Eble

’Sbɛ ‑ɛ pooa

Eble‑wi"

‑jei" ɛ

Kea cɛɛn ’de ɛɛ’ "Ju ’ʋn ‑wɛe ɛ wlu

¹Tɛin", Kea ’jea ‑a ’mɩa ‑wi" ‑pee wlu ɛ, ɛɛ’ wlu ’kwajaaʋn mʋ ɛ jii ’ʋn kpɛ ‑tuu"‑tuu. Dɩ ɛ ’tmʋa, ɛ ’tmʋ ɩ ’de sʋn ‑tuu"‑tuu ’ʋn. ²’Kaa ’de de’bɔɔwɩ ‑nɩa ‑sɩan ’di ɛ, ɛɛ’ "Ju mɔ ɛ jii ’ʋn ‑wɛe ɛ wlu ‑a ‑pee. Ɔmɔ Kea cɛɛn ’ʋn ‑wɛe ɛ nʋ ’kmʋ. Ɔmɔ ɛ ‑te’ ’o ‑wɛe ‑ɔ ‑nɩ dɩ ‑wee’ "klein ’a jei. ³Ka Kea nɩa ‑sɔn’ ɛ, ’kamɔ ɔ nɩ‑. Kea ’a nɩsʋn ‑wee’ "klein poɛ "jri "kpae’ ’de ɔ ’ʋn. Ɔmɔ ‑nɩ Kea ’a ‑kooɔ’ i. Ɔɔ’ wlu ’a "ikmaa’ mɛ ‑kpʋn’ ’kmʋ i. Ɔ ‑kɔa’ nyiɔ ’ɔ dɩsaɩn ’a ‑kwɛ ‑dbo "i ’sʋ ɛ, ɔ muɛ ’e jaʋn ’di ‑wɛe ɔ ‑te’ i ’de Kea ‑ɛ ‑nɩa ’e dɩ ‑wee’ "klein "jru kpɔ ’ɔ dianfɔ o.

Sesi nɩɛ ’o Kea ’a "soa‑wi" "jru kpɔ’

⁴Ka Sesi nɩa ’o "soa‑wi" "jru kpɔ’ flifli ɛ, ’kamɔ ɔɔ’ ’nynɩ nɩ ’o ʋʋa’ ’nynɩ "jru kpɔ’ ‑ke. ⁵Wlu Kea ’tmʋa ’de Sesi ‑pee, ɛ ka :

‑Ɩn ‑nɩɛ ’ma "Ju ‑o, ’ɩn ’kpa ‑ɩn "Bo ’de ‑sɩanwɩ ’di.

’De ɛ wlu’ ka ke’wlɛ ɛ ’naa :

’Ma muɛ ‑ʋn "Bo nɩa’, ‑wɛe ‑mɔ ‑je ’ma "Ju nɩ‑.

Wlu ‑nɩa ’mʋa‑ ɛ se ɛ ’tmʋ ’de ɛɛ’ "sʋɩ ’a due’ ‑pee kpɛ due’. ⁶’Kaa ‑ta Kea ’wɔan ɛɛ’ "i‑saaju ’nɔ ’kmʋ "kpei dbo‑tɩ ɛ, ɛ ’naa :

Ɛɛ’ "sʋɩ ‑wee’ "klein ’je ɔ "juɔi ‑gbɛɛ’‑ ‑o.

⁷Dɛ ‑tmʋʋa’ ’de Kea ’a "soa‑wi" ’a ‑tɩ’ ’ʋn ɛ ‑mɛ ka :

Ɛ ‑nʋɛ’ ‑wɛe ka poɔ’ nɩa, ɛɛ’ "soa‑wi" nɩ kan’, ɛmɛ ‑nɩɛi" ‑ke ‑wɛe ka nɛmɩɩɔ nɩa, ʋʋ nɩ kan’.

⁸’Kaa ‑bo ɛ ‑tu" ɛɛ’ "Ju ‑mɔ ɛ, wlu ‑ɛ ‑crɩɩa’ ’de ɔɔ’ ‑tɩ’ ’ʋn ’de Kea ’sbɛ ’di ɛ ka, ɛ ’na :

Ɛmɛ ‑nɩɛ Kea ‑o, ɛɛ’ Tʋ"bodɛ se isɔn‑ta ’blei. Ɛ se fai" poo ‑ta ’blei. Ɛɛ’ nyʋ ’blea’ nɩɛ "isrɛa’ ‑sɔn. ⁹Ɛ ‑kmai" "isrɛdɩ ’a ‑tɩ’, dɩ ‑ɩa dooa Kea ’a kɛ’ ɛ, ‑mɩ ’a dɩ tu a nyaa ‑mi i. Ɛmɛ ‑tɩ ‑ma Kea ‑te’ ‑ʋn kpɔi" ’bo ‑ma ’ʋn ’bɛɛʋn "jru kpɔ’, ’de ɛ po ‑ʋn "diwan ‑wɛe ‑ɩn ’di cɛn ’cna "kpei.

¹⁰Wlu ‑crɩɩa’ ’de ɔɔ’ ‑tɩ’ ’ʋn ke’wlɛ ɛ ’naa :

Tʋ"bo, "i‑saa nɔ" ɛ, ɛmɛ ‑nʋ’ ’blʋa‑, ’de ka jaʋn ’a kpɛ ‑tia ɩ nɩɛ ‑ma sʋn ’a nʋʋdɩ ‑o. ¹¹Ɩa’ dɩ tu ɛ, ɩa muɛ i sɔan’, ’kaa ka ‑mɔ ‑nɩa, ’kamɔ ‑ɩn ‑nɩ. Ɩ ‑wee’ "klein a muɛ pai" ’kpaa’ ka ’ʋnpaadɩ a ’kpa pai" ɛ. ¹²‑Ma mu ɩ ’ʋnpooa’ ka nyɔ ɔ pooa ’ʋnpaadɛ ’ʋn ɛ, ‑wɛe ɩ ’je "jrii ‑kwɛ‑ ka tae’ a ‑kwɛa "jrii ɛ, ’kaa ka ‑mɔ ‑nɩa, ’kamɔ ‑ɩn ‑nɩ. ‑Maa’ poo fai" ’nɔ ’kmʋ. ‑Ma ‑sɩn se ‑kwɛ ‑ta ’ble.

¹³Wlu ‑ɛ ‑crɩɩa’ ’de ɔɔ’ ‑tɩ’ ’ʋn ’fɔ jrɛ’ o ‑ke ɛ, ɛ ’naa :

‑Ɩn ‑te’ i ’de ’ma dianfɔ o mamaʋ ’sʋ ’ɩn ’je ‑ma tʋnyʋ ‑ma bʋ ‑sɔnku ’ʋn nʋ.

Dɩ ‑tmʋʋa ’de Sesi ’a ‑tɩ’ ’ʋn ɩmɩ ‑nao. Kea se ɩ ’tmʋ ’de ɛɛ’ "sʋɩ ’a due’ ‑pee kpɛ due’. ¹⁴‑Bo ɛ nɩ kan’ ‑mɔ ’ee, ‑mɛ dɛ Kea ’a "sʋɩ ‑mʋ nɩ ’ʋn ’ja a‑ ? Ʋʋ nɩɛ ‑sii ’dɔe ‑o. Ʋʋa nʋʋɛ Kea "juɔi. Ɛɛ dbo ʋʋpʋ ’mɛ, ‑wɛe ʋʋ ’je nyʋ ‑ʋʋ ‑jea ’pʋʋa’ ’je sʋn o po.

¹‑Jɛ Sesi nɩa klaa" kan’ ɔ ‑siia dɩ ‑wee ɛ, ‑wɛe Kea cɛɛan ’de ɔ ’ʋn ’de ɛ wlua ‑a ‑pee ɛ, ‑mɛ dɩ ‑a ‑wɔan ’de ɔɔ’ ‑tɩ’ ’ʋn ‑a ‑je ɩa’ ‑tɩ’ ‑tu" ka ‑cɔɔn’ ka, ‑wɛe ‑a ‑jɩ wɔn ’je. ‑Bo ‑a nʋ kan’ a, ‑mɛ ‑a se ’pʋ‑je "i ‑gbla" i. ²‑A ‑je kan’ ’mɛ Kea ’a wlu ɛɛ’ "soa‑wi" jaa Moisɩ ’kwa tɛin" ɛ, ɛɛ’ kɛ’ kma’. Nyɔ "o nyɔ ‑blaa ɛɛ’ wlu tu wɔin ɔ ’je ɛɛ’ ‑kei" ’mɛ. ³’De ‑mɛ ’pʋwlu ‑ɛɛ kɛ’ kma ‑ɛ ‑sia ‑jɛ ‑saa "i ɛ, Tʋ"bo ’a ‑cɛ" ’kpa ja, ‑bo ‑a nʋ ɛɛ’ ‑tɩ’ ’plʋ ’ʋn ’ee, ka ‑a ‑je Kea ’a ’pee wɔin" ’pʋsʋn nʋ ɛ‑ ? Ɛɛ’ ’pʋʋa’ tu ɛ, Tʋ"bo ‑tmʋ ɛɛ’ ‑tɩ’ "i‑saa nɔ" ‑wɛe nyʋ ‑ʋʋ ‑wɔɩn ‑wi" ‑mʋ ’jɩ tɔ’ ’ʋn ‑wɛe ʋʋ ’tmʋ ɩ. ⁴’De ɛɛ’ nɔ" tu ’di, wlu "klein ʋʋa ’tmʋa, kɩ nɩa tɔ’ ‑tɩ ɛ, Kea to ɛɛ’ sʋn ’mɛ ’de jrii’ ke dɩ klae" klae" ʋʋa nʋa’ ’ʋn, dɛ‑nʋɛ’ ɛ "nyɩ ʋʋpʋ ɛɛ’ ‑Suu ’a "ikmaa’ due ’due ka ɛɛ’ ‑cɛ" ’kpa nɩa "i ɛ.

Sesi ‑ja ’pʋʋa’ ‑kwlɔ i

⁵Tɔ’ ‑o, ’kmʋ dee ‑ɛɛ mua nʋʋa’ ’de nya ‑wɛe ‑ɛɛ ‑tɩ’ ‑a ‑tmʋa’, ɛ se Kea ’a "soa‑wi" mʋ ɛ ’je ɛ "jru kpɔ’ i ‑te’ nɩ‑. ⁶Ɛ se kan’ ‑mɔ nɩ‑. Kea ’a ‑nɛ "Ju mɔ ‑je ’kmʋ dee ’ble. Wlu ‑ɛ ‑crɩɩa’ ’de Kea ’sbɛ ’ɛ ’fɔ jrɛ’ o kɛ ’da ka, ɛ ’na :

Kea, dɛ nyiɔ ‑mɔ nɩ ’ʋn ‑wɛe ɛɛ po ɔɔ’ ‑tɩ’ ‑kwlʋ o ɛ‑ ? ’De "ju nyiɔ ’wlʋa ‑mɔ ’ee, ɔɔ’ ’nynɩ wɛ‑, ‑wɛe ‑ma po ‑mɔ sʋn o ɛ‑ ? Ɛ "maa ‑apʋ nyiɔ tai’. Ɛmɛ Kea ‑jea ɛɛ’ dɛ tu nʋ ɛ, ɛmɛ ‑nʋɛ’. ⁷Ɛ blɔɔ ’blʋɔ ’de nɔ" dɛ‑saan" ’di ’bo ɛɛ’ "sʋɩ ‑sɔn. ’Bo ‑mɛ ’de ɛ, ɛ kpa ɔɔ’ ’nynɩ "jɛi ‑wɛe ɛ nʋ ɔ kɛɛma’ ’ʋn ’de ɔɔ ’wlʋ ’nynɩ. ⁸Ɛmɛ ‑te’ ɔ dɩ ‑wee’ "klein kwa. Ɛmɛ ‑nʋɛ’ ‑wɛe dɩ ‑wee’ "klein a jaa "jru ja ’de ɔ ‑pee.

’De dɛ ‑jɛ Kea ’jea ’o sie ‑wɛe ‑ɛ sea "jru ja jaai ’de ɔ ‑pee, ‑mɛ se nɩ‑. ’De ka ‑jɔ dɩ ‑wee’ "klein ’jea "jru ja jaa ’de ɔ ‑pee ’de ‑sɩanwɩ ’di ɛ, ‑aa’ ’je ‑mɛɛ’ "jri ’a ‑kɔ ke. ⁹’Kaa "ju ‑jɔ Kea blaa ’blʋɔ ’de ɛɛ’ "sʋɩ ‑sɔn ’de nɔ" dɛ‑saan" ’di ɛ, ɔmɔ ‑nɩ Sesi. Kea ’a ’saaʋn ɛ nʋa nyʋ "jrii ɛɛ’ ‑tɩ’ mɛ ‑ɛɛ ’mɛa’ ɔ ’mɛ. ’Kaa kaan ka a, Kea nʋ ɔ kɛɛma’ ’ʋn ’de ɔɔ ’wlʋ ’nynɩ, dɛ‑nʋɛ’ ɔ ’mɛ nyʋ ‑wee’ ’a ’mɛa’ !

¹⁰Tɔ’ ‑o, Kea mɛ ‑nʋ’ dɩ ‑wee’ "klein, ɩ ‑wee’ ‑teɛ ɛɛ’ ‑tea’ ‑wɛe ɩ ’je ɛɛ’ ’nynɩ "i ’bɛɛ‑. Ɛmɛ ‑nɩɛi" ‑wɛe ɛɛ’ "nynuu‑ ‑tuu"‑tuu ’je ’e ɛ o "biie‑. Ɛ nʋɛ’ mamaʋ ’sʋ ɛ je Sesi ’e ’kle ’a kpɛ ‑tuu"‑tuu ’ʋn jaa‑ ‑wɛe ka ɛ nɩa "i ɔ ’je kan’ nɩ‑. Ɔmɔ ‑ja ’pʋʋa’ ‑kwlɔi, ’de ‑ɔ ‑kɔn ’e ’pʋʋn ’a nya. ¹¹Dɛɛ‑tɩ ’ɩn ’da kan’ a, ɛmɛ ‑nɩ Sesi ’a ‑cɛ" ’kpa ke nyʋ ɔ ‑teea kpɔi" o, ʋʋ ‑wee’ ’wlʋɛ ’e nyɔ due’ koʋn ‑gbai’ ’ʋn. Ɛmɛ ‑tɩ ɔɔ’ ʋʋpʋ ’a "dei ’daa ’a ‑tɩn’ se ɔ nʋ. ¹²Ɛmɛ ‑nʋɛ’ ‑wɛe ɔ wlu ka ’wɩ jrɛ’ o, ɔ ’na :

’Ma Kea, ’ma muɛ ɛɛ’ ‑tɩ’ ’tmʋa’ ’de ’ma "dei‑wi" ‑pee. ’Ma muɛ ɛɛ’ ’nynɩ "i ’bɛɛa’ ’de blewlu ’di ’bo nyʋ ‑kwea.

¹³Ɔ wlu’ ka ‑ke ɔ ’naa :

Kea mɛ ’ma mu tɔ’ "itbaa’.

’De ɔ wlu ke’wlɛ ɔ ’naa :

"Nynuu‑ Kea ‑nyɩa" ’ʋn ɛ, ʋʋ ke ’mɔ ke ‑a ka.

¹⁴Nyʋ ɔɔ ’daa‑ "nynuu‑ ɛ, ʋʋ nɩɛ nyiɔpʋ ‑o, ʋʋ nɩɛ nymɔ kui ‑sɔn, ‑wɛe ʋʋ ’ble ‑sɩɩɛn’‑. Ɛmɛ ‑tɩ Sesi ‑snɛɛ nyiɔ ’ʋn ’de kʋʋ nɩa ɔ nɩ kan’, ‑wɛe ɔ ’je ’mɛ ka ʋʋa ’mɛa, ’de ɔ ’je tʋ ’a "jru kpa ’bo ‑siɔn’ "kpei. ‑Siɔn’ ’bleɛ ’mɛa ’a "ikmaa’. ¹⁵’Kaa ’de Sesi ’a ’mɛa’ ’ʋn ɛ, ɔ ‑sa ‑siɔn’ ’mɛa ’a "ikmaa’ ’kwa ‑wɛe ɔ seie nyʋ "klein ’mɛa ’a faʋn a nʋa ’de ɛ, ‑wɛe ‑ʋʋ ‑nɩa kʋɔnkwla’ ’de ʋʋa’ ’kmʋ ‑wee’ ’ʋn ’de ‑siɔn’ ’kwa a. ¹⁶Ɛ se Kea ’a "sʋɩ mʋ ɔɔ po sʋn o nɩ‑, ’kaa ɛ Ablaam ’a "nynuu‑ mʋ ɔɔ po sʋn o. ¹⁷’De ɛɛ’ ‑tɩ’ ’ʋn ke’wlɛ, ka ɔɔ’ "dei‑wi" nɩa ɔ nɩ kan’ ’de dɩ ‑wee’ "klein ’ʋn ‑wɛe ɔ ’je ʋʋa’ ’sraa ‑sai klaa" nɩ ’de ɔ ’je ʋʋpʋ ’a wɛe ’je. Ɔɔ’ ’sraa ‑sai ‑tu ɛ, ɔɔ nʋɛ Kea ’a ‑kwlʋtɩ ka ‑cɔɔn’ ka. Ɔmɔ ‑nʋɛ’ ‑wɛe ɛ ’wlʋ ɛɛ’ "nynuu ’a dɩsaɩn "kpei. ¹⁸Dɩ "klein ‑ɩa nʋʋa ɔɔ’ de’di ‑wi" "jrii ɛ, ɩ nʋʋ ɔ "jrii ’mɛ ‑ke. ‑Ta ɔɔ’ ‑cɛ" ’kpa nɩɩa ’kle ’jea’ a, dɛsaʋn ‑tɩn’ ɔ i ’mɛ ‑ke, ɔ je ɛ ’je. Ɛmɛ ‑tɩ ɔ ’bɛɛ‑ ɔ ’je nyʋ dɛsaʋn a ‑tɩan’ i sʋn o po.

Sesi nɩɛ ’o Moisɩ "jru kpɔ’

¹’Ma de’di ‑wi" aopʋ mɔ ‑ke ɛ, Kea ‑teɛ’ aopʋ kpɔi" ‑wɛe ɛ ’da aopʋ ’de ao ’je ɛɛ’ ’cɛ nɩ‑. ‑A ‑wee’ "klein ‑ɔ ‑nɩa ɛɛ’ ’cɛ ɛ, dɛ ‑a ‑jea tɔ’ ’ʋn ‑wɛe ‑aa ‑tmʋa ’bo nyʋ "juɔi ɛ, ɛ ka : Sesi mɔ Kea dbo ‑wɛe ‑ɔ ‑nɩ ’o ‑a ‑ke Kea ’nynɩ. Ɔmɔ ‑nɩ ‑aa ’sraa ‑sai klaa", ɔ ’wlʋɛ ‑aa dɩsaɩn "kpei ɛmɛ ‑tɩ ao ’je ɔ dɛ ’ʋn ’je jeejee. ²Dbo Kea ‑teɔ’ kwa ɔ nʋɛ’ ka ‑cɔɔn’ ka, ka ‑a ’mɩa Moisɩ nʋa ’de Kea ’a ’cɛ "klu ɛ. ³Ka nyɔ ‑poa’ ‑gbu" ‑mɔ nɩa dɛwɔn ɔ ‑sia ‑gbu" ’a ‑cɛ" ’kpa a, ’kamɔ Sesi nɩ ni’ wɔn ɔ ‑sii Moisɩ. ⁴‑Gbi" "klein ‑ɩ ‑pooa ɩ ’bleɛ poi, ’kaa nyɔ ‑jɔ ‑poa’ dɩ ‑wee’ "klein ’kmʋ ɛ, ɔmɔ ‑nɩ Kea. ⁵Tɔ’ ‑o, dbo Moisɩ nʋa ’de Kea ’a nyʋ "klu ɛ, ɔ nʋɛ’ ka ‑cɔɔn’ ka. ’Kaa Moisɩ ‑mɔ ɛ, ka ‑gbu" ’dei ‑te i nɩa, ’kamɔ ɔ nɩ, ɔ se ɛɛ’ jei nɩ‑. Dɩ Kea a mua nʋa’ ’de nya ɩmɩ ‑ɩa ‑tɩ’ ɔɔ ’tmʋ. ⁶Klisɩ ‑mɔ ɛ, ɔmɔ ‑te’ Kea ’a nyʋ "jru kpɔ’ i. Ka ‑gbu" jei ’a "ju nɩa, ’kamɔ ɔ nɩ‑. ‑Apʋ ‑nɩ ɔɔ’ ‑gbu". Dɩ ‑a ‑tea’ ‑kwlɩ" ‑wɛe ‑ɩa ‑tuosʋn ‑aa poa de, ‑bo ‑a kpʋn ɩ i mamaʋ ‑wɛe ‑a ‑jɩ tɔ’ "itba, ’de ‑a ‑je mu ‑a ‑je nyni ɛ, ‑mɛ ‑a ‑nɩ ɔɔ’ ‑gbu" ’mɛ ‑cɛɛn’‑.

Kea ’a ’cɛ ’ɛ ‑kwletɩ

⁷Ɛmɛ ‑tɩ ’ma ’tmʋ aopʋ dɛ Kea ’a ‑Suu a ’tmʋa ao ’je ɛ doin" o po, ɛ ’naa :

Kea ’na ‑bo ao ’wɔn ’ma wlu ’de ‑sɩanwɩ ’di ɛ, ⁸ao ’bo pɛe "ikmuuɛ, ao ‑sa aoa’ pɛe ’kwla ao kaiɛn wɔn ’de ’ʋn ‑pee. Ka ao "bo ‑wi" seea ’ʋn tɛin" ɛ, ao ’bo kan’ nʋɛ. ‑Ta ʋʋ nɩɩa ’de ‑pɩɩɔn" blʋa "kpei ɛ, ⁹ʋʋ ‑tɩɛn’ ’mii ’wɩ "o ’wɩ ʋʋ paa ’bo ’ʋn o, ‑wɛe ka ’ɩn nɩa ʋʋa’ Kea ‑cɛɛn’‑ ʋʋ ’je ɛ ’je, ’de ‑mɛ ’kamɔ ʋʋ ’jee‑ ’ma nʋʋdɩ ’dɔe ’ɩn nʋa ʋʋpʋ "jrii "jriɛ‑ ’de ‑sɩn ’a kwla ‑nyiiɛ ’di. ¹⁰Ɛmɛ ‑tɩ ’ɩn ’kpa ’cɛn ’de ʋʋa’ nyʋ tu ‑pee. ’Ɩn wlu’ ’de ’ma ‑cɛ" pɛe o ’ɩn ’na ʋʋa’ ‑cɛ" ’kpa ’a tɔ’ i naasʋn‑ mɛ ‑ɛɛ nʋɛ ‑wɛe ʋʋa ‑si’ ‑jei" jeejee. Ʋʋ se ’ma ‑nɩ ‑jeblɩ juo‑. ¹¹Ɛmɛ po ’ʋn ’cɛn ‑wɛe ’ɩn ‑snɛɛ ’ɩn ’naa : ’Bo ’ma ‑kwlekwlɔ ‑ɛ ’di pɛe ’a blua’ nɩa ʋʋ se ’bo i "sii‑ ’nɔ ’kmʋ.

¹²’Ma de’di ‑wi", ao ‑tu" aoa’ ‑cɛ" ’ɛ ‑tɩ’ ‑wɛe pɛe saʋn je ’e aoa’ due’ ’di nɩ‑, ’de ɔ je "jru ku‑, ‑wɛe ɔɔ’ "jrukua’ je ɛ nʋ ’sʋ ɔ je ’kmʋnɩ Kea ’kpʋ "i to‑. ¹³’Kaa ‑ta nɔ" nɩɩa aopʋ ’kwa ’de ‑sɩanwɩ ’di ɛ, ao kuu ba ’a dɩ i mamaʋ ’sʋ ‑wɛe dɛsaʋn ’a nyʋ ’srɛipooa’ je nyɔ jrɔ’ ’ɔ pɛe "ikmu‑ ’de aopʋ "klu. ¹⁴Kaan ka la, ‑a ‑ke Klisɩ a na’ ’bode. Dɩ ‑a ‑wɔɔan’ "i‑saa nɔ" ‑bo ‑a ‑tɩ’ i mamaʋ ‑wɛe ‑a ‑je ’e ɩ ’dei ’pɛn, ’de ‑a ‑je mu ‑a ‑je nyni ɛ, ‑mɛ ka ‑a ‑tea Klisɩ ’a ‑tea’ ‑cɛɛn’‑ ɛ, ɛmɛ ‑toɛ. ¹⁵‑Bo ao ‑te i ɛ, ‑mɛ "jri ‑ɛ "i ao ’blea nɔ" ‑sɩan a, ao po ’pʋwlu ‑nɛ ‑ɛɛ wlua aopʋ ‑pee jeejee ’a ‑tɩ’ ‑kwlʋ o. Ɛɛ’ wlu tu ’naa :

‑Bo ao ’wɔn ’ma wlu ’de ‑sɩanwɩ ’di ɛ, ao ’bo pɛe "ikmuuɛ. Ka ao "bo ‑wi" seea ’ʋn tɛin" ɛ, ao ’bo kan’ nʋɛ.

¹⁶’De nyʋ wɛ‑ ‑wɔn Kea ’a wlu ’sasa ‑wɛe ‑ʋʋ ‑toɛ ’kpʋ "i ɛ‑ ? Nyʋ Moisɩ ‑sa kʋɔnkwla’ ’de Esipʋ‑blʋa "kpei, ʋʋ ‑pʋ ‑o. ¹⁷’De nyʋ wɛ‑ Kea ’kpaa’ ’cɛn i ’de ‑sɩn ’a kwla ‑nyiiɛ ’di ɛ‑ ? Nyʋ ‑ʋʋ nʋa dɛsaʋn ‑wɛe ‑ʋʋa "ku sia ’e ‑pɩɩɔn" blʋa "kpei, ʋʋ ‑pʋ ‑o. ¹⁸’De ‑bo Kea ‑snɛɛ ’de ɛ pɛe o ‑wɛe ɛ ’na ‑ta ɛ nɩa ʋʋ se ’bo i "sii ’ee, ‑mɛ nyɔ ɛɛ ’da a‑ ? Nyʋ ‑ʋʋ ‑blaa ɛɛ’ wlu wɔin, ʋʋ ‑pʋ ‑o. ¹⁹Tɔ’ ‑o, ’ma ’cɛ, ‑a ‑wee’ nɛɛ tɔ’ "kpei‑ ‑bo ‑ta Kea nɩa ʋʋ se ’bo i "sii ɛ, ‑mɛ ʋʋa’ ‑maa’ ’je dɛ tɔ’ ’ʋn mɛ ‑nʋɛ’.

¹Kea cɛn wlu ‑tie" ɛ ’na ‑a ‑ke ɛɛ muɛ ‑kwlea’ ‑tadue. Ɛmɛ ‑tɩ ‑ta Kea ’a ‑kwlekwlɔ ’di paa’ ’a nɔ" sea ‑sii ke ɛ, ‑a ‑tu" ‑aa ‑cɛ" ’ɛ ‑tɩ’ ‑wɛe ‑aa due’ je de sie‑. ²Dɛɛ‑tɩ ’ɩn ’da kan’ a, ɛmɛ ‑nɩ ‑pɔia" ‑tɩ ‑ɩa ‑tmʋʋa’ ’de ‑a ‑pee ‑ta, ɩ ’tmʋʋɛ’ ‑ke ’de israɛ‑nyʋ ‑pee tɛin". ’Kaa wlu ‑tmʋʋa’ ’de ʋʋpʋ ‑pee ɛ, ɛ se ʋʋpʋ dɛ "i ’je, dɛ‑nʋɛ’ ʋʋ ‑wɔan ɛɛ’ wlu tu ɛ, ʋʋ se ɛ tɔ’ ’ʋn ’je. ³’De ‑apʋ mɔ ‑jɔ ‑je ɛ tɔ’ ’ʋn ɛ, ‑ta Kea nɩa ‑aa muɛ ’o paa’ ‑wɛe ɛ ke ‑a ‑je i ‑te. Wlu Kea ’tmʋa ’de ‑a "bo ‑wi" ’a ‑tɩ’ ’ʋn ɛ ’naa :

’Ɩn ’kpa ’cɛn ’de ʋʋ ‑pʋ ’a ‑tɩ’ ’ʋn, ɛmɛ ‑tɩ ’ɩn ‑snɛɛ ‑wɛe ’ɩn ’na ‑ta ’ɩn nɩa ʋʋ se ’bo i "sii‑ ’nɔ ’kmʋ.

‑Ta Kea a ’tmʋʋa ɛɛ’ wlu tu ɛ, ‑mɛ ɛ ‑kɔ’ ’kmʋ ’a nʋa’ ’mɛ sese. ⁴Wlu ‑crɩɩa’ ’de Keasbɛ ’di ’de ’wɩ ’a ‑mɛ" ’sɔn ‑nɛ ’ɛ ‑tɩ’ ’ʋn, ɛ ka :

Kea ‑kɔa’ ɛɛ’ dbo ‑wee’ ’a nʋa’ ’sʋ ɛ, ɛ ‑kwle’ ’de ’wɩ ’a ‑mɛ" ’sɔn ‑nɛ ’di.

⁵’De wlu ‑crɩɩa’ ’de ’fɔ jrɛ’ o ɛ, ɛ ’naa :

‑Ta ‑bo nyɔ ji ‑wɛe ɔ ke ’ma ‑a ‑jea i ‑te ʋʋ se ’bo i "sii‑ ’nɔ ’kmʋ.

⁶’De nyʋ ‑ʋʋ ‑saa "i ‑ʋʋ ‑wɔan ‑pɔia" ‑tɩ tɛin" ɛ, ʋʋ se ’bo ’a ‑ta ‑tu pa, dɛ‑nʋɛ’ wlu ‑tmʋʋa’ ʋʋ se ɛ tɔ’ ’ʋn ’je. ’Kaa kaan ka a, Kea nɩɛ "i nyʋ jrʋ’ ’je ’bo ’a ‑ta ‑tu pa, ⁷’de ɛɛ’ ‑tɩ’ ’ʋn Kea ‑tuɛ" nɔ" jrɛ’ ke’wlɛ. Ɛɛ’ nɔ" tu mɛ ‑nɩ ’de ‑sɩanwɩ ’di. ‑Ta ɛ ’tmʋʋa ɛɛ’ wlu tu ’de Moisɩ ’a ‑nɛ nɔ" ’di ɛ, ’bo ‑kwle ’ʋn ’ɛ. Ɛ nʋɛ ‑sɩn ‑tuu"‑tuu ‑wɛe ɛ jii ’e Dafidɩ ’ʋn ke’wlɛ, ‑wɛe ‑mɔ ’tmʋ ɛ ’de ɛ ’crɩɩɛ ’de ɔɔ’ ’sbɛ ’di, ɛ ’naa :

‑Bo ao ’wɔn ’ma wlu ’de ‑sɩanwɩ ’di ɛ, ao ’bo aoa’ pɛe "ikmuuɛ.

⁸Tɔ’ ‑o, Sosue ‑ɔ ‑sii" a ’bo Moisɩ ‑kɔ o ɛ, ‑mɔ kɔn ‑a ’mɩɩa‑wi" "juɔi. ‑Bo ɔ nynii ʋʋpʋ ’bo Kea ’a fɔn ‑kwlɔ ’di ’de ɛ, ‑mɛ Kea se ɛ ’bɛɛ‑ ɛ ’je ‑kwlewɩ deejrɛ’ ’ɛ ‑tɩ’ ’tmʋ. ⁹‑Jɛ ɛ ’tmʋɛ kan’ ‑mɔ ’ja a, ‑mɛ ‑kwlewɩ jrɛ’ ɛ muɛ jia’ ’de nya. Ɛɛ’ ‑kwlewɩ ‑tu ɛ, ɛ nɩɛ Kea ’a ’cɛ ’ɛ ‑kwlewɩ ‑o. Ka Kea ‑teea ‑mɛ kpɔi", ’kamɔ ‑mɛ nɩ‑. ¹⁰’De nyɔ "o nyɔ ‑ta Kea nɩa ‑ɔ mua ’o ‑wɛe ‑ɔ ‑ke ɛ ‑tea’ i ɛ, ‑mɛ ɔ ‑sa ɔɔ’ nʋʋdɩ ‑wee’ kwai ka Kea nʋa dɩ ‑wee’ "klein ‑wɛe ɛ ‑kwlea, ’kamɔ ɔ ‑kwle ‑ke.

¹¹‑Jɛ ɛ nɩa kan’ ‑mɔ ɛ, ‑mɛ ‑a ‑te’ ‑aa ‑cɛ" ‑klan" "kpei ‑wɛe ‑ta Kea nɩa ’de ‑a ‑je ’o mu ’de ɛ ke ‑a ‑je ‑kwle. ‑A ‑tu" ‑aa ‑cɛ" ’ɛ ‑tɩ’ ‑wɛe ‑a ’mɩɩa‑wi" ‑ʋʋ ‑blaa Kea ’a wlu wɔin tɛin" ’de ‑pɩɩɔn" blʋa "kpei ɛ, ‑a je ʋʋa’ ‑kɔ ’de bla ‑wɛe ‑ta Kea nɩa ‑a je ’bo ’a ‑ta ‑tu ’ʋn ‑pɔɔn. ‑A po Kea ’a wlu doin" o ’pepe, ¹²’kaa Kea ’a wlu nɩɛ ’kmʋ, ɛ "nmaa’ ɛɛ cɛn dɛ, ɛ je ‑placnɛ ‑ɛɛ "jri nɩa ’sɔɔn ‑sii. Kea a cɛɛn ’de ɛɛ’ wlu ’ʋn ‑wɛe ɛɛ nʋ dbo ’de nyiɔ pɛe o, ɛɛ mu’ mamaʋ ’sʋ ɛɛ jea ’e nyiɔ ’ɔ tɔ’ ke ɔɔ’ ‑suu ‑tuu" a "i ’o nyni. Kea ’a wlu ka ‑placnɛ nɩa, ‑ɛ ‑nɩa kan’ a, ɛɛ mu’ mamaʋ ’sʋ ɛɛ jea nyiɔ ’ɔ pɛe ’a "kɛ o nyni. Tɔ’ ‑nɩa ’e nyiɔ pɛe o ɛ, ɛmɛ ‑ɛɛ ‑sɩ’ ’kwla, ‑wɛe ‑ɛɛ ‑je ɩa’ ’pee. ¹³Dɩ "klein Kea nʋa, ɩa’ ‑jɛ ‑jea ’kwla pa ’bo ɛ "juɔi, ‑mɛ se nɩ‑. Dɩ "o dɩ ‑wee’ "klein ’pɛɛn "kpae’ ’de ɛ "jri ’de. ’Bo ɛ "juɔi mɔ ‑a ‑je ‑aa nʋʋdɩ ’a "kuan poo‑.

Sesi nɩɛ ’o ’sraa ‑saʋn klae" ‑wee’ "jru kpɔ’

¹⁴’Ma ’cɛ, ‑a ‑bleɛ ’sraa ‑sai klaa". Ɔɔ’ ’nynɩ mɛ ‑nɩ Sesi, Kea ’a "Ju. Ɔ mu’ mamaʋ ’sʋ ‑ta Kea ’a ‑cɛ" ’kpa nɩa ɔ je ’o nyni ’de jaʋn ’di, ‑wɛe ɔ nɩ ’o ‑a ‑ke Kea ’nynɩ. ‑A tba ɔɔ’ ’sʋ tɔ’ "i ’wɩ "o ’wɩ ‑wɛe ‑a ‑je ɔɔ’ ‑tɩ’ ’tmʋ ’bo nyʋ "juɔi. ¹⁵‑Ta ‑a kpʋan i ‑a kpʋn ’bo i mamaʋ ’sʋ ‑a ‑je mu ‑a ‑je nyni, dɛ‑nʋɛ’ ‑aa ’sraa ‑sai klaa" ‑a ‑blea a, ka ‑a sea ’diikua’ ’ble ɔ juɩ’, ɛ se dɩ ‑a ‑jiia ’ʋn ɔ sɩ ’ʋn jii nɩ‑, ka dɛsaʋn a ‑tɩan’ ‑a i ɛ, ’kamɔ ɛ ‑tɩn’ ɔ i ’de dɩ ‑wee’ ’ʋn ‑ke. ’Kaa ɔ se dɛsaʋn nʋ due’. ¹⁶‑Jɛ ɛ nɩa kan’ ‑mɔ ’ja a, ‑mɛ faʋn ’bo ‑a ‑nʋɛ. ‑A ‑cɛɛn ’de ɔ ’ʋn ‑a ‑je Kea ‑pʋn" ’kpa ‑wɛe ɛ ’je ‑aa wɛe ’je, ’de ɛ ’je ‑a ’saaʋn "jrii nʋ. Ɛmɛ ‑ɛ ‑je ‑a ’kle ’di ‑sa ’de nɔ" ’dɔe ’di.

¹’De ‑a ‑mɔ Suifʋ‑wi" "bli ɛ, ’sraa ‑sai klaa" "o ’sraa ‑sai klaa" Kea ‑tea’ ’o ɛ, ɔɔ ’wlʋɛ ’e nyiɔpʋ "klu ‑wɛe ɔɔ nʋʋ Kea "juɔi ’de nyiɔ ke Kea ’nynɩ. Dbo ɔɔ nʋa, ɛmɛ ‑nɩ ɔɔ ‑saa’ Kea wɔn ’de nyʋ ’a dɩsaɩn ’a ‑tɩ’ ’ʋn. ²Ka nyʋ ‑ʋʋ sea dɛ "jrii juo ke nyʋ ‑ta ‑ʋʋa mua ‑ʋʋ sea ’o juo nɩa, ’kamɔ ɔmɔ nɩ ‑ke. Ɛmɛ ‑tɩ ɔ ’je ʋʋpʋ ’a ’kle ’mii ’wɔn ‑wɛe ɔ ’je kupeeɛ’ nyɔ nɩ ’de ʋʋ ‑pee, dɛ‑nʋɛ’ ka ʋʋ sea dɛsaʋn "wɔin ’bɛɛ‑ ɛ, ’kamɔ ɔ nɩ ‑ke. ³’De ɔɔ’ ‑ɩn se dɛsaʋn "wɔin ’bɛɛ‑ ɛ ‑tɩ’ ’ʋn ɛ, ɛmɛ ‑nʋɛ’ ‑wɛe ka ɔ ’jea nyʋ jrʋ’ ’a dɩsaɩn ’a ’sraa‑ ‑sa a, ’kamɔ ɔ ’je ɔɔ’ ‑cɛ" ’kpa ’a dɛsaʋn ’a ’sraa‑ ‑sa ‑ke. ⁴’sraa ‑sai klaa" nɩa’ ‑nɛ, nyɔ "o nyɔ se ɛ ’bɛɛ‑ ’sʋ ɔ ’je ɔɔ’ ‑cɛ" ɛɛ’ ’nynɩ tu "kpei ’nɛɛ‑ ‑wɛe ɔ ’je ɛɛ’ ‑nɛ sʋn ‑kwlʋ ’di tba. Kea mɛ ‑ɛɛ ‑da nyɔ ‑wɛe ‑ɛɛ nʋ ɔ ’sraa ‑sai klaa" ’ʋn. ’Kamɔ ɛ nʋ Moisɩ ’a ‑fɛin’ Aarɔn.

⁵Klisɩ foo" ’sʋ ɛ, ’sraa ‑sai klaa" nɩa’ ‑nɛ, ɔ se ɔɔ’ ‑cɛ" ɛɛ’ ’nynɩ tu "kpei bla ‑wɛe ɔ se ɛɛ’ ‑nɛ sʋn ‑kwlʋ ’di tba. ’Kaa Kea ‑ɛ ‑wlua ’de ɔ ‑pee ‑wɛe ‑ɛ ‑na :

‑Ɩn ‑nɩɛ ’ma "Ju ‑o, ’ɩn ’kpa ‑ɩn "Bo ’de ‑sɩanwɩ ’di ɛ,

ɛmɛ ‑nʋ’ ɔ ’sraa ‑sai klaa" ’ʋn ‑wɛe ‑ɛ ‑tu" ɔ ‑cian" "kpei. ⁶’De wlu ‑crɩɩa’ ’de Keasbɛ ’ɛ ’fɔ jrɛ’ o ɛ, kɛ ’da ka, ɛ ’naa :

‑Ɩn ‑nɩɛ ’sraa ‑sai ‑o ’bode ‑bode ’bode, ka ’sraa ‑sai Mɛkisedɛkɩ nɩa, ’kamɔ ‑ɩn ‑nɩ.

⁷Sesi ‑nɔ, ɔmɔ ‑ta ‑ɔ ‑nɩɩa ’nɔ ’blʋa‑ "kpei ‑ɔ ‑bae Kea i ‑bae ‑bae ’de ‑fɩn" wlu ’ʋn ‑wɛe ɛ ’je ɔ ’pʋʋ ’bo ’mɛa’ wɔin" ‑wɛe Kea kpʋn ɔɔ’ baewlu ’de ɔɔ’ ‑cɛ" ja jaa ’a ‑tɩ’ ’ʋn. ⁸’Kamɔ ɔ nɩ Kea ’a "Ju kan’ ‑o, ’kaa ɔ ’cɩan Kea wɔn ’jea’ ’mɛ ’de ’kle ’jea ’ʋn. ⁹Ɔ mu’ mamaʋ ’sʋ ka Kea nɩa "i ɔ ’jea nɩ ɛ, ɔ je kan’ nɩ‑. Ɛmɛ ‑tɩ nyʋ "klein ‑jea ɔɔ’ ‑tɩ’ tɔ’ ’ʋn ‑wɛe ‑ʋʋ ‑je ɔ wɔn ɛ, ɔ nɩ ʋʋpʋ ’pʋʋa’ ’a "nyɩi. Ɛɛ’ ’pʋʋa’ tu ɛ, ɛ se ‑kwɛ ‑ta ’ble ka Sesi ’a ’sraa ‑sadbo sea ‑kwɛ ‑ta ’ble ‑ke ɛ, ¹⁰dɛ‑nʋɛ’ Kea ’a ‑cɛ" ’kpa mɛ ‑nʋ’ Sesi ’sraa ‑sai klaa" ’ʋn ‑wɛe ka ɛɛ’ ’sraa ‑sai Mɛkisedɛkɩ nɩa, ɔ nɩ kan’.

Nyɩɩɛni ’a ‑tɩ’ ke diidɛ ‑cɛɛn’ ’a ‑tɩ’

¹¹’Ma ’cɛ, ‑a ‑nɩɛ "i ‑a ‑je aopʋ dɩ ‑tuu"‑tuu ’tmʋʋ‑ ’de Sesi ’a ’sraa ‑sadbo ’a ‑tɩ’ ’ʋn, ’kaa ka ‑a ‑jea ɩa’ wɔ ‑sasʋn nʋ ’de ao ‑pee, ’ka se nɩ‑, dɛ‑nʋɛ’ aoa’ ‑too"‑ dɛ ’mii ’wɔan’ ’bode. ¹²Tɔ’ ‑o, aopʋ mɔ ɛ, ’nɔ ao ‑sa Kea ’a wlu ’wɔan’ ’de tɛn’ ‑gblein’, ao ’je nyʋ Kea ’a wlu tɔɔʋn nɩ la sese ’de‑, ’kaa aopʋ ‑nʋ’, aopʋ nyʋ ’e ɛɛ’ "i‑saadɩ ‑pee ’tmʋʋ‑ ke’wlɛ, ɛ ‑kɔ’ ‑na nyʋ dee‑. Diidɛ ‑kua i nyɔ ‑cɔɔn’ ɔ dia, ao se ɛɛ’ dia’ ’bɛɛ‑ ke, nyɩɩɛni mɩ ao ’e nya. ¹³’De nyɔ "o nyɔ ‑nɩa nyɩɩɛni "boa’ a, ‑mɛ ‑mɔ nɩɛ "judee ‑o, ɔ se dɛ ‑srɛai" ke dɛ ‑nyniia "jrii ’a "kpei‑ ‑seea’ ka juo‑. Ɔ se diidɛ ‑cɛɛn’ dia’ ’bɛɛ‑. Diidɛ ‑cɛɛn’ mɛ ‑nɩ wlu ‑ɛɛ ‑tmʋa "isrɛ‑tɩ ɛ, ɔ se ɛ ’mii juo‑. ¹⁴’Kaa diidɛ ‑cɛɛn’ ‑mɛ ɛ, ɛ ‑teɛ nyʋ ‑cɔʋn’ ‑ʋʋ ‑jua dɛ wɔn ’ɔ ‑tea’. Ʋʋ juo ’dɔe ke saʋn ’a "kpei‑ ‑seea’ ka ’mɛ, dɛ‑nʋɛ’ ʋʋ ‑kwle ɩa’ nʋa’ ’mɛ.

¹’Ma ’cɛ, dɛ ‑a ‑nɩa "i ao ’jea ’mii ’wɔn ’de dɛ ‑nɩa nyɩɩɛni ke diidɛ ‑cɛɛn ’ɛ ‑tɩ’ ’ʋn ɛ, ɛmɛ ‑nɩ Klisɩ ’a wlu ‑jɛ ‑a ‑wɔan "i‑saa nɔ" ɛ, ‑a ‑bo ’o ‑mɩ ’a ’sʋ "kpei nɩɛ ke mamaʋ. ‑A ‑na ‑a ‑je nya mu ‑wɛe ‑a ‑je Kletiɛn ‑kwɛɛ ’pepe. Kea ’a ‑tɩ’ ‑a ‑tmʋa ’de ao ‑pee ɛ, ɩmɩ ‑nɩ ‑gbu" ’a ‑gban ‑a ‑te’. Ao ’bo ɛɛ’ ‑gbu" ’a ‑gban tu de ‑saa ke’wlɛ. Dɩ ‑a ‑tɔɔa aopʋ ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ao ’je aoa’ kplɩn saɩn "i "tai‑ ‑wɛe ao ’e Kea o "biie‑, dɛ‑nʋɛ’ dɩ ao nʋa tɛin" ɛ, ɩ nɩɛ dɩ foe" ‑o, ɩ se ɛ ’bɛɛ‑ ɩ ’je aopʋ ’e Kea "jri ’dei nmɔɔ‑. ²’Ma ’cɛ, dɛ ‑jɛ ‑tua" "ni "jru po ‑tɩ o, ka nyʋ ’jea nyʋ kwa "jru ‑te’ sʋn nʋ o, ka Kea a nʋa ’mɛʋn "kunyɩɔ’ ‑sasʋn o, de ’bɔɔ pee’ Kea a mua ’jea’ ’blʋa ’a ‑kwɛ‑ nɔ" ’ɔ ‑tɩ’ o, ao ’wɔn ‑mɩ ’a ‑tɩ’ ’mɛ, ‑a se ɛ ’bɛɛ‑ ‑a ‑je aopʋ ‑mɩ tɔɔ ke’wlɛ. ³Dɩ ‑ɩa ‑tɩ’ ‑aa ‑wlʋa ’wɔan’ ‑a ‑wee’ juo ‑mɩ ’mɛ, ‑a ‑bo ’o ɩa’ ’sʋ "kpei "tiiɛ, ‑a ‑na ‑a ‑je nya mu. ‑Bo Kea nɩɛ "i ɛ, ‑mɛ dɩ jrɩ’ ‑nɩa ’e ‑je ’a nya ke’wlɛ ɛ, ɩmɩ ‑ɩa ‑tɩ’ ‑aa ji ’tmʋa’.

⁴Dɛɛ ‑tɩ ‑a ‑jea na ‑a ‑jea nya mu ɛ, ɛmɛ ‑nɩ nyʋ ‑ʋʋ kpʋan Sesi ’a wlu sɩn ’sɔɔn ’de‑ ‑wɛe ‑ʋʋ ‑bɔɔa’ de ’de ‑ʋʋ "tai‑ ɛ "i ɛ, ʋʋa’ ‑nɛ ’kmʋ nɩɛ "ikma‑tɩ klaa" jrɛ’ ‑o. Ʋʋa’ nyʋ tu ɛ, ʋʋ ‑pʋ ‑nɩ nyʋ Kea ’a wlu ‑sɩɩan ‑sɔn’ ’ʋn ‑ʋʋ ‑jea ‑mɛ, Kea poa "diwan kpɛ ‑tuu"‑tuu ‑wɛe ɛɛ’ ‑Suu poa ‑je o. ⁵Ka Kea ’a wlu nmɔa "jrii ɛ, ʋʋ ‑tɩn ɛ wɔn ’mɛ ʋʋ je ɛ ’je. ’Kmʋ dee ‑ɛɛ mua jia’ ’de nya, ka ɛɛ’ ‑tɩ’ nʋa ’pɛnsʋn ʋʋ ju ɩ ‑wee’ ’mɛ ’pepe. Dɩ ’dɔe klae" klae" ‑ɩa mua nʋʋa’ ’de ɛɛ’ ’kmʋ tu "kpei ɛ, ʋʋ ‑tɩn ɩ wɔn ’mɛ ʋʋ jɩ ’je. ⁶’Kaa ʋʋ ‑saa dɩ ‑nɩa ’mʋa‑ kwa ‑sɔn ʋʋ ’bɔɔ‑ de ʋʋ je Kea ’kpʋ "i to‑. Ʋʋa’ nyʋ tu ɛ, ka nyʋ ’jea ʋʋ ‑pʋ ’a ‑tɩ’ nʋ ‑wɛe nyʋ ’jea ʋʋpʋ ’de Kea o "biie‑ ’de ʋʋ ’jea ʋʋa’ dɩsaɩn "i juo ke’wlɛ, ’ka se nɩ‑. ‑Bo ʋʋa sea kan’ nʋ ɛ, ‑mɛ ka nyʋ ’na ʋʋa kɔ Kea ’a "Ju ’bo tu ‑kwlɩ" ke’wlɛ ‑wɛe ʋʋa ‑tuɔ" ‑crei"‑ ke wlaanynɩɛ ‑pʋn" ɛ, ’kamɔ ɛ nɩ‑.

⁷Ao ‑gbʋn ’nɔ, ‑bo "ni dba ‑dba ‑dba ‑wɛe ɛ pa ’blʋa‑, ’de nyʋ do dɩ ’bo ɛ "kpei ‑wɛe ɩ ’wlʋ dɛ ’ʋn ɛ, ‑mɛ nyʋ ‑doa dɩ ’je ’o crɔn’ ’jee‑, ’sʋ nyʋ ’na Kea ’a "diwan kpʋn ɛɛ’ ’blʋa‑ tu ’mɛ. ⁸’Kaa ‑bo sii" saɩn ke "wi ‑kbai ’a ’sʋ mɛ ’bo ɛ "kpei ɛ, ‑mɛ ɛɛ’ ’blʋa‑ tu ‑kwɛ‑ wɔn, ɛ nɩɛ Kea ’a ’daɩn ’a kpʋn ka, ɛɛ’ ‑kwle "jripooɛ ‑tɩ.

⁹’Ma ‑tɩ’ kmaʋn‑, ‑bo ‑aa sea wlu ‑nɩa kan’ ’tmʋ ɛ, ‑mɛ ɛ se ka ao nɩa ’o ’pʋ ‑jei" mɛ ‑a se juo nɩ‑. Ka ao nɩa ’o ’pʋ ‑jei" ɛ, ‑a ‑je kan’ ’mɛ, ao ‑tu" ɛɛ’ ‑je tu "jriɛ‑. ¹⁰Tɔ’ ‑o ’ma ’cɛ, Kea ’a di ‑topin, aoa’ dbo ao nʋa o, aoa’ ɛɛ’ ‑tɩ’ kmasʋn ao toa tɛin" ‑wɛe aoa toa ‑sɩan ke’wlɛ ’de ɛɛ’ "nynuu‑ ‑pee o, ɛ se ɩ o "mae’ i. ¹¹’Kaa dɛ ‑aa ‑pɔan i ’de aoa’ ‑tɩ’ ’ʋn due ’due ɛ, ɛmɛ ‑nɩ, ka ao nɩa nɛ "kpei tɛin" ɛ, ao nɩ kan’ nɛ "kpei mamaʋ ’sʋ ao ’je mu ao ’je nyni. ’De Klisɩ ’ʋn ao tba tɔ’ ɛ, ao kpʋn ’bo i ‑sisi’, ¹²‑wɛe dɩ ’a cɛan’ je ’de aopʋ ’ʋn pa. Ao kuu pɛe i mamaʋ ’sʋ ao ’je dɩ ‑ɩa wlu Kea cɛan ‑tie" ’je. Nyʋ ‑tea’ Kea ‑kwlɩ" tɛin" ‑wɛe ‑ʋʋ ‑kuua pɛe i mamaʋ ’sʋ ‑ʋʋ nynia, dɩ ‑ɩa wlu Kea cɛan ‑tie" ‑ʋʋ ‑jea ɩa’ ’o nyni ‑ta a, ʋʋpʋ ‑a ‑kɔ ao ’je ’de bla.

Dɛ ‑ɛɛ wlu Kea cɛan ‑tie" ɛɛ muɛ nʋa’ see

¹³‑Ta Kea cɛɛan wlu ‑tie" ’de Ablaam ‑pee ɛ, nyɔ ‑ɔ ‑jea "i ’bɛ ‑ɔ ‑je ɛ ‑sii ‑wɛe ‑ɔɔ ’nynɩ ’ʋn ɛ ’jea ’ʋn‑snɛɛ ɔ se nɩ‑, ɛmɛ ‑tɩ ɛ ‑snɛɛ ’de ɛɛ’ ‑cɛ" ’kpa ’a ’nynɩ ’ʋn, ¹⁴‑wɛe ɛ ’na : Ablaam, ’ma cɛn wlu ‑tie" ’de ‑ʋn ‑pee ’ma muɛ ‑ʋn "diwan poa’, ’ma muɛ ‑ʋn "nynuu‑ ‑tuu" "nyɩa’. ¹⁵Ɛmɛ ‑tɩ Ablaam kuu tɔ’ i mamaʋ ’sʋ dɩ ‑ɩa wlu Kea cɛan ‑tie" ’de ɔ ‑pee ɔ ’jɩ. ¹⁶‑Bo nyɔ ke nyʋ ’ble ‑tɩ’ ‑wɛe ʋʋ ‑seea’ wlu "kpei‑ ’de ɔ cɛn wlu ‑tie" ‑wɛe ɔ ’na ‑tɩ’ ‑nɩa ’bo ‑a ‑nynɩ ɩ ‑kwɛ’, ‑mɛ nyɔ ‑ɔ ‑bɛa "i ‑ɔ ‑sii ɔ ɛ, ɔmɔ ‑ɔɔ ’nynɩ ɔɔ ‑snɛɛ ’ʋn. ¹⁷’De ɛɛ’ ‑tɩ’ ’ʋn dɩ ’dɔe ‑ɩa wlu Kea cɛan ‑tie" ka ɛ sea ɩa’ wlu ‑kwlin ‑saai mamaʋ ɛ, ɛmɛ ɛ nɩ "i ɛ ’e to ’de nyʋ ‑a mua ɩa’ dɩ tu ’jea’ ‑pee. Ɛmɛ ‑tɩ ɛ ‑snɛɛ ’de ɛɛ’ ‑cɛ" ’ɛ ’nynɩ ’ʋn. ¹⁸’De wlu ‑tie" cɛan’ o, ‑snɛɛa’ o, ɩ nɩɛ dɩ ’a kpɛ ’sɔɔn ‑o. Ɩa’ dɩ tu ɛ, ɩ se ɛ ’bɛɛ‑ ɩ ’je fai" pooɛ‑, dɛ‑nʋɛ’ Kea ‑ɛ nʋa ɩa’ dɩ tu ɛ, ɛɛ’ ’tmʋ sɩ. ‑Jɛ ɛ nɩa kan’ ‑mɔ ’ja a, ‑mɛ ‑a ‑bleɛ sro’ ’wlaa ‑ta ’bo ɛ ‑pʋn". ’Ma ’cɛ, wlu ‑nɩa ’mʋa‑, ɛ kuuɛ ‑aa dɩ i. Dɩ ’dɔe Kea ‑tea’ ’de ‑aa ’kmʋ ’a nya i ɛ, ‑a tbɩ tɔ’ "i, ‑a ‑je mu, ‑a ‑je nyni. ¹⁹Ka ‑bo ‑bato’ po du ‑klu’ ‑wɛe ɛ nyna ‑sisi’ ɛ, ’kamɔ ‑aa dɛ tɔ’ "itbaa’ ‑nɛ kuu ‑aa pɛe i ‑sisi’. Dɛ‑nʋɛ’ ka ’sraa ‑sai klaa" a mua ’e Kea ‑gbu klaa" ’di tɛin" ‑wɛe ɔɔ ‑sa’ ’sraa‑ ’bo Kea "juɔi ɛ, ²⁰’kamɔ Sesi ‑ɔ ‑nɩa ’o ‑a ‑ke Kea ’nynɩ ‑a tba tɔ’ "i ɛ, ɔ mu mamaʋ ’sʋ ‑ta Kea ’a ‑cɛ" ’kpa nɩa, ɔ nyni ’o. Ɔmɔ ‑si’ ’de ‑aa nya ‑wɛe ‑ta Kea nɩa ‑ɔ mu ’o. Ɔ mu’ ’de ‑aa ‑tɩ’ ’ʋn, dɛ‑nʋɛ’ ɔmɔ Kea nʋ ’sraa ‑sai klaa" ’ʋn ’bode ‑bode ’bode. Ɔ ke ’sraa ‑sai klaa" Mɛkisedɛkɩ ‑nɩ kpɔi".

Mɛkisedɛkɩ ’a ‑tɩ’ tɛn ’di

¹Mɛkisedɛkɩ ‑nɔ ɔ nɩɛ ’beɔ ‑o ’bo Salɛmʋ ‑wɛe ɔ nɩ Kea ‑ɛ ‑nɩa ’o dɩ ‑wee’ "jru kpɔ’ ’ɔ ’sraa ‑sai. Tɛin" ɛ, ‑ta Ablaam kpaa tʋ ‑wɛe ɔɔ’ tʋ dua ’beɔ‑wi" ‑tuu"‑tuu ‑wɛe ɔɔ ’wlʋʋa ’e tʋ ’ʋn ɔɔ jiia de ɛ, ’bomɔ Mɛkisedɛkɩ ’jɔɔ "i ‑wɛe ɔ po ɔ "diwan. ²’De ɛɛ’ nɔ" tu ’di ɛ, Ablaam "duo dɩ "klein ɔ ‑sa ’e tʋ ’ʋn ’a ‑puue ‑nɩ ’ʋn ’ɛ, ‑wɛe ɔ "nyɩ Mɛkisedɛkɩ. Mɛkisedɛkɩ ’a ’nynɩ ‑nɩ ɩa’ bʋ tɛn ’di, ɩ ’de mɛ ‑nɩ ’beɔ ‑ɔ ‑srɛai" ɛ, ‑wɛe ɔ nɩ ’beɔ ’bo Salɛmʋ, ɛ ’de mɛ ‑nɩ ’beɔ ‑ɔ ‑kma pɛe ’a blua ’a ‑tɩ’ ɛ. ³Ɔɔ’ Mɛkisedɛkɩ ‑tu ɛ, nyɔ "o nyɔ se ɔ "bo ke de juo‑, ‑ta ɔɔ’ "ji ’wlʋa a, nyɔ se ’o juo‑. Nyɔ jrɔ’ se ɔɔ’ ’wlʋwɩ juo‑, nyɔ jrɔ’ se ɔɔ’ ’mɛwɩ juo‑. Ka nyʋ ’jea ɔɔ’ ‑po’ blasʋn nʋ, ’ka se nɩ‑. Ɔ ke Kea ’a "Ju ‑teɛ tu due’ "kpei. Ɔɔ’ ’sraa ‑sadbo nɩɛ Sesi ’a ‑nɛ ’ɛ "ipoo‑tɩ ‑o. Ɛ se "ti ‑ta ’ble ’nɔ ’kmʋ.

⁴Ao ‑gbʋn ’nɔ, ɔmɔ ’bɛi" ɔ je Ablaam ‑ɔ ‑nɩa ‑a "bo ‑wi" ’a ’mɩa ‑sii. Dɛ ‑ɛ ‑toɛ mɛ ‑nɩ ɔmɔ ɔ "nyɩ dɩ "klein ɔ ‑sa ’e tʋ ’ʋn ’a ‑puue. ⁵’De nyʋ ‑ʋʋ ‑wlʋa ’e Ablaam ’a "naju Lefi ’a "ji ’di ‑wɛe ‑ʋʋ ‑tea ’sraa ‑sadbo "i ‑wi" ‑mʋ ɛ, Moisɩ ’a kɛ’ ’naa : Israɛ‑kɔʋn ‑wee’ ‑je ʋʋa’ dɩ ’a ‑puue ‑nɩ Lefi ’a "nynuu‑ "nyɩ. ’De ‑mɛ ’kamɔ ʋʋa’ nyʋ tu ɛ, ʋʋ ‑wee’ ’wlʋ ’e Ablaam ’a "ji ’di ‑ke. ⁶’Kaa Mɛkisedɛkɩ ‑mɔ ɛ, ɔ se ’e Lefi ’a "ji ’di ’wlʋ. Ɔmɔ Ablaam "nyɩ dɩ "klein ɔ ‑sa ’e tʋ ’ʋn ’a ‑puue ‑nɩ. Ablaam Kea cɛɛan dɩ ‑tuu"‑tuu ’nynɩ ɔmɔ ‑po ɔ "diwan. ⁷’De ka nyɔ ‑nɩa ’o nyʋ "jru kpɔ’ ɔ, ɔmɔ ‑ɔɔ po nyʋ "diwan a, ‑a ‑wee’ "klein ’je kan’ ’mɛ. Nyɔ se ɛ ’bɛɛ‑ ɔ ’je ɛ ’ʋn‑too’‑. ⁸’De ’sraa ‑saʋn ‑ʋʋ ‑wlʋa ’e Lefi ’a "ji ’di ɛ, ‑wɛe nyʋ a "nyɩa dɩ ‑wee’ "klein ’a ‑puue ‑nɩ, ʋʋ nɩɛ nyiɔpʋ, ʋʋa ’mɛɛ. ’Kaa Mɛkisedɛkɩ Ablaam "nyɩa dɩ ‑wee’ "klein ’a ‑puue ‑nɩ ‑mɔ ɛ, ɔ se ’mɛ‑ta ’ble, ’kamɔ wlu ‑crɩɩa ’de Keasbɛ ’di ’da. ⁹’Bo ‑mɛ ’de ɛ, Lefi nyʋ a "nyɩa dɩ ‑wee’ ’a ‑puue ‑nɩ ɛ, ɔmɔ ɔ "nyɩ nyʋ dɩ ‑wee’ ’a ‑puue ‑nɩ ’mɛ ‑ke. Dɛɛ‑tɩ nyʋ ’bɛɛa nyʋ ’je kan’ ’da a, ɛmɛ ‑nɩ ‑ta Ablaam "nyɩɩa Mɛkisedɛkɩ dɩ ‑wee’ ’a ‑puue ‑nɩ ɛ, ka Lefi ’a "nyɩa ɔ dɩ ‑wee’ ’a ‑puue ‑nɩ ‑ke, ’kamɔ ɛ nɩ‑, ¹⁰dɛ‑nʋɛ’ nɔ" ‑ɛ ’di Mɛkisedɛkɩ ’jaa‑ Ablaam "i ɛ, ‑mɛ Lefi se ’wlʋ ke ‑mɔ, ’kaa ɔ nɩɛ ’e Ablaam ’a nymɔ ’ʋn.

¹¹’De kɛ’ Kea "nyɩa Israɛ‑kɔʋn ɛ, Lefi ’a ’sraa ‑sadbo mɛ ‑nɩ ’e ɛ ’de. ’Kaa ka Kea nɩa "i nyʋ ’jea nɩ ‑bo ’srae ‑saa’ ‑mɛ ɛ sea nyʋ kan’ po ’de ɛ, ‑mɛ ’sraa ‑sai ka Mɛkisedɛkɩ nɩa ‑ɔ ‑nɩa kan’, ɔ se ɛ ’bɛɛ‑ ɔ ’je ji. Ɔɔ’ ‑nɛ ’sraa ‑sai ‑tu ɛ, ɔ ke Lefi ’a "ju Aarɔn se dɛ due’ nɩ‑. ¹²’Kaa ‑jɛ Kea pooa ’sraa ‑sadbo fai" ɛ, ‑mɛ ɛ ’je kɛ’ foo" ’sʋ fai" poo ‑o ‑ke. ¹³Tɔ’ ‑o, ‑bo ɛ ‑tu" ‑aa Tʋ"bo Sesi ‑ɔɔ ‑tɩ’ ‑aa ‑tmʋa ‑mɔ ɛ, ɔ se ’e Lefi ’a "ji ’di ’wlʋ, ɔ ’wlʋɛ ’e "ji jrɛ’ ’di. Ɛɛ’ "ji tu ɛ, nyɔ jrɔ’ se ’e ɛ ’di ’wlʋ due’ ɔ se ’sraa ‑sai nɩ‑ ’bo Kea "juɔi. ¹⁴’De ka ‑aa Tʋ"bo Sesi ’wlʋa ’e Suida ’a "ji ’di ɛ, nyʋ ‑wee’ juɩ’ ɛ se ’kwla pa. Ɛɛ’ "ji tu ɛ, ‑ta Moisɩ a ’tmʋa ’sraa ‑saʋn ’a ‑tɩ’ ɛ, ɔ se ɛɛ’ ’nynɩ "ibla mɔ "pɩ. ¹⁵’Kaa Kea nɩɛ "i ’sraa ‑sai deejrɔ’ ’je ji, ‑wɛe ka Mɛkisedɛkɩ nɩa ‑ɔ ‑nɩ kan’. ¹⁶Nyʋ ‑ʋʋa ‑wlʋa ’e nyiɔpʋ "klu ‑wɛe ‑ʋʋa nɩa ’sraa ‑saʋn ɛ, nyiɔpʋ ‑a ‑te’ ’o ʋʋpʋ, ’kaa ɔmɔɔ’ ‑nɛ ’sraa ‑sai ‑tu ɛ, nyiɔpʋ‑ ’a kɛ’ se ɔ ’o ‑te’. Kea ’a ‑cɛ" ’kpa ‑te’ ɔ ’o ‑wɛe ɔ ’je Lefi ’a ’sraa ‑sadbo fai" poo‑. Dɛ ’kmʋnɩa’ ‑sea’ ‑kwɛ ‑ta ’ble ’a "ikmaa’ nɩa ’de ’kwa a, ɛ nʋɛ’ ‑wɛe ɔ ’kpa ’sraa ‑sai. Ka Lefi ’a ’sraa ‑sadbo ‑sea nyʋ "wɔin ’bɛɛ‑ nʋa "jri "kpae’ posʋn, ’ka ‑nao. ¹⁷Ɩa’ ‑tɩ’ tu ’a wlu ‑crɩɩa’ ’de Keasbɛ ’di ɛ ’naa :

‑Ɩn ‑nɩɛ ’sraa ‑sai ‑o, ‑ma ’sraa ‑sadbo se "ti ‑ta ’ble. Ka Mɛkisedɛkɩ nɩa, ’kamɔ ‑ɩn ‑nɩ.

¹⁸Dbo ’sraa ‑saʋn nʋa tɛin" ke ɛɛ’ kɛ’ mɩ"mɩ" ke ɩ ‑wee’ ’wla "niɔ‑ ’bode, dɛ‑nʋɛ’ ɛ se crɔn’ ’ble, ɩa’ po nyɔ jrɔ’ sʋn o. ¹⁹Moisɩ ’a kɛ’ ‑nɛ, ɛ se dɛ "o dɛ jrɛ’ kpa due’, ɛ se ɛ nynia ’pepe ‑sɩan ’nɔ ’kmʋ, ti je ka nɩ‑. ’De ɛɛ’ ‑tɩ’ ’ʋn ‑wɛe Sesi ‑jɔ ‑nɩa dɛwɔn ‑ɔ ‑sia dɩ ‑nɩa tɛin" ɛ, Kea ja ‑mɔ ’de ‑a ‑je ɔ tɔ’ "itba ‑wɛe ‑a ‑je ’e ɔ ’ʋn cɛɛn ’de ‑a ‑je Kea ‑pʋn" ’kpa.

^20-21’De dɛ ‑a ‑jea ’mii ’wɔn ’de Sesi ’a ‑tɩ’ ’ʋn ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ɔ ’wɔan ’sraa ‑sai ’kpa‑tɩ ɛ, Kea cɛn wlu ‑tie". Lefi ’a "nynuu‑wi" ‑mʋ ɛ, ʋʋ nɩ ’sraa ‑saʋn ’mɛ kpɩɩn‑, ’kaa ʋʋa’ ‑nɛ dbo se ‑snɛɛwlu ’de nɩ‑. ’De Sesi ’a ‑tɩ’ ’ʋn mɔ Kea ’naa :

’Mɔ Tʋ"bo, wlu ’ɩn cɛan ‑tie" ɛ, ’ɩn se ɛ fai" pooi, ’ɩn ’na ‑ɩn ‑kpa ’sraa ‑sai ’mɛ ’bode ‑bode ’bode.

²²Dbɛɛdɛ ‑nɩa ’o ‑a ‑ke Kea ’nynɩ ka ɛ nɩa dɛwɔn ɛ ‑sia dbɛɛdɛ ‑nɩa tɛin" ɛ, ‑a ‑je kan’ ’mɛ, dɛ‑nʋɛ’ Kea ‑snɛɛ’ ‑wɛe ɛ cɛn wlu ‑tie" ’de Sesi ‑pee.

²³’Bo ‑mɛ ’de ɛ, Lefi ’a "nynuu‑ ‑ʋʋ ‑nɩa ’sraa ‑saʋn ɛ, ʋʋ ‑tiɛi", dɛ‑nʋɛ’ ʋʋa ’mɛɛ, ʋʋ se ɛ ’bɛɛ‑ ʋʋ ’e ’sraa ‑sadbo nya kpa jeejee. ²⁴’Kaa Sesi ‑mɔ nɩɛ ’kmʋ jeejee, ɔɔ’ ’sraa ‑sai ‑tu ɛ, nyɔ jrɔ’ se ɛ ’bɛɛ‑ ɔ ’je ɔ ‑kɔ o "sii‑. ²⁵Ɛmɛ ‑tɩ nyʋ "klein ‑ʋʋ ‑cɛɛan ’de ɔ ’ʋn ‑wɛe ‑ʋʋ ‑kpa Kea ‑pʋn" ɛ, ɔ ’bɛɛ‑ ɔ ’e ʋʋpʋ ’pʋʋ‑ ’pepe, dɛ‑nʋɛ’ ɔ nɩɛ ’kmʋ jeejee ’bo Kea ‑pʋn" ‑wɛe ɔɔ bae ʋʋa’ baea’.

²⁶Sesi ’sraa ‑sai klaa" juɛ ji ka ’de ‑aa ‑tɩ’ ’ʋn. Ɔ nɩɛ ’pepe, ɔ se ‑kɔ ‑pʋn" nɩ‑, dɛsaʋn jrɛ’ se ’de ɔ ’ʋn nɩ‑. Ɔ ke dɛsaʋnʋʋn ‑seea’ "kpei‑. Ɔ nɩɛ ’o dɩ ‑wee’ "klein "jru kpɔ’, ‑ta Kea nɩa ’bomɔ ɔ nɩ‑. ²⁷Ka ‑bo ’sraa ‑saʋn ‑nɩa tɛin" ’je nyʋ ’a dɩsaɩn ’a ’sraa‑ ‑sa ‑wɛe ʋʋa ‑sa ʋʋa’ ‑cɛ" ’ɛ dɩsaɩn ’a ’sraa‑ tɛin" ɛ, ɔmɔ se kan’ nɩ‑. Ɔ se dɛsaʋn nʋ ‑wɛe ‑ɛɛ ’sraa‑ ɔ ’je ‑sa. Dɛ ɔ nʋa, ɛmɛ ‑nɩ ɔ toa ’e ɔɔ’ ‑cɛ" ’kpa ’sʋ ɛ, ɔ ‑sa nyʋ ‑wee’ ’a ’sraa‑ ’mɛ kpɛ due’ koun ‑gbai ’sʋ ɛ ‑kwɛ‑ ja. ²⁸Tɔ’ ‑o, Moisɩ ’a kɛ’ ‑mɛ ɛ, nyʋ ɛɛ nʋa ’sraa ‑saʋn ’ʋn ɛ, ‑wi" ‑mʋ nɩɛ nyiɔpʋ ‑o, ʋʋ se dɛsaʋn "wɔin ’bɛɛ‑. ’Kaa Kea ’a ‑snɛɛwlu ‑mɛ, "ju ɛ ’bɔɔa de ‑wɛe ɛ ‑tea’ ’o ɛ, ‑wɛe ɛ ’na ɔ nɩɛ ’sraa ‑sai ‑o ɛ, ɔmɔ ‑nɩ Kea ’a "Ju ɔ ‑kɔ’ ’e ɛɛ’ ‑kwlʋ ’mɛ ’pepe, ɔ nɩɛ ’kmʋ jeejee.

‑Aa ’sraa ‑sai klaa" mɔ ‑nɩ Sesi

¹Wlu ‑aa ‑wlʋa ’wɔan’ ɩa’ ‑ta ‑kɔan ‑tɩ’ ‑wɛe ‑a sea o "mae i ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ‑a ‑bleɛ ’sraa ‑sai klaa" ‑nɩa dɛwɔn kan’. Kea ‑kmai" ‑wɛe ‑ɛ ‑nɩa ’o dɩ ‑wee’ "jru kpɔ’ ɔ, ‑ta ɛ nɩa ’de jaʋn ’di ɛ, ’bomɔ ɔ nɩ‑, ‑wɛe ɔ ‑te i ’de ɛɛ’ dianfɔ o. ²’sraa ‑saʋn klae" ‑nɩa tɛin" ɛ, ‑ta ʋʋa ‑saa ’sraa‑ ’bo Kea "juɔi ɛ, nyiɔpʋ ‑nʋ’ ’o ‑mɔ dɛ. ’Kaa ‑ta Sesi nɩa ‑wɛe ɔɔ nʋʋa Kea "juɔi ɛ, ’bomɔ ‑nɩ ‑ta ‑cɔɔn’‑. Kea ’a ‑cɛ" ’kpa ‑nʋ’ ’o ‑mɔ dɛ, ɛ se nyiɔpʋ nɩ‑.

³’Sraa ‑sai klaa" "o ’sraa ‑sai klaa" nyʋ a ‑te’ a ’o ɛ, ɔɔ ‑saa’ Kea wɔn ‑wɛe ɔɔ ‑sa’ dɛsaʋn ’a ’sraa‑ ’bo Kea "juɔi, ɛmɛ ‑nʋɛ’ ‑wɛe ‑aa ‑nɛ ’sraa ‑sai klaa" ‑a ‑blea ɔ ’je dɛ ɔ ’jea Kea wɔn ‑saa ’ble ‑ke. ⁴‑Bo ɔ ke ‑a ‑nɩ ’nɔ ’blʋa‑ "kpei ke ’de ɛ, ɔ se ’sraa ‑sai nɩ i mɔ ‑ke, dɛ‑nʋɛ’ nyʋ ‑ʋʋa nʋa ɛɛ’ dbo tu ɛ, ’sraa‑ Moisɩ ’a kɛ’ "sia ’nynɩ ɛ, ‑wi" ‑mʋ a muɛ ‑saa’. ⁵’Kaa dbo "klein ’sraa ‑saʋn ‑nʋ a nʋa ’nɔ ’blʋa‑ "kpei ɛ, ɩ nɩɛ dbo ‑aa ’sraa ‑sai klaa" nɩa nʋa’ ’de jaʋn ’di ’a ‑sii ‑o. ‑Tan’tan ʋʋ poa "jɛi ’de ‑pɩɩɔn" blʋa "kpei tɛin" ‑wɛe ʋʋa ’daa‑ Kea ’a ‑te ’ɩn ɛ, ɛ nɩ ‑ta Kea nɩa ’bo ’a "ipoodɛ ‑o. ’De ɛɛ’ dɛ tu ’a ‑tɩ’ ’ʋn dɛ ‑a ‑wɔan ɛmɛ ‑nɩ ‑ta Moisɩ a muua ‑tan’tan ‑nɛ "jɛi pooa’ ’de ‑pɩɩɔn" blʋa "kpei ‑wɛe ’sraa ‑saʋn ’jea ’sraa‑ ‑sa ’de ɛ ‑sɔn ɛ, Kea wlu’ ’de ɔ ‑pee ɛ ’naa : Moisɩ, ‑ɩn ‑tu" ‑ma ‑cɛ" ’ɛ ‑tɩ’ ka dɩ ’ɩn toa ‑wɛe ‑ɩn ‑jeea "jriɛ‑ ’de crʋ "kpei nɩa, ’kamɔ ‑jɩ ‑ma mua dɛ nʋa’ ’je nɩ "kpɩ. ⁶’Kaa kaan ka a, ’sraa ‑sadbo Kea ‑tea’ Sesi kwa ɛ nɩɛ dɛwɔn kpɛ ‑puue, ɛ je ʋʋa’ ‑nɛ ’sraa ‑sadbo ‑sii, dɛ‑nʋɛ’ dbɛɛdɛ ‑cɛɛn’‑ ‑nɩa ’o Kea ke nyiɔ ’nynɩ ɛ, ɔmɔ ɛ jii ’kwa. Ɛɛ’ dbɛɛdɛ tu ɛ, ɛ nɩɛ dɛwɔn, ɛ je dbɛɛdɛ ‑nɩa tɛin" ‑sii. Dɩ ‑ɩa wlu Kea cɛan ‑tie" ’de nyʋ ‑pee ’de ɛɛ’ ‑tɩ’ ’ʋn ɛ, ɩ nɩɛ dɩ ‑cɛɩn’ ‑o.

⁷‑Bo dbɛɛdɛ ‑nɩa tɛin" ’bɛɛ‑ ɛ ’je nʋ ‑wɛe nyʋ se "bli ‑cɛ’ dɩ nʋi ’de ɛ, ‑mɛ Kea se ɛ ’bɛɛ‑ ɛ ’je ɛ jrɛ’ ‑kɔ o poo‑. ⁸’Kaa Israɛ‑kɔʋn se Kea wɔn ’je, ɛmɛ ‑tɩ ɛ ‑cɛ’ ʋʋpʋ "bli ɛ wlu ka, ɛ ’naa :

’Mɔ Kea ‑ɔ ‑nɩa Tʋ"bo ɛ, ’ɩn ’na ’wɩ jrɩ’ a muɛ nynia’ ‑wɛe ’ɩn ke Israɛ‑kɔʋn ke Suida ’a "nynuu‑ ’je ’e dbɛɛdɛ dee‑ ‑tu". ⁹Dbɛɛdɛ ‑jɛ ʋʋ "bo ‑wi" ke ’ma ‑a ‑tua" ’e tɛin", ’wɩ ‑ɛ ’di ’ɩn kpʋan ʋʋ "bo ‑wi" ‑cɩɛi" ‑wɛe ’ɩn ‑sa ʋʋpʋ‑ ’de Esipʋ‑blʋa "kpei ɛ, ɛ se ‑mɛ nɩ‑. Ʋʋ se ɛɛ’ dbɛɛdɛ tu i kpʋn, ɛmɛ ‑tɩ ’ɩn to ʋʋ ‑pʋ ’kpʋ "i. ¹⁰’Kaa ‑ta nɔ" ‑nɛ ‑mɛ ’wlʋa ’o ‑jei" ’sʋ ɛ, Tʋ"bo wlu’ ke’wlɛ ɛ ’naa : Dbɛɛdɛ dee ’ɩn ke Israɛ‑kɔʋn ’jea ‑tu" ɛ ka, ɛ ’na : ’Wɩ jrɩ’ ‑a mu nynia’ ‑wɛe ’ɩn ’je ’ma kɛ’ ’de Israɛ‑kɔʋn ’a tɔ’ ’ʋn po ‑wɛe ’ɩn ’je ɛ ’crɩ ’de ʋʋa’ pɛe ’a "kɛ o. ’De ɛɛ’ nɔ" tu ’di ɛ, ’ma muɛ ʋʋa’ Kea nɩa’ ‑wɛe ʋʋ mɔ ’je ’ma ’bleenyʋ nɩ‑. ¹¹’De ɛɛ’ nɔ" tu ’di ɛ, nyɔ jrɔ’ se ɛ ’bɛɛ‑ ɔ ’je ɔ ‑podɛi" ke ɔɔ’ de’di dɛ tɔɔ‑ ‑wɛe ɔ ’je nʋ : ‑Ɩn ‑juo Tʋ"bo ! Dɛ‑nʋɛ’ ʋʋa’ mɩɩ" ke klae" ‑wee’ a muɛ ’ʋn juua’. ¹²Ʋʋ se "isrɛ ‑mɔ, ’kaa ka ’ma ’jea nyʋ ’a wɛe ɛ, ’ma muɛ toa’ ’de ʋʋpʋ ‑pee. ’Ma muɛ ʋʋa’ dɩsaɩn ‑kwɛ‑a’ ’ɩn se ɩa’ ‑tɩ’ ‑kwlʋ o poi ’bode mɔ "pɩ.

¹³‑Bo Kea a sea dbɛɛdɛ dee ’a ‑tɩ’ ’tmʋ ɛ, ‑mɛ dbɛɛdɛ ‑nɩa tɛin" ‑mɛ ɛɛ ’dɛɛ dɛ soa. ’De dɛ ‑kpa ’soa a, ‑mɛ ’ɛ nɔ" ‑si’, ɛɛ’ ‑kwle i sɔn‑tɩ.

Tɛin" ’sraa‑ ke Klisɩ ’a ‑nɛ ’sraa‑ ke

¹Dbɛɛdɛ ‑nɩa tɛin" ‑nɛ, ɛ ’bleɛ ɛɛ’ ‑nɛ kɛ’ ‑tuu" ‑ɩ ‑tmʋ Kea "juɔi ‑gbɛɛtɩ ‑wɛe ɛ ’ble Kea "juɔi ‑gbɛɛ’ ‑ta. ’Bo ’a ‑ta ‑tu ɛ, nyiɔpʋ ‑nʋ’ ’o dɛ. ²Ka ʋʋ nʋa ’bo ’a dɛ nʋsʋn ’ka ka : ʋʋ poɛ ‑tan ’tanfɔ "jɛi ‑wɛe ʋʋ nʋ tae’ fɔ ʋʋ ‑seea’ ’de ɛ ’di ’ʋn, ’de ɛ ’ble wɔn ’sɔɔn. Ɛɛ’ wɔn ‑jɛ ‑saa "i ɛ, ’de ‑mɛ ’di ’a ’nynɩ ‑nɩ ‑ta ‑kwɛai ɛ, ’bomɔ nɛbi ke klukpa‑ ‑di’pɛn nɩa ’o "kpei nɩ‑. Ɛɛ’ ‑di’pɛn tu ‑te’ ɛ i ’bo Kea "juɔi jeejee.

³Ɛɛ’ wɔn ‑jɛ ‑nɩa ’e tae’ fɔ ’de ɛ, ‑mɛ ’di ’a ’nynɩ ‑nɩ ‑ta ‑kwɛai ’pepe ‑ɛ ‑sia ‑ta ‑wee’ ɛ. ⁴’De ɛɛ’ wɔn tu ’di ’demɔ klukpa‑ ‑ɛ "kpei ʋʋa pooa -dai’klɔ "jri nɩ‑, ʋʋ ’wla ‑mɛɛ’ klukpa‑ ‑tu ’sani "jru. ’Demɔ dbɛɛdɛ ’ɛ ‑gbau’ nɩ‑, ʋʋ ’wla ‑mɛ ’sani "jru ‑ke. ‑Gbau’ ‑nɛ, dɩ ‑nɩa ’de ɛ ’di, ɩ ka : ’Sani‑gblʋ ‑ɛ ’di diidɛ ʋʋ dia ’e ‑pɩɩɔn" blʋa "kpei tɛin" nɩa, ɛ ke Aarɔn ’ɔ itbatu ‑ɛ nʋa ‑faɩn’ tɛin" ke "soi pae’ ’sɔɔn ‑ɩ "kpei Kea ’a dbɛɛdɛ ’ɛ wlu ’crɩɩa ke.

⁵’Bo ɛɛ’ ‑gbau’ tu "kpei ɛ, Kea ’a "soa‑wi" nyʋ a ’daa‑ Seribɛn ɛ, ʋʋpʋ ʋʋ nʋ ‑wɛe ‑ʋʋ ‑nɩ ’o. ’De ‑ʋʋa nai ’a ‑fli ‑cri" ‑gbau’ ’a ‑cun" "kpei. Ʋʋa’ Kea ’a "soa‑wi" tu mɔ ‑toɛ ka Kea nɩa ’o ɛ. ’Bomɔ ɛɛ ’jee‑ ɛɛ’ ’cɛ ’ɛ wɛe ’de ɛɛ ‑kɔ’ ʋʋ ‑pʋ ’a dɩsaɩn. ’Ma ’cɛ kaan ka a, ‑a se wlu ‑tuu"‑tuu ’tmʋ i ’de dɩ ‑nɩ ’a ‑tɩ’ ’ʋn.

⁶‑Tan ’tan ’a wɔn ‑saa "i ’di ɛ, ’sraa ‑saʋn a pa ’o ‑mɔ ’mɛ ’wɩ "o ’wɩ ‑wɛe dbo kɛ’ "sia ’nynɩ ʋʋa nʋ ɛ. ⁷’Kaa ’de ɛɛ’ wɔn ‑jɛ ‑nɩa ’e de ‑mɛ ’di ɛ, ’sraa ‑sai klaa" ’a ’sʋ mɔ ‑ɔɔ pa ’e kpɛ due’ koʋn ‑gbai’ ’de ‑sʋn ’di. ‑Bo ɔɔ sea ’e pa a, ɔɔ kpa ’e nmi ’a nymɔ ’de ɔɔ’ ‑cɛ" ’ɛ dɛsaʋn ’a ‑tɩ’ ’ʋn ‑wɛe dɩsaɩn Israɛ‑kɔʋn a nʋa ʋʋ sea juo ɔɔ ‑sa ‑mɩ ’a ’sraa‑ ‑ke.

⁸Dɩ ‑nɩa ’mʋa‑ ɩmɩ Kea ’a ‑Suu "duo ’ʋn ‑wɛe ɛɛ ‑sa wɔ ’pepe ’de ‑a ‑pee. Ɛ ’naa : ‑Tan ’tanfɔ nyiɔ ’ɔ ‑cɛ" ’kpa poa "jɛi, ‑ta ‑mɛ nɩɩa ’kmʋ ke ɛ, ‑mɛ ‑ta nyiɔ ’jea cɛɛn ‑wɛe ‑ta Kea nɩa ɔ ’jea ’o mu, ’bo se nɩ‑. ⁹Dɩ ‑nʋʋa tɛin" ɛ, ɩ nɩɛ dɩ ‑nɩa ’e ‑sɩanwɩ ’di ’a "ipoodɩ ‑o. Dɩ ʋʋa ja ‑wɛe ʋʋa ‑saa’ Kea wɔn o, ’srae ʋʋa ‑sa’ o, ɩ se ɛ ’bɛɛ‑ ‑wɛe nyʋ ‑ʋʋa nʋa ɩa’ dɩ tu ɛ, ɩ ’je ʋʋa’ pɛe dɛsaʋn ’a ‑flɛn" ‑pʋn" ‑sa, ’de ka Kea nɩa "i ʋʋ ’je kan’ nɩ‑. ¹⁰Dɛ ɩa’ dɩ tu tba ’e "jri ‑crɔɔn’ mɛ ‑nɩ diidɛ ’ɛ ‑tɩ’ o, dɛ nyʋ ’jea ’na o, ka nyʋ ’jea kwa jresʋn ke bɩ i wɔɔsʋn nʋ o, ɩmɩ ɩa ’tmʋ. ’De ‑mɩ ’a dɩ tu nɩɛ nyiɔ ’ɔ kɛ’ ‑o. ’Kamɔ ɩ ‑te’ mamaʋ ’sʋ Kea po dɩ ‑wee’ ’a ‑gbɔdee "ni.

¹¹’Kaa Klisɩ ‑mɔ ɛ, ɔ ji’ ‑wɛe ɔ nɩ dɩ ’dɔe ‑ɩa mua jia ’a ’sraa ‑sai klaa". ‑Ta ɔ nɩa ‑wɛe ɔɔ nʋa ɔɔ’ ’sraa ‑sadbo ’bo ’bɛi", ’bo nɩɛ dɛwɔn, ɛ je ’sraa‑sata nyiɔ ’ɔ sʋn nʋa dɛ ‑sii. ’Bo ’a ‑ta ‑tu se ’nɔ ’blʋa "kpei nɩ‑. ¹²Ɔ pa ’o ’ɛ kpɛ due’ koʋn ‑gbai’ ’sʋ ɛ ‑kwɛ‑ ja. Ɛ se ‑gbae ’a nymɔ o, bli ’a nymɔ mɛ ‑ke ɔ mu ’e nɩ‑. ’Kaa ɔɔ’ ‑cɛ" ’kpa ’a nymɔ mɛ ɔ kpa ‑wɛe ɔ to ’e. Ɔɔ’ nymɔ ‑nɛ, ɛmɛ ɔ nʋ ‑wɛe ɔ seie ‑aʋn ’de ‑aa dɩsaɩn ’kwa ’bode. ’Kamɔ ɔ nʋ ‑wɛe ‑a ‑te’ ’kmʋnɩa’ ‑sea’ ‑kwɛ ‑ta ’ble ’a ‑tea’. ¹³Tɛin" ɛ, ‑gbae’ ’a nymɔ o, bli’ beɔ ’ɔ nymɔ o, bli’ nynɔ ’ɔ biun’ o, ɩmɩ ’sraa ‑saʋn a "duo ’ʋn ‑wɛe ʋʋa ‑gba’ ’de nyʋ ‑ʋʋ ‑saa Kea ’a kɛ’ "kpei ’de ‑kao ‑ɛ ‑jea ʋʋpʋ kpʋn ’de ɛ, ‑wɛe ɩa ‑sii’ ʋʋpʋ "kpei ’sʋ ‑ta ʋʋ ’wlʋa ʋʋ jiɛ ’o de ’de nyiɔpʋ "jri ’de. ¹⁴‑Bo nɔ" dɩ ’a nymɔ ‑mɛ ɛ se ɛ nʋ ‑wɛe dɛsaʋn ’a ‑kao a sea nyiɔ ’ɔ ’blʋku "kpei ’wlʋ ’e, ’de ‑mɛ Klisɩ ’a nymɔ ‑mɛ ’e ! ‑Kɔ se ɔ ‑pʋn" nɩ‑, Kea ’a ‑Suu ‑ɛ sea ’mɛ‑ta ’ble ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ’de ɔ ’ʋn ‑wɛe ɔ ‑saa ɔɔ’ ‑cɛ" ’sraa‑ ’ʋn ɔ "nyɩ Kea. Ɔ nʋ ɛɛ’ dɛ tu ’mɛ ‑wɛe ɔɔ’ nymɔ ’je ‑aa pɛe dɛsaʋn ’a ‑flɛn" ‑pʋn" ‑sa ’de ‑aa tɔ’ ’je ’e dɛsaʋn nʋa’ "kpei ’wlʋ. Dɩ foe" ‑bo ‑a bla ’o ’de, ‑wɛe ‑a ‑jea isɔn ɛ, ɩmɩ ‑a ‑je o ’bɔ ‑wɛe ‑a ‑je ’kmʋnɩ Kea "juɔi nʋʋ‑. ¹⁵Ɛmɛ ‑tɩ Klisɩ nɩ ’o Kea ke nyiɔ ’nynɩ ‑wɛe Kea ’a dbɛɛdɛ dee jii ɔ ’kwa. ’De nyʋ ɛ ’da a, ʋʋ ’je ’e Kea ’a ’kmʋ dee ‑ɛɛ wlu ɛ cɛan ‑tie" ’ʋn pa. Ɛɛ’ ’kmʋ dee tu se ‑kwɛ ‑ta ’ble, ɩmɩ ‑nɩ ʋʋpʋ ’a ’kɛn. Dɛɛ‑tɩ ʋʋ ’bɛɛa ʋʋ ’jɩ kpa a, ɛmɛ ‑nɩ Sesi ’mɛɛ. ’De ɔɔ’ ’mɛa ’a ‑tɩ’ ’ʋn ɛ, nyʋ ‑ʋʋa’ ’jea kɛ’ ‑nɩa tɛin" wɔn ‑wɛe ‑ʋʋ ‑nɩa kʋɔnkwla’ ’de dɛsaʋn ’kwa a, ɛ seie ʋʋ ‑pʋ ’mɛ.

¹⁶‑Bo nyɔ nɩ ’kmʋ ke ‑wɛe ɔ sie "kuowlu‑ ’de dɛ jrɛ’ ’ɛ ‑tɩ’ ’ʋn ɛ, ‑mɛ dɛ ɔ "sia ’nynɩ ‑bo nyʋ ’je ɛ nʋ ɛ, nyʋ ‑wee’ ’je ɔɔ’ ’mɛ ‑tɩ juo ‑o. ¹⁷Tɔ’ ‑o, nyɔ ‑ɔ cɛan dɛ ’ɛ wlu ‑tie" ‑bo ɔ nɩ ’kmʋ ke ɛ, ‑mɛ dɛ ‑ɛɛ wlu ɔ cɛan ‑tie" nyʋ se ɛ ’bɛɛ‑ ɔ ’je ɛ nʋ, ‑bo ɔ ’wlʋ ’kmʋ ‑wɛe nyɔɔ nʋɛ. ¹⁸Ɛmɛ ‑tɩ dbɛɛdɛ Kea ke nyiɔ ‑tua" ’e tɛin" ‑bo ɛ ‑tee ’sʋ ɛ, nmi ’a nymɔ mɛ ‑ɛɛ ‑wla i. ¹⁹Tɛin" ‑ta Moisɩ a "sia Kea ’a kɛ’ ‑wee’ ’a ’nynɩ ’de Israɛ‑kɔʋn tu ʋʋa ’daa‑ Isɔpʋ ɛ, ɩmɩ ‑ɩa ’dae‑ ɔ cɛn ‑wɛe ɔ nʋ pʋʋa‑ ’ʋn, ɛ ke ’blaa ’a "mɩɩ ’a "pun ke. Ɩa’ ’blaamɩɩ tu ɛ, ʋʋ ’wlɩ dɩ ni ‑saan "jru. Dɩ ’a kpɛ ’sɔɔn ‑nɩ ɩmɩ ɔɔ bla ’e nɔ" dɩ ’a nymɔ ke "ni o i ‑wɛe ɔɔ ‑gba’ ’bo kɛ’ sbɛ ke Israɛ‑kɔʋn "kpei. ²⁰‑Bo ɔ ‑kɔ’ kan’ nʋa’ ’sʋ ɛ, ɔ wlu’ ka ɔ ’naa : Nymɔ aoa ’jea i ‑ta, ɛmɛ ‑toɛ ka dbɛɛdɛ nɩa ’o ao ke Kea ’nynɩ ɛ. ²¹’Bo ‑mɛ ’de ɛ, ‑tan ’tanfɔ ʋʋ poa "jɛi ‑nɛ, ɔɔ ‑gba’ ‑mɛ nymɔ ‑ke, ɛ ke ’sraa ‑sadɩ "klein ‑nɩa ’e ɛ ’di ke. ²²‑Bo ɛ ‑tu" ’de kɛ’ ‑mɛ ’ɛ ‑nɛ ’fɔ "kpei ɛ, ‑mɛ ‑bo dɛ "o dɛ ’je i‑kwɛ‑ ’e Kea "jri ’de ɛ, ‑mɛ nymɔ ’je i ’wla ’de ɩ ‑wee’ ’a ‑tɩ’ ’ʋn, dɛ‑nʋɛ’ ‑bo nymɔ se i’wla a, ‑mɛ dɛsaʋn se ‑kwɛi.

²³Dɩ ’sraa ‑saʋn a nʋa tɛin" ‑nɩ, ɩ nɩɛ dɩ ‑cɛɩn’‑ ‑nɩa ’e jaʋn ’di ’a ‑sii ‑o. Ɩa’ dɩ ‑cɛɩn’ tu ɛ, ‑bo ɩ ’je i‑kwɛ‑ ’de Kea "jri ’de ɛ, dɩ ‑nɩa ’nɔ ’blʋa‑ "kpei se ɛ ’bɛɛ‑ ɩ ’je ɛ nʋ, ‑mɛ ’sraa‑ ‑ɛ ‑nɩa dɛwɔn ‑ɛ ‑sia ’sraa‑ ‑wee’ "klein, ɛ ’e ‑saa ‑o. Ɛmɛ ‑tɩ Klisɩ ‑saa ɔɔ’ ‑cɛ" ’sraa‑ ’ʋn ’de ɩa’ ’pepenɩ ‑tɩ ’ʋn. ²⁴Dɛɛ‑tɩ ’ma ’da kan’ a, ɛmɛ ‑nɩ ‑tan ’tanfɔ ‑jɛ nyiɔ poa "jɛi ’nɔ ’blʋa‑ "kpei ‑wɛe ʋʋa ‑saa’ ’sraa‑ ’di ɛ, ‑mɛ nɩɛ dɛ ’ɛ ‑sii ‑o, Klisɩ se ’e ‑mɛ ’di pa. ’De jaʋn ’di ’a ‑cɛ" ’kpa mɔ ɔ mu ‑wɛe ɔ nɩ ’o Kea "juɔi ’de ‑aa ‑tɩ’ ’ʋn. ²⁵‑Tan ’tanfɔ ʋʋ poa "jɛi ‑nɛ, ’de ɛɛ’ wɔn ‑ɛ ‑nɩa ’e tae’ ɔ ’de ’di ɛ, Suifʋ‑wi" ’a ’sraa ‑sai klaa" a pa ’e ‑mɔ ’mɛ ’de ‑sʋn "o ‑sʋn ’di ‑wɛe ɔɔ kpa ’e nmi ’a nymɔ, ’kaa ɛ se Klisɩ ’je ’e ɔɔ’ ‑cɛ" to kpɛ ‑tuu"‑tuu mɛ ‑tɩ ɔ mu ’e jaʋn ’di. ²⁶‑Bo ɛ nɩ kan’ ‑mɔ ’de ɛ, ‑mɛ dɛ ‑tba’ ’e Kea ’a ’kmʋ nʋ nɔ" ɛ, ’demɔ ɔ ’je ’kle ’jea’ ‑sa ’de‑. ’Kaa ɛ se kan’ ‑mɔ nɩ‑. Dɛ ‑jɛ ɔ nʋa ‑cɛɛn’‑ ɛmɛ ‑nɩ ‑ta nɔ" ’ɔ ’de ‑kwea’ a "kʋʋan‑ i ’sʋ ɛ, ɔ ji’ kpɛ due’ koʋn ‑gbai’ ‑wɛe ɔ ‑saa ɔɔ’ ‑cɛ" ’sraa‑ ’de dɛsaʋn ’je isɔn‑. ²⁷Ka ‑bo nyiɔ ’mɛ kpɛ due’ koʋn ‑gbai’ ’sʋ ɔɔ fua Kea ’a ’pee ɛ, ²⁸’kamɔ Klisɩ ‑saa ɔɔ’ ‑cɛ" ’sraa‑ ’ʋn kpɛ due’ koʋn ‑gbai’ ‑wɛe ɔ ’e nyʋ ‑tuu"‑tuu dɛsaʋn ’a ‑gbɛ "jru ‑sa. Ɔɔ muɛ de jia’ ke’wlɛ. ‑Mɛɛ’ jia’ tu ɛ, ɛ se dɛsaʋn ’a ‑kwɛ‑tɩ nɩ la ’bode, ’kaa nyʋ ‑ʋʋa fu ɔ ʋʋ ‑pʋ ‑a ’pʋʋa’ ɔɔ’ ja.

¹Suifʋ‑wi" ’a kɛ’ ‑nɩa tɛin" ɛ, ɛ se dɩ ’a ’jɔjri nɩ‑, ɩ nɩɛ dɩ ‑cɛɩn’ ‑ɩa mua jia ’a "ipoodɛ ‑o. Ɩa’ kɛ’ tu ɛ, nyʋ ‑ʋʋ ‑kpa Kea ‑pʋn" ɛ, ɩ se ɛ ’bɛɛ‑ ɩ ’je ɛ nʋ ‑wɛe ka Kea nɩa "i ɛ, ʋʋ ’je kan’ nɩ‑. ’De ka ɩ ’je ɛɛ’ dɛ tu ‑mɛɛ’ nʋsʋn nʋ ɛ‑ ? Ao ‑gbʋn ’srae‑ ‑jɩ nyʋ a ‑sa’ ’de ‑sʋn "o ‑sʋn ’di ‑mɩ ja kea’. ²Nyʋ ‑ʋʋa ‑sa’ ɩa’ ’srae‑ tu ɛ, ‑bo ʋʋa’ nyʋ tu ‑kwɛ‑ i kpɛ due’ koʋn ‑gbai’ ‑wɛe ʋʋ ’je ’e Kea "jri ’dei nmɔɔ ’de ɛ, ‑mɛ dɛsaʋn ’a ‑sɔɔn ’bɔ ʋʋpʋ ’a ’ʋn "si ‑tɩ ’mɛ ‑wɛe ʋʋ ’bɔ ’srae‑satɩ ’de‑, dɛ‑nʋɛ’ ʋʋa’ pɛe se ʋʋ "bli ‑cɛi’ ’bode. ³’Kaa ’srae‑ ʋʋa ‑sa’ ’de ‑sʋn "o ‑sʋn ’di ‑nɩ, ɩa pooɛ ʋʋ ‑pʋa ‑cɛ" dɛsaʋn ‑kwlʋ o, ⁴dɛ‑nʋɛ’ bli ’a nymɔ o, ‑gbae ’a nymɔ se ɛ ’bɛɛ‑ ɛ ’je nyʋ dɛsaʋn ’a ‑gbɛ "jru ‑sa.

⁵Ɛmɛ ‑tɩ ‑ta Klisɩ a jiia ’nɔ ’kmʋ "kpei ɛ, ɔ wlu’ ’de Kea ‑pee ka, ɔ ’naa :

’Ma Kea, ‑paan’ ʋʋa nʋa ‑ʋn "jrii o, ’srae‑ ʋʋa ‑sa’ o, ɛ sɩ "inɩ‑, ɛmɛ ‑tɩ ɛ ‑nyɩ" ’ʋn nyiɔku. ⁶Nmi mui" ʋʋa poa "jri ’bo ɛ "juɔi ‑wɛe ‑ɩa sian ’pepe ke ’srae‑ ʋʋa ‑sa’ ’de dɛsaʋn ’a ‑tɩ’ ’ʋn ke ɩ se ɛɛ’ ’mɩ i "sii‑. ⁷Ɛmɛ ‑tɩ ɛ wlu ka ’ɩn ’na : ’Ma Kea, ’ma ji’ ‑wɛe ’ɩn ’je ɛɛ’ ‑kwlʋtɩ nʋ. Wlu ‑ɛ ‑crɩɩa’ ’de ɛɛ’ ’sbɛ ’di ɛ, ’mɔ ‑ɔɔ ‑tɩ’ ɛ ’tmʋ.

⁸’Ma ’cɛ, ‑bo ɔ wlu "i‑saa nɔ" ‑wɛe ɔ ’na ’ma Kea, ‑ɛ se ’srae‑ o, dɩ ʋʋa ‑sɛɛ’ ‑ʋn wɔn o, nmi mui" ʋʋa poa "jri o, ’srae‑ ʋʋa ‑sa’ ’de dɛsaʋn ’a ‑tɩ’ ’ʋn ɛ sɩ "i nɩ ɛ, ‑mɛ ‑jɩ Suifʋ‑wi" ’a kɛ’ "sia ’nynɩ ɩmɩ ɔɔ ’da. ⁹’Bo ‑mɛ ’de ɛ, ɔ wlu’ ka ke’wlɛ ɔ ’naa ’ma Kea, ’ɩn ka, ɛ ji’ ‑wɛe ’ɩn ’je ɛɛ’ ‑kwlʋtɩ nʋ. Dɛ ‑mɛɛ’ wlu tu ‑sa wɔ mɛ ‑nɩ : ’srae‑ ‑nɩa tɛin" Kea ’bɔ ‑mɩ o ‑wɛe ɛ poo ɩ Klisɩ ’a ‑nɛ ’sraa‑ ‑kɔ o. ¹⁰Dɛ Klisɩ nʋa Kea ’a ‑kwlʋtɩ ‑wɛe ɔ toa ’e ɔɔ’ ‑cɛ" ’kpa ’a ku kpɛ due’ koʋn ‑gbai’ ɛ, ɛmɛ ‑nʋɛ’ ‑wɛe ‑aa dɛsaʋn ‑kwɛ‑, ’de ‑a ‑te’ Kea ’a ‑tea’.

¹¹’De tɛin" ɛ, ’sraa ‑sai "o ’sraa ‑sai a nyna kpee ’de ’wɩ "o ’wɩ ’di ‑wɛe ɔɔ nʋ ɔɔ’ ’sraa ‑sadbo, ’srae‑ due’ ‑nɩ, ɩmɩ ʋʋa ‑sa’ jeejee. ’De ‑mɛ ’kamɔ ɩa’ ’srae‑ tu se nyʋ dɛsaʋn ’a ‑gbɛ "kpei ‑sa due’. ¹²Klisɩ ‑mɔ ɛ, ɔ ‑saa ɔɔ’ ‑cɛ" ’sraa‑ ’ʋn kpɛ due’ koʋn ‑gbai’ ’de dɛsaʋn ’a ‑tɩ’ ’ʋn. Ɛɛ’ ’sraa‑ tu se wɔn ‑kwɛ ‑ta ’ble, ɛ se de ‑saai ’bode. Ɔ ‑kɔa’ ɔɔ’ ‑cɛ" ’sraa‑ ’ʋn ‑saa’ ’sʋ ɛ, ɔ muɛ ’o Kea ‑pʋn" ‑wɛe ɔ nɩ ’e ɛɛ’ dianfɔ o, ’bomɔ ɔ ‑te i ’bode. ¹³’Bo Kea ‑pʋn" mɔ ɔ nɩ kaan ka, ‑sɔn’ ‑ɛ ’di Kea ’jea ɔɔ’ tʋnyʋ ɔɔ’ bʋ "kpei tbadɛ ’ʋn nʋ ɛ, mɛ ɔɔ fuo, ¹⁴Ɔɔ’ ’sraa‑ ɔ ‑sa kpɛ due’ koʋn ‑gbai’ ɛ, ɛmɛ ‑nʋɛ’ ‑wɛe nyʋ ɔ ‑teea’ kpɔi" ʋʋ se dɛsaʋn ’a ‑flɛn" ‑pʋn" nɩ ’bode.

¹⁵Tɔ’ ‑o, Kea ’a ‑Suu ’tmʋʋɛ ‑ke ’de ‑a ‑pee, ɛ ’naa :

¹⁶Tʋ"bo ’na : ‑Bo ɩa’ dɛ tu ’wlʋ ’o ‑jei" ɛ, dbɛɛdɛ ʋʋ ke ’ma mua ’e ‑tu" ’a, ɛ ka : ’ma muɛ ’ma kɛ’ ’de ʋʋ pɛe o poa’ ‑wɛe ’ɩn ’je ɛ ’crɩ ’de ʋʋa’ tɔ’ ’ʋn.

¹⁷’De ɛ ‑tu" ɛɛ’ wlu tu "kpei ke’wlɛ ɛ ’naa :

’Ɩn se ʋʋa’ dɩsaɩn ke ʋʋa’ ‑kɔ ʋʋ nʋa ‑kwlʋ o poi ’bode.

¹⁸’Ma ’cɛ, ‑ta dɛsaʋn ’a ‑kwɛ‑a’ nɩa, ‑mɛ nyɔ ’ɔ ‑sa dɛsaʋn ’a ‑kwɛ‑sraa ’bo ‑mɔɔ’ ‑ta ‑tu ’bode.

‑A ‑bo Kea ‑kwlɩ" ‑te’ ‑tɩ ’bɔɛ

¹⁹’Ma de’di ‑wi", ‑jɛ Sesi ’a nymɔ poa ‑jeblʋ ’bo ‑a ‑ke Kea ’nynɩ ’ja a, ‑mɛ ‑tɩ’ se ka nɩ‑, ‑ta Kea nɩa ‑a ‑je ’o mu ’de ’flɛ ’ʋn. ²⁰‑Je dee‑ ɔ poa ’bo ‑a ‑ke Kea ’nynɩ ‑nɛ ɛ, ɛmɛ ‑a ‑na o ‑wɛe ‑a ‑je ’kmʋ dee ’je. Ɛɛ’ ‑je tu‑ cɛɛn ’de ɔ kui’. Ka ’sraa ‑sai klaa" a pa ’e tae’ fɔ ’de ɛ, ’kamɔ ɛ mu mamaʋ ’sʋ ‑ta Kea nɩa ɔ nyni ’o. Tae’ fɔ ‑nɛ, ɛmɛ ‑nɩ Sesi ’a ku ’a "ipoodɛ. ²¹‑A ‑bleɛ ’sraa ‑sai klaa", ɔmɔ ‑te’ Kea ’a ‑gbu" ‑sɔnyʋ "jru kpɔ’ i. ²²‑Jɛ ɛ nɩa kan’ ‑mɔ ɛ, ‑mɛ ‑a ‑kpa Kea ‑pʋn" ’de pɛe ‑cɛɛn’ ’ʋn. ‑A ‑te’ Sesi Klisɩ ‑kwlɩ", ‑a ‑bo pɛe i pleeɛ, dɛ‑nʋɛ’ ka nyɔ ɔ wɔɔa dɛ ’bo "niɔ‑ ‑wɛe ɛɛ ‑kwɛai ɛ, ’kamɔ ɔɔ’ nymɔ wɔɔ ‑aa pɛe ‑wɛe ‑aa pɛe se ‑a "bli ‑cɛ’ i ’bode. ‑Aa nyʋ tu ɛ, "ni ‑ɛ ‑nɩa "jrii ’srɩsrɩ ɛ, ɛmɛ ‑wɔɔ ‑aa nyiɔjɔ ‑wɛe ‑a ‑kwɛ‑ i ’pepe ’de ‑aa Klisɩ ‑kwlɩ" ‑tea’ ’ʋn. ²³Klisɩ ‑a tba tɔ’ "i ‑wɛe ‑ɔɔ ‑tɩ’ ‑aa ‑tmʋa ’bo nyʋ "juɔi ɛ, ‑a kpʋn ɔɔ’ ‑tɩ’ i mamaʋ ’sʋ ‑a ‑je mu ‑a ‑je nyni, dɛ‑nʋɛ’ Kea ‑ɛ cɛan wlu ‑tie" ’de ‑a ‑pee ɛ, ɛɛ’ poo wlu fai". ²⁴‑A ‑tu" ba ’a ‑tɩ’ due ’due, ‑a ‑kuu ba ’a dɩ i ‑wɛe ‑a ‑je ba ’a ‑tɩ’ kmaa’ ke kplɩn ’dɔe nʋa’ "blo ‑sa ’de ba ’ʋn. ²⁵‑Ta ‑aa de’di ‑wi" a ’kɩɩan "jrui ɛ, ‑a ‑bo ’bo ’a mu ‑tɩ ’bɔɛ, ka nyʋ jrʋ’ a nʋa ‑a ‑bo kan’ nʋɛ. ’Kaa ‑jɛ ‑a ‑jea nʋ ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ‑a ‑kuu ba ’a dɩ i due ’due. Aoa ’jee ’mɛɛ ? Dɛɛ‑tɩ ‑a ‑jea ba ’a dɩ i kuu ɛ, ɛmɛ ‑nɩ nɔ" ‑sia ’o ‑wɛe ‑aa Tʋ"bo ’jea de ji, ɛ se "itɛn‑.

²⁶’Ma ’cɛ, ‑a ‑juo tɔ’ ‑tɩ ’mɛ ’bode, ‑bo ‑a ‑jee’ "jrii‑ ‑wɛe ‑a ‑je dɛsaʋn nʋ ɛ, ‑mɛ dɛsaʋn ’a ‑kwɛ‑sraa jrɛ’ ‑ɛ ‑jea ‑saa, ɛ se nɩ ’bode. ²⁷’De nyɔ ‑ɔɔ nyɔ tu nʋa "jrii ’jee dɛsaʋn ɛ, ‑mɛ ‑bo ɔ ‑te’ i ɛ, ɔ ’bo i"mae Kea ’a ’pee a mu ɔ kpʋan’. Nɛ‑gbauo klaa" ‑ɛɛ mua Kea ’a tʋnyʋ sian’ a, ɛmɛ ‑te’ ɔɔ’ ‑tea’. ²⁸Ao ‑gbʋn ’nɔ, Moisɩ ’a kɛ’ ‑nɩa tɛin" ‑bo nyɔ blaa ɛɛ’ wlu wɔin ‑wɛe nyʋ ’sɔɔn ke taan ’je ɛɛ’ ‑ta ’je ɛ, ‑mɛ ʋʋa ’dba ‑mɔ ’mɛ ʋʋa’ ’je ɔɔ’ wɛe‑. ²⁹Nyɔ ‑ɔɔ mua Kea ’a "Ju ’a ’nynɩ bʋ ‑sɔn isɔɔan’, ’de ɔɔ’ nymɔ ‑ɛ poa dbɛɛdɛ dee ’bo nyiɔ ke Kea ’nynɩ ‑wɛe ɔ ’kpa "isrɛ i, ‑ɔɔ mua ‑mɛ ’ɛ ‑tɩ’ wɔn iblaa’, ’de Kea ’a ‑Suu ‑ɛɛ nʋa nyʋ ’saaʋn "jrii, ‑ɔɔ mua ‑mɛ wɔn o toa’ ’ee, aoa naa tɔ’ i ka ‑mɔɔ’ ‑nɛ ’pee a mu nɩa’ ’demu ɛ‑ ? ³⁰Ɛɛ muɛ "ikma‑tɩ nɩa’ ’de ɔɔ’ ‑tɩ’ ’ʋn, ’kaa Kea ‑ɛ ’naa : ’Mɔ ‑ɔɔ ‑wlʋ nyʋ o, ’mɔ ‑ɔɔ ‑sa’ nyʋ kpan o ɛ, ‑aa ‑juo ɛɛ’ Kea tu ’mɛ. Ɛmɛ ‑wlu ‑ke ‑wɛe ‑ɛ ’naa : ’Mɔ Tʋ"bo, ’ma muɛ ’ma ’bleʋn ’a ’pee ’jea’. ³¹’Ma ’cɛ, nyɔ ‑ɔɔ mua ’e ’kmʋnɩ Kea ‑nɛ ’kwa i ‑kaa’ ’wɩ jrɛ’ o ɛ, ‑mɛ nɩɛ "ikma‑tɩ ‑o !

³²’Ma de’di ‑wi", ’wɩ ‑ɛ ’di ao ’wɔn ’a Kea ’a ‑tɩ’ "i‑saa’ nɔ" ɛ, ao po ɩa’ ’wɩ tu ‑kwlʋ o. ‑Ta Kea ’a ‑sɔn’ paa ’de ao pɛe o ’de ɩa’ ’wɩ tu ’di ɛ, ao ’jeɛ ’kle ‑tuu"‑tuu, ’kaa ao ’bɛɛ‑ pɛe "wɔin mamaʋ ’sʋ ao je Kea ’a ‑tɩ’ ’a tʋ ‑fɔn’ ’de ’kle ’di. ³³Nyiɔpʋ a ‑cree"‑ aopʋ ’mɛ ‑sɔn’ ‑jrɔ’ ʋʋa wlaa aopʋ ’mɛ ’bo nyʋ ‑kwea, ʋʋa nʋɛ’ aopʋ ‑cruun" "jrii. Dɛ aoa nʋa ’de ɩa’ ’wɩ tu ’di ke’wlɛ, ɛmɛ ‑nɩ aoa’ de’di ‑wi" ʋʋa ‑tua" ’kle ‑ke ɛ, ʋʋ ke ao beeɛ o, ‑wɛe ao ‑tu" ʋʋpʋ ‑tɩ’ ‑kwlɩ’ i. ³⁴Aoa’ de’di ‑wi" ‑ʋʋa ‑jea ’kle ’de ‑kaso ’di ɛ, ʋʋa’ wɛe a nʋ aopʋ ’mɛ. Aoa’ dɩ "klein ao ’blea, ‑ta nyʋ a ‑sɩɩ’ aopʋ ’kwa a, ao nɩɛ ’e ’mʋa‑ ’ʋn, dɛ‑nʋɛ’ ao ’je kan’ ’mɛ, dɩ ’dɔe ‑jɩ Kea ‑tee’ a aopʋ ’dei ɩ nɩɛ dɛwɔn, ɩ je "wlii‑ ‑sii. Ɩa’ dɩ tu se isɔn‑ta ’ble. ³⁵‑Jɛ ɛ nɩa kan’ ‑mɔ ’ja a, ‑mɛ ’kpɩ ’bo aopʋ "iwaa, ao ’bo Klisɩ tɔ’ "i‑saa’. Ɛ ‑teeɛ’ aopʋ ’dɔe klaa" ’dei. ³⁶Ao ’bɛɛ‑ pɛe "wɔin ‑wɛe ao ’je Kea ’a ‑kwlʋtɩ nʋ, ’de dɩ ‑ɩa wlu ɛ cɛan ‑tie" ao ’jɩ kpa. ³⁷Dɛ wlu ‑ɛ ‑crɩɩa’ ’de Keasbɛ ’di ’tmʋa, ɛ nɩɛ tɔ’ ‑o. Ɛɛ’ wlu tu ’naa :

Nɔ" dɛ‑saan" ka ‑sie ’o, ɛɛ’ nɔ" tu se "i tɛn‑ ’sʋ "ju ‑ɔɔ mua jia’ ɔ ’je ji, ɔ se ’ʋn ‑kwlei. ³⁸’De nyɔ ‑ɔ ‑srɛai" ’de ’mɔ "jri ’de ɛ, ɔɔ muɛ ’kmʋnɩa’ ’de ɔɔ’ ’ma ‑kwlɩ" ‑tea’ ’ʋn. ’Kaa nyɔ ‑ɔɔ mua kɩɩn ‑saa’ a, ’maa ’je ‑mɔ ’ɔ jei tu ’a "dia.

³⁹‑Amɔ ɛ, ‑a se nyʋ ‑ʋʋa ‑cria’ ’e ʋʋa’ ‑cɛ" ‑wɛe ʋʋ ‑jea "ma nɩ, ‑a ‑nɩɛ nyʋ ‑ʋʋ ‑tea’ Kea ‑kwlɩ" ’de ‑ʋʋ ‑jea ’pʋ ‑o.

Nyʋ ‑nɩa tɛin" ’a Kea ‑kwlɩ" ‑te’ ‑tɩ

¹Nyɔ ‑ɔ ‑tea’ Kea ‑kwlɩ" ɛ, ɔ ’je kan’ ’mɛ, dɩ ɔ tba tɔ’ "i ɛ, ɩa muɛ ’de ɔ ’kwa ’kpaa’ see. Dɩ ɔɔ’ ’jeea "jriɛ‑ ka ɩ nɩa ’kmʋ ɛ, ɔ juo ‑mɛ ’mɛ. ²Dɛ‑nʋɛ’ ‑wɛe Kea poa nyʋ ‑nɩa tɛin" ‑tɩ’ o ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ʋʋa’ Kea ‑kwlɩ" ‑tea’.

³Ka Kea ’a wlu nʋa ’kmʋ ‑nɛ ɛ, ‑aa Kea ‑kwlɩ" ‑tea’ mɛ ‑nʋɛ’ ‑wɛe ‑a ‑wɔn ɛ ’mii. Dɛ ‑mɛɛ’ wlu tu ‑sa wɔ ɛ, ɛmɛ ‑nɩ dɩ nyɔ ɔ ’jeea "jriɛ‑ ’nɔ ’kmʋ "kpei ɛ, wlu nyɔ ’ɔ ’jeea "jriɛ‑ mɛ ‑nʋ’ ɩ ‑wee’.

⁴Kea ‑kwlɩ" ‑tea’ mɛ ‑nɩ ’e Abɛlɩ pɛe o, ɛmɛ ‑tɩ ɔ ‑sa ’sraa‑ ’dɔe ɔ "nyɩ Kea ‑wɛe ɔɔ’ ‑nɛ ’sraa‑ nɩ dɛwɔn, ɛ ‑sii ɔɔ’ ‑fɛin’ Kaɩn ’a ‑nɛ. Ɔɔ’ Kea ‑kwlɩ" ‑tea’ mɛ ‑nʋɛ’ ‑wɛe Kea ’dɔɔ‑ "isrɛi ’bo ɛ "juɔi, ɛɛ’ ‑cɛ" ’kpa poɛ ɔɔ’ ’sraadɩ ‑tɩ’ o. ’De Abɛlɩ ’a Kea ‑kwlɩ" ‑tea’ mɛ ‑nʋɛ’ ‑wɛe ɔmɔ ‑mɛa sese ɛ, nyʋ a ’tmʋ ɔɔ’ ‑tɩ’ ’de ‑sɩanwɩ ’di ke.

⁵Enɔkɩ ’a Kea ‑kwlɩ" ‑tea’ mɛ ‑nʋɛ’ ‑wɛe ɔ se ’e ’mɛa’ ’ʋn cɛɛn ’sʋ ɔ mu jaʋn ’di. Nɔ" jrɛ’ nynia ’o ’sʋ nyʋ ’bɔ ɔɔ’ "jriɛ‑ ’jee‑tɩ ’mɛ, dɛ‑nʋɛ’ Kea "duɔ ’ʋn ’ɛ, ‑wɛe ɛ kpɔ ’bo ɛ ‑pʋn". Wlu ‑crɩɩa ’de ɔɔ’ ‑tɩ’ ’ʋn ’de Keasbɛ ’di, ɛ ’naa : ‑Ta Enɔkɩ sea jaʋn ’di muu ke ɛ, ɔɔ’ kplɩn nmɔɔ ’e Kea "jri ’dei. ⁶’De ‑bo Kea ‑kwlɩ" ‑tea’ se ’e nyɔ ’ʋn nɩ ɛ, ‑mɛ ɔ se ɛ ’bɛɛ‑ ɔ ’je ’e Kea "jri ’dei nmɔɔ‑. Tɔ’ ‑o, nyɔ ‑ɔɔ ‑kpa Kea ‑pʋn" ɛ, ‑mɛ ka Kea nɩa ’kmʋ ‑wɛe ɛɛ mua nyʋ ‑ʋʋa ‑pɔɛn i ’dɔe "jrii nʋa’ a, ɔ ’je ɛ tɔ’ ’ʋn ’je ‑o.

⁷Kea ‑kwlɩ" ‑tea’ ‑nɛ, ɛmɛ ‑nɩ ’e Noe ’ʋn ‑wɛe wlu Kea ’tmʋa ’de ɔ ‑pee ’de dɩ nyʋ sea "jriɛ‑ ’jee‑ ke ‑wɛe ‑ɩa mua nʋa ’a ‑tɩ’ ’ʋn, ɔ po ɛ doin" o. Kea ’a ‑kwlɩ" ‑tea’ ke ɛɛ’ faʋn ‑nɩa ’de ɔ ’ʋn, ɩmɩ ‑nʋɛ’ ‑wɛe ‑bato’ ɛ "sia ’nynɩ ɔ nʋɛ dɛ, ’de ɔ ke ɔɔ’ ‑gbu" ‑sɔnyʋ ’e ’pʋ. Ɔɔ’ ‑maa’ blaa Kea ’a wlu wɔin ɛ, ɛmɛ ‑kpʋʋn ’kmʋ ‑wee’ Kea ’a ’pee ’de ɛɛ’ nɔ" tu ’di ‑wɛe ɔmɔ ’kpa "isrɛi ’bo Kea "juɔi. "isrɛa’ ‑ɛɛ wlu Kea cɛan ‑tie" ɛ, nyɔ ‑ɔ ‑te’ ɛ ‑kwlɩ" ɛ, ɔmɔ ‑je ɛ.

⁸‑Ta Kea ’daa‑ Ablaam ‑wɛe ɔ ’jea ’e ’blʋa‑ ɔ sea ’je due’ "kpei mu ɛ, ɛ wlu’ ɔ ‑pee ɛ ’na : Ɛɛ’ ’blʋa‑ tu mɛ ’ma mu ‑ʋn "nyɩa’ ‑wɛe ‑ɛ ‑je ‑ma ’kɛn nɩ‑. Kea ‑kwlɩ" ‑tea’ ‑nɛ, ɛmɛ ‑nɩ ’e Ablaam pɛe o, ɛmɛ ‑tɩ ɔ ’je Kea ’a wlu wɔn ‑wɛe ɔ mu. ⁹Ɔɔ’ Kea ‑kwlɩ" ‑tea’ mɛ ‑nʋɛ’ ‑wɛe ɔ "ti ’e ‑tan ’tanfɔ ‑sɔn ’de ɛɛ’ ’blʋa‑ tu "kpei ‑wɛe ka ’dʋɩ‑ nɩa ɔ nɩ kan’, ’de ‑mɛ ’kamɔ Kea cɛn ɛɛ’ ’blʋa‑ tu ’a wlu ‑tie" ’de ɔɔ’ ‑tɩ’ ’ʋn. Ɔɔ’ "nynuu‑ Isaakɩ ke Sakɔbʋ ke, ‑ʋʋ ‑ke ɔ plaan dɩ ‑ɩa wlu Kea cɛan ‑tie" i ɛ, ʋʋ "tiɛ ’e ‑tan ’tanfɔ ‑sɔn ‑ke ’de ɛɛ’ ’blʋa‑ tu "kpei. ¹⁰Dɛɛ‑tɩ Ablaam "tia ’e ‑tan ’tanfɔ ‑sɔn ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ‑kwlɔ ‑ɛɛ ‑gbi" ’a ‑gban kua i ɛ, ɛmɛ ɔɔ fuo. Ɛɛ’ ‑kwlɔ tu ɛ, Kea ’a ‑cɛ" ’kpa ‑cri’ ɛɛ’ ‑gbi" ’a ‑gban ‑wɛe ‑ɛ po ɛ.

¹¹Ablaam ’a ’nynɔ Sara ‑ʋ ‑kpa ‑kea" ‑wɛe "nynuu‑ ’wlʋa ’a nɔ" ‑sia i ɛ, Kea ‑kwlɩ" ‑tea’ mɛ ‑nʋɛ’ ‑ke ‑wɛe ʋ ’wlʋ Ablaam ’a "ju ‑pee, dɛ‑nʋɛ’ Kea ‑ɛ cɛan wlu ‑tie" ’de ʋ ‑pee, ka ɛɛ’ pooa wlu fai" ɛ, ʋ ’je ɛ tɔ’ ’ʋn ’ɛ. ¹²’De ɛɛ’ ‑tɩ’ ’ʋn ɛ, Ablaam ‑ɔ ‑kpa ‑kea" ‑wɛe ‑ɔ ‑ke ’mɛa’ tɛɛan a, ɔ ‑gbɛn’. ’De ɔɔ’ "nynuu‑ "jiɛ dɛ ʋʋ se ‑sro’ ‑ta ’ble, ka ’cʋ‑sɩɩn ‑nɩa ’e jaʋn ’di ke ’tɔniɛ ’a ‑pɩɩɔn" ‑tia, ’kamɔ ʋʋ ’e ‑ti.

¹³Nyʋ ‑aa ‑wlʋa ’wɔn itbaa’ ‑nʋ’, ʋʋ ‑teɛ’ Kea ‑kwlɩ" mamaʋ ʋʋ ‑wee’ je ’mɛ. Dɩ ɛ cɛɛan ʋʋ ‑pʋ ’nynɩ ɩ se ’e ʋʋ ‑pʋ ’kwa ’kpa ’sʋ ʋʋ je ’mɛ, ’kaa ʋʋ ’je ɩ nya ‑wɛe ɩ ’ble ʋʋpʋ ’a ’mʋa‑. Ka ʋʋ jia ’dʋʋa’ ’nɔ ’blʋa‑ "kpei ‑wɛe ʋʋa mua ’nɔ ’wlʋa’ ’wɩ jrɛ’ o ɛ, ʋʋ juɩ’ ‑wɛe ʋʋ ’tmʋ ɩ ’bo nyʋ "juɔi. ¹⁴Nyʋ ka ‑ʋʋ jia ’dʋʋa’ ’nɔ ’kmʋ ‑nɛ "kpei ‑ʋʋ ‑wɔn ɛ ’mii ɛ, ‑wɛe ‑ʋʋa ‑tmʋ ɛ, ‑mɛ ka ‑wi" ‑mʋ a ‑pɔan ‑teɩn ‑cɛɩn’ i ɛ, ɛ poɛ "jri "kpae’ ’de nyʋ ‑pee. ¹⁵’Blʋa‑ ʋʋ ’wlʋa ’e "kpei ‑bo ɛɛ’ ‑tɩ’ a sea ʋʋpʋ pɛe "ipooa ’de ɛ, ‑mɛ ʋʋ ’bɛɛ‑ ʋʋ ’e ‑je ’je ‑wɛe ʋʋ ’je ’e de mu ’de‑. ¹⁶’Kaa kaan ka a, ʋʋa ‑pɔn jaʋn ’di ‑teɩn ‑cɛɩn’‑. Ɩ nɩɛ dɛwɔn ɩ je ‑jɛ ʋʋ ’wlʋa ’o "kpei ‑sii. Ɛmɛ ‑tɩ ‑bo ʋʋa sea Kea ʋʋa’ Kea ’daa‑ a, ɛɛ’ ‑tɩn’ se ɛ nʋ. Ɛ Kea mɛ ‑nmae ‑kwlɔ ‑dee ’de ʋʋa’ ‑tɩ’ ’ʋn.

¹⁷‑Ta Kea ‑tɩɩan’ Ablaam i tɛin" ɛ, Kea ‑kwlɩ" ‑tea’ mɛ ‑nɩ ’de ɔ ’ʋn ‑wɛe ɔ ’wɔɔn‑ ɔɔ’ "jujɔ due’ Isaakɩ ’sraa‑ ’ʋn‑saatɩ. ’De ‑mɛ ’kamɔ Isaakɩ ‑nɔɔ’ ‑tɩ’ ’ʋn Kea cɛn wlu ‑tie" ’de Ablaam ‑pee. ¹⁸Ɛ wlu’ ka ɛ ’naa : Ablaam, ’de Isaakɩ ’ʋn ’demɔ ‑ma "ji ’e ’wlʋ. ¹⁹‑Ta Ablaam tba tɔ’ ‑wɛe ɔɔ jia ɔɔ’ "ju ’sraa‑ ’ʋn ‑saa’ ’de ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ɔ ’na : Kea kmai", ɛ ’bɛɛ‑ ɛ ’e nyʋ "kunyɩɔ’ ‑sa. Ɛmɛ ‑tɩ Isaakɩ ’bɔɔ‑ de, ɔ ji ’e ɔ "bo Ablaam ’kwa de, ka nyɔ ɔ ’mɛa ‑wɛe ɔɔ sɔan "kunyɩɔ’, ’kamɔ ɔ nɩ‑.

²⁰Kea ‑kwlɩ" ‑tea’ mɛ ‑nɩ ’e Isaakɩ ’ʋn ‑ke ‑wɛe ɔ po Sakɔbʋ ke Esaui "diwan ’de dɩ ‑ɩa mua jia’ ’de nya ’a ‑tɩ’ ’ʋn.

²¹Kea ‑kwlɩ" ‑tea’ mɛ ‑nɩ ’e Sakɔbʋ ’ʋn ‑wɛe ‑ta ɔ sea ’mɛ ke ɛ, ɔ po Soseʋ ’a "nynuu‑ "diwan due ’due. Ɔ nʋa kan’ ’sʋ, ɔ kpʋɛn ɔɔ’ itbatu "jrui ’de ɔ ‑gbɛɛ’ Kea "juɔi.

²²Kea ‑kwlɩ" ‑tea’ mɛ ‑nɩ ’e Sosɛʋ ’ʋn, ɛmɛ ‑tɩ ‑ta ɔɔ’ ’mɛa ’a "kʋʋan‑ i ‑wɛe ɔ sie nɔ" nya ɔ ’tmʋ Israɛ‑kɔʋn ’a ’de Esipʋ‑blʋa "kpei ’wlʋ‑tɩ ɔ ’naa : ‑Sɔntɩ aoa mua ’nɔ Esipʋ‑blʋa "kpei ’wlʋa’ a, ao ‑sa ’ma ’kpɩ ‑klu’ ‑wɛe ɩ ke ao ’je mu.

²³Kea ‑kwlɩ" ‑tea’ mɛ ‑nɩ ’e Moisɩ ’a "bo ‑wi" ’ʋn, ɛmɛ ‑tɩ ‑ta ɔ ’wlʋʋa ’sʋ ɛ, ʋʋ ‑tu" ɔ i ’de ’cʋɩ taan ’di, dɛ‑nʋɛ’ ʋʋ ‑gbʋan ɔɔ’ "jupliiɛ tu ja, ɔ nmɔ "jrii ’pepe. ’De ‑mɛ ’kamɔ ’beɔ ’na ɔɔ muɛ "nynunmai ‑wlʋa ’e Israɛ‑nyʋ ’ʋn ’dbaa’, ʋʋ se ɔɔ’ ’beɔ tu ’a kɛ’ plee‑.

²⁴Kea ‑kwlɩ" ‑tea’ mɛ ‑nɩ ’e Moisɩ ’a ‑cɛ" ’kpa ’ʋn ‑ke, ɛmɛ ‑tɩ ‑ta ɔ ’kpaa’ klaa" ’sʋ ɔ ’na : Faraɔn ‑ɔ ‑nɩa ’beɔ ’nɔ Esipʋ‑blʋa "kpei ɛ, nyɔ ’bo ’ʋn ɔɔ’ "ju nynɔkpao’ ’a "ju ’daa‑. ²⁵Ɔ nɩ "i ɔ ’je ’e ʋʋ "klu ’kpa, ‑wɛe ɔ ke ʋʋ ’je ’kle ’je ‑tadue, ɛ ’je dɛsaʋn ɛ je ɔ dɛsaʋn ’di po ’wɩ jrɩ’ o. ²⁶Ɔ ’wɔɔn‑ ɔɔ’ ‑cɛ" ja jaa ‑tɩ ’mɛ ka Klisɩ ’wɔɔn a ɔɔ’ ‑cɛ" ja jaa ‑tɩ ’de nya ‑ke ɛ. ‑Bo ɔɔ sɩ ja ‑gbʋn’ ɛ, ɔ ’na ɩ nɩɛ dɛwɔn, ɩ je Esipʋ‑wlii ‑wee’ ‑sii, dɛ‑nʋɛ’ ’dɔe ɔɔ mua ’jea’ ’de nya mɛ ɔɔ’ "jriɛ‑ nɩ ‑pʋn".

²⁷Kea ‑kwlɩ" ‑tea’ mɛ ‑nɩ ’e ɔ ’ʋn ‑wɛe ɔ se ’beɔ ’ɔ ’cɛn ’kpaa’ plee‑ ’de ɔ ’wlʋ ’e Esipʋ‑blʋa "kpei, ɛmɛ ‑tɩ Kea nyɔ ’ɔ ’jeea "jriɛ‑ mɛ ɔɔ ‑gbʋn’ ja, ‑wɛe ‑ta ɔ kpʋn a ɔ kpʋn ’bo i. ²⁸Kea ‑kwlɩ" ‑tea’ mɛ ‑nʋɛ’ ‑wɛe ɔ ‑tu" kʋɔn ’kwla ’wlʋ ‑kɔ ‑wɛe ɔ cri ’blae ’a nmɔ i ’de kpaa" "kpei ‑wɛe Kea ’a "soa i ‑a mua nyʋ ’dba je Israɛ ’ɛ nya kɔn nynuu "i bla.

²⁹Kea ‑kwlɩ" ‑tea’ mɛ ‑nʋɛ’ ‑wɛe Israɛ‑kɔʋn cɛɛn ’tɔniɛ ‑saan ’blʋɔ, ka nyɔ ɔ na ’bo ’blʋajriɛ "kpei ɛ, ’kaa Esipʋ‑kɔʋn ‑ʋʋ ‑tɩan’ ’bo ʋʋ ‑pʋ ’a ’de blaa’ i ɛ, ʋʋ ‑wee’ siɛ "niɔ‑.

³⁰Kea ‑kwlɩ" ‑tea’ mɛ ‑nʋɛ’ ‑ta Israɛ‑kɔʋn ‑pian’ Seriko‑kwlɔ ’wɩ ‑mɛ" ’sɔn ’sʋ blo’ ‑nɩa ɛɛ’ ‑kwlɔ ’dei blu’. ³¹Nyʋ ‑nɩa ’o Seriko ’mɛɛ ‑bo ɛ se Raabʋ ‑ʋ ‑nɩa ‑kwlɔ ‑te’ ’nynɔ nɩ ɛ. Ʋa’ Kea ‑kwlɩ" ‑tea’ mɛ ‑nʋɛ’ ‑wɛe ʋ ke nyʋ ‑ʋʋ ‑blaa Kea ’a wlu wɔin se ’mɛ ‑tadue, dɛ‑nʋɛ’ Israɛ‑nyʋ ‑ʋʋ mua ’o Seriko ɛ, ʋ kpʋʋn ʋʋpʋ sɩn ’sɔɔn.

³²Dɛ sie ’o ’ɩn ’je ’tmʋ ɛ‑ ? nɔ" se ’ʋn ’kwa nɩ la ‑wɛe ’ɩn ’je nyʋ ‑sia ’o ‑wi" ‑mʋ ’a ‑cɩɛ ’kwa bla : ka Sedeɔn o, ka Barakɩ ke Samsɔn nɩa, ka Sefte ke, ka Dafidɩ nɩa, ka Samiɛlɩ ke Kea ’a wlu ’kwajaaʋn nɩa. ³³Ʋʋa’ Kea ‑kwlɩ" ‑tea’ mɛ ‑nʋɛ’ ‑wɛe ʋʋa’ tʋ ‑sa ’blʋɩ‑ ‑tuu"‑tuu. Ɛmɛ ‑nʋɛ’ ‑wɛe ʋʋa nʋ "isrɛdɩ. Ɛmɛ ‑nʋɛ’ ‑wɛe dɩ Kea cɛɛan ʋʋpʋ ’nynɩ ʋʋ ’jɩ. Ʋʋ ‑teɛ’ Kea ‑kwlɩ" ‑wɛe ʋʋ kpʋn ‑plaa "wɔin ɛ se ʋʋ kpʋn. ³⁴Ʋʋa’ Kea ‑kwlɩ" ‑tea’ mɛ ‑mʋʋ’ nɛɛ ’ɛ "ikmaa’. Ɛmɛ ‑nʋɛ’ ‑wɛe ʋʋ ’pʋ ‑cnɛ ’ɛ wɔin". ‑Ta ʋʋ sea ’kpɩ ’blee‑ ɛ, ʋʋa’ Kea ‑kwlɩ" ‑tea’ mɛ ‑nyɩ" ʋʋpʋ ’kpɩ. Ɛmɛ ‑nʋɛ’ ‑wɛe jrʋ’ ’ble tʋ ‑fɔan’ ’a ’kpɩ, ’de ʋʋa’ tʋ du ’blʋa‑ ‑tuu"‑tuu. ³⁵’Nynʋkpae’ jrʋ’ ’a Kea ‑kwlɩ" ‑tea’ mɛ ‑nʋɛ’ ‑wɛe ʋʋa’ nyʋ ‑mɛa ʋʋ ji ’kmʋ de.

Nyʋ nʋɛ jrʋ’ ‑cruun" "jrii ‑nʋ ‑nʋ, ’de ‑bo ɛ nɩ kan’ ʋʋ ’e Kea ’a ‑tɩ’ o ’bɔ, ’kaa ʋʋ se "jru ‑jei" ‑saa mamaʋ ’sʋ ʋʋ je ’mɛ ’bo ɛɛ’ wɔin", ʋʋ se ‑seie ‑tɩ ’wɔɔn‑. Dɛɛ‑tɩ ʋʋ sea ‑seie ‑tɩ ’wɔɔn‑ ɛ, ɛmɛ ‑nɩ "kunyɩɔ’ sɔan’ ‑cɛɛn’ ‑nɩa ’e nya ɛmɛ ʋʋa’ "jriɛ‑ nɩ ‑pʋn". ³⁶Jrʋ’ ’jeɛ ʋʋa’ ‑cɛ" wɔn ’de wlaanynɩɛ ke blati ’kwa, ʋʋ poɛ jrʋ’ ‑gbaaceɛ’ "dbi sʋn’, ‑wɛe ʋʋ po ʋʋpʋ ’de ‑kaso ’di. ³⁷Ʋʋ tbaa jrʋ’ "sei i, ’sʋ ‑wi" ‑mʋ je ’mɛ. Ʋʋ nʋɛ nɩɛ ‑blea "jri ‑wɛe ʋʋ cɛn jrʋ’ tii ’sɔɔn. Ʋʋ ’dbaa jrʋ’ ‑cnɛ "i. Ʋʋ ‑sa jrʋ’ ‑kwlɔi ‑wɛe ‑wi" ‑mʋ se ‑tegbɔo ’ble. Jrʋ’ ‑sea’ ’ʋnpaadɩ ’ble ɛ, ʋʋa paa ’blae ke ‑gbae’a kui ’ʋn. Ʋʋa ‑sa jrʋ’ dɩ ’kwa i, ‑wɛe ʋʋ ’kpa nɩɩa" nyʋ, ’de ʋʋa nʋ ʋʋpʋ ‑cruun" "jrii. ³⁸Ʋʋa’ nyʋ tu ɛ, nyʋ ‑tuɛ" ʋʋpʋ ’kle ‑wɛe ʋʋ ’kpa ’kwla ’de ʋʋ mu crʋɩ "kpei‑ ‑wɛe ʋʋ "ti crʋɩ ’a ‑kwlewɔn ke "bi ‑gbai" ’dii ʋʋ nɩɛ nyiɔ "kwli ’dɔe ‑o, ’blʋa ’dinyʋ se ʋʋpʋ ’a "klu "ti ka nɩ‑.

³⁹Nyʋ "klein ‑nɩa ’mʋa‑ ʋʋa’ Kea ‑kwlɩ" ‑tea’ mɛ ‑nʋɛ’ ‑wɛe Kea po ʋʋpʋ ‑tɩ’ o. ’Kaa dɩ ɛ cɛɛan ʋʋpʋ ’nynɩ ɛ, ɩ se ’e ʋʋpʋ ’a jrɔ’ ’kwa ’kpa. ⁴⁰Dɛ ‑jɛ Kea ‑tea’ ’e nya i ’de ‑aa ‑tɩ’ ’ʋn ɛ, ɛ nɩɛ dɛwɔn. ‑Ta Kea cɛɛan ɛɛ’ wlu ‑tie" ’de ʋʋ ‑pee ɛ, ɛ se ʋʋa’ ’sʋ ’a ‑tɩ’ tɔ’ "kpei naa‑, ’kaa ɛ naa ‑apʋ mɔ’ɔ ‑nɩ ‑tɩ’ tɔ’ "kpei ’mɛ ‑ke, ‑wɛe ʋʋ je ‑apʋ mɔ de sie.

Kea mɛ ‑nɩ ‑a "Bo

¹‑Jɛ ‑tɩ’ ’a ‑ta ’jeʋn ‑pian’ ‑aʋn ’dei ʋʋ ‑tia "i ɛ, ‑mɛ ‑apʋ mɔ ‑ke ɛ, ‑a ‑gbʋn Kea ‑kwlɩ" ‑te’ ʋn ‑nɩa tɛin" ja ‑wɛe ‑a ‑je mu ‑a ‑je nyni. Dɩ "klein ‑ɩa saan ‑a sʋn’ i ‑a ‑sa ɩ kwa ‑sɔn, ɩ ke dɛsaʋn ‑ɛɛ’ ‑kwlea ‑a ‑pʋn" ’nɛ ‑tɩ ‑too"‑ ke. ‑A ‑kuu pɛe i, ‑jeblʋ ‑ɛ ‑kaian wɔn ’bo ‑a "juɔi ɛ, ‑a ple ‑a ‑je ɛ kpa. ²‑Bo ‑aa sea ple ɛ, ‑mɛ ‑aa "jri nɩ Sesi ‑pʋn", dɛ‑nʋɛ’ ɔmɔ ‑aa Kea ‑kwlɩ" ‑tea’ tba ’e "jri, ɔmɔ ‑a tba tɔ’ "i ‑wɛe ‑ɔ ‑je ‑a kpa ‑ɔ ‑je ɛ nyniia‑. Ɔmɔ ‑wɔɔn’ ’mɛ ‑tɩ ’bo tu ‑kwlɩ". Ɛɛ’ ’mɛa’ tu ’a ‑tɩn’ se ɔ nʋ, ’kaa ’mʋa‑ Kea ‑tee ɔ ’dei ɛmɛ ɔ ’jee‑ nya. Kaan ka a, ɔ ‑teɛ i ’de Kea ’a Tʋ"bokpa‑tɛ ’ɛ dianfɔ o.

³Ka dɛsaʋnʋʋn nʋa ɔɔ’ ’kle ‑tu" sʋn ‑wɛe ɔ ’bɛɛa ɛɛ’ ’kle tu "wɔin mamaʋ ɛ, ao nɛɛ tɔ’ "kpei‑. ‑Bo ɛ nɩ kan’ ‑mɛ ao se ɛ ’bɛɛ‑ ao ’je ‑sru" ‑wɛe ’kpɩ ’je aopʋ "iwa. ⁴Dɛɛ‑tɩ ’ɩn ’da kan’ a, ɛmɛ ‑nɩ tʋ ‑ɛ ‑nɩa ’o ao ke dɛsaʋn ’nynɩ ɛ, ao se ɛ ‑fɔn’ ke ’sʋ aoa’ nymɔ se i’wla. ⁵Wlu Kea ’tmʋa ‑wɛe ‑ɩ ‑jea ɛɛ’ "nynuu ’a dɩ ikuu a ɩ oo ? Ɛ wlu’ ka, ɛ ’naa :

’Ma "ju, ‑bo ‑ma Tʋ"bo a sea ‑ʋn kplɩn ’kwa i‑sa a, ‑ɩn ‑bo ɛ foo" ’ʋn ‑tɩ ’daa‑. ‑Bo ɛɛ sea ‑ʋn "bli ‑cɛ’ ɛ, ’kpɩ ’bo ‑mii" waa‑. ⁶’Kaa nyɔ ‑ɔɔ ‑tɩ’ Tʋ"bo kma ɔmɔ ɛɛ ‑sa’ kplɩn ’kwa i. Nyʋ ɛɛ ’daa‑ ɛɛ’ "nynuu‑ ɛ, ʋʋ ‑pʋ ɛɛ blaa "sɩɛn‑.

⁷’Kle ao "Bo a "taia "i ‑wɛe ‑ɛɛ ji ao "kpei ɛ, ao ’bɛɛ‑ ɛ "wɔin, ka "bo a ‑tua" "ju ’snɩ, ’kamɔ ɛ nɩ‑. Ao nɩɛ Kea ’a "nynuu‑ ‑o, ka nyɔ ɔ nʋa "nynuu‑, ’kamɔ Kea a nʋ aopʋ. "Ju ‑jɔ ‑nɩ ’kmʋ ’sʋ ‑ɔ ‑bo" se ɔ ’snɩ ‑tu" ɛ‑ ? ⁸Ka ɛɛ ‑tua" ɛɛ’ "nynuu‑ ’snɩ ‑bo ɛ se ao ’snɩ ‑tu" kan’ a, ‑mɛ ao nɩɛ ‑pɔe’ nynuu ‑o, ao se ɛɛ’ "nynuu‑ ‑cɔʋn’ nɩ‑. ⁹’Kamɔ ‑a ‑ble "bo ‑wi" ’nɔ ’kmʋ "kpei’, ʋʋa ‑tuɛ" ‑a ’snɩ ‑wɛe ‑aa ‑je ʋʋpʋ wɔn. ’De ‑mɛ ‑a se ɛ ’bɛɛ‑ ‑a "Bo Kea ‑nɩa ’e jaʋn ’di ‑a ‑je ɛ wɔn ’je ‑wɛe ‑a ‑je ’kmʋnɩa’ ’jee ? ¹⁰‑A ‑bo" ‑wi" ‑wlʋa ‑aʋn ɛ, ʋʋa ‑sa’ ‑a kplɩn ’kwa i ’mɛ, ’de nɔ" dɛ‑saan" ’di ka ʋʋ ‑pʋ nɩa "i ɛ, ’kaa ‑bo Kea ‑mɛ ɛ sea ‑a kplɩn ’kwa i ‑sa a, ‑mɛ ’de ‑aa ’dɔe ’a ‑tɩ’ ’ʋn ‑o, ‑wɛe ka ɛ nɩa ’pepe ‑a ‑je kan’ nɩ‑. ¹¹Tɔ’ ‑o, ‑bo nyʋ a sea nyɔ kplɩn ’kwa i‑sa see ɛ, ɔɔ "kaeɛ "jrii ke tɛin", ɔɔ’ nʋ ’mʋa‑, ’kaa ‑bo ’e nya ’sʋ ɛ, nyʋ ‑ʋʋ ‑saa kplɩn ’kwa i ‑nʋ, ʋʋ ’cɩan "isrɛdɩ nʋa’ ’mɛ ‑wɛe ʋʋa bluua nyʋ ’a pɛe.

’Snɩ ‑tu" wlu ke fɛn’ ‑saawlu ke

¹²’Ma ’cɛ, ‑jɛ ɛ nɩa kan’ ‑mɔ ’ja a, ‑mɛ ao kuu sɩn i, aoa’ sɩn ’bo crɔɛ, aoa’ ’kɔi‑ ’bo i ’kpaa’. ¹³‑Jeblɩ ‑ɩ ‑srɛai" "i ɛ, ɩmɩ aoa’ boin ’je po ‑wɛe ao ’je "inaa, ao ’je nya mu. ‑Wɛe nyʋ ‑ʋʋa ‑tooa’ ʋʋ ’bo ‑jei" ‑gbla" a, ’kaa ʋʋ ’bɔ ’too ‑tɩ ka‑, ʋʋ ‑tu" ‑je "jriɛ‑.

¹⁴Ao ‑pɔn pɛe ’a blua’ i ’bo ao ke nyʋ ‑wee’ ’nynɩ, ao ‑pɔn ’pepe nɩa’ i, ka nyʋ ‑ʋʋ ‑nyɩa" ʋʋa’ ‑cɛ" Kea ’a ’kmʋnɩa’, ’kamɔ aoa’ ’kmʋ ’je nɩ‑, dɛ‑nʋɛ’ nyɔ ‑ɔɔ ’kmʋ sea kan’ nɩ ɛ, ɔ se Tʋ"bo "jriɛ‑ ’jeei. ¹⁵Ao ‑tu" aoa’ ‑cɛ" ’ɛ ‑tɩ’ ‑wɛe aoa’ jrɔ’ je Kea ’a ’saaʋn o tɛɛn‑ ’de ɔ je ɛ dɛ foo" ’daa‑, ka dɛ ’ɛ ’da nyɔ ka "i ɛ je kan’ nɩ‑. ‑Bo ɛ nɩ kan’ a, ‑mɛ ka "kae‑ sii" ‑ɩa ‑dba nyʋ nɩa, ’kamɔ ɔ nɩ ’de nyʋ "klu ‑wɛe ɔ ja nyʋ ‑tuu"‑tuu nʋʋa’ o. ¹⁶Ao ‑tu" aoa’ ‑cɛ" ’ɛ ‑tɩ’ ‑wɛe dɛ ’ɛ "jriitɛin ’bo ’e aopʋ "klu nɩɛ, ‑wɛe ɔ ’bo dɩ Kea ‑teea kpɔi" ‑fleɛn. Ka Esau nʋa, ’de diidɛ ’ɛ ‑tɩ’ ’ʋn mɔ ɔ plee ɔɔ’ nyɔ‑cɔɔn’ ’de‑. ¹⁷Ao ‑wee’ juɩ’ ‑ta ɔ ’bɔɔa de ‑wɛe ɔ nɩɛ "i ɔ "bo ’je ɔ "diwan po la, ‑mɛ nɔ" ‑si’, ’sʋ ɔ "bo ‑fuun ɔ nya ɔ se ɔ "diwan po. Wlu ɔ cɛan ‑tie", ‑ta ɔ ’jea cɛɛn ‑wɛe ɔ ’je ɛ ‑kwlin ‑saa, ’bo se nɩ‑, ’de ‑mɛ ’kamɔ ɔ ‑fɩn" ‑fɩn ‑fɩn.

¹⁸’Ma ’cɛ, aoa’ Kea ‑pʋn" ’kpasʋn ke Israɛ‑kɔʋn ’a ‑nɛ se due’ nɩ. Crʋ nyɔ ’bɛɛa ɔ ’jea "jriɛ‑ ’jee‑ ʋʋ ’kpɛ ‑pʋn" ’mɛ, nɛ ɛ waan ɛɛ’ crʋ tu kui i, ‑ta ‑wee’ nɩɛ ‑plipli ‑wɛe ‑piie a ji. ¹⁹Dɔ‑kleɛ ɛ wlu’, ’de wlu ‑cɛɛn’ nɩ ’e ‑mɛ ’de. Israɛ‑kɔʋn ’wɔan wlu ‑nɛ ’sʋ ɛ, faʋn a nʋ ʋʋpʋ ’mɛ, ‑wɛe ʋʋ ’na : Wlu ‑nɛ kmai" ‑wɛ‑, wlu jrɛ’ ’bo ’tmʋʋɛ la ’bo ɛ ’de ! ²⁰Dɩ ɛɛ ’tmʋa ‑a sɩ "wɔin ’bɛɛ‑, dɛ‑nʋɛ’ ɛ ’naa : Nyɔ "o nyɔ ‑ɔɔ mua crʋ ‑nɛ "iblaa’, ‑bo ɛ nɩ nmi mɔ ’de ɛ, nyʋ ’je ɛ "sei itbaa ’sʋ ɛ ’e ’mɛ. ²¹Dɩ "klein ʋʋ ’jeea "jriɛ‑ ’de ɛɛ’ ’wɩ tu ’di ɛ, ɩ kmai" ɩ ’bleɛ ʋʋ ‑pʋ ’a faʋn‑. Moisɩ ’a ‑cɛ" ’kpa mɔ wlu’ ka, ɔ ’naa : Faʋn a nʋ ’ʋn ’ɛ, ’ma dɩ a crɛ’. Ʋʋa’ ‑nɛ Kea ‑pʋn" ’kpasʋn ‑nao.

²²’Kaa aopʋ mɔ ɛ, ka Israɛ‑kɔʋn ‑nɩa tɛin" nɩa, aopʋ mɔ se kan’ nɩ‑, dɛ‑nʋɛ’ Siiɔn crʋ, ɛmɛ aoa ’kpa ‑pʋn". ’Bomɔ ‑nɩ ’kmʋnɩ Kea ’a ‑kwlɔ. Ɛ Selisalɛm ‑kwlɔ ‑nɩa ’e jaʋn ’di mɛ ’ma ’da, ɛ ke Kea ’a "soa‑wi" ‑ʋʋ sea ‑sro’ ‑ta ’ble ‑wɛe ‑ʋʋa ‑sa’ Kea ’nynɩ ke. ²³Aopʋ mɔ ɛ, ao nɩɛ Kea ’a "i‑saanynuu ‑o ‑ke. Dɩ ‑wee’ ɛ ’blea aoa muɛ ɩa’ ’kɛn kpaa’, ɛ ’crɩ aoa’ ’nynɩ ’mɛ ’de jaʋn ’di ‑ke. Kea ‑ɛ ‑nɩa nyʋ ’a ’pee ’jei ɛ, ɛmɛ ‑ke ao dbɛɛ‑. Nyʋ ‑ʋʋ ‑kpa "isrɛʋn ’bo Kea "juɔi ‑wɛe ka ɛ nɩɛ "i ‑ʋʋa ‑suu nɩa kan’ a, ao nɩɛ ’o ʋʋa’ ‑tɔin" ‑wɛe ka ʋʋ nynia ao ’je kan’ nyni ‑ke. ²⁴Sesi ‑ɔ ‑nɩa ’o nyiɔ ke Kea ’nynɩ ‑wɛe dbɛɛdɛ dee jiia ’kwa a, ɛmɛ ao ’kpa ‑pʋn". Ɔ ’mɛɛ, ɔɔ’ nymɔ ‑wla i ɛ, ɛɛ pooɛ nyʋ dɩ ’dɔe ‑kwlʋ o, ka Abɛlɩ ’a ‑nɛ nymɔ ɔ pooa nyɔ kpan o ‑satɩ ‑kwlʋ o, ɛ se kan’ nɩ‑.

²⁵Ɛmɛ ‑tɩ ao ‑tu" aoa’ ‑cɛ" ’ɛ ‑tɩ’ ao ’bo Kea ’a wlu doin" o po‑tɩ "naoɛ. Nyɔ Kea dboa ‑wɛe ‑ɔ ‑saa nyʋ ‑nɩa tɛin" fɛn’ ɛ, nyʋ ‑ʋʋ ‑na ‑ʋʋ sea ɔɔ’ wlu doin" o poi ɛ, Kea ’a ’pee kpʋn ʋʋpʋ ’mɛ. ’De ‑mɛ ‑bo ɛɛ’ ‑cɛ" ’kpa ’wlʋ ’e jaʋn ’di ’de ɛ wlu ’de ‑a ‑pee ɛ, ‑wɛe ‑a po ɛɛ’ wlu ’klee i ’ee, ‑mɛ ‑ta ‑a ‑ble ‑a ‑je pa a‑ ? ²⁶Ɛ wlua ’de Sinaicrʋ "kpei tɛin" ’sʋ ’blʋa‑ ‑suua i, ’kaa kaan ka ɛ cɛn wlu ‑tie" ɛ ’naa :

Ɛ se ’blʋa ’a ’sʋ mɛ ’ɩn ’je i‑suua kpɛ due’ ke’wlɛ nɩ‑, ’ma muɛ jaʋn i‑suua’ ‑ke.

²⁷‑Bo Kea wlu ‑wɛe ɛ ‑te’ ’o kpɛ due’ ke’wlɛ ɛ, ɛ ’de mɛ ‑nɩ dɩ ‑ɩ ‑nʋʋa ɩa muɛ i‑suua’ ’de ɩ ’je isɔn, ’kaa dɩ ‑jɩ sea’ i‑suua ‑ta ’ble ɛ, ‑mɩ ’je ’o sie‑ ’bode.

²⁸‑Jɛ ɛ nɩa kan’ ‑mɔ ɛ, ‑mɛ ‑a po Kea ’sɛ‑, dɛ‑nʋɛ’ ɛ "nyɩ ‑aʋn kɛɛma’ ‑kwlɔ ’mɛ. Ɛɛ’ ‑kwlɔ ‑tu se i‑suuata ’ble. ’Saaʋn ɛ nʋa ‑a "jrii ɛ, ‑a kpʋn ɛ i ‑sisi’. Ka ‑bo ‑aa sea ɛ "juɔi nʋʋ ‑wɛe ɛ ’di ’jea wɔn nmɔ ɛ, ’kamɔ ‑a ‑je nʋ ’de ɛɛ’ pleea’ ke ɛɛ’ wɔn ’jea’ ’ʋn, ²⁹dɛ ‑aa Kea ‑aa ‑gbɛɛa’ "juɔi ɛ, ka nɛ ɛ sian dɩ ‑wee’ nɩa, ’kamɔ ɛ nɩ‑.

Kplɩn ‑ɩa nmɔɔa ’de Kea ’di wɔn ɛ

¹’Ma de’di ‑wi" aopʋ‑ ‑ɔ ‑nɩa dɛ due’ ’de Klisɩ ’ʋn ɛ, ao ’bo ba ’a ‑tɩ’ kma ‑tɩ ’bɔɛ. ²Ao ’bo nyiiɔnɩa’ o "mae, dɛ ‑nʋ ’ɛ nyʋ jrʋ’ ’a nyiiɔnɩa’ nʋɛ’ tɛin" ’sʋ ʋʋ je Kea ’a "sʋɩ ’dʋɩ‑ ’ʋn ’ble ’sʋ ʋʋ sɩ juo‑. ³Nyʋ ‑ʋʋ ‑nɩa ’e ‑kaso ’di ɛ, ao po ʋʋpʋ ’a ‑tɩ’ ‑kwlʋ o, ka nyʋ ke nyɔ ɔ nɩa ’e ‑kaso ’di ɛ, ʋʋa’ ‑tɩ’ nɩ kan’ ’bo ao ‑kwlɩ". Nyʋ ‑ʋʋa ‑jea ’kle ɛ, ao naa ʋʋpʋ ’a ‑tɩ’ tɔ’ "kpei‑ ‑ke. ’Kle ʋʋ nɩa ’e ’di ɛ, ao ‑gbʋn ɛ ja ka dɛɛ nɩa aoa’ ‑cɛ" ’kpa ’a ’kle ɛ.

⁴Ba "blitia’ nɩɛ ni’ wɔn, ao ‑wee’ "klein ‑tu" ɛɛ’ ‑tɩ’. ’Nynɔ ke kʋan "sii‑ "i, ʋʋ ’bo wlu ‑kwlin ‑saa ’de ba ‑pee. Nyʋ ‑ʋʋ ‑nyniia ba "bliti sʋn ’kwa ke nyʋ ‑ʋʋ ‑jea jɛi" ‑wi" ke, Kea a muɛ ʋʋpʋ ’a ’pee ’jea’.

⁵’Wɛi ’a ’tʋn ’bo aoa’ tɔ’ ‑je o poɛ. Dɛ ‑kpa ’de aopʋ ’kwa ‑crɔɔn’ ’sʋ ɛ, ao ’na, ɛ ‑tiɛi", dɛ‑nʋɛ’ Kea cɛn wlu ‑tie", ɛ ’naa :

’Ɩn se ‑ʋn ’plʋsʋn’ i pooi, ’ɩn se ‑ma ‑tɩ’ o ’bɔi.

⁶Ɛmɛ ‑tɩ ‑a ‑bɛɛ’ ‑a ‑je wlu ka ‑ke ’de Kea ‑kwlɩ" ‑tea’ ’ʋn ‑a ‑je nʋ :

Kea mɛ ‑nɩ ’ma sʋn o poi‑, dɛ jrɛ’ɛ faʋn se ’ʋn nʋi, dɛ nyiɔ ‑mɔ ’bɛɛ‑ ɔ ’je ’ʋn nʋʋ ɛ‑ ?

⁷Aoa’ ‑jeopoʋn ‑ʋʋ ‑tmʋʋa’ aopʋ Kea ’a wlu tɛin" ɛ, ao po ʋʋa’ ‑tɩ’ ‑kwlʋ o. Ka ʋʋ naa Kea ’a ‑jei" mamaʋ ’sʋ ʋʋ ’mɛa, ao si ɛ "jriɛ‑ o, ‑wɛe ao ’je ’o ʋʋa’ Kea ‑kwlɩ" ‑tea’ ’de bla. ⁸Ka Sesi Klisɩ ke nyʋ ‑nɩa tɛin" na ’de ɛ, ’kamɔ ɔ ke ‑aa na ’de ‑sɩanwɩ ’di, ’kamɔ ɔ ke nyʋ a mʋ naa’ ’bode, ɔ se fai" pooi ’nɔ ’kmʋ. ⁹Ao ’bo ’wɔɔɛn, nyɔ ’bo wlu "o wlu ’bo ’kwla "kpei ‑saa ’sʋ ɔ ’bo aopʋ ’tmʋʋɛ. ‑Bo ’saaʋn Kea a nʋa nyʋ "jrii ‑mɛ kuu ‑aa pɛe i ɛ, ‑mɛ nmɔ "jrii, ɛ je diidɩ ’a kɛ’ ‑ɩ sea ‑crɔn’ ’ble ‑sii. Nyʋ ‑ʋʋa ‑jea ‑mɩ ’a kɛ’ tu wɔn ɛ, ɩ se ʋʋpʋ sʋn o po due’ ‑wɛe ka Kea ‑nɩɛi" ʋʋ ’je kan’ nɩ‑.

¹⁰Nyʋ ‑ʋʋ ‑nɩɛ "i ‑ʋʋ ‑jea ’sraa‑ ‑sa jeejee ka nyʋ a ‑sa ’sraa‑ ’de ‑tan ’tanfɔ ‑sɔn tɛin" ‑wɛe ʋʋ tba nyʋdiidɛ ’ɛ ‑gban’ a, ’sraa‑ Sesi ‑sa a, ‑wɛe ɛ ‑kɔa’ ‑aa dɩsaɩn ɛ, ʋʋ se ɛ ’bɛɛ‑ ʋʋ ’je ɛɛ’ ’sraadɛ tu di. ’De tɛin" ɛ, ’srae‑ nyʋ a ‑sa ’de dɩsaɩn ’a ‑kwɛ‑tɩ ’ʋn ɛ, nyʋ se ɛ ’bɛɛ‑ ʋʋ ’je ɩa’ nmi di. ¹¹Nmi ʋʋ ‑saa ’sraa‑ ’ʋn ‑nɩ, ɩa’ nymɔ mɛ ’sraa ‑sai klaa" a "duo ’ʋn ‑wɛe ɔɔ kpa ’e tae’fɔ ’de, ’de ‑mɔɔ’ ‑ta tu ɛ, nyʋ a ’daa‑ ’e ‑ta ‑kwɛai ’pepe, ‑ɛ ‑sia ‑ta ‑wee’ ɛ, ’bomɔ ɔɔ kpɛ ‑wɛe ɔɔ ‑sa’ dɛsaʋn ’a ’sraa‑. ’De ɩa’ "ku ‑mɩ ɛ, ʋʋa ‑sɩ’ ’o ‑kwlɔ ’mɛ ‑wɛe ʋʋa po ɩ "jri ‑tajrɔ. ¹²’De ɛɛ’ ‑tɩ’ ’ʋn Sesi foo" ’sʋ se ’mɛ ’bo ‑kwlɔ ‑kpae" ‑ke, ɔ ’jeɛ ’kle ’de ‑kwlɔ ’ɔ blo’ ’de ‑wɛe ɔɔ’ nymɔ ‑wla i ɛ, ɛ ’je nyʋ ’a dɩsaɩn ‑kɔ’. ¹³‑Jɛ ɛ nɩa kan’ ‑mɔ ’ja a, ‑mɛ ‑a ‑wlʋ ’o ‑kwlɔ ‑ke, ‑a bla ’bo ɔ ’de ‑wɛe ‑a ‑wɔɔn’ ‑tɩn’ "i ’dbaa ‑tɩ ka Sesi ’wɔɔan ‑tɩn’ "i ’dbaatɩ ‑ke ɛ. ¹⁴Dɛɛ‑tɩ ’ɩn ’da kan’ a, ɛmɛ ‑nɩ ‑kwlɔ ‑a ‑nɩa ’di ‑ta ‑a se ’nɔ siei jeejee, ‑kwlɔ sea’ isɔn ‑ta ’ble ‑wɛe ‑ɛɛ mua ‑aa ‑kwlɔ ‑cɛɛn’‑ nɩa’ ’de nya, ɛmɛ ‑aa ‑pɔn i.

¹⁵‑A ‑cɛɛn ’de Sesi ’ʋn ‑wɛe ‑a ‑je Kea ’sɛ po jeejee. ‑A ‑bɛɛ’ Kea ’a ’nynɩ "i ‑a ‑je ɛɛ’ ‑tɩ’ ’tmʋ ’bo nyʋ ‑kwea. ‑Apʋ mɔ’ɔ ’sraadɛ ‑a ‑jea Kea "nyɩ, ɛmɛ ‑nao. ¹⁶Ao ’bo dɛ ’dɔe nʋa’ o "mae, ao po ba sʋn o due ’due, ’sraadɩ ‑jɩ ‑ɩa nʋa Kea ’tʋn ‑mɩ ‑nao.

¹⁷Nyʋ ‑ʋʋa poa aopʋ ‑je o ɛ, ao ’je ʋʋpʋ wɔn, ao ‑te’ ʋʋpʋ ’a ni’, dɛ ʋʋa fuɛ ao ’dei ‑wɛe ʋʋ ’je aoa’ "kuan po ’bo Kea "juɔi. ‑Bo aoa sea ʋʋpʋ wɔn ’je ɛ, ‑mɛ ʋʋa muɛ ɛɛ’ dbo tu nʋa’ ’de ’mʋa‑ ’ʋn, ’de ‑bo ao ’na ao se ʋʋpʋ wɔn ’jei, ‑wɛe ʋʋ ’je ɛɛ’ dbo tu nʋ ’de "jrii "kaea’ ’ʋn ɛ, ‑mɛ ɛ se aopʋ mɔɔ’ ’dɔe "jru "kpei‑ poi.

¹⁸Ao bae ‑aa baea’. Ka ‑a ‑nɩa "i ‑a ‑jea ’pepe nɩ ’de dɩ ‑wee’ "klein ’ʋn ’de ‑a pɛe sea ‑a "bli ‑cɛi’ ’bo Kea "juɔi ɛ, ‑aa tɔ’ ’je kan’ ’mɛ ’pepe. ¹⁹Dɛ ’ma ‑teea’ aopʋ i ’de ’ma pɛe ‑wee’ "klein ’ʋn kpleiin ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ao bae ’ma baea’ ‑wɛe ‑bo Kea nɩɛ "i ’ɩn ’je ’e aopʋ o de ji ‑too"‑.

Baewlu‑ ke ’jewlu ke

²⁰Kea ‑ɛɛ ‑nyɩa" nyʋ pɛe ’a blua’ a, ɛmɛ ‑sa ‑aa Tʋ"bo Sesi ’e ’mɛʋn "klu ‑wɛe ‑ɛ ‑jɔ ’kmʋ de. Sesi mɔ ‑nɩ ’blae ’dei ‑tei klaa", ɔɔ’ nymɔ ‑ɛ ‑wla i ɛ, ɛmɛ ‑ɛ po dbɛɛdɛ ‑sea’ ‑kwɛ ‑ta ’ble ’bo nyiɔ ke Kea ’nynɩ. ²¹’Ɩn nɩɛ "i, Kea ’je aopʋ dɛ ’dɔe nʋa ’a ’kpɩ "nyɩ, ‑wɛe ao ’je ɛɛ’ ‑kwlʋtɩ nʋ. Dɛ ‑nmɔɔa ’de ɛ "jri ’dei ɛ, ɛ ’je ɛ nʋ ’de ‑a ‑wee’ ’ʋn, ‑Wɛe Sesi ’a ’kmʋ nɩɛ ’de ‑a ’ʋn. Ɔɔ’ ’nynɩ ’je "i ’bɛ jeejee. Ɛ nɩ kan’ !

²²’Ma de ’di‑wi", ’ma bae aopʋ‑ ’mɛ, nyʋ ’a dɩ ikuuwlu ’ɩn ’tmʋa ‑ta, ao po ɩ doin" o, ao ’bɛɛ‑ ɩ "wɔin, dɛ‑nʋɛ’ wlu ’ɩn ’crɩa ’de ’sbɛ ‑nɛ ’di ‑wɛe ’ɩn pooa aopʋ‑ ‑jei" ɛ, ’ma ‑tuɛ" dɛ‑saan" "kpei. ²³Ka ‑aa de ’di Timote ’wlʋa ‑kaso ’di ɛ, ’ma poɛ aopʋ‑ ɛɛ’ "kuan. ‑Bo ɔ ‑too"‑ ‑wɛe ɔ ’je ’ʋn jɛɛ ’ja a, ‑mɛ ɔ ke ’ma muɛ ’de aopʋ‑ o jia’ ‑wɛe ‑a ‑je ’jee‑.

²⁴Ao nyniia ’ma ’jewlu ’de aoa’ ‑jeopoʋn ‑wee’ "klein ‑pee, ’mɔ ‑je Kea ’a ‑jei" naaʋn ‑wee’ "klein. Aoa’ de ’di‑wi" ‑nɩa ’nɔ Italiblʋa "kpei ’na ʋʋpʋ ‑je aopʋ‑.

²⁵’Ma ’cɛ, Kea ’a "diwan kpʋn ao ‑wee’ "klein !