʋ ‑nɩa ’mʋa ’a dɛ tɔ’ "itbaa’ ’sʋ, ɔ wlu’ ’de klɔɔi ‑pee ɔ ’na : ‑Ma dɩsaɩn ‑kwɛ’.

21Kɛ’ wɔ‑saʋn ke Fariseɛn‑wi" ‑teɛ ’mii wlua’ ‑pʋn" ʋʋ ’na : "Ju ‑nɔ ‑mɔɔ dooa Kea ’a ’nynɩ kan’ ‑mɔ ɛ. Nyɔ ‑beeɛ’ ‑ɔ ‑je nyʋ ’a dɩsaɩn ‑kwɛ’ ‑bo ɛ se Kea ’a ’sʋ nɩɛ. 22Ka ʋʋ nɩa tɔ’ ‑nɛ ’ɛ inaa’ a, Sesi ’je kan’ ’mɛ. ’Sʋ ɔ wlu’ ’de ʋʋpʋ ‑pee ɔ ’na : Dɛɛ‑tɩ aoa’ tɔ’ nɩ kan’ ’de ao pɛe o ɛ‑ ? 23‑Jɛ wɛ‑ ‑kɔan" "jrii ɛ‑ ? ‑Ɩn ‑wlu ‑ɩn ‑na ‑ma dɩsaɩn ‑kwɛ’ ‑ae, ‑aee’ ‑ɩn ‑na ‑ɩn sɔn ’ʋn ‑je naa‑ ? 24’Ɩn nɩɛ "i ao ’je ɛ juo‑ ka ’mɔ ‑nɩa nyiɔ ’ɔ "Ju ’ɩn ’blea "ikmaa’ ’de ’blʋa‑ "kpei ‑ta, ’ɩn ’jea nyʋ ’a dɩsaɩn ‑kɔ’ ɛ, ɛmɛ ‑tɩ ’ma wlu ’de klɔɔi ‑pee : ‑Ɩn sɔn ’ʋn, ‑ɩn ‑duo" ‑ma "kpei ’pɛndɛ ’ʋn, ‑ɩn ‑je ’de ‑ʋn ‑wɔin" mu. 25’Bo ɛ "si "ju ‑nɔ je ’ʋn sɔn ‑cɛɛn’‑ ’bo nyʋ ‑wee’ "klein "jri "kpei, ɔ je ɔɔ’ "kpei ’pɛndɛ ’ʋn "duo‑, ɔ je ’de ɔ wɔin" de mu ’de Kea ’a ’nynɩ "i ’bɛɛ‑ ’ʋn.

26Tai’ "maa nyʋ ‑wee’ "klein ’mɛ ’sʋ ʋʋa ’bɛɛ‑ Kea ’a ’nynɩ "i ‑ke. Faʋn "ji ’de ʋʋpʋ ’ʋn ’ɛ, ‑wɛe ʋʋa wlu ʋʋ ’na : Dɛ ‑a ‑jeea’ "jriɛ‑ ‑sɩan ‑ta ‑mɛ ‑siɛ’ sʋn i o.

Sesi ’da Lefi

(Matie 9.9-13 ; Makɩ 2.13-17)

27‑Mɛ ’wlʋa ’o ‑jei" ɛ, Sesi "sia "kpae ’sʋ ɔ jɛɛ ’wɛi‑sai due’ nyʋ a ’daa Lefi ‑ɔ ‑te i ’de ɔɔ’ ’wɛi‑sagbu ’di. Sesi wlu’ ’de ɔ ‑pee ɔ ’na : Lefi, ‑ɩn ji, ‑ɩn ‑ke ’ma ‑a ‑je na‑ ! 28’Sʋ Lefi sɔn ’ʋn ’ɛ, ɔ sie ɔɔ’ dɩ ‑wee’ "klein ’mɛ, ‑wɛe ɔ bla ’o Sesi ’de.

29Ɛ ’wlʋa ’o mu ɛ, Lefi ’da Sesi dɛdi ‑tɩ ’de ɔ o ‑gbu". ’Wɛi ‑saʋn ‑tuu" ke nyʋ jrʋ’ ke ʋʋ nɩɛ dɛ dia’ ‑tadue. 30Fariseɛn‑wi" ke kɛ’ wɔ‑saʋn a wluuɛ klai" nynuu ’de i, ʋʋ wluɛ ʋʋpʋ ‑pee ʋʋ ’na : Dɛɛ‑tɩ ao ke ’wɛi‑sanyʋ ke nyiɔpʋ ‑saɩn jrʋ’ a dii ‑tadue, ’de aoa ’naa ‑kaun" due’ ’di ɛ‑ ? 31’Bomɔ Sesi "duo wlu ’ʋn ɔ ’na : Nyʋ ‑a ‑ta sea pooa ʋʋa’ ‑pɔn ‑dɔ’crɔi i, ’kaa nyʋ ’wɛ‑ ɛ nʋa ʋʋpʋ ‑a mu ‑dɔ’crɔ ’di. 32’Ɩn se kplɩn fai" poo‑tɩ ’tmʋa’ ji ’de "i "isrɛnyʋ ‑pee, ’kaa ’ɩn jiɛ dɛsaʋnʋʋn ’a ‑tɩ’.

Nyʋ ‑teeɛ’ Sesi i ’de wɔn ’bɔ‑tɩ ’ʋn

(Matie 9.14-17 ; Makɩ 2.18-22)

33Ʋʋ wlu’ ’de Sesi o ʋʋ ’na : San ’a klai" nynuu ke Fariseɛn‑wi" ’a klai" nynuu a ’bɔ wɔn, ʋʋa baeɛ Kea jeejee, ’kaa ‑ma ‑nɩ klai" nynuu ’a nʋ kan’, ʋʋa di’, ʋʋa ’naa. 34Sesi wlu’ ’de ʋʋpʋ ‑pee ɔ ’na : Nyʋ ‑jia’ ba "blitia ’a ‑kɔ’ ‑sɔn ɛ, ao ’bɛɛ‑ ao ’je ʋʋpʋ wɔn ’bɔɔ‑ ? ’De ‑mɛ ’kamɔ ’nynɔjei ke ʋʋpʋ ‑te ii ? 35’Wɩ jrɩ’ a muɛ nynia’ ‑wɛe ’nynɔjei ’je ’de ʋʋpʋ "klu ’wlʋ. ’De ‑mɩ ’a ’wɩ tu ’di ɛ, ʋʋa muɛ wɔn ’bɔa’.

36Sesi pooɛ ‑tɩ’ "i ka ke’wlɛ ɔ ’na : Nyɔ se ɛ ’bɛɛ‑ ɔ ’je "bai dee ’fɔ ‑pʋn" ‑sa, ‑wɛe ɔ ’je ɛ ’o "bai ‑gbau" ‑pʋn" "paa‑. ‑Bo ɛ nɩ kan’ a, ‑mɛ ɔ dooa "bai dee ’mɛ, ’de ɛɛ’ ’fɔ ‑jɛ ɔ "paa‑ ’o "bai ‑gbau" ‑pʋn" ɛ, ‑mɛ ke ɛ se ba kpʋn i. 37’De nyɔ se ɛ ’bɛɛ‑ ke’wlɛ, ɔ ’je nmɔ dee ’de bi ‑gbai" ’di po. ‑Bo ɛ nɩ kan’ ‑mɔ ɛ, ‑mɛ nmɔ ɔ muɛ bi ‑gbau" waa’, ɛ ’je i ’wla ’de bi ‑wee’ ’je idooa‑. 38’Kaa ’de bi dee ’di ’bomɔ nyɔ ’je nmɔ dee po. 39’De ‑bo nyɔ ’na nmɔ ‑kwlea ’e jae ’di ’bode ɛ, ‑mɛ ɔɔ’ doin" se ’dɩɩnmɔ inɩ‑, dɛ‑nʋɛ’ ɔ ’na nmɔ ‑kwlea ’e jae ’di mɛ ‑nmɔi".

6

Sesi ’tmʋɛ ‑kwlewɩ ’a ‑tɩ’

(Matie 12.1-8 ; Makɩ 2.23-28)

1’Wɩ jrɛ’ o ’bo ‑kwlewɩ "kpei, ʋʋa ’daa "i‑saa ‑nɛ ’ɛ ’sɔɔn ‑nɛ, Sesi a cɛn kplaa ‑kle ’dii ‑tie" ’sʋ ɔɔ’ klai" nynuu a cɩn’ ’de ʋʋa sʋʋɩn ’kwai ‑wɛe ʋʋa di. 2’Sʋ Fariseɛn‑wi" ’a jrʋ’ wlu’ ka ʋʋ ’na : Dɛɛ‑tɩ aoa nʋ dɛ ‑sea’ nʋ ka nɩ ’bo ‑kwlewɩ "kpei ɛ‑ ? 3’Sʋ Sesi wlu ʋʋpʋ ‑pee ka ɔ ’na : ‑Ta ’mɩɩɛ‑ nʋa Dafidɩ ke ɔɔ’ ’cɛ‑wi" ɛ, dɛ ɔ nʋa ao se ɛ ’dii nʋ ’de Kea ’a ’sbɛ ’dii ? 4Ka ɔ pa ’e Kea ‑gbu klaa" ’di ‑wɛe ɔ "dua ‑di’pɛn ‑nɩa ’e ’ʋn ɔ di ɛ, ’de ɔ "nyɩ ɛɛ’ jrɛ’ ɔɔ’ ’cɛ‑wi" ‑ke ɔɔ na ao seɛ juuo‑, ’de ‑mɛ ’kamɔ nyɔ jrɔ’ se ɛ ’bɛɛ‑ ɔ ’je ɛɛ’ ‑di’pɛn tu di, ‑bo ɛ se ’sraa ‑saʋn ’a ’sʋ nɩ ɛ ? 5‑Wɛe ɔ ’na : ’Mɔ nyiɔ ’ɔ "Ju, ’mɔ ‑nɩ ‑kwlewɩ mɛ ’ɛ ‑cɛ’ ’kpa ’a jei‑.

"Ju ‑ɔɔ kwa jɛa ’soɛ

(Matie 12.9-14 ; Makɩ 3.1-6)

6Ɛ nʋʋɛ’, ’bo ‑kwlewɩ jrɛ’ "kpei Sesi paa ’e ʋʋa’ Kea ‑gbu ’di ‑wɛe ɔɔ tɔɔ nyʋ Kea ’a ‑tɩ’. ’Demɔ "ju due’ ‑ɔɔ diansʋn ’mɛa nɩ‑. 7Kɛ’ wɔ‑saʋn ke Fariseɛn siɛ Sesi "jriɛ‑ o ‑wɛe ‑bo ɔ ’bɔɔ‑ nyʋ ’a ’wɛ‑ ’bo ‑kwlewɩ "kpei, ’de ʋʋ ’je kan’ ’je. Dɛɛ‑tɩ ʋʋ nʋa kan’ a, ɛmɛ ‑nɩ ʋʋa ‑pɔn Sesi ’a ‑kɔ i ’de ʋʋ ’je ɔ ‑tɩ’ "kpei ’nɛɛ‑. 8’Kaa Sesi juo ʋʋpʋ ’a tɔ’ ’mɛ. Ɔ wluɛ "ju ‑ɔɔ sʋn jɛa ’soɛ ‑pee ɔ ’na : ‑Ɩn sɔn ’ʋn, ‑ɩn ‑je ’o nyʋ ‑kwea jii ‑ta ! ’Sʋ ɔ sɔn ’ʋn ’ɛ ‑wɛe ɔ jii ’o. 9’Sʋ Sesi ’na ’ma ‑teeɛ’ aopʋ dɛ due’ i, ka Kea ’a kɛ ’daa‑ ? Nyʋ ’bɛɛ ’bo ‑kwle ‑wɩ "kpei ’ee ɔ ’e dɛ ’dɔe nʋʋ ‑ɩn" dɛsaʋn nyʋ ’bɛɛ’ ɔ ’e nyʋ ’pʋʋ‑ ‑ɩn" ɔ ’jeɔ ja ‑gbʋn ɔ ’e mɛɛ ? 10’Sʋ Sesi a pleeɛ ʋʋpʋ "jriɛ "kpei‑, ‑wɛe ɔ wlu ’de "ju ‑nɔ ‑pee ɔ ’na ‑Ɩn sro sʋn. ’Kamɔ ɔ nʋ ‑cɛɛn’‑, ’sʋ ɔɔ’ sʋn nɩɛ ’pepe. 11’Kaa dɛ Sesi nʋa ’mʋa‑ ɛɛ’ ’cɛn ‑nɩa ’e ʋʋpʋ ’ʋn ɛ kmai". ’Sʋ ʋʋ ‑teɛ ba i ‑teea’ ‑pʋn" ’de dɛ ʋʋ ’jea Sesi "jrii nʋ ’a ‑tɩ’ ’ʋn.

Sesi ‑sa ’o dboʋn ’a ‑puue ’jɔ ’sɔɔn

(Matie 10.1-4 ; Makɩ 3.13-19)

12’De ɛɛ’ nɔ" tu ’di, Sesi muɛ ’e crʋ "kpei, ‑wɛe ɔ bae Kea ’de "maʋ’ wɩ ‑wee’ "klein ’di. 13‑Sɔn’ ‑sɩan’, ɔ ’da ɔɔ’ klai" nynuu ‑wee’ ’mɛ, ‑wɛe ɔ ‑sa ’de ʋʋpʋ "klu nyʋ ’a ‑puue ’jɔ ’sɔɔn, ’de ɔɔ ’daa‑ ‑wi" ‑mʋ dboʋn. 14nyʋ ’a ‑puue ’jɔ ’sɔɔn ‑nʋ ʋʋa’ ’nynɩ ka : Simɔ ‑ɔ ‑tuua" Piɛi ‑nynɩ ke ɔɔ’ "dei Ancre ke, Sakɩ ke San ke, Filipʋ ke Batelemi ke, 15Matie ke Toma ke, Alfe ’a "ju Sakɩ ke Simɔ ‑ɔɔ "kpei ‑tenynɩ nɩa Selɔtɩ ke, 16Sakɩ ’a "ju Suidɩ ke Suida Isikario ‑jɔ ‑kpa Sesi ’a ’de toi ke‑.

Sesi tɔɔ nyʋ Kea ’a ‑tɩ’ ‑wɛe ɔ ’bɔɔ‑ nyʋ ‑tuu" ’a ’wɛ‑

(Matie 4.23-25)

17Sesi ke ɔɔ’ klai" nynuu ’wlʋɛ ’e crʋ "kpei ʋʋ "siɛ i, ‑wɛe ʋʋ nyna i ‑ta ‑nɩa pɛɛpɛɛ, ’bomɔ ɔ jɛɛ klai" nynuu jrʋ’ ‑sia de ke nyʋ ‑tuu"‑tuu ke‑. Ʋʋa’ nyʋ tu ’wlʋɛ ’o Selisalɛm ke Suideblʋa ‑wee’ "kpei‑, ‑wɛe jrʋ’ ’wlʋ ’e Tii ke Sidɔn ‑bɔɔa’ ’e ’tɔniɛ ‑kwlɩ" fɔ o ɛ. 18Ʋʋ jiɛ ɔɔ’ wlu doin" o poa’ ‑wɛe ɔ ’je ʋʋpʋ ’a ’wɛ‑ ’bɔɔ‑. Nyʋ "klein ‑siisaɩn a ‑tua" ’kle ’de ɛ, ɔ ‑seie’ ʋʋpʋ ’mɛ ’de ɩ ’kwa ‑ke. 19Nyʋ ‑wee’ "klein a ‑pɔn Sesi ’a "iblaa ’a ‑kɔ i, dɛ‑nʋɛ’ "ikmaa’ jrɛ’ ‑ɛɛ ‑wlʋ ’de ɔ ’ʋn ‑wɛe ‑ɛɛ ‑bɔɔ’ ʋʋ ‑wee’ "klein ’a ’wɛ‑.

’Mʋa‑tɩ ke "nmia‑tɩ ke

(Matie 5.1-12)

20Sesi ‑gbʋan ɔɔ’ klai" nynuu "kpei ɛ ɔ ’na : Aomɔ ‑ɔɔ’ ’daa‑ ɔɔ’ ‑cɛ" dɛwɔnɩʋn, ao nʋ ’mʋa‑, dɛ‑nʋɛ’ Kea ’a ’beɔdɛ nɩɛ aoa’ dɛ ‑o. 21Aopʋ ’mɩɩɛ‑ ɛ nʋa ’de kaanwɩ ’di ɛ, ao nʋ ’mʋa‑, dɛ‑nʋɛ’ aoa muɛ dboa’ ’de nya. Aopʋ ‑nɩa ’e ‑fɩn" ’a ’ʋn kaan, ao nʋ ’mʋa‑, dɛ‑nʋɛ’ aoa muɛ ’kɛɛa ’de nya.

22‑Bo nyʋ ’nyɛ aopʋ ’ʋn, ‑bo nyʋ ’bɔ aopʋ, ‑bo nyʋ a sea ao ‑cree"‑, ‑bo ʋʋa sea aoa’ ’nynɩ ‑flɛɛn’, ‑wɛe ʋʋa sea ao kpɛɛn’ nyʋ ’daa‑ ’de ’mɔ nyiɔ ’ɔ "Ju ’a ‑tɩ’ ’ʋn ɛ, ‑mɛ aopʋ nʋ ’mʋa‑ ! 23Ao ’di nmɔ wɔn ’de ɛɛ’ ’wɩ tu ’di, ‑wɛe ao ’je dee ’de ’mʋa‑ ’ʋn, dɛ‑nʋɛ’ aoa’ ’dɔe klaa" ‑te ao ’dei ’de jaʋn ’di. Dɩ ʋʋa nʋa aopʋ "jrii ɛ, ʋʋ "bo ‑wi" nʋɩ’ ‑ke ’de Kea ’a wlu ’kwajaaʋn ‑nɩa tɛin" ‑pee.

24’Kaa ɛɛ muɛ "nmia‑tɩ nɩa’ ’de aopʋ ‑nɩa "wliiɛjeʋn ’a ‑tɩ’ ’ʋn, dɛ‑nʋɛ’ ao ’je aoa’ ‑nɩ ’dɔe ‑wɛ‑ ’de‑. 25Ɛɛ muɛ "nmia‑tɩ nɩa’ ’de aopʋ dboa’ dɩ ‑wee’ ’ʋn ’de kaanwɩ ’di ’a ‑tɩ’ ’ʋn, dɛ‑nʋɛ’ ’mɩɩɛ‑ ɛ muɛ aopʋ nʋa’. Ɛɛ muɛ "nmia‑tɩ nɩa’ ’de aopʋ ‑ɔɔ ‑keea’ ’de kaanwɩ ’di ’a ‑tɩ’ ’ʋn, dɛ‑nʋɛ’ aoa muɛ ’kwɛ‑ paa’, ‑wɛe ao ’je "miini ’na.

26Ɛ nɩɛ "nmia‑tɩ ’de aoa’ ‑tɩ’ ’ʋn ‑bo nyʋ ‑wee’ "klein a sea aoa’ ’nynɩ ’dɔe "wɔin‑ ’tmʋ ɛ, dɛ‑nʋɛ’ ’kamɔ ʋʋ "bo ‑wi" nʋ ’de weepoʋn ’a ‑kewɛ‑wi" ‑pee ‑ke.

Dɛ Sesi ’tmʋa ’de tʋnyʋ ’a ‑tɩ’ kma‑tɩ ’ʋn ɛ

(Matie 5.38-48; 7.12)

27’Kaa ’ma ’tmʋ aopʋ ’mɛ, ao ‑ɔɔ poa ’ma wlu doin" o ɛ, ao kma aoa’ tʋnyʋ ’a ‑tɩ’ ! Ao nʋ nyʋ ‑ʋʋ ‑nyɛ aopʋ ’ʋn dɛ ’dɔe "jrii ! 28Ao po nyʋ ‑ʋʋa pooa aopʋ ‑soo’ o "diwan ! Ao bae nyʋ ‑ʋʋa ‑tua" aopʋ ’kle ’a baea’ ! 29‑Bo nyɔ po ‑ʋn ’kpa doun" mɔ ’de ɛ, ‑ɩn ‑to ’e doun" ’a ’fɔ due’ ‑sia ’o mu ‑ke ‑wɛe ɔ ’je ’o ’kpa po. ‑Bo nyɔ "duo ‑ma "jiiɛ‑ ’ʋn ɛ, ‑ɩn ‑bo ɔ ‑je de kaan ’de ‑ma "bai ’a ’ʋn "duo ‑tɩ ’ʋn ‑ke. 30Nyɔ "o nyɔ ‑teea’ ‑ʋn dɛ i ɛ, ‑ɩn ‑nyɩ" ɔ. ‑Bo nyɔ "duo ‑ma dɛ ’ʋn, ‑ɩn ‑bo ɛ i ‑teeɛ’ ’de ɔ o. 31Dɛ aoa ‑pɔan nyʋ ’jea aopʋ "jrii nʋ ɛ, ɛmɛ ao ’je nʋ ’de nyʋ ‑pee. 32Nyʋ ‑kma aoa’ ‑tɩ’ ɛ, ‑bo ao kma ʋʋpʋ ’a ’sʋ ’a ‑tɩ’ ’ee, ‑mɛ dɛ jrɛ’ wɛ‑ ‑pooɛ fai" ɛ‑, ‑wɛe ‑ɛɛ sɛ’ Kea ’je aopʋ po ɛ‑ ? Nyʋ ‑sea’ Kea juo ɛ, ’kamɔ ʋʋa’ ba ’a ‑tɩ’ kmaa’ nɩ ‑ke. 33Nyʋ ‑ʋʋa nʋa ao ’dɔe "jrii ɛ, ‑bo aoa sea ʋʋa’ ’sʋ ’dɔe "jrii nʋ ’ee, ‑mɛ dɛ jrɛ’ ‑wɛ ‑pooɛ fai" ɛ‑, ‑wɛe ‑ɛɛ ’sɛ Kea ’je ao po ɛ‑ ? ’Kamɔ nyʋ sea Kea juo a nʋ ‑ke. 34’De ‑bo ao po nyʋ ao ’jea dɛ ‑pʋn" ’je ’a ’sʋ kpan’ ’ee, ‑mɛ dɛ ’dɔe nʋa’ ‑wɛ ‑nɩ ’e ‑mɛ ’ɛ ‑kɔ ’di ɛ‑ ? Nyʋ ‑sea’ Kea juo ɛ, ʋʋa’ ’sʋ a poɛ ba kpan’ ‑ke. 35’Kaa aopʋ mɔ ɛ, ao kma aoa’ tʋnyʋ ’a ‑tɩ’, ao nʋ dɛ ’dɔe ! ‑Bo ao po nyʋ kpan’ a ‑mɛ ao ’bo dɛ ɔ ’jeɛ "kpei ‑te’ ’a tɔ’ i naa. ‑Bo ɛ nɩ kan’ a, ‑mɛ aoa’ ’dɔe a muɛ "i ’bɛa’ ‑wɛe ao ’je Kea ‑nɩa ’e jaʋn ’di ’a "nynuu‑ nɩ, dɛ‑nʋɛ’ ɛɛ’ Kea tu nmɔ ’di wɔn ’de ‑kwlʋnyniʋn ke ’diwɔnyniʋn ‑pee. 36’Di wɔn nmɔa’ "ji ’de aopʋ ’ʋn ka ɛ "jia ’de ao "bo Kea ’ʋn ɛ.

Nyʋ jrʋ’ ’a ’pee ’je‑tɩ

(Matie 7.1-5)

37Ao ’bo ba ’a ’pee ’jeɛ, ‑wɛe Kea je aoa’ ’pee ’je ‑ke, ao ’bo nyʋ ’pee kpʋʋɛn, ‑wɛe Kea je ao ’pee kpʋʋn ‑ke. Ao ‑seea’ ba ’a wlu "kpei‑ ‑wɛe Kea ’je aoa’ dɛsaʋn ‑kɔ’. 38Ao "nyɩ nyʋ dɛ ‑wɛe Kea ’je ao dɛ "nyɩ. Dɩ Kea a mu ao "nyɩa’ ɩa muɛ "kpei‑ dua’ ‑wɛe ɩ ’je dɛ "ji, ’de ɩ ’je ‑sɔn ’wla, ‑wɛe ɩ ’je aopʋ i siie‑. ’Kaa ‑ta ao dbaa dɛ ‑wɛe ao "nyɩa nyʋ ɛ, ’bomɔ Kea ’je dɛ dbaa‑ ‑wɛe ɛ ’je ao "nyɩ ‑ke.

39’Bomɔ Sesi poo ‑tɩ’ "i ka ɔ ’na : "dɔi ’bɛɛ’ ɔ ’je ɔ ‑po ‑dɔi tu "juɔi ’blee‑ ? "Ɩɩn‑ ɛ se ’bɛɛ ɛ. Dɛ‑nʋɛ’ ka ʋʋ nɩa ’sɔɔn ɛ ʋʋa muɛ "bie ’di blua’ se.

40Klai" ju se dɛwɔn nɩ, ɔ se ɔɔ’ dɛtɔɔi ‑sii, ’kaa klai" ju ‑kpʋan’ ’snɩ ɛ, ‑mɛ ka ɔɔ’ dɛtɔɔi nɩa, ’kamɔ ɔɔ mu nɩa’.

41Dɛɛ‑tɩ ‑ma ‑je ‑ʋn ‑podɛi" dɛ "jri, ’de ‑maa’ ’je tu ‑jɛ ‑nɩa ’e ‑ma ‑cɛ" ’kpa "jri ɛ‑ ? 42’De ‑ɩn ‑beeɛ’ ‑ɩn ‑je wlu ka ’de ‑ma ‑podɛi" ‑pee, ‑ɩn ‑je nʋ : ’Ma de’di, ‑ɩn ‑tai" ’mi "i ’ɩn ’je ‑ʋn dɛ "jri ‑sa. ’De ‑mɛ ’kamɔ ɛ ‑te ‑gbɛɛ ’de ‑ma ‑cɛ" ’kpa "jri. "Jridepooi ! ‑Ɩn ‑sa ‑ma ‑cɛ" tu "jri ke, ‑wɛe ‑ɩn ‑je i ’je ’pepe. ’De ‑ɩn ‑je ‑ma ‑podɛi" dɛ "jri ‑sa ka ’je.

Tu ke ɛɛ’ ’jɔ ke

(Matie 7.16-20; 12.33-35)

43Tu ’dɔe se ɛ ’bɛɛ‑ ɛ ’je "buo saʋn po, ’de tu saʋn se ɛ ’bɛɛ‑ ɛ ’e "buo ’dɔe po. 44Nyʋ juo tu "o tu ’mɛ ’de ɛɛ’ "buo ’ʋn, nyɔ se ɛ ’bɛɛ‑ ɔ ’je ’mawlobuo ke ‑fokabuo ‑sa ’de "wi‑gbauo ja. 45Nyɔ ’dɔe a ‑sa ‑tɩ’ ’dɔe ’de ɔɔ’ pɛe ’dɔe ’a "kɛ o, ‑wɛe ɔɔ po ɩ ‑sɔn. ’Diwɔnynii a ‑sa ‑tɩ’ saɩn ’de ɔɔ’ pɛe saʋn ’a "kɛ o, ‑wɛe ɔɔ po ɩ ‑sɔn, dɛ‑nʋɛ’ dɛ ‑jia" ’e nyɔ pɛe o, ɛmɛ ɔɔ’ wɔn ɔ ’tmʋ.

‑Gbi" ’sɔɔn ’ɔ ‑tɩ’

(Matie 7.24-27)

46Dɛɛ‑tɩ aoa ’daa‑ ’ʋn Tʋ"bo, Tʋ"bo, ’de ka ’ma wlu "sia ’nynɩ aoa’ nʋ kan’ a‑ ? 47Nyɔ "o nyɔ ‑jia’ ’nɔ ’ʋn o, ’de ‑ɔɔ poa ’ma wlu doin" o, ‑wɛe ka ’ma wlu "sia ’nynɩ ‑ɔɔ nʋa kan’ a, nyɔ ‑ke ɔ ‑kɔɔa’ ɔmɔ ’ma ji aopʋ tɔɔa’. 48Ɔ ‑kɔ’ "ju due’ ‑ɔ sia nɔ" nya ’de ‑ɔ ‑blua" ’o ’soa‑ "kpei ‑blu ‑blu ‑wɛe ‑ɔ poa ’o ‑gbu" ɛ. "Ni ’a ‑sɔugba dba’, ‑wɛe ‑pie ji, ’de "ni‑gbii ‑wee’ "ji ɩ bla ‑gbu" ‑nɛ "jri ‑bla ‑bla, ɩ se ɛ bluua‑, dɛ‑nʋɛ’ ɛ pooɛ’ ka ‑cɔɔn’ ka. 49’Kaa nyɔ ‑ɔɔ poa ’ma wlu doin" o, ’de ka ɛ ’daa‑ ‑ɔɔ’ nʋa kan’ a, ɔ ‑kɔ’ "ju due’ ‑ɔ poa ‑gbu" ’bo ‑pɩɩɔn" "kpei ɛ. Ɔɔ’ ‑gbu" se ‑gban ’ble, "ni dba’, ɛ ‑siɛ’ ‑gbuu ɛ bla ‑gbu" ‑nɛ wɔn ‑bla ‑bla, ’bo ɛ "sri, ɛ ‑wee’ "klein je blu piepie. Dɩ ‑dooa ɩ ‑tiɛi".

7

Sesi ’bɔɔ‑ Rɔmɛ ’ɛ jra’ jei ’a dbonʋi ’a ’wɛ

(Matie 8.5-13)

1Sesi ‑kɔa’ dɛ ‑nɛ ’ɛ ’tmʋa’ ’de nyʋ ‑ʋʋa po ɔɔ’ wlu doin" o ‑pee ’sʋ ɛ, ɔ muɛ ’o Kapɛnaʋm. 2Rɔmɛ ’ɛ "soa‑wi" ’a ‑jeopoi due’ nɩ‑ ’o mu. Ɔmɔ ‑ɔɔ dbonʋi ’wɛ‑ kpʋn ’mɛ ka‑. ’De ɔ kma ɔɔ’ dbonʋi ‑nɔ ’ɔ ‑tɩ’ ‑gblein’. 3Ɔ ’wɔan Sesi ’a ’nynɩ ’sʋ ɛ, ɔ dboɛ Suifʋ‑wi" ’a nyʋ‑cɔɩn’ jrʋ’ ʋʋ ’je Sesi ibae ’de ɔ ’e ji, ‑wɛe ɔ ’je ɔɔ’ dbonʋi ’a ’wɛ‑ ’bɔɔ‑. 4Ʋʋ nynia ’o Sesi ‑pʋn", ’sʋ ʋʋa bae ɔ i ’de nai" ’blea’ ’ʋn ʋʋ ’na : "Ju ‑nɔ nɩɛ sʋn o po ka‑, 5dɛ‑nʋɛ’ ɔ kma ‑aa ’blʋa ’a ‑tɩ’. Ɔmɔ ‑po’ ‑aa "jrui ’kɩɩɛn‑gbu ‑nɛ.

6‑Ta Sesi ke ʋʋ nɩa ’e mua’ a, ʋʋ se ‑gbu" ʋʋa mua ’e ’di o tɛɛn‑ ’sʋ "soa‑wi" ’a ‑jeopoi ‑nɔ dboɛ ɔɔ’ "dɛi‑wi" ’de Sesi o, ‑wɛe ɔ ’na : Tʋ"bo, ‑ɩn ‑bo ‑ma ‑cɛ" seaa kan’ ’de ’ma ‑tɩ’ ’ʋn, ’ɩn se ‑ma ‑teɩn "nyɩ ka nɩ ’de ’ma ‑gbu" ‑sɔn. 7‑Wɛe ’ma ‑cɛ" ’kpa se ’de ‑ɩn o ji ka nɩ‑, ’kaa ‑bo ‑ɩn ‑tmʋ wlu due’ koun ‑gbai’ mɔ ’de ɛ, ’ma dbonʋi ’a ’wɛ‑ ɛ muɛ ’bɔa’ se. 8Dɛɛ ‑tɩ ’ɩn ’da kan’ a, ɛmɛ ‑nɩ ’mɔ ‑ke ɛ, ’ɩn juo nyɔ wɔn ‑sii ‑tɩ ’mɛ. ’Mɔ ‑ɔ ‑blea klae" ‑wi", ‑wɛe ‑ɔɔ jaa "jru ja ’de ʋʋpʋ ‑sɔn ɛ, ’ɩn ’bleɛ "soa‑wi" ‑ke ’bo ’ʋn ‑sɔn, ‑wɛe ‑bo ’ɩn ’na due’ : ‑Mu’ ! ’Sʋ ɔɔ mu’. ‑Bo ’ɩn ’na deejrɔ’ : ji ! ’Sʋ ‑mɔɔ ji’. ‑Bo ’ɩn wlu ’e ’ma dbonʋi ‑pee ’ɩn ’na : ‑Ɩn nʋ dɛ ‑nɛ ! ’Sʋ ɔɔ nʋɛ’.

9Sesi ’wɔan "ju ‑nɔ ’ɔ wlu ’sʋ, ɔ po ɔ ‑tɩ’ o, ‑wɛe ɔ "biie‑ ’de nyʋ ‑gbaea’ ɔ ’de woi ’de ɔ ’na : ’Ma ’tmʋ aopʋ ’mɛ, ’de Israɛ‑blʋa ’di ‑ta ’ɩn se dɛ ‑kwlɩ" ‑tea’ ‑bɛa ka ‑mɛ ’je due’ ’de nyɔ ’ʋn.

10‑Ta nyʋ jra’ jei dboa a mua ‑gbɛin" de ɛ, ‑mɛ ʋʋ jɛɛ ɔɔ’ dbonʋi ’mɛ ɔ ’pʋʋ.

Sesi ‑sa ‑tiɔn" ’nynɔ ’ɔ "ju "kunyiɔ’

11‑Sɔn’ jrɛ’ ‑sɩan’ ’sʋ ɛ, Sesi muɛ ’e ‑kwlɔ ‑ɛɛ ’nynɩ nɩa Nainɩ ’di, ɔ ke ɔɔ’ klai" nynuu ke nyʋ ‑tuu"‑tuu a naa bɩ’ i. 12‑Ta ɔɔ "kʋʋan ‑kwlɔ ’ɔ paa ’ɩn i ’sʋ ɛ, ʋʋ ’bleɛ "ju due ’a ’dai‑ ʋʋa kpa i ‑tea’. Ɛ nɩ ‑tiɔn" ’nynɔ ’ɔ "junmɔuju due’ koʋn ‑gbai’ ‑o, ‑kwlɔʋn ‑tuu"‑tuu ‑kɩɩn’ "jrui ’bomu. 13Tʋ"bo ’jeea ‑tiɔn" ’nynɔ ‑nʋ "jriɛ‑ ’sʋ ʋa’ wɛe a nʋɔ’, ’sʋ ɔ ’na : A ’bo ‑fɩɛn"‑ ! 14’Sʋ ɔ ’kɩɩɛn ’o ’dai‑ ‑pʋn", ‑wɛe ɔ blɛ "i. ’Sʋ nyʋ ‑ʋʋ ‑bleɛ, ʋʋ nyna i. Ɔ wlu’ ɔ ’na : ‑Kooai" ‑tɔo, ’ma ’tmʋʋ ‑ʋn ‑ɛ, ‑ɩn sɔn ’ʋn ! 15’Sʋ "ju ‑nɔ sɔn ’ʋn ’ɛ, ɔ ‑teɛ i ‑wɛe ɔ ‑te wlua’ ‑pʋn". ’De Sesi ’na : ’Nynɔkpao’, aa’ "ju ‑nao ! 16Nyʋ "klein ‑jea ɛɛ’ ‑ta, faʋn a nʋ ʋʋpʋ ’mɛ. Ʋʋa ’bɛɛ‑ Kea ’a ’nynɩ "i, ʋʋ ’na : Kea ’a wlu ’kwajaai klaa" sɔn ’ʋn ’de ‑a "klu. Ɛ Kea mɛ ‑ji" ɛɛ’ ’bleenyʋ "i ‑tea’. 17Dɛ Sesi nʋa ’mʋa‑ nyʋ a ’tmʋʋɛ’ ’de Suideblʋa ke ’blʋa‑ jrɩ’ ‑jiɛ’ ’dei "kpei‑.

Dɛ San Batisɩ ‑teea’ Sesi i ɛ

(Matie 11.2-19)

18Dɩ "klein ‑nʋʋa ’mʋa‑ San ’a klai" nynuu po ɔ ɩa’ "kuan. ’Sʋ ɔ ’da ʋʋa’ ’sɔɔn ’mɛ, 19‑wɛe ɔ dbo ʋʋpʋ ’de Sesi o, ’de ɔ ’na : ‑Bo ao mu ɛ, ‑mɛ ao ‑tee’ ɔ i ka, ao ’na ‑ɩn ‑nɩɛ "ju ‑ɔ ‑jea ji ‑o, ‑aee’ ‑a ‑je deejrɔ’ fuo ke’wlɛɛ ? 20Ʋʋ nynia ’bo Sesi ‑pʋn" ’sʋ, ʋʋ ’na : San Batisɩ ‑dbo’ ‑aʋn ’nɔ ‑ɩn o, ‑wɛe ‑a ‑je ‑mi i ‑tee’‑. ‑Ɩn ‑nɩɛ "ju ‑aa fua ‑oo, ‑aee’ ‑a ‑je deejrɔ’ fuo ‑o ke’wlɛɛ ? 21‑Ta ɛɛ nʋʋa kan’ a, ‑mɛ Sesi nɩɛ nyʋ ‑tuu"‑tuu ’a ’wɛ‑ ’bɔɔa’, ɔɔ ’pʋʋ‑ klɔɔʋn, ɔɔ nʋɛ ‑siisaɩn i ’de nyʋ ’ʋn, ɔɔ nʋɛ’ ‑wɛe ɔɔ ’bai "dɔʋn ’a "jri. 22’Sʋ ɔ wlu’ ’de San ’a klai" nynuu ‑pee ɔ ’na : ‑Bo ao mu ɛ, ‑mɛ dɩ "klein ao ’jea ’de ao ’wɔan ao ’tmʋ ɩ ’de ɔ ‑pee. "dɔʋn a ’jeɛi ’pepe, klɔɔʋn a na’, ’jrʋwɛnʋn ’a ’wɛ‑ ɛ ’bɔɔ, doin" ’a waʋn a ’wɔn i, ’mɛʋn a sɔn ‑klu’, ‑pɔia" ‑tɩ a ’tmʋʋɛ’ ’de wɛenyʋ ‑pee. 23Nyɔ ‑ɔɔ "maa ’mɔ sea nɩ ɛ, ‑mɛ ‑mɔ nʋ ’mʋa‑.

24San ’a klai" nynuu mua de ’sʋ, Sesi ‑teɛ ɔɔ’ ‑tɩ’ ’tmʋa’ ‑pʋn" ’de nyʋ ‑gbae’ ɔ ’dei ‑pee ɔ ’na : Dɛ ao mu i ’jea’ ’de ‑pɩɩɔn" blʋa "kpei ’de ɛ‑ ? ‑Aee’ ‑gblokpau poɔ’ ɔ ‑suua’ i ɛ‑ ? 25’De ‑mɛ nyɔ ao mu i ’jea’ ’ja a‑ ? ‑Aee’ "ju due’ ‑ɔ ‑paa dɩ ’dɔe ’ʋn ɛ‑ ? Ao ‑gbʋn ’nɔ, nyʋ ‑paa dɩ ’dɔe ’ʋn ɛ, ‑wi" ‑mʋ a ‑teɛ’ i ’de ’beɔ‑wi" o ‑gbu" ’di, ‑wɛe ʋʋ nɩ dɩ ‑wee’ "klein ’a jeʋn. 26’De nyɔ ao mu i ’jea’ ‑gbo’ ɛ‑ ? Kea ’a wlu ’kwajaai duee’ ? Kɩɩn tɔ’ ‑o. ’Ma ’tmʋ aopʋ ’mɛ, ɛ ‑sii Kea ’a wlu ’kwajaai ‑mɔ ’mɛ. 27San nɩɛ "ju ‑ɔɔ ‑tɩ’ ’ʋn Kea ’a wlu ‑crɩɩa’ ’naa :

‑Gbʋn ’nɔ, ’ma dboɛ ’ma dboi ’de ‑ʋn "juɔi, ‑wɛe ɔ ’je ‑ma ‑jeblʋ nmae‑.

28’Ma ’tmʋ aopʋ ’mɛ, dɛ klein" ’nynʋkpae’ ’wlʋa a, nyɔ se "i ’bɛ ɔ se San ‑sii. ’De ‑mɛ ’kamɔ nyɔ ‑piia’ "i ’de Kea ’a kɛɛma’ ‑kwlɔ ’di, ɔ ’bɛi" ɔ ‑sii ɔ. 29Nyʋ "klein ‑wɔan San ’a wlu ɛ, ʋʋ ke ’wɛi‑sanyʋ cɛn ‑kɩn ʋʋ je Kea "nyɩ, ‑wɛe San po ʋʋpʋ "ni "jru. 30’Kaa Fariseɛn o, kɛ’ wɔ‑saʋn se ɛ "inɩ ’de San ’je ʋʋpʋ "ni "jru po. ’Pʋʋa’ Kea nɩai", ɛ ’jea ʋʋpʋ "nyɩ ka ʋʋ nʋa ɛɛ’ nya‑fuunsʋn, ’kamɔ ‑nao.

31’Bomɔ Sesi ’na : Nyɔ ’ɩn ’je nyʋ ‑nɩa ‑sɩanwɩ ’di "ipoo ɛ‑ ? Nyɔ ‑ke ʋʋpʋ ‑kooɔ ɔ‑ ? 32Ʋʋ ‑kɔ’ "nynumɩɩ" ‑ʋʋ ‑tea i ’bo ‑kwlɔ ‑kwea ‑wɛe ‑ʋʋa wlua ’e ba ‑pee ka : ‑A bla aoa’ "kwi ‑kweɩn ’mɛ ‑bla ‑bla, ao se dee‑. ‑A ble "nmia dʋ ’mɛ ‑ble ‑ble ’kaa wɛe se ao nʋ ao se ‑fɩn". 33San Batisɩ jia ‑wɛe ɔɔ diɛ ‑di’pɛn, ’de ɔɔ’ ’na nmɔ, ’sʋ ao ’na ‑suusaʋn ‑nɩ ’de ɔ ’ʋn. 34nyiɔ ’ɔ "Ju jia, ɔɔ di’, ɔɔ ’naa, ’sʋ ao ’na ɔ ‑kau’, ɔ ke ’wɛi‑saʋn o, nyiɔpʋ ’a "kwli saɩn dbɛɛ’, ‑wɛe ʋʋa po sʋn ‑tadue, ’de ʋʋa ’naa ‑kaun"‑ due’ ’di. 35’Kaa ka Kea ’a ‑tɩ’ nɩa tɔ’ ɛ, nyʋ ‑wɔɩn ’mii ɛ ʋʋ juɛ’ ka ɛɛ nʋa nyʋ ’dɔe "jrii ɛ.

Sesi ‑kɔ’ ’nynɔkpao’ due’ ’a dɛsaʋn

36Fariseɛn due’ ’da Sesi dɛdi ‑tɩ. Sesi pa ’e ɔ o ‑gbu", ‑wɛe ɔ ‑te i ’de ʋʋ ‑te dɛ dia’ ‑pʋn". 37’De ’bo ‑kwlɔ ‑nɩa ’mʋa‑ ’di ɛ, ‑kwlɔ i ‑te nynɔkpao’ due’ ‑nɩ ’o. Ka Sesi nɩa dɛ dia’ ’de Fariseɛn o ‑gbu" ’di ɛ, ʋ ’je kan’ ’mɛ, ’sʋ ʋ kpa ‑dai’klɔ ‑sooɛ due’ "sou nʋa ‑ɛɛ ’nynɩ nɩ albatrɩ, 38‑wɛe ʋ jii ’de Sesi bɩ o fɔ o. ’Sʋ ʋa ‑fɩn", ʋa’ "miini "pɛɛn‑ Sesi ’a bɩ ’mɛ. ‑Wɛe ʋa nʋ ʋa’ "mɩɩ‑ ’de ʋa ‑sa Sesi ’a bɩ "miini kui. ’Sʋ ʋ ‑gbleeɛ ɩ ‑kwlɩ", ‑wɛe ʋa po ɩ -dai’klɔ kui.

39Fariseɛn ‑ɔ ‑dɔ dɛdi ‑tɩ ’jeea dɛ ‑nɩa ’mʋa‑ "jriɛ‑ ’sʋ ɛ, ɔ wlu’ ’de ɔɔ’ ‑cɛ" ’ʋn ɔ ’na : ‑Bo "ju ‑nɔ nɩ Kea ’a wlu ’kwajaai ’de ɛ, ‑mɛ ka ’nynɔkpao’ ‑ʋa blɔ "i ’mʋa‑ ‑nɩa dɛsaʋn nʋ nynɔkpao’ ɛ, ɔɔ mu ɛ jua’ ’de‑. 40’Bomɔ Sesi "duo wlu ’ʋn ɔ ’na : Simɔ, ’ɩn ’bleɛ ‑tɩ’ ‑saɩn"‑ ’ɩn ’je ‑mii’ ‑tee’‑. ’Sʋ Simɔ ’na : ’Ma dɛtɔɔi, ‑ɩn ‑wlu !

41’Bomɔ Sesi poo ‑tɩ’ "i ɔ ’na : "Ju due’ mɔ ‑ɔɔ kpan nɩ nyʋ ’sɔɔn "kpei. Due’ ’bleɛ ɔɔ’ ’wɛi ’a kmɛ’ due’, ‑wɛe due’ ’ble ɔɔ’ ’wɛi ’a kwla mm". 42Ka ʋʋ nɩa ’sɔɔn ‑ta ʋʋ ’jea dɛ ‑sa, ’bo se nɩ‑. ’Sʋ "ju ‑nɔ ’bɔ ’wɛi ‑nɩa ’de ʋʋpʋ "kpei ’mɛ. ’Bo nyʋ ’sɔɔn ‑nʋ "klu ’ee, nyɔ ‑je "ju ‑nɔ ’ɔ ‑tɩ’ kma ‑gblein’ ɛ‑ ?

43Simɔ ’na : ’Mɔ naa tɔ’ i ɛ, "ju ‑jɔ ɔ nʋa ’saaʋn "jrii ‑gblein’ ɛ, ɔmɔ ‑nɩ ‑jɔ ɔ ’bɔɔa ’wɛi ‑tuu" ɛ. ’Sʋ Sesi ’na : tɔ’ ‑tɩ ‑o, ‑ɩn ‑sɛ "kpei ’mɛ ka ‑cɔɔn’ ka. 44‑Wɛe Sesi "biie ’de "junynɔkpao’ ‑nʋ o ’sʋ ɔ wluɛ Simɔ ‑pee ɔ ’na : ‑ma ‑je "junynɔkpao’ ‑nʋ ’mɛɛ ? ‑Ta ’ɩn paa ’nɔ ‑ɩn o ‑gbu" ɛ, ’ɩn se ’ʋn "ni "nyɩ ‑ɩn se bɩ wɔɔ‑, ’kaa ʋmʋ ɛ, ʋ nʋɛ ʋa’ "mii ni ‑wɛe ʋ wɔɔ ’ʋn bɩ i ’de ʋ jaa ɩ ʋa’ "mɩɩ‑ kui. 45‑Ɩn se ’ʋn ‑kwlɩ" ‑gblee mɔ "pɩ, ’kaa dɛ "nana ’ɩn pa ’nɔ ‑ɩn o ‑gbu" ’di ‑sɩan ’de ɛ, ʋ se ’ma bɩ ’a ‑kwlɩ" ‑gbleetɩ ’bɔ ke. 46‑Ɩn se ’ʋn ’cna "jru po, ’kaa ʋmʋ ɛ, ʋ ’wla ’ʋn -dai’klɔ bɩ i. 47Ɛmɛ ‑tɩ ’ma ’tmʋʋ ‑ʋn ka : ʋ kma nyiɔ ’ɔ ‑tɩ’ ’pepe, ɛmɛ ‑tɩ ʋa’ dɩsaɩn ‑tuu ’kpe ‑nɩ ‑kwɛ‑. ’Kaa ‑bo nyɔ ‑ɔɔ dɩsaɩn ‑wee’ sea ‑kwɛ‑ ɛ, ‑mɛ ɔɔ’ nyiɔ ’ɔ ‑tɩ’ kmaa’ se "jri "kpae’ po ke ‑gblein’.

48’Sʋ Sesi wlu’ ’de ’nynɔkpao’ ‑pee ɔ ’na : Aa’ dɩsaɩn ‑kwɛ’. 49Nyʋ ‑ke ɔ nɩa dɛ dia’ ‑tadue ɛ, ʋʋ ‑teɛ wlua’ ‑pʋn" ’de ʋʋa’ ‑cɛ" ’ʋn, ʋʋ ’na : ‑Ta "ju ‑nɔ ‑mɔ ’wlʋ ‑wɛe ɔɔ ‑kɔ’ nyʋ ’a dɩsaɩn ‑ke ɛ‑ ? 50’Kaa Sesi wlu’ ’de "junynɔkpao’ ‑pee ɔ ’na : Aa’ ’ma ‑tɩ’ tɔ’ ’ʋn ’jea’ ’pʋʋ aʋn ’ɛ. A mu ’de pɛe ’a blua’ ’ʋn !

8

Nyʋ ‑ke Sesi a na

1Ɛ ’wlʋa ’o mu ɛ, Sesi a muɛ ‑kwlɛ klae" ke ‑kwlɛ mɩɩ" ’dii, ‑wɛe ɔɔ ’tmʋ Kea ’a ’kmʋ dee ’a ‑pɔia" ‑tɩ. 2Ɔɔ’ klai" nynuu ‑nɩa ‑puue ’jɔ ’sɔɔn ke ’nynʋkpae’ jrʋ’ ɔ ‑sa ’wɛ‑ ke ‑siisaɩn ’ʋn ɛ, ʋʋpʋ ke ɔ mu’ ‑ke. Ɛ nɩ Madi ‑wlʋa Madala ‑ʋ ’ʋn ‑siisaɩn ‑mɛ" ’sɔn ’wlʋa ke. 3Erodɩ ’a dbonʋi due’ ‑ɔɔ ’nynɩ nɩa Kusa ‑mɔ ’ɔ ‑nɛ ’nynɔ Sanɩ ke Sisanɩ o, ’nynʋkpae’ jrʋ’ ke ɔɔ na’, ‑wɛe ‑ʋʋa po ɔ sʋn o ’de ʋʋa’ ’bleedɩ ’ʋn.

Kodbonʋi ’a "ipoo‑tɩ

(Matie 13.1-9 ; Makɩ 4.1-9)

4‑Ta nyʋ ‑tuu" ‑wlʋa ‑kwlɛ ’dii jia ’de Sesi o, ‑wɛe ʋʋ ‑gbae’ ɔ ’dei ɛ, ’bomɔ ɔ poo ‑tɩ’ "i ka ɔ ’na :

5Nyɔ due’ ‑mu’ ko ‑gbaa’. ‑Ta ɔɔ ‑gbaa’ ko ɛ, ɩa’ ’jɔ jrɩ’ blu’ ’bo ‑je ‑kpae", ‑mɩ naa "kpei‑, ’sʋ nʋʋɩ ji’ ‑wɛe ɩ di. 6Ɩa’ ’jɔ jrɩ’ blu’ ’bo ’soa‑ "kpei, ‑mɩ mɛ’ kpɩɩn‑, ’kaa ɩ jɛ ’soɛ, dɛ‑nʋɛ’ "ni se ’de ɩ ‑sɔn nɩ‑. 7Ɩa’ ’jɔ jrɩ’ blu’ ’de "wi ’ʋn, ‑mɩ ke "wi mɛ’ ‑tadue, ’kaa "wi sɩɩn i. 8’Kaa ɩa’ ’jɔ jrɩ’ blu’ ’de ’blʋa‑ ’dɔe ’ʋn. ‑Mɩ mɛ’, ɩ ’wlʋɛ dɛ ’ʋn, ɩa’ kpau due’ croɛ ’jɔ ’ɔ kmɛ’ ’due. Sesi ’tmʋa dɛ ‑nɛ ’sʋ ɛ, ɔ kpa wlu "jɛi ‑wɛe ɔ ’na : Nyɔ ‑blea doin" ɔ ’wɔn i !

Sesi ‑sa "ipoo‑tɩ wɔ

(Matie 13.10-23 ; Makɩ 4.10-20)

9’Sʋ ɔɔ’ klai" nynuu ‑tee’ ɔ i ʋʋ ’na : ‑Ɩn ‑sa "ipoo‑tɩ ‑nɛ wɔ ’de ‑a ‑pee. 10’Sʋ ɔ ’na : Aopʋ mɔ ɛ, Kea ’a ’kmʋ dee ’a ‑tɩ’ ‑wee’ "klein ‑saa wɔ ’de ao ‑pee, ’kaa nyʋ jrʋ’ a ’wɔn ɩa’ ‑tɩ’ tu ’mɛ ’de "ipoo‑tɩ ’ʋn. ’De ʋʋ ’je ɛ ja ‑gbʋn, ‑wɛe ʋʋ se ɛ "jriɛ‑ ’jeei ’pepe. ’De ʋʋ ’je ɛ doin" ’wɔɔn‑, ‑wɛe ʋʋ se ɛ ’mii ’wɔin ’pepe.

11Dɛ "ipoo‑tɩ ‑nɛ ‑sa wɔ, ɛ ka : ka ko ‑gbaa’ nɩa, ’kamɔ Kea ’a wlu ’tmʋa’ nɩ. 12’De nyʋ jrʋ’ pɛe o ɛ, wlu ‑tmʋʋa’ ‑kɔ’ kojɔ ‑blua’ ’o ‑je ‑kpae" ɛ. ‑Bo ʋʋ ’wɔn wlu ’mʋa‑ kaan ’sʋ ‑siɔn’ ji’, ɛ ‑sɛ ’de ʋʋpʋ ’ʋn ’ɛ, dɛ‑nʋɛ’ ɛɛ kaan ʋʋpʋ ‑je de, ‑wɛe ʋʋ je ɛ tɔ’ ’ʋn ’je, ’de ʋʋ je ’pʋ. 13’De nyʋ jrʋ’ pɛe o ɛ, wlu ‑tmʋʋa’ ‑kɔ’ kojɔ ‑blua" ’bo ’soa‑ "kpei ɛ, ‑wɛe ‑ɩa ’sɩn sea ‑ta ‑tɔɔn nyni ɛ. Ʋʋa’ nyʋ tu‑, ‑ta ʋʋ "sia, ʋʋ ’wɔan Kea ’a wlu ɛ, ’bomɔ ʋʋ ‑sɛɛ ’o mu ’de ’mʋa‑ ’ʋn. ’Kaa ʋʋa’ ’mʋa‑ nɔ" se "itɛn‑. ‑Bo ’kle ji ʋʋpʋ "kpei, ’sʋ ʋʋ poɛ ʋʋa’ dɛ ‑kwlɩ" ‑tetɔ’ i. 14Nyʋ jrʋ’ ’a ’wɔn Kea ’a wlu ’mɛ ka kojɔ ‑kpa ’e "wi ’ʋn nɩa. Ʋʋa’ nyʋ tu a ’wɔn Kea ’a wlu ’mɛ kpɩɩn‑, ’kaa ‑bo ʋʋpʋ mu ɛ, ʋʋa’ "tai‑ ɛ "i, ɛɛ’ poo ʋʋa’ kplɩn fai", dɛ‑nʋɛ’ ʋʋa ’wla ’kmʋ "kpeidɩ ke "wliiɛ ’ɛ ‑fli i ’de ’wɩ ‑wee’ "klein ’di. 15Nyʋ jrʋ’ a ’wɔn Kea ’a wlu ’mɛ, ka kojɔ ‑kpa ’e ’blʋa‑ ’dɔe ’ʋn nɩa. Wlu ʋʋ ’wɔan, ʋʋ ‑te’ ɛ i ’de tɔ’ ikua’ ke pɛe ’dɔe ’ʋn, ‑wɛe ɛ "ti ’e ʋʋpʋ ’ʋn ’de ʋʋa nʋ Kea ’a ‑kwlʋtɩ.

Nɛbi ’a "ipoo‑tɩ

(Makɩ 4.21-25)

16Nyɔ se ɛ ’bɛɛ‑ ɔ ’je nɛbi tba ‑wɛe ɔ ’je ɛ jae "jri i‑crii"‑ ’de ɔ ’je ɛ ’e ’dii ‑sɔn ‑te’, ’kaa nyɔ ɔ ‑teɛ’ ‑ta ‑tɛan ja, ‑wɛe nyʋ "klein ‑a pa ’e ‑gbu" ’je ɛ i ’je. 17’Kamɔ ɛ ’e nɩ ‑ke, ‑tɩ’ "klein ‑ɩ pa ’kwla ɩa muɛ "kpae’ ’pɛɛan’ ‑wɛe ‑tɩ’ "klein nyʋ sea juo ɛ, nyʋ a muɛ ɩ ‑wee’ jua’. 18‑Bo ɛ nɩ kan’ a, ‑mɛ ao ‑tu" aoa’ ‑cɛ" ’ɛ ‑tɩ’ ’de aoa’ dɛ doin" oposʋn ’ʋn, dɛ‑nʋɛ’ nyɔ ‑blea dɛ ɛ, nyʋ a mu ɔ jrɛ’ "nyɩa’ ke’wlɛ, ’kaa nyɔ ‑jɔ sea dɛ ’ble ɛ, dɛ‑saan" ‑jɛ ɔ ’blea mɔ ’de ɛ, nyʋ a mu ɛ ɔ ‑mɛ ’kwa ‑saa’.

Sesi de ke ɔɔ’ "dei‑wi" ke

(Matie 12.46-50 ; Makɩ 3.31-35)

19Sesi de ke ɔɔ’ "dei‑wi" jiɛ ’de ɔ o, ’kaa ka ʋʋ ’jea ɔ ‑pʋn" ’kpasʋn nʋ, ’ka se nɩ, dɛ‑nʋɛ’ nyʋ ‑gbae’ ɔ ’dei ʋʋ ‑tiɛi". 20’Sʋ nyʋ jrʋ’ wlu’ ’de ɔ ‑pee ʋʋ ’na : ‑Ɩn de ke ‑ma "dei‑wi" nɩɛ ’e "kpae’, ʋʋ nɩɛ "i ʋʋ ke ‑ɩn ‑je ’jee‑. 21’Kaa Sesi wlu’ ’de ʋʋ ‑pee ɔ ’na : Nyʋ ‑ʋʋa poa ’ɩn ’Bo ’a wlu doin" o ‑wɛe ka ɛ ’da‑ ‑ʋʋa nʋa kan’ a, ʋʋpʋ ‑nɩ ’ɩn de ke ’ma "dei‑wi".

Sesi jaa ‑pie ja

(Matie 8.23-27 ; Makɩ 4.35-41)

22’Wɩ jrɛ’ o Sesi ke ɔɔ’ klai" nynuu ’ja ’e ‑kwɛɛ" due’ ’di, ‑wɛe ɔ wlu ’de ʋʋ ‑pee ɔ ’na : ‑A mu ’e "ni ’de fɔo. 23‑Ta ʋʋ nɩɩa ’de ’a mua’ a, ‑mɛ Sesi a ’mʋʋ. ’Sʋ ‑pie klaa" ‑teɛ jia’ ‑pʋn" ’bo "ni "kpei. "Ni a "ji ’e ɛ ’di ’mɛ. ’Sʋ ’mɛa ’a faʋn ‑teɛ ʋʋa’ nʋa’ ‑pʋn". 24’Sʋ ʋʋ ’kpa Sesi ‑pʋn", ‑wɛe ʋʋ ‑sɔ "nyɩɔ’ ’de ʋʋ ’na : ‑Aa ’blei, ‑aa ’blei, ‑a ‑kwɛ’, ‑aa jiɛ ’mɛa’ ! Ɔ sɔan ’ʋn ’sʋ ɛ, ɔ "wɔɔ‑ ‑pie ke "ni "jrui ‑wɛe ɩ ji ja, ’sʋ ‑ta ‑wee’ ‑teɛ ’tɩɩn. 25‑Wɛe ɔ wlu ’de ʋʋ ‑pee ɔ ’na : Aoa’ ’ma ‑kwlɩ" ‑tea’ ‑mɛ ’de ɛ‑ ? ’Sʋ faʋn ke tai’ ’a "maa "ji ’de ʋʋpʋ ’ʋn ’ɛ, ‑wɛe ʋʋa’ ’sʋ a wlu ’e ba ‑pee ʋʋ ’na : ‑Ta "ju ‑nɔ ‑mɔ ’wlʋ ’ja a‑, ‑wɛe ‑ɔɔ wlu poɔ’ ke "ni ‑pee ’sʋ ɩa ’je ɔ wɔn ɛ‑ ?

Sesi seiɛ "ju due’ ’de ‑siisaɩn ’kwa

(Matie 8.28-34 ; Makɩ 5.1-20)

26Ʋʋ kpʋɛn ’kpʋʋ ’de Seraseneɛn‑wi" ’a ’blʋa‑ ’di. Ɛɛ’ ’blʋa‑ tu ke Galileblʋa a ‑gbʋɛn’ ’e ba "jri. 27‑Ta Sesi ’wlʋa ’e ‑kwɛɛ" ’di ‑wɛe ɔ "sia i ’sʋ ɛ, ‑kwlɔi due’ ‑Siisaɩn ‑tuu"‑tuu nɩa ’e ’ʋn ‑jɔɔ’ "i. Dɛ ‑wlʋa ’e sese o ɛ, ɔɔ’ paa dɛ ’ʋn, ɔɔ’ ’pɛn ’de ‑gbu" ’di, ɔ "tiɛ ’e ‑gbaɩn’ "klu. 28Ɔ ’jea Sesi i ’sʋ, ɔ "siiɛ‑ ’kɔi‑ i ’bo ɔ "juɔi ‑wɛe ɔ "wɔ ɔ ’na : Sesi, Kea ‑nɩa ’e jaʋn ’di ’a "ju, dɛ ‑ɩn ‑ke ’ma ‑a ‑plaan i ɛ‑ ? ’Ma bae ‑ʋn ‑ɛ, ‑ɩn ‑bo ’ʋn ’kle ‑tu" ɛ !

29Dɛɛ‑tɩ ɔ ’da kan’ a, ɛmɛ ‑nɩ Sesi a wlu’ ’de ‑suusaʋn ‑nɛ ‑pee, ‑wɛe ɛ ’je ’e "ju ‑nɔ ’ʋn ’wlʋ. Dɛ‑nʋɛ’ ɛmɛ ‑nɩ, ɛɛ’ ‑suusaʋn tu ‑kwle ɔɔ’ ’kle ‑tu" ’a ’mɛ. ’De ɛɛ’ ‑tɩ’ ’ʋn ʋʋa po ɔ ‑gbaacɛe’ "dbi bɩ’, ’kaa ɔɔ cɛn ‑gbaacɛe’ "dbi ‑nɩa ’mʋa‑ ’mɛ, ‑wɛe ‑suusaʋn a po ɔ ‑je o, ’de ɔɔ mu ’e ’kpaa "kpei. 30Sesi ‑tee’ ɔ i ɔ ’na : ‑Ma ’nynɩ wɛ‑ ? ’Sʋ ɔ ’na : ’Ma ’nynɩ ‑nɩ ‑pʋn’ ‑tuun. Dɛɛ‑tɩ ɔ ’da kan’ a, ɛmɛ ‑nɩ ‑siisaɩn ‑nɩa ’de ɔ ’ʋn ɛ, ɩ ‑tiɛi". 31’Sʋ ɩa bae Sesi ’mɛ ɩ ’na : ‑Ɩn ‑bo ‑aʋn ’de "ni ‑tuun bluuɛ !

32‑Ta ɛ nʋʋa kan’ a, ‑mɛ be" ’a ‑gbaapʋ ‑nɩ idia’ ’bo crʋ ‑kwlɩ", ‑wɛe ‑siisaɩn bae Sesi i ɔ ’e ’wɔn ’de ɩ ’je ’e be" ‑nɩ ’ʋn pa. ’Sʋ ɔ ’wɔɔn‑ ’o ’ɛ. 33‑Siisaɩn ’wlʋa ’e "ju ‑nɔ ’ʋn, ɩ pa ’e be" ’ʋn ɛ. ’Sʋ be" ’a ‑gbaapʋ ‑nɩa ’mʋa‑ ‑sa plea’ ’de crʋ ’a ‑peenai" ɩ ’kpa ’o "ni wɔn, ’de ɩ ‑wee’ blu "ni ‑tun.

34Nyʋ ‑a fua be" i ‑gbʋan ɛɛ’ dɛ tu ja ’sʋ, ʋʋ ’kpa ’kwla, ‑wɛe ʋʋ kpa ɩa’ ‑tɩ’ tu, ’de ʋʋ ’tmʋ ɩ ‑kwlɔ ke ‑gbei" ’dii. 35Nyiɔpʋ jiɛ dɛ ‑nʋʋa ’mʋa‑ "jriɛ‑ ’jeea’ a. ‑Ta ʋʋa muua, ‑mɛ ʋʋ jɛɛ "ju ‑siisaɩn ’wlʋa’ ’e ’ʋn ‑nɔ ’mɛ, ɔ paa dɩ ’ʋn, ‑wɛe ɔ ‑te i ’bo Sesi ‑pʋn" ka ‑cɔɔn’ ka. ’Sʋ tai’ "maa ʋʋpʋ ’mɛ. 36Nyʋ ‑jea dɩ "klein ‑nʋʋa ’mʋa ’a ‑ta ka "ju ‑siisaɩn nɩa ’ʋn ‑nɔ nʋa ’pʋ sʋn ɛ, ɛmɛ ‑ɛɛ "kuan ʋʋ po ’de nyʋ ‑jia’ ‑pee. 37Nyʋ "klein ‑nɩa Senesarɛblʋa "kpei ɛ, ʋʋ baeɛ Sesi ’de ɔ ’je ʋʋ kɩɩn tɛɛn‑. Dɛ‑nʋɛ’, dɛ ʋʋ ’jeea "jriɛ ’mʋa‑ ɛɛ’ faʋn klaa" a nʋ ʋʋpʋ ’mɛ. Sesi ’ja ’e ‑kwɛɛ" ’di ’sʋ ɔ muɛ de.

38"Ju ‑suusaʋn ’wlʋa ’e ’ʋn a baeɛ Sesi i ‑wɛe ɔ ke ɔ ’je mu. ’Kaa Sesi po ɔ ‑jei" ɔ ’na : 39‑Ɩn mu ’de ‑ɩn o ‑gbu" ‑sɔn de, ‑wɛe dɩ "klein Kea nʋa ‑ʋn "jrii ɛ, ’de ‑ɩn ‑jɩ ’tmʋ. "Ju ‑nɔ mua’ ‑cɛɛn’‑, dɩ "klein Sesi nʋ ɔ "jrii ɛ, ɔɔ ’tmʋ ɩ ‑kwlɔ "kpeii ‑ta ‑wee’.

Sairisɩ ’a "junynɔkpao’ ke ’nynɔkpao’ due’ ke

(Matie 9.18-26 ; Makɩ 5.21-43)

40‑Ta Sesi a jii a de ɛ, nyʋ ‑tuu" ‑mu’ ɔ "i ’jaa’ ’de ’mʋa‑ ’ʋn, dɛ‑nʋɛ’ ɔmɔ ʋʋ ‑wee’ "klein a fuo. 41’Sʋ Suifʋ‑wi" ’a Kea ‑gbu ‑jeopoi due’ ‑ji", ɔɔ’ ’nynɩ ‑nɩ Sairisɩ. Ɔ ‑gbleeɛ Sesi bʋ wɔ, ɔ ‑teeɛ’ ɔɔ’ kwa ’di, ‑wɛe Sesi ’je ’de ɔ o ‑gbɛin" mu, 42dɛ‑nʋɛ’ ɔɔ’ "junynɔkpao’ jɔ due’ ‑ʋ ‑blea ‑sɩn ’a ‑puue ’jɔ ’sɔɔn ɛ, ʋmʋ ’wɛ‑ kpʋn ’mɛ ka‑.

‑Ta Sesi nɩɩa ’e mua’ a, nyʋ a "tun ɔ i ‑ta ‑wee’. 43’Sʋ ’nynɔkpao’ due’ ‑nɩ ’e nyʋ "klu, nmi‑kwliwɛ‑ nɩ ‑pʋn" ’de ‑sɩn ’a ‑puue ’jɔ ’sɔɔn ’di. ’De ɛɛ’ ‑tɩ’ ’ʋn ɛ, ʋ ple ʋa’ dɩ ‑wee’ "klein ’mɛ ’de ‑dɔ’crɔ‑wi" ’kwa. ’Kaa nyɔ ‑jea ʋ ’pʋʋ‑ ɛ, ɔ se nɩ‑. 44Ʋmʋ ‑kpa Sesi ‑pʋn" ’de ɔ ’de fɔ o, ‑wɛe ‑ʋ bla ɔɔ’ "bai ’a wɔin". ’Bo ɛ "si ʋa’ nmi‑kwliwɛ‑ je ’bɔ. 45’Sʋ Sesi ’na : ‑Ɔ ‑bla’ ’mi "i kan’ a‑ ? ‑Ta nyʋ ‑wee’ "klein nɩɩa ‑toa’ a, ’bomɔ Piɛi ke nyʋ ‑ke ɔ nɩa ’o ’na : ’Ma ’blei, nyʋ ‑tuu" a "tuan ‑mi i ka ‑ta ‑wee’ ’sʋ ɛ, ‑ɩn ‑na nyɔ ‑bla’ ’mi "i ɛ‑ ? 46’Kaa Sesi ’na : "Ɩɩn‑, nyɔ jrɔ’ ‑bla’ ’mi "i, dɛ‑nʋɛ’ ’ɩn ’je kan’ ’mɛ ka ’ma "ikmaa’ jrɛ’ ’wlʋa ’de ’ʋn ɛ. 47Ka ’nynɔkpao’ ‑nʋ ’a nʋʋdɩ ’pɛɛan "kpae, ʋ ’je kan’ ’mɛ ’sʋ faʋn a nʋ’, ʋa’ dɩ a crɛ’. Ʋ "siiɛ ’kɔi‑ i ’bo Sesi "juɔi, ‑wɛe dɛ ‑ɛɛ ‑tɩ’ ’ʋn ʋ bla Sesi "i ke ’de ka ʋ blɔ "i, ’sʋ ʋa’ ’wɛ‑ "sria ’o, ɛ ’bɔa, ʋ ’tmʋ ɛ ’bo nyʋ "klein ‑kwea de "juɔi. 48’Sʋ Sesi wlu’ ’de ʋ ‑pee ɔ ’na : ’Ma "ju, aa’ ’ma ‑kwlɩ" ‑tea’ ’pʋʋ‑ aʋn ’ɛ. A mu ’de pɛe ’a blua’ ’ʋn !

49‑Ta Sesi nɩa wlua’ kan’ a, ’sʋ "ju due’ ‑wlʋ ’e Sairisɩ o ‑gbɛin" ‑ɔ ji ɔ ’tmʋa’ ‑ɔ ’na : ‑Ma "ju ’mɛɛ. ‑Ɩn ‑bo nyʋ dɛtɔɔi seaa ’bode. 50Sesi ’wɔan ‑tɩ’ ‑nɛ ɛ, ɔ wlu’ ’de Sairisɩ ‑pee ɔ ’na : Faʋn ’bo ‑ʋn nʋɛ, ’kaa ‑ɩn ‑te’ ’ʋn ‑kwlɩ", ‑ma "ju a muɛ ’kmʋnɩa’. 51Sesi nynia ’de Sairisɩ o ‑gbɛin" ɛ, ɔ se ’wɔn ɔ ke nyɔ jrɔ’ se ’e ‑gbu" ’di pa, ‑bo ɛ se Piɛi o, San o, Sakɩ o, "ju ‑saan" "bo ke ʋ de ’a ’sʋ nɩ ɛ. 52Nyʋ ‑nɩa ’e ‑gbu" ’di ʋʋ ‑wee’ "klein a ‑fɩɩn", ʋʋa kple’ ’de "ju ‑saan" ’a ‑tɩ’ ’ʋn. ’Sʋ Sesi ’na : Ao ’bo ‑fɩɛn"‑ ! Ʋ se ’mɛ, ’kaa ʋa ’mʋʋ. 53Ɔ ’da kan’ ’sʋ ɛ, ʋʋa wlɔɔ’, dɛ‑nʋɛ’ ʋʋ ’je kan’ ’mɛ ’pepe ka ʋ ’mɛa. 54’Kaa Sesi kpʋɛn "ju ‑saan" ’a sʋn, ‑wɛe ɔ kpa wlu "jɛi ɔ ’na : ’ma "Ju, a sɔn ’ʋn ! 55’Bo ɛ "si, ʋa’ feeɛ’ je ’de ʋ ’ʋn de ji, ’sʋ ʋ sɔn ’ʋn ’ɛ. ‑Wɛe Sesi ’na : Ao "nyɩ ʋ dɛ, ʋ ’je di. 56Tai’ "maa ʋa’ ’cɛ‑wi" ’mɛ, ’sʋ Sesi ‑teɛ’ ʋʋpʋ kɛ’ "i, ɔ ’na : Dɛ ‑nʋʋa ‑ta ao ’bo ɛ nyɔ jrɔ’ ‑pee ’tmʋɛ !

9

Sesi dboɛ ɔɔ’ klai" nynuu ‑nɩa ‑puue ’jɔ ’sɔɔn

(Matie 10.5-15 ; Makɩ 6.7-13)

1Sesi ’kɩɩɛn ɔɔ’ klai" nynuu ‑nɩa ‑puue ’jɔ ’sɔɔn "jrui, ‑wɛe ɔ "nyɩ ʋʋpʋ "ikmaa’ ke dɛ "wɔin ’bɛɛa’ ke ’de ʋʋ ’je nyʋ ‑siisaɩn ’a "kwli ‑wee’ ke ’wɛ‑ "kpei ‑sa. 2Ɔ dboɛ ʋʋpʋ Kea ’a ’beɔdɛ ’ɛ ‑tɩ’ ’tmʋa’, ‑wɛe ʋʋ ’je nyʋ ’a ’wɛ‑ ’bɔɔ‑ ‑ke. 3Ɔ wluɛ ʋʋ ‑pee ’de ɔ ’na : ‑Bo aoa sea mu ɛ, ao ’bo dɛ jrɛ’ ’bleɛ. Ao ’bo itbatu o, ‑ke o, ‑di’pɛn ke ’wɛi ’bleɛ. Ao ’bo "bai ’sɔɔn ’ʋn "duɛ. 4‑Gbu" ‑ɛ ’di ao pa, ‑mɛ ao ‑te ’bo i mamaʋ, ’de ɛ ’di ’bomɔ ao ’je ’wlʋ, ‑wɛe ao ’je mu. 5‑Ta "o ‑ta ao mua ‑wɛe nyʋ sea ao sɩn ’sɔɔn kpʋʋn ɛ, ‑mɛ ao ’wlʋ ’o ɛɛ’ ‑kwlɔ ‑tu ’di, ao ‑gbao’ "puue’ ‑nɩa aoa’ bɩ kui ɛ ’bo ʋʋpʋ "juɔi, ‑wɛe ka ʋʋa’ ‑cɛ" ’kpa ’jea ʋʋa’ ’kmʋ ’a "kuan po, ɛmɛ ‑ɛɛ mu ʋʋpʋ ’pee kpʋan’ ’de nya. 6’Sʋ ʋʋ mu’, ‑wɛe ʋʋa mu ‑kwlɛ ’dii due ’due ’de ʋʋa ’tmʋ ‑pɔia" ‑tɩ, ‑wɛe ʋʋa ’bɔɔ‑ nyʋ ’a ’wɛ‑ ‑ta "o ‑ta.

Erodɩ a ‑tuɛ" ‑sɔɔn

(Matie 14.1-12 ; Makɩ 6.14-29)

7‑Gbʋa’na "na Erodɩ ’wɔan dɩ "klein ‑nʋʋa ’mʋa‑ ’sʋ ɛ, dɛ ɔ ’jea tɔ’ "kpei‑ naa ‑gblein’, ɔɔ’ ’je ɛ, dɛ‑nʋɛ’ nyʋ jrʋ’ ’naa : San Batisɩ ‑ji" ’kmʋ de. 8Jrʋ’ ’naa : Eli ‑to ɔɔ’ ‑cɛ". Jrʋ’ ’naa : Kea ’a weepoʋn ‑nɩa tɛin" ’a due’ ‑ji" ’kmʋ de. 9’Kaa Erodɩ ’na : ’Ɩn cɛn San ‑mɔ "jru "i o, "ju ‑jɔ ‑ɔ nʋa dɩ ‑ɩa ’nynɩ ’ma ’wɔan ‑ta ’ee, ‑ta ka ‑mɔ ’wlʋ ‑gbo’ ɛ‑ ? ’Sʋ Erodɩ a ‑pɔn ɔ ke Sesi ’e ’jee‑.

Sesi "nyɩɛ nyiɔpʋ ‑di’pɛn ke ‑smii’ ke

(Matie 14.13-21 ; Makɩ 6.30-44 ; San 6.1-14)

10Nyʋ Sesi dboa jia de ɛ, ʋʋ poɔ dɩ klein" ʋʋ nʋa ɩa’ "kuan, ‑wɛe ɔ "duo ʋʋpʋ ’ʋn, ’de ɔ ke ʋʋ mu ’e ‑kwlɔ ‑ɛɛ ’nynɩ nɩa Besaida fɔ o. 11Ka Sesi mua nyʋ ‑tuu" ’wɔɩn ’sʋ, ʋʋ mu ɔ kɩn. Sesi kpʋʋn ʋʋpʋ sɩn ’sɔɔn, ‑wɛe ɔ bla Kea ’a ’beɔdɛ ’ɛ ‑po. Nyʋ "klein ‑nɩa "i ɔ ’jea sʋn o po, ɔ ’bɔɔ‑ ʋʋpʋ ’a ’wɛ‑ ’mɛ ‑ke.

12‑Ta ’jrʋ a blua i ’sʋ, Sesi ’a klai" nynuu ‑nɩa ‑puue ’jɔ ’sɔɔn ’kpɔ ‑pʋn" ʋʋ ’na : ‑Ɩn po nyʋ ‑nʋ ‑jei", ʋʋ ’je ‑kwlɛ ke ‑gbei" ‑kʋʋan" i ’dii mu, ‑wɛe ʋʋ ’je ’pɛɩn’ ke diidɛ ‑pɔn, dɛ‑nʋɛ’ dɛ jrɛ’ se ‑ta nɩ‑. 13Sesi ’na : Aoa’ ‑cɛ" ’kpa "nyɩ ʋʋpʋ diidɛ. ’Sʋ klai" nynuu ’na : ‑Bo ‑a se diidɛ ‑tɩan’ mu ’de nyʋ ‑tuu"‑tuu ‑nʋ ’a ‑tɩ’ ’ʋn ɛ, ‑mɛ ʋʋ se dɛ dii, dɛ‑nʋɛ’ ‑di’pɛn kplɩ ‑mm" ke ‑smii’ jɔ ’sɔɔn ‑gbai’ mɩ ‑a ‑ble. 14’De nyʋ ‑nɩa ‑ta ’bɛɛ "nynunmai ’a "wlu ‑mm" ’mɛ. Sesi wluɛ klai" nynuu ‑pee ɔ ’na : Ao po ʋʋpʋ kpɔi" kwla ‑mm" ‑mm" ‑wɛe ʋʋ ’je i ‑te. 15’Kamɔ klai" nynuu nʋ ‑cɛɛn’‑, ‑wɛe ʋʋ ‑wee’ "klein ‑te i. 16Sesi "dua ‑di’pɛn kplɩ ‑mm" ke ‑smii’ jɔ ’sɔɔn ‑nɩ ’ʋn ɔ kpa "jri "jɛi ‑wɛe ɔ po ɩa’ Kea ’sɛ‑, ’de ɔ cɩn tii tii‑ ‑wɛe ɔ "nyɩ ɔɔ’ klai" nynuu ’de ʋʋ ’jɩ nyʋ "jrii ‑gble’. 17Ʋʋ ‑wee’ "klein di’, ʋʋ je dbo. ’Sʋ ɩa’ tɔo ‑sia ’o mu ɛ, ɩ "jiɛ tooe" ’a ‑puue ’jɔ ’sɔɔn.

Piɛi ’na Sesi nɩɛ Klisɩ, Kea ’a ’o‑tei ‑o

(Matie 16.13-19 ; Makɩ 8.27-29)

18’Wɩ jrɛ’ o, Sesi ‑saa nyiɔpʋ kɩɩn ‑wɛe ɔ mu Kea baea’ ‑tajrɔ. ’Bomɔ ɔɔ’ klai" nynuu muu ɔ kɩɩn, ‑wɛe ɔ ‑tee’ ʋʋpʋ i ka ɔ ’na : Nyɔ nyiɔpʋ a ’daa‑ ’ʋn ‑ta’ a‑ ? 19’Sʋ ʋʋ ’na : Nyʋ ‑nʋʋ’ a ’daa‑ ‑ʋn San Batisɩ, deejrʋ’ ’na ‑ɩn ‑nɩɛ Eli ‑o, ‑wɛe jrʋ’ ’na Kea ’a wlu ’kwajaaʋn ‑nɩa tɛin" ’a due’ ‑ji" ’kmʋ de. 20’De Sesi ’na : Aopʋ mɔ ’ee, nyɔ aoa ’daa‑ ’ʋn ‑ke ɛ‑ ? Piɛi ’na : ‑Ɩn ‑nɩɛ Nyʋ ’pʋʋi Klisɩ, "ju Kea ‑tea’ ’o mu ‑o. 21Sesi criɛ ‑cɩɛ ’de ʋʋ ‑pee ɔ ’na : Ao ’bo ɛ ’tmʋɛ ’de nyɔ jrɔ’ ‑pee.

Sesi ’tmʋɛ ɔɔ’ ’mɛ ‑tɩ ke ɔɔ’ "kunyɩɔ’ sɔn‑tɩ ke

(Matie 16.20-28 ; Makɩ 8.30-9.1)

22‑Wɛe ɔ wlu ke’wlɛ ɔ ’na : nyiɔ ’ɔ "Ju ’je ’kle ’je ‑o kpleiin. Nyʋ ‑cɔʋn’‑wi" o, ’sraa ‑saʋn ’a klae" o, kɛ’ wɔ‑saʋn a muɛ ɔ ’bɔa’, ʋʋa muɛ ɔ ’dbaa’, ‑wɛe ’de ’wɩ ’a taan ‑nɛ ’di ɔ ’je "kunyɩɔ’ sɔn‑.

23‑Wɛe ɔ wlu ’de ʋʋ ‑wee’ "klein ‑pee ɔ ’na : ‑Bo nyɔ ‑nɩɛi" ɔ ke ’ma ‑a ‑je na ‑mɛ ɔ ’bɔ ɔɔ’ ‑cɛ" ’ɛ ’tʋn nʋ‑tɩ. Ɔ ’wɔɔn‑ ’kle ’je ‑tɩ ’de nɔ" "o nɔ" ‑wee’ ’di, ‑wɛe ɔ ’je ’ʋn ’de bla. 24Dɛ‑nʋɛ’ nyɔ ‑ɔ ‑nɩɛ "i ‑ɔ ‑jea ɔɔ’ ’kmʋ "kpei‑ ’tɔan a, ‑mɛ ɛɛ mu ɔ kwa "maa’. ’Kaa nyɔ ‑ɔ ‑toa ’e ɔɔ’ ’kmʋ ’de ’ma ‑tɩ’ ’ʋn ɛ, ɔmɔ ‑ɔɔ mu ’pʋʋa’. 25’De ‑bo nyiɔ ’ble dɩ "klein ‑nɩa ‑ta ’kmʋ ‑nɛ "kpei, ‑wɛe ɔ "maa ɔɔ’ ‑cɛ" ’de ɔ ke Kea ’je i ‑seea’ ’ee, ‑mɛ dɛ ɔ ’je ’o ɛ‑ ? 26Nyɔ ‑nʋʋa ’ma wlu ke ’ma ‑cɛ" ’kpa ’a ‑tɩ’ ‑tɩn’ ’ʋn ɛ, ’mɔ nyiɔ ’ɔ "Ju ’ma mu ɔɔ’ ‑tɩ’ ‑tɩn’ ’ʋn nʋʋa’ ‑sɔntɩ ’ma mua de jia’ ‑wɛe ’ɩn ke ’ɩn "Bo ke ɛɛ’ "soa‑wi" a muɛ ’nynɩ i ’wlʋa’. 27Sesi ’na : ’Ma ’tmʋʋɛ aopʋ tɔ’ ‑tɩ, nyʋ ‑nɩa ‑ta ʋʋa’ jrʋ’ se ’mɛi ’sʋ ʋʋa jea Kea ’a "ikmaa’ "jriɛ‑ ’jee‑.

Sesi ‑saa "i ’de ɔɔ’ klai" nynuu taan "jri ’de

(Matie 17.1-8 ; Makɩ 9.2-8)

28Sesi ‑kɔa’ wlua’ kan’ a, ɛ nʋɛ ’wɩ ‑mɛ" na, ’sʋ ɔ "duo Piɛi ke San ke Sakɩ ’ʋn ’ɛ, ‑wɛe ʋʋ ke ɔ mu Kea baea’ ’de crʋ "kpei. 29‑Ta ɔɔ baea ’sʋ ɔɔ’ "jua ’a nɩsʋn ‑saa "i. Ɔɔ’ ’ʋnpaadɩ foo" ’sʋ "pluu’ "puu’, ɩa ‑flaan’ ’e nyʋ "jri. 30Ʋʋa kɔan ’emu ’sʋ, ɔ ke nyʋ ’sɔɔn ‑ɔ wlu, ɛ nɩ Moisɩ ke Eli ke‑. 31Ʋʋ ‑taan’ ’de ‑sɔn’ ’ʋn ka nyɔ ɔ nɩa ’e jaʋn ’di ’a tʋ"bodɛ ’ʋn ɛ, ‑wɛe dɩ ‑ɩa mua Sesi "jrii nʋa’ ’de Selisalɛm ɛ, ‑wɛe ʋʋ ke ɔɔ ’tmʋ ɩ.

32‑Ta ɛɛ nʋa kan’ a, ‑mɛ "nyɩɔ’ kpʋn Piɛi ke ɔɔ’ "dɛi‑wi" ’a "jri ’mɛ, ’kaa ʋʋ "jri ’de cɛɛan i ’sʋ ɛ, ʋʋa ’jeɛ Sesi i ’de ‑sɔn’ ’ʋn ‑mɛ ɔ ke nyʋ ’sɔɔn ‑nʋ nɩɛ wlua’. 33‑Ta nyʋ ‑nʋ ke Sesi nɩa "icɛɛan’ a, ’sʋ Piɛi wlu ɔ ‑pee ɔ ’na : ’Ma ’blei, ‑aa ‑ta nɩa’ nmɔ "jrii, ‑a po poe" taan, ‑mɔ ‑ble due’, Moisɩ ’ble due’, Eli ’ble due’. Dɛ ɔ nɩa ’tmʋa’ ’mʋa‑ ɔɔ’ ‑cɛ" ’ɛ ’wɔn ɛ ’mii.

34Piɛi siɛ wlua’ ’sʋ bue" je ʋʋpʋ "jru i "fian‑. ’Sʋ faʋn ’kpa ’de klai" nynuu ’ʋn ’ɛ. 35’Sʋ wlu due’ ‑wlʋ ’e bue" ‑nɛ ’di, ’de ‑ɛ ‑na : "Ju ‑nɔ nɩɛ ’ma "ju ’ɩn ‑tea’ ‑o, ao po ɔɔ’ wlu doin" o ! 36Wlu ‑nɛ ‑kɔa’ wlua’ ’sʋ ɛ, Sesi nɩɛ due’ ɔ je inyna. Klai" nynuu "muɛ wɔn. Dɛ ‑tba’ ’o ɛɛ’ nɔ" tu ’di ɛ, dɩ "klein ʋʋ ’jeea "jriɛ‑ ’mʋa‑ ʋʋa’ ’tmʋ ɩ ’de nyɔ jrɔ’ ‑pee.

Sesi ‑sa "ju‑saan"‑ due’ ‑suusaʋn ’ʋn

(Matie 17.14-18 ; Makɩ 9.14-27)

37Sesi ke ɔɔ’ klai" nynuu ’wlʋa ’e crʋ "kpei ʋʋ "siai ɛɛ’ ‑sɔn’ ‑sɩan’, nyʋ ‑tuu"‑tuu ‑jaa’ Sesi "i. 38’De nyʋ ‑tuu" ‑nʋ "klu ’demɔ "ju due’ "wɔɔ‑ ɔ ’na : ’Ma dɛtɔɔi, ’ma bae ‑ʋn ‑ɛ, ‑ɩn ‑gbʋn ’ma "ju ‑nɔ ja, ’ma "ju jɔ due’ ‑o. 39‑Bo ‑suusaʋn kpʋn ɔ ’sʋ ɛ, ɔɔ "wɔɔ’ "jɛi woi, ɛɛ du ɔ "i, ’sʋ tɔnfɩʋn’ a ji ɔ wɔn i. ‑Bo ɛ ’je ’de ɔ ’ʋn ’wlʋ la a, ‑mɛ ɔ ‑wee’ ’kpa dɛ jrɛ’ ’ʋn. 40’Ɩn bae ‑ma klai" nynuu i ’mɛ, ‑wɛe ʋʋ ’je ɛ ’de ɔ ’ʋn ‑sa, ’kaa ʋʋ se ɛ kwai ’bɛɛ‑. 41’Sʋ Sesi wlu’ ka ’de ɔɔ’ klai "nynuu ‑pee ɔ ’na : Ao "jrukuʋn ke ’diwɔn nyniʋn ’a ti, kpɛ ‑tiiɛ’ ao ke ’ma ‑a ‑je na‑, ‑wɛe ’ɩn ’je aoa’ kplɩn "wɔin ’bɛɛ ‑ɛ ? ‑Wɛe ɔ wlu ’de "ju ‑saan" ’a "bo ‑pee, ɔ ’na : ‑Ɩn ‑ja ’ʋn ‑ma "ju ‑nɔ ! 42‑Ta ɔ nɩa ɔɔ’ "ju ’de Sesi ‑pʋn" kpaa’ a, ’bomɔ ‑suusaʋn "tun "ju‑saan"‑, ’sʋ ɔ ‑ka i ’bo ’blʋɔ, ‑wɛe ɔɔ ‑crɛɛn i ‑gbala ‑gbala. ’Kaa Sesi "wɔɔɛ ‑suusaʋn ‑nɛ "jrui ‑wɛe ɛ "si "kpae ’de "ju‑saan"‑ ‑nɔ ’pʋ, ‑wɛe ɔ "nyɩ ɔ "bo. 43Nyʋ ‑jea ɛɛ’ ‑ta tai’ "maa ʋʋ ‑wee’ "klein ’mɛ ’de Kea ’a "ikmasʋn ɛ toa ’mʋa ’a ‑tɩ’ ’ʋn.

Sesi ’tmʋ ɔɔ’ ’mɛ ‑tɩ ke ɔɔ’ "kunyɩɔ’ sɔn‑tɩ ’mɛ ke’wlɛ

(Matie 17.22-23 ; Makɩ 9.30-32)

‑Ta ʋʋ nɩɩa dɩ ‑nʋʋa ’mʋa‑ ’jraa’ ’bomɔ Sesi wluu ’de ɔɔ’ klai" nynuu ‑pee ɔ ’na : 44Aopʋ mɔ po ’ma wlu ‑nɛ doin" o ! nyiɔ ’ɔ "Ju a muɛ ’e tooa’ ’de nyiɔpʋ ’kwa. 45’Kaa dɛ Sesi ’tmʋa ’mʋa‑ ɔɔ’ klai" nynuu se ’e ɛ ’dei ’wɔn, dɛ‑nʋɛ’ ka dɛ ɛ ‑tu" a ’kwla, ’kamɔ ɛ nɩ ’de ʋʋ ‑pee, ‑wɛe ʋʋ je ɛ ’mii ’wɔn. ’Kaa ʋʋa plee ɛɛ’ Sesi ’a i ‑teea’ ’mɛ.

‑Ɔ ‑nɩ klaa" a‑ ?

(Matie 18.1-5 ; Makɩ 9.33-37)

46Klai" nynuu ‑teɛ ‑tooa’ ‑pʋn" ’bo ʋʋpʋ ’a ’sʋ ’nynɩ, ‑wɛe nyɔ ‑nɩa ʋʋpʋ ’a klaa" a, ’de ʋʋ ’je ɔ juo‑. 47Sesi juua tɔ’ ‑nɩa ’e ʋʋ pɛe o ’sʋ, ɔ "duɛ "ju ‑saan" due’ ’ʋn, ‑wɛe ɔ nynaa ɔ i ’de ɔ ‑pʋn", 48‑wɛe ɔ wlu ’de ʋʋ ‑pee ɔ ’na : Nyɔ ‑kpʋʋn a "nynumɩɩ" ‑nɩa ka sɩn ’sɔɔn ’de ’ma ’nynɩ ’ʋn ɛ, ‑mɛ ’mɔ ɔ kpʋʋn sɩn ’sɔɔn. ’De nyɔ ‑kpʋʋn a ’mɔ sɩn ’sɔɔn, ‑mɛ "ju ‑dboa’ ’ʋn mɔ ɔ kpʋʋn a ’o sɩn ’sɔɔn ’mʋa‑. ’Kaa nyɔ ‑ɔ ‑nɩa ‑saan"‑ ’de aopʋ "klu ɛ, ɔmɔ ‑nɩ aoa’ klaa".

Nyɔ ‑sea’ ao ’dii ’blee ɛ, ‑mɛ ɔ ke ao na’

(Makɩ 9.38-40)

49’Sʋ San "duɛ wlu ’ʋn ɔ ’na : ’Ma dɛtɔɔi, ‑a ‑jɛɛ "ju due’ ‑ɔɔ nʋ ‑siisaɩn i ’de ‑ma ’nynɩ ’ʋn, ’kaa ‑a ‑kaan ɔ ‑je de, dɛ‑nʋɛ’ ɔ ke ‑aa’ na‑. 50’Sʋ Sesi wlu’ ’de ʋʋ ‑pee ɔ ’na : Ao ’bo ɔ ‑je de kaan, dɛ‑nʋɛ’ nyɔ ‑sea’ ao o ‑fɔn’ ɛ, ‑mɛ ɔ ke ao na’.

Samadinyʋ se Sesi "inɩ‑

51Sesi ’a ’kmʋ ’wlʋ nɔ" "kʋʋan‑ i ’sʋ ɛ, ɔ ‑tuɛ" ‑kaan"jua ‑wɛe ɔɔ mu Selisalɛm. 52’Sʋ ɔ dboɛ nyʋ jrʋ’ nya. Ʋʋ mua ’sʋ ɛ, ʋʋ paa ’o Samadi ’a ‑kwlɔ due’ ’di, ‑wɛe ʋʋ ’je ‑ta ʋʋ ke Sesi ’jea ’pɛn i‑pɔn. 53’Kaa nyɔ jrɔ’ se ʋʋpʋ sɩn ’sɔɔn kpʋʋn‑, dɛ‑nʋɛ’ ɛmɛ ‑nɩ ɔ toɛ "jru ’e Selisalɛm fɔ o. 54Ɔɔ’ klai" nynuu ’sɔɔn Sakɩ ke San ’wɔan dɛ ‑nɛ ’sʋ, ʋʋ ’na : Tʋ"bo, ‑ɩn ‑nɩɛi" ’mɛ ‑a ‑je nɛ i ‑tee’‑, ɛ ’je ’e jaʋn ’di ’wlʋ, ‑wɛe ɛ ’je nyʋ ‑nʋ siin‑ ? 55Sesi "biiɛ i ’de ʋʋpʋ o fɔ o, ‑wɛe ɔ ‑cɛ’ ʋʋpʋ "bli ɔ ’na : ‑Suu ‑ɛɛ ‑tua" ao dɛ ‑nɛ wɔn ao seɛ juo‑ ? Dɛ‑nʋɛ’ nyiɔ ’ɔ "ju se ji ɔ ’je nyʋ i ‑sa, ’kaa ɔ ji’ ɔ ’je nyʋ ’pʋʋ‑. 56’Sʋ ʋʋ muɛ ’o ‑kwlɔ jrɛ’ ’di.

Nyʋ ‑nɩɛ "i ‑ʋʋ ‑ke Sesi ’jea naa‑

(Matie 8.19-22)

57‑Ta ʋʋ nɩa mua’ ’bo ‑jei" ɛ, ’bomɔ "ju due’ wluu ka ɔ ’na : ‑Ta "o ‑ta ‑ma mua ’ɩn ke ‑ma muɛ ’o mua’. 58’Sʋ Sesi wlu’ ’de ɔ ‑pee ɔ ’na : Too’wɛ‑ ‑mɩ "paa’, ɩ je "bie ’ble. Nʋʋɩ ‑mɩ "paa’, ɩ je ’jro ’ble, ’kaa nyiɔ ’ɔ "ju se ‑ta ɔ ’jea "jru ’wlaa‑ ’ble. 59’Bo ‑mɛ ’de ɛ, Sesi wlu’ ’e deejrɔ’ o ɔ ’na : ‑Ɩn bla ’bo ’ʋn ’de ! ’Sʋ ‑mɔ ’na : Tʋ"bo, ‑ɩn ‑tai"‑ ’mi "i, ’ɩn ’je ’ma "bo inmaea’ mu ke. 60’Kaa Sesi wlu’ ’de ɔ ‑pee ka ɔ ’na : ‑Ɩn ‑tai"‑ ’mɛʋn "i, ʋʋ ’je ʋʋa’ ’mɛʋn inmae‑, ‑mɔ mu de ’de ‑ɩn ‑je Kea ’a ’beɔdɛ ’ɛ ‑tɩ’ ’tmʋ. 61’Sʋ "ju deejrɔ’ wlu’ ’de Sesi o ɔ ’na : ’Ɩn ‑nɩɛi", ’ɩn ke ‑ɩn ‑je mu, ’kaa ‑ɩn ‑nyɩ" ’ʋn nɔ" dɛ‑saan" ke ’ɩn ’je ’ma ’cɛ‑wi" wlu poa’ mu ’de ‑gbɛin". 62Sesi wlu’ ’de ɔ ‑pee ɔ ’na : Nyɔ "o nyɔ ‑tea’ kopokla sʋn ‑pʋn", ‑wɛe ‑ɔɔ ‑gbʋan’ de sɔu" sɔu" ɛ, ‑mɛ ‑mɔ se Kea ’a ’beɔ ‑kwlɔ ’ɔ ka nɩ‑.

10

Sesi dboɛ klai" nynuu ’a kwla ‑mɛ" ’sɔn ’jɔ ’sɔɔn jrʋ’

1’Bo ‑mɛ ’de ’sʋ ɛ, Tʋ"bo ’cra nyʋ ’a kwla ‑mɛ" ’sɔn ’jɔ ’sɔɔn ’mii ke’wlɛ ’de nyʋ ‑ke ɔɔ na "klu, ‑wɛe ɔ dbo ʋʋpʋ nya ’sɔn ’sɔn ‑kwlɛ ke ‑ta "klein ɔɔ’ ‑cɛ" ’kpa ’jea ’mii mu ’de ɛ, ’de ʋʋ mu ɩ ’dii. 2Ɔ wlu ka ’de ʋʋ ‑pee ɔ ’na : Kea ’a dbo ‑kɔ’ ko‑kle klaa" ‑flu" ’a, ‑wɛe ‑ɛ sea cɛʋn ’ble ɛ. Ao bae ‑kle’ jei ‑wɛe ɔ ’je dbonʋʋn ’de ɔ o ‑kle’ ja‑. 3Ao mu, ’ma dbo aopʋ ’mɛ, ka nyɔ ɔ dboa ’blae ’de ‑ci’ "klu ɛ. 4Ao ’bo ’wɛi ’dipodɛ ’ʋn "duɛ. Ao ’bo ‑ke ’bleɛ, ao ’bo "kwlai‑ bɩ’ ‑tu" ɛ. Ao ’bo inynaa, ‑wɛe ao ’bo nyɔ jrɔ’ sʋn ’kwa poɛ ’bo ‑jei" !

5‑Bo ao pa ’e ‑gbu" jrɛ’ ’di ɛ, ‑mɛ ao wlu ke tɛin" ao ’na : ’Mɔ ‑je aopʋ, "diwan kpʋn aopʋ ! Ao ’je pɛe ’a blua’ ! 6‑Bo nyɔ ‑nɩa pɛe ’a blua’ "i nɩ ’e ɛɛ’ ‑gbu" tu ’di ɛ, ‑mɛ aoa’ pɛe ’a blua’ a muɛ ‑teɩn ’jea’ ’de ɔ ’ʋn. ’De ‑bo ɛ se kan’ nɩ ’ja a, ‑mɛ aoa’ pɛe ’a blua’ a muɛ ’de aopʋ ’ʋn de jia’. 7Ao ‑te i ’de ɛɛ’ ‑gbu" tu ’di mamaʋ ’sʋ, diidɛ ʋʋa mua ao "nyɩa’ ao di ɛ, "ni ʋʋa mua ao "nyɩa’ ao ’nɛ‑, dɛ‑nʋɛ’ dɛ ‑ɛ ‑ke dbonʋi ‑kɔɔa’ "i ɛ, ɛmɛ ɔɔ ’je. Ao ’bo ‑gbi" ’dii ’jreɛ‑.

8‑Kwlɔ ‑ɛ ’di ao mua ‑wɛe ʋʋ kpʋʋn a ao sɩn ’sɔɔn ‑mɛ dɛ "o dɛ ʋʋa mua ao "nyɩa’ ao di ɛ. 9Ao ’bɔɔ‑ nyʋ ’a ’wɛ‑ ’bo ɛɛ’ ‑kwlɔ tu ’di, ‑wɛe ao ’je wlu ka ’de ‑kwlɔʋn ‑pee ao ’je nʋ : Kea ’a ’beɔdɛ "kʋʋan‑ aopʋ i ‑wɛ‑. 10’Kaa ‑bo ao mu ’o ‑kwlɔ jrɛ’ ’di ‑wɛe ʋʋ se ao sɩn ’sɔɔn kpʋʋn ɛ, ‑mɛ ao ple ɛɛ’ ‑jeblɩ o, ‑wɛe ao ’je wlu ka : 11Aoa’ ‑kwlɔ ’ɔ "puue’ ‑kpʋan’ ‑aa bɩ mɔ ’ɔ ‑cɛ" ɛ, ‑aa ‑gbaoɛ’ ’de ao ‑pee, ’de ‑mɛ ’kamɔ ‑aa ‑tmʋʋ’ aopʋ : Kea ’a ’beɔdɛ mɛ ‑kpaa’ aopʋ ‑pʋn" ’mʋa‑, ’kaa ao se ɛ "jriɛ‑ o sie. 12’Ma ’tmʋʋ aopʋ ’mɛ, ’de de ’bɔɔ ‑sɔn ’di ɛ, ɛɛ’ ‑kwlɔ tu ’a ’pee a muɛ "ikmaa’ ɛ ’je Sodɔm ‑kwlɔ ’ɔ ‑nɛ ‑sii.

‑Kwlɛ ‑fuuan Sesi ’a ‑tɩ’ nya

(Matie 11.20-24)

13Ɛ nɩɛ "nmia‑tɩ ’de aopʋ Korasɛnyʋ ke Besaidanyʋ ’a ‑tɩ’ ’ʋn, dɛ‑nʋɛ’ jrii’ ‑nʋʋa ’bo aoa’ ‑kwea’ ‑ta, ‑bo ɩ nʋʋɛ ’de Tii ke Sidɔn ‑kwlɛ ‑ɩ sea Suifʋ ’a ‑kwlɛ nɩ ’de ɛ, ‑mɛ nyʋ ‑nɩa ’o ɩa’ ‑kwlɛ tu ’di ɛ, ʋʋ to ʋʋa’ kplɩn fai" poosʋn ‑wɛ‑ sese ’de‑ ’de blɔ ’ʋn paa’ ke biun’ "jru ’wlaa’ ’ʋn. 14Ɛmɛ ‑tɩ ’pee a ’wɩ o ɛ, Tii ‑nyʋ ke Sidɔn‑nyʋ ’a ’pee se "ikmai, ɛ se aoa’ ’pee ‑sii i. 15’De ‑mɔ ɛ Kapɛnaʋm‑kwlɔ, ‑mɔ ‑na ‑ɩn ‑je mu ’sʋ ‑ɩn ‑je jaʋn tbaa‑ ? Ɛ se kan’ nɩ‑. ‑Ma muɛ ‑sɔn jia’ mamaʋ ’sʋ ‑ɩn ‑je ’e ’mɛʋn o ‑kwlɔ ‑taan’‑. 16‑Wɛe ɔ wlu ’de ɔɔ’ klai" nynuu o ɔ ’na : Nyɔ ‑po’ aoa’ wlu doin" o ɛ, ‑mɛ ’ma wlu mɛ ɔ po doin" o. Nyɔ ‑fuuan aopʋ‑ nya a, ‑mɛ ’mɔ ɔ ‑fuun nya ‑ke.

Klai" nynuu ‑nɩa kwla ‑mɛ" ’sɔn ’jɔ ’sɔɔn ’ɔ deji ‑nɛ

17‑Ta klai" nynuu ‑nɩa kwla ‑mɛ" ’sɔn ’jɔ ’sɔɔn jiia de ɛ, ʋʋ nɩɛ ’e ’mʋa‑ ’ʋn, ‑wɛe ʋʋ wlu ka ʋʋ ’na : Tʋ"bo, ‑bo ‑a ‑wlu ‑siisaɩn ‑cɛɛn’‑ ‑nɩ ‑pee ’de ‑ma ’nynɩ ’ʋn ɛ, ɩa ’jeɛ ‑a wɔn ɩa ja ’de nyʋ ’ʋn ’wlʋ ! 18’Sʋ Sesi wlu’ ’de ʋʋ ‑pee ɔ ’na : ’Ɩn ’jeɛ ‑siɔn’ i, ɔɔ jea ’e "jɛi ’wlʋ ɔɔ jea blu ka "sɩɩɩ se ‑ʋn ‑je a blʋa. 19Ao ‑gbʋn ’nɔ, ’ɩn "nyɩ aopʋ "ikmaa’ ’mɛ, ‑wɛe ao ’je sɛn ke ‑kɩan" ‑kɩan’ "kpei‑ na‑, ‑wɛe ao ’je ‑aa tʋnyɔ ’ɔ "ikmaa’ ‑wee’ "klein ɔ ’kwa ‑sa. ’De ɩ se aopʋ dɛ jrɛ’ nʋʋi. 20‑Bo ‑siisaɩn a sea aopʋ wɔn ’je ɛ, ao ’bo ’mʋa‑ nʋɛ ’de ɛɛ’ ‑tɩ’ ’ʋn, ’kaa ka ao ’kpa Kea ’a nyʋ mɛ ‑ɛɛ ’mʋa‑ ao ’je nʋ.

’Mʋa nʋ Sesi ’mɛ ’de nyʋ ‑ʋʋa jaa ʋʋa’ ‑cɛ" ja ’a ‑tɩ’ ’ʋn

(Matie 11.25-27; 13.16-17)

21’De ɛɛ’ nɔ" tu ’di ɛ, Kea ’a ‑Suu "jiiɛ Sesi ’mʋa‑ ’ʋn, ‑wɛe ɔ ‑ciian’ ku’ i ’de ɔ ’na : ’Oo, ’ɩn "Bo, ɛmɛ ‑nɩa ’blʋa‑ ke jaʋn ’a ’beɔ ɛ, ’ma poɛ ɛ ’sɛ‑, dɛ‑nʋɛ’ ɛ ‑tuɛ" dɩ ‑nɩ ’kwla ’de tɔ’ ’dinɩʋn ke dɛ "ijuoʋn ‑pee, ‑wɛe ɛ ‑sɩ ’kwla ’de nynumɩɩ" ‑pee. ‑Kai" ’matɛ, ’ɩn "Bo, dɛ ɛɛ’ ‑cɛ" ’kpa ’wɔɔan ɛɛ’ dɛ tu ɛ, ’ma poɛ ɛ ɛɛ’ ’sɛ‑. 22’Sʋ ɔ ’na : ’Ɩn "Bo "nyɩ ’ʋn dɩ ‑wee’ "klein ’mɛ. Nyɔ jrɔ’ se "Ju juo‑, ‑bo ɛ se ɔ "Bo nɩ ɛ. Nyɔ jrɔ’ se "Bo juo‑, ‑bo ɛ se ɔɔ’ "Ju nɩ ɛ. Ɛ ke nyɔ "ju nɩɛ "i ɔ ’jea ɔ "Bo ’kwla ‑sa ’de ‑pee nɩ ɛ. 23Ɔ "biia i ’de ɔɔ’ klai" nynuu o, ɔ wlu ’de ʋʋa’ ’sʋ ‑pee ɔ ’na : Ao ‑jea ɩa’ dɩ tu ’a ‑ta, aopʋ mɔ nʋ ’mʋa‑, 24dɛ ɛɛ ‑tɩ ’ma ’da kan’, ɛmɛ ‑nɩ Kea ’a wlu ’kwajaaʋn ’a ‑tuu"‑tuu ke ’beɔ‑wi" ‑nɩɛi" dɩ ao ’jea ʋʋ ’jɩ ’je ’de‑, ’kaa ʋʋ sɩ ’je. Ʋʋ nɩɛ "i ke’wlɛ dɩ ao ’wɔan ʋʋ ’jɩ ’wɔn ’de‑, ’kaa ʋʋ sɩ ’wɔn.

Sesi pooɛ nyiɔ ’ɔ ‑tɩ’ kma ‑tɩ "i

25Kɛ’ wɔ‑sai due’ ‑nɩɛ "i ‑ɔ ‑je Sesi wlu ’a "klɛ ‑pee ‑gba, ɔmɔ ‑sɔn ’ʋn ’de nyʋ "klu ‑wɛe ɔ ‑teeɔ’ i ‑ɔ ‑na : Nyʋ dɛtɔɔi dɛ ’ɩn ’je nʋ ‑wɛe ’ɩn ’je ’kmʋnɩa’ ‑sea’ ‑kwɛ ‑ta ’ble ’je ɛ‑ ? 26Sesi ‑tee’ ɔ i ɔ ’na : Dɛ ‑wɛ ‑crɩɩɛ’ ’de Kea ’a kɛ’ ’di ɛ‑ ? ‑Bo ‑ɩn nʋ ɛ ’dii ’ee, ka ‑ma ‑wɔn ɛ ’mii ɛ‑ ? 27"Ju ‑nɔ ’na : ‑Ɩn ‑kma ‑ma Tʋ"bo Kea ’a ‑tɩ’ ’de ‑ma pɛe ‑wee’ "klein ’ʋn, ’de ‑ma ’kmʋnɩa’ ‑wee’ "klein ’ʋn, ’de ‑ma tɔ’ ‑wee’ "klein ’ʋn, ‑ma ’kpɩ ‑wee’ "klein ’ʋn, ‑wɛe ‑je ‑ma ‑ponyiɔ ’ɔ ‑tɩ’ kma ka ‑ɩn ‑kma ‑ma ‑cɛ" ’kpa ’a ‑tɩ’ ɛ ! 28’Bomɔ Sesi wluu ’de ɔ ‑pee ɔ ’na : Ɛ nmɔi", ‑ɩn ‑sɛ "kpei ’mɛ ka ‑cɔɔn’ ka. ‑Bo ‑ɩn nʋ kan’ a, ‑ma muɛ ’kmʋnɩa’.

29’Kaa kɛ’ wɔ‑sai ‑nɔ nɩa "i ɔ ’jea ɔɔ’ ‑cɛ" ‑kɩn "nyɩ ɛ, ɔ wlu’ ka ’de Sesi ‑pee ɔ ’na : ‑Ɔ ‑nɩ ’ma ‑ponyiɔ ‑gblein’ ɛ‑ ? 30’Bomɔ Sesi "duo wlu ’ʋn ’de ɔ poo ‑tɩ’ "i ɔ ’na : ‑Ta "ju due’ a ’wlʋa Selisalɛm ‑wɛe ɔɔ muua Seriko ɛ, ’bomɔ ɔ ’kpaa’ ’e "jriʋn ’a bɔ’ ’di ’bo ‑jei". ’Sʋ ʋʋ kpʋn ɔ’, ʋʋ blɔ’ ’mɛ ka, ‑wɛe ʋʋ "duo ɔɔ’ dɩ ‑wee’ ’ʋn, ’de ʋʋ si ɔ ’o ‑jei" ’mʋa‑. 31Kea ’a ’sraa ‑sai due’ ‑kpa’ ɛɛ’ ‑je tu ɛ, ‑mɔ ’jeɔ’, ’kaa ɔ se ’de ɔ o "dɛɛ‑, ɔ cɩn ɔ "kpei ‑tie". 32"Ju due’ ‑wlʋa ’e Lefi ’a "ji ’di, ‑ɔɔ kpa ɛɛ’ ‑je tu ɛ, ɔ ’je "ju ‑nɔ ’mɛ ‑ke, ’kaa ɔ ’blaa ɔ je ‑si’. 33’Kaa Samadi i due’ ‑nynia’ ’o "ju ‑nɔ ‑pʋn" ɔmɔ ‑nyna i, ‑ɔ ‑gbʋn ɔ ja, ‑wɛe ɔɔ’ wɛe a nʋ. 34Ɔmɔ ‑kpɔ ‑pʋn", ’de ‑ɔ po ɔɔ’ blati ’a ‑kɔ ’cna ke nmɔ "i, ‑wɛe ɔ blɩ dɛ "i. ’Sʋ ɔ ‑te’ ɔ ’o ɔɔ’ ‑cɛ" ’ɛ soofae’ "kpei ‑wɛe ɔ kpɔ ’o ’dʋɩ‑ ’a dɛdi‑gbu ‑kʋʋan" ‑je i ’di. ’Bomɔ ɔɔ ‑tuu"‑ ɔɔ’ ‑tɩ’. 35‑Sɔn’ ‑sɩan’ ’sʋ, ɔ "nyɩɛ dɛdi‑gbu ’a jei ’wɛi ‑wɛe ɔ ’na : ‑Ɩn ‑tu" ɔ "jriɛ‑, dɩ "klein ‑ma mua nʋa’ ’bo ‑mɩ ’de ɛ, ‑bo ’ɩn ji de ɛ, ‑wɛe ’ɩn ’je ɩa’ kpan ‑sa.

36‑Wɛe Sesi ‑tee’ kɛ’ wɔ‑sai ‑nɔ i ɔ ’na : ’Bo nyʋ taan ‑nʋ "klu ’ee, nyɔ ‑nɩ "ju "jriʋn bla ‑nɔ ’ɔ ‑ponyiɔ ɔ‑ ? 37’Sʋ kɛ’ wɔ‑sai ’na : Ɛ nɩ "ju ‑ɔ ‑je ɔɔ’ wɛe ‑o. ’Sʋ Sesi ’na : ‑Bo ‑ɩn mu ɛ, ‑mɛ ‑ɩn nʋ kan’ !

Matɩ ke Madi ke

38‑Ta Sesi ke ɔɔ’ klai" nynuu nɩa ’o ‑jei" ɛ, ’bomɔ ʋʋ nyni ’o ‑kwlɔ due "di, ‑wɛe ’nynɔkpao’ due’ ’da ʋʋpʋ dɛdi ‑tɩ ’de ʋ o ‑gbu" ’di. Ʋa’ ’nynɩ ‑nɩ Matɩ. 39Ʋ ’bleɛ "deinynɔkpao’ due’ ‑ʋa ’nynɩ nɩ Madi, ’de ‑ʋ ‑te i ’bo Tʋ"bo bɩ o, ‑wɛe ʋa po ɔɔ’ wlu doin" o. 40’De Matɩ ‑mʋ a ‑siiɛ’ ’ʋn ’de dɛpia’ ’ʋn, ’sʋ ʋ ’kpa Sesi ‑pʋn" ʋ ’na : Tʋ"bo, ɛ se ‑ʋn dɛ jrɛ’ nʋʋ mɔ ‑wee’, ‑wɛe ’ma "dei "tai‑ ’mi "i ’de ’ɩn nɩ due’ ’ma ‑sii’ ’ʋn kaa ? ‑Ɩn ‑tmʋʋ’ ʋ ke ʋ ’je ’ʋn sʋn o po ’de ! 41’Bomɔ Tʋ"bo wluu ’de ʋ ‑pee ɔ ’na : Matɩ, Matɩ, aa ‑sii’ ’ʋn ’ɛ, aa ‑tʋɛ" ‑sɔɔn aa ’wla dɩ ‑tuu"‑tuu ’a ‑fli i ‑tadue. 42Dɛ due’ koʋn ‑gbai’ ‑kɔan ‑tɩ’ ɛ, ɛmɛ Madi ‑sa ’o, ɛ se ʋ ’kwa ’wlʋi ’nɔ ’kmʋ.

11

Sesi tɔɔ nyʋ Kea bae ka

(Matie 6.9-13; 7.7-11)

1’Wɩ jrɛ’ o Sesi nɩɛ Kea baea’ ’de ‑tajrɔ. Ɔ ‑kɔa’ baea’ ’sʋ, ɔɔ’ klai" nynuu ’a due’ wlu’ ’de ɔ ‑pee ɔ ’na : Tʋ"bo, ‑ɩn ‑tɔɔ ‑aʋn Kea bae ka‑, ka San tɔɔa ɛ ɔɔ’ klai" nynuu ɛ. 2’Sʋ Sesi wlu’ ’de ʋʋpʋ ‑pee ɔ ’na : ‑Bo aoa sea Kea bae ɛ, ao ’nʋ :

‑A "Bo, ɛɛ’ ’nynɩ ‑tee kpɔi". Ɛ nʋɛ ‑wɛe ɛɛ’ ’beɔdɛ ’je "jri "kpae po. 3Ɛ ‑nyɩ" ‑aa ‑sɔn’ ’di diidɛ. 4Ɛ ’wlʋ ‑aa dɩsaɩn "kpei ka ‑aa ‑wlʋa nyʋ ‑nʋa’ ‑aʋn dɩsaɩn "jrii ’a ‑nɛ "kpei ɛ. Ɛ nʋɛ ‑wɛe ‑siɔn’ ’bo ‑aʋn ’de dɛsaʋn ’di poa’ i ‑tɩɛn’ ɛ.

5‑Wɛe ɔ wlu ’de ʋʋ ‑pee ke’wlɛ ɔ ’na : ‑Bo aoa’ due’ ’ble "dɛi, ‑wɛe ɔ ’je ɔ jɛɛ ‑too’ ‑kwea, ’de ɔ ’je ɔ ‑pee wlu ka : ’Ɩn ba, ‑ɩn po ’ʋn ‑di’pɛn kplɩ taan kpan’ ke, 6dɛ‑nʋɛ’ ’ma "dɛi‑wi" ’a due’ ‑wlʋ ’doa’ ‑ɔ ji ’de ’ʋn wɔin", ’kaa dɛ ’ɩn ’je ɔ "nyɩ ɔ ’jea di ɛ, ɛ se nɩ‑. 7‑Bo ‑jɔ ‑mɔ nɩɛ ’e ‑gbu" ’de ɔ ’je nʋ : ‑Ɩn ‑bo ’ʋn seaa ’bo ‑gbɛin" kaan’ ! ’ɩn ke ’ma "nynuu‑ kpʋn ’pɛin ‑wɛ‑ ’bode. ’Ɩn se ɛ ’bɛɛ‑ ’ɩn ’je ’ʋnsɔn‑, ‑wɛe ’ɩn ’je ‑ʋn ‑di’pɛn "nyɩ. 8’Kaa ɔɔ’ "dɛi ‑nɔ, ka ɔɔ bla kpaa" ’ka ɔɔ blɛ. ’Ma ’tmʋʋ aopʋ ’mɛ, ‑bo "ju ‑pean i ‑nɔ se ’ʋn sɔn ’de ʋa’ dbɛɛ dɛ ’ɛ ‑tɩ’ ’ʋn ɛ, ɔɔ muɛ ’ʋn sʋan’ ’de naɩ" ’blea ’ʋn ‑wɛe ɔ ’je ɔ dɛ "o dɛ ɔɔ ‑pɔan "nyɩ.

9’De ’mɔ ’naa : Ao ‑tee’ dɛ i, nyʋ a mu ao "nyɩa’, ao ‑pɔn dɛ i, aoa mu ɛ ’jea’, ao bla klu, nyʋ a mu ao "wɔin kaian’. 10Dɛ‑nʋɛ’ nyɔ "o nyɔ ‑teea’ dɛ i ɛ, nyʋ a "nyɩɔ’, nyɔ "o nyɔ ‑pɔan dɛ i ɛ, ɔɔ ’jeɛ’, nyɔ "o nyɔ ‑bla’ klu ɛ, nyʋ a kain ɔ "wɔin. 11Ao ‑nɩa "bo ‑wi" ’ee, nyɔ ‑wɛ ‑nɩ ’de aopʋ "klu, ‑bo ‑ɔɔ "ju ‑tee’ ɔ ‑di’pɛn i ‑wɛe ‑ɔɔ ‑nyɩɔ" "sou ɛ‑ ? ’De ‑bo ɔ ‑tee’ ‑smii’ i, ‑wɛe ɔɔ ‑nyɩ" ɔ sɛn ɛ‑ ? 12’De ‑bo ‑ɔɔ "ju ‑tee’ ɔ sʋn" ‑kɩɩn i, ’sʋ ‑ɔɔ ‑nyɩ" ɔ ‑kɩan" ‑kɩan’ a‑ ? 13Aopʋ ‑jɔ ‑nɩa ’diwɔnyniʋn ɛ, ‑bo ao juo aoa’ "nynuu‑ dɩ ’dɔe "nyɩ ka ’ee, ’de ‑mɛ ‑a "Bo Kea ‑nmɔa ’di wɔn ɛ se ɛ ’bɛɛ‑ ɛ ’je ɛɛ’ ‑Suu nyʋ ‑ʋʋa ‑teeɛ’ i "nyɩ ? Ɛɛ mu ɛ ʋʋpʋ "nyɩa’.

Sesi ’a "ikmaa’ ’wlʋɛ ’de Kea ’ʋn

(Matie 12.22-30 ; Makɩ 3.22-27)

14’Wɩ jrɛ’ o Sesi ‑sa "muu‑ due’ ‑suusaʋn ’ʋn. ‑Ta ɛ ’wlʋa ’de ɔ ’ʋn ’sʋ ɛ, ɔ ‑teɛ wlua’ ‑pʋn", ’sʋ ɛ siɛ nyʋ ‑wee’ ’kaa’ ’kwa. 15’Kaa nyʋ jrʋ’ ’na : Bɛsebuilɩ ‑nɩa ‑siisaɩn ’a klaa" a, ɛmɛ ‑nyɩ" ɔ "ikmaa’ ‑wɛe ɔɔ nʋ ‑siisaɩn i.

16Nyʋ jrʋ’ ‑nɩɛi" ʋʋ ’jea Sesi i ‑tɩɛn’ ɛ, ’sʋ ʋʋ ’na : ‑Ɩn nʋ jrii’ ‑ɛ ‑je ɛ to ka ‑ma "ikmaa’ ’wlʋa ’e Kea ’ʋn ɛ. 17’Kaa Sesi juo ʋʋpʋ ’a tɔ’ ’mɛ, ’sʋ ɔ wlu’ ’de ʋʋ ‑pee ɔ ’na : ’Blʋa‑ "o ’blʋa‑ ‑ɛɛ ’bleenyʋ ’a ’sʋ a ‑seea’ ’ʋn ɛ, ɛɛ’ ‑kwle ja ‑gba’ ‑tɩ, ‑wɛe ɛɛ’ ‑gbi" ’a se ’wla. 18‑Bo ‑siɔn’ ɔ sea ɔɔ’ ‑cɛ" o ‑fɔn’ ’ee, ‑mɛ ka ɔɔ’ tʋ"bodɛ ’e dɛ ’ʋn ’wlʋsʋn nʋ ɛ‑ ? Ao ’na : Bɛsebuilɩ ‑nyɩ" ’ʋn "ikmaa’ ‑wɛe ’ma nʋ ‑siɔn’ ’ɔ ‑sii i. 19‑Bo ’ma sea ‑siɔn’ ’ɔ ‑sii inʋ kan’ ‑mɔ ’ee, ’de ‑mɛ aoa’ "nynuu‑ mʋ ’ee, nyɔ ‑ɔɔ ’nynɩ ’ʋn ʋʋa nʋʋ ‑siɔn’ ’ɔ ‑sii i ɛ‑ ? Ɛmɛ ‑tɩ ‑wɛe ʋʋa’ ‑cɛ" ’kpa a mu aoa’ ’pee kpʋʋnyʋ nɩa’. 20’Kaa ‑bo ɛ nɩ Kea ’a sʋn mɛ ‑nɛ ’ʋn "kpei ‑wɛe ’ma nʋ ‑siɔn ’ɔ ‑sii i ɛ, ‑mɛ Kea ’a ’beɔdɛ mɛ ‑jɛɛa ’o aopʋ ’mʋa‑.

21Aoa ’jee, nyɔ ‑kmai" ’de ‑ɔ ‑blea poodɩ ɛ, ‑bo ɔɔ sea ɔɔ’ ‑gbu" ifuo ɛ, ɔɔ’ ’bleedɩ ‑wee’ "klein kpʋɛn "i. 22’Kaa ‑bo ‑jɔ ‑kmai" ‑ɔ ‑sii ɔ ‑mɔ ji ɛ, ɔ sɔn’ ‑wɛe ɔ ‑sɔ poodɩ ‑jɩ ɔ ‑tea’ ‑kwlɩ" ’kwa ’de ɔɔ ‑gble’ "ju ‑nɔ ’ɔ ’bleedɩ nyʋ jrʋ’ "jrii. 23Nyɔ ‑ke ’mɔ sea na a ‑mɔ ɔ ‑fɔn’ ’ʋn o, ’de nyɔ ‑ke ’ma ‑aa’ ’kɩɩan nyʋ "jrui ‑tadue ɛ, ‑mɛ ɔɔ tɛɛn ’ʋn nyʋ o.

‑Suusaʋn ’a ’de ‑gbu" ’di de ji‑tɩ

(Matie 12.43-45)

24’Sʋ Sesi pooɛ ‑tɩ’ "i ɔ ’na : ‑Bo ‑suusaʋn ’wlʋ ’de nyɔ ’ʋn ɛ, ka nyɔ ɔ ’wlʋa ’e ‑gbu" ’di ‑wɛe ɔɔ mua ’de "miia "kpei, ’kamɔ ɛ nɩ‑. Ɛɛ ‑pɔn ‑teɩn i. ‑Bo ɛ se ‑teɩn ’je ’sʋ ɛ, ɛ ’na : ’Ma jiɛ ’de ’ma ‑gbu" ‑ɛ ’di ’ɩn ’wlʋa de mua’. 25Ɛ mua de, ɛɛ jɛɛa ɛɛ’ ‑gbu" ɛ, ‑mɛ ɛ wuuɛ ’dii ’pepe, dɩ ‑wee’ ‑teeɛ kpɔi", ‑wɛe ɛ nɩ foo". 26’Sʋ ɛ muɛ de ‑wɛe ɛ "duo ‑siisaɩn ‑mɛ" ’sɔn ‑ɩ ‑kmai" ‑ɩ ‑sia ɛmɛ ’ʋn ’de ɩ ke ɛ ji ’de ‑gbu" ’di de. ’Kamɔ ɛ nɩ ’de nyiɔ ‑nɔ ’ɔ ‑tɩ’ ’ʋn. ‑Bo Kea ’a ‑Suu se ’de ɔ pɛe o nɩ ’sʋ ‑siisaɩn kpʋɛn ‑teɩn ’de ɔ ’ʋn, ‑wɛe "ju ‑nɔ ’ɔ de ’bɔɔ‑ kplɩn nyni "jrii, ɩ ‑sii ‑jɩ ‑nɩa tɛin" ɛ.

Dɛ Sesi a ’daa‑ "juɔipeeɛ‑tɩ ɛ, ɛ ka

27‑Ta Sesi nɩɩa wlua’ kan’ a, ’sʋ ’nynɔkpao’ due’ wlu ɔ ‑pee ’de nyʋ "klu ʋ ’na : ’Nynɔkpao’ ‑ʋ ‑wlʋa ‑ʋn ‑wɛe ‑ʋa nyɩɩɛ ‑ɩn ‑nya’ ‑mʋ ’a ’nynɔkpao’ tu peeɛ "juɔi. 28‑Wɛe Sesi wlu ka ɔ ’na : Nyʋ ‑ʋʋa poa Kea ’a wlu doin" o ’de ‑ʋʋa ‑teɛ’ i ’de ʋʋpʋ ’ʋn ɛ, ‑wɛe ka ɛ "sia ’nynɩ ‑ʋʋa nʋa kan’ a, ‑wi" ‑mʋ ‑peeɛ "juɔi ka‑.

Sesi se jrii’ nʋ‑tɩ ’wɔɔn‑

(Matie 12.38-42)

29‑Ta nyiɔpʋ ‑tuu"‑tuu ‑gbaea’ Sesi ’dei ɛ, ’bomɔ ɔ ‑te wlua’ ‑pʋn" ’de ʋʋ ‑pee ɔ ’na : Nyʋ ‑nɩa ‑sɩan wɩ ’di ‑ʋʋ ’di nynia wɔn ɛ, ʋʋpʋ ‑a ‑tee’ ’ʋn jrii’ ‑ɛ ‑toɛ ka ’ɩn ’wlʋa ’de Kea o i. Jrii’ jrɛ’ se nʋʋɛi ’bode, ‑bo ɛ se ‑jɛ ‑nʋʋa ’de Sonasɩ ’a ‑tɩ’ ’ʋn nɩ ɛ. 30Ka Kea nʋa ɛɛ’ ‑cɛ" tosʋn ’de Sonasɩ ’a ’kmʋ ’ʋn ‑wɛe nyʋ ‑nɩa Ninifʋ ’jee ɛ "jriɛ‑ ɛ, ’kamɔ Kea a muɛ tooa’ ’de nyiɔ ’ɔ "ju ’a ‑tɩ’ ’ʋn ‑wɛe nyʋ ‑nɩa ‑sɩanwɩ ’di ’je ɛ "jriɛ‑ ’jee‑ ‑ke.

31Tʋ"bo nynɔkpao’ ‑wlʋa ’de ’jrʋ’ ’a ‑gbɩnfɔ o ’de Sebablʋa "kpei ɛ, ʋa muɛ ’ʋn sɔan’ ’peewɩ o, ‑wɛe ʋ ’je nyʋ ‑nɩa ‑sɩanwɩ ’di ’pee kpʋʋn‑, dɛ‑nʋɛ’ ʋ ’wlʋɛ ’de ’blʋa‑ ‑tɔɔn "kpei ‑wɛe ʋ ji Salomɔ ’ɔ tɔ’ wlu doin" o poa’. Ao ‑gbʋn ’nɔ, ‑jɔ ‑nɩa ‑ta ‑mɔ ’bɛi" ɔ je Salomɔ ‑sii. 32Nyʋ ‑wlua Ninifʋ ʋʋ ke nyʋ ‑nɩa ‑sɩanwɩ ’di a muɛ ‑tadue plaan’ ’peewɩ o, ‑wɛe ʋʋ ’je ’ʋn sɔn ’de ʋʋ ’je ʋʋpʋ ’pee kpʋʋn‑, dɛ‑nʋɛ’ ‑ta Sonasɩ ’tmʋa Kea ’a ‑tɩ’ ’de ʋʋ ‑pee ɛ, ʋʋ pooɛ tɔ’ fai" ’bo ɔɔ’ wlui". Ʋʋ "biiɛ ’e Kea o, ‑wɛe ʋʋ cɛn ʋʋa’ dɩsaɩn ’a ‑kɩn ʋʋ "nyɩ ɛ. Ao ‑gbʋn ’nɔ, ‑jɔ ‑nɩa ‑ta ‑mɔ ’bɛi" ɔ je Sonasɩ ‑sii.

‑Sɔn’ ‑nɩa ’e nyiɔ ’ʋn ɛ

(Matie 5.15; 6.22-23)

33Sesi pooɛ ‑tɩ’ "i ɔ ’na : Nyɔ se ɛ ’bɛɛ‑ ɔ ’je nɛbi tba ‑wɛe ɔ ’je ɛ i ‑tu" ’de jae ‑sɔn, ’kaa nyɔ ɔ ‑teɛ’ ‑ta ‑tɛan ja ‑wɛe nyʋ ‑wee’ ‑a pa ’de ‑gbu" ’di ɛ, ʋʋa ’je ɛ i.

34‑Ma "jriɛ‑ mɛ ‑nɩ ‑ma ku ’a ‑sɔn’. ‑Bo ‑ma "jriɛ‑ se poa a, ‑mɛ ‑ma ku ‑sɔn i nɩɛ ‑faoo’. 35‑Ɩn ‑tu" ‑ma ‑cɛ" ’ɛ ‑tɩ’ ‑wɛe ‑sɔn’ ‑nɩa ’de ‑ɩn ’ʋn ɛ, ɛ je kwie ’ʋn ‑snɛɛ. 36‑Bo ‑ma ’kmʋ ‑wee’ "klein nɩ ’e ‑sɔn’ ’ʋn ɛ, ‑wɛe ɛɛ’ ’fɔ jrɛ’ se ’de kwie ’ʋn nɩ ɛ, ‑mɛ ɛ ‑wee’ nɩɛ ’de ‑sɔn’ ’ʋn. Ka ‑dam’ba a wan ’bo ‑ʋn "juɔi ‑wɛe ‑ma ‑jea i ɛ, ’kamɔ ɛ nɩ‑.

Sesi ‑cɛ’ Fariseɛn ke kɛ’ wɔ‑saʋn "bli

(Matie 23.1-36 ; Makɩ 12.38-40)

37‑Ta Sesi nɩa wlua’ kan’, ’sʋ Fariseɛn due’ ’dɔ dɛdi ‑tɩ ’de ɔ o ‑gbu". Ɔ mua ’e ɛ, ɔ ‑teɛ dɛ dia’ ‑pʋn". 38Tai’ "maa Fariseɛn ’mɛ, dɛ‑nʋɛ’ Sesi se kwa jre ka tɛin"nyʋ a nʋa see ɛ, ’sʋ ɔ je dɛ dia’ ‑pʋn" ‑te. 39’Kaa Sesi wlu’ ’de ɔ ‑pee ɔ ’na : Ao Fariseɛn‑wi", ka ao nɩa ’ka ka : aoa wɔɔ ’bo ’di ’naadɛ ke "tiedɩ ’a ku ‑pʋn" ’a ’sʋ, ’kaa "jriia’ ke ’diwɔnynia’ "ji ’de aoa’ ‑cɛ" ’kpa ’ʋn ’ɛ. 40Ao ‑gbʋn ka ao sea tɔ’di nɩ ɛ ! Kea ‑nʋa’ dɛ ’ɛ ku ɛ, ɛmɛ se ’e ɛ ’di nʋ ‑kee ? 41Aoa’ pɛe mɛ ao ’je wɔɔ ka‑ ! Dɛ ao ’jea nʋ ɛ, ɛmɛ ‑nɩ dɛ ‑nɩa ’de aoa’ ‑kaun" ke aoa’ "tiedɩ ’di ɛ, ao ’wɔɔn‑ ɛɛ’ nɩɩa" nyʋ "nyɩ‑tɩ ‑wɛe dɩ ‑wee’ "klein ’je i‑kwɛ‑ ’de aoa’ ‑tɩ’ ’ʋn.

42Ɛ nɩɛ "nmia‑tɩ ‑o ’de aoa’ ‑tɩ’ ’ʋn Fariseɛn‑wi", dɛ‑nʋɛ’ sii" mɩɩ" ka ’bɛɛ‑ ke flɩ nɩa ‑ɩ ‑nɩa kan’ a, ɩa’ sɔɔn’ɔ ‑puue ‑nɛ ɩmɩ aoa "duo ’ʋn ‑wɛe aoa ‑saa Kea wɔn, ’kaa "isrɛa’ ke Kea ’a ‑tɩ’ kmaa’ ‑mɩ aoa nʋʋ ’plʋ ’ʋn ’de ‑mɩ ao ’je nʋ ke tɛin" ’de‑, ‑wɛe dɩ mɩɩ" ‑jɩ ‑mɩ ’je de ’bɔɔ‑.

43Ɛ nɩɛ "nmia‑tɩ ‑o ’de aoa’ ‑tɩ’ ’ʋn Fariseɛn‑wi", dɛ‑nʋɛ’ "kpa‑tɩ klae" ‑nɩa ’e nya ’de "jrui ’kɩɩn‑gbi ’dii ɛ, aoa ’jeɛ ɩa’ "kpei ‑tea’ ’a "dia, ‑wɛe aoa ‑pɔn ’de nyʋ ’je aopʋ‑ ’a ni’ ‑te’ ’bo nyʋ ‑kwea ka "jrujeʋn nɩa.

44Ɛ nɩɛ "nmia‑tɩ ‑o ’de aoa’ ‑tɩ’ ’ʋn, dɛ‑nʋɛ’ ao ‑kɔ’ ‑gbaɩn’ ‑ɩ ‑nɩa ’o ’blʋ ‑sɔn, nyɔ ɔ na "kpei‑ ’sʋ nyɔ ’ɔ jua.

45’Bomɔ kɛ’ wɔ‑sai due’ "duo wlu ’ʋn ’de nyʋ "klu ɔ ’na : Nyʋ dɛtɔɔi, ‑bo ‑ma sea kan’ ‑mɔ ’da ’ee, ‑mɛ ‑ma ‑cree" ‑apʋ mɔ ’mɛ ‑kee ? 46’Sʋ Sesi wlu’ ɔ ’na : Ɛ nɩɛ "nmia‑tɩ ‑o ’de aopʋ mɔ’ɔ ‑tɩ’ ’ʋn ‑ke, kɛ’ wɔ‑saʋn, dɛ‑nʋɛ’ aoa ‑teɛ’ nyiɔpʋ ‑gbɩ ‑ɩa ’blea’ nɩa ’kle "jru, ‑wɛe aoa’ ‑cɛ" ’kpa ’a ‑cɩɛjɔ due’ koʋn ‑gbai’ ’a blɩ "i.

47Ɛ nɩɛ "nmia‑tɩ ‑o ’de aoa’ ‑tɩ’ ’ʋn, dɛ‑nʋɛ’ Kea ’a wlu ’kwajaaʋn ao "bo ‑wi" ’dba a, ʋʋpʋ ’a ‑gbaɩn’ mɩ aoa ma. 48‑Bo aoa sea ʋʋpʋ ’a ‑gbaɩn’ ma a, ‑mɛ dɩ ao "bo ‑wi" nʋa ɩmɩ aoa po ‑tɩ’ o. Ʋʋpʋ mɔ ’dba Kea ’a wlu ’kwajaaʋn, ‑wɛe aopʋ mɔɔ ma ʋʋa’ ‑gbaɩn’ ! 49Ɛmɛ ‑tɩ Kea ‑nɩa tɔ’di sie nɔ" nya sese ɛ ’tmʋɛ ɛ ’na : ’Ma muɛ wlu ’kwajaaʋn ke dboʋn ʋʋpʋ "idboa’, ‑wɛe ʋʋ ’je jrʋ’ ’dba ’de ʋʋ ’je jrʋ’ ’kle ‑tu". 50Kea ’a wlu ’kwajaaʋn ʋʋ ’dba ʋʋa’ nymɔ ɔ muɛ nyʋ ‑nɩa ‑sɩanwɩ ’di kpʋn ’a. 51Dɛ ‑wlʋa ’e ’kmʋ ’a ‑teea’ a, ‑wɛe ‑ɛ tba ’e Abɛlɩ ’a ’mɛa’ "kpei ’de ‑ɛ ‑jɛɛa Sakali ʋʋ ’dba ’bo ’sraa‑sa’ɩn ’de Kea ‑gbu klaa" ’di tɛin" ɛ, ’ma ’tmʋʋ aopʋ tɔ’ ‑tɩ, Kea a muɛ ʋʋa’ nmɔ nyʋ ‑nɩa ‑sɩanwɩ ’di i ‑teea’.

52Ɛ nɩɛ "nmia ‑tɩ ‑o ’de aoa’ ‑tɩ’ ’ʋn kɛ’ wɔ‑saʋn, dɛ‑nʋɛ’ ‑ta tɔ’ ‑tɩ nɩa ao juo ’o ’ɛ, ’kaa aoa’ ‑cɛ" ’kpa ’a mu ’o. Ao ‑kɔ’ nyʋ ‑blea ‑gbu" ’a ’nynɩ ’de ‑ʋʋa ‑cɛ" ’kpa ’a pa ’e ɛ ’di, ’de ‑ʋʋa kaan nyʋ ‑nɩai" ‑ʋʋ ‑jea ’de ɛ ’di pa ‑je de ɛ.

53‑Ta Sesi ’wlʋʋa ’mʋa‑ ’sʋ ɛ, Fariseɛn ke kɛ’ wɔ‑saʋn ’kpa ’cɛn ’sʋ ʋʋ ‑te ɔɔ’ "kpei‑ crɛɛa’ ‑pʋn". Ʋʋa ‑tee’ ɔ ’wɔn i, ‑wɛe dɩ ‑tuu"‑tuu ’je ’de ɔ wɔn ’di ji. 54Ʋʋa ‑teɛ’ Sesi "klɛ bʋ ’dei ‑wɛe ‑bo ɛ nɩ kan’ a, ’de ʋʋ ’je ɔ "kpei kpʋʋn‑.

12

"Jridepoo‑tɩ

(Matie 10.26-27)

1’De ɛɛ’ nɔ" tu ’di ɛ, nyiɔ ‑pʋ ’a "wlu ’a "wlu ‑kweade a na ba "kpei‑. ’Sʋ Sesi ‑teɛ ɔɔ’ klai" nynuu ‑pee wlua’ ‑pʋn" ke kpɩɩn‑ ɔ ’na : Ao ‑tu" aoa’ ‑cɛ" ’ɛ ‑tɩ’ ’de Fariseɛn‑wi" ’a ‑di’pɛn ‑puun" dɛ ’ɛ ‑tɩ’ ’ʋn, ɛmɛ ‑nɩ "jridepooa’. 2Dɛ ‑pa’ ’kwla ‑wɛe ‑ɛ sea "kpae’ ’pɛɛn, ɛ se nɩ‑. ’De dɛ ‑tua" ’kwla ‑wɛe nyʋ sea juoi ɛ, ɛ se nɩ‑. 3Ɛmɛ ‑tɩ ‑wɛe dɩ "klein aoa mua ’tmʋa’ ’de kwie ’ʋn ɛ, ɩ ‑wee’ a muɛ "kpae’ ’pɛɛan’ ’de ‑sɔn’ ’ʋn. Dɛ ao "wuan ’ʋn ’de ba ‑pee ‑wɛe ao ’tmʋa ’de aoa’ ’pɛn ’ɩn ɛ, nyʋ a mu ɩ wee ’ʋn poa’ ’bo nyʋ ‑kwea.

Nyɔ nyʋ ’je plee ɛ‑ ?

(Matie 10.28-31)

4Ao ‑nɩa ’ma "dɛi‑wi" ɛ, ’ma ’tmʋʋ aopʋ ’mɛ : ao ’bo nyʋ ‑a ‑dba ’blʋku pleeɛ, ʋʋ se ɛ ’bɛɛ‑ ʋʋ ’je dɛ jrɛ’ nʋ ’bo ‑mɛ ’de. 5"Ju ao ’jea plee ɛ, ɔmɔ ’ma ji aopʋ tɔɔa’. Kea ‑bo ‑ɛ ‑sa nyʋ ’kmʋ, ‑wɛe ‑ɛ ‑beea’ ‑ɛ ‑je ɔ ’de nɛ ‑sea’ ’mʋ‑ta ’ble ’ʋn po ɛ, ɛmɛ ao ’je plee‑. Kɩɩn, tɔ’ ‑o, ɛmɛ ao ’je plee‑. 6Aoa ’jee, ‑tɩɩn" jɔ‑ ‑mm" mɩ nyʋ a sea ’wɛijɔ ’sɔɔn ’ʋn plee ? ’De ‑mɛ ’kamɔ ɩa’ due’ koʋn ‑gbai’ se "ma ’bo Kea "juɔi. 7aoa’ "mɩɩ‑ ‑nɩa ’bo aopʋ mɔɔ’ ‑cɛ" "jru ‑mɩ ‑wee’ "klein ‑srooɛ’, ɛmɛ ‑tɩ faʋn ’bo ao nʋɛ, ao nɩɛ dɛwɔn, ao je "jae ‑tuu"‑tuu ‑sii.

Sesi ’a ‑tɩ’ ’wɔn ’jea ke ɔɔ’ ‑tɩ’ wɔn ‑saa’ ke

(Matie 10.32-33; 12.32; 10.19-20)

8’Ma ’tmʋʋ aopʋ ’mɛ, nyɔ "o nyɔ ‑wlua ’o nyʋ "juɔi ‑wɛe ‑ɔ ‑na ɔ nɩɛ ’ma nyɔ ‑o ɛ, ’mɔ nyiɔ ’ɔ "Ju, ’ma muɛ ɔɔ’ ’nynɩ "sia’ ’de ’ɩn "Bo ’a "soa‑wi" "juɔi ‑ke. 9’Kaa nyɔ ‑ɔ ‑sa ’ʋn wɔn ’bo nyʋ "juɔi ɛ, ’ma muɔ wɔn ‑saa’ ‑ke ’bo ’ɩn ’Bo ’a "soa‑wi" "juɔi. 10’De nyɔ ‑toa ’mɔ nyiɔ ’ɔ "Ju wɔn o ɛ, ɔɔ’ dɛsaʋn ’bɛɛ‑ ɛ ’je ‑kwɛ‑, ’kaa nyɔ ‑ɔɔ mua Kea ’a ‑Suu wɔn iblaa’ a, ɔɔ’ dɛsaʋn se ‑kwɛi.

11‑Bo nyʋ kpa aopʋ ’pee ’ʋn ’de Kea ‑gbi ’dii ɛ, ɛ ke ’de ’blʋajeʋn‑wi" ke ‑gbajeʋn ‑wi" "juɔi ɛ, ao ’bo ‑flii ’wlaa ’de dɛ ao ’jea ’tmʋ ‑wɛe ao ’jea aoa’ ‑cɛ" ‑tɩ’ "kpei ‑sa ’a ‑tɩ’ ’ʋn, 12dɛ‑nʋɛ’ dɛ ao ’jea ’tmʋ ’de nɔ" ‑nɩa ’mʋa‑ ’di ɛ, Kea ’a ‑Suu ’a ‑cɛ" ’kpa ‑a muɛ ɛ aopʋ tɔɔa’.

Se tɔ’di nɩ wliiɛjei ’a "ipoo‑tɩ

13"Ju due’ ‑wlʋ ’e nyʋ "klu ‑ɔ ‑wlu Sesi ‑pee ‑ɔ ‑na : Nyʋ dɛtɔɔi, ‑tmʋʋ’ ’ma de’di ‑nɔ, ‑wɛe ɔ ke ’ma ‑a ‑je ‑aa ’kɛn ’ʋn ‑seea’ ‑a. 14’Sʋ Sesi wlu ɔ ‑pee ɔ ’na : ’Oo nyiɔ‑ ! ‑Ɔ ‑te ’ʋn ’bomu ‑wɛe ’ɩn ’je aoa’ ’pee ’je ’de ’ɩn ’je aoa’ ’kɛn ’ʋn ‑seea’ ‑a ? 15’Sʋ ɔ wlu’ ’de ʋʋ ‑wee’ "klein ‑pee ɔ ’na : Ao ‑tu" aoa’ ‑cɛ" ’ɛ ‑tɩ’ ’mɔ, ’kwa i ’nɩɩa’ se "jrii nmɔ‑, dɛ‑nʋɛ’ ‑bo nyiɔ nɩ "wliiɛjei mɔ ’de ɛ, ɔɔ’ ’kmʋnɩa’ ‑cɛɛn’‑ se ’e "wliiɛ‑ ‑tuu"‑tuu ’blea’ ’ʋn nɩ‑.

16’Bomɔ Sesi poo ‑tɩ’ ‑nɩ "i ka ’de ʋʋ ‑pee ɔ ’na : "Wliiɛjei due’ mɔ ‑ɔ nʋ ’blʋ ’ʋn dbo‑ ‑ɛ "nyɩ ɔ diidɩ ‑tuu"‑. 17Ɔ naa tɔ’ i ’de ɔɔ’ ‑cɛ" ’ʋn ’sʋ, ɔ ’na : Ka ’ɩn ’je diidɩ ‑nɩ ‑mɩ ’a ‑tɩ’ nʋ la‑ ? ‑Ta ’ɩn ’jɩ ‑tu" ’bo se nɩ‑. 18’Sʋ ɔ ’na : Ka ’ɩn ’jea nʋ ’ka ka : ’ma jiɛ ’ma ‑gbi" mɩɩ" ‑nɩ ’wlaa’, ‑wɛe ’ɩn ’je ‑gbi" klae" po ’de ’ɩn ’je ’ma diidɩ ke ’ma ’bleedɩ ‑wee’ "klein "jrui ’kɩɩn‑ ’de ɩ ’di, 19‑wɛe ’ɩn ’je wlu ka ’de ’ma ‑cɛ" ’ʋn : ‑mɔ ɛ, ‑ɩn ‑bleɛ "wliiɛ‑ ‑tuu"‑tuu, ‑ɩn ‑bleɛ ‑sɩn ‑tuu"‑tuu ’a diidɩ. ‑Ɩn ‑te i la, ‑ɩn ‑je di, ‑ɩn ‑je ’na, ’de ‑ɩn ‑je ’mʋa‑ nʋ, dɛ‑nʋɛ’ ‑tɩ’ se ka nɩ‑. 20’Kaa Kea a muɛ ɔ ‑pee wlua’ ka : ‑mɔ ‑kaan" nyɔ‑, ‑gbʋn ’nɔ, ’De "maʋ’wɩ ‑nɛ ’di ‑sɩan, ’ma muɛ ‑ma feeɛ’ ’de ‑ʋn ’ʋn ‑saa’, ‑wɛe dɩ "klein ‑ɩn ‑nmaea nyɔ ‑jɩ kpa ‑ɩn ‑je ɔ ’je. 21’Kamɔ ɛɛ mu nɩa’ ’de nyɔ ‑pɔan’ "wliiɛ‑ i ’de ɔɔ’ ‑cɛ" ’ɛ ’sʋ ’a ‑tɩ’ ’ʋn ‑wɛe ‑ɔɔ’ ‑pɔn’ ɛ i ’de Kea ’a ‑tɩ’ ’ʋn ‑pee.

Kea ‑kwlɩ" ‑tea’

(Matie 6.25-34)

22Sesi wlu’ ke ‑nɛ ’de ɔɔ’ klai" nynuu ‑pee ɔ ’na : ’Ma ’tmʋʋ aopʋ’ ’mɛ ao ’bo aoa’ ’kmʋ ’a ‑sɔɔn ‑tu" ɛ, ’de dɛ ao ’jea di ke dɛ ao ’jea ’ʋnpaa ’a ‑tɩ’ ’ʋn, 23dɛ‑nʋɛ’ ’kmʋnɩa’ "paa’ ɛ je diidɛ ‑sii, ’de ku ’a kɛ’ kma’ ɛ je ’ʋnpaadɛ ‑sii. 24Ao ‑gbʋn wan" ‑wi" ‑nɩ ja kea’ : ɩa’ nʋ dbo, ɩa’ ‑tu", ɩa’ ‑sa, ɩ se ‑gbu" ’ble, ‑wɛe diidɛ "jɛi ‑tu" ‑tɩ. ’Kaa Kea a ‑gbaan’ ɩ’. ’De aomɔ se dɛwɔn nɩ kpɛ ‑puue, ao se nʋʋɩ ‑sii ? 25Nyɔ wɛ‑ ‑nɩ ’e aopʋ "klu ‑wɛe ’de ‑ɔɔ feeɛ’ iwlaa’ ’ʋn ‑ɔ ‑beeɛ’ ‑ɔ ‑je ɔɔ’ ’wɩ ‑pɛ ’mlai" po ɛ‑ ? 26’De ‑bo ao se dɩ mɩɩ" ‑jɩ ‑mɩ ’a nʋa’ ’bɛɛ‑ ’ee, ‑mɛ dɛɛ‑tɩ aoa ‑tu" ‑sɔɔn ’de dɩ ‑jɩ ‑sia ’o ’a ‑tɩ’ ’ʋn ’ja a‑ ?

27Ao ‑gbʋn sii" ’a ‑fan’ sʋn ja ’de ’kwla ’di : ɩa’ nʋ dbo, ɩa’ dba dɩ, ’kaa ’ma ’tmʋʋ aopʋ ’mɛ ’de Salomɔ ’ɔ ’beɔdɛ ‑wee’ "klein ’ʋn ɛ, ɔ se ‑pɛe ‑pʋn" ‑tu", ɔ se ɩa’ due’ koʋn ‑gbai’ ka ‑sii. 28Sii" ‑nɩa ’e ’kwla ’di ‑sɩan, ‑klae" ’sʋ ‑ɩ ‑mɛa ‑wɛe nyʋ a poa ’o "jri ɛ, ‑bo Kea a sea ‑mɩ dɩ ’ʋnpaa kan’ ’ee, ‑mɛ ɛ se ɛ ’bɛɛ‑ ɛ ’je ɛɛ’ dɛ tu nʋ ’de aoa’ ‑tɩ’ ’ʋn ‑kee ? ‑Gbʋn, ka aoa’ Kea ‑kwlɩ" ‑tea’ sea "i ’bɛ ɛ ! 29Ao ’bo dɛ ao ’jea di ke dɛ ao ’jea ’na ’a ‑fli i’wlaa jeejee ! 30’Kmʋ "kpei nyʋ, ʋʋpʋ ‑a ‑wla dɩ ‑nɩa ’mʋa ’a ‑fli i jeejee, ’kaa aopʋ mɔ ao ’bleɛ "Bo ‑ɔ ‑juo dɩ "klein aoa ‑pɔan i ɛ. 31’Bo ‑mɛ ’de ɛ Kea ’a ’beɔdɛ mɛ ‑ɛɛ ‑fli ao ’je i ’wla ka‑, ‑wɛe dɩ "klein ‑sia ’o ‑mɩ ’de, ’de Kea ’je ao ‑mɩ "nyɩ ‑ke.

Jaʋn ’di ’a "wliiɛ ‑tɩ

(Matie 6.19-21)

32Faʋn ’bo ao nʋɛ, ao Tʋ"bo ’a ’blae ’a ‑gbʋn’ ‑saan"‑, ’kaa ao "bo ‑nɩa ’e jaʋn ’di ’wɔɔn‑ ’beɔdɛ ’ɛ aoa’ "nyɩ ‑tɩ ’mɛ. 33Ao ple dɩ ao ’blea ‑wɛe ao ’je ɩa’ ’wɛi nyʋ ‑sea’ dɛ ’jea’ ’bɛɛ‑ "nyɩ. Ao "pa ’wɛi ’dipo ‑ke ‑ɩa’ dooa, ‑wɛe ao ’je aoa’ "wliiɛ‑ "jrui ’kɩɩn‑ ’de jaʋn ’di. ’Demɔ "jrii ’a bʋ se tɛɛn‑, ’demɔ wlɔn ‑ɩa dooa dɩ se nɩ‑. 34Dɛɛ‑tɩ ’ɩn ’da kan’ a, ɛmɛ ‑nɩ ‑ta aoa’ "wliiɛ‑ nɩa ’bomɔ aoa’ tɔ’ ‑wee’ "klein nɩ ‑ke.

Dbonʋʋn ‑ʋʋa fua ʋʋa’ ’blei ɛ

35Ao nmae dɩ, ao bla aoa’ wlʋ ’di ‑kli ! Aoa’ nɛbi wan jeejee ! 36Ao nɩ ka nyʋ ‑ʋʋa ’blei mua ‑kɔ’ ‑sɔn, ’de ‑ʋʋa fu ɔ ‑wɛe ‑bo ɔ ji ɔ bla klu ’de ‑ʋʋ ‑je ɔ "wɔin kain nɩa. 37Ʋʋa’ dbonʋʋn tu ‑ʋʋa mua "jriɛ‑ "i ‑tea’ ’sʋ ‑ʋʋa ’blei ’jea ji ɛ, ʋʋ nʋ ’mʋa‑ ! ’Ma ’tmʋʋɛ aopʋ tɔ’ ‑tɩ, ‑bo ɔ ji ɛ, ɔɔ’ ‑cɛ" ’kpa a muɛ dɩ nmaea’ ’de ɔ ’je ʋʋpʋ dɛdi ‑tɩ ’da, ‑wɛe ɔɔ’ ‑cɛ" ’kpa ’je ʋʋpʋ diidɛ "jrii ‑gble’. 38‑Bo ɔ ji ‑too’ ‑kwea o, ‑bo ɔ ji ‑sɔn’ wɔin" o, ɔɔ’ dbonʋʋn ‑a mua "jriɛ‑ "i ‑tea’ ɔ ’jea jɛɛ, ’mʋa‑ a muɛ ‑wi" ‑mʋ nʋa’ ! 39Ao ’wɔn ɛ ’mii ka ‑cɔɔn’ ka ! ‑Bo ‑gbu" jei juo nɔ" ‑ɛ ’di "jrii ’jea ɔ o ‑gbu" pa ’de ɛ, ‑mɛ ɔ se ɛ ’bɛɛ‑ ’de ɔ ’je ɔɔ’ ‑gbu" "i "tai‑, ‑wɛe "jrii ’je ɛ wa. 40Aopʋ mɔ ‑ke ɛ, ao nmae aoa’ pɛe, dɛ‑nʋɛ’ nɔ" ‑ɛ ’di ao se ɛ ‑kwlɩ" ‑tee ɛ, ɛmɛ nyiɔ ’ɔ "Ju a mu de jia’.

Dbonʋʋn ’sɔɔn "ipoo‑tɩ

(Matie 24.45-51)

41’Sʋ Piɛi ’na : Tʋ"bo, ‑ɩn ‑pooɛ ‑tɩ’ ‑nɩ "i ’de ‑aa ’sʋ ’a ‑tɩ’ ’ʋn, ‑aee’ ’de nyʋ ‑wee’ "klein ’a ‑tɩ’ ’ʋn ‑oo ? 42’Bomɔ Tʋ"bo wluu ɔ ’na : Dbonʋi ‑jɔ ‑nɩa tɔ’di ’de ‑ɔɔ’ pooa wlu fai" ɛ, ɔmɔ ‑ɔɔ ’blei ’jeɔ ‑gbu" kwa ‑te’, ‑wɛe ‑ɔ ‑je dbonʋʋn jrʋ’ diidɛ "nyɩ ’de nɔ" i. 43Dbonʋi ‑ɔɔ mua kan’ nʋa’ sia’ ’sʋ ‑ɔɔ ’blei ’je ɔ jɛɛ ɛ, ‑mɔ ’ɔ jei tu a nʋɛ ’mʋa‑ ! 44’Ma ’tmʋʋ ao tɔ’ ‑tɩ, ɔɔ’ ’blei a mu ɔ dɩ ‑wee’ "klein kwa ‑tea’. 45’Kaa ‑bo ɔɔ’ dbonʋi tu naa tɔ’ i ’de ɔɔ’ ‑cɛ" ’ʋn ‑wɛe ɔ ’na : ’Ma ’blei ’a jia’ se i "kʋʋan‑ ke, ’de ɔ ’je dbonʋʋn jrʋ’ ’a blaa’ ‑pʋn" ‑te, ‑wɛe ɔ ’je dɛ dia’ ke nmɔ "jru poa ’a ’sʋ nʋ ɛ, 46ɔɔ’ dbonʋi tu ’a ’blei a muɛ jia’ ’de nɔ" ɔ sea ‑kwlɩ" ‑te ’di, ‑wɛe ɔ ’je ɔ ’kle ‑tu" ka nyɔ ɔ ‑tua" kʋɔnpʋ‑ ’kle ɛ. 47Dbonʋi ‑jɔ ‑jua ɔɔ’ ’blei ’a ’tʋn nʋ‑tɩ, ‑wɛe ‑ɔ sea dɩ nmae‑ ’de ɩa’ nɔ" tu ’di ɛ, nyʋ a mu ɔ klae ’a nya ‑tuu"‑tuu blaa’ ! 48’Kaa nyɔ ‑jɔ seɛ juo‑, ‑wɛe ‑ɔ nʋa bladɩ ‑cɩɛi" ɛ, nyʋ se ɔ klae ’a nya ‑tuu"‑tuu blaai, dɛ‑nʋɛ’ nyɔ nyʋ "nyɩa ‑tuu" ɛ, ɔmɔ nyʋ ’je ‑tuu" i ‑tee’‑. ’De nyɔ nyʋ sia dɩ ‑tuu" o ɛ, ɔmɔ nyʋ a ‑tee’ dɩ ‑tuu" i.

Sesi ja nyʋ i ‑seea’ ’nɔ ’kmʋ "kpei

(Matie 10.34-36)

49Sesi wlu’ ke’wlɛ ɔ ’naa : ’Ɩn ji’ ‑wɛe ’ɩn ’je nɛ ’de ’kmʋ "kpei po. ‑Bo ɛɛ’ nɛ tu ‑te waan’ ‑pʋn" ’ee, ‑mɛ dɛ ’ɩn nɩ "i ’bo ɛ ’de ɛ‑ ? 50Ka nyɔ pooa "ni "jru ɛ, ’kamɔ ’ɩn ’je ’e ’kle ’ʋn jii‑. ‑Bo ɛɛ’ dɛ tu se nʋʋ ɛ, ‑mɛ ’ma pɛe se i ‑tei. 51Aomɔ ’na : pɛe ’a blua’ mɛ ’ɩn ja ’nɔ ’blʋa‑ "kpeii ? "Ɩɩn‑, ɛ se kan’ nɩ‑, i ‑seea’ mɛ ’ɩn ja. 52’Bode ɛ, nyʋ ‑mm" ‑nɩa ’e ‑gbu" due’ ’di a muɛ i ‑seea’, taan a muɛ ’sɔɔn ’dii ’blea’, ‑wɛe ’sɔɔn ’je taan ’dii ’blee‑. 53"Bo a muɛ "ju ’dii ’blea’, "ju a muɛ "bo ’dii ’blea’, de a muɛ ʋa’ ’nynɔkpao’ ju ’dii ’blea’, ‑wɛe ’nynɔkpao’ ju ’je ʋ de ’dii ’blee‑, kʋande a muɛ "ju ’a ’nynɔ ’ʋn ’nyɛa’, ‑wɛe "ju ’a ’nynɔ ’je kʋande ’ʋn ’nyɛ.

Nɔ" "jriɛ‑ o sie‑tɩ

(Matie 16.2-3)

54‑Wɛe Sesi wlu ’e nyʋ ‑gbaea’ ‑pee ɔ ’na : ‑Bo ao ‑gbʋn ’de jaʋn ’di ‑wɛe "ni a sea i ji ’de "jɛi ’de ’jrʋ ‑sɔn i fɔo ’sʋ ao ’na : "Ni a jiɛ dbaa’ ‑wɛe ɛɛ nɩ kan’ ‑cɛɛn’‑. 55’De ‑bo ’kao poɔ’ sea ’e ’jrʋ ‑gbɩn "kpei ’wlʋ ɛɛ sea ji ɛ ’sʋ ao ’na mɔɔ’ ɔ jiɛ jia’ ‑wɛe ɛɛ nɩ kan’ ‑cɛɛn’‑. 56Ao "jridepooʋn, ao juo ’blʋa‑ ke jaʋn ’a nɩsʋn ’a "kpei‑ ‑seea’ ka ’mɛ, ’de ‑mɛ dɛɛ‑tɩ nɔ" ao nɩa ’e ’di ‑sɩan aoa’ ’wɔn ’e ‑mɛ ’dei ‑ɛ ?

Wlu ’ʋn ’bɛɛa’

(Matie 5.25-26)

57’De dɛɛ‑tɩ aoa’ ‑cɛ" ’kpa se "isrɛdɩ ’a "kpei‑ ‑seea’ ka juo ɛ‑ ? 58‑Bo ‑ɩn ‑ke nyɔ ’ble ’tmʋa’ ‑wɛe ɔ ’je ‑ʋn "kuan poo ’de ao ’je ’pee ’ʋn mua’ nɩ ɛ, ‑mɛ ɔ ke ‑ɩn ‑seea’ wlu "kpei ’bo ‑jei" ka ɛɛ’ ‑kɔ sea ’ʋn tɛn ke ɛ, ‑bo ɛ se ‑mɛ nɩɛ, ‑mɛ ’pee a muɛ ‑ʋn ‑kpʋn ’a ‑wɛe ’pee ’jei ’je ‑ʋn "soa‑wi" kwa ’bɔɔ‑ ’de ‑wi" ‑mʋ ’je ‑ʋn ‑kaso ’di po. 59’Ma ’tmʋʋ ‑ʋn ‑ɛ, ‑ɩn se ’e ‑kaso ‑nɛ ’di ’wlʋi mamaʋ ’sʋ ‑ɩn ‑je ɔɔ’ kpan ‑wee’ "klein ‑sa. Ɛɛ’ ’jɔ due’ se ’de siei.

13

Kplɩn fai" poo‑tɩ

1’De ɛɛ’ nɔ" tu ’di ɛ, dɩ Pilatɩ nʋa Galile kɔʋn "jrii ka ɔ beea ʋʋa’ nymɔ ke ʋʋa’ ’sraa dɩ ’a nymɔ "jrii ɛ ɩmɩ ‑ɩa "kuan nyʋ ‑jea ɩa’ ‑ta po Sesi. 2’Sʋ Sesi wlu’ ka ’de ʋʋ ‑pee ɔ ’na : Nyʋ ‑wlʋa Galile ‑wɛe Pilatɩ ’dba ’mʋa‑ ’ee, dɛ aoa naa tɔ’ i ’de Galile nyʋ ‑nʋ ’a ‑tɩ’ ’ʋn ɛ‑ ? Dɛ ʋʋ ’jea ’kle kan’, ‑mɛ ʋʋ nʋɛ’

dɛsaʋnʋʋn klae" la ʋʋ je Galilenyʋ ‑wee’ ‑sii ? 3"Ɩɩn‑, ɛ se kan’ nɩ‑, ’kaa ’ma ’tmʋʋ aopʋ ’mɛ, ‑bo ao se kplɩn fai" poo ɛ, ka ʋʋ ’mɛa ’mʋa ’kamɔ aoa mu ’mɛa’ ‑ke. 4’De nyʋ ’a ‑puue ’jɔ ‑mɛ" na Siloe ’a blo’ ‑tɔɔn’ ‑tɔɔn bla, ‑wɛe ‑ʋʋ ‑mɛa, dɛ aoa naa tɔ’ i ’de ʋʋa’ ‑tɩ’ ’ʋn ɛ‑ ? Aomɔ ’naa ‑mɛ ʋʋ nɩɛ dɛsaʋnʋʋn ‑o la, ʋʋ je Selisalɛm‑nyʋ ‑wee’ "klein ‑sii ɛmɛ ‑tɩ ʋʋ ’mɛɛ ? 5"Ɩɩn‑, ’ma ’tmʋʋ aopʋ ’mɛ, ‑bo ao se aoa’ kplɩn fai" poo ɛ, ao ‑wee’ a muɛ ’mɛa’ ka ʋʋ ’mɛa ‑ke ɛ.

Fikɩtu ‑ɛɛ’ poa "buo ɛ

6Sesi pooɛ ‑tɩ’ "i ke’wlɛ ɔ ’na : "Ju due’ mɔ ‑do fikɩtu ’bo ɔ o ‑kle’. ’Wɩ jrɛ’ o ’sʋ ɔ muɛ ɛɛ’ "buo du’ ‑saa’, ’kaa ɔ se ɛ "buo ja jɛɛ‑. 7’Sʋ ɔ ’tmʋʋɛ ɔɔ’ dbonʋi ɔ ’na : ‑Sɩn taan ka ‑sɩan, ‑bo ’ɩn ji fikɩtu ‑nɛ ’ɛ "buo ‑saa’ a, ’maa ’jeeɛ dɛ ja. ‑Ɩn ‑cɩɛn’, dɛɛ‑tɩ ɛ kaan ’blʋa‑ ’ʋn "jɛi‑ ɛ‑ ? 8’Bomɔ ɔɔ’ dbonʋi ’na : ’Ma ’blei, ‑ɩn ‑tai" ɛ "i ke ’de ‑sʋn ‑nɛ ’di, ’ma muɛ ɛ wɔi "blua’, ‑wɛe ’ɩn ’je ɛ ’blʋ ‑jre ’dɔe wɔi po. 9"Ko ’de nya ɛɛ muɛ croa’ a‑. ‑Bo ɛ se cro ɛ, ‑wɛe ‑ɩn ‑je ɛ cɛn.

Sesi ’pʋʋɛ ’nynɔkpao’ due’ ’bo ‑kwlewɩ "kpei

10’Wɩ jrɛ’ ‑ɛ ‑nɩa ‑kwlewɩ ɛ, ɛmɛ Sesi a tɔɔ nyʋ dɛ ’de Kea ‑gbu ’di. 11’Sʋ ’nynɔkpao’ due’ ‑nɩ ’e nyʋ "klu. ’De ‑sɩn ’a ‑puue ’jɔ ‑mɛ" na ’di ɛ, ʋa’ ‑srɛi", ʋa’ na‑, dɛ‑nʋɛ’ ‑suusaʋn ‑nɩa ’de ʋ ’ʋn ɛ, ɛmɛ ‑ɛ ‑tu" nɩɩa ’wɛ‑ ‑nɛ ‑pʋn". 12Sesi ’jeea ʋ "jriɛ‑ ’sʋ ɛ, ɔ wlu’ ka ’de ʋ ‑pee : ’Nynɔkpao’, a ’pʋʋ ‑wɛ‑ ’de aa’ nɩɩa ’wɛ‑ ‑nɛ ’kwa. 13‑Wɛe ɔ ‑te’ ʋ kwa "jru. ’Bo ɛ "sri, ʋ je "isrɛ ʋ je Kea ’a ’nynɩ "i ’bɛɛa’ ‑pʋn" ‑te. 14’Kaa dɛ Sesi ’bɔɔa nyʋ ’a ’wɛ‑ ’bo ‑kwlewɩ "kpei ’mʋa‑, ɛ nyaa Kea ‑gbu ‑jeopoi i, ‑wɛe ɔ wlu ’de nyʋ ‑gbaea’ ‑pee ɔ ’na : ’Wɩ ‑mɛɛo"‑ ‑nɩ ’e ’dɔɔ ’di, ɩmɩ nyʋ ’bɛɛ‑ ʋʋ ’je dbo inʋʋ‑. ’De ɩa’ ’wɩ tu ’di mɔ ao ’je jii ‑wɛe ɔ ’je aoa’ ’wɛ‑ ’bɔɔ‑. Ao ’bo jiɛ ‑kwlewɩ "kpei ! 15’Sʋ Tʋ"bo wlu’ ’de ɔ ‑pee ɔ ’na : Ao "jridepooʋn ’a ti, ’mɔ ’naa : ’bo ‑kwlewɩ "kpei ‑ta aoa’ kain aoa’ bli’ ke aoa’ soofae’‑ due due’ ‑wɛe aoa’ kpa ɩ "ni "nyɩa’ ’a ? 16’De ’nynɔkpao’ ‑nʋ, ‑ʋ ‑nɩa Ablaam ’a "naju ‑wɛe ‑siɔn’ san ’de ‑sɩn ’a ‑puue ’jɔ ‑mɛ" na ’di ɛ, ʋmʋ nyɔ se seie i ‑kwlewɩ "kpei ’dee‑ ? 17Wlu Sesi ’tmʋa ’mʋa‑, ɛ ’dbaa ɔɔ’ tʋnyʋ ‑tɩn’ "i, ’kaa nyʋ ‑gbaea’ ’mʋa‑ a nʋ ‑wi" ‑mʋ ’mɛ ’de dɩ ’dɔe "klein ɔɔ nʋa ’a ‑tɩ’ ’ʋn.

Tu jɔ ‑saan" ’a "ipoo‑tɩ jrɩ’

(Matie 13.31-32 ; Makɩ 4.30-32)

18Sesi pooɛ ‑tɩ’ "i ke’wlɛ ɔ ’na : Dɛ Kea ’a ’beɔdɛ ‑kɔ’, ’de dɛ ’ɩn ’jeɛ "ipoo ɛ‑ ? 19Ɛ ‑kɔ’ tu jɔ ‑ɛ ‑piia’ "i, ‑wɛe "ju due’ doa ’de ɔ o ‑kle ɛ. Ɛ mɛa ’sʋ ɛ, ɛ ’kpa klaa", ‑wɛe nʋʋɩ poo ɛ ’jro ja.

20Sesi wlu’ ke’wlɛ ɔ ’na : Dɛ ’ɩn ’je Kea ’a ’beɔdɛ "ipoo ɛ‑ ? 21Ɛ ke ‑di’pɛn ’pɛn ‑puun"dɛ ‑kooɔ’‑. ‑Bo ’nynɔkpao’ dbaa fai’ pʋ ’a ’kɛinkɛ taan, ‑wɛe ʋ po ’e ‑di’pɛn ‑puun"dɛ ɛ, ’sʋ fai’ pʋ ’a ’pɔɔ ‑wee’ "klein ‑puun"‑.

‑Gbɛin" ‑je ‑saan"‑

(Matie 7.13-14, 21-23)

22‑Ta Sesi a mua Selisalɛm ɛ, ɔɔ tɔɔ nyʋ Kea ’a ‑tɩ’ ’de ‑kwlɛ klae" ke ‑kwlɛ mɩɩ" ɔɔ cɛɛan ’dii ’di. 23’Bomɔ "ju due’ ‑tee’ ɔ i ɔ ’na : ’Ma dɛtɔɔi, nyʋ ‑a mua ’pʋʋa’ ’ee, ʋʋ se "i ‑tieii ? ’Sʋ Sesi wlu’ ’de ʋʋ ‑pee ɔ ’na : 24Ao kpʋʋn aoa’ ‑cɛ" i ‑wɛe ao ’je ’o ‑gbɛin" ‑je ‑saan"‑ "i paa‑. ’Ma ’tmʋʋ aopʋ ’mɛ nyʋ ‑tuu"‑tuu ‑a mu ’bo ’a paa’ i ‑pɔan’, ’kaa ʋʋ se ɛ ’bɛɛi.

25‑Bo ‑gbu" jei sɔn ’ʋn ’de ɔ ’je ’o ‑gbɛin" kan a, ‑wɛe ao ’je ’e "kpae’ sie‑, ’de ao ’je klu blaa’ ‑pʋn" ‑te ɛ, ’de ao ’je wlu ka : Tʋ"bo, Tʋ"bo, ‑ɩn ‑kain ‑a ‑wɔin" ! Ɔɔ muɛ wlua’ ka : ‑Ta ao ’wlʋa ’ɩn se ’o juo‑. 26’Bomɔ aoa mu wlua ka : ‑Apʋ ‑ɔ ‑ke ‑ɩn ‑dia ‑tadue ’de ‑ɔ ‑ke ‑ɩn ‑naa ‑tadue, ‑wɛe ‑ɔɔ ‑kwlɔ ’dii ‑ɩn ‑tɔɔa nyʋ dɛ, ‑a ko ‑taa ? 27Ɔɔ muɛ wlua’ ka ’de ao ‑pee : ‑Ta ao ’wlʋa ’ɩn se ’o juo‑, ao ‑wee’ "klein tɛɛn ’ʋn kɩɩn, ao dɛsaʋnʋʋn ! 28’Bomɔ ‑bo aoa sea ao "bo ‑wi" Ablaam ke Isaakɩ ke Sakɔbʋ ke Kea ’a wlu ’kwajaaʋn ‑wee’ "klein i ’je ’de Kea ’a kɛɛma’ ‑kwlɔ ’di ɛ, ‑wɛe aopʋ mɔ ’je ’e "kpae’ nɩ ɛ, ’bomɔ aoa muu ‑fɩn" ’a ’de ao ’je ’nynɩ "idii‑. 29Nyʋ a muɛ ’e ’jrʋ kwea ke ’jrʋ ‑sɔɩn ’wlʋa’, ‑wɛe jrʋ’ ’je ’de ’jrʋ ’a ‑gbɩnfɔ ‑nɩa ’sɔɔn o ’wlʋ ’de ʋʋ ’je ‑tadue dii‑ ’de Kea ’a kɛɛma’ ‑kwlɔ ’di. 30Ao ‑gbʋn ’nɔ, nyʋ ‑bɔɔa’ de ɛ, ʋʋa’ jrʋ’ a muɛ nya kɔan’ ‑wɛe nyʋ ‑kɔan nya ’a jrʋ’ ’je de ’bɔɔ‑.

Sesi nɩɛ Selisalɛm mua’

(Matie 23.37-39)

31’De ’wɩ due’ ‑nɛ ’di ’sʋ Fariseɛn‑wi" jrʋ’ ‑ji’ Sesi ’tmʋa’ ʋʋ ’na : ‑Ɩn ‑wlʋ’ ‑ta, ‑ɩn ‑mu’, dɛ‑nʋɛ’ Erodɩ a ‑pɔn ‑ma ’dbaa ’a ‑kɔ i. 32Sesi wlu’ ’de ʋʋ ‑pee ɔ ’na : Ao mu ao ’je too’ wɛ ‑ponyɔ ‑nɔ ’tmʋʋ‑ : ’Ɩn ka, ’ma nʋɛ ‑siisaɩn i, ’de ’ma ’bɔɔ‑ nyʋ ’a ’wɛ‑ ‑sɩan o, ‑klae" o, ’de ’wɩ ’a taan ‑nɛ ’di, mɔ ’ma mu ɛɛ’ dbo tu "i ‑kɔa’. 33’Kaa ’ɩn ’je na ‑o ‑sɩan o, ‑klae" o, ’wɩ ‑tba’ ’o ‑ɩ mua nya ’di, dɛ‑nʋɛ’ ɛ se "inmɔ ‑wɛe Kea ’a wlu ’kwajaai ’je ’kwla "kpei ’mɛɛ, ‑bo ɛ se ’o Selisalɛm nɩ ɛ.

Sesi bla pɛe ’de Selisalɛm ’a ‑tɩ’ ’ʋn

34’De Sesi wlu ɔ ’na : Selisalɛm, Selisalɛm ‑kwlɔ, ‑mɔ ‑ɔɔ ‑dba Kea ’a wlu ’kwajaaʋn, ‑wɛe ‑ɔɔ tbaa nyʋ Kea dboa ‑ʋn "i "soi i ɛ, kpɛ ‑tiiɛ’ ’ɩn nɩɛ "i ‑ɩn ’je ‑ma "nynuu‑ "jrui ’kɩɩn‑ ka ‑gbaʋnsʋn" a ’kɩɩan ɛɛ’ "nynuu‑ "jrui ’bo ɛɛ’ nai ‑sɔn ɛ, ’kaa ao seɛ ’wɔɔn. 35Ao ‑gbʋn ’nɔ, Kea a muɛ aoa’ ‑gbu" klaa" sʋn "kpei ‑saa’. ’Ma ’tmʋʋ aopʋ ’mɛ, ao se ’ʋn "jriɛ‑ ’jeei ’bode mamaʋ ’sʋ ɛ ’je ’wɩ jrɛ’ jɛɛ‑ ‑wɛe ao ’je wlu ka : "Diwan kpʋn "Ju ‑ɔɔ jia ’de Tʋ"bo ’a ’nynɩ ’ʋn ɛ !

14

Sesi ’pʋʋɛ "ju due’ ’bo ‑kwlewɩ "kpei

1’Wɩ jrɛ’ o ’bo ‑kwlewɩ "kpei ɛ, Sesi muɛ ’de Fariseɛn‑wi" ’a klaa" due’ o ‑gbu" ’di ‑wɛe ʋʋ ’je dɛ di. Nyʋ ‑nɩa ’o mu ɛ, ʋʋa siɛ Sesi "jriɛ‑ o. 2’Sʋ "ju due’ ‑pun" wɛ‑ ɛ nʋa ji’, ‑wɛe ɔ nyna i ’bo Sesi "juɔi. 3‑Wɛe Sesi wlu ’e kɛ’ wɔ‑saʋn klae" ke Fariseɛn‑wi" ‑pee ɔ ’na : Nyɔ ’beeɛ’ ɔ ’je ’wɛ‑ ’bɔɔ‑ ‑kwlewɩ "kpei, ‑aee’ nyɔ se ɛ ’bɛɛ‑ ? 4’Kaa ʋʋ se ’e wlu ‑sa. ’Sʋ Sesi kpa sʋn ɔ bla "ju ‑nɔ "i, ɔ ’bɔɔ‑ ɔɔ’ ’wɛ‑ ’sʋ ɔ ’na : ‑Ɩn mu ‑gbɛin". 5‑Wɛe ɔ wlu ’de ʋʋ ‑pee ka ɔ ’na : ‑Bo ɛ nɩ aoa’ due’ ’a "ju, ’de ‑bo ɛ nɩ ɔɔ’ bli’ ‑kpa "nibie ’di, ’bo ‑kwlewɩ "kpei ’ee, ɔ se ’o "sri i ɔ se ɛ ’e ‑sa ii ? 6’Kaa dɛ ʋʋ ’jea ’tmʋ ’de ɛɛ’ wlu tu ’a ‑tɩ’ ’ʋn, ɛ se nɩ‑.

‑Cɛi" ’piia’ ke ‑paan’ nʋa’ ke

7Ka nyʋ ʋʋ ’da dɛdi ‑tɩ ʋʋa ‑pɔan ‑teɩn ’dɔe ’dɔe i ɛ, ɛmɛ Sesi sie "jriɛ‑ o, ’sʋ ɔ pooɛ ‑tɩ’ "i ka, ɔ ’na : 8‑Bo nyʋ ’da ‑ʋn dɛdi ‑tɩ ’de ba "blitii ‑kɔ’ ‑sɔn ɛ, ‑ɩn ‑bo i ‑teɛ tɛin" ’bo ‑teɩn ‑nɩa ’e nya "kpei. "Ko nyɔ jrɔ’ ‑nɩ dɛwɔn ‑ɔ ‑sii ‑ʋn ‑wɛe ʋʋ ’da dɛdi ‑tɩ ’de ɛ, 9‑wɛe "ju ‑ɔ ‑da ‑ʋn dɛdi ‑tɩ ɔ je ji, ɔ je ‑ʋn ‑jɛɛ ɔ je wlu ka ’de ‑ʋn ‑pee : ‑Ɩn sɔn ’ʋn, "ju ‑nɔ ’je i ‑te. ‑Bo ‑ma sea ’e de jii ’de ‑ɩn ‑je i ‑te ɛ, ɛɛ muɛ ‑ʋn ‑tɩn’ "i ’dbaa. 10’Kaa ‑bo nyɔ ’da ‑ʋn dɛdi ‑tɩ ɛ, ‑mɛ ‑ɩn kpʋn ‑tein ’de de fɔo. ‑Wɛe ‑bo "ju ‑ɔ ‑da ‑ʋn dɛdi ‑tɩ ji ɛ, ɔ ’je wlu ka ’de ‑ʋn ‑pee : ’Ɩn ba, ‑ɩn ‑jii ’e nya ’de ‑ɩn ‑je i ‑te. ‑Bo ɛ nɩ kan’ ‑mɔ ɛ, ‑mɛ ɛ ’bɛɛ ‑mii" ’de nyʋ ‑ke ‑ma dia dɛ ‑tadue "jri ’de, 11’Kamɔ nyɔ ‑ɔɔ ‑bɛɛa’ ɔɔ’ ‑cɛi" ɛ, Kea a mu ɔ ja jaa’, ’de nyɔ ‑ɔɔ jaa ɔɔ’ ‑cɛ" ja, Kea a mu ɔ "jɛi kpaa’.

12‑Wɛe Sesi wlu ‑ke ’de "ju ‑ɔ ‑dɔ dɛdi ‑tɩ ‑pee ɔ ’na : ‑Bo ‑ɩn ‑da nyʋ dɛdi ‑tɩ ɛ, ‑mɛ ɛ ’bo ‑ma "dɛi‑wi" ke ‑ma ’cɛ‑wi" ke "wliiɛjeʋn ‑ʋʋ ‑ke ‑ɩn ‑kʋʋan" i nɩɛ, ’de ʋʋ je ‑ʋn dɛdi ‑tɩ ’da ‑ke. 13’Kaa ‑bo ‑ɩn ‑je nyɔ dɛdi ‑tɩ ’da a, ‑mɛ ‑ɩn ‑da nɩɩa" nyʋ ke nɩɩaʋn ke nyʋ ‑a ‑kpaa’ ‑gbɔʋn" "kpei o, nyʋ ‑ʋʋa "jri wa o. 14‑Bo ɛ nɩ kan’ a, ‑mɛ ‑ma muɛ ’e ’mʋa‑ ’ʋn nɩa’, dɛ‑nʋɛ’ dɛ ‑ɩn nʋa ʋʋpʋ "jrii ɛ, ʋʋ se ɛɛ’ kpan ‑sai se. ‑Sɔntɩ "isrɛnyʋ a mua "kunyɩɔ’ sɔan’ ’bomɔ Kea a mu ‑ʋn ’dɔe "jrii nʋa’.

Sesi pooɛ‑tɩ’ "i ’de nyʋ ʋʋa ’da ‑kɔ’ ‑sɔn’ɔ ‑tɩ’ ’ʋn

(Matie 22.1-10)

15Nyʋ ‑nɩa dɛ dia’ ’a due’ ’wɔan wlu Sesi ’tmʋa ’sʋ ɛ, ɔ wlu’ ka ’de ɔ ‑pee ɔ ’na : Nyɔ ‑ɔɔ mua dɛ dia’ ’de Kea ’a kɛɛma’ ‑kwlɔ ’di ɛ, ‑mɔ nʋ ’mʋa‑.

16’Bomɔ Sesi poo ‑tɩ’ "i ka ’de "ju ‑nɔ ‑pee ɔ ’na : "Ju due’ mɔ ‑tu" ‑kɔ’, ‑wɛe ‑ɔ ‑da nyʋ ‑tuu"‑tuu dɛdi ‑tɩ. 17Dɛ di nɔ" nynia, ɔ dboɛ ɔɔ’ dbonʋi due’ nyʋ ‑nʋ ’daa’. Ɔ ’na : ’Ma ’blei ’na ao ji, dɩ ‑wee’ "klein ‑kwɛ‑ "i ‑wɛ‑. 18’Kaa ʋʋ ‑wee’ klein" poɛ wlu ‑tadue ʋʋ ‑teɛ ‑kɩn i ‑pɔan’ ‑pʋn" due ’due. ‑Jɔ ɔ mua ’e o tɛin" ‑mɔ ’na : ’Ma ’wlʋɛ ‑kle’ due’ ‑tɩan’, ɛɛ’ ‑tɩ’ kpʋn ’ʋn ’ɛ, ɛmɛ ’ma mu ’mi ipleea’, ’ma bae ‑ʋn ‑ɛ, ’ɩn se jia’ ’bɛɛ‑. 19’De jrɔ’ ’na : ’Ɩn ‑tɩɛn’ kopo bli’ ‑puue ɩmɩ ’ma mu ‑tɩɩan’ ‑sɩan, ’ma bae ‑ʋn ‑ɛ, ’ɩn se ’o tɛɛn‑. 20’De jrɔ’ ’na : ’Ma ’wlʋɛ ’nynɔ pleea’, ɛmɛ ‑tɩ ’ɩn se jia’ ’bɛɛ‑.

21’Bomɔ "ju ‑nɔ mu ’de ɔɔ’ ’blei o de, ‑wɛe wlu "klein ʋʋ ’tmʋa ’mʋa‑, ɔ po ɩ ‑wee’ ’a "kuan. ’Sʋ ɔɔ’ ’blei ’kpa ’cɛn, ɔ ’na : ‑Ɩn mu "kpae’ wei ke ‑kwlɔ ’ɔ ‑jeblʋɩ ‑wee’ "kpei‑ ‑too"‑, nyɔ "o nyɔ ‑ma mua ’jea’, ‑bo ɔ nɩ nɩɩa" nyɔ o, ‑bo ɔ klɔɔ o, ‑bo ɔɔ’ "jri wa o, ‑bo ɔɔ sea ’too‑ o, ‑ɩn ‑tmʋʋ’ ʋʋpʋ ʋʋ ’je ji. 22Nɔ" jrɛ’ ‑sia ’o mu ’sʋ ɛ, dbonʋi ‑nɔ ’na : ’Ma ’blei, ka ‑ɩn ‑sia" ’nynɩ ’ɩn nʋ kan’ ‑wɛ‑, ’kaa ‑teɩn ‑tuu" ‑sie ’o mu ke. 23’Bomɔ "ju ‑nɔ wluu ’de ɔɔ’ dbonʋi ‑pee ɔ ’na : ‑Ɩn kpa ‑jeblʋɩ, ‑ɩn ple ‑kle’ wɔin, nyɔ ‑ma mua jeea’, ‑ɩn ‑te’ ʋʋpʋ ‑klaan" "kpei ʋʋ ’je ji ’ma ‑gbu" ’je "ji. 24’Ma ’tmʋʋ aopʋ ’mɛ, nyʋ ’ɩn ’da tɛin" ’de ɛ, ʋʋa’ due’ koʋn ‑gbai’ ka se ’ma diidɛ wɔn ‑tɩn’ i.

‑Ɔ ‑bɛɛ’ Sesi ’a klai" ju nɩa’ a‑ ?

(Matie 10.37-38)

25Nyʋ ‑tuu"‑tuu ke Sesi a naa bɩ’ i, ’sʋ ɔ "biiɛ i ’de ʋʋpʋ o, ‑wɛe ɔ wlu ka ’de ʋʋ ‑pee ɔ ’na : 26Nyɔ ‑jia’ ’de ’ʋn o ‑bo ɔ se ’ma ‑tɩ’ kma ɔ se ɔ "bo ke ɔ de ke ɔɔ’ ’nynɔ ke ɔɔ’ "nynuu‑ ke ɔɔ’ de’dinmai ke ɔɔ’ de’dinynʋkpae’ ke ɔɔ’ ‑cɛ" ’ɛ ’kmʋ ‑sii ɛ, ‑mɛ ɔ se ’ma klai" ju nɩa’ ’bɛɛ‑. 27’De nyɔ ‑bla’ ’bo ’ʋn ’de ‑wɛe ‑ɔ sea ’kle ’je ‑tɩ ’wɔɔn‑ ɛ, ‑mɛ ɔ se ’ma klai" ju nɩa’ ’bɛɛ‑.

28‑Bo aoa’ nyɔ due’ ‑nɩɛi" ɔ ’je ‑gbu" klaa" po ɛ ɔɔ ‑teɛ i mɔ ke, ‑wɛe ɔ naa ɛɛ’ sɔɔn’ɔ ‑tɩ’ tɔ’ "kpei‑, "ko dɛ ɔ ’blea a ɛ ’bɛɛ ɛ ’je ɔɔ’ ‑gbu" ’a dbo "i ‑kɔ’ ɛ. 29‑Bo ɔ se kan’ nʋ ɛ, ’de ɔ ’je ɛɛ’ ‑gban ‑te’ ‑wɛe ‑gbu" se "i ‑kwɛ‑ ɛ, nyʋ "klein ‑ʋʋa mu ɛ "jriɛ‑ ’jeea’ a, ʋʋa mu ɔ wlaa’. 30Ʋʋa muɛ wlua’ ka ʋʋ ’je nʋ : "Ju ‑nɔ ‑mɔ ‑tee ‑gbu" poa’ ’mɛ kpɩɩn‑, ‑wɛe ɔ se ɛɛ’ "i ‑kɔa’ ’bɛɛ‑.

31’De ‑bo ’beɔ due’ ’je ɔ ‑po ‑beɔ tʋ "bli kpa a, ɔɔ ‑teɛ i mɔ ke ɔ naa tɔ’ i ‑bo ɔ ’bɛɛ‑ ɔ ’je nyʋ ’a ‑kwlʋ due’ ’ʋn "duo‑ ‑wɛe ɔ ’je nyʋ ’a ‑kwlʋ ’sɔɔn tʋ o ‑fɔan’ mu ɛ. 32‑Bo ɔ se ɛ ’bɛɛ‑ ’ja a, ‑mɛ ‑ta "ju ɔɔ kpa tʋ "bli tɛɛan o ke ɛ, ɔ ’je nyʋ "i dbo ‑wɛe ɔ ’je ‑gbɛn’ cɛn, ɔ ’je ɔ "nyɩ. 33Nyɔ "o nyɔ ’de aopʋ "klu, ‑bo ɔ se ɔɔ’ ’kmʋ kwa ‑sɔn ‑saa a, ‑mɛ ɔ se ’ma klai" ju nɩa’ ’bɛɛ‑.

’Tɔn ‑kwɛa wɔn ‑ɛ sea dbo ’ble ɛ

(Matie 5.13 ; Makɩ 9.50)

34’Tɔn nɩɛ dɛ ’dɔe ‑o, ’kaa ‑bo ’tɔn ‑kwɛ‑ wɔn ’ee, ‑mɛ ka nyʋ ’e nʋ ‑wɛe ɛ ’je wɔn nɩ ke’wlɛ ɛ‑ ? 35Ɛ se nʋʋdbo ’ble, ɛmɛ ‑tɩ nyʋ ’je ɛ i ’wla ’de "kpae’. Nyɔ ‑blea i ’wɔn doin" ɛ, ‑mɛ ɔ ’wɔn i.

15

’Blaa ‑ma" a ‑wɛe ‑ɛ ‑jeea’

(Matie 18.12-14)

1’Wɩ jrɛ’ o, ’wɛi‑sanyʋ ‑wee’ ke, nyiɔpʋ ’a "kwli saɩn ’kpa Sesi ‑pʋn" ‑wɛe ʋʋ ’je ɔɔ’ wlu doin" o po. 2’Sʋ Fariseɛn‑wi" ke kɛ’ wɔ‑saʋn a "wuan‑ Sesi i ʋʋ ’na : "Ju ‑nɔ ‑mɔ ɔ kpʋʋɛn nyʋ saɩn sɩn ’sɔɔn ‑wɛe ɔ ke ʋʋpʋ a dii ‑tadue.

3’Bomɔ Sesi poo ‑tɩ’ "i ka ’de ʋʋ ‑pee ɔ ’na : 4‑Bo nyɔ ’ble ’blae ’a kmɛ’ ’due ’de aopʋ "klu, ‑wɛe ɩa’ due’ ’je "ma ’ee, ka ɔɔ nʋ ɛ‑ ? Ɔɔ sea ɩa’ kwla ‑mɛ" nyɛ ’jɔ ‑mɛ" nyɛ ‑nɩ idia’ sie, ‑wɛe ɔɔ sea ‑jɛ ‑ma" i ‑pɔan’ mu mamaʋ ’sʋ ɔɔ seɛ ’kwla ‑saa ? 5‑Wɛe ‑bo ɔ ‑sɛ ’kwla ’sʋ ɔ po ɛ ‑kle ’wɔn ‑gbai" ’de ’mʋa‑ ’ʋn. 6‑Bo ɔ ji ‑gbɛin" la ‑wɛe ɔɔ ’da ɔɔ’ "dɛi ‑wi" ke nyʋ ‑ke ɔ "kʋʋan i ke ‑wɛe ɔɔ nʋ aoa’ ‑poi’‑ ’ma ’blaa ‑ma" ’de ɛ, ’ɩn ’je ɛ ‑wɛ‑. 7’ma ’tmʋʋ aopʋ ’mɛ, ’kamɔ ɛ nɩ‑, ‑bo dɛsaʋn nʋi due’ koun ‑gbai’ poo kplɩn fai", ‑wɛe ɔ ’je ’e Kea o "biie‑ ɛ, ɛ ’bleɛ ’mʋa‑ ’de jaʋn ’di, ɛ je "isrɛnyʋ ’a kwla ‑mɛ" nyɛ ’jɔ ‑mɛ" nyɛ ‑ʋʋ sea kplɩn fai" poo ‑tɩ ‑pɔn’ ‑sii.

’Wɛijɔ ‑ma" a ‑wɛe ‑ɛ ‑jeea’

8’De ‑bo ’nynɔkpao’ due’ ’ble ’wɛijɔ ‑puue, ‑wɛe ɩa’ due’ "ma a, ʋa tba nɛbi ‑wɛe ʋ wuuo ’e ‑gbu" ’dii ’de ʋa ‑pɔn ɛ i ’de ‑kwlɩ’ i ’sroa’ ’ʋn mamaʋ ’sʋ ʋa ’je ɛ. 9‑Bo ʋ ’je ɛ, ʋa ’da ʋa’ "dɛi ‑wi" ke nyʋ ‑ke ʋ "kʋʋan i ’mɛ, ‑wɛe ʋʋa : Ao "nya ‑a nʋ ’mʋa‑, dɛ‑nʋɛ’ ’ma ’wɛijɔ ‑ma" a, ’ɩn ’jeeɛ’. 10’Kamɔ ɛ nɩ ’ma ’tmʋʋ‑ aopʋ ’mɛ, ‑bo dɛsaʋn nʋi due’ koun poo kplɩn fai" ’de ɔ ’je ’e Kea o "biie‑ ɛ, ɛ nɩɛ ’mʋa‑tɩ ‑o ’bo Kea ’a "soa‑wi" "juɔi.

"Ju ‑ma" a ‑wɛe ‑ɔ ‑wlʋa ’kwla a

11Sesi wlu’ ke’wlɛ ɔ ’na : "Ju due’ ’bleɛ "nynuu‑ ’sɔɔn. 12’Sʋ ‑saan" ‑nɔ wlu’ ’de ɔ "bo ‑pee ɔ ’na : ’Ɩn "bo, ‑ɩn ‑nyɩ" ’ʋn ’ma ‑nɩ "wliiɛ‑. Ɔ "bo se ’o wlu tba, ’sʋ ɔ ‑seea’ "wliiɛ‑ ’ʋn ’ɛ ’bo ɔ ke ɔɔ’ ‑fɛin’ ’nynɩ. 13Ɛ nʋa ’wɩ pla ’sʋ ‑Saan" ‑nɔ ’tɛn ɔɔ’ dɩ ‑wee’ "klein ’mɛ ‑wɛe ɔ mu ’e ’blʋa‑ ‑tɔɔn "kpei. ’Demɔ ɔ ‑te ɔɔ’ "wliɛ ‑nɩ ’a dooa’ ‑pʋn" ’de ‑kooa" dɛ nʋa’ ’ʋn. 14Ɔ ‑kɔa’ ɩ ‑wee’ ’a dooa’ ’sʋ ɛ, ’mɩɩɛ‑ ‑teɛ jia’ ‑pʋn" ’de ’blʋa‑ ‑nɛ "kpei ’sʋ ‑tɩ’ kpʋn ’ɔ, ‑ta ɔ ’jea dɛ ‑sa, ’bo se nɩ‑. 15’Sʋ ɔ muɛ dbo i ‑pɔan’ ’de "ju due’ ’kwa ’de ’blʋa ‑nɛ ’di, ‑wɛe ‑mɔ ’na : ‑Ɩn mu ’ma be" ’dei ‑te ’de ‑kle. 16‑Ta ɔɔ ‑teea’ be" ’dei ɛ, ɔ ‑nɩɛi" ’mɛ ɔ ’je be" ’a diidɩ di ’de‑, ’kaa nyɔ ‑ɔ ‑jɩ ɔ "nyɩ ɔ se nɩ‑. 17’Sʋ dɛ ɔ nɩa ’ʋn ’mʋa‑, ɔ ‑teɛ ɛɛ’ tɔ’ "kpei‑ naa’ ‑pʋn" ɔ ’na : Diidɩ siiɛ ’ɩn "bo ’a dbonʋʋn ‑wee’ "klein i, ‑wɛe ’mɔ nɩ ’nɔ, ’de ’mɩɩɛ‑ ɛ ’dba ’ʋn. 18’Ma jiɛ ’ʋn sɔan’ ’ɩn ’je ’ʋn "bo o de mu, ‑wɛe ’ɩn ’je wlu ka ’de ɔ ‑pee : ’Ɩn "bo, ’ɩn nʋɛ ‑ʋn ‑ke Kea dɛsaʋn "jrii. 19‑Ɩn ‑bo ’ʋn "jujriɛ ja ‑gbʋɛn ’bode. Ka ‑ma nʋa ‑ma dbonʋʋn ɛ, ’kamɔ ‑ɩn ‑je ’ʋn nʋ.

20Ɔ sɔn ’ʋn ’sʋ ɔ muɛ ɔ "bo o de. ‑Ta ɔ tɛɛan o ka kpɩɩn‑ ’sʋ ɛ, ɔ "bo ’je ɔ i, wɛe a nʋɔ’. ’Sʋ ɔ ’jɔɔ "i, ɔ bluu ɔ "kpei ‑wɛe ɔ ‑gblee ɔ ‑kwlɩ". 21’Bo ‑ɔ wluu ɔ "bo ‑pee ɔ ’na : ’Ɩn "bo, ’ɩn nʋɛ ‑ʋn ‑ke Kea dɛsaʋn "jrii. ‑Ɩn ‑bo ’ʋn "jujriɛ ja ‑gbʋɛn ’bode. 22’Kaa ɔ "bo wluɛ ɔɔ’ dbonʋʋn ‑pee ɔ ’na : Ao ‑too"‑, ao ja "bai ’dɔe, ao ’je ɔ ’ʋnpaa‑. Ao po ɔ dɛ ‑cɩɛ, ‑wɛe ao ’je ɔ "kwlai‑ bɩ’ ‑tu". 23Ao ja ’ʋnwaabli’ ao ’je ɛ ’dba ’de ‑a ‑je ɔ ‑kɔ’ "i ‑tuu"‑, ‑a ‑je ’mʋa nʋ 24dɛ‑nʋɛ’ ’ma "ju ‑nɔ ‑mɔ ka nyɔ ɔ ’mɛa, ‑wɛe ɔɔ jia ’kmʋ de ɛ, ’kamɔ ɔ nɩ‑. Ɔ "maa’ ‑wɛe ’ɩn ’je ɔ. ’Sʋ ʋʋ ‑teɛ ’mʋa‑ nʋa’ ‑pʋn".

25‑Ta ɛɛ nʋʋa kan’ a ‑mɛ "ju ‑nɔ ’ɔ nyakɔnju nɩɛ ’e ‑kle. Ɔɔ jiia ‑kwlɔ de, ‑wɛe ɔɔ "kʋʋan‑ ‑gbu" i ’sʋ ɔɔ ’wɔn ble ‑cruɛn" ke dee ‑cruɛn" ke‑. 26’Sʋ ɔ ’da dbonʋʋn ’a due’, ‑wɛe ɔ ‑tee’ ɔ dɛ ‑ɛɛ nʋʋa’ ’a ‑pʋn" ‑tɩ i.

27Dbonʋi ‑nɔ ’na : ‑Ma "dei ‑ji’ de, ‑wɛe ‑ɩn "bo ’dba ’ʋnwaabli’, dɛ‑nʋɛ’ ɔ ’jeɔ’ ’de kui‑sɔn iflɔan’ ’ʋn. 28’Sʋ "i‑saaju ‑nɔ ’kpa ’cɛn, ɔ ’na ɔ se ’e ‑gbu" pai. Ɔ "bo "siɛ "kpae’, ‑wɛe ɔ bae ɔ i ’de ɔ ’je ‑gbu" pa. 29’Kaa ɔ wlu’ ’de ɔ "bo ‑pee ɔ ’na : ‑Ɩn ‑gbʋn ’nɔ, ’ɩn nʋʋɛ ‑ʋn "juɔi ‑sɩan ’de ‑sɩn ‑tuu"‑tuu ’di, ’ɩn se ‑ma wlu wɔin blaa due’, ’kaa ‑ɩn se ’ʋn ‑gbaa’ ju "nyɩ kpɛ due’, ’ɩn ke ’ma "dɛi‑wi" se ba ’mʋa‑ inʋʋ‑. 30’Kaa ‑jɛ ‑ma "ju jia, ‑jɔ ‑dua" ‑ma "wlii‑ ’ʋn, ‑ɔ ‑jɩɩ’ "jɛi ‑wi" ɛ, ’de ‑mɔ ’ɔ ‑tɩ’ ’ʋn mɔ ‑ɩn ‑dba ’ʋnwaabli’ 31’Bomɔ ɔ "bo wluu ka ’de ɔ ‑pee ɔ ’na : ’Ma "ju, ‑mɔ e ’mɔ e‑, ‑a ‑teɛ i jeejee. Dɩ "klein ’ɩn ’blea, ɩ nɩɛ ‑ma dɩ ‑o ‑ke. 32’Kaa ‑a ‑je ’mʋa‑kɔ ‑tu" ‑o, dɛ‑nʋɛ’ ‑ma "dei ’mɛɛ ’de‑, ‑wɛe ɔ ji ’kmʋ de. Ɔ "maa ’de‑, ‑wɛe ɔ ’wlʋ ’kwla.

16

"Wliiɛ‑ ’dei‑tei ‑ɔ ‑blea ’srɛ ɛ

1Sesi pooɛ ‑tɩ’ "i ’de klai" nynuu ‑pee ke’wlɛ ɔ ’na : "Wliiɛjei due’ mɔ ‑ble dɛ i ‑tei’, ’sʋ ka ɔɔ’ dɛ i ‑tei’ ‑nɔɔ’ dooa ɔɔ’ "wliɛ ɛ ʋʋ jɔ ɛɛ’ "kʋan. 2’Sʋ ɔ ’dɔɔ ‑wɛe ɔ ‑tee’ ɔ i ɔ ’na : Dɛ ’ma ’wɔn ’de ‑ma ‑tɩ’ ’ʋn kan’ ke ɛ‑ ? ‑Ɩn ji, ‑ɩn ‑je ’ma dɩ ’ɩn ‑tea’ ‑ʋn kwa ’a "kuan po, dɛ‑nʋɛ’ ’ɩn se ‑ʋn ’ma dɩ kwa ‑tei ’bode. 3’Bomɔ "ju ‑nɔ naa tɔ’ i ’de ɔɔ’ ‑cɛ" ’ʋn ɔ ’na : ’Ma ’blei se ’mi "inɩ ’bode, dɛ ’ɩn ’je nʋ ɛ‑ ? ’Ɩn ’je dbo nʋ ’de ’blʋ ’ʋʋn ? "Ɩɩn‑, ’ɩn se ‑mɛ ’ɛ ’kpɩ ’ble. ’Ɩn ’je nyʋ o ‑srɔɔ ? "Ɩɩn‑, ‑mɛ ’bleɛ ’ma ‑tɩn’. 4‑Ɩɩn’, dɛ ’ɩn ’jea nʋ ‑wɛe ‑bo ’ma ’blei po ’ʋn ‑jei" ’de nyʋ ’jea ’ʋn sɩn ’sɔɔn kpʋʋn ʋʋpʋ o ‑gbi" ’dii ɛ, ’ɩn juuɛ’ ‑wɛ‑. 5’Sʋ nyʋ "klein ‑ʋʋ ‑blea ɔɔ’ ’blei ’a kpan ɔ ’da ʋʋpʋ ’mɛ due ’due, ‑wɛe ɔ wlu ’e ‑jɔ ‑saa "i ‑pee ɔ ’na : ’Ma ’blei ’a dɛ ‑tiiɛ’ ‑nɩ ‑ʋn "kpei ɛ‑ ? 6‑Mɔ ’na : Ɔɔ’ ’cnabi ’a kmɛ’ ’due ‑nɩ ’ʋn "kpei. ’Sʋ ɔ ’na : ‑Ɩn ‑duo" ‑ma kpansbɛ ’ʋn, ‑ɩn ‑te i ‑too"‑, ‑ɩn ‑je kwla ‑mm" ’crɩ. 7Ɔ wlu’ ’de jrɔ’ ‑pee ɔ ’na : Dɛ ‑tiiɛ’ ‑nɩ ‑mɔ "kpei ɛ‑ ? ‑Mɔ ’na : koblɔ ’ɔ kmɛ’ ’due. ’Sʋ ɔ ’na : ‑Ɩn ‑duo" ‑ma kpansbɛ ’ʋn, ‑ɩn ‑crɩ kwla ‑mɛ" na. 8Ta ɔɔ’ ’blei ’jea ’srɛ ɔ nʋa ’mʋa‑ ’sʋ ɛ, ɔ po ɔ ‑tɩ’ o, dɛ‑nʋɛ’ ɔ nɩɛ tɔ’di, ‑wɛe ɔ ‑te’ ’de ɔɔ’ ’kmʋ ’a nya. Aoa ’jee, ’blʋa ‑nɛ ’ɛ ’di nyʋ ’bleɛ tɔ’ ‑wɛe ʋʋa ‑teɛ’ ’e dɛ ’ɛ nya ’de ba ‑pee, ɛ je Kea ’a "nynuu ‑ʋʋ ‑nɩa ’e ‑sɔn’ ’ʋn ‑sii.

9Sesi ’na : ’Mɔ ’naa ’wliiɛ‑ ‑nɩa ’e ’kmʋ "kpei ɩa pooɛ nyʋ ’srɛ i, ’kaa ao "duɩ ’ʋn ‑wɛe ao ’je nyʋ ’dɔe "jrii nʋ, ’de ‑sɔntɩ ɩa mua ao ’kwa ‑pɔan’ a, ’de Kea ’je ao sɩn ’sɔɔn kpʋʋn‑ ’de ɛɛ’ ‑tein ‑sea’ isɔn‑ta ’ble "kpei.

Kea "juɔi nʋʋ‑tɩ

(Matie 6.24)

10Nyɔ ‑kpʋan’ wlu "kpei‑ ’de dɩ mɩ" mɩ" ’a ‑tɩ’ ’ʋn ɛ, ɔɔ muɛ wlu "kpei‑ kpʋan ’de dɩ klae" ’a ‑tɩ’ ’ʋn ‑ke. Nyɔ ‑sea’ "isrɛ ’de dɩ mɩ" mɩ" ’a ‑tɩ’ ’ʋn ɛ, ɔ se "isrɛi ’de dɩ ’a klae" ’a ‑tɩ’ ’ʋn ‑ke. 11‑Bo ao sese wlʋ "kpei kpʋn ’de ’bluadidɩ ’a ‑tɩ’ ’ʋn ɛ, ‑mɛ ‑ɔ ‑je aopʋ dɩ ‑cɛɛn’‑ kwa ‑te’ ’jaa‑ ? 12’De ‑bo ao se wlʋ "kpei kpʋn ’de nyɔ jrɔ’ ’ɔ dɩ ’a ‑tɩ’ ’ʋn ’ee, ‑mɛ ka ao ’je wlu "kpei kpʋn sʋn nʋ ’de aoa’ ‑cɛ" ’ɛ dɩ ’a ‑tɩ’ ’ʋn ɛ‑ ?

13Nyɔ se ɛ ’bɛɛ‑ ɔ ’je nyʋ ’sɔɔn "juɔi nʋʋ ‑tadue, ‑bo ɛ nɩ kan’ a ɔɔ muɛ due’ ’ʋn ’nyɛa’ ‑wɛe ɔ ’je due ’a ‑tɩ’ kma. Ɔɔ muɛ due’ o ‑sia’ ’de ɔ ’je due’ ‑flɛɛn. Ao se ɛ ’bɛɛ‑ ao ’je Kea ’a ’tʋn nʋ‑tɩ nʋ ‑wɛe ao ’je ’e ’wɛi ’a "dia ’jea’ ’blee‑.

Dɛ ‑nɩa dɛwɔn ’bo Kea "juɔi ɛ

14Fariseɛn‑wi" ‑nɩa ’kwa i a poɛ wlu Sesi ’tmʋa ‑nɛ doin" o ‑ke. ‑wɛe ʋʋa wlɔɔ, dɛ‑nʋɛ’ ʋʋ kma ’wɛi ’a ‑tɩ’. 15’Sʋ Sesi wlu’ ’de ʋʋ ‑pee ɔ ’na : Aopʋ mɔ ɛ, aoa ’daa aoa’ ‑cɛ" "isrɛʋn ’bo nyiɔ "juɔi, ’kaa dɛ ‑ɛɛ ’kpa nyʋa poa ’bo nyʋ "juɛi ɛ, ‑mɛ ɛ nyaa Kea i.

Dɛ Sesi ’tmʋa ’de kɛ’ɛ ‑tɩ’ ’ʋn ɛ

(Matie 11.12-13; 5.17-19, 32 ; Makɩ 10.11-12)

16’De Moisɩ ’a kɛ’ ‑sɔn ke Kea ’a wlu ’kwajaaʋn ’a nɔ" ’di mɔ nyʋ nɩ mamaʋ ’sʋ San Batisɩ ’je ji. Dɛ ‑tba’ ’o ‑mɔ ɛ, Kea ’a ’kmʋ dee ’a ‑pɔia" ‑tɩ a ’tmʋʋɛ ’de nyʋ ‑wee’ ‑pee. ‑Wɛe nyiɔpʋ a ‑pɔn ʋʋ ’je "klaan‑ "klan nʋ ʋʋ ’je ’e Kea ’a kɛɛma’ ‑kwlɔ ’di pa. 17’Kaa ‑bo ’blʋa‑ ke jaʋn ’a ‑nɩ ‑si’ mɔ ’de ɛ, kɛ’ se ’sbɛjri ‑saan"‑ ka "kpei ’wlʋi. 18Ɛmɛ ‑tɩ nyɔ "o nyɔ ‑sa ɔɔ’ ’nynɔ ’kwla ‑wɛe ‑ɔ ‑dua" deejrʋ’ ’ʋn, ‑mɛ ɔ ’jeɛ jɛi". ’De nyɔ "o nyɔ ‑ɔ ‑dua" ’nynɔkpao’ ‑ʋa kʋan ‑sʋ ’kwla ’ʋn, ‑wɛe ʋ "tia "bli ɛ, ‑mɛ ɔ ’jeɛ jɛi" ‑ke.

"Wliiɛjei ke nɩa" jei Lasa ke

19Sesi pooɛ ‑tɩ’ "i ke’wlɛ ɔ ’na : "Ju due’ ‑nɩ ’o mu, ‑ɔ ‑nɩ "wliɛjei, ɔɔ paa dɩ ’dɔe ’dɔe ’a ’sʋ ’ʋn ’de ɔɔ’ ’kmʋnɩa’ ’ʋn, ɔɔ nʋɛ ɔɔ’ ‑kwlʋ ‑tɩ, ɔɔ diɛ dɩ ’dɔe ’dɔe ’a ’sʋ wɩ "o wɩ. 20Nɩɩa" nyɔ due’ ‑ɔɔ ’nynɩ nɩ Lasa, ‑wɛe ‑ɔɔ ku nɩ ‑ci" ’a ’sʋ, ɔmɔ ‑pɛn i ’bo "wliiɛjei ‑nɔ o ‑gbu" wɔ. 21Ɔ nɩɛ ɔ ’je diidɩ ‑ɩa ‑wla "wliiɛjei ’a ’tablʋ ‑sɔn i di. ’De Ke’wlɛɛ ‑gbe’ ‑sei" mɩ ‑ɩa ji ‑wɛe ‑ɩa bɛ ɔɔ’ ‑ci" "jrii‑.

22Nɩɩa" nyɔ ‑nɔ ’mɛa, Kea ’a "soa‑wi" kpɔ ’bo Ablaam ‑pʋn". "Wliiɛjei ‑nɔ ’mɛɛ ‑ke, ʋʋ nmae ɔ i. 23’De ’mɛʋn o ‑kwlɔ ɔ ‑taan’‑ a, ɔɔ’ pɛe a ‑siɛ’ ‑sro ’de mu. Ɔ kpa "jri "jɛi ’sʋ ɔɔ ’jeɛ Lasa i ‑ta ‑tɔɔn’ ’bo Ablaam ‑pʋn". 24’Sʋ ɔɔ ’daa ɔ ’na : ’Ɩn "bo Ablaam, ‑ɩn ‑je ’ma wɛe ’de, ‑ɩn dbo Lasa ɔ ’je ɔɔ’ ‑cɩɛ ’e "ni o tba ɔ ’je ɛ ’o ’ma mɩɩɔ "kpei "too‑, dɛ‑nʋɛ’ ’ma ’jeɛ ’ma ‑cɛ" wɔn kpleiin ’nɔ nɛ ’ʋn. 25Ablaam ’na : ’Ma "ju, ‑ɩn po ‑tɩ’ ‑kwlʋ o, ‑ta ‑ɩn ‑nɩɩa ’de ’kmʋ "kpei ɛ, ‑ɩn ‑je ‑ma ‑nɩ ’dɔe ‑wee’ ’mɛ, ‑mɛ Lasa ‑mɔ nɩɛ kui wɔn ’jea. ’Kaa kaan ka la, ɔɔ ‑tuu" ɛ ‑tɩ’ ‑kwlɩ’ i, ɔ nɩɛ ’e ’mʋa ’ʋn, ‑wɛe ‑mɔ ‑nɩ ’e ’kle ’di. 26’Bo ‑mɛ ’de ɛ, ‑gble ‑bie ‑nɩ ’o ‑a ‑ke ao ’nynɩ, ‑wɛe ‑bo nyɔ ‑nɩɛ "i mɔ ’de‑ ‑ɔ ’je ’nɔ ‑a o ’wlʋ ’de ɔ ’je ’de aopʋ o ji ɛ, ɔ se ɛ ’bɛɛi. ’De nyɔ se ɛ ’bɛɛ‑ ke’wlɛ ɛ, ɔ ’je ’nɩa‑ ’wlʋ ‑wɛe ɔ ’je ’nɔ ‑a o ji.

27’Sʋ "wliiɛjei ‑nɔ ’na : ‑Bo ɛ nɩ kan’ a, ‑mɛ ’ma bae ‑ʋn ‑ɛ ’ja, ’ɩn "bo Ablaam, ‑ɩn dbo Lasa ’de ’ɩn "bo o ‑gbu" ‑sɔn, 28dɛ‑nʋɛ’ ’ɩn ’bleɛ de’dinmai ‑mm". ’De ɔ ’je ʋʋpʋ ’tmʋʋ‑, ‑wɛe ’nɔ ’klejeɩn’ ’ɩn nɩa ‑ta ʋʋ je ’nɔ ji ‑ke. 29’Sʋ Ablaam ’na : ‑Ma de’dinmai‑wi" ke Moisɩ ke Kea ’a wlu ’kwajaaʋn ‑teɛ i, ‑Bo ʋʋ nʋ dɛ ’de ɛ, ʋʋ po ʋʋpʋ ’a wlu doin" o. 30‑Wɛe "wliiɛjei ‑nɔ ’na : "Ɩɩn‑, ’ɩn "bo Ablaam, ɛ se kan’ nɩ‑, ’kaa ‑bo nyɔ ’wlʋ ’nɔ ’mɛʋn o ‑wɛe ɔ ’je ʋʋpʋ jɛɛ, ‑mɛ ʋʋa muɛ tɔ’ fai" pooa’ see. 31’Kaa Ablaam ’na : ‑Bo ʋʋ se Moisɩ ke Kea ’a wlu ’kwajaaʋn ’a wlu doin" o po ɛ, ‑mɛ ‑bo nyɔ sɔn "kunyɩɔ’ ɔ mɔ ’de ɛ ʋʋ se ɔɔ’ wlu doin" o poi see.

17

Dɛsaʋn "kpei ’wlʋ ‑tɩ

(Matie 18.6-7, 21-22 ; Makɩ 9.42)

1Sesi wlu’ ’de ɔɔ’ klai" nynuu ‑pee : Dɩ ‑ɩa ‑mua nyʋ ’de dɛsaʋn ’di bluua’ a, ɩa muɛ jia’ ka "o ka‑, ’kaa nyɔ ‑ɔ ’ʋn ɩa mua jiia’ a ‑mɔ ’jeɛ "nmia ‑tɩ. 2‑Bo nyʋ sɔɔn ɔ "soukpo klaa" ‑plun, ‑wɛe nyʋ ‑fii" ɔ ’de ’tɔniɛ wɔn, ɛ "paa’ ɛ je ɔɔ’ nʋʋdɩ bluua "nynuu mɩɩ" ‑nʋ ’a due’ ’de dɛsaʋn ’di ‑sii. 3Ao ‑tu" aoa’ ‑cɛ" ’ɛ ‑tɩ’. ‑Bo ‑ma de’di nʋ ‑ʋn dɛsaʋn "jrii ɛ, ‑mɛ ‑ɩn poɛ ’de ɔ "jri, ‑ɩn ‑tmʋ ɔ ‑pee ka ‑cɔɔn’ ka. ‑Bo ɔ ’wɔɛn ’mii ɛ, ‑mɛ ‑ɩn ‑ke ɔ ‑seea’ wlu "kpei‑. 4’De ‑bo ‑ma de’di nʋ ‑ʋn dɛsaʋn "jrii kpɛ ‑mɛ" ’sɔn ’de ‑sɔn’ ’di, ‑wɛe ɔ ’jeɛ "i jua’ de ji kpɛ ‑mɛ" ’sɔn ɔ, ‑mɛ ‑ɩn ‑wlʋ’ ɔɔ’ dɛsaʋn "kpei kpɛ ‑mɛ" ’sɔn ‑ke.

Kea ‑kwlɩ" ‑tea’

5’Sʋ ɔɔ’ dboʋn wlu’ ’de ɔ ‑pee ʋʋ ’na : Tʋ"bo, ‑ɩn po ‑aa Kea ‑kwlɩ" ‑tetɔ’ "kpei ! 6‑Wɛe Tʋ"bo wluu ɔ ’na : ‑Bo aoa’ Kea ‑kwlɩ" ‑tea’ ’piie"i ka sii" ’a ’jɔ nɩa mɔ ’de ɛ, aoa muɛ wlua’ ’de tu klaa" ‑nɛ ‑pee : Ɛ sɔn ‑klu’ ‑ta, ‑wɛe ɛ ’je inyna ’de ’tɔniɛ wɔn ! Ɛɛ muɛ aopʋ wɔn ’jea’ see.

Dbonʋi ‑a ‑jea ɔɔ’ ’blei wɔn ɛ

7Nyɔ ‑nɩ ’de ao "klu ‑bo ‑ɔ ‑ble kʋɔn‑ ‑bo ‑mɔ ’wlʋ ko poa’ ke nɔ"dɩ ’de i ‑tea’ ‑wɛe ‑ɔɔ wluɔ ‑pee ka : ‑Ɩn ‑kɩɩn’ ‑ta ‑too"‑ ‑ɩn ‑je dɛ di ɛ‑ ? 8Aoa sea wlu ka, ‑ɩn pi ’ma ‑kwie" diidɛ‑, ‑poo ’ʋnpaadɩ fai" ‑je ’ma diidɛ ja mamaʋ ’sʋ ’ɩn ’je dia’ ke ’naa ‑kɔ’ ‑wɛe ‑mɔ ‑je dɛ di ’de ‑ɩn ‑je ’na. 9Aoa naa tɔ’ i ’ee, "ju ‑nɔ ’je ɔɔ’ kʋɔn ‑nɔ ‑tɩ’ opo ‑oo ? ’De ɔɔ’ dbo ɔ ’jea nʋ see ‑nɛ ɛɛ ‑tɩ ’ʋn ? 10Aopʋ mɔ ‑ke ɛ, ‑bo ao nʋ dbo ‑nɩa aoa’ ‑nɩ nʋʋdbo ɛ, ao ’na ‑a ‑nɩɛ kʋɔn ‑wi" ‑o, dɛ ‑a ‑jea nʋ see ɛ ɛmɛ ‑a nʋa ’o.

Sesi ’pʋʋɛ ’jrʋwɛnʋʋn ‑puue‑

11Sesi a muɛ Selisalɛm ‑wɛe ɔ cɛɛn ’o Samadi blʋa ke Galileblʋa ’nynɩ. 12‑Ta ɔɔ pa ’o ‑kwlɔ due’ ’di ’sʋ ɛ, ’jrʋwɛnʋʋn ‑puue ‑jɔɔ’ "i. Ʋʋ tɛɛn ɔ o kpɩɩn‑ ka ’sʋ ʋʋ kpa wlu "jɛi ʋʋ ’na : 13Sesi, nyʋ ’blei, ‑ɩn ‑je ‑aa wɛe ’de ! 14Ɔ ’jea ʋʋpʋ ’sʋ, ɔ wlu’ ’de ʋʋ ‑pee ɔ ’na : Ao mu ao ’je aoa’ ‑cɛ" Kea ’a ’sraa ‑saʋn "i to‑.

‑Ta ʋʋ nɩɩa ’e mua’ ’sʋ, ʋʋa’ ’wɛ‑ ’bɔɔ ’bo ‑jei". 15Ʋʋa’ due ’jea kan’ ka ɔɔ’ ’wɛ‑ ’bɔa ’sʋ ɔ jiɛ ‑ta ɔ ’wlua de, ’de Kea ’a ’nynɩ "i ’bɛɛa ’ʋn. 16Ɔ tba "jua‑ i ’bo Sesi bɩ wɔ, ‑wɛe ɔ po ɔ ’sɛ‑. Ɔɔ’ "ju tu nɩɛ Samadi i ‑o. 17’Bomɔ Sesi "duo‑ wlu ’ʋn ɔ ’na : Ʋʋ se ‑puue nɩ ʋʋ se ’pʋʋ ? ’De ‑mɛ" nyɛ ‑sia o ‑wi" ‑mʋ ’e ? 18‑Ɩɩn" dɛɛ ‑tɩ ’dʋɩ‑ ‑nɔ ‑mɔ ’ɔ ’sʋ ji de ɔɔ ’bɛɛ‑ Kea ’a ’nynɩ "i ɛ‑ ? 19’Sʋ Sesi wlu’ ’de "ju ‑nɔ ‑pee ɔ ’na : ‑Ɩn sɔn ’ʋn, ‑ɩn ‑je mu, ‑ma Kea ‑kwlɩ" ‑tea’ ’pʋʋ ‑ʋn ‑ɛ.

Kea ’a ’beɔdɛ ’ɛ ji ‑tɩ

(Matie 24.23-28, 37-41)

20Fariseɛn‑wi" ‑teeɛ’ Sesi i ʋʋ ’na : Nɔ" ‑jɛ ’di Kea ’a ’beɔdɛ ’je ji ɛ‑ ? ’Sʋ ɔ ’na : Kea ’a ’beɔdɛ se ji i ‑wɛe nyʋ se ɛ "jriɛ ’jee i ‑pɛɛ ka. 21’De nyʋ se wlui ka ɔ se nʋ i ao ji ɛ nɩɛ ‑ta ’de ɛ nɩɛ ’nɔ, ’kaa ao siɛ "jriɛ o Kea ’a ’beɔdɛ nɩɛ ’de ao "klu.

22‑Wɛe ɔ wlu ’de klai" nynuu ‑pee ɔ ’na : Nɔ" jrɛ’ ‑ɛɛ mu nynia’ ’de ao ’je nyiɔ ’ɔ "ju ’a ’wɩ ’a due’ "jriɛ‑ ’jeea’ i‑pɔn, ’kaa ao seɔ ’je i mɔ ’ɔ ‑cɛ" ’de ’wɩ due’ koun ‑gbai’ ’di. 23Nyʋ a muɛ aopʋ ‑pee wlua’ ka ʋʋ ’je nʋ ɔ nɩɛ ‑ta, ɔ nɩɛ ’nɔ. ’Kaa ao ’bo pleeɛ, ao ’bo ’e muɛ, 24dɛ‑nʋɛ’ ka "ni ’a "jrii‑ crɛa’ nɩa ’de jaʋn‑kwlʋ ɛ, ’kamɔ nyiɔ ’ɔ "ju ’a deji ‑sɔn ɔ mu nɩa’. 25’Kaa ‑bo ‑mɛ ’je nʋʋɛ ɛ ao ’je ’kle ’je ‑o ke kpɩɩn‑ ’de ’kmʋ "kpei nyʋ ’jeɔ nya ‑fuun.

26Dɛ ‑nʋʋa ’de Noe ’a nɔ" ’di ’de ɛ, ɛmɛ ‑ɛɛ mu nʋʋa’ ’de nyiɔ ’ɔ "Ju ’a dejiwɩ o. 27Nyiɔpʋ a di’, ʋʋa ’naa, ʋʋa ’bleɛ ’nynʋkpae’, ʋʋa ‑tuɛ" ʋʋa’ "nynuunynʋkpae’ jrai, ʋʋa poɛ ʋʋa’ "nynuunmaɩ ’a ’nynʋkpae’ ’a "flu, mamaʋ ’sʋ, ɛ je Noe ’a ’de ‑bato’ ’di paa’ jɛɛ‑, ‑wɛe "ni klaa" dba, ’de ɛ ‑sa ʋʋpʋ i. 28Ka ɛ nɩa ’de Lɔtɩ ’a nɔ" ’di ɛ, ’kamɔ ɛɛ mu nɩa’. Nyiɔpʋ a di’, ʋʋa ’naa, ʋʋa ‑tɩɛn’ dɩ, ʋʋa pleɛ dɩ, ʋʋa doɛ dɩ, ʋʋa poɛ ‑gbi". 29’Kaa ’wɩ ‑ɛ ’di Lɔtɩ ’wlʋʋa ’o Sodɔm ɛ, nɛ ke fuu" mɩ ‑wlʋ ’e "jɛi ‑ɩ ‑wla ’o mu ‑wɛe ‑ɩ ‑sa nyʋ ‑wee’ "klein i. 30’Kamɔ ɛɛ’ dɛ tu a mu nʋʋa’, ‑sɔntɩ nyiɔ ’ɔ "ju a mua de jia’ a.

31’De ɛɛ’ ’wɩ tu ’di, nyɔ ‑nɩa ’de ɔ o ‑gbu" wɔ ’de ‑ɔɔ dɩ sia ’e ‑gbu" ɔ ’bo ɩ ’ʋn "dua muɛ, ’de ‑jɔ ‑nɩa ’e ‑kle ɛ ‑mɔ ’bo ‑kwlɔ de muɛ. 32Ao po Lɔtɩ ’a ’nynɔ ’ɔ ‑tɩ’ ‑kwlʋ o. 33Nyɔ ‑ɔ ‑nɩɛi" ‑ɔ ‑jea ɔɔ’ ’kmʋ "kpei‑ ’tʋan, ɔɔ muɛ "maa’. ’Kaa nyɔ ‑ɔɔ mua ɔɔ’ ’kmʋ ’bɔa ’de ’ma ‑tɩ’ ’ʋn ɛ, ɔɔ mu ɛ ’pʋʋa’.

34’Ma ’tmʋʋ‑ aopʋ ’mɛ, ’de ɛɛ’ "maʋ’wɩ tu ’di ɛ, ‑bo nyʋ ’sɔɔn plaan‑ ‑tadue ’bo ’dii due’ "kpei ɛ, due’ a muɛ ’ʋn "duua’, ’de due’ ’je ’o sie‑. 35‑Bo ’nynʋkpae’ ’sɔɔn nɩ ‑tadue duua’ ’bo ‑too "kpei ɛ, due’ a muɛ ’ʋn "duua’, ’de due’ ’je ’o sie‑. 36Nyʋ ’sɔɔn ‑nɩa ’e ‑kle’ "kpei ɛ, due’ a muɛ ’ʋn "duua’, ‑wɛe due’ ’je ’o sie‑.

37’Sʋ ɔɔ’ klai" nynuu ‑teeɛ’ ɔ i ʋʋ ’na : Tʋ"bo, ‑ta ka fɔ o ‑mɩ ’a dɩ tu ’je nʋʋ ɛ‑ ? ’Sʋ ɔ ’na : Aoa’ "jriɛ‑ ɛ mu ɛ ’jeea’. ‑Ta "ku nɩa, ’bomɔ ‑tua a ’kɩɩn‑ "jrui.

18

Kea baea’ ’a nai" ’blea

1Ka nyɔ ’jea Kea bae jeejee ‑wɛe ’kpɩ se ɔ "iwai ɛ, ɛmɛ Sesi nɩ "i ɔ ’je ’tmʋ ’de ʋʋ ‑pee, ‑wɛe ɔ poo ‑tɩ’ "i ka ɔ ’na : 2’Bo ‑kwlɔ klaa" jrɛ’ ’di, ’bomɔ "ju due’ ‑ɔɔ ‑jea nyʋ ’a ’pee nɩ‑. Ɔɔ’ "ju tu ’a plee Kea, ɔɔ’ ‑tɩ’ se nyiɔ ’ɔ ‑tɩ’ ’ʋn nɩ‑. 3‑Tiɔn" ’nynɔ due’ ‑nɩ ’o ɛɛ’ ‑kwlɔ tu ’di ‑ke, ‑ʋa ji ’e ’pee ’jei ‑nɔ o ’wɩ "o ’wɩ, ’de ‑ʋa nʋ : ’Ɩn ji’ ‑wɛe ‑ɩn ‑je nyʋ ‑ke ’ma‑ ‑blea ‑tɩ’ ’a ’pee ’je. 4’De ’wɩ ‑tuu"‑tuu ’di ɛ, ɔɔ’ po ʋa’ wlu doin" o. ’Sʋ ɔ naa tɔ’ i ’de ɔɔ’ ‑cɛ" ’ʋn ɔ ’na : ‑Bo ’maa plee Kea mɔ ’de ɛ, ‑wɛe ’ma ‑tɩ’ se nyiɔ ’ɔ ‑tɩ’ ’ʋn nɩ ɛ, 5’ma jiɛ ‑tiɔn" ’nynɔ ‑nʋ ’a ‑tɩ’ "i ‑seea’, dɛ‑nʋɛ’ ʋa tɛɛn ’ʋn wɔin. ‑Bo ɛ se ɛ nɩ ɛ, ‑mɛ ʋ se ’ʋn doin" "jru cɛn‑tɩ ’bɔi.

6‑Wɛe Tʋ"bo poɛ "kpei ka ɔ ’na : Ao ‑gbʋn, ’pee ’jei saʋn‑ ‑nɔ ’ɔ ’tmʋʋ ‑tɩ. 7’De ‑mɛ Kea ‑mɛ ’e, nyʋ ɛ ‑tea’ ’o ‑wɛe ‑ʋʋa baeɛ "maʋ’ o ’jrʋ ‑gbao ɛ se ’bɛɛ‑ ɛ ’e ‑wi" ‑mʋ "isrɛ ‑tɩ "jrii nʋʋ ? Ɛɛ muɛ imaa’ ke ’de ‑wi" ‑mʋ ’a ‑tɩ’ ’ʋn ? 8’Ma ’tmʋʋ‑ aopʋ ’mɛ, ɛɛ muɛ "isrɛdɩ nʋa’ ‑too"‑ ’de ʋʋ ‑pee. ’Kaa ’ma ‑teeɛ’ aopʋ i ‑sɔntɩ nyiɔ ’ɔ "Ju a mua de jia’ ’ee, ɔɔ muɛ ɔɔ’ ‑kwlɩ" ‑tea’ jɛɛa’ ’de nyʋ ’ʋn ’nɔ ’blʋa‑ "kpeii ?

Fariseɛn ke ’wɛi‑sai ke

9Sesi pooɛ ‑tɩ’ "i ke’wlɛ ’de nyʋ ‑ʋʋa ‑daa’ ʋʋa’ ‑cɛ" "isrɛnyʋ ‑wɛe ‑ʋʋa ‑flɛan’ nyʋ jrʋ’ ’a ‑tɩ’ ’ʋn. 10Ɔ ’na : Nyʋ ’sɔɔn ‑mu’ baea’ ’de Kea ‑gbu klaa" ’di, due’ nɩɛ Fariseɛn, ‑wɛe due’ nɩ ’wɛi‑sai. 11Fariseɛn ‑mɔ nyna "jɛi, ‑wɛe ɔɔ bae Kea ka ’de ɔ pɛe o ɔ ’na : ’Oo Kea, ’ma poɛ ɛ ’sɛ‑, dɛ‑nʋɛ’ ka nyʋ ‑sia ’o nɩa "jriʋn o, ’diwɔnyniʋn o, jɛi" ’jeʋn, ’ɩn se kan’ nɩ‑. ’Ma poɛ ɛ ’sɛ‑ ke’wlɛ, dɛ‑nʋɛ’ ka ’wɛi‑sai ‑nɔ nɩa ’ɩn se kan’ nɩ‑. 12’Ma ’bɔ wɔn kpɛ ’sɔɔn ’de ’dɔɔ ’di. Dɩ "klein ’ma ’jea, ’ma ja ɩa’ ‑puue ‑nɛ ’mɛ, ’ma jea ɛ wɔn ‑saa’. 13’Kaa ’wɛi‑sai ‑mɔ tɛɛn o, ɔ se "jri "jɛi kpa ‑wɛe ’de jaʋn ’di mɔ’ɔ ‑gbʋntɩ, ɔɔ bla ‑pɛɛ’ ‑wɛe ɔ ’na : ’Oo Kea, ’mɔ ‑ɔ ‑nɩa dɛsaʋn nʋi ɛ, ɛ ’wla ’cɛn ’de ’ʋn ‑pee ! 14’Bomɔ Sesi poɛ "kpei ka ɔ ’na : ’Ma ’tmʋʋ‑ aopʋ ’mɛ, "ju ‑nɔ, ‑ta ɔɔ muua ’de ɔ o ‑gbɛin" de ɛ, ɔ ke Kea ‑kɔ’, ɛ ke Fariseɛn ‑mɔ se ‑kɔ’, dɛ‑nʋɛ’ nyɔ "o nyɔ ‑ɔɔ kpa ɔɔ’ ‑cɛ" "jɛi ɛ, ɔɔ muɛ ‑sɔn jia’, ‑wɛe nyɔ ‑jɔɔ jaa ɔɔ’ ‑cɛ" ja ɛ, ‑mɔ ’e "jɛi mu.

Sesi poɛ "nynumɩɩ" "diwan

(Matie 19.13-15 ; Makɩ 10.13-16)

15Ʋʋ ja Sesi "nynumɩɩ" ‑wɛe ɔ ’je ʋʋpʋ sʋn "kpei ‑te’. ’Kaa ɔɔ’ klai" nynuu a ‑cɛ’ nyʋ ‑ʋʋa ja "nynumɩɩ" "bli. 16’Sʋ Sesi ’da ʋʋpʋ, ’de ɔ ’na : Ao "tai‑ "nynumɩɩ" "i ʋʋ ’je ’nɔ ’ʋn o ji, ao ’bo ʋʋpʋ ‑je de kaan. Nyʋ ka ʋʋpʋ nɩa, ‑ʋʋ ‑nɩa kan’ a, ʋʋpʋ a ‑tea’ Kea ’a kɛɛma’ ‑kwlɔ ‑te. 17’Ma ’tmʋʋ‑ ao tɔ’ ‑tɩ nyɔ "o nyɔ ‑sea’ Kea ’a ’beɔdɛ ’ɛ ‑tɩ’ pɛe "itba ka "ju ‑saan" a tba dɛ pɛe "i ɛ, ɔ se ’e Kea ’a kɛɛma’ ‑kwlɔ ’di pai.

"Wliiɛjei

(Matie 19.16-30 ; Makɩ 10.17-31)

18Suifʋ‑wi" ’a klaa" due’ mɔ ‑tee’ Sesi i ɔ ’na : nyʋ dɛtɔɔi ’dɔe, dɛ ’ɩn ’je nʋ ‑wɛe ’ɩn ’je ’kmʋnɩa’ ‑sea’ ‑kwɛ ‑ta ’ble ’je ɛ‑ ? 19Sesi ’na : Dɛɛ‑tɩ ‑ma ‑daa’ ’ʋn nyɔ ’dɔe ɛ‑ ? Nyɔ jrɔ’ se nyɔ ’dɔe nɩ‑, ‑bo ɛ se Kea ’a ’sʋ nɩ ɛ. 20‑Ɩn ‑juo Kea ’a kɛ’ ’mɛ, ɛ ’na : ‑Ɩn ‑bo jɛi" ’jeɛ, ‑ɩn ‑bo "ku ’dbaa, ‑ɩn ‑bo "jriiɛ, ‑ɩn ‑bo nyʋ sɩ‑tɩ "kpei ‑tuu" ɛ, ‑ɩn ‑te’ ‑ɩn "bo ke ‑ɩn de ’a ni’ ! 21"Ju ‑nɔ ’na : ’Ɩn ‑sa kɛ’ ‑nɩa ’mʋa ’a wɔn ’jea’ ’de ‑saan"‑ ’ʋn. 22Sesi ’wɔan wlu ‑nɛ ’sʋ ɔ ’na : Dɛ due’ ‑sie ’o ke, ‑ɩn ‑je nʋ. ‑Ɩn ple ‑ma dɩ ‑wee’ "klein, ‑ɩn ‑nyɩ" ɩa’ ’wɛi nɩɩa" nyʋ, ‑wɛe ‑ɩn ‑je dɛ jei nɩ ’de jaʋn ’di. ’De ‑ɩn ‑je ji, ‑ɩn ‑je ’bo ’ʋn ’de bla. 23’Kaa "ju ‑nɔ ’wɔan wlu ‑nɩa ’mʋa‑, ’sʋ ɔ "kaeɛ "jrii "kɩkɩ, dɛ‑nʋɛ’ ɔ nɩɛ "wliiɛjei klaa" ‑o.

24Sesi ’jea ɔɔ’ "jrii "kaea’ ‑nɛ ’sʋ, ɔ ’na : Ka "wliiɛjeʋn ’a Kea ’a Kɛɛma’ ‑kwlɔ ’di paa’ nɩ ’kle ka‑ ! 25‑Sɛn "kpei soo" ’a ’bo "padɛ ’ɛ ‑po" "icɛan’ "koan "i ɛ je "wliiɛjei ’a Kea ’a kɛɛma’ ‑kwlɔ ’di paa’ ‑sii. 26Nyʋ ‑wɔan ɔɔ’ wlu ‑nɛ ʋʋ ’na : Dɛ nyɔ ’bɛɛ ɔ ’je nʋ ’ja a‑ ? 27Sesi ’na : Dɛ nyiɔpʋ‑ sea ’bɛɛ‑, Kea ’bɛɛ‑ ɛɛ’ nʋa’ ’mɛ.

28’Sʋ Piɛi ’na : ‑Ɩn ‑gbʋn ’nɔ, ‑apʋ ‑ɔ ‑bɔa ‑ɔɔ dɩ ‑wee’ "klein ’de ‑ɔ bla ’bo ‑ʋn ’de ’e ? 29’Sʋ Sesi wlu’ ɔ ’na : ’Ma ’tmʋʋɛ aopʋ tɔ’ ‑tɩ, nyɔ ‑bɔa ɔɔ’ ‑gbu", ɔɔ’ ’nynɔ, ɔɔ’ de’dinmai, ɔ "bo ke ɔ de, ɔɔ’ "nynuu‑, ’de Kea ’a kɛɛma’ ‑kwlɔ ’ɔ ‑tɩ’ ’ʋn ɛ, 30ɔɔ muɛ dɩ ‑tuu"‑tuu ’jea’ ’de kaanwɩ ’di, ‑wɛe ’de nya ɔ ’je ’kmʋnɩa’ ‑sea’ ‑kwɛ ‑ta ’ble ’je ‑ke.

Sesi ’tmʋɛ ɔɔ’ ’mɛ ‑tɩ ke ɔɔ’ "kunyɩɔ’ sɔn ‑tɩ ke

(Matie 20.17-19 ; Makɩ 10.32-34)

31Sesi ’da ɔɔ’ dboʋn ‑nɩa ‑puue ’jɔ ’sɔɔn ’mɛ ’bo ɔ ‑pʋn", ‑wɛe ɔ wlu ’de ʋʋ ‑pee ɔ ’na : Ao ‑gbʋn ’nɔ, ‑aa muɛ Selisalɛm ‑wɛe dɩ "klein Kea ’a wlu ’kwajaaʋn ’crɩa ’de ’mɔ nyiɔ ’ɔ "ju ’a ‑tɩ’ ’ʋn ’de ɛ, ɩ ’je ’o nyni. 32Dɩ ʋʋ ’crɩa ɩmɩ ‑nɩ nyiɔ ’ɔ "Ju a muɛ ’e toa’ ’de nyʋ sea’ Kea juo ’kwa. Ʋʋ ’je ɔ wlaa‑, ʋʋ ’je ɔ ‑cree"‑, ‑wɛe ʋʋ ’je ɔ tɔn "jri wlan. 33Ʋʋ ’je ɔ klae ’ʋn kpa, ’de ʋʋ ’je ɔ ’dba, ‑wɛe ’de ’wɩ ’a taan ‑nɛ ’di ɛ, ɔ ’je "kunyɩɔ’ sɔn‑. 34’Kaa dɛ Sesi ’tmʋa ’mʋa‑ ʋʋ seɛ ’dei ’wɔn, dɛ‑nʋɛ’ ka dɛ ɛ ‑tua" a ’kwla, ’kamɔ ɛɛ’ wlu tu nɩ ’de ʋʋpʋ ’ʋn.

Sesi ’baiɛ Batime ’a "jri.

(Matie 20.29-34 ; Makɩ 10.46-52)

35‑Ta Sesi ’a "kʋʋan Seriko ‑kwlɔ i ɛ, ‑mɛ "dɔi due’ ‑teɛ i ’bo ‑je doun" ‑wɛe ɔɔ ‑srɔ’ nyʋ o. 36Ɔ ’wɔan nyiɔpʋ ’a ‑ciin ’sʋ ɛ, ɔ ‑teeɛ’ nyʋ i ɔ ’na : Dɛ ‑nɩ ’emu kan’ ‑a ? 37Ʋʋ ’na : Sesi ‑wlʋa Nasarɛtɩ mɔ ‑ɔɔ ‑si’. 38’Sʋ ɔ "wɔɔ’ ɔ ’na : Sesi, Dafidɩ ’a "ju, ‑ɩn ‑je ’ma wɛe ’de ! 39Nyʋ ‑nɩa ’e nya ʋʋa ‑sɔ’ wlu "wɔin, ’kaa ɔmɔɔ "wɔɔ’ ke’wlɛ ɔɔ jea "jru o muu ɔ ’na : Dafidɩ ’a "ju, ‑ɩn ‑je ’ma wɛe ’dee ! 40Sesi nyna i ’sʋ ɔ ’na : Ao jɔ ’ʋn ! 41‑Ta "dɔi ’kpaa’ ’bo ɔ ‑pʋn" ɛ, Sesi ‑tee’ ɔ i ɔ ’na : Dɛ ‑ma ‑pɔn ’ɩn ’je ‑ʋn "jrii nʋ ɛ‑ ? ’Sʋ ɔ ’na : ’Ma ’blei, ‑ɩn nʋɛ ‑wɛe ’ɩn ’je i ’je ke’wlɛ. 42’Sʋ Sesi wlu ɔ ‑pee ɔ ’na : ‑Ma "jri ’bai‑, ‑ma ’ma ‑kwlɩ" ‑tea’ ’pʋʋ ‑ʋn ‑ɛ. 43’Bo ɛ "si ɔɔ’ "jri je ’bai‑, ’sʋ ɔ bla ’o Sesi ’de, ’de Kea ’a ’nynɩ "i ’bɛɛa’ ’ʋn. Nyʋ "klein ‑jeea’ dɛ ‑nʋʋa ’mʋa‑ "jriɛ‑ ɛ, ʋʋa ’bɛɛ‑ Kea ’a ’nynɩ "i ‑ke.

19

Sesi pa ’e Sase o ‑gbu"

1Sesi pa ’o Seriko ‑kwlɔ ’di ’sʋ ɛ, ɔɔ cɛn ’o ‑tie". 2"Wliiɛjei due’ ‑nɩ ’o mu, ɔɔ’ ’nynɩ ‑nɩ Sase. Ɔ nɩɛ ’wɛi‑sanyʋ ’a klaa" ‑o. Ɔmɔ ‑ɔɔ ‑pɔn "ju ‑nɩa Sesi "jriɛ‑ ’jea i. 3’Kaa ’de nyiɔpʋ ’a "i ‑tia’ ’ʋn ɛ, ‑ta ɔ ’jea cɛɛn ’bo se nɩ‑, ’de ɔ "kʋan i. 4’Sʋ ɔ kpa plea’ ’de ‑je ’a nya, ‑wɛe ɔ ’ja ’e sikomɔɔtu ja, ’de ɔ ’e Sesi "jriɛ‑ ’jee‑ ka "o ka, dɛ‑nʋɛ’ ’bomɔ ɔɔ mu ‑sia’ see. 5Sesi nynia ’o ’a ‑ta ‑tu ’sʋ, ɔ kpa "jri "jɛi ‑wɛe ɔ ’na : Sase, ‑ɩn ‑si" i ‑too"‑, dɛ‑nʋɛ’ ‑ɩn ‑bleɛ ’ʋn ’dʋɩ‑ ’ʋn ‑sɩan. 6’Sʋ Sase crɛɛ "kpei‑ ɔ "siɛ i ‑wɛe ɔ kpa Sesi ’de ɔ o ‑gbu" ’de ’mʋa‑ ’ʋn.

7Nyʋ "klein ‑jeea’ dɛ ‑nɩa ’mʋa‑ "jriɛ‑, ʋʋa "wuan‑ Sesi ’dei, ʋʋ ’na : Ao ‑gbʋn ’nɔ, ɔmɔ ‑ɔɔ mua ’o ’de dɛsaʋn nʋi o ‑gbu" ’di kooa’ ! 8’Kaa Sase ‑mɔ ɛ, ɔ nyna i ’bo Sesi "juɛi, ’de ɔ ’na : Tʋ"bo, ‑ɩn ‑gbʋn ’nɔ, ’ma muɛ ’ma "wliiɛ‑ ’ʋn ‑seea’, ‑wɛe ’ɩn ’je ɛɛ’ tɔo nɩɩa" nyʋ "nyɩ, ’de nyɔ ’ɩn pooa ’srɛ i ‑wɛe ’ɩn ‑sa dɛ ’kwa ’ma muɛ "kpei ‑tea’ kpɛ ‑nyiiɛ ’ɩn ’jeɔ "nyɩ. 9’Sʋ Sesi wlu ɔ ‑pee ɔ ’na : ’Pʋʋa’ pa ’nɔ ‑gbu" ‑nɛ ’di ’mɛ ‑sɩan, dɛ‑nʋɛ’ "ju ‑nɔ nɩɛ Ablaam ’a "ju ‑o ‑ke. 10’Mɔ nyiɔ ’ɔ "Ju ’ɩn jiɛ nyʋ ‑ma" i‑pɔan’ ’de ’ɩn ’je ʋʋpʋ ’pʋʋ‑.

’Sanikpi ’a "ipoo‑tɩ

(Matie 25.14-30)

11Sesi wlu’ ke’wlɛ ɔ pooɛ ‑tɩ’ "i ’de nyʋ ‑ʋʋ jia wlu ‑nɩ doin" o poa’ ‑pee, dɛ‑nʋɛ’ dɛ ɔɔ "kʋʋan Selisalɛm‑kwlɔ i ɛ, ʋʋa naa tɔ’ i ka ʋʋ ’na ‑mɛ ’bomɔ Kea ’a ’beɔdɛ ’je "sri ɛ ’e "jri "kpae’ poo ’de‑. 12Ɛmɛ ‑tɩ ɔ wlu ka ɔ ’na : "Ju due’ ‑wlʋa ’e ’beɔ ‑gbɛin", ɔmɔ ‑mu’ ’e ’blʋa‑ ‑tɔɔn’ ‑tɔɔn "kpei, ‑wɛe ‑bo ʋʋ ‑teɔ’ ’o, ’de ‑ɔ ‑je de ji. 13’Sʋ ɔ ’da ɔɔ’ dbonʋʋn ‑puue, ‑wɛe ɔ "nyɩ ʋʋpʋ ’sanikpi due ’due, ’de ɔ ’na : Ao poo ɩ ’dɔɔ ’ʋn mamaʋ, ’sʋ ’ɩn ’je de ji. 14’Kaa nyʋ ‑nɩa ’e ɔɔ’ ’blʋa "kpei ‑nʋ a ‑flɛɛn ’ɔ ɛmɛ ‑tɩ ʋʋ dbo ɔ nyʋ kɩn ʋʋ wlu ka : ‑A se ɛ "i nɩ "ju ‑nɔ ’je ’o ‑teeɛ‑.

15Ʋʋ ‑teɔ’ ’o, ɔ ’kpa ’beɔ ’sʋ, ɔ jiɛ ’e ɔɔ’ ’blʋa‑ ’di de, ‑wɛe ɔ ’da ɔɔ’ dbonʋʋn ɔ sia ’wɛi o ‑nʋ, ’de dɩ ʋʋ ’jea ‑wɛe ʋʋ ’je ɩa’ "kuan po. 16‑Jɔ ‑saa "i jia, ɔ ’na : ’Ma ’blei, ’ɩn ’jeɛ ’sanikpi ‑puue ’ɩn je kpo due’ ‑ɩn sia ’ʋn o "kpei po. 17’Sʋ ’beɔ wlu’ ’de ɔ ‑pee ɔ ’na : Ɛ nmɔ "jrii, ‑ɩn nʋɛ dbo ’dɔe, ka ‑ɩn ‑bɛɛa’ dɛ‑saan" ’wɔn "i ɛ, ’ɩn ‑teɛ’ ‑ʋn ‑kwlɛ ‑puue kwa, ‑wɛe ‑ɩn ‑je ɩa’ "jrukpɔ’ i ‑tei nɩ‑. 18Ʋʋa’ ’sɔɔn ‑nɔ ’kpa ’o ’ɛ ɔ ’na : ’Ma ’blei, ’ɩn ’jeɛ ’sanikpi ‑mm" ’ɩn ’je due’ ‑ɩn sia ’ʋn o "kpei po. 19’Sʋ ’beɔ wlu’ ’de ‑mɔ ‑pee ɔ ’na : ‑Mɔ ‑ke ɛ, ’ɩn ‑teɛ’ ‑ʋn ‑kwlɛ ‑mm" kwa, ‑wɛe ‑ɩn ‑je ɩa’ "jrukpɔ’ i ‑tei nɩ‑.

20Dbonʋi deejrɔ’ jia ‑mɔ ’na : ’Ma ’blei, ‑ma ’sanikpo ‑ɩn sia ’ʋn o, ɛ ka. ’Ɩn pooɛ tae’ fɔ kpo "i ‑wɛe ‑ta "ni ’a ’kpa a, ’ɩn ‑te’ ɛ ’o i. 21’Ma plee ‑ʋn ‑ɛ, dɛ‑nʋɛ’ ‑ma nyiɔ tu kma wɔn. Dɛ ‑ɩn sea i ‑te’ ɛ, ɛmɛ ‑ma ‑duo" ’ʋn, ‑ta ‑ɩn sea po, ’bomɔ ‑ma ‑sa’ dɛ. 22’Bomɔ ɔɔ’ ’blei ‑nɔ wluu ’de ɔ ‑pee ɔ ’na : ‑Mɔ dbonʋi saʋn‑, ’bo ‑ma ‑cɛ" ’kpa ’a wlu "kpei ’bomɔ ’ma ji ‑ma ’pee ’jeea’. Ka ’ɩn kma wɔn ‑ɩn ‑jea kan’ ‑mɔ ’ee, ‑wɛe dɛ ’ɩn sea i ‑te’ ’ma "duɛ ’ʋn, ’de ‑ta ’ɩn sea dɛ po ’ma ‑sa ’o dɛ ’ee, 23‑mɛ dɛɛ‑tɩ ‑ɩn se ’ma ’wɛi ’de ’wɛi i ‑te’ ‑gbu ’di kpa a‑ ? ‑wɛe ‑bo ’ɩn ji de, ‑bo ’ma sɩ ’e ‑sa’ ’de ɩ se ’o crɔn’ po ɛ‑ ? 24’Sʋ ɔ wlu’ ’e nyʋ ‑jea ɛɛ’ ‑ta ‑pee ɔ ’na : Ao ‑sɔ ’sanikpo ‑nɛ ’kwa, ‑wɛe ao ’je ɛ "ju ‑blea ’sanikpi ‑puue "nyɩ. 25’De ʋʋ wlu ’de ɔ ‑pee ʋʋ ’na : ‑Aa ’beɔ, "ju ‑nɔ ‑mɔ ’ble ’sanikpi ‑puue wɛ‑ ’de ‑o ! 26’Sʋ ɔ ’na : ’Ma ’tmʋʋ aopʋ ’mɛ, nyɔ ‑ɔ ‑blea dɛ ɛ, nyʋ a mu ɔ jrɛ’ "nyɩa’ ke’wlɛ, ’kaa nyɔ ‑jɔ sea dɛ ’ble ɛ, dɛ ‑jɛ ɔ ’blea mɔ nyʋ a muɛ ‑mɛ ɔ ’kwa ‑saa’. 27’De ‑jɛ ‑sia ’o la ɛmɛ ‑nɩ ao ja ’ʋn ’ma tʋnyʋ ‑ʋʋ seɛ "i nɩ‑ ’ɩn ’jea ʋʋpʋ ’a ’beɔ nɩ ɛ ‑wɛe ao ’je ʋʋpʋ ’dba ‑ta ’ɩn "juɔi.

Sesi pa ’o Selisalɛm‑kwlɔ ’di

(Matie 21.1-11 ; Makɩ 11.1-11 ; San 12.12-19)

28Sesi ‑kɔa’ wlua’ kan’ ’sʋ ɛ, ɔ kɔn ’e nyʋ ’a nya ‑wɛe ʋʋ ’kpa Selisalɛm ‑jei". 29‑Ta ʋʋ "kʋʋan Befase ke Betani i, ’bo olifɩ‑crʋ ‑pʋn", ’sʋ Sesi dboɛ ɔɔ’ klai" nynuu ’sɔɔn nya ’de ɔ ’na : 30Ao mu ’o ‑kwlɔ ‑nɩa ’o ‑a "juɔi ’mʋa‑ ’di, aoa muɛ soofaeju ‑ɛ ‑mʋʋa i jɛɛa’. Nyɔ jrɔ’ se ɛ "kpei ‑te due’. Ao kain ɛ i, ‑wɛe ao ’je ɛ ‑ta ja‑. 31‑Bo nyʋ ‑tee’ aopʋ i ‑wɛe ɔ ’e nʋ : Dɛɛ‑tɩ aoa kain ɛ i ɛ, ‑mɛ ao wlu ka ’de ɔ ‑pee ao ’na : Tʋ"bo ‑nɩ ɛ "i. 32Nyʋ Sesi dboa mua, ka ɔ "sia dɩ ’a ’nynɩ ɛ, ’kamɔ ʋʋ jɛɛ ɩ ‑cɛɛn’‑. 33‑Ta ʋʋ nɩɩa soofaeju ’a i kaian’ ’sʋ ɛ, ɛɛ’ jeʋn ‑wi" wlu’ ’de ʋʋ ‑pee ʋʋ ’na : Dɛɛ‑tɩ aoa kain soofaeju i ɛ‑ ? 34’Sʋ ʋʋ ’na : Tʋ"bo ‑a ‑pɔn’ ɛ. 35‑Wɛe ʋʋ kpa Sesi soofae’ ju ’de ʋʋ sro ʋʋa’ ’ʋnpaadɩ ’bo ɛ "kpei, ‑wɛe ʋʋ ’jaa‑ ’o Sesi. 36‑Ta ʋʋ nɩɩa naa’ a, nyiɔpʋ a sroɛ ʋʋa’ ’ʋnpaadɩ ‑je woi ‑ta ‑wee’ "klein.

37‑Ta ɔɔ "kʋʋan Selisalɛm i ’sʋ ɛ, ‑wɛe ɔɔ ‑crea’ olifɩ‑crʋ ɛ, ’mʋa‑ "ji ’e nyʋ "klein ‑ʋʋ ‑ke ɔɔ na ’ʋn ’ɛ, ’sʋ ʋʋ ‑teɛ Kea ’a ’nynɩ "i ’bɛɛa’ ‑pʋn", 38ʋʋ ’na : Kea ’a "diwan kpʋn ’beɔ ‑ɔɔ jia ’de ɛɛ’ ’nynɩ ’ʋn ɛ ! pɛe ’a blua’ nɩ ’e jaʋn ’di ! Kea ’a ’nynɩ ’bɛi" ‑ta "o ‑ta ! 39Fariseɛn‑wi" ’a jrʋ’ ‑nɩa ’e nyʋ "klu ɛ, ʋʋ wlu’ ’de Sesi ‑pee ka ʋʋ ’na : Nyʋ dɛtɔɔi, ‑ɩn ‑kaa’ ‑ma klai" nynuu ’ʋn ke ʋʋ ’je wlu‑tɩ ’bɔ. 40’Sʋ Sesi wlu’ ’de ʋʋ o ɔ ’na : ‑Bo ’ma klai" nynuu ’bɔ wlu‑tɩ mɔ ’de ɛ, "soikpi a muɛ wlua’.

Sesi ‑fɩn"‑ ’de Selisalɛm ’a ‑tɩ’ ’ʋn

41‑Ta ʋʋ "kʋʋan Selisalɛm i, ‑wɛe Sesi ‑gbʋɛn "kpei i ’sʋ ɔ ‑teɛ ‑fɩn" ’a ‑pʋn" ’de ɛɛ’ ‑tɩ’ ’ʋn ’de ɔ ’na : 42Ɛmɛ Selisalɛm‑kwlɔ, dɩ ‑ɩ ‑tea ɛɛ’ pɛe ’a blua ’a ‑tea’, ‑bo ɛ ’wɔɩn ’mii‑ ’de ’wɩ ‑nɩ ’di ’de ɛ, ɛ "paa’, ’kaa kaan ka ɩa’ dɩ tu pa ’kwla ’de ɛ "jri ’de. 43’Wɩ jrɩ’ ‑ɩa mu nynia’, ’de ɛɛ’ tʋnyʋ ’je ɛ ‑sa, ‑wɛe ʋʋ ’je ’ɛ ‑gblo" ’dei po ‑ta "o ‑ta. 44Ʋʋa’ muɛ ɛ ‑ke ɛɛ ’bleenyʋ i‑saa’. Ʋʋ se ɛɛ’ ‑gbi" a "soukpo ’bo ɛ ‑posou" "kpei siei, dɛ‑nʋɛ’ nɔ" Kea ‑sa ’o, ‑wɛe ɛ jia ɛ "i‑tea’, ɛ se ɛɛ’ nɔ" tu "jriɛ‑ o sie.

’Dɔɔ poʋn

(Matie 21.12-17 ; Makɩ 11.15-19 ; San 2.13-22)

45‑Wɛe Sesi pa ’e Kea ‑gbu klaa" ’di, ’sʋ ɔ ‑teɛ nyʋ ‑ʋʋa poa ’dɔɔ ’demu ’a inʋa’ ‑pʋn". 46’De ɔ wlu ka ɔ ’na : Dɛ ‑crɩɩa ’de Kea ’a ’sbɛ ’di ɛ, ɛ ’naa : ’Ma ‑gbu" nɩɛ Kea bae‑gbu. ’Kaa aopʋ mɔ ɛ, ao nʋ ɛ "jriʋn ’a "jrui ’kɩɩn‑gbu ’ʋn.

47Ɛ ’wlʋa ’o mu ɛ, Sesi a tɔɔ nyʋ Kea ’a ‑tɩ’ ’de Kea ‑gbu klaa" ’di ’wɩ "o ’wɩ. ’Kaa ’sraa ‑saʋn ’a klae" o, kɛ’ wɔ‑saʋn o, nyʋ "jru kpɔ’ i ‑teʋn ‑nɩa ’e nyʋ "klu ke ʋʋa ‑pɔn Sesi ’a ’dba ‑kɔ i. 48’Kaa ka ʋʋ ’jea nʋ ’ka se nɩ‑, dɛ‑nʋɛ’ nyʋ ‑tuu"‑tuu ‑a ‑jrɔ’ ɔ ‑wɛe ‑ʋʋa ‑je ɔɔ’ wlu doin" o poa ’a "dia.

20

‑Ta Sesi ’a "ikmaa’ ’wlʋ ɛ‑ ?

(Matie 21.23-27 ; Makɩ 11.27-33)

1’Wɩ jrɛ’ o, ‑ta Sesi nɩa nyʋ dɛ tɔɔa’ ’de Kea ‑gbu klaa" ’di, ‑wɛe ɔɔ ’tmʋa ‑pɔia" ‑tɩ ’de nyʋ ‑pee ɛ, ’bomɔ ’sraa ‑saʋn ’a klae" o, kɛ’ wɔ‑saʋn o, nyʋ‑cɔɩn’ ‑wi" jii‑, 2‑ɩn ‑tmʋʋ’ ‑aʋn, dɛ ‑ma "ikmaa’ ‑nɛ tba ’e "jri ‑ta ‑gbo" ɛ‑ ? ’De nyɔ ‑nyɩ" ‑ʋn ɛɛ’ "ikmaa’ tu ɛ‑ ?

3’Sʋ Sesi wlu’ ’de ʋʋ ‑pee ɔ ’na : ’Ma jiɛ aopʋ dɛ due’ i ‑teea’ ‑ke. 4Nyɔ ‑dbo’ San nyʋ "ni "jru pooa a‑ ? Ɛ Kea ‑ae, ‑aee’ nyiɔpʋ ‑oo ? Ao ‑sɛ "kpei. 5’Kaa ʋʋ ‑teɛ ɛɛ’ ’mii dia’ ‑pʋn" ’bo ʋʋa’ ’sʋ ’nynɩ ʋʋ ’na : ‑Bo ‑a ‑na Kea ‑dbo’ ɔ ɛ, ‑mɛ ɔɔ muɛ nʋa’ dɛɛ ‑tɩ ao se ɔɔ’ wlu tɔ’ ’ʋn ’je ɛ‑ ? 6’De ‑bo ‑a ‑na nyiɔpʋ ‑dbo’ ɔ ɛ, ‑mɛ nyʋ ‑wee’ "klein a muɛ ‑aʋn "sei itbaa’ ’de ʋʋ ’je ‑a ‑dba, dɛ‑nʋɛ’ ʋʋ ‑wee’ ’na : San nɩɛ Kea ’a weepoi ‑o. 7’Sʋ ʋʋ wlu’ ’de Sesi ‑pee ʋʋ ’na : Nyɔ ‑dboa’ San nyʋ "ni "jru poo ‑a se ɔ juo‑. 8’Sʋ Sesi ’na : ‑Ɛɛ, ’mɔ ‑ke ɛ, ‑ta ’ɩn ‑sa "ikmaa’ ‑wɛe ’ma nʋa dɩ ‑nɩ ɛ, ’ɩn se ’o ’a ’nynɩ "sii‑ ‑ke ’de ao ‑pee.

‑Busan dinyʋ ’a "ipoo‑tɩ

(Matie 21.33-46 ; Makɩ 12.1-12)

9’Bo ‑mɛ ’de ɛ, Sesi pooɛ ‑tɩ’ "i ’de ʋʋ ‑pee ɔ ’na : "Ju due’ mɔ ‑dba rɛsɛn ‑kle ‑wɛe ‑ɔ siɛ ‑busan dinyʋ o, ’de ‑ɔ mu ’dʋʋa’ ’de ’blʋa‑ ‑tɔɔn "kpei. 10‑Ta rɛsɛn ‑sa nɔ" nynia ’sʋ ɛ, ɔ dboɛ ɔɔ’ dbonʋi due’ ’de ‑busan dinyʋ o ‑wɛe ʋʋ ’je ɔɔ’ ‑nɛ rɛsɛn jɔ ’o ‑sa, ’de ʋʋ ’je ɔ "nyɩ. ’Kaa ‑busan dinyʋ kpʋn ’ɔ, ʋʋ blɔ’, ‑wɛe ʋʋ po ɔ ‑jei", ʋʋ se ɔ dɛ jrɛ’ "nyɩ. 11Ɔ dboɛ ɔɔ’ dbonʋi jrɔ’ ke’wlɛ, ’kaa ʋʋ bla ‑mɔ ’mɛ ‑ke. Ʋʋ ‑cree" ɔ’ ‑cree ‑cree"‑, ‑wɛe ʋʋ po ɔɔ’ foo" ‑jei". 12‑Wɛe ɔ dbo ɔɔ’ dbonʋʋn ’a kpɛ taan ‑nɔ ke’wlɛ, ’kaa ʋʋ bla ‑mɔ ’mɛ, ʋʋ je ɔ pooa‑, ‑wɛe ʋʋ nʋ ɔ i. 13’Sʋ ‑kle’ jei ’na : Ka ’ɩn ’je ‑jɛ ‑mɛ ’ɛ dɛ tu ’a sʋn nʋ ’ja a‑ ? ’Ma jiɛ ’ma ‑tɩ’ kmaju dboa’, ʋʋa muɛ ‑mɔ ’ɔ ni’ ‑tea’ dɛwɛ‑jɛ. 14’Kaa ‑busan dinyʋ ’je ɔ i ɛ, ʋʋ pooɛ ‑tɩ’ ʋʋ ’na : Ao ji, "ju ‑kle’ ‑nɛ ’jea ’kwa sie ’de nya, ɔ ka. ‑A ‑dbɔ’, ‑wɛe ‑kle’ ‑nɛ ’je ‑aa dɛ nɩ ’bode. 15’Sʋ ʋʋ bluu ɔ "kpei, ‑wɛe ʋʋ ‑sɔ ’o ‑kle’ ’di ’de ʋʋ ’dbɔ.

’Sʋ Sesi ‑teeɛ’ ʋʋpʋ i ɔ ’na : ‑Bo ‑kle’ jei ‑nɔ ji ’ee, ka ɔ ’je ‑busan dinyʋ ‑nʋ ’a ‑tɩ’ nʋ ɛ‑ ? 16Ɔɔ muɛ jia’, ɔ ’je ʋʋpʋ ’dba, ‑wɛe ɔ ’je ɔɔ’ ‑kle’ nyʋ jrʋ’ kwa ‑te’. ‑Ta ʋʋ ’wɔan wlu ‑nɛ, ’sʋ ʋʋ ’na : Kea ’bo ‑mɛ ’ɛ dɛ tu nʋʋɛ ! 17’Kaa Sesi ‑gbʋɛn ʋʋpʋ ja ‑gbʋn ‑gbʋn, ’sʋ ɔ ’na : Wlu ‑crɩɩa’ ’de Kea ’a ’sbɛ ’di ‑nɛ, ‑mɛ ’de ’deɛ‑ ?

"Soukpo ‑gbu"poʋn pooa sʋn i ɛ, ɛmɛ ‑kpa ‑gbu" po "sou ‑cɛɛn’‑, ‑wɛe ‑ɛ ‑kɔ’ ‑gbu" "i.

18Nyɔ "o nyɔ ‑ka i ’bo ɛ "jri ɛ, ɔɔ muɛ i ‑craa’, ’de ‑bo ɛ blu ’bo nyɔ "kpei ɛ, ɔɔ muɛ iwaa’ see.

’Bluajei ’a ’wɛi ‑saa’

(Matie 22.15-22 ; Makɩ 12.13-17)

19Kɛ’ wɔ‑saʋn o, ’sraa ‑saʋn ’a klae" ’wɔan wlu ‑nɛ ’sʋ ɛ, ʋʋa ‑pɔn ʋʋ ’je ’o "si ʋʋ ’je Sesi kpʋn, dɛ‑nʋɛ’ ʋʋ ’je kan’ ’mɛ ka Sesi pooa ‑tɩ’ ‑nɛ "i ’de ʋʋpʋ ’a ‑tɩ’ ’ʋn ɛ. ’Kaa nyʋ ’a faʋn a nʋ ʋʋpʋ ’mɛ. 20’Sʋ ʋʋ ‑teɛ Sesi ’a "jriɛ‑ o sia’ ‑pʋn", ‑wɛe ʋʋ dbo nyʋ jrʋ’ ʋʋ ’pɛn ’srɛi" ‑wɛe ‑ʋʋ ‑je Sesi kpʋn ’bo ɔɔ’ ‑cɛ" ’ɛ wlu "kpei. Ʋʋ nɩɛ "i ʋʋ ’je ɔ ’de ‑kwlɔʋnjeʋn ‑wi" "juɔi ja‑. 21‑Wɛe ʋʋpʋ ‑tee’ ɔ i ka ʋʋ ’na : Nyʋ dɛtɔɔi, ‑a ‑je kan’ ’mɛ dɛ ‑ma ‑tmʋa ke dɛ ‑ma tɔɔa nyʋ ɩ ’srɛi", nyɔ jrɔ’ ’ɔ faʋn ’a nʋ ‑ʋn, ’kaa ‑ma tɔɔ nyʋ Kea ’a ‑je ’de tɔ’ ‑tɩ ’ʋn. 22Ɛmɛ ‑tɩ ‑a ‑nɩi" ‑a ‑je ‑ʋn dɛ jrɛ’ i ‑tee’‑. ‑A ‑bɛɛ’ ’mɛɛ ‑a ‑je ’wɛi ‑sa ‑a ‑je Sesaa "nyɩ ? ‑A ‑sɩ ‑aee ‑ɩn" ‑a ‑bo ɩ ‑saa’ ?

23Ka ʋʋa pooa Sesi ’srɛ i ɛ, ɔ ’je kan’ ’mɛ, ’sʋ ɔ ’na : Ao to ’ʋn ’wɛijɔ due’ "i kea’, ’ɩn ’je ɛ ’je. 24Nyɔ ‑ɔɔ ’nynɩ ke ‑ɔɔ "jrukpa" nɩ ’bo ɛ "kpei ɛ‑ ? Ʋʋ ’na : Sesaa ‑o. 25’Sʋ Sesi ’na : Dɛ ‑nɩa Sesaa ’a dɛ, ao "nyɩ ɛ Sesaa, ‑wɛe dɛ ‑nɩa Kea ’a dɛ, ao ’je ɛ Kea "nyɩ. 26’Sʋ dɛ ʋʋ ’jea ’je ’de ɔɔ’ wlu ’di, ‑wɛe ʋʋ ’je ɔ "kpei kpʋʋn ɛ se nɩ‑. Tai’ "maa ʋʋpʋ ’mɛ, ’sʋ ʋʋ "muɛ wɔn.

’Mɛʋn ’a "kunyɩɔ’ sɔn ‑tɩ

(Matie 22.23-33 ; Makɩ 12.18-27)

27Ɛ ’wlʋa ’o ‑mɔ ɛ, Sadiseɛn‑wi" ‑na "kunyɩɔ’ sɔan’ se nɩ ɛ ʋʋa’ jrʋ’ jiɛ Sesi i ‑teea’. 28Ʋʋ ’na : Nyʋ dɛtɔɔi, dɛ Moisɩ ’a kɛ’ ’crɩa ’de ‑aa ‑tɩ’ ’ʋn ɛ, ɛ ka : ‑Bo ‑ma de’dinmɔu ’ble ’nynɔ ‑wɛe ɔ ke ʋ se "ju ’wlʋ ’de ɔ ’je ’mɛ, ‑mɛ ɔɔ’ "dei "duo ’nynɔ ‑nʋ ’ʋn, ’de ɔ ke ʋ ’je "nynuu‑ ’wlʋ ’de ɔɔ’ ‑fɛin’ ‑mɛa ’a ’nynɩ ’ʋn. 29’Kaa de’dinmai ‑mɛ" ’sɔn ‑nɩ ’emu, ʋʋa’ ‑jɔ ‑saa "i ’bleɛ ’nynɔ, ɔ ke ʋ se "ju ’wlʋ ’sʋ ɔ ’mɛɛ. 30’Kamɔ ʋʋa’ ’sɔɔn ‑nɔ nʋ ‑ke. ’Sʋ ʋʋa’ taan ‑nɔ "duo ‑tiɔn" ’nynɔ ‑nʋ ’ʋn ’ɛ, 31’kamɔ ɛ nʋ ’de nyʋ ‑mɛ" ’sɔn ‑nʋ ’a ‑tɩ’ ’ʋn. Ʋʋ ke ʋ se "ju ’wlʋ mamaʋ ’sʋ ʋʋ ‑wee’ je ’mɛ. 32’De ɛɛ’ "jru ’a "ti ’ɩn ’sʋ ɛ, ’nynɔkpao’ ‑nʋ ’mɛɛ ‑ke. 33"Kunyɩɔ’ sɔnwɩ o ’ee, nyɔ wɛ‑ ’nynɔkpao’ ‑nʋ ’je "bli "ti ‑gblein’ ɛ‑ ? Dɛ‑nʋɛ’ ʋ jiiɛ "nynunmai ‑nɩa ‑mɛ" ’sɔn ‑nʋ ‑wee’ ’kwai.

34’Sʋ Sesi ’na : "Nynunmai ‑nɩa ’nɔ ’blʋa‑ "kpei ɛ, ʋʋa ’bleɛ ’nynɔ, ‑wɛe ’nynʋkpae’ ‑nɩa ’nɔ ’blʋa‑ "kpei ɛ, ʋʋa "ti jra. 35’Kaa nyʋ ‑ʋʋa mua "kunyiɔ’ sɔn ka nɩa’ de’bɔɔ‑ nɔ", ’de ‑ʋʋ ‑jea ’kmʋnɩa’ ‑sea’ ‑kwɛ ‑ta ’ble ’je ’de jaʋn ’di ɛ, ʋʋ se ’nynʋkpae’ ’blei, ’de ’nynʋkpae’ se jra "tii. 36’De ke’wlɛ ɛ, ʋʋ se ’mɛi ’bode, ka Kea ’a "soa‑wi" nɩa, ’kamɔ ʋʋa mu nɩa’, ‑wɛe ʋʋ ’je Kea ’a "nynuu‑ nɩ‑, ʋʋ ‑teɛ "kunyɩɔ’ sɔan ’a ‑tea’. 37"Kunyɩɔ’ sɔan ’a ‑tɩ’ mɛ Moisɩ ’tmʋ ’de ɔɔ’ ’sbɛ ’di tɛin". ‑Ta ‑gbauo’‑ a waan nɛ i ‑wɛe ɔ ’jee ɛ "jriɛ‑, ’bomɔ ɔɔ ’daa‑ Kea Ablaam ke Isaakɩ ke Sakɔbʋ ’a Kea. 38’De Kea se ’mɛʋn ’a Kea nɩ‑, ɛ nɩɛ ’kmʋnɩʋn ’a Kea ‑o, dɛ‑nʋɛ’ nyʋ "klein ‑ʋʋa ‑mɛa ʋʋ nɩɛ ’kmʋ ’bo ɛ "juɔi.

39’Sʋ kɛ’ wɔ‑saʋn jrʋ’ wlu’ ka ʋʋ ’na : Nyʋ dɛtɔɔi, ka nyɔ ɔ ’tmʋa ‑tɩ’, ’kamɔ ‑nao. 40’Bo ‑mɛ ’de ɛ, nyɔ jrɔ’ se ɔɔ’ dɛ i ‑teea’ ’bɛɛ‑ la ’bode.

Nyɔ ‑ɔɔ "ju Klisɩ nɩ ɛ‑ ?

(Matie 27.41-46 ; Makɩ 12.35-37)

41‑Wɛe Sesi wlu ’de ʋʋ ‑pee ɔ ’na : Ka nyʋ ’bɛɛ‑ ɔ ’je Nyʋ ’pʋʋi Kea ‑tea’ ’o Dafidɩ ’a "ju ’daa‑ ? 42’De Dafidɩ ’a ‑cɛ" ’kpa ’a ’sbɛ ’di ɛ, ɔ wlu’ ka ɔ ’na :

Kea ‑nɩa Tʋ"bo ɛ, ɛ wlu’ ’de ’ma Tʋ"bo ‑pee ɛ ’na : ‑Ɩn ‑te i ’de ’ma dianfɔ o mamaʋ 43’sʋ, ’ɩn ’je ‑ma tʋnyʋ ‑ma bʋ ‑sɔn ku ’ʋn nʋ.

44‑Bo Dafidɩ ‑mɔ ’dɔɔ Tʋ"bo ’ee, ‑mɛ ka ɔ nɩ Dafidɩ ’a "ju nɩsʋn ’ja a‑ ?

Sesi ‑saa nyʋ fɛn’ ’de kɛ’wɔ‑sanyʋ ’a ‑tɩ’ ’ʋn

(Matie 23.1-36 ; Makɩ 12.38-40)

45‑Ta nyʋ ‑wee’ "klein nɩɩa ɔɔ’ wlu doin" o poa’ a, ’bomɔ ɔ wluu ’de ɔɔ’ klai" nynuu ‑pee ɔ ’na : 46Ao ‑tu" aoa’ ‑cɛ" ’ɛ ‑tɩ’, ’de kɛ’ wɔ‑saʋn ’a ‑tɩ’ ’ʋn. Ʋʋ paa "bai ‑tɔɔn’ ‑tɔɔn ’ʋn, ‑wɛe ʋʋ nɩ ɛ "i ’de nyʋ ’je ʋʋpʋ ’jewlu o po ‑ta ‑wee’, ɛmɛ ‑ɛɛ ‑teɩn ’dɔe ’dɔe ʋʋa ‑pɔn "kpei ‑tea’ i ’de Kea ‑gbi ’dii ke ‑kɔ’ ‑sɔn i ke‑. 47Ʋʋa ‑sa’ ‑tiɔn" nynʋkpae’ dɩ ’kwai ‑gbi" ’dii, ’de ‑bo ʋʋa sea Kea bae ɛ, ʋʋa po baewlu ‑tɔɔn’ ‑tɔɔn ’bo nyʋ "juɔi, ‑wɛe nyʋ ’je ʋʋpʋ dɛ ’dɔenʋʋn ’daa‑. Ɛmɛ ‑tɩ ʋʋa’ ‑nɛ ’pee a mu "ikmaa’.

21

‑Tiɔn" ’nynɔ ’ɔ nɩɩa" wɛi’ jɔ‑

(Makɩ 12.41-44)

1Sesi kpa "jri "jɛi, ‑wɛe ɔɔ ‑gbʋʋn’ nyʋ "kpei‑ ’de Kea ‑gbu klaa" ’di ’sʋ, ɔ ’jeɛ "wliiɛjeʋn, ‑ʋʋa nʋ Kea ‑paan’ "jrii ’de ‑ʋʋa po ’wɛi ’de ’wɛi ’dipodɛ ’di. 2’Bomɔ ɔ ’jee ‑tiɔn" ’nynɔ due’ "jriɛ‑ ‑ke, ‑ʋ po ’e ʋa’ nɩɩa" wɛi’ jɔ "mɩɩ ’sɔɔn, 3’sʋ ɔ ’na : ’Ma ’tmʋʋ aopʋ tɔ’ ‑tɩ, ‑tiɔn" ’nynɔ nɩɩa" a ’dba ‑ta a, ʋmʋ ‑po’ ’de dɛ ‑tuu", ‑ɛ ‑sii "wliiɛjeʋn, 4dɛ‑nʋɛ’ ’wɛi ‑ɩ ‑sia ʋʋpʋ i ɛ, ɩmɩ ʋʋa nʋʋ ‑paan’ ’ʋn. ’Kaa ʋmʋ ɛ, ʋa’ nɩɩa" wɛi’ jɔ‑ ʋ ‑tea’ ‑kwlɩ" ɛ, ɛmɛ ‑wee’ ʋ po ’demu.

Sesi ’tmʋɛ Kea ‑gbu klaa" ’a "jɛi‑gba’ ‑tɩ

(Matie 24.1-2 ; Makɩ 13.1-2)

5"Soi ’dɔe ke ‑paan’ dɩ ‑ɩ ‑nɩa Kea ‑gbu klaa" ’a ‑pɛe ɛ, ‑ta nyʋ jrʋ’ nɩa ɩa’ "wɔin ’tmʋa a ’bomɔ Sesi wluu ka ɔ ’na : 6’Wɩ jrɩ’ ‑a mu nynia’, ‑wɛe dɩ "klein aoa ’jea i ‑ta, ɩa mu blua’ ’de ɩa’ "soukpo se ’bo ɛ ‑posou" "kpei siei.

’Kmʋ ’a ‑kwɛ‑tɩ

(Matie 24.3-14 ; Makɩ 13.3-13)

7’Sʋ ʋʋ ‑tee’ ɔ i ka ʋʋ ’na : Nyʋ dɛtɔɔi, nɔ" wɛ‑ ’di ɩa’ dɩ tu ɩ ’je nʋʋ ɛ‑ ? ’De ‑bo ɩa’ dɩ tu ’a nɔ" ɔ se ’o nyni ’ee, ka ‑a ‑je ɛɛ’ juosʋn nʋ ɛ‑ ? 8’Sʋ Sesi ’na : Ao ‑tu" aoa’ ‑cɛ" ’ɛ ‑tɩ’, ‑wɛe nyʋ je aopʋ‑ ’srɛ ipoo‑. Nyʋ ‑tuu"‑tuu ‑a mu ’ma ’nynɩ "jru ‑tea’ ’sʋ ‑ʋʋ ‑je ji ‑wɛe ‑ʋʋ ‑je wlu ka ’mɔ ‑nɩ Klisi, ’ma nɔ" nyni’, ao ’bo ’o ʋʋpʋ ’de blaa. 9Aoa muɛ tʋ ke ‑kli ’a ’kpa ‑cruɛn" ’wɔan’ ‑ta "o ‑ta, ‑mɛ dɛ ’bo ao ’di iwaa, dɛ‑nʋɛ’ ɩa’ dɩ tu ’je nʋʋɛ ‑o "i‑saa’ nɔ", ’kaa ‑mɛ se ’blʋa ’a ‑kwɛ‑ nɔ" nɩ ke.

10‑Wɛe ɔ wlu ʋʋ ‑pee ke’wlɛ ɔ ’na : nyʋ ’a kpɛ jrʋ’ a muɛ ʋʋ ‑ponyiɔ o ‑fɔan’ ’blʋa ’a blo’ wɔn jrɛ’ ɛ muɛ ɛ ‑poblʋa o ‑fɔan’. 11’Blʋa‑ a muɛ crɛa’ ‑ta "o ‑ta, ’mɩɩɛ‑ ɛ muɛ jia’, ’wɛ‑ ɛ muɛ isia’, "ikmadɩ a muɛ nʋa’ ’de ɛɛ’ nɔ" tu ’di, ‑wɛe "jriɛ o siedɩ klae" klae" ’je nʋʋɛ ’de jaʋn ’di.

12’Kaa nɔ" ‑tɩ ‑mɩ ’a dɩ tu ’je ’o nyni ɛ, ʋʋa muɛ aopʋ sʋn ‑pʋn" kpaa’, ‑wɛe ʋʋ ’je aopʋ ’kle ‑tu". Ʋʋa muɛ aopʋ kea ‑gbi ’di kpaa’, ‑wɛe ʋʋ ’je aoa’ ’pee ’je. Ʋʋa muɛ aopʋ ‑kaso ’di poa’, ʋʋa muɛ aopʋ "kuan pooa’ ’de ’beɔ‑wi" ke ’blʋajeʋn "juɔi ’de ’ma ’nyɩ ’ʋn. 13Ɩa’ dɩ tu a muɛ ao "jri i nʋʋa’ ‑wɛe ɩ ’je ao ’ma ‑tɩ’ ’tmʋa’ ‑je wɔn kain‑. 14Ao ‑tu" aoa’ ‑cɛ" ’ɛ ‑tɩ’, ao kuu ’dii. Dɛ ao ’jea ’e "jru ’di ’blee ɛ, ɛmɛ ‑nɩ Ka ao ’jea aoa’ ‑cɛ" ’ɛ o ’wlʋsʋn nʋ ɛ, ao ’bo ɛɛ’ tɔ’ i naa, 15dɛ‑nʋɛ’ ’ma ‑cɛ" ’kpa ‑a mu aopʋ tɔ’ ‑kwlɩ" poa’, ’ma muɛ ao wlu ’wɔn poa’ ‑wɛe ao ’je ɛ ’tmʋ ’de aoa’ tʋnyʋ se ao ’wɔn "i ’bɛɛi.

16Ao "bo ‑wi" o, aoa’ de’di ‑wi" o, aoa’ ’wlʋʋaʋn o, aoa’ "dɛi ‑wi" a muɛ ao wɔn "kpei cɛan’ ʋʋ ’je nyʋ ‑tuu"‑tuu ’dba ’de aopʋ "klu. 17Nyʋ ‑wee’ a muɛ aopʋ ’ʋn ’nyɛa’ ’de ’ma ’nynɩ ’a ‑tɩ’ ’ʋn. 18’Kaa aoa’ "mɩɩjɔ due’ koʋn ‑gbai ka se "mai ’bo aopʋ "jru. 19Ao kpʋn ’e nai" ’blea’ "jri ‑wɛe ao ’je ’kmʋnɩa’ ‑cɛɛn’ ’je.

Sesi ’tmʋɛ Selisalɛm‑kwlɔ ’ɔ "jɛi‑gba’ ‑tɩ

(Matie 24.15-21 ; Makɩ 13.14-19)

20‑Bo ao ’jee‑ aoa’ tʋ o ‑fɔʋn "jriɛ‑, ‑wɛe ʋʋ ’je ’e Selisalɛm‑kwlɔ ’e po ɛ, ‑mɛ ao siɛ ‑kwlʋ o ka ɛɛ’ ja ‑gba’ nɔ" nynia. 21‑Mɛ nyʋ ‑nɩa ’de Suide ple, ʋʋ ’je crʋɩ "kpei‑ mu. Nyʋ ‑ʋʋa mua ’o Selisalɛm nɩa’ a, ʋʋ ‑too"‑ ʋʋ ’je ɛ o tɛɛn‑. ’De nyʋ ‑ʋʋa mua ‑gbei" woi nɩa’ a, ʋʋ ’bo ‑kwlɔ de muɛ, 22dɛ‑nʋɛ’ ɩa’ ’wɩ tu a muɛ Kea ’a ’pee ’jewɩ nɩa’, ɛmɛ ‑nɩ dɩ "klein ‑crɩɩa’ ’de Kea sbɛ ’di ’a ’o nyni wɩ‑. 23’De ɩa’ ’wɩ tu ’di ɛ, ɛɛ muɛ "nmia ‑tɩ nɩa’ ’de "kwlinynʋkpae’ ke ‑gbaan ʋn ’a ‑tɩ’ ’ʋn, dɛ‑nʋɛ’ ’kle klaa" a muɛ nyʋ ‑wee’ "kpei jia’ ’de Suifʋ ’a ’blʋa‑ ’di ‑wɛe Kea ’a ’cɛn ’je "kpae’ ’pɛɛn‑ ’de Israɛ‑nyʋ "kpei. 24Ʋʋa muɛ aoa’ jrʋ’ ‑cnɛ "i ’dbaa’, ʋʋa muɛ jrʋ’ kʋɔn ’ʋn kpʋan’, ‑wɛe ʋʋ ’je ʋʋpʋ ’blʋa ’a ’fɔ ‑wee’ "klein "kpei‑ kpa. Nyʋ ’srʋ a muɛ Selisalɛm ‑kwlɔ bʋ ‑sɔn i sʋʋan’ mamaʋ ’sʋ ʋʋa’ ‑nɛ nɔ" ‑tu" a ɛ ’je ’o ‑kwɛ.

Nyiɔ ’ɔ "ju ’a dejisʋn

(Matie 24.29-31 ; Makɩ 13.24-27)

25’De ɛɛ’ nɔ" tu ’di ɛ, dɩ klae" ‑ɩa mua nʋʋa’ ’de ’jrʋ o, ’cʋ o, ’cʋ‑sɩɩn ’a ‑tɩ’ ’ʋn ɛ, ɩa muɛ nyʋ tai’ "maa’. Nyʋ ‑wee’ "klein a muɛ ’e faʋn ’ʋn nɩa’ ’de ’tɔniɛ ’a ‑cruɛn" ’ɛ ‑tɩ’ ’ʋn. 26Faʋn ’a ’sʋ a muɛ nyiɔ ’dbaa’ ’de dɩ ‑ɩa mua nʋʋa’ ’de ’kmʋ "kpei ’a ‑tɩ’ ’ʋn, dɛ‑nʋɛ’ "ikmadɩ ‑nɩa ’e jaʋn ’di ɛ, ɩ ‑wee’ "klein a muɛ i ‑suua’. 27‑Wɛe nyʋ ’je nyiɔ ’ɔ "Ju "jriɛ‑ ’jee‑, ’de ɔ ’e ji ’bo bue" "kpei, ɔ ke ɔɔ’ tʋ"bodɛ ke "ikmaa’ ke‑. 28‑Bo ɩa’ dɩ tu a sea jia’ ‑tee ɛ, ‑mɛ ao "duo ’kpɩ ’ʋn, ao kpa "jru "jɛi, dɛ‑nʋɛ’ aoa’ seie nɔ" "kʋʋan‑ i.

Fikɩtu ’a "ipoo‑tɩ

(Matie 24.32-35 ; Makɩ 13.28-31)

29’Bo ‑mɛ ’de ’sʋ ɛ, Sesi pooɛ ‑tɩ’ "i ka ’de ʋʋ ‑pee ɔ ’na : Ao sie fikɩtu ke ti jrɩ’ "jriɛ‑ o kea’ ! 30‑Bo aoa sea ɩ ’je ‑wɛe ɩa sea wɩn dee tbaa’ ‑tee ’sʋ ka ‑kua" a "kʋʋan i ɛ, ao ’je kan’ ’mɛ. 31’Kamɔ ɛɛ mu nɩa’ ‑ke ’de nyiɔ ’ɔ "ju ’a deji nɔ" ’ʋn ‑tɩ’ ’ʋn, ‑bo aoa sea dɩ ‑nɩ ’je ‑wɛe ɩa sea ’o nyni ɛ, ‑mɛ ao poɛ ‑kwlʋ o ka Kea ’a ’beɔdɛ ’ɛ "jri "kpaepo nɔ" ɔ "kʋʋan‑ i ɛ. 32’Ma ’tmʋʋ aopʋ tɔ’ ‑tɩ : Nyʋ ‑nɩa ’kmʋ ’de ‑sɩanwɩ ‑nɩ ’di ɛ, ʋʋ ‑wee’ "klein se ’mɛi, dɩ ‑nɩa ’mʋa‑ ɩ ‑wee’ a jea ’o nyni. 33’Blʋa ke jaʋn a muɛ i sɔan’, ’kaa ’ma wlu se isɔin ’nɔ ’kmʋ.

Ao ‑te "jriɛ‑ "i

34’De ɔ ’na : Ao ‑tu" aoa’ ‑cɛ" ’ɛ ‑tɩ’, ao ’bo aoa’ ‑cɛi" "taiɛ, ‑wɛe dɛ dia’ ke nmɔ ’naa’ ke ’kmʋ ’a dɩ ke ’wɛi ’a ’tʋn ’bo aopʋ kʋɔn ’ʋn ’bleɛ, ’de ɩa’ ’wɩ tu je aopʋ "jru ‑tiie’‑, 35dɛ‑nʋɛ’ ka nyɔ ɔ poa ’sai ’de ɛɛ "fiian ’blʋa ’dinyʋ ‑wee’ "jru i ɛ ’kamɔ ɛɛ mu nɩa’. 36Ao ’bo ’mʋɛ, ao bae Kea jeejee, ‑wɛe ao ’je ’kpɩ ’ble ’de ao ’je dɩ ‑ɩa mua jia’ ’mʋa‑ wɔin" ’pʋ, ‑wɛe aoa’ dɩ je crɛ ’de nyiɔ ’ɔ "Ju "juɔi.

37Ka ‑sɔn’ ɔ ‑sɩan’, ’kamɔ Sesi a tɔɔ nyʋ dɛ ’de Kea ‑gbu klaa" ’di, ‑wɛe ‑bo kwie kpʋn ɛ, ’de ɔɔ mu "maʋ’wɩ ‑wee’ nʋa’ ’de olifɩ‑crʋ "kpei. 38‑Wɛe ‑bo ‑klae" pɛɛn "o ‑klae" pɛɛn ɛ, nyiɔpʋ a ji ɔɔ’ wlu doin" o poa’ ’de Kea ‑gbu klaa" ’di.

22

"Jrujeʋn a pa Sesi ’a jaa"

(Matie 26.1-5 ; Makɩ 14.1-2 ; San 11.45-53)

1Kʋɔnkwla’ ’wlʋ ‑kɔ’ ‑ɛɛ ’nynɩ nɩa pakɩ, ‑ɛ "kpei ʋʋa diia ‑di’pɛn ‑sea’ ‑puun" dɛ o mu a "kʋʋan i. 2’Sʋ ’Sraa ‑saʋn ’a klae" o, kɛ’ wɔ‑saʋn a ‑pɔn Sesi ’a ’dba ‑kɔ i, ’kaa ka ʋʋ ’jea ɛɛ’ sʋn nʋ ɛ, ’ka se nɩ, dɛ‑nʋɛ’ ʋʋa plee nyʋ ’a "jriɛ‑ ’mɛ.

Suida ’wɔɔn‑ Sesi ’a ’de to ‑tɩ ’mɛ

(Matie 26.14-16 ; Makɩ 14.10-11)

3’Sʋ ‑siɔn’ paa ’e Suida ‑ɔɔ "kpei ‑tenynɩ nɩa Isikario ’ʋn ’ɛ ɔ nɩɛ klai" nynuu ‑nɩa ‑puue ’jɔ ’sɔɔn ’ɔ due’ ‑o. 4Ɔmɔ ‑pooa a Sesi ’a dboʋn ‑puue ’jɔ ’sɔɔn ’de ɛ, ɔmɔ ‑mu’ ’de ‑ɔ ‑ke ’sraa ‑saʋn ’a klae" ke Kea ‑gbu i fuoʋn ’a "jru o jɔ‑ ’je Sesi ’a ’de tosʋn ’a wlu ’ʋn ’bɛɛ‑. 5’Sʋ ʋʋa nʋɛ ’mʋa‑, ’bomɔ ’wɛi ʋʋ ’jea Suida "nyɩ ɛ, ʋʋ ’bɛɛ‑ ɩa’ wlu ’ʋn ‑ke. 6Suida ’wɔɔn‑ ’wɛi "nyɩ‑tɩ ’mɛ. Dɛ ‑tba’ ’o mu ɛ, ka ɔ ’jea nʋ ‑wɛe ɔ ’jea Sesi ’e to ’de nyʋ ti "i wɔɔ‑, ɛmɛ ɔɔ ‑pɔn i.

Sesi ke ɔɔ’ dboʋn nmaeɛ Pakɩ ’a ‑kɔ’ ‑tu" dɩ‑

(Matie 26.17-25 ; Makɩ 14.12-21 ; San 13.21-30)

7‑Di’pɛn ‑sea’ ‑puun" dɛ o mu ’a ‑kɔ’ ’ɔ ’wɩ ‑ɛ ’di ʋʋa ’dbaa pakɩ ’a ’sraadɛ nyni’. ’De ɛɛ’ ’wɩ tu ’di mɛ Suifʋ‑wi" ’je ’blae ‑tɔo ’dba, ‑wɛe ʋʋ ’je Pakɩ ’a diidɛ pi. 8’Sʋ Sesi dboɛ Piɛi ke San ɔ ’na : Ao mu ‑wɛe ao ’je ‑aa Pakɩ ’a diidɛ pi ‑a ‑je di. 9‑Wɛe ʋʋpʋ ‑tee’ ɔ i ʋʋ ’na : ‑Ta wɛ‑ ‑ɩn ‑nɩ "i ‑a ‑je ɛ pii ɛ‑ ? 10’Sʋ ɔ ’na : Ao po doin" i, ‑bo aoa sea ‑kwlɔ i "si ɛ, aoa muɛ "ju due’ jɛɛa’, ɔ ’je "nidɛ ’ble, ‑mɛ ao bla ’bo ɔ ’de, ‑wɛe ‑gbu" ‑ɛ ’di ɔɔ mua paa’ a, ’de ao ke ɔ ’je ’e pa ‑ke. 11‑Wɛe ao ’je wlu ka ’de ‑gbu" jei ‑pee : ‑Aa ’blei ’naa ‑ta ka ɔ ke ɔɔ’ klai" nynuu ’je Pakɩ ’a diidɛ dii ɛ‑ ? 12‑Bo ao ’da kan’ a, ɔɔ mu ao ‑gbu" ’a "jɛi wɔn klaa" due’ tɔɔa’ ‑ɛ ’di "kpei ‑tedɩ ke dɩ ‑wee’ "klein ’je kpɔi" ‑tee ao ’je jɛɛ‑. ’bomɔ ao ’je Pakɩ ’a diidɛ pii‑. 13Ʋʋ mua, ka Sesi "sia dɩ ’a ’nynɩ ɛ, ’kamɔ ʋʋ jɛɛ ɩ, ‑wɛe ʋʋ pi Pakɩ ’a diidɛ.

Sesi ’a de’bɔɔdiidɛ

(Matie 26.26-30 ; Makɩ 14.22-26 ; 1 Korɛntɩ 11.23-25)

14‑Ta dɛdi nɔ" nynia ’sʋ ɛ, Sesi ke ɔɔ’ dboʋn ‑teɛ dɛ dia’ ‑pʋn". 15’Sʋ ɔ wlu’ ’de ʋʋ ‑pee ɔ ’na : ’Ɩn nɩɛ "i sese ao ke ’ɩn ’je Pakɩ ’a diidɛ ‑nɛ di ‑tadue ‑wɛe ’ɩn ’je ’ma ‑cɛ" wɔn ’jea’ mu, 16dɛ‑nʋɛ’ ’ma ’tmʋʋ aopʋ ’mɛ, ’ɩn se ɛ dii la ’bode mamaʋ ’sʋ ɛ ’je ɛɛ’ ‑cɛɛn’ ‑nɛ ’ɛ "i ‑kwɛa’ jɛɛ‑ ’de Kea ’a kɛɛma’ ‑kwlɔ ’di. 17’Sʋ Sesi "duɛ nmɔ ‑saan ‑dɛ ’ʋn, ‑wɛe ɔ po ɛɛ’ Kea ’sɛ‑, ’de ɔ ’na : Ao "duɛ ’ʋn ‑wɛe ao ’je ɛ "wɔin ‑seea’, 18dɛ‑nʋɛ’ ’ma ’tmʋʋɛ aopʋ tɔ’ ‑tɩ, dɛ ‑wlʋa ‑ta ‑ɛ mua nya ’ɩn se rɛsɛn ’jɔ ’ɔ nmɔ ’nai mamaʋ ’sʋ, Kea ’a tʋ"bodɛ ’je "jri "kpae po.

19‑Wɛe ɔ "duo ‑di’pɛn ’ʋn, ɔ poɛ ɛɛ’ Kea ’sɛ‑, ɔ cɛɛn ɛ i ɔ "nyɩ ɛ ʋʋpʋ ’de ɔ ’na : ‑Di’pɛn ‑nɛ, ɛ nɩɛ ’ma ku ’ɩn toa ’de aoa’ ‑tɩ’ ’ʋn ‑o. Ao nʋ ɛɛ’ dɛ tu jeejee ’de ao ’je ’ma ‑tɩ’ ‑kwlʋ o po. 20Ʋʋ ‑kɔa’ ‑di’pɛn ‑nɛ dia’ ’sʋ ɔ "duo nmɔ ‑saan ’a dɛ ’ʋn ɛ ‑ke ’de ɔ ’na : Nmɔ ‑nɛ ɛ nɩɛ ’ma nymɔ ‑ɛ ‑wla i ’de aoa’ ‑tɩ’ ’ʋn ‑o, ɛmɛ ‑po’ dbɛɛ dɛ dee ’de ao ‑ke Kea ’nynɩ.

21Ao ‑gbʋn ’nɔ "ju ‑ɔɔ mua ’ʋn ’e toa’ ’a, ɔ ke ’ma ‑a ‑nɩɛ sʋn ‑tadue poa’ ‑ta. 22Tɔ’ ‑o, nyiɔ ’ɔ "ju a jiɛ ’mɛa’ la, ka Kea cɛan ɛɛ’ wlu ‑tie" see ɛ, ’kaa ɛ nɩɛ "nmia‑tɩ ‑o ’de "ju ‑ɔɔ mua ɔɔ’ plei nɩa ’a ‑tɩ’ ’ʋn. 23Ʋʋ ’wɔan wlu ‑nɛ ’sʋ, ʋʋ ‑teɛ ba i ‑teea’ ‑pʋn" due ’due ʋʋ ’na : Nyɔ wɛ‑ ‑bɛɛ’ ‑mɛ ’ɛ nʋa’ ’de ‑a "klu ‑ta a‑ ?

‑Ɔ ‑nɩ klaa" a‑ ?

(Matie 18.1; 20.25-28 ; Makɩ 9.34; 10.42-45)

24Ɛ ’wlʋa ’o mu ɛ, dboʋn ’a ’sʋ ‑teɛ ba o ‑toa’ ‑pʋn" ’bo ʋʋpʋ ’a ’sʋ ’nynɩ, ‑wɛe nyɔ ‑nɩa ʋʋa’ klaa" ’de ʋʋpʋ "klu ɛ, ʋʋ ’je ɔ juo‑. 25’Sʋ Sesi wluɛ ʋʋ ‑pee ɔ ’na : ’Beɔ‑wi" ‑tea nyʋ "jru kpɔ’ i ’nɔ ’blʋa‑ "kpei ɛ, ʋʋ ‑siiɛ nyʋ ʋʋ ’blea wɔn, ‑wɛe nyʋ ʋʋ ‑sia wɔn ‑nʋ, ‑wi" ‑mʋ ʋʋa ’daa‑ ʋʋpʋ ʋʋa’ dɛ ’dɔe "jrii nʋʋn. 26’Kaa aomɔ ’bo kan’ nʋɛ, nyɔ ‑nɩa klaa" ’de aopʋ "klu ɛ, ɔ nʋ ɔɔ’ ‑cɛ" "ju ‑saan" ’ʋn, ‑wɛe nyʋ ’blei ’je ɔɔ’ ‑cɛ" nyʋ "juɔinʋʋi ’ʋn nʋ. 27’De nyiɔpʋ "klu ɛ, nyɔ wɛ‑ ‑nɩ klaa" a‑, ‑jɔɔ diia ’tablʋ "kpei ‑ae, ‑aee’ ‑jɔɔ nʋʋa nyʋ "juɔi ɛ‑ ? Ɛ se ‑jɔɔ diia ’tablʋ "kpei nɩɩ‑ ? ’De ‑mɛ ’kamɔ ’ɩn nɩ ’de aopʋ "klu ‑ta ka nyʋ "juɔinʋʋi nɩa. 28Aopʋ mɔ ɛ, ’kle ’ɩn ’jea ɛmɛ ao ’je ‑ke ’de nai" ’blea’ ’ʋn. 29Ɛmɛ ‑tɩ ’ɩn ‑tee aopʋ‑ ’beɔdɛ ’dei ka ’ɩn "Bo ‑tee ɛ ’ʋn ’dei ‑ke ɛ, 30’de ao ke ’ma ‑a ‑je ‑tadue dii, ‑a ‑je ‑tadue ’naa ’de ’ma kɛɛma’ ‑kwlɔ ’di ‑wɛe ao ’je tʋ"bokpae "kpei ‑te, ‑wɛe ao ’je Israɛ‑blʋa ’a blo’wɔn ‑nɩa ‑puue ’jɔ ’sɔɔn ’ɔ ’pee ’je.

Piɛi a muɛ Sesi wɔn ‑saa’

(Matie 26.31-35 ; Makɩ 14.27-31 ; San 13.36-38)

31’Sʋ Tʋ"bo wlu’ ɔ ’na : Simɔ, Simɔ, ‑siɔn’ ‑teeɛ’ ’ʋn aopʋ i, ‑wɛe ɔ ’je aopʋ ’ʋn ‑gbao’ ka nyɔ ɔ ‑fuan’ ko ’ʋn ɛ. 32’Kaa ’ɩn bae ‑ma Kea ’mɛ ‑wɛe ‑ma ’ma ‑kwlɩ" ‑tea’ je ‑kwlin ’wlʋ. ’De ‑bo ‑ɩn ‑biie" ’nɔ ’ʋn o ɛ, ‑wɛe ‑ɩn ‑je ‑ma de’di ‑wi" ’a dɩ ikuu‑. 33’Sʋ Piɛi ’na : Tʋ"bo, ‑ta ʋʋa mua ‑ʋn ‑kaso ’di pooa’ a, ’de ‑ta ʋʋa mua ‑ʋn ’dbaa, ’bomɔ ʋʋ ’je ’ʋn ‑kaso ’di poo, ’de ’je ’ʋn ’dbaa ‑ke. 34’Sʋ Sesi ’na : Piɛi, ’ma ’tmʋʋ ‑ʋn ‑ɛ, nɔ" ‑tɩ sʋn" ’je ‑sro’ ‑sɩan a, ‑ma muɛ wlua’ kpɛ taan ‑ɩn ‑je ’nʋ ‑ɩn se ’ʋn juo‑.

Ka klai" nynuu ’jea nʋ ’bode ɛ

(Luikɩ 9.2-3; 10.4)

35’Sʋ Sesi wlu’ ’de ʋʋ ‑wee’ ‑pee ke’wlɛ ɔ ’na : ‑Ta ’ɩn dboa aopʋ ‑wɛe ao sea ’wɛi ’dipodɛ ke, ‑ke ke "kwlai‑ ’ble ’ee, dɛ jrɛ’ ‑pɔn aopʋ ’kwa ’mɛɛ ? ’Sʋ ʋʋ ’na : "Ɩɩn‑, dɛ jrɛ’ se ‑a ’kwa ‑pɔn. 36’De ɔ ’na : Kaan ka mɔ ’jaa nyɔ ‑blea ɔɔ’ ’wɛi ’dipodɛ, ɔ "duo ɛ ’ʋn. Nyɔ ‑blea ‑ke, ɔ "duo ɛ ’ʋn ‑ke, ’de nyɔ sea’ ‑cnɛ ’ble, ‑mɛ ɔ ple ɔɔ’ ’ʋnpaadɛ ’de ɔ ’je ‑cnɛ due’ ‑tɩn’. 37’Ma ’tmʋ aopʋ ’mɛ : wlu ‑crɩɩa’ ’de ’ma ‑tɩ’ ’ʋn ‑nɛ, ɩ ’je ’o nyni ‑o. ɛɛ’ wlu tu ’naa : Ɔ ‑srooɛ’ ’bo ’diwɔnyniʋn ’a ‑tɔn "i. De dɛ ‑crɩɩa’ ’de ’ma ‑tɩ’ ’ʋn ‑nɛ ‑teɛ ’o nyni ‑tɩ. 38’Bomɔ klai" nynuu ’na : Tʋ"bo, ‑cnɩ ’sɔɔn ka ‑ta. ’Sʋ Sesi ’na : Ɩ ‑tiɛi".

Sesi bae Kea ’de olifɩ‑crʋ "kpei

(Matie 26.36-46 ; Makɩ 14.32-42)

39Sesi "sia "kpae’ ’sʋ, ɔ muɛ ’e olifɩ‑crʋ "kpei ka ɔɔ nʋa see ɛ, ’sʋ ɔɔ’ klai" nynuu bla ’o ɔ ’de.

40Ɔ nynia ’bo ’a ‑ta ‑tu ’sʋ, ɔ wluɛ ɔɔ’ klai" nynuu ‑pee ɔ ’na : Ao bae Kea ‑wɛe ao je ’e dɛsaʋn ’di ’kpa. 41’De ɔmɔ tɛɛn ʋʋpʋ kɩɩn dɛ‑saan" ka, ka nyɔ ɔ ‑fii" a "soukpo ɛ, ’kamɔ ’bo tɛn‑, ‑wɛe ɔ tba ’kɔi‑ i ’de ɔɔ bae Kea ka ɔ ’na : 42’Ɩn "Bo, ‑bo ɛ ‑nɩɛ "i ɛ ’je ’ʋn ’kle ‑nɛ o tɛɛn ’de ɛ, ’Kaa ka "o ka ɛ ’je ɛ nɩ ɛ, ’ma ‑nɩ ’tʋn nʋ‑tɩ ’bo nʋʋɛ, ɛɛ’ ‑nɩ ’tʋn nʋ‑tɩ nʋʋɛ‑.

43[ ’Sʋ Kea ’a "soai due’ ’wluɛ ’e jaʋn ’di ɔ jiɛ ɔɔ’ dɩ i kua’. 44‑Ta ’mɛa ’a faʋn ’kpa ’de ɔ ’ʋn ’sʋ ɔɔ’ Kea baewlu a cɛn nyʋ ’ʋn ’ɛ, ɔɔ’ ‑su’ ‑a ‑toa" ’bo ’blʋɔ ɛ ‑kɔ’ nymɔ kpɩn‑.] 45Ɔ ‑kɔa’ baea’ ’sʋ, ɔ sɔn ’ʋn ’ɛ, ‑wɛe ɔ mu ’de ɔɔ’ klai" nynuu o de. ‑Ta ɔɔ mua ‑mɛ ʋʋ ‑wee’ nɩɛ ’mʋa’ ’de "jrii "kaea’ ’ʋn. 46’Sʋ ɔ wlu’ ’de ʋʋ ‑pee ɔ ’na : Dɛɛ‑tɩ aoa ’mʋ ɛ‑ ? Ao sɔn ’ʋn, ao ’je Kea bae ‑wɛe ‑siɔn’ je aopʋ i ‑tɩn’.

Sesi kpʋʋɛn’

(Matie 26.47-56 ; Makɩ 14.43-50 ; San 18.3-11)

47Ɔ siiɛ wlua’ ’sʋ, nyʋ ‑tuu"‑tuu je i "si. Suida ‑pooa ɔɔ’ dboʋn ‑puue ’jɔ ’sɔɔn mɔ ‑kɔn ’e ʋʋpʋ ’mla. Ɔ ’kpa Sesi ‑pʋn" ‑wɛe ɔ ‑gblee ɔ ‑kwlɩ". 48’Sʋ Sesi wlu ɔ ‑pee ɔ ’na : Suida, ’de ‑kwlɩ" ‑gbleea’ ’ʋn mɔ ‑ma cɛɛn ‑wɛe ‑ma poo nyiɔ ’ɔ "Ju ’srɛ i ? 49Nyʋ ‑ke Sesi na ’jeea dɛ ‑ɛɛ jia nʋʋa’ nya i ’sʋ ʋʋ ’na : Tʋ"bo, ‑a po ‑cnɩɩ ? 50Ɛ "siɛ ’de ʋʋpʋ ’wɔn ’sʋ ʋʋa’ due’ pooɛ ’sraa ‑sai klaa" ’a dbonʋi ‑cnɛ, ‑wɛe ɔ cɛn ɔ dian o doun" "jru. 51’De Sesi "duo wlu ’ʋn ɔ ’na : "Ɩɩn‑ ’de, ɛ sie kan’, ao ’bo ‑cnɛ pooɛ ! ‑Wɛe ɔ bla "ju ‑nɔ ’ɔ doun" "i ’sʋ ɛ jiɛ ’bo ‑kɔ o de.

52‑Wɛe Sesi wlu ’de ’sraa ‑saʋn klae" ke Kea ‑gbu ifʋoʋn ’a "jru kpɔ’ i ‑teʋn ke nyʋ‑cɔɩn’ ‑wi" ‑ji’ ɔ kpʋan’ ‑pee ɔ ’na : Ao ’bleɛ ‑cnɩ ke titii ‑wɛe ao ji ’ʋn kpʋan’, ɛ ‑kɔ’ ‑na ’ɩn nɩɛ "ku ’dbai ‑oo ? 53’De ’wɩ ‑wee’ "klein ’di ɛ, ao ke ’ma ‑a ‑nɩɛ ‑tadue ’de Kea ‑gbu klaa" ’di, ao se ’ʋn sʋn ‑pʋn" ‑te’. ’Kaa aoa’ nɔ" nyni’ ‑wɛ‑ la, ‑jɛ’ mɛ la ‑siɔn’ ɔ’ "ikmaa’ ’je "kpae’ ’pɛɛn‑.

Piɛi ‑sa Sesi wɔn

(Matie 26.57-58, 69-75 ; Makɩ 14.53-54, 66-72 ; San 18.12-18, 25-27)

54Ʋʋ ‑kɔa’ Sesi kpʋan’ ’sʋ ɛ, ʋʋ kpɔ ’e ’sraa ‑sai klaa" o ‑gbɛin". Piɛi a bla ʋʋpʋ bʋ ‑kɔ woi. 55Ʋʋ ‑tba’ nɛ‑gban ’bo ‑gbɛin" ’a ‑kwea’‑, ‑wɛe ʋʋ ‑gbaeɔ’ ’de woi, ’sʋ Piɛi jiiɛ ’bo ʋʋpʋ "klu ‑wɛe ɔ ‑te i. 56’Sʋ dbonʋnynɔkpao’ due’ ‑je ‑ɔ, ‑mɛ ɔ ‑teɛ i ’bo nɛ wɔin". ’Sʋ ʋ "si ɔ "jriɛ‑ ʋ ’na : "Ju ‑nɔ ke ɔɔ na’ ‑ke. 57’Kaa Piɛi ‑too’ ɔ ’na : ’Nynɔkpao’, ’ɩn se ɔ juo‑.

58Nɔ" ‑sia ’o mu dɛ‑saan" ka ’sʋ, "ju jrɔ’ ’je ɔ, ‑mɔ ’na : ‑Ɩn ‑nɩɛ nyʋ ‑nʋ ’a due’ ‑o. ’Sʋ Piɛi ’na : "Ɩɩn‑, ’ɩn se ʋʋa’ due’ nɩ‑.

59Ɛ ’wlʋa ’o ‑mɔ ’sʋ, due’ ji’ ke’wlɛ ‑mɔ ’nɛ ɛɛ’ wlu "kpei ‑wee’ ɔ ’na : tɔ’ ‑tɩ ‑o, "ju ‑nɔ nɩɛ nyʋ ‑nʋ ’a due’ ‑o, dɛ‑nʋɛ’ ɔ ‑nɩɛ Galilei ‑o. 60’Kaa Piɛi wlu’ ’de ɔ ‑pee ɔ ’na : "Bo, dɛ ‑ɩn ‑nɩai" ‑ɩn ‑jea ’tmʋ ’ɩn se ɛ juo‑. ’De ɛɛ’ nɔ" tu ’di, ɔ "siɛ wlua’ ’sʋ sʋn" ‑sro’. 61Tʋ"bo "biia i, ’sʋ ɔ ‑gbʋɛn Piɛi ja. ’Sʋ wlu Tʋ"bo ’tmʋa ’de ɔ ‑pee ’de ɛ, ɔ po ɛ ‑kwlʋ o. Tʋ"bo wlu’ ka ’de‑, ɔ ’na : Nɔ" ‑tɩ sʋn" ’je ‑sro’ ‑sɩan ‑ma muɛ ’ʋn wɔn ‑saa’ kpɛ taan ‑ɩn ‑je nʋ ‑ɩn se ’ʋn juo‑. 62Piɛi "sia "kpae’ ’sʋ ɔ ‑teɛ ‑fɩn" ’a ‑pʋn". Ɔ ‑fɩɩn" mamaʋ ’sʋ ɔɔ’ wɔn ’di je i "kae‑.

Ʋʋ bla Sesi ‑wɛe ʋʋ ‑cree" ɔ

(Matie 26.67-68 ; Makɩ 14.65)

63Nyʋ ‑ʋʋa fua Sesi i ɛ, ʋʋa wlɔɔ’ ‑wɛe ʋʋa blɔ. 64‑Bo ʋʋ blɔ dɛfɔ "jri ɛ, ’de ʋʋa blɔ ‑wɛe ʋʋ ’na : ‑Ɩn ‑si’ dɩ, ‑ɔ bla ‑ʋn ɛ‑ ? 65’De ʋʋa cɛn ‑cree" i ‑tuu"‑tuu ʋʋa ‑teɔ’ kwa.

Sesi muɛ ’o ‑gbajeʋn "juɔi

(Matie 26.59-66 ; Makɩ 14.55-64 ; San 18.19-24)

66‑Sɔn’ ‑sɩɩan’ ’sʋ ɛ, nyʋ‑cɔɩn’ ‑wee’‑ ke ’sraa ‑saʋn ’a klae" ke kɛ’ wɔ‑saʋn ’kɩɩɛn "jrui, ‑wɛe ʋʋ kpa Sesi ’bo ʋʋa’ ‑gbajeʋn "juɔi, 67‑wɛe ʋʋ ‑tee’ ɔ i ka ʋʋ ’na : ‑Bo ‑ɩn ‑nɩ Klisɩ ɛ, ‑mɛ ‑ɩn ‑tmʋ ɛ ’de ‑a ‑pee. ’Bomɔ Sesi ‑sɛɛ "kpei ɔ ’na : ‑Bo ’ɩn ’tmʋ ɛ ’de ao ‑pee ɛ, ao se ɛ tɔ’ ’ʋn ’jei see. 68’De ‑bo ’ɩn ‑tee’ aopʋ i ɛ, ao se ’e wlu ‑sai see. 69’Kaa dɛ ‑wlʋa ‑ta la ‑ɛ mua nya, nyiɔ ’ɔ "Ju a muɛ i ‑tea’ ’de "ikma Kea ’a dianfɔ o. 70’Sʋ ʋʋ ‑wee’ "klein ’na : ‑Ɩn ‑nɩɛ Kea ’a "Ju ‑o ’jaa ? ’De Sesi ’na : Ɛmɛ aoa’ ‑cɛ" ’kpa ’tmʋa ’o, ’ɩn nɩ ’ɛ ‑cɛɛn’‑. 71’Sʋ ʋʋ ’na : Ɛ jii ’de ɔɔ’ ‑cɛ" ’kpa ’wɔn ‑wɛ‑, ‑mɛ dɛ ‑ɛɛ i ‑teea’ ‑a ‑je nyʋ i ‑tee’ ’bode ɛ‑ ?

23

Sesi muɛ ’o Pilatɩ "juɔi

(Matie 27.1-2, 11-14 ; Makɩ 15.1-5 ; San 18.28-38)

1’Sʋ nyʋ ‑kwea de ‑wee’ "klein sɔn ’ʋn ’ɛ, ‑wɛe ʋʋ kpa Sesi ’bo Pilatɩ "juɔi. 2’Bomɔ ʋʋ ‑tee ɔɔ’ ‑tɩ’ "kpei‑ ‑tu" ’a ‑pʋn" ʋʋ ’na : ‑A ‑nynaa "ju ‑nɔ i, dɛ‑nʋɛ’ ɔɔ paa nyʋ bɩ ‑sɔn ɔɔ dooa ʋʋa’ "jru ɔ ’na ʋʋ ’bo Sesaa ’a ’wɛi ‑saa, ‑wɛe ɔɔ ’daa‑ ɔɔ’ ‑cɛ" Klisɩ, ’beɔ. 3Pilatɩ ‑teeɛ’ Sesi i ɔ ’na : ‑Ɩn ‑nɩɛ Suifʋ‑wi" ’a ’beɔ ‑oo ? ’Sʋ Sesi wlu ɔ ‑pee ɔ ’na : Ɛmɛ ‑jia’ ’o ’de ‑ma ‑cɛ" ’wɔn. 4‑Wɛe Pilatɩ wlu ’de ’sraa ‑saʋn ’a klae" ke, nyʋ ‑kɩɩn’ a "jrui ‑pee ɔ ’na : Dɛ ‑ɛ ‑jea "ju ‑nɔ ’pee kpʋʋn ɛ, ’ɩn seɛ ’je. 5’Kaa ʋʋ ‑tʋɛ" "kpei ke’wlɛ ʋʋ ’na ’de ɔɔ’ nyʋ dɛtɔɔsʋn ’ʋn ɛ, ɔ ‑teeɛ nyʋ ’a "jru dooa’ ’de Galile mamaʋ ’sʋ ɔ e Suide blʋa ‑wee’ "i "sii‑ ɔ e ‑ta nyni.

Sesi muɛ ’o Erodɩ "juɔi

(Matie 27.28 ; Makɩ 15.17 ; San 19.2)

6Pilatɩ ’wɔan Galile ’a ’nynɩ ’sʋ, ɔ ‑teeɛ’ nyʋ i ‑bo Sesi nɩ Galile i ɛ. 7Ɔ ’wɔan ka Sesi ’wlʋa ’de Erodɩ ’a ’blee ’blʋa‑ "kpei ’sʋ ɔ kpɔ ’de ɔ o. ‑Mɛ Erodɩ nɩɛ ’o Selisalɛm ’de ɛɛ’ ’wɩ tu ’di. 8Erodɩ ’jeea Sesi "jriɛ‑ ’sʋ ’mʋa‑ a nʋɔ’, dɛ‑nʋɛ’ ɔ ‑kwle Sesi ’a ’nynɩ ’wɔan’ ’mɛ, ɔ ‑nɩɛi" ɔ ke ɔ ’je ’jee‑, ‑wɛe Sesi ’je jrii’ nʋ ɔ ’je ɛ "jriɛ‑ ’jee‑. 9’Sʋ Erodɩ ‑tee’ ɔ dɩ ‑tuu"‑tuu i, ’kaa Sesi se ’e wlu ‑sa. 10‑Ta ɛ nɩɩa kan’ ‑mɛ ’Sraa ‑saʋn ’a klae" ke, kɛ’ wɔ‑saʋn ‑wee’ ‑nɩa ’o ʋʋa ‑tuu"‑ ɛ Sesi ‑tɩ’ "kpei‑ sɔɔn‑ sɔɔn‑. 11’Sʋ Erodɩ ke ɔɔ’ "soa‑wi" a wlaa Sesi ’mɛ, ʋʋa ‑flɛɛn ’ɔ, ʋ paa ɔ "bai ‑ɛɛ nʋa blɛblɛ ’ʋn, ’de ʋʋ kpɔ ’de Pilatɩ o de. 12’De ɛɛ’ ’wɩ tu ’di ɛ, Pilatɩ ke Erodɩ ‑ʋʋ ‑kɔan tʋ tɛin" ’de ɛ, ʋʋ ’kpa dbɛɛʋn.

Sesi ’a ’mɛ ‑tɩ ’a wlu ’bɛɛ’

(Matie 27.15-26 ; Makɩ 15.6-15 ; San 18.39-19.16)

13Pilatɩ ’kɩɩɛn ’sraa ‑saʋn ’a klae" ke nyʋ‑cɔɩn’ ke nyʋ ‑wee’ "klein "jrui, ‑wɛe ɔ wlu’ ʋʋpʋ ‑pee ɔ ’na : 14"Ju ao ja ’ʋn ‑ta ‑wɛe ao ’na ɔɔ dooa nyʋ ’a "jru ɛ, ’ɩn ‑tee’ ɔ ’wɔn i ‑wɛ‑ ’bo ao ‑wee’ "klein "juɔi. ’Kaa dɩsaɩn "klein aoa ‑tuu" ɔ "kpei‑ ɛ, dɛ ’ɩn ’jea tɔ’ ’ʋn ’je ɛ, ɛ se nɩ‑. 15Erodɩ foo" ’sʋ se ɔ dɛsaʋn jrɛ’ ‑pʋn" ’je ‑ke, ɛmɛ ‑tɩ ɔ jɔ ’nɔ ‑a o de. Aoa ’jee, "ju ‑nɔ, dɛ "o dɛ jrɛ’ ‑ɛ ‑jea ɔɔ’ ’mɛa’ ’je, ɔ se ɛ nʋ. 16’Kaa ’ma mu ɔ klae‑ ’ʋn kpaa’ ‑wɛe ’ɩn ’je ɔ i "sii‑. 17[’De ’bo ‑kɔ’ "o ‑kɔ’ ‑sɔn see ɛ, Pilatɩ a "siiɛ‑ ‑kaso ’dii ʋʋ nɩa "i i.]

18’Sʋ ʋʋ ‑wee’ ‑saa ‑cruɛn" ‑tadue, ʋʋ ’na : ‑Ɩn ‑dba "ju ‑nɔ ‑wɛe ‑ɩn ‑je Barabasɩ i "sii‑. 19’De Barabasɩ nɩɛ ‑kaso ’di, dɛ‑nʋɛ’ nyʋ ‑toa ’blʋajei wɔn o ‑wɛe ‑ʋʋ ‑dba "ku ‑kwlɔ ‑gbai ‑fɔn’ nɔ" ɛ, ɔ nɩɛ ’e ʋʋpʋ "klu. 20Pilatɩ nɩɛ "i ɔ ’jea Sesi i "sii‑ ɛ, ɔ wlu’ ’de nyʋ ‑kwea de ‑pee ke’wlɛ. 21’Kaa ʋʋ ‑wee’ "klein ‑saa ‑cruɛn" ʋʋ ’na : ‑Ɩn kɔ ɔ ’bo tu ‑kwlɩ", ‑ɩn kɔ ɔ ’bo tu ‑kwlɩ" !

22Pilatɩ "duɛ wlu ’ʋn ke’wlɛ kpɛ ’ɛ taan ‑nɛ ɔ ’na : Dɛɛ‑tɩ ɛ‑, dɛsaʋn ‑jɛ wɛ‑ ɔ nʋ ɛ‑ ? Dɛ ɔ nʋa, ‑wɛe ɔ ’jea ’mɛ ’ɩn se ɛ ’je ’de ɔ ’ʋn. ’Ma mu ɔ klae‑ ’ʋn kpaa’ ’de ’ɩn ’je ɔ i "sii‑. 23’Kaa ʋʋ ’nɛ Sesi ’a ’bo tu ‑kwlɩ" kɔ ‑tɩ ’a wlu "kpei mamaʋ ’sʋ ʋʋa’ "wɔ ‑cruɛn" je ’o "kpei ’bɔɔ‑. 24’Sʋ Pilatɩ cɛn ’o wlu ɔ ’na : Dɛ ao ‑teea’ i a muɛ nʋʋa’. 25"Ju ‑nɩa ‑kaso ’di ’de ’blʋajei wɔn o toa’ ke "ku ’dbaa ’a ‑tɩ’ ’ʋn ’de ‑ɔɔ i "sii ‑tɩ ʋʋ ‑teea’ i ‑tee ‑tee"‑ ɛ, ɔmɔ Pilatɩ "sii‑ i. ’Sʋ ɔ ’bɔɔ‑ ʋʋpʋ Sesi kwa, ‑wɛe dɛ ʋʋ nɩa "i, ʋʋ ’je ɔ "jrii nʋ.

Sesi kɔɔɛ’ ’bo tu ‑kwlɩ"

(Matie 27.32-44 ; Makɩ 15.21-32 ; San 19.17-27)

26‑Ta ʋʋa kpaa Sesi ’dbaa’ a, ’bomɔ ʋʋ ke Sirɛnɩ i due’ nyʋ a ’daa‑ Simɔ ‑gbʋʋn’ ’bo ‑jei", ‑mɛ ɔɔ ’wlʋɛ ‑gbei". ’Sʋ ʋʋ nynɔɔ i ‑wɛe ʋʋ ‑tu" ɔ Sesi ’a ’mɛtu "kpei ’de ɔ ’je ɛ ’ble ’bo ɔ ’de.

27Nyʋ ‑tuu"‑tuu ’wla ʋʋpʋ ’dei. ’Nynʋkpae’ a ‑fɩɩn", ʋʋa bla pɛe‑ ’de ɔɔ’ ‑tɩ’ ’ʋn. 28’Sʋ Sesi "biiɛ i ’de ʋʋpʋ o fɔ o ‑wɛe ɔ ’na : Selisalɛm‑nynʋkpae’, ao ’bo ’ʋn ‑fɩɛn"‑, ao ‑fɩn" aoa’ ‑cɛ" ke aoa’ "nynuu ke‑, 29dɛ‑nʋɛ’ ’wɩ jrɩ’ ‑a mu nynia’ ‑wɛe nyʋ ’je wlu ka : ’Mʋa nʋ ‑sran ‑sie nynʋkpae’, ’mʋa‑ nʋ "kwli ‑sea’ "ju ’wlʋ due’ ɛ, ɛ ke nyɩɩɛ "ju sea’ ’nya due’ ke‑. 30’De ɛɛ’ nɔ" tu ’di ɛ, nyʋ a muɛ wlua’ ka : Crʋɩ klae" ɩ ’wla ’de ‑a "kpei, crʋko" ɩ kaan ‑a "jrii‑. 31’Kaa ‑bo ʋʋa sea dɩ ‑nɩ tu jao "jrii nʋ ’ee ’de ‑mɛ tu soɛ ‑mɛ ’e ?

32‑Ta ʋʋa kpaa Sesi ɛ, ʋʋ kpa ’diwɔnyniʋn ’sɔɔn ‑ke ’de ʋʋ ke Sesi ’e ‑tadue ’mɛɛ. 33Ʋʋ nynia ’o ‑ta nyʋ a ’daa‑ "jru kpa" a, ’bo ʋʋ kɔɔ Sesi tu ‑kwlɩ". Ʋʋ kɔ ’diwɔnyniʋn ’sɔɔn ‑nʋ ’mɛ ’bo tu ‑kwlɩ" ‑ke. Due’ kɔɔɛ ’o Sesi ’a dianfɔ o, ‑wɛe due’ ‑nɔ kɔɔɛ ’o ɔɔ’ kʋanfɔ o. 34’Sʋ Sesi wlu’ ka ɔ ’na : ’Ɩn "Bo, dɩ ʋʋa nʋa ‑ta ɛ ’bo ɩ ‑sroɛ’ ’bo ʋʋpʋ "jru, dɛ‑nʋɛ’ ʋʋ se ’e ɩ ’de juo‑.

Ɛ ’wlʋa ’o mu ɛ, "soa‑wi" pooɛ ɔɔ’ ’ʋnpaadɩ soa’, ‑wɛe ʋʋ ‑gblɩ’ ’ʋn ’bo ʋʋ ’a ’sʋ ’nynɩ. 35‑Ta ʋʋ kɔɔa Sesi ’bo tu ‑kwlɩ" ɛ, nyʋ ‑tuu"‑tuu ‑gbae’‑, ‑wɛe ‑ʋʋa ‑jraa’ ʋʋpʋ. ’pee jeʋn ‑wi" a wlaa Sesi ’mɛ, ʋʋ ’na : Ɔmɔ ‑ɔ ‑pʋʋa’ nyʋ jrʋ’ ɛ, ɔ ’pʋʋ‑ ɔɔ’ ‑cɛ" la ‑a ‑je ɔ ’je ’de ! ‑Bo ɔ nɩ Klisɩ, "ju Kea ’cra i ’de nyʋ "klu ɛ, ‑mɛ ɔ "sii‑ la ’e ! 36"Soa‑wi" a wlaa Sesi ’mɛ ‑ke, ʋʋ ’kpaa’ ’bo ɔ ‑pʋn", ‑wɛe ʋʋ "nyɩ ɔ ‑koonmɔ. 37’De ʋʋ ’na : ‑Bo ‑ɩn ‑nɩ Suifʋ‑wi" ’a ’beɔ ɛ, ‑mɛ ‑ɩn ‑pʋʋ’ ‑ma ‑cɛ" la ’e ! 38Dɛ ‑crɩɩa’ ’de Sesi "jru kpɔ’ fɔ o ɛ, ɛ ’naa : "Ju ‑nɔ nɩɛ Suifʋ‑wi" ’a ’beɔ ‑o.

39’Diwɔnyniʋn ‑ʋʋ ‑kɔɔa ’bo tu ‑kwlɩ" ɛ, ʋʋa’ due’ a ‑cree"‑ Sesi ’mɛ ɔ ’na : ‑Ɩn se Klisɩ nɩ ‑nɛ ɛ‑ ? ‑Ɩn ‑pʋʋ’ ‑ma ‑cɛ", ‑wɛe ‑ɩn ‑je ‑a ’pʋʋ‑ ‑ke. 40Ɔ ’tmʋa dɛ ‑nɛ ’sʋ due’ ‑sia ’o ‑teɛ ɔɔ’ "bli ‑cɛa’ ‑pʋn" ɔ ’na : Kea ’a faʋn ’a nʋ ‑ʋʋn ? ’Pee kpʋan ‑mɔ ‑ke ɛ, dɛ ‑nɛ mɛ ‑ma ‑tmʋʋ ? 41‑Mɔ ‑ke ’mɔ ke‑ ‑a ‑nɩɛ kui wɔn ’je ka‑, dɛ‑nʋɛ’ ‑aa kplɩn saɩn, ’a ‑kei" mɛ ‑aa ‑je, ’kaa "ju ‑nɔ ‑mɔ se dɛsaʋn jrɛ’ nʋ. 42’Sʋ ɔ wlu’ ’de Sesi ‑pee ɔ ’na : ‑Bo ‑ma sea ’de ‑ma ’beɔdɛ ’ʋn de ji ɛ, ‑mɛ ‑ɩn po ’ma ‑tɩ’ ‑kwlʋ o. 43’Sʋ Sesi wlu’ ’de ɔ ‑pee ɔ ’na : Tɔ’ ‑tɩ ’a tɔ’ ‑tɩ ’ma ’tmʋʋ ‑ʋn, ’de ‑sɩanwɩ ’di ɛ, ‑ɩn ‑ke ‑aa muɛ ’de Kea ’a kɛɛma’ ‑kwlɔ ’di mua’.

Sesi ’a ’mɛa’

(Matie 27.45-56 ; Makɩ 15.33-41 ; San 19.28-30)

44’De ɛɛ’ nɔ" tu ’di ‑mɛ ’jrʋ ‑teɛ ‑gbao, ’kaa ɛ "muɛ "jri. ’Sʋ kwie kpʋn’ ’de ’blʋa‑ ‑wee’ "klein "kpei mamaʋ ’sʋ, ɛ je ‑kwie" jrʋ ‑gbao jɛɛ‑. 45’De ɛɛ’ nɔ" tu ’di ɛ, tae’ fɔ ‑nɩa Kea ‑gbu klaa" ’di ɛ, ɛ sɔn ’fɔ ’o ’bo ‑kwea’‑. 46’Sʋ Sesi "wɔ ɔ ’na : ’Ɩn "Bo, ’ɩn ‑teɛ’ ɛ ’ma ’kmʋ kwa. Ɔ ’da kan’ ’sʋ, ɔɔ’ feeɛ’ bluɛ i‑.

47"Soa ‑wi" ’a ‑jeopoi ’jeea dɛ ‑nʋʋa ’mʋa‑ "jriɛ‑ ’sʋ ɔ ’bɛɛ‑ Kea ’a ’nynɩ "i ɔ ’na : Tɔ’ ‑tɩ ‑o, "ju ‑nɔ nɩɛ ’pepe ‑cɛɛn’‑. 48Nyʋ "klein ‑kwea de ’jeea dɛ ‑nʋʋa ’mʋa‑ "jriɛ‑ ’sʋ, ʋʋ muɛ ‑gbɛin" woi ’de kplea’ ’ʋn.

49Sesi ’a "dɛi‑wi" ke, ’nynʋkpae’ ‑wlʋa Galile ’de ‑ʋʋ ‑ke ɔ jia poɛ kɩɩn ‑ta ‑tɔɔn, ‑wɛe ʋʋa ‑gbʋn’ dɛ ‑ɛɛ nʋʋa ja.

Ʋʋ ‑teɛ’ Sesi i

(Matie 27.57-61 ; Makɩ 15.42-47 ; San 19.38-42)

50-51‑Gbajei due’ ‑ɔɔ ’nynɩ nɩa Sosɛʋ, ɔ ’wlʋɛ ’o Arimate ’de Suide, ɔɔ fuɛ Kea ’a ’beɔ dɛ‑. Ta ‑gbajeʋn a pooa Sesi ’a ’mɛ ‑tɩ ɛ, ɔ ke ʋʋ se ɛ ’ʋn nɩ‑, dɛ‑nʋɛ’ ɔ "srɛi, ɔɔ pleeɛ Kea. 52Ɔmɔ ‑ɔ mu Sesi ’a "ku i ‑teea’ ’de Pilatɩ o. 53’Sʋ ɔ ‑sa ɔɔ’ "ku ’bo tu ‑kwlɩ", ɔ "fin ɔ tae’ plu "jrui ‑wɛe ɔ ‑te’ ɔ i ’de ‑gbaɩn’ ’di. Ɛɛ’ ‑gbaɩn’ tu "bluuɛ’ ’de ’soa‑ ’di, ʋʋ se nyɔ i ‑te ’de ɛ ’di due’.

54Ɛ nɩɛ dɩ nmaewɩ ‑o, Suifʋ‑wi" ’a ‑kwlewɩ ’a ‑kwie". 55’Nynʋkpae’ ‑wlʋa Galile ‑ʋʋ ‑ke Sesi a na, ʋʋ ke Soseʋ mu’ ‑wɛe ʋʋ sie Sesi ’a i ‑tesʋn ke ɔɔ’ ‑gbaɩn’ "jriɛ‑ o. Ʋʋ ’jea Sesi ’a "ku ’de ‑gbaɩn’ ’di po‑ta ’sʋ ɛ, 56ʋʋ ’wlua ’e ‑gbaɩn’ "kpei ʋʋ muɛ ‑kwlɔ de, ‑wɛe ʋʋ nmae ’cna ke -dai’klɔ ke‑ ’sʋ ʋʋ ‑kwle’, dɛ‑nʋɛ’ ɛ nɩɛ ‑kwle ‑wɩ ‑o ’kamɔ kɛ’ ’da.

24

Sesi ’a "kunyɩɔ’ sɔan’

(Matie 28.1-10 ; Makɩ 16.1-8 ; San 20.1-10)

1Suifʋ‑wi" ’a ‑kwlewɩ ’wlʋa ’o ‑jei" ɛɛ’ ‑sɔn’ wɔin" ’sʋ, ’nynʋkpae’ ‑nʋ ‑cnʋʋn’ ’de ‑gbaɩn’ "kpei, ʋʋ kpa ’e ‑dai’klɔ ʋʋ nmaea. 2‑Ta ʋʋa mua ‑mɛ "soukpo ‑ɛ ‑kaan ’bo ‑gbaɩn’ "wɔin ’wlʋ ’o ’wɛ‑. 3’Sʋ ʋʋ pa ’de ‑gbaɩn’ ’di, ’kaa ʋʋ se Tʋ"bo Sesi ’a "ku jɛɛ‑. 4‑Ta ʋʋ nɩɛ tɔ’ "kpei naa’ a, ’sʋ nyʋ ’sɔɔn jrʋ’ ‑ʋʋa ’ʋnpaadɩ a fan ‑taan’ ʋʋpʋ "kpei. 5’Sʋ dɛ waa ʋʋpʋ ’dii, ʋʋ bla "jru ‑kwlɩ". ’Sʋ nyʋ ’sɔɔn ‑nʋ wluɛ ʋʋ ‑pee ʋʋ ’na : Dɛɛ‑tɩ aoa ‑pɔn "ju ‑nɩa ’kmʋ i ’de ’mɛʋn "klu ɛ‑ ? 6’Kaa ɔ se ‑ta nɩ‑, ɔ sɔn "kunyɩɔ’. ‑Ta ɔ ke ao nɩɩa ’e Galile ’de ɛ, dɛ ɔ ’tmʋa ao po ɛ ‑kwlʋ o, ɔ wlu’ ka ’de‑ ɔ ’na : 7nyiɔ ’ɔ "Ju ’je ’de tooɛ ‑o ’de dɛsaʋnʋʋn ’kwa, ’de ɔ ’je kɔɔɛ‑ ’bo tu ‑kwlɩ", ‑wɛe ɔ ’je ’kmʋ de ji ’de ’wɩ ’a taan ‑nɛ ’di.

8’Sʋ wlu Sesi ’tmʋa ’de ɛ, ’nynʋkpae’ ‑nʋ po ɛ ‑kwlʋ o. 9Ʋʋ ’wlʋa ’de ‑gbaɩn’ "kpei ɛ, dɩ "klein ʋʋ ’jeea "jriɛ‑, ʋʋ ’tmʋ ɩ ’de dboʋn ‑nɩa ‑puue ’jɔ due’ ke nyʋ jrʋ’ ‑pee. 10Ɛ nɩ Madi ‑wlʋa Madala ke Saanɩ ke Sakɩ de Madi ke ’nynʋkpae’ jrʋ’ ‑ke ʋʋ nɩa ’o ke, ʋʋpʋ ‑tmʋ dɛ ‑nɛ ’de Sesi ’a dboʋn ‑pee. 11Dɛ ’nynʋkpae’ ‑nʋ ’tmʋa ’mʋa‑ ʋʋ se ɛ tɔ’ ’ʋn ’je, dɛ‑nʋɛ’ ʋʋa ’wɔn ɛ ’mii ka ja jaa’ nɩa. 12’Kaa Piɛi sɔan ’ʋn ’sʋ ɔ kpa plea’ ’de ‑gbaɩn’ "kpei ɔ ‑gbʋn ’de ɛ ’di, ’kaa tae’ plu ’a ’sʋ mɛ ɔ ’jee "jriɛ‑. Dɛ ɔ ’jea ’mʋa‑ ɛ "mɔɔ‑ tai’ ’sʋ ɔ muɛ ‑gbɛin" de.

’Bo Emaisɩ ‑jei"

(Makɩ 16.12-13)

13’De ɛɛ’ ’wɩ tu ’di ɛ, klai" nynuu ’sɔɔn ‑ʋʋa mu ’de ‑kwlɔ due’ ‑ɛɛ ’nynɩ nɩa Emmaisɩ ’di. ‑Jeblʋ ’a ‑toe ’a ‑puue ’jɔ due’ ‑nɩ ’o ɛɛ’ ‑kwlɔ ‑tu ke Selisalɛm ’nynɩ. 14’Sʋ dɩ "klein ‑nʋʋa ’de Selisalɛm ɛ, ʋʋa ’tmʋ ɩ "wɔin. 15‑Ta ʋʋ nɩɩa wlua’ ’de ba o ‑tooa’ ’ʋn ’sʋ Sesi ’kpaa’ ’bo ʋʋpʋ ‑pʋn", ‑wɛe ɔ ke ʋʋpʋ a naa bɩ’ i. 16’Kaa ʋʋa’ "jri kuɛ kwa ʋʋ se ɔ "i juo‑. 17‑Wɛe ɔ wlu ’de ʋʋ ‑pee ɔ ’na : Dɛ aoa di ’mii ’de ao ‑wee’ je "jrii "kɩkɩ nɩ kan’ a‑ ? 18’Sʋ ʋʋa’ due’ ‑ɔɔ ’nynɩ nɩa Kleopasɩ ɛ, ɔ wlu’ ’de Sesi ‑pee ɔ ’na : ‑Ta ‑mɔ ‑wlʋ ’de Selisalɛm‑nyʋ "klu, ‑wɛe dɩ "klein ‑nʋʋa ’de ’wɩ ‑nɩ ’di ‑wɛe ‑ɩn sɩ juo ɛ‑ ? 19’De Sesi ’na : ‑Mɩ ’a dɩ tu ’de ɛ‑ ? ’Sʋ ʋʋ ’na : Dɩ ‑ɩ ‑nʋʋa Sesi ‑wlʋa Nasarɛtɩ ‑ɔ ‑nɩa Kea ’a wlu ’kwajaai "jrii ɛ, ɩmɩ ‑aa ‑tmʋ. Sesi ‑nɔ ɔɔ’ "ikmaa’ poɛ "jri "kpae’ ’de ɔɔ’ nʋʋdɩ ke ɔɔ’ wlusʋn ’ʋn ’bo Kea ke nyʋ ‑wee’ "juɔi. 20Ka ‑aa ’sraa ‑saʋn ’a klae" ke nyʋ‑cɔɩn’ ‑wi" to ɔ ’emu ‑wɛe ʋʋ ’jea ɔɔ’ ’pee, ’de ʋʋ kʋɔ ɔ ’bo tu ‑kwlɩ" ɛ, ‑ɩn sɩ ’wɔɔn ? 21‑Apʋ mɔɔ naa tɔ’ i ’de ɛ, ‑a ‑na ɔmɔ ‑je israɛ‑nyʋ seie‑ ’de ʋʋa’ tʋnyʋ ’kwa ’de‑, ’kaa ɩa’ dɩ tu nʋʋa ‑sɩan ɛɛ’ ’wɩ taan ‑nɛ ka. 22Tɔ’ ‑o, ’nynʋkpae’ jrʋ’ ‑wlʋ ’e ‑a "klu ‑ʋʋ ‑ma" a ‑a tai’, ʋʋ mua ’de ‑gbaɩn’ "kpei ‑sɔn’ wɔin" ɛ. 23Ʋʋ se ɔɔ’ "ku jɛɛ‑, ʋʋ jia de ’sʋ ʋʋ ’na : Kea ’a "soa‑wi" ‑wlu ’de ʋʋ ‑pee ‑ʋʋ ‑na : Ɔ sɔn ’ʋn ’ɛ, ɔ nɩɛ ’kmʋ. 24‑Wɛe nyʋ jrʋ’ ’wlʋ ’e ‑a "klu ’de ʋʋ mu ’e ‑gbaɩn’ "kpei ‑wɛe dɩ "klein ’nynʋkpae’ "sia ’nynɩ ʋʋ jɛɛ ɩ kan’ ‑cɛɛn’‑, ’kaa ʋʋ se ɔmɔ ’ɔ ‑cɛ" ’kpa ’je.

25’Sʋ Sesi wlu’ ’de ʋʋpʋ ‑pee ɔ ’na : ’Oo nyiɔpʋ ao se ‑mɛ ’ɛ tɔ’di nɩ kan’ a‑ ? Dɩ "klein Kea ’a wlu ’kwajaaʋn ’tmʋa ’de ɛ, aoa’ ɩa’ tɔ ’ʋn nɩɛ ’kle ! 26Klisɩ se ’kle ‑nɛ ’ʋn cɛɛn i ’dee‑ ‑wɛe ɔɔ’ ’beɔdɛ se ’de ɔ ’kwa ’kpai ? 27‑Wɛe dɩ "klein Moisɩ ke Kea ’a weepoʋn ’tmʋa ’de ɔɔ’ ‑tɩ’ ’ʋn ’de ʋʋa’ ’sbɛ ’di tɛin" ɛ, ɔ ‑tee ɩa’ wɔ ‑saa ’de ʋʋ ‑pee.

28‑Ta ʋʋa nynia ’o ‑kwlɔ ʋʋa mua ’di ‑pʋn" ’sʋ, ka nyɔ ɔ ‑sia’ ‑wɛe ɔɔ mua nyaa ’kamɔ Sesi a ‑pɔn ɔ ’je nʋ ’de‑. 29’Kaa ʋʋ kpʋʋn ɔ i ʋʋ ’na : ‑Ɩn ‑ji’ ‑ɩn ‑ke ‑a ‑je ‑ta ’pɛn, ‑kwlu’ a ‑kɔ’ ’sʋ Sesi ke ʋʋ paa ’o ‑kwlɔ. 30‑Ta ɔ ke ʋʋ nɩa dɛ dia’ ’bo ’tablʋ "kpei ’sʋ ɛ, ɔ "duɛ ‑di’pɛn ’ʋn ɔ ‑kɔ ɛɛ’ Kea ’sɛ poa’ ‑wɛe ɔ cɩɛn ɛ i ’de ɔ "nyɩ ɛ ʋʋpʋ. 31’Sʋ ʋʋa’ "jri ’bai’ ʋʋ juo ɔ "i, ’kaa ɔ "maa ʋʋpʋ "jrii. 32’Sʋ ʋʋa wluɛ ba ‑pee, ʋʋ ’na : ‑A ‑blu" ‑aa, ɔmɔ ‑o ’teɔ ’dee‑, ɛmɛ ‑tɩ ‑ta ɔɔ ‑saa’ Kea ’a wlu wɔ ’de ‑a ‑pee ’sʋ ‑a ’di cɛn ’cna "kpei ’dee‑. 33’Bo ɛ "sri ʋʋ je Selisalɛm de mu, ʋʋ je dboʋn ‑nɩa ‑puue ’jɔ due’ ke nyʋ ‑ke ʋʋ ’kɩɩan "jrui jɛɛ‑. 34’Sʋ ‑wi" ‑mʋ ’na : Tʋ"bo jiɛ ’kmʋ de ‑cɛɛn’‑, ɔ ke Simɔ ’jee. 35‑Wɛe dɛ ‑nʋʋa ʋʋpʋ "jrii ’bo ‑jei" ke ’de ka Sesi ke ʋʋ nɩa ’o ’tablʋ "kpei ‑wɛe ɔ cɛɛan ‑di’pɛn i ’bo ʋʋ "juɔi ɛ, ’de ʋʋ po ʋʋpʋ ɩa’ "kuan.

Sesi toɛ ɔɔ’ ‑cɛ" klai" nynuu ‑nɩa ‑puue ’jɔ due’ "i

(Matie 28.16-20 ; Makɩ 16.14-18 ; San 20.19-23 ; Nʋʋdɩ 1.6-8)

36Ʋʋ siiɛ wlua’ kan’ ’sʋ, Sesi ’a ‑cɛ" ’kpa ‑taan’ ’bo ʋʋa’ ‑kwea’‑, ’sʋ ɔ ’na : Ao ’je pɛe ’a blua’ ! 37’Sʋ dɛɛ waa ʋʋpʋ ’di i, faʋn a nʋ ʋʋpʋ ’mɛ, ʋʋmʋ ’na ‑mɛ ʋʋ ’jeeɛ ‑suu jrɛ’ "jriɛ‑ ’de‑. 38’Kaa Sesi wlu’ ’de ʋʋ ‑pee ɔ ’na : Dɛ ‑ɛɛ tai’ "maa aopʋ ɛ‑ ? Dɛɛ‑tɩ aoa naa tɔ’ ‑nɩa kan’ i ’de ao pɛe o ɛ‑ ? 39Ao ‑gbʋn ’ma kwa ke ’ma bɩ ja, ɛ ’ma ‑cɛ" ’kpa ‑o ! Ao ’tʋn ’mi i, ao ’je ’ʋn ’je, dɛ‑nʋɛ’ ‑suu se ‑sɩɩɛn’ ke ’kpa ’ble ka ’mɔ nɩa. 40‑Ta ɔɔ ’tmʋa wlu ‑nɛ ‑mɛ, ɔɔ toɛ ʋʋpʋ ɔɔ’ kwa ke ɔɔ’ bɩ "i. 41Ʋʋa nʋ ’mʋa‑ ’mɛ ‑mɔ, ’kaa ʋʋ se ɛ tɔ’ ’ʋn ’je ke ’pepe. Ka ʋʋ nɩa ’de tai’ ’a "maa’ ’ʋn Sesi ’jea kan’ ’sʋ, ɔ ‑teeɛ’ ʋʋpʋ i ɔ ’na : Ao ’ble diidɛ jrɛ’ ’mɛ ‑taa ? 42’Sʋ ʋʋ to ɔ daa‑smii ’a tie "i, ’sʋ ɔ "duo ɛ ’ʋn ’ɛ, 43‑wɛe ɔ ‑te ɩa’ dia’ ‑pʋn" ’bo ʋʋpʋ "juɔi.

44’Sʋ ɔ wlu’ ’de ʋʋ ‑pee ke’wlɛ ɔ ’na : ‑Ta ao ke ’ma ‑a ‑teea i ’de ɛ, dɛ ’ɩn ’tmʋa, ɛ ka, ’ɩn wlu’ ka ’ɩn ’naa : Dɩ "klein Moisɩ o, Kea ’a wlu ’kwajaaʋn o, Dafidɩ ’crɩa ’de ’ma ‑tɩ’ ’ʋn ɛ, ɩ ’je ’o nyni ‑o se. 45’Sʋ ɔ kaiɛn ʋʋpʋ ’a tɔ’ wɔn ‑wɛe ʋʋ ’je Kea ’a wlu ‑ɛ ‑crɩɩa’ ’dei ’wɔn. 46’Sʋ ɔ ’na : Dɛ ‑crɩɩa’ ’de ’ma ‑tɩ’ ’ʋn, ɛ ka : Klisɩ a muɛ ’kle ’jea’ mamaʋ ’sʋ ɛ ’je ɔɔ’ ’mɛa’ jɛɛ‑, ‑wɛe ɔ ’je "kunyɩɔ’ sɔn ’de ’wɩ ’a taan ‑nɛ ’di. 47‑Bo ɛ nɩ kan’ a, ‑mɛ ’kmʋ fai" poo ‑tɩ ke dɛsaʋn ’a ‑kwɛ‑tɩ a muɛ ’tmʋʋa’ ’de ɔɔ’ ’nynɩ ’ʋn ’de ’bluadidɩ ‑wee’ "klein ‑pee. ’Kaa ’bo Selisalɛm mɔ ɛɛ’ ’tmʋa’ ’je ‑tee. 48Aopʋ ‑nɩ ɩa’ dɩ tu ’a ‑ta ’jeʋn. 49’De ao ‑gbʋn ’nɔ ‑suu ‑ɛɛ wlu ’ɩn "Bo cɛan ‑tie" ɛ, ’ma mu ɛ jaa’ ’de aopʋ ’ʋn. ’Kaa ao ‑te i ’bo Selisalɛm mamaʋ ’sʋ ɛɛ’ "ikmaa’ ‑wlʋa ’e jaʋn ’di ’je aopʋ "kpei ji.

Sesi muɛ jaʋn ’di

(Makɩ 16.19-20 ; Nʋʋdɩ 1.9-11)

50Ɛ ’wlʋa ’o muɛ, Sesi ke ʋʋpʋ muɛ ’de Betani fɔ o, ’bomɔ ɔ kpa sɩn "jɛi ɔ poo ʋʋpʋ "diwan. 51Ɔ "siɛ ʋʋpʋ ’a "diwan poa’ ’sʋ ɔ je ’ʋnsɔn ’bo ʋʋpʋ "klu, ɔ je jaʋn ’di mu. 52Ʋʋpʋ mɔ ‑kɔa’ ɔɔ’ "juɔi ‑gbɛɛa’ ’sʋ ʋʋ muɛ Selisalɛm de ’de ’mʋa‑ ’ʋn. 53Ʋʋa ’kɩɩɛn "jrui jeejee ’de Kea ‑gbu klaa" ’di ‑wɛe ʋʋa ble ʋʋa ’bɛɛ‑ Kea ’a ’nynɩ "i.