Galasi

’Sbɛ Pɔo pooa Kea ‑gbi ‑nɩa ’e

Galasi

‑jei" ɛ

’Jewlu‑

¹’Mɔ Pɔo ‑ɔ ‑nɩa Sesi Klisɩ ’a dboi ɛ, ’mɔ ‑ɔɔ ‑crɩ ’sbɛ ‑nɛ. Ɛ se nyiɔpʋ mʋ ‑ʋʋ ‑te ’ʋn ɛɛ’ dbo tu kwa, ‑wɛe ‑ʋʋ dbo ’ʋn nɩ‑. Ɛ se nyiɔ mɔ ‑si" ’o ’mɔ ke Kea ’nynɩ i ‑wɛe ɔ dbo ’ʋn nɩ‑, ’kaa ɛ Sesi Klisɩ ke ɔ "Bo Kea ‑ɛ ‑sɔ "kunyɩɔ’ mɛ ‑dbo’ ’ʋn. ²‑Aa de’di ‑wi" ‑ʋʋ ‑ke ’ma ‑a ‑nɩa ’nɔ ɛ, ‑apʋ ‑ɔɔ ja Kea ‑gbi ‑nɩa ’e Galasi ’jewlu.

³‑A "Bo Kea ke ‑aa Tʋ"bo Sesi Klisɩ nʋ aopʋ ’saaʋn "jrii ‑wɛe ɛ ’je aopʋ pɛe ’a blua’ "nyɩ. ⁴Sesi Klisɩ mɔ ‑to ’e ɔɔ’ ‑cɛ" ’de ‑aa dɩsaɩn ’a ‑kwɛ‑tɩ ’ʋn, ‑wɛe ɔ ’je ‑a seie ’de dɛsaʋnnʋkmʋ ‑nɛ ’kwa. Ka ‑a "Bo Kea nɩɛ "i ɛ, ’kamɔ ɔ nʋ. ⁵Ɛmɛ ‑ɛɛ ’nynɩ ‑a ‑jei" ’bɛɛ‑ jeejee ! ’Kamɔ ɛ ’je nɩ‑ !

Galasinyʋ toɛ Sesi ’a ‑pɔia" ‑tɩ ’kpʋ "i

⁶Dɛ ao nʋa ‑ɛ ‑ma" a ’ʋn tai’ ɛ ka, ɛmɛ ‑nɩ Kea ‑ɛ ‑da aopʋ ‑wɛe ao ’je ɛɛ’ ’cɛ nɩ ’de Klisɩ ’a ’saaʋn ’ʋn ɛ, ɛmɛ ‑ɛɛ ‑tɩ’ ao ‑too"‑ ’kpʋ "i toa’ ‑wɛe ao bla ’o nyʋ jrʋ’ ’a wlu ’de, ‑wɛe aoa ’daa‑ ‑mɩ ‑pɔia" ‑tɩ. ⁷’Mɔ ’je kan’ ’mɛ ‑pɔia" ‑tɩ jrɩ’ se ‑tajrɔ nɩ, ‑bo ɛ se Klisɩ ’a ‑nɩ ‑pɔia" ‑tɩ nɩ ɛ. Ɩmɩ nyʋ jrʋ’ nɩ "i ʋʋ ’je ‑gbee’ wɔi ‑saa. Ɛmɛ ‑tɩ ʋʋa "maa aopʋ tai’. ⁸’Kaa ‑bo nyɔ jrɔ’ ji ’de aopʋ o, ‑wɛe ɔ ’je ao wlu dee jrɩ’ ’tmʋʋ‑, ’de ‑mɩ ke ‑jɩ ‑a ‑tmʋa ao ‑pee tɛin" ’je "kpei‑ seea ‑mɛ Kea ’a ’daɩn kpʋn ɔ, ‑bo ɛ nɩ ‑apʋ mɔ’ɔ ‑cɛ" ’kpa o, ‑bo ɛ nɩ Kea ’a "soai jrɔ’ ‑ɔ ‑wlʋa ’e jaʋn ’di mɔ ’de ɛ. ⁹Wlu ’ɩn ’tmʋa tɛin" ɛ, ɛmɛ ’ma ‑sa’ de ’de ‑sɩanwɩ ’di ke’wlɛ, ‑bo nyɔ "o nyɔ ’tmʋʋ aopʋ wlu dee jrɩ’ ‑wɛe ɩ ke ‑jɩ ao ’wɔan tɛin" ’je ba ’kpʋ "i to ɛ, ‑mɛ Kea ’a ’daɩn kpʋn ‑mɔ ’ɔ jei tu.

¹⁰’De ‑bo ’ma sea ‑mɩ ’tmʋ kaan la ’ee, ‑mɛ aomɔ ’na ’ɩn nɩɛ "i nyiɔpʋ ’je ’ʋn ‑tɩ’ o poo ? ‑Wɛe ’ɩn ’je ’e nyiɔpʋ "jri ’dei nmɔɔ ? "Ɩɩn‑, ɛ se kan’ nɩ‑. Dɛ ’ma ‑pɔan ‑gblein’ ’de ’ma pɛe ‑wee’ "klein ’ʋn ɛ, ɛmɛ ‑nɩ Kea ’je ’ʋn ‑tɩ’ o po. ‑Bo ’ma sea ’e nyiɔpʋ "jri ’dei nmɔɔa’ ‑mɛ i‑pɔn ’de ɛ, ‑mɛ ’ɩn se Klisɩ ’a dbonʋi nɩ‑.

Pɔo ke Sesi ’a dboʋn jrʋ’ ke

¹¹’Ma de’di ‑wi", dɛ ’ɩn nɩa "i ’ɩn ’jea aopʋ ’tmʋʋ‑ ɛ ka, ɛmɛ ‑nɩ ‑pɔia" ‑tɩ ’ɩn ’tmʋa ’de ao ‑pee tɛin" ɛ, ɛ se ’e nyiɔ ’ʋn ’wlʋ, ¹²dɛ‑nʋɛ’ nyiɔ sɩ ’ʋn "nyɩ ’de nyiɔ sɩ ’ʋn tɔɔ‑, Sesi Klisɩ mɔ ‑sɩ ’kwla ’de ’ʋn ‑pee.

¹³Tɔ’ ‑o, ‑ta ’ɩn blaa ’o Suifʋ‑wi" ’a kɛ’ ’de tɛin" ɛ, dɩ ’ɩn nʋa ao ’wɔɩn. ’De ɛɛ’ nɔ" tu ’di ɛ, ’ɩn ‑tuɛ" Klisɩ ’a nyʋ ’kle, ’ɩn je nyʋ ‑wee’ ‑sii. ’Ɩn nʋ dɛ ‑wee’ "klein ’mɛ ‑wɛe ʋʋ ’je Klisɩ ’a ‑tɩ’ tɔ’ ’ʋn ’jea’ o ’bɔ. ¹⁴’De nyʋ ‑ʋʋ ‑ke ’ma ‑a ‑plaan ’blʋa‑ i ‑wɛe ‑ʋʋ ‑ke ’ma ‑a ‑bɛɛa’ ’ʋn "klu ɛ, nyʋ ‑ʋʋ ‑jea Suifʋ‑wi" ’a kɛ’ wɔn ’je ‑ʋʋ ‑jea ’ʋn ‑sii, ʋʋ se "i ‑ti. ’Ma "bo ‑wi" ’a kplɩn ’ɩn ’cɩan ’ɩn nɩɛ nɛ "kpei ’de ɩa’ wɔn ’je ‑tɩ ’ʋn ’de‑.

¹⁵’Kaa Kea nʋɛ ’ʋn ’saaʋn "jrii ‑wɛe ɛ ’da ’ʋn ’de ’ɩn ’je ɛɛ’ nyɔ nɩ‑. Ɛmɛ ‑tɩ ɛ ‑tee ’ʋn kpɔi" ‑mɛ ’ɩn se ’wlʋ ke. ¹⁶‑Ta ɛ nmɔɔa Kea ’di wɔn ‑wɛe ɛ ’jea ɛɛ’ "Ju ’kwla ‑sa ’de ’ʋn ‑pee ɛ, ’bomɔ ɛ ‑sɔɔ ’kwla ‑wɛe ’ɩn ’je ɔɔ’ ‑tɩ’ ’tmʋ ’de nyʋ ‑sea’ Suifʋ nɩ "klu. Ɛ ’wlʋa ’o mu ɛ, ’ɩn se ’o "si ’ɩn se ’e nyɔ jrɔ’ o mu ‑wɛe ‑mɔ se ’ʋn ’snɩ ‑tu". ¹⁷’De ’ɩn se Selisalɛm mu ‑ke ‑wɛe nyʋ ‑nɩa Sesi ’a dboʋn ’bo ’mɔ "juɔi tɛin" ’a ’jee ‑tɩ, ’kaa ’ɩn muɛ ’e Arabiblʋa "kpei. ’Bo ‑mɛ ’de ɛ, ’ɩn jiɛ Damasɩ de ke’wlɛ. ¹⁸‑Sɩn taan ‑sii ’o la ‑wɛe ’ɩn mu Selisalɛm ’de ’ɩn ke Piɛi ’e ba juo‑. ’Ɩn nʋɛ ’bo ɔ o ’wɩ ’a ‑puue ’jɔ ‑mm". ¹⁹’Ɩn se Sesi ’a dboʋn ’a jrɔ’ "jriɛ‑ ’jee‑, ‑bo ɛ se Tʋ"bo ’a "dei Sakɩ nɩ ɛ. ²⁰Dɩ ’ma ’tmʋa ’de ao ‑pee ‑ta ɩ nɩɛ tɔ’ ’bo Kea "juɔi ‑o, ’ɩn se sɩ ’tmʋ.

²¹Ɛ ’wlʋa ’o mu ɛ, ’ɩn muɛ ’e Siriblʋa ke Silisiblʋa "kpei, ²²’De ɛɛ’ nɔ" tu ’di nyʋ ‑jea Sesi ’a ‑tɩ’ tɔ’ ’ʋn ’de Suide se ’ʋn "jriɛ‑ ’jee‑ due’. ²³Dɛ ʋʋ ’wɔan ’de ’ma ‑tɩ’ ’ʋn see, ɛmɛ ‑nɩ "ju ‑ɔ ‑tua" Kea ‑gbi ’kle tɛin" ‑tuu"‑tuu ɛ, ɔ "biiɛ i ‑wɛe Sesi ’a ‑tɩ’ ɔ nɩa "i ɔ ’jea i‑sa ’de ɛ, ɩmɩ ɔɔ ’tmʋ la ’de nyʋ ‑pee. ²⁴’Sʋ ʋʋa ’bɛɛ‑ Kea ’a ’nynɩ "i ’de ’ma ‑tɩ’ ’ʋn.

¹’Bo ‑mɛ ’de ɛ, ’ɩn nʋɛ ‑sɩn ’a ‑puue ’jɔ ‑nyiiɛ ‑wɛe ’ɩn ke Banabasɩ mu Selisalɛm de. ’Ɩn "duo‑ Titɩ ’ʋn ’ɛ, ɔ ke ‑a je mu ‑ke. ²’Ɩn ’wɔan Selisalɛm mu ‑tɩ ɛ, Kea ’a ‑cɛ" ’kpa ‑da kan’. ’Ɩn mu’ ‑wɛe ’ɩn ke Sakɩ o, Piɛi o, San, ’e ’jee‑, dɛ‑nʋɛ’ ʋʋpʋ ‑nɩ Kea ‑gbu ’a nyʋsoa. ‑Pɔia" ‑tɩ ’ma ’tmʋa ’de nyʋ ‑sea’ Suifʋ nɩ "klu ɛ, ɩmɩ ‑ɩa "kuan ’ɩn po ’de ʋʋa’ ’sʋ ‑pee. Dɛɛ‑tɩ ’ɩn nʋa kan’ a, ɛmɛ ‑nɩ ’ma ‑pɔn ‑a ‑je wlu ’ʋn ’bɛɛ‑ ‑wɛe dbo ’ɩn nʋa ke dbo ’ma nʋa ɩ je dbo foo" nɩ‑. ³’De Titɩ ‑nɩa Glɛkɩ i ‑ke ’ma ‑a na ʋʋ se ‑mɔ ’ɔ ‑nɛ ’klɛn mu ‑tɩ "kpei ’nyɛ. ⁴’De ‑bo ’klɛn mu ‑tɩ ‑saa "blo ɛ, ‑mɛ nyʋ ‑nɩa ’e ‑a "klu ‑wɛe ‑ʋʋa ‑daa’ ʋʋa’ ‑cɛ" ‑aa de’di ‑wi" ’a ‑tɩ’ ’ʋn ‑o. Ʋʋa’ nyʋ tu ɛ, ʋʋ nɩɛ "i nyʋ ’je ’klɛn mu ‑wɛe ʋʋ ’je "isrɛʋn ’kpa ’bo Kea "juɔi. Ʋʋ pa ’de ‑a "klu ’mɛ ‑wɛe ʋʋ ’je ‑aa ‑cɛ" ‑pee‑tea’ ‑nɩa ’e Sesi Klisɩ ’ʋn ‑sɔn i "blu. Ʋʋa ‑pɔn ‑a ‑je kʋɔnpʋ‑ ’kpa ke’wlɛ. ⁵’Kaa dɛ ʋʋa ‑tua" ’o ‑pɔia" ‑tɩ "kpei ɛ, ‑a se nɔ" dɛ‑saan" ka ’ʋn "duo‑ ‑wɛe ‑a se ɛ nʋ, dɛ‑nʋɛ’ ‑a seɛ "i nɩ ‑wɛe Klisɩ ’a ‑pɔia" ‑tɩ je dooa‑, ’de aoa’ ’dɔe ’a ‑tɩ’ ’ʋn.

⁶‑Ta ’ɩn ke nyʋsoa nyʋ a ’jea dɛ ’ʋn ‑nʋ wluua a, ‑wi" ‑mʋ se dɛ ’ɩn ’tmʋa ‑tɩ’ jrɩ’ ‑kɔ o ‑te’. [‑Bo nyʋ ’je ʋʋa’ nyʋsoa tu dɛ ’ʋn o, ‑bo nyʋ se ʋʋpʋ dɛ ’ʋn ’je o, ‑mɛ se ‑tɩ’ kɔn‑, Kea ’a ’cra nyʋ ’mii.] ⁷Nyʋsoa ‑nʋ ’je kan’ ’mɛ ’pepe ka Kea ‑tea’ ’ʋn ‑pɔia" ‑tɩ kwa ‑wɛe ’ɩn ’jɩ ’tmʋ ’de nyʋ ‑sea’ Suifʋ nɩ ‑pee ɛ. Ka ɛ dboa Piɛi ’de Suifʋ‑wi" ‑pee ɛ, ’kamɔ ɛ dbo ’ʋn ’de nyʋ ‑sea’ Suifʋ nɩ ‑pee. ⁸Dɛ‑nʋɛ’ Kea due’ ‑ɛ ‑nyɩa" Piɛi "ikmaa’ ‑wɛe ɔ ’jea Suifʋ‑wi" ‑pɔia" ‑tɩ ’tmʋʋ‑ ɛ, ɛmɛ ‑nyɩ" ’ʋn "ikmaa’ ‑ke ‑wɛe ’ɩn ’je nyʋ ‑sea’ Suifʋ nɩ ‑pɔia" ‑tɩ ‑pee ’tmʋ. ⁹Ka Kea nʋa ’ʋn ’saaʋn "jrii ‑wɛe ɛ ‑tea’ ’ʋn ɛɛ’ dbo tu kwa a, Sakɩ ke Piɛi ke San ʋʋ ‑nɩa Kea ‑gbu ’a ‑gbaati ‑nʋ juɩ’, ɛmɛ ‑tɩ ʋʋ ke ’mɔ ke Banabasɩ pooɛ ba dbɛɛ sʋn ’kwa ’de ‑a ‑bɛɛa’ wlʋ ’ʋn ‑wɛe ‑bo ‑apʋ mɔ ɔ sea ’e nyʋ ‑sea’ Suifʋ nɩ o mu ɛ, ’de ʋʋpʋ mɔ ’je ’e Suifʋ‑wi" o mu. ¹⁰Dɛ ‑ɛɛ wlu ʋʋ ‑tua" ‑aʋn, ɛmɛ ‑nɩ ʋʋ ’na ‑a ‑bo nɩɩa" nyʋ ’a ‑tɩ’ o "maeɛ. ’De ’ɩn ‑tu" ɛɛ’ dɛ tu "jriɛ ’mɛ, ’ɩn ’jeɛ nʋ.

Pɔo ‑cɛ’ Piɛi "bli ’bo Antiɔsɩ

¹¹’Kaa ’wɩ jrɛ’ o, ’ɩn ‑cɛ’ Piɛi "bli ’bo nyʋ ‑wee’ "juɔi ’bo Antiɔsɩ, dɛ‑nʋɛ’ ɔ nʋɛ "bli‑cɛdɩ. ¹²Tɛin" ɛ, ‑ta Piɛi jiia ’bo Antiɔsɩ ɛ, ‑mɛ ɔ ke nyʋ ‑sea’ Suifʋ nɩ a poɛ sʋn ‑tadue, ʋʋa jea dɛ di. ’Kaa ’wɩ jrɛ’ o, nyʋ ‑wlʋa ’e Sakɩ ’a Kea ‑gbu ’di ji’. ‑Ta ʋʋ jia ’sʋ ɛ, ɔ ’sa sʋn ‑wɛe ɔ ‑te ɔɔ’ ‑nɛ ka, dɛ‑nʋɛ’ nyʋ ‑ʋʋ ‑na ‑bo nyɔ nɩ Kletiɛn ‑mɛ ɔ ’je ’klɛn mu ‑o ‑wɛe ɔ ’je "isrɛi ’kpa ’bo Kea "juɔi ɛ, ɔɔ plee ʋʋpʋ ’mɛ. ¹³Dɛ ɔ nʋa ‑nɛ, ɛmɛ ‑aa de’di Suifʋ jrʋ’ bla ’o ’de ‑ke. Ʋʋ nʋɛ’ mɔ ‑wee’ ’sʋ Banabasɩ ’a ‑cɛ" ’kpa je ’o ʋʋa’ "jri de pooa’ ‑nɛ ’de bla. ¹⁴Ka ʋʋa’ nasʋn sea "isrɛ ‑wɛe ɛ ke tɔ’ ‑tɩ Sesi ’a ‑pɔia" ‑tɩ ’tmʋa sea due’ nɩ ’ɩn ’jea kan’ ’sʋ ɛ, ’ɩn sɔn ’ʋn ’ɛ ’bo nyʋ ‑wee’ "juɔi ‑wɛe ’ɩn wlu Piɛi ‑pee ka, ’ɩn ’naa : Piɛi, ‑mɔ ‑ɔ ‑nɩa Suifʋi ɛ, ‑ta ‑ɩn ‑nɩa ’e nyʋ sea’ Suifʋ nɩ "klu ɛ, ka ʋʋa nʋa, ’kamɔ ‑ma nʋ. ‑Ɩn se Suifʋ‑wi" ’a nasʋn ’ble. ’Kaa kaan ka ‑ɩn ‑pooɛ kplɩn fai", ‑bo ‑ma sea kan’ nʋ ɛ, ‑mɛ dɛ ‑ma ‑tmʋa ɛmɛ ‑nɩ ‑ɩn ‑ke nyʋ ‑ʋʋa ‑tea nyʋ ‑klaan" "kpei ‑wɛe ʋʋ ’jea Suifʋ‑wi" ’a kɛ’ wɔn ’je nɩ dɛ due’. Dɛɛ‑tɩ ‑ma nʋ kan’ a‑ ?

Sesi ‑kwlɩ" ‑tea’ mɛ ‑ɛɛ ‑pʋʋ’ nyʋ

¹⁵Tɔ’ ‑o, ‑apʋ ‑nɩa Suifʋ‑wi" ’a "nynuu‑ Suifʋ ɛ, ‑a ‑na Kea ’a kɛ’ wɔinblaaʋn ‑sea’ Suifʋ nɩ ɛ, ‑a se ’e ʋʋpʋ "klu nɩ‑. ¹⁶’Kamɔ ‑a ‑nɩ Suifʋ‑wi" kan’ ‑o, ’kaa ‑a ‑je kan’ ’mɛ ‑bo nyɔ ’je "isrɛi ’kpa ’bo Kea "juɔi ɛ, ‑mɛ ’de Sesi Klisɩ ’a ‑tɩ’ tɔ’ ’ʋn ’jea ’a ’sʋ ’ʋn ‑o, ɛ se ’de kɛ’ wɔn ’jea’ ’ʋn nɩ‑. Ɛmɛ ‑tɩ ‑apʋ mɔ ’je Sesi Klisɩ ’a ‑tɩ’ tɔ’ ’ʋn ‑ke ‑wɛe ‑a ‑je "isrɛʋn ’kpa ’bo Kea "juɔi. Ɛ se ’e kɛ’ wɔn ’jea’ ’ʋn nɩ‑, dɛ‑nʋɛ’ nyɔ ‑jea kɛ’ wɔn ’je ‑wɛe ‑ɔ ‑jea "isrɛi ’kpa ’bo Kea "juɔi, ɔ se nɩ‑. ¹⁷’Kaa ‑apʋ Suifʋ‑wi" ‑mʋ ɛ, ‑a ‑ke Klisɩ "siiɛ "i, ‑bo ‑aa sea "isrɛa’ i‑pɔn ’de ‑aa Klisɩ ’a ‑tɩ’ tɔ’ ’ʋn ’jea’ ’ʋn ‑mɛ ‑a se kɛ’ wɔn ’jea’ tɔ’ "itbai ’bode. ‑Mɛ nyʋ ’bɛɛ‑ ʋʋ ’je nʋ Klisɩ mɔ ‑ɔɔ kuu ‑aa dɩ i ‑wɛe ‑a ‑je kɛ’ wɔn iblaa’ nya kpa ’jaa ? "Ɩɩn‑, ɛ se kan’ nɩ‑. ¹⁸Dɛ ’ɩn ‑gba ja ‑bo ’ma sea de’bɔɔ‑ ‑wɛe ’ma se ɛ po ke’wlɛ ɛ, ‑mɛ ’ɩn nɩɛ kɛ’ wɔn iblaai ‑o ‑cɛɛn’‑. ¹⁹‑Bo ɛ ‑tu" ’e kɛ’ wɔn’je ‑tɩ ’ʋn ɛ, ka ’ɩn ’jea "isrɛi ’kpasʋn nʋ ’bo Kea "juɔi, ’ka se nɩ‑. Kɛ’ ’na ’ɩn ’je ’mɛ ‑o. Ɛmɛ ‑tɩ ’ɩn se kɛ’ tɔ’ "itba ’bode, ka ’mɛi nɩa ’kamɔ ’ɩn nɩ‑ ’de ɛ ‑pee, ‑wɛe ’ɩn ’je Kea ’a ’kmʋnɩ‑. ²⁰Ka Klisɩ ’mɛa ’bo ’daɩntu ‑kwlɩ" ɛ, ’kamɔ ’ma kɛ’ wɔn ’je tɔ’ ’mɛ ‑ke. Kaan ka ’ɩn ke Klisɩ "siiɛ "i ɔ ’mɛ ’ma ’mɛa’. ’De ɛɛ’ ‑tɩ’ ’ʋn ‑bo ’ɩn ’kpa "isrɛi ’bo Kea "juɔi ɛ, ‑mɛ ’ɩn se ’ma ‑cɛ" ’ɛ ’kmʋ nɩ ’bode. Klisɩ ’a ’kmʋ ’ɩn nɩ‑. ’Kmʋ ’ɩn nɩa ’ʋn ’de ’blʋa‑ "kpei kaan ka, ’ɩn nɩɛ ’ʋn ’ɛ ’de Kea ’a "ju ’a ‑kwlɩ" ‑tea’ ’ʋn, dɛ‑nʋɛ’ ɔmɔ ‑kma ’ma ‑tɩ’, ‑wɛe ‑ɔ ‑to ’e ɔɔ’ ‑cɛ" ’kpa ’de ’ma ‑tɩ’ ’ʋn. ²¹’Ɩn se ɛ "inɩ ’ɩn ’je Kea ’a ’saaʋn nya ‑fuun. ‑Bo nyʋ a sea "isrɛʋn ’kpa ’bo Kea "juɔi ’de kɛ’ wɔn ’jea’ ’ʋn ’de ɛ, ‑mɛ Klisɩ ’mɛɛ foo" ’ʋn.

Kɛ’ wɔn ’jea’ ke Sesi ‑kwlɩ" ‑tea’ ke

¹’Oo, Galasikɔʋn ! Aoa’ tɔ’ dinɩa’ ‑mɛ ’de ɛ‑ ? ‑Ɔ ‑saa aopʋ ’a "jru ‑jei" kan’ a‑ ? Sesi Klisɩ ’a ’bo tu ‑kwlɩ" kɔ ‑tɩ nyʋ ‑sa wɔ ’pepe ’de ao ‑pee ɛ, ao "mae’ ɩ o ? ²Dɛ due’ koʋn ‑gbai’ mɛ ’ɩn nɩ "i ’ɩn ’je aopʋ i ‑tee’‑, ɛmɛ ‑nɩ Kea ’a ‑Suu ‑ɛ ‑nɩa ’e aopʋ ’ʋn ’ee, ao ’jeɛ kɛ’ wɔn ‑wɛe ɛ ji ’de aopʋ ’ʋn ‑ae, ‑aee’ dɛ ao ’wɔan ‑pɔia" ‑tɩ ‑wɛe ao ’je ɛ tɔ’ ’ʋn, ɛmɛ ‑nʋɛ’ ? ³Galasikɔʋn, ka ao se tɔ’di nɩ kan’ a‑ ! Ao ‑teea Kea ’a ‑jei" naa’ tɛin" ɛ, ao ‑teɛ Kea ’a ‑Suu ‑kwlɩ". Dɛɛ‑tɩ ao ’bɔ Kea ’a ‑Suu ‑kwlɩ" ‑tea’, ‑wɛe aoa ‑pɔn ’pepe nɩa’ i ’de aoa’ ‑cɛ" ’ɛ nyiɔkpɩ ’ʋn ɛ‑ ? ⁴Dɩ klae" ‑nʋʋa ’de aopʋ "klu ao ’jeea "jriɛ‑, aoa ’da ɩ foo" ’ʋn dɩ‑ ? Ka "o ka ɛ ’je ɛ nɩ ɛ, ɩ se foo" ’ʋn dɩ nɩ‑. ⁵Kea mɛ ‑nyɩ" aopʋ ɛɛ’ ‑Suu ‑wɛe ‑ɛɛ nʋ jrii’ ’de aopʋ "klu. ‑Bo ɛɛ sea kan’ ‑mɔ nʋ ɛ, ‑mɛ aomɔ ’na ’de aoa’ kɛ’ wɔn ’jea’ ’ʋn ‑oo ? ‑Aee’ dɛ ao ’wɔan ‑pɔia" ‑tɩ ‑wɛe ao ’jɩ tɔ’ ’ʋn, ɛmɛ ‑nʋɛ’ ? Dɛ aoa naa tɔ’ "i ɛ‑ ?

⁶Ablaam ’a ‑tɩ’, ‑ɩ ‑crɩɩa’ tɛin" sese ’de Kea ’a ’sbɛ ’di ɛ, ao po ɩ ‑kwlʋ o. Dɛ ‑crɩɩa’ ɛ ’naa :

Ɔ ‑teɛ’ Kea ‑kwlɩ" ɛmɛ ‑tɩ Kea po ɔ ‑tɩ’ o, ‑wɛe ɛ ’dɔɔ‑ "isrɛi ’bo ɛ "juɔi.

⁷Aoa ’jee, nyʋ ‑tea’ Kea ‑kwlɩ" ɛ, ʋʋpʋ ‑nɩ Ablaam ’a "nynuu‑ ‑cɔʋn’‑. ⁸Wlu ‑ɛ ‑crɩɩa’ ’de Kea ’a ’sbɛ ’di tɛin" ɛ ’naa ’de nya a, Suifʋ‑wi" o, nyʋ ‑sea’ Suifʋ nɩ o, Kea a muɛ ʋʋpʋ "isrɛʋn ’daa’ ’de ʋʋa’ ɛɛ’ ‑kwlɩ" ‑tea’ ’ʋn. Ɛmɛ ‑tɩ ɩa’ ‑pɔia" ‑tɩ ‑tu ’tmʋʋɛ ’de Ablaam ‑pee ka, Kea ’na :

’De ‑ɩn ’ʋn mɔ ’ma mu cɛɛan’, ‑wɛe ’ɩn ’je ’blʋa‑ ‑wee’ "klein "diwan po.

⁹‑Jɛ ɛ nɩa kan’ ‑mɔ ’ja a, ‑mɛ ka Ablaam ‑tea’ Kea ‑kwlɩ" tɛin" ‑wɛe ɛ po ɔ "diwan, ’kamɔ nyʋ "klein ‑a mua Kea ‑kwlɩ" ‑tea’ a, ɛ ’je ʋʋpʋ "diwan po ‑ke.

¹⁰’Kaa nyʋ ‑pɛan ’e kɛ’ wɔn ’jea’ ’dei, ‑wɛe ‑ʋʋ ‑na ɛmɛ ‑je ʋʋpʋ "isrɛʋn po ’bo Kea "juɔi ‑wi" ‑mʋ a ja ʋʋa’ ‑cɛ" Kea ’a ’daɩn "jru, dɛ‑nʋɛ’ wlu ‑crɩɩa’ ’naa :

Dɩ "klein ‑crɩɩa’ ’de Kea ’a ’sbɛ ’di, nyɔ "o nyɔ ‑sea’ ɩ ‑wee’ "klein wɔn ’je ‑wɛe ka ɩ "sia ’nynɩ ‑ɔ sea kan’ nʋ jeejee ɛ, ‑mɛ ’daɩn kpʋn ‑mɔ ’ɔ jei tu ’mɛ.

¹¹Ka nyɔ sea ’bɛɛ‑ ɔ ’jea kɛ’ wɔn ’je ‑wɛe ’de ɛɛ’ ‑tɩ’ ’ʋn ɔ ’jea "isrɛi ’kpa ’bo Kea "juɔi ɛ, ɛmɛ ‑crɩɩɛ’ ’de Kea ’a ’sbɛ ’ɛ ’fɔ jrɛ’ ’di, ɛ ’naa :

Nyɔ ‑ɔ ‑tea’ Kea ‑kwlɩ" ‑wɛe ‑ɔ ‑kpa "isrɛi ’bo Kea "juɔi ɛ, ɔmɔ ‑ɔɔ mu ’kmʋnɩa’ ‑cɛɛn’ ’jea’.

¹²’De nyiɔ ’ɔ ‑cɛ" ’ɛ kɛ’ wɔn ’jea’ ‑mɛ ɛ, ɛ se ’e Kea ‑kwlɩ" ‑tea’ "jri tba, dɛ‑nʋɛ’ nyɔ ‑ɔ tba ɔɔ’ ‑cɛ" ’ɛ ’kpɩ tɔ’ "i ‑wɛe ɔ nɩɛ "i ɔ ’jea "isrɛi ’kpa ’bo Kea "juɔi ’de kɛ’ wɔn ’jea’ ’ʋn ɛ, ɔ se Kea ‑kwlɩ" ‑te’, ɔ ‑teɛ ɔɔ’ ‑cɛ" ‑kwlɩ". ‑Mɛ wlu ‑crɩɩa’ ’de Kea ’sbɛ ’di ɛ, ɔ se ɛ ’mii ’wɔn. Ɛɛ’ wlu tu ’naa :

Nyɔ ‑ɔɔ mua dɩ "klein Kea ’a wlu "sia ’nynɩ nʋa’ a, ‑mɛ ɔɔ muɛ ’kmʋnɩa’ ’jea’ ’de ɩa’ wɔn ’jea’ ’ʋn.

’Kaa ‑ɩn ‑je kɛ’ wɔn ’de ‑ma ‑cɛ" ’ɛ nyiɔ ’kpɩ ’ʋn ke ‑ɩn ‑te Kea ‑kwlɩ" ‑wɛe ‑ɩn ‑je kɛ’ wɔn se dɛ due’ nɩ‑.

¹³‑Aa’ ’je kɛ’ ‑wee’ wɔn, ɛmɛ ‑tɩ ’daɩn kpʋn ‑aʋn. Klisɩ mɔ ‑ɔ seie ‑aʋn ’de ’daɩn ’kwa. Ɔmɔ ‑ɔ ‑kpa ’daɩn nyɔ ’bo ‑aa ‑kɔ’ i, dɛ‑nʋɛ’ wlu ‑crɩɩa’ ’de Kea ’sbɛ ’di ɛ, ɛ ’naa :

Nyɔ "o nyɔ nyʋ ’dba ’bo tu ‑kwlɩ" ɛ, ‑mɛ Kea ’a ’daɩn kpʋn ɔ.

¹⁴Sesi Klisɩ nʋ ɛɛ’ dɛ tu ’mɛ, ‑wɛe nyʋ ‑sea’ Suifʋ nɩ ‑wɛe ‑ʋʋ ‑tea ɔ ‑kwlɩ", ’de ‑ʋʋ ke ɔ "siaa "i ɛ, "diwan Kea "sia ’nynɩ ’de Ablaam ‑pee ɛ, ɛ ’je ɛ ʋʋpʋ po. ’Kamɔ Suifʋ‑wi" ke nyʋ sea’ Suifʋ nɩ ‑a ‑wee’ ’je Kea ’a ‑Suu ‑ɛɛ wlu ɛ cɛan ‑tie" ’je.

Kɛ’ ke dɛ ‑ɛɛ wlu Kea cɛan ‑tie" ke

¹⁵’Ma de’di ‑wi", ’ma jiɛ ‑tɩ’ "ipooa’ ‑wɛe dɛ ’ma ’tmʋa ’de ao ’je ɛ ’mii ’wɔn. ‑Bo nyʋ ’sɔɔn ’bɛɛ‑ wlu ’ʋn ’de dɛ jrɛ’ɛ ‑tɩ’ ’ʋn ɛ, ʋʋa cɛn wlu ‑tie" ’de ba ‑pee. ’Kamɔ ʋʋ nɩ nyiɔ ’ɔ ’sʋ ‑wɛe ʋʋa cɛn wlu ‑tie" ’de ba ‑pee, ’kaa nyɔ jrɔ’ se ɛ ’bɛɛ‑ ɔ ’je ’o ʋʋpʋ ’nynɩ paa‑, ‑wɛe ɔ ’je wlu ʋʋ cɛan ‑tie" dooa ’de ɔ ’je ɛ dɛ jrɛ’ "kpei po. ¹⁶’Kamɔ Kea cɛn wlu ‑tie" ‑ke tɛin" ’de Ablaam ke ɔɔ’ "ju ‑pee. Dɛ ‑crɩɩa’ ɛ se ’na :

’Ma cɛn wlu ‑tie" ’de ‑ʋn ‑ke ‑ma "nynuu‑ pee.

‑Bo ɛ ’da kan’ mɔ ’de ɛ, ‑mɛ nyʋ ‑tuu" ’a ‑tɩ’ mɩ ɛ ’tmʋ. ’Kaa ɛ ’na :

’Ma cɛn wlu ‑tie" ’de ‑ɩn ‑ke ‑ma "ju ‑pee.

‑Bo ɛ ’da kan’ a, ‑mɛ nyɔ due ’a ‑tɩ’ mɩ ɛ ’tmʋ. Ɔɔ’ nyɔ tu mɔ ‑nɩ Klisɩ ‑ɔ ‑wlʋa ’e Ablaam ’a "ji ’di ɛ. ¹⁷Dɛ ’ɩn nɩa "i ’ɩn ’jea ’tmʋ ɛ, ɛ ka : Kea cɛn wlu ‑tie" ’de Ablaam ‑pee tɛin" sese. ‑Sɩn ’a kmɛ’ ‑nyiiɛ kwla taan ‑sii ’o la, ‑wɛe kɛ’ blaa‑. Kɛ’ ‑ɛ ‑bɔɔa’ blaa’ de ɛ, ɛ se ɛ ’bɛɛ‑ ɛ ’je wlu Kea cɛan ‑tie" i‑sa. ¹⁸’Saaʋn Kea nʋa nyʋ "jrii ɛ, ‑bo ɛ ’wlʋ ’e kɛ’ wɔn ’jea’ ’ʋn ’de ɛ, ‑mɛ Kea se ɛ ’bɛɛ‑ ɛ ’je ɛɛ’ wlu ‑tie" cɛn, ’kaa ’saaʋn Kea a mua Ablaam "jrii nʋa’ a, ɛɛ’ wlu cɩɩɛn ‑tie" ’de ɔ ‑pee. Ɛmɛ ‑tɩ ɛɛ "nyɩ ɔ ɛɛ’ ’saaʋn tu foo" ’ʋn.

Kɛ’ ’ɛ bʋ

¹⁹‑Bo ɛ nɩ kan’ ‑mɔ ’ee, ‑mɛ dɛɛ‑tɩ Kea "nyɩ nyʋ kɛ’ ’ja a‑ ? Ɛ "nyɩ nyʋ kɛ’ ’mɛ ‑wɛe ka dɛsaʋn nyʋ a nʋa ɛ nɩa kɛ’ wɔinblaa’ a, nyʋ ’je ɛ juo‑. Ɛ "nyɩ nyʋ kɛ’ ’mɛ, ‑wɛe ɛ ’je nyʋ ‑je o po mamaʋ ’sʋ ɛ ’je Ablaam ’a "ju ’a ji wɩ jɛɛ‑, dɛ‑nʋɛ’ ’de ɔɔ’ ‑tɩ’ ’ʋn Kea cɛn wlu ‑tie". Kɛ’ ‑nɩa ’mʋa‑, Kea ‑teɛ’ ɛɛ’ "soa kwa sese ‑wɛe ʋʋ ’je ɛ ‑tɩ’ ’nynɩ nɩ i ‑nɩa ’o Kea ke nyiɔ ’nynɩ "nyɩ. ²⁰‑Ta ‑tɩ’ ’nynɩ nɩ i nɩa, ‑mɛ nyʋ ’a kpɛ ’sɔɔn ‑nɩ ’o. ’Kaa ‑ta Kea a cɛan wlu ‑tie" ’de Ablaam ‑pee ɛ, ‑tɩ’ ’nynɩ nɩ i se ’o nɩ‑. Kea ’a ’sʋ ‑cɛn’ wlu ‑tie". ²¹‑Bo ’ma sea kan’ ‑mɔ ’da ’ee, ‑mɛ ’ɩn ’na dɩ ‑ɩa wlu Kea cɛan ‑tie" ke Kea ’a kɛ’ toɛ ba ’kpʋ "ii ? "Ɩɩn‑, ɛ se kan’ nɩ‑. ‑Bo nyʋ ’bɛɛ‑ ʋʋ ’je kɛ’ ‑wee’ wɔn ’je ’de ɛ, ‑mɛ Kea ’je nyʋ "isrɛʋn po ’bo ɛ "juɔi ‑wɛe ʋʋ ’je ’kmʋnɩa’ ’je. ’Kaa ʋʋ se ɛ ’bɛɛ‑ ʋʋ ’je kɛ’ ‑wee’ wɔn ’je. ²²Ɛmɛ ‑tɩ wlu ‑crɩɩa’ ’naa ’blʋa ’di nyʋ ‑wee’ nɩɛ ’e dɛsaʋn ’a kɛ ‑sɔn. ‑Bo ɛ nɩ kan’ ‑wɛe Kea ’a ‑paan’ ‑ɛɛ wlu ɛ cɩan ‑tie" ’de ɛ ’jeɛ nyʋ ‑jea Sesi ’a ‑tɩ’ tɔ’ ’ʋn "nyɩ. ²³‑Ta Sesi ’a ‑tɩ’ tɔ’ ’ʋn ’je ‑tɩ sea ’tmʋʋɛ ’de ‑a ‑pee ke ɛ, ‑mɛ ‑a ‑wee nɩɛ ‑kaso ’di ’de dɛsaʋn ’kwa. ‑A ‑kaan "wɔin mamaʋ ’sʋ Kea je Sesi ’a ‑tɩ’ ’kwla ‑sa ’de ‑a ‑pee. ²⁴Ka nyɔ ɔ poa "ju ‑saan" ‑je o mamaʋ ’sʋ ‑wɛe ɔɔ ‑kwɛɛ a dɛ ɛ, ’kamɔ ɛ nɩ ‑ke ‑wɛe kɛ’ nɩ ‑aa ‑jeopoi mamaʋ ’sʋ ‑a ‑je Klisɩ ‑pʋn" ’kpa. ’De ‑apʋ ‑jea ɔɔ’ ‑tɩ’ tɔ’ ’ʋn ɛ, ‑a ‑je "isrɛʋn ’kpa ’bo Kea "juɔi ’de ɛɛ’ ‑tɩ’ ’ʋn. ^25-26‑Jɛ Sesi ’a ‑tɩ’ tɔ’ ’ʋn ’je ‑jeblʋ kaian wɔn ’sʋ ɛ, nyʋ ‑jeopoi ‑nɔ ’ɔ dbo ‑kwɛ’. Ao ‑wee’ "klein ‑jea Sesi Klisɩ ’a ‑tɩ’ tɔ’ ’ʋn ɛ, ao se "plɔɔi" nɩ ’bode ’de kɛ’ ’kwa, ao nɩɛ Kea ’a "nynuu‑ ‑o. ²⁷Tɔ’ ‑o, ao nyʋ "klein ‑pooa "ni "jru ‑wɛe ‑ɔ ‑ke Klisɩ "sia "i ɛ, ao pa ɔɔ’ kui’, ao ’cɩan ɔɔ’ kplɩn. ²⁸Ɛmɛ ‑nʋɛ’ ‑wɛe ‑bo ‑ɩn ‑nɩ Suifʋi o, ‑bo ‑ɩn se Suifʋi nɩ o, ‑bo nyʋ ’ble ‑ʋn kʋɔn ’ʋn o, ‑bo ‑ɩn ‑te ‑ma ‑cɛ" ‑pee o, ‑bo ‑ɩn ‑nɩ "junmɔu o, ‑bo ‑ɩn ‑nɩ ’nynɔkpao’ o, dɛ se ɛ ’bɛɛ‑ ɛ ’je ‑a i ‑seea’, ‑a ‑wee’ "klein nɩɛ dɛ due’, dɛ‑nʋɛ’ ‑a ‑ke Sesi Klisɩ "siiɛ "i. ²⁹’De ‑jɛ aopʋ ‑sea’ Suifʋ nɩ ao nɩa Klisɩ ’a nyʋ ɛ, ‑mɛ ao nɩɛ Ablaam ’a "nynuu ‑o ‑ke. Nyʋ ‑ʋʋ ‑nɩa Ablaam ’a "nynuu‑ kan’ a, ʋʋpʋ ‑a mu ’kɛn Kea "sia ’nynɩ ’de Ablaam ‑pee kpaa’.

"Ju mɔ ‑ɔɔ kpa ɔ "bo ’a ’kɛn

¹Dɛ ’ma ‑pɔan ’ɩn ’jea ’tmʋ ɛ, ’ɩn nɩɛ "i ’ɩn ’je ɛ wɔ ‑sa ke’wlɛ. "Ju ‑ɔ ‑jea ɔ "bo ’a ’kɛn kpa ’de nya a, ‑ta ɔ nɩɩa "ju‑saan"‑ ke ɛ, ɔ se ɛ ’bɛɛ‑ ɔ ’je ɔɔ’ ‑cɛ" ’kpa ’a ’kmʋ ‑je o po, ’kamɔ ɔɔ mu ɔ "bo ’a ’kɛn kpaa’ ‑mɔ, ’kaa kaan ka ke ɛ, ka nyʋ a ’blea kʋɔn, ’kamɔ ɔɔ’ ‑gbaain ’ble ɔ ke. ²‑Ta ɔ nɩɩa "ju‑saan"‑ ke ɛ, ‑mɛ ɔɔ’ ‑gbaain mɔ ‑ɔɔ po ɔ ‑je o mamaʋ ’sʋ nɔ" ɔ "bo ‑tua" ɛɛ nyni ’o. ³’Kamɔ ɛ nɩ ’de ‑aa ‑tɩ’ ’ʋn ‑ke, tɛin" ‑ta ‑a sea dɩ ‑cɛɛn’ juo ke ɛ, ‑mɛ ‑a ‑nɩɛ kʋɔnkwla’ ’de kɛ’ ke nʋʋkplɩn ‑nɩa ’e ’kmʋ "kpei ’kwa. ^4-5’Kaa ‑sɔntɩ nɔ" Kea ‑tua" ɛ nynia ’sʋ ɛ dbo ɛɛ’ "Ju ’mɛ ’nɔ ’blʋa‑ "kpei ‑wɛe ɔ ’je nyʋ ‑nɩa kɛ ’ɛ kʋɔn seie. ’Nynɔkpao’ ’wlʋ ɔ, ka nyʋ ‑wee’ a ’wlʋa. Ɔ ’cɩan Kea ’a kɛ’ wɔn ’jea’ ‑ke. ’De ɔ ’ʋn mɔ Kea cɛɛn ‑wɛe ɛ nʋʋ ‑a ‑wee’ ɛɛ’ "nynuu‑ ’ʋn. ⁶‑A ‑kpa Kea ’a "nynuu‑. ‑Jɛ ‑a ‑kpa Kea ’a "nynuu‑ ɛ, Kea ja ɛɛ’ ‑Suu ‑ɛ ‑nɩa ’de ɛɛ’ "Ju ’ʋn ’de ‑a pɛe o. Ɛmɛ ‑ɛɛ nʋɛ, ‑wɛe ‑aa ‑daa’ Kea "Bo. ⁷‑Jɛ ɛ nɩa kan’ ‑mɔ ɛ, ‑mɛ ao se kʋɔnpʋ‑ nɩ ’bode, ’kaa ao nɩɛ ɛɛ’ "nynuu‑ ‑o. ’De ‑jɛ ao nɩ ɛɛ’ "nynuu‑ ɛ, ‑mɛ ’kɛn ɛ ‑tea’ i ’de ɛɛ’ "nynuu ’a ‑tɩ’ ’ʋn ɛ, aoa mu ɛ kpaa’ ‑ke.

Dɛɛ‑tɩ Galasikʋɔn ’wlʋ ’o ‑je ‑cɛɛn’ "i ɛ‑ ?

⁸‑Ta ao sea Kea juo tɛin" ɛ, ‑mɛ dɩ ‑ɩ sea Kea ‑cɛɛn’ nɩ ɩmɩ ‑ɩa kʋɔnpʋ‑ ao nɩ‑. ⁹’Kaa kaan ka ao juo Kea ’mɛ, ’de, Kea mɛ ‑juo aopʋ ’pepe. ’De ‑bo Kea ‑mɛ juo aopʋ ’ee, ‑mɛ dɛɛ‑tɩ ao "biie‑ ’e ’blʋa ’dinyʋ ’a kplɩn o de ɛ‑ ? Ɩ se ɛ ’bɛɛ‑ ɩ ’je Kea ’a "ikmaa’ ‑sii. Ɩ nɩɛ foo" ’ʋn dɩ ‑o. Dɛɛ‑tɩ aoa ‑pɔn ao ’je ɩa’ kʋɔnpʋ‑ nɩ ke’wlɛ ɛ‑ ? ¹⁰Dɛɛ‑tɩ ao ‑tee’ ’wɩ jrɩ’ o, ’cʋ jrɩ’ o, nɔ" jrɩ’ o, ‑sʋn jrɩ’ kpɔi" ‑wɛe ao ’na ɩ kɔn ‑tɩ’ ‑wɛe nyʋ ‑wee’ "klein ’je ɩa’ ni’ ‑te’ ‑o ‑wɛe ʋʋ ’je "isrɛʋn ’kpa ’bo Kea "juɔi ’de ɩa’ ‑tɩ’ ’ʋn ɛ‑ ? ¹¹Dɩ aoa nʋa ’mʋa‑ ɩ ‑tuɛ" ’ʋn tɔ’ ipleea’ ‑pʋn". Sesi ’a ‑tɩ’ ’ɩn ’tmʋa ’de aopʋ "klu ɛ, ɩa sea idooa’ ji ’mʋaa‑ ? ¹²’Ma de’di ‑wi", ’ma baeɛ aopʋ i ka ’ɩn ‑saa Suifʋ‑wi" ’a kplɩn kwa ‑sɔn ‑wɛe ao ‑sea’ Suifʋ nɩ ’ɩn ’kpa aoa’ ‑kooɔ’ i ɛ, ‑mɛ ka ’ɩn ‑tea Sesi Klisɩ ‑kwlɩ" ɛ, ao nʋ kan’ ‑ke. ¹³Tɛin" ɛ, ao se ’ʋn dɛsaʋn jrɛ’ "jrii nʋ due’, ao kma ’ma ‑tɩ’. Ao ’je kan’ ’mɛ, ‑ta ’ma ’tmʋʋa aopʋ ‑pɔia" ‑tɩ "i‑saa nɔ" ɛ, ‑mɛ ’ɩn se kui‑sɔn iflɔan’ ’ble. ¹⁴’Wɛ ‑kpʋn’ a ’ʋn ɛ, ao ‑sea’ ’de ɛɛ’ ‑tɩ’ ’ʋn, ao se ’ʋn ‑flɛɛn. ’De ao se ’ʋn nya ‑fuun. Ao kpʋʋn ɛ ’ʋn sɩn ’sɔɔn ka ‑cɔɔn’ ka, ka nyʋ a kpʋʋn a Kea ’a "soai sɩn ’sɔɔn ɛ. Ɛ ‑kɔ’ ‑na ’mɔ nɩɛ Sesi Klisɩ ’a ‑cɛ" ’kpa ‑o. ¹⁵’Mʋa ‑nɩa ’de aopʋ pɛe o ’de ɛɛ’ nɔ" tu ’di ɛ, ‑ta ɛ muu kaan la ? ’Ɩn ’je kan’ ’mɛ, tɛin" ɛ, ao to ’e aoa’ ‑cɛ" ’mɛ ’de ’ma ‑tɩ’ ’ʋn ao ‑teɛ aoa’ "jri ’de ao ’kun ‑saa ’a kein"ke, ‑wɛe ao ’je ’ʋn "nyɩ. ‑Bo nyɔ ’bɛɛ‑ ɔ ’je ɛ nʋ ’de ɛ, ‑mɛ ao nʋ kan’ ’mɛ ’de ’ma ‑tɩ’ ’ʋn ’de‑. ¹⁶Kaan ka la ’ee, ’mɔ ‑ɔ ‑tmʋa aopʋ tɔ’ ‑tɩ ɛ, ’ɩn ’kpa aoa’ tʋnyɔ ‑wɛ‑ ‑sɩɩan ?

¹⁷Nyʋ ‑ʋʋa ‑saa aopʋ ’a "jru ‑jei" ɛ, ʋʋa’ tɔ’ se "jrii nmɔ‑. Ʋʋa ‑pɔn ao ’je ’o ʋʋpʋ ’de bla ‑wɛe ao ’je ʋʋpʋ ’a wlu doin" o po, ’de ao ke ‑a ‑je i ‑seea’. Ʋʋ nɩɛ nɛ "kpei ’de ɛɛ’ dɛ tu ’a ‑tɩ’ ’ʋn. ¹⁸‑Bo nyɔ nɩ nɛ "kpei ’de dɛ ’dɔe ’a ‑tɩ’ ’ʋn ɛ, ‑mɛ nmɔ "jrii, ’kaa ʋʋa’ ‑nɛ nɛ "kpei nɩa’ ‑nɩa ’mʋa‑ se "jrii nmɔ‑. Aopʋ mɔ ɛ, ‑bo ’ɩn nɩ ’de aopʋ "klu o, ‑bo ’ɩn se ’e nɩ o, ’ɩn nɩɛ "i ao ’je nɛ "kpei nɩ‑ ’de dɛ ’dɔe nʋa ’a ‑tɩ’ ’ʋn jeejee. ¹⁹’Ma "nynuu‑, ka ‑gbaandi a ’kpa ’nynɔkpao’ ’ʋn ‑wɛe ʋa ’jea ’kle mamaʋ ’sʋ ʋa’ "ju a ’wlʋa’ a, ’kamɔ ’ma ’je aoa’ ’kle ke’wlɛ mamaʋ ’sʋ Sesi Klisɩ ’je "jri "kpae’ po ’de aoa’ ’kmʋ ’ʋn. ²⁰’Oo Galasikɔʋn, ‑bo ’ɩn nɩ ’bo aopʋ ’a ‑kwea’ ‑wɛe ao ke ’ma ‑a ‑je "jru "ikooɔ ’de ɛ, ‑mɛ "paa’, ‑mɛ ’ɩn ’bɛɛ‑ ’ɩn ’je ’ma wlusʋn fai" poo‑. ’Kaa kaan ka tai’ "maa ’ʋn ’ɛ, dɛ ’ɩn ’jea ’tmʋ ‑gblein’ ’de aoa’ ‑tɩ’ ’ʋn, ’maa ’je ɛ.

Sara ke Agaa ke

²¹’Ma ’cɛ, aopʋ ‑ɔ ‑nɩɛ "i ‑ɔ ‑je ’e kɛ’ ‑sɔn nɩɛ, dɛ kɛ’ ’tmʋa aoa’ ’wɔn ɩ ’mii ? ²²Dɛ ’ma jia wɔ ‑saa’ ’de kɛ’ ’ɛ ‑tɩ’ ’ʋn ɛ, ɛ ka : Ablaam ’bleɛ "nynunmai ’sɔɔn. Ɔ ke kʋɔn nynɔkpao’ Agaa ’bleɛ "ju due’ ‑wɛe ɔ ke ɔɔ’ ’nynɔ Sara ‑sea’ kʋɔn nɩ ’ble due’. ²³"Ju ‑jɔ kʋɔn nynɔkpao’ ‑mʋ ’wlʋa, ‑mɔ ’wlʋʋ ’de ʋʋa’ ‑cɛ" ’ɛ ’tʋn nʋ‑tɩ ’ʋn, ɛ se Kea mɛ ’da kan’ nɩ‑. ’Kaa "ju ‑jɔ Sara ’wlʋa ‑mɔ ’wlʋʋ ka Kea ’a ‑cɛ" ’kpa ’da ’de Ablaam ‑pee ɛ. ²⁴’Nynʋkpae’ ’sɔɔn ‑nɩa ’mʋa‑ ʋʋa’ "kpei ‑tɩ tɛn ’de. ‑Bo nyɔ ’jɩ ’mii ’wɔn ɛ, ‑mɛ nyɔ ’je ‑tɩ’ "ipoo‑ : ʋʋa’ ’nynʋkpae’ tu ɛ, ʋʋa’ ’kmʋ ‑sa dbɛɛdɛ ’ɛ kpɛ ’sɔɔn ’ɔ ‑tɩ’ wɔ. Dbɛɛdɛ due’ ka Agaa ‑jʋ ‑nɩa kʋɔn nynɔkpao’ nɩa, ’kamɔ ɛ nɩ. "Nynuu‑ ʋ ’wlʋa, ʋʋ ‑wee’ nɩɛ kʋɔnpʋ‑ ‑o. Dɛ ‑mʋ ’a ’kmʋ toa a, ɛmɛ ‑nɩ dbɛɛdɛ ‑ɛɛ ‑tɩ’ Kea ke Moisɩ ’tmʋa ’bo Sinaicrʋ "kpei ɛ. Ɛɛ’ dbɛɛdɛ tu ɛ, Suifʋ‑wi" poɛ ʋʋa’ ‑cɛ" kʋɔn ’de ʋʋa’ ‑cɛ" ’ɛ kɛ’ wɔn ’jesʋn ’ʋn. ²⁵Ka Agaa ’a ’kmʋ ‑kɔa’ dbɛɛdɛ Kea ke Moisɩ ‑tua" ’e ’bo Sinaicrʋ "kpei ’de Arabiblʋa "kpei ɛ, ’kamɔ ʋa’ ’kmʋ ‑kɔ’ Selisalɛm‑kwlɔ ‑nɩa ‑sɩanwɩ ’di ‑ke, dɛ‑nʋɛ’ Selisalɛm‑kwlɔ ke ɛɛ’ nyʋ ‑wee’ nɩɛ kʋɔnkwla’ ’de kɛ’ kwa. ²⁶’Kaa dbɛɛdɛ ’ɛ ’sɔɔn ‑nɛ ‑mɛ ɛ, ka Sara ‑jʋ ‑nɩa Ablaam ’a ‑kleba ’nynɔ ‑cɛɛn’ nɩa, ’kamɔ ɛ nɩ‑. Ʋa’ ’kmʋ ‑kɔ’ Selisalɛm‑kwlɔ ‑dee jrɛ’ ‑ɛ ‑nɩa ’e jaʋn ’di. Ɛmɛ se ’e kʋɔn kwla’ nɩ, ɛmɛ ‑nɩ ‑aa ‑kwlɔ‑cɛɛn’‑. Ka ʋa’ "nynuu‑ nɩa, ’kamɔ ‑a ‑nɩ.

²⁷Dɛ‑nʋɛ’ wlu ‑ɛ ‑crɩɩa’ sese ’de ɛɛ’ ‑kwlɔ tu ’a ‑tɩ’ ’ʋn ɛ ’naa :

Selisalɛm‑kwlɔ, ka ’nynɔkpao’ ‑sea’ "ju ’wlʋ nɩa, ’kamɔ ‑ɩn ‑nɩ, ‑ɩn nʋ ’mʋa‑ ‑sran sie nynɔkpao’. Amɔ ‑gbaandi sea ’ʋn ’kpa due’ ɛ, a ble ’mʋadʋ‑ ! Dɛ‑nʋɛ’ amɔ kʋan ’bɔa, aa’ ‑pɔan’ ‑ɛ ‑nɩa ’de ɔ pɛe o ɛ, ɛ muɛ nʋa’ ‑wɛe ɔ ’je de "biie‑ ’de a o ke’wlɛ, ‑wɛe a ’je "nynuu‑ ‑tuu" ’ble, ɛ ’je ’nynɔkpao’ ‑jʋ kʋan sea ’bɔ due’ ‑sii.

²⁸’Ma de’di ‑wi", aopʋ‑ mɔ ɛ, ao ’kpa Kea ’a "nynuu‑ ’de wlu Kea cɛan ‑tie" ’a ‑tɩ’ ’ʋn, ’kamɔ Sara ’a "ju Isaakɩ nɩ ‑ke. ²⁹Tɛin" ɛ, "ju Agaa ’wlʋa ’de nyiɔ ’ɔ ‑kwlʋtɩ ’ʋn mɔ ‑tu" "ju ‑ɔ ‑wlʋa ’de Kea ’a ‑Suu ’a ‑kwlʋtɩ ’ʋn ’kle. ’Kamɔ ɛ nɩ ’de ‑sɩanwɩ ’di ‑ke. ³⁰Wlu ‑crɩɩa’ ’de Kea ’sbɛ ’di ɛ ’naa :

Ablaam, ‑ɩn nʋ kʋɔn nynɔkpao’ ke ʋa’ "ju i, dɛ‑nʋɛ’ kʋɔn nynɔkpao’ ’a "ju ke ‑cɛ" ‑peetenynɔ ’ɔ "ju se ɛ ’bɛɛ‑ ʋʋ ’je ’kɛn iplaan‑. "Ju ‑ɔ sea kʋɔn ’ɔ "ju nɩ ɛ, ɔmɔ ‑je ’kɛn kpa.

³¹‑Apʋ mɔ ‑ke ’ma de’di ‑wi", ka ‑cɛ" ‑peetenynɔ ’ɔ "nynuu‑ nɩa, ’kamɔ ‑a ‑nɩ, ka kʋɔn nynɔkpao’ ’a "nynuu‑ nɩa, ‑a se kan’ mɔ nɩ‑.

Ao ’bo aoa’ ‑cɛ" kʋɔn ’ʋn nʋɛ

¹‑A ‑je ‑aa ‑cɛ" ‑pee ‑te, ɛmɛ ‑tɩ Klisɩ ‑seie ‑aʋn. ‑Jɛ ɛ nɩa kan’ ‑mɔ ’ja a, ‑mɛ ao ’bo aoa’ tɔ’ fai" pooɛ, ao ’bo "isrɛa’ i‑pɔɛn ’de aoa’ ‑cɛ" ’ɛ nyiɔtɔ’ ’ʋn. Ao ‑tu" aoa’ ‑cɛ" ’ɛ ‑tɩ’ ‑wɛe ao je nyiɔpʋ ’a kɛ’ ’ɛ kʋɔn ’kpa ke’wlɛ.

²’Mɔ Pɔo, wlu ’ma ’tmʋa, ao po ɛ doin" o, ’ɩn ’naa : ‑bo ao ‑te’ ’klɛn mu‑tɩ ‑kwlɩ" ɛ, ‑mɛ dɛ aoa ’tmʋa ɛmɛ ‑nɩ dbo Klisɩ nʋa ’de aoa’ ‑tɩ’ ’ʋn se ɛ ’bɛɛ‑ ɛ ’je aopʋ "isrɛʋn po ’bo Kea "juɔi. ³’Ma ‑sɛ de ke’wlɛ, ’ma je ɛ "kpei ’nyɛ ’de ao ‑pee ’ɩn ’naa : Nyɔ "o nyɔ ‑pɛan ’klɛn mu‑tɩ "kpei ‑wɛe ‑ɔ ‑jea "isrɛi ’kpa ’bo Kea "juɔi ’de ɛɛ’ ‑tɩ’ ’ʋn ɛ, ‑mɛ ɔ ’je Kea ’a kɛ’ ‑wee’ "klein wɔn ’je ‑o. ⁴Aopʋ ‑ɔ ‑nɩɛ "i ‑ɔ ‑jea kɛ’ wɔn ’je ’de ‑ɔ ‑jea "isrɛʋn ’kpa ’bo Kea "juɔi ɛ, ao ke Klisɩ seea i. ’Saaʋn Klisɩ nʋa nyʋ "jrii ɛ, ao ‑pɔɔn ɛ ’ʋn ’ɛ. ⁵‑Bo ɛ ‑tu" ‑apʋ ‑ɔ ‑jea Klisɩ ’a ‑tɩ’ tɔ’ ’ʋn ɛ, ‑aa ɔɔ’ ‑kwlɩ" ‑tea’ mɛ ‑a tba tɔ’ "i ‑wɛe Kea ’a ‑Suu a ‑te’ ‑a kwa wɔi ’de ‑aa fuo ‑aa "isrɛa ’a "jri "kpae’ poa’. ⁶‑Bo ‑a ‑ke Klisɩ "sii‑ "i ɛ, ‑mɛ ‑mɔ mu ’klɛn o, ‑mɔ se ’klɛn mu se ‑tɩ’ kɔn‑, ’kaa dɛ ‑jɛ ‑kɔan ‑tɩ’, mɛ ‑nɩ ‑a ‑je Sesi ’a ‑tɩ’ tɔ’ ’ʋn ’je. Ka ‑a ‑jea Sesi ’a ‑tɩ’ tɔ’ ’ʋn ɛ, ‑aa ba ’a ‑tɩ’ kmaa’ mɛ ‑je ɛ to‑.

⁷Tɛin" ɛ, aoa naa Kea ’a ‑jei" ka ‑cɔɔn’ ka, nyɔ ‑sa aopʋ ’bo tɔ’ ‑tɩ ’a ‑jei", ‑wɛe ao ’bɔ ɩa’ wɔn’je ‑tɩ ɛ‑ ? ⁸Kea ‑ɛ ‑da aopʋ ‑wɛe ao ’jea ɛɛ’ nyʋ nɩ, ɛ se ’na ao ’wlʋ ’o ɛɛ’ ‑jei". ⁹Aoa ’jee, ka ‑di’pɛn ‑puun" dɛ ’ɛ dɛ‑saan" ka ’beeɛ’ ɛ ’je fai’ pʋ ‑tuu"‑tuu ‑puun" ɛ, ’kamɔ nyɔ due’ ’a nyʋ sɩ‑tɩ tɔɔa’ ’bɛɛ‑ ɛ ’je nyʋ ‑tuu"‑tuu ’a "jru ‑jei" ‑saa. ¹⁰’Kaa ’bo ’mɔ ‑kwlɩ" ɛ, dɛ ‑a ‑wee’ "klein ke ‑aa Tʋ"bo "sia "i ɛ, ɛmɛ ‑nʋɛ’ ‑wɛe ’ɩn se aopʋ ‑kwlɩ" ‑tea’ o ’bɔ ke. ’Ɩn ’je kan’ ’mɛ ka ’ma tɔ’ nɩa, ’kamɔ aoa’ tɔ’ ɔ mu nɩa’ ‑ke. ’Kaa "ju ‑ɔɔ ‑ma" a ao tai’ ɛ, ka "o ka ɔ ’je ɔ nɩ ɛ, Kea ’a ’pee a mu ɔ kpʋn ’a see.

¹¹’Ma de’di ‑wi", ‑bo ’ɩn ’na nyʋ ’je ’klɛn mu ‑o ‑wɛe ʋʋ ’je "isrɛʋn ’kpa ’bo Kea "juɔi mɔ ’de, ‑mɛ dɛɛ ‑tɩ nyʋ ‑tu" ’ʋn ’kle ’jaa ? ’Kaa dɛ ’ma ’tmʋa Klisɩ ’a ’mɛ ‑tɩ ’bo tu ‑kwlɩ" ɛ, ‑wɛe nyʋ ’jea "isrɛʋn ’kpa ’bo Kea "juɔi mɛ ‑nyaa ʋʋpʋ i ‑wɛe ʋʋa ’kpaa’ ’ʋn ’cɛn i. ¹²Nyʋ ‑ʋʋa poa ‑kli ’de ao "kwlu ɛ, ’mɔ ’na ʋʋ mu mamaʋ mɔ ’sʋ ʋʋ ’je ʋʋa’ ‑cɛ" ’ʋn wa !

¹³’Ma de’di ‑wi", Kea ’da aopʋ ’mɛ ‑wɛe ao ’je aoa’ ‑cɛ" ‑pee ‑te. Aoa’ ‑cɛ" ‑pee ‑tea’ ‑nɩa ’mʋa‑ ao ’bo ɛ "i nɩɛ ‑wɛe ao ’bo dɩsaɩn nʋɛ ! ’Kaa ao kma ba ’a ‑tɩ’ ‑wɛe ao ’je ba kwa wɔi ‑te’ due ’due. ¹⁴Dɛ Kea ’a kɛ’ ‑wee’ ’jea "jru "kpei‑ po ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ‑ɩn ‑kma ‑ma ‑ponyiɔ ’ɔ ‑tɩ’ ka ‑ɩn ‑kma ‑ma ‑cɛ" ’kpa ’a ‑tɩ’ ɛ. ¹⁵‑Bo aoa’ ’sʋ ’nyɛ ba ’ʋn ‑wɛe aoa sea ba ’wɔin di ɛ, ɛ se ka ‑cɔɔn’ ka nɩ‑. ’Kaa ao ‑tu" aoa’ ‑cɛ" ’ɛ ‑tɩ’ ‑wɛe ao je isɔn due ’due.

Kea ’a ‑Suu ‑a po Kletiɛn‑wi" ‑je o

¹⁶Ɛmɛ ‑tɩ ’ɩn ’naa : ao "tai‑ aoa’ ‑cɛi" ‑wɛe Kea ’a ‑Suu ’je aoa’ ’kmʋ ‑je o po. Ao ’bo aoa’ ’tʋn nʋ‑tɩ wɔn ’jeɛ. ¹⁷Aoa ’jee, nyiɔ ’ɔ ’tʋn nʋ‑tɩ ke Kea ’a ‑Suu ’a ’tʋn nʋ‑tɩ a ‑fɔn’ ba tʋ o. Kea ’a ‑Suu ’a ’tʋn nʋ‑tɩ ke nyiɔ ’ɔ ’tʋn nʋ‑tɩ se dɛ due’ nɩ‑. Dɩ ’a kpɛ ’sɔɔn ‑nɩa ’mʋa‑ ɩa’ wlu ‑seea’ i. Ɛmɛ ‑nʋɛ’ ‑wɛe dɩ ‑kpa ’o aopʋ ‑kwlɩ" ɛ, ao se ɛ ’bɛɛ‑ ao ’je ɩ ‑wee’ nʋ kan’. ¹⁸’Kaa ‑bo Kea ’a ‑Suu a sea aopʋ ‑je o po ɛ, ‑mɛ ao se aoa’ ‑cɛ" ’ɛ nyiɔtɔ’ ’ɔ kʋɔnkwla’ nɩ‑ ’bode.

¹⁹Nyʋ ‑ʋʋa ’tʋn nʋ‑tɩ ‑saʋn a poa ‑je o ɛ, dɩ ʋʋa nʋa ka ɩa nʋa "jri "kpae’ posʋn ’ka ka : dɛ ’ɛ "jriitɩan’ ke tɔ’ saɩn inaa’ ke, dɩ sea’ nʋ ka nɩ ’a nʋa’ ke, ²⁰kɔin "juɔi ‑gbɛɛa’ ke, jrii’ nʋʋn ‑kwlɩ" ‑tea’ ke. Ʋʋa’ nyʋ tu ɛ, ʋʋ ’nyɛ ba ’ʋn ’ɛ, ʋʋa ‑cɛ’, ʋʋa nʋɛ ba ‑kwlɛn o, ʋʋa ’kpaa’ ba ’cɛn i, ʋʋa nʋɛ ba "cɛi o ‑wɛe ʋʋa’ ’sʋ ‑seea’ ’ʋn. ²¹Dɩ a pooa ʋʋpʋ pɛe "i, ʋʋa poɛ nmɔ "jru ‑wɛe ɛɛ nʋ ʋʋpʋ. Ʋʋ ‑kau’, dɛdia’ ’a ‑tɩn’ ’a nʋ ʋʋpʋ. Dɩ ʋʋa nʋa mɩ ‑nao, ‑wɛe dɩ ʋʋa nʋa ke’wlɛ ɛ, ‑mɩ ke ‑jɩ ‑nɩ ‑kooɔ’ ‑ke. ’Ma ‑saa aopʋ fɛn’ ka ’ɩn ’tmʋ ɛ see ɛ, ’ɩn ’naa : nyʋ ‑ʋʋa nʋa ɩa’ dɩ tu ɛ, ʋʋa’ "tai‑ Kea "i ɛɛ’ po ʋʋa’ ’kmʋ ‑je o ɛmɛ ‑tɩ ʋʋ se Kea ’a ’kɛn ‑nɩa ’e jaʋn ’di kpai.

²²’Kaa nyʋ Kea ’a ‑Suu a poa ‑je o ɛ, dɩ ɛɛ poa ’e ʋʋpʋ ’ʋn ‑wɛe ɩa poa "jri "kpae’ ɛ, ɩmɩ ‑nɩ : nyʋ ’a ‑tɩ’ kmaa’, ’mʋa‑, pɛe ’a blua’, pɛe "wɔin ’bɛɛa’, ’diwɔnmɔa’, nyiiɔ nɩa’, wlu "kpei‑ kpʋn ’a, kupeeɛ’ nyɔ nɩa’, ɛ ke ‑cɛ" "wɔin ’bɛɛa’ ke‑. ²³Nyɔ ɩa’ dɩ tu nɩa ’e ’ʋn ɛ, kɛ’ se ɛ ’bɛɛ‑ ɛ ’je ɔ ’pee kpʋʋn‑. ²⁴Nyʋ ‑nɩa Sesi Klisɩ ’a nyʋ ɛ, ʋʋ ‑saa ʋʋa’ ’tʋn nʋdɩ saɩn ʋʋa nʋa tɛin" ke tɔ’ saɩn inaa’ kwa ‑sɔn. Ka dɩ ‑mɛa nɩa a, ’kamɔ ɩ nɩ.

²⁵Kea ’a ‑Suu mɛ ‑ɛ ‑nyɩ" ‑a ’kmʋnɩa’ dee, ɛmɛ ‑tɩ ‑a ‑je ‑aa ’kmʋ "i "tai‑ ‑wɛe ɛ ’je ɛ ‑je o po ‑ke. ²⁶‑A ‑bo ‑aa ‑cɛi" ’beeɛ, ‑a ‑bo ba "i ’faa, ‑a ‑bo ba "cɛi o nʋʋɛ.

Ao po ba sʋn o

¹’Ma de’di ‑wi", ‑bo ao jɛɛ nyɔ dɛsaʋn jrɛ’ nʋa’ a, ‑mɛ aopʋ ‑ɔɔ ‑jea Kea ’a ‑Suu wɔn ɛ, ao ‑tu" ɔɔ’ jei tu ’snɩ ‑wɛe ɔ ’je ’o Kea ’a ‑jei" de ji. ‑Bo aoa sea kan’ nʋ ɛ, ao nʋ ɛ ’de ku peeɛ’ ’ʋn. Ao ‑tu" aoa’ ‑cɛ" ’ɛ ‑tɩ’ ‑wɛe aoa’ ‑cɛ" ’kpa je ’e dɛsaʋn ’di ’kpa ‑ke. ²‑Bo ’kle a sea nyɔ jrɔ’ i ’nyɛ ka kwaku‑gbɛ ɛ ’nyɛa nyɔ i ɛ, ‑mɛ ao po ba sʋn o, ao ’ble ba ’a ‑gbɛ due ’due. ‑Bo aoa sea kan’ nʋ ɛ, ‑mɛ Klisɩ ’a kɛ’ mɛ ao nɩa ’o wɔn ’jea’ ’mʋa‑. ³‑Bo nyɔ "o nyɔ sea’ ɔɔ’ ‑cɛ" dɛwɔnɩi ’daa‑ ‑wɛe ‑ɔ se dɛ jrɛ’ wɔn nɩ ɛ, ‑mɛ ɔɔ pooɛ ɔɔ’ ‑cɛ" ’kpa ’srɛ i. ⁴Ao ’cra aoa’ nʋʋdɩ "jrii due ’due, ’de ‑bo ɩ nmɔ "jrii ɛ, ao ’di ’je wɔn nmɔ ’de ɩa ‑tɩ’ ’ʋn. Ɛ se ao ’je aoa’ nʋʋdɩ nyɔ jrɔ’ ’ɔ nʋʋdɩ "ipoo nɩ‑, ⁵dɛ‑nʋɛ’ dbo ‑ɛ ‑teea nyɔ kwa a, nyɔ ’je ɛɛ’ ‑tɩ’ ‑tu" ‑o, nyɔ ’je ɛɛ’ "kuan po ‑o due ’due.

⁶Nyɔ nyʋ a tɔɔa Kea ’a ‑tɩ’ ɛ, dɩ ’dɔe "klein ɔ ’blea ɔ ’je ’o ‑sa ‑o ɔ ’je ɔɔ’ dɛtɔɔi "nyɩ.

⁷Ao ’bo aoa’ ‑cɛ" ’srɛ ipooɛ. Kea se "kpei "craa‑ Kea nɩ‑. Dɛ nyɔ poa ’e ‑kle ɛ, ɛmɛ ɔɔ mu ’e ‑saa’. ⁸Ɛɛ’ bʋ mɛ ‑nɩ nyɔ ‑ɔɔ ‑dua" ɔɔ’ ’kmʋ ‑wee’ ’ʋn ‑wɛe ‑ɔɔ nʋa ɔɔ’ pɛe ’a ’tʋn nʋ‑tɩ dɛ ɔɔ mua ’jea’, ɛmɛ ‑nɩ ɔ ke Kea i ‑seea’. ’De nyɔ ‑dua" ɔɔ’ ’kmʋ ‑wee’ ’ʋn ‑wɛe ‑ɔɔ nʋa Kea ’a ‑Suu ’a ’tʋn nʋ‑tɩ ɛ, dɛ Kea ’a ‑Suu a mua ɔ "nyɩa’, ɛmɛ ‑nɩ ’kmʋnɩa’ ‑sea’ ‑kwɛ ‑ta ’ble ɛ. ⁹‑A ‑bo dɩ ’dɔe nʋa’ ’ʋn seaa. ‑Bo ’kpɩ se ‑a "iwa‑ ‑wɛe ‑a ‑je dɩ ’dɔe nʋ ɛ, ‑mɛ ’de nɔ" ‑tuu" ’a ’di ɛ, ‑aa muɛ dɛ ’dɔe ’jea’ ’de nya. ¹⁰‑Jɛ ɛ nɩa kan’ ‑mɔ ɛ, ‑mɛ ‑ta nɔ" Kea "nyɩa ‑aʋn nɩɩa ’de ‑a ’kwa ke ɛ, ‑a nʋ dɩ ’dɔe ’de nyʋ ‑wee’ ‑pee. Nyʋ ‑ʋʋ ‑pee ‑a ‑jea dɛ ’dɔe mɔ nʋʋ ‑gblein’ ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ‑aa de’di ‑wi" ‑ʋʋ ‑ke ‑aa naa Kea ’a ‑jei" ɛ.

De’bɔɔwlu ke ’jewlu ke

¹¹Ao ‑gbʋn ’nɔ, ’sbɛ ’ma ‑cɛ" ’kpa ’a sʋn ’crɩa ‑wɛe ’ma ja aopʋ ‑ta, ɛɛ’ ’crɩjri ’bɛi".

¹²Nyʋ ‑ʋʋa ‑tea’ aopʋ ‑klan" "kpei ’de ‑ʋʋ ‑na ao mu ’klɛn ‑wɛe ao ’je "isrɛʋn ’kpa ’bo Kea "juɔi ɛ, ʋʋa ‑pɔn ’de nyʋ "jri ’dei nmɔa’ i. Ʋʋa nʋ kan’ mɛ ‑wɛe ʋʋ je ’kle ’je ’de Klisɩ ’a ’daɩn tu ’a ‑tɩ’ ’ʋn. ¹³Nyʋ ‑mua’ ’klɛn ɛ, ʋʋa’ ‑cɛ" ’kpa ’a ’je Kea ’a kɛ’ wɔn, ’kaa ʋʋ nɩɛ "i aomɔ ’je ’klɛn mu. ‑Wɛe ‑bo ao nʋ ɛɛ’ dɛ tu aoa’ ku "jrii ɛ, ’de ʋʋ ’je ʋʋa’ ‑cɛi" ’bɛɛ‑. ¹⁴‑Bo ɛ ‑tu" ’mɔ ɛ, ’ɩn se ɛ "inɩ ’ɩn ’je ’ma ‑cɛi" ’bɛɛ‑ ’de dɛ jrɛ’ɛ ‑tɩ’ ’ʋn, ‑bo ɛ se ’e ’mɛa’ ‑aa Tʋ"bo Sesi Klisɩ ’mɛa ’bo tu ‑kwlɩ" ’a ‑tɩ’ ’ʋn nɩ ɛ. ’De Klisɩ ’a ’mɛ ‑tɩ ’ʋn ɛ, ‑bo ’ma sea ’kmʋ "kpeidɩ ja ‑gbʋn ɛ, ka dɩ ‑mɛa nɩa, ’kamɔ ɩ nɩ, ‑wɛe ‑bo ɩ ’na ɩ ’je ’ʋn pɛe "ipoa’ ’sʋ ɛ, ka ’mɛi nɩa, ’kamɔ ’ɩn nɩ ’de ɩa’ ‑tɩ’ ’ʋn. ¹⁵‑Bo nyɔ mu ’klɛn o, ‑bo nyɔ se ’klɛn mu o, ‑mɛ se ‑tɩ’ kɔn‑. Dɛ ‑jɛ ‑kɔan ‑tɩ’ ɛ, ɛmɛ ‑nɩ nyiɔ ’ɔ ’kmʋ ’a ‑gbɔdee "ni poa’. ¹⁶Nyʋ ‑wee’ "klein ‑naa ’o ‑mɛɛ’ ‑je ‑tu "i ɛ, ʋʋpʋ mɔ ‑nɩ Kea ’a nyʋ ‑cɛɛn’‑, ɛɛ ’dʋʋpʋ Israɛ‑kɔʋn. Ɛ "nyɩ ʋʋpʋ pɛe ’a blua’ ‑wɛe ɛ ’je ʋʋpʋ ’a wɛe ’je !

¹⁷Nyɔ ’bo ’ʋn seea la ’bode, dɛ‑nʋɛ’ blati ’a "pɩ nyʋ ‑tua" ’ʋn kui ‑ta, ka ’ɩn nɩa Sesi ’a nyɔ ɛ, ɩmɩ ‑toɛ.

¹⁸’Ma de’di ‑wi", ‑aa Tʋ"bo Sesi Klisɩ nʋ ao ’saaʋn "jrii ! ’Kamɔ ɛ ’je nɩ‑. ’Kamɔ ɛ ’je nɩ‑ !