Kolɔsɩ

’Sbɛ Pɔo pooa Kea ‑gbu ‑nɩa ’e

Kolɔsɩ

‑jei" ɛ

’Jewlu‑

¹’Mɔ Pɔo Kea ’cra i ‑wɛe ‑ɔ ‑nɩa Sesi Klisɩ ’a dboi ɛ, ’mɔ ke ‑aa de’di Timote ke ‑apʋ ‑ɔɔ ja aopʋ ’jewlu. ²’Sbɛ ‑nɛ, ‑aa ‑ja aopʋ ‑ɔ ‑jea Sesi ’a ‑tɩ’ tɔ’ ’ʋn ‑wɛe ‑ɔ ‑nɩa Kea ’a ’cɛ ’bo Kolɔsɩ ɛ.

Kea ‑nɩa ‑a "Bo ɛ, ɛ "nyɩ ao ’saa ’ʋn ke pɛe ’a blua’ ke.

Pɔo a poɛ Kolɔsɩ‑kɔʋn ’a Kea ’sɛ‑

³Kea ‑ɛ ‑nɩa ‑aa Tʋ"bo Sesi Klisɩ "Bo ɛ, ‑aa po ɛ ’sɛ‑, ’de ‑aa’ ’bɔ ɛɛ bae ‑tɩ, ⁴dɛ‑nʋɛ’ ka ao ’jea Sesi Klisɩ ’a ‑tɩ’ tɔ’ ’ʋn ‑wɛe ao kma Kea ’a ‑jei" naaʋn ‑wee’ "klein ’a ‑tɩ’ ɛ, ɩmɩ ‑a ‑wɔn. ⁵Dɛɛ‑tɩ aoa nʋa kan’ a, ɛmɛ ‑nɩ aoa’ ’dɔe ‑ɛɛ fua aopʋ ’de jaʋn ’di ɛ, mɛ ao tba tɔ’ "i. Ɛɛ’ ’dɔe tu ɛ, ‑pɔia" ‑tɩ ao ’wɔan sese ‑wɛe ‑ɩ ‑nɩa tɔ’ ‑tɩ ’a wlu ɛ, ɩmɩ ‑sɛ ’kwla. ⁶’Wɩ ‑ɛ ’di ao ’wɔan Kea ’a wlu "i‑saa’ nɔ" ‑wɛe ’saaʋn Kea nʋa aopʋ "jrii ao ’wɔɛn ’dei ’pepe ɛ, dɛ ‑tba’ ’de ɛɛ’ ’wɩ tu ’di ɛ pooɛ aoa’ kplɩn fai". ‑Ta "o ‑ta ɛ ’tmʋʋa ‑wɛe nyiɔpʋ ’jeɛ tɔ’ ’ʋn ɛ, ɛ pooɛ ʋʋa’ kplɩn fai" ‑ke. Ka ɛ nʋa ’de ’blʋa‑ ‑wee’ "klein "kpei ɛ, ’kamɔ ɛ nʋ ’de aopʋ "klu. ⁷Ɛɛ’ ‑pɔia" ‑tɩ tu ɛ, ‑aa de’di Epafrasɩ ‑ɔ ‑ke ‑aa nʋa dbo due’ ɛ, ɔmɔ ‑tɔɔ ɛ aopʋ, dɛ‑nʋɛ’ ɔ nɩɛ Klisɩ ’a dbonʋi ɔɔ’ poo wlu fai" ‑o. ⁸Ka Kea ’a ‑Suu a poa aopʋ ‑je o, ‑wɛe ao kma ba ’a ‑tɩ’ due ’due ’de aoa nʋa ba ’dɔe "jrii ɛ, ɔmɔ ‑po’ ‑aʋn ɛɛ’ "kuan.

⁹Ɛmɛ ‑tɩ ‑apʋ mɔ ‑ke ɛ, ‑sɔntɩ ‑a ‑wɔan aopʋ ’a "kuan ‑nɛ ’sʋ ɛ, aa’ ’wla aoa’ Kea baea o. Dɛ ‑aa ‑teea’ Kea i ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ɛ ’je aopʋ ɛɛ’ ‑kwlʋtɩ nʋa "jii. ’De aoa dɛ "jriijua’ ’je tɔ’ ’dinɩ‑. ¹⁰‑Bo ɛ nɩ kan’ ‑wɛe aoa’ ’kmʋ ’je Kea ’a ’nynɩ "i ’bɛɛ‑ ’de ao ’je ’de ɛ "jri ’dei nmɔɔ‑ ’de dɩ ‑wee’ ’ʋn, ’de ao ’je dɩ ’dɔe ’a "kwli ‑wee’ nʋ, ‑wɛe aoa’ Kea juua’ ’je "kpei ’kpa sɔɔn‑ sɔɔn‑. ¹¹’De Kea ’je ɛɛ’ "ikmaa’ ‑ɛ ‑nɩa ’bo dɩ ‑wee’ "klein "jru kpɔ’ nʋ, ‑wɛe ɛ ’je aopʋ ’kpɩ "nyɩ, ’de ‑ta ao kpʋn a i ao ’je ’bo i kpʋn ‑wɛe ao ’je pɛe "wɔin ’bɛɛ‑ ’de dɩ ‑wee’ "klein ’ʋn. ¹²Ao po ‑a "Bo Kea ’sɛ‑ ’de ’mʋa‑ ’ʋn, dɛ‑nʋɛ’ ɛmɛ ‑si" ’nɔ ’kmʋ ‑wɛe ’kɛn ɛ ‑teea ɛɛ’ ’cɛ ’dei ’de ‑sɔn’ ’ʋn ɛ, ‑wɛe aomɔ ’bɛɛ‑ ao ’je ɛ kpa ‑ke. ¹³Kea mɛ seie ‑aʋn ’de ‑siɔn ’ɔ "ikmaa’ ’kwa ‑wɛe ‑ɛ kpa ‑aʋn ’de ɛɛ’ ‑tɩ’ kmaju ’a ’beɔ dɛ ’ʋn. ¹⁴’De ɔ ’ʋn mɔ ɛ seie ‑aʋn, ’de ɛ ‑kɔ’ ‑aa dɩsaɩn.

Dɛ Klisɩ nɩa ’ʋn ke ɔɔ’ nʋʋdbo ke

¹⁵Dɛ Kea nyɔ ’ɔ ’jeea "jriɛ‑ nɩa ’ʋn ɛ, ’de Sesi Klisɩ ’ʋn mɔ ɛ poo "jri "kpae’. Ɔmɔ ‑nɩ ɛɛ’ "i‑saaju. Ɔ nɩɛ ’o dɩ ‑ɩ ‑nʋʋa ‑wee’ "klein "juɛi. ¹⁶Dɛ‑nʋɛ’ ’de ɔ ’ʋn mɔ Kea cɛɛn ‑wɛe ɛ nʋ dɩ "klein ‑nɩa ’de jaʋn ’di ke ’nɔ ’blʋa‑ "kpei ke, ‑jɩ nyɔ ɔ ’jeea "jriɛ‑ o, ‑jɩ nyɔ ’ɔ ’jeea "jriɛ‑ o "ikma‑sii nyɔ ’ɔ ’jeea "jriɛ‑ ke, dɛwɔn‑siiʋn klae" ‑nɩa ’nɔ ’blʋa‑ "kpei ke. Kea nʋ ɩ ‑wee’ "klein ’mɛ ’de ɔ ’ʋn, ɩ nɩɛ ɔɔ’ dɛ ‑o. ¹⁷Ɔ nɩ’ sese ’de dɩ ‑wee’ "juɔi. Ɔmɔ dɩ ‑wee’ "klein ’a "dbu "sri ‑wɛe ɩ nɩ ’kmʋ. ¹⁸Ɔmɔ Kea ‑gbu ’a ‑gboo ’a "jru tba ’e "jri, ɔmɔ ‑nɩ "i‑saaju ‑ɔ ‑sɔn "kunyɩɔ’. Ɔmɔ ‑kɔn ’de ʋʋpʋ ’a nya ‑wɛe ɔɔ’ ’sʋ ’je dɩ ‑wee’ "klein "jru kpɔ’ nɩ‑. ¹⁹’Kamɔ Kea nɩɛ "i ɛ ’je nɩ‑. Ɛ mɛ ‑nɩɛ "i ‑wɛe dɛ ‑wee’ "klein ’je ɔ ’ʋn "ji. ²⁰Ɛɛ’ ‑cɛ" ’kpa ‑nɩɛ "i ke’wlɛ ‑wɛe ɛ ke ’kmʋ ‑wee’ "klein ’je wlu "kpei‑ ‑seea’ ’de ɛɛ’ "Ju ’ʋn, ‑wɛe ɛ ke dɩ ‑nɩa ’nɔ ’blʋa‑ "kpei ke ’e jaʋn ’di ’je "ni iwlan, ’de pɛe ’a blua’ ’je ’bo ɛ ke dɩ ‑wee’ "klein ’nynɩ nɩ‑. Ɛmɛ ‑tɩ ɛɛ’ "Ju ’a nymɔ ’wla i ’bo tu ‑kwlɩ".

²¹Aopʋ mɔ ‑ke ɛ, tɛin" ɛ, ’de aoa’ tɔ’ saɩn ke aoa’ dɩ saɩn ’a ‑tɩ’ ’ʋn, ao tɛɛn Kea o, ao ke ɛ kɔn tʋ. ’Kaa kaan ka a, ɛɛ’ "Ju ‑ɔ ‑snɛɛa nyiɔ ’ʋn ‑wɛe ‑ɔ ‑mɛa ’de ɔɔ’ ‑tɩ’ ’ʋn ɛ, ɛ ke ao wlan "ni i ‑wɛe ao ’je ɛɛ’ nyʋ ’kpa ’bode. ²²‑Bo aoa sea ’bo ɛ "juɔi mu ɛ, aoa’ pɛe ’je ’pepe nɩ‑ ’de ɛ se aopʋ dɛsaʋn ’a ‑kɔ dɛ‑saan" ka ‑pʋn" ’jei. ²³Kolɔsɩ‑kɔʋn, Klisɩ ’a ‑tɩ’ ao ’jea tɔ’ ’ʋn ɛ, ao kpʋn ɩ i ‑sisi’ ao po ’sɩn ’de ɩ ’ʋn. ‑Pɔia" ‑tɩ ao ’wɔan ‑wɛe ao tba tɔ’ "i ɛ, ao ’bo ’wɔɔɛn ‑wɛe nyɔ jrɔ’ ’bo aoa’ "jru ‑jei" ‑saa’. Ɛɛ’ ‑pɔia" ‑tɩ tu mɛ ‑ɛɛ ‑tmʋʋɛ’ ’de nyʋ ‑wee’ ‑pee ’nɔ jaʋn ‑sɔn. ’Mɔ Pɔo ‑ɔɔ wlua aopʋ ‑pee ‑ta, ɛmɛ ‑ɛɛ ’tmʋa ’a ‑tea’ ’mɔ ‑te.

Kea ‑gbu ’a dbo ‑teɛ Pɔo kwa

²⁴‑Ta ’ɩn nɩa ‑ta, ’ma ’jeɛ ’kle, ’kaa ’ma nʋɛ ’mʋa‑ ’de ’ma ’kle ’di, dɛ‑nʋɛ’ aopʋ ‑ɔ ‑nɩa Klisɩ ’a ‑gboo ke ɔɔ’ ’dae‑ ɛ, ’de aoa’ ’dɔe ’a ‑tɩ’ ’ʋn mɛ ’ma ’je ’kle. Nyʋ ‑ʋʋ ‑ke Klisɩ "siaa "i ɛ, ʋʋ ’je ʋʋa’ ‑cɛ" wɔn ’je ‑o see. ’Kle ‑nɛ ɛɛ’ jrɛ’ mɛ ’mɔ nɩa ’o nynia’ ‑ta ’de ’ʋn kui’. ²⁵Kea ‑teɛ ’ʋn ’ma ‑nɛ ka‑ ‑wɛe ’ɩn ’je ɛɛ’ ‑gbu" ’a dbo nʋ. Ɛɛ’ ‑cɛ" ’kpa ‑te’ ’ʋn ’bomu ‑wɛe ka ɛɛ’ wlu nɩa ’de ’ɩn ’je ɛ kan’ ’tmʋ ’pepe ’de ao ‑pee. ²⁶Dɛ ɛ ‑pɔan ’ɩn ’jea ’tmʋ ɛmɛ ‑nɩ dɛ ɛ ‑tua" ’kwla sese ’de ’kmʋ ‑wee’ ‑pee ɛ, ɛ ‑sɛ ’kwla ‑wɛ‑ la ’bode ’de ɛɛ’ ’cɛ ‑pee, ²⁷dɛ‑nʋɛ’ dɛ ‑jɛ sea’ "jriɛ‑ i‑sa ‑ka nɩ‑, ‑wɛe Kea a ‑pɔan ɛ ’jea nʋ ’de nyʋ ‑wee’ "klu ɛ, ɛmɛ ɛ ‑sa ’kwla ’de ɛɛ’ ’cɛ ‑pee. Ɛɛ’ dɛ tu mɛ ‑nɩ Klisɩ ‑ɔ ‑nɩa ’de aopʋ ‑ɔ sea Suifʋ nɩ "klu ɛ. Ɔmɔ ‑kuu aoa’ tɔ’ i ‑wɛe ka aoa mua ’o Kea "juɔi mua’ a, ’de ao ’je kan’.

²⁸Klisɩ ‑nɔ, ɔmɔ ‑ɔɔ ‑tɩ’ ’ɩn ’tmʋ ’de nyɔ "o nyɔ ‑pee. Kea "nyɩ ’ʋn tɔ’ ’dinɩa’ ‑wɛe ’ɩn ’je ʋʋpʋ fɛn’ ‑saa ’de ’ɩn ’je ʋʋpʋ Kea ’a ‑tɩ’ ‑wee’ "klein tɔɔ ‑wɛe nyɔ "o nyɔ ‑ɔ ‑ke Klisɩ "sia "i ɛ, ka Kea nɩɛ "i ɔ ’je kan’ nɩ‑. ²⁹Dbo ’ma nʋa ‑wɛe ‑ɛɛ ’kpɩ ɛ "nyɩa ’ʋn ’de ’ma ‑fɔɔan’ tʋ ’ʋn ɛ, ɛmɛ ‑nao.

¹’Ma ’cɛ ka ’ɩn kpʋn a ’e "jri ‑wɛe ’ma ‑fɔan’ ɛɛ’ tʋ tu ’ɩn nɩɛ "i ao ’je ɛ juo‑, ’de ɛ se aoa’ ’sʋ ’a ‑tɩ’ ’ʋn nɩ‑, ’ma ‑fɔn’ ɛɛ’ tʋ tu ’mɛ ‑ke ’de Kea ‑gbu ‑nɩa Laodise ke nyʋ jrʋ’ ‑ʋʋ sea ’ʋn "jriɛ‑ ’jee‑ due’ ’a ‑tɩ’ ’ʋn. ²’Ma nʋ ɛɛ’ dbo tu ’mɛ ‑wɛe ʋʋa’ dɩ ’je iku ‑sisi’ ’de ʋʋa’ ba ’a ‑tɩ’ kmaa’ ’je ɛ nʋ ‑wɛe ʋʋ ’je due’ nɩ‑. ’De ʋʋ ’je tɔ’di ’kpa ka ‑cɔɔn’ ka ‑wɛe dɛ Kea ‑sa ’kwla a, ʋʋ ’je ’de ɛ ’dei ’wɔn ’pepe ’de ʋʋ ’je ɛ juo. Ɛɛ’ dɛ tu mɛ ‑nɩ Klisɩ ’a ‑cɛ" ’kpa. ³Dɩ "klein ‑nɩa dɛwɔn ‑wɛe ‑ɩ ‑kɔan ‑tɩ’ ’de nyiɔ ’jea juo ’de Kea ’a ‑tɩ’ ’ʋn ɛ, ’de Klisɩ ’ʋn mɔ ɩ ‑wee’ nɩ‑.

⁴Dɛɛ‑tɩ ’ma ’da kan’ a, ɛmɛ ‑nɩ ’ɩn se ɛ "inɩ‑ ‑wɛe nyʋ jrʋ’ ’je aopʋ ‑po’ ‑tuu"‑tuu kwa blaa‑ ’de ʋʋ ’je ao ’srɛ ipoo‑ ‑wɛe ʋʋ je aoa’ "jru ‑jei" ‑saa. ⁵‑Bo ’ɩn tɛɛn aopʋ o mɔ ’de ɛ, ’ma tɔ’ nɩɛ ’de aopʋ "kpei, ’de ’ma nʋɛ ’mʋa‑ mɔ ’ɔ ‑cɛ", dɛ‑nʋɛ’ ’ɩn ’je kan’ ’mɛ ‑ta ao kpʋn a i ’bo ao kpʋn i ‑sisi’. Aoa’ Klisɩ ’a ‑tɩ’ tɔ’ ’ʋn ’jea’ kuɛ i ’bode.

’Kmʋnɩa’ ‑cɛɛn’ nɩɛ ’e Klisɩ ’ʋn

⁶Ka Sesi Klisɩ nɩa aoa’ ’Blei ɛ, ɛmɛ nyʋ tɔɔ aopʋ ‑wɛe ao ’wɔɔn‑. ‑Jɛ ɛ nɩa kan’ ‑mɔ ’ja a, ‑mɛ ao ke ɔ "sii‑ "i. ⁷’De ɔ ’ʋn mɔ aoa’ ’kmʋnɩa’ ke aoa’ ’kpɩ ’blea’ ’je ’wlʋ. ’De ɔɔ’ ‑tɩ’ ’ʋn mɔ ao ’je ’sɩn poo. Ao ‑te’ ɔ ‑kwlɩ" ‑sisi’ ao ’je nya mu, ka nyʋ tɔɔ ɛ aopʋ ɛ. Ao po Kea ’sɛ‑ jeejee ’de dɩ ‑wee’ "klein ’ʋn.

⁸Ao ‑tu" aoa’ ‑cɛ" ’ɛ ‑tɩ’ nyʋ jrʋ’ je ʋʋa’ dɛ "jriijua’ nʋ ‑wɛe ʋʋ je aopʋ ‑cri’ ’bo ʋʋpʋ ’de. Ɛɛ’ dɛ "jriijua’ tu ɛ, ɛ nɩɛ dɛ foo" ‑o, ɛɛ pooɛ nyʋ ’srɛ i. Ɛ ’wlʋɛ ’de nyiɔpʋ‑ ’a tɔ’ ’ʋn, ɛ se ’de Klisɩ ’ʋn ’wlʋ. Nyʋ ‑ʋʋa tɔɔa nyʋ ɛɛ’ dɛ tu ɛ, ʋʋa ’tmʋɛ Kea ’a "soa‑wi" ke "ikma ‑sii ’a ‑tɩ’. Dɩ ʋʋa tɔɔa nyʋ ‑nɩ, ɩ ke Klisɩ ’a ‑tɩ’ se dɛ due’ nɩ‑. ⁹Ɔmɔ ‑ɔ ‑snɛɛa nyiɔ ’ʋn ɛ, ’de ɔɔ’ ’sʋ ’ʋn ’demɔ dɩ "klein ‑nɩa ’de Kea ’ʋn poo kɩn. ¹⁰‑Bo ao ke Klisɩ "sii‑ "i ɛ, ‑mɛ ao ke Kea "siiɛ "i, ao ’bo Kea i‑pɔɛn ‑tajrɔ. Klisɩ mɔ ‑nɩ ’o dɛwɔn ‑siiʋn ke wɔn kma ‑sii ‑wee’ "jru kpɔ’.

¹¹‑Jɛ ao ke Klisɩ "sia "i ɛ, ‑mɛ ao ’kpa Kea ’a ’cɛ ’bode. Ka ‑bo Suifʋ‑wi" kpa nyɔ ’klɛn tɛin" ’sʋ ‑mɔ ’kpa ’de ʋʋpʋ "klu ‑wɛe ‑mɔ nɩa Kea ’a nyɔ ɛ, nyʋ se aopʋ mɔ kan’ nʋ. Aopʋ mɔ ’wɔan Kea ’a "nynuu‑ ’kpa‑tɩ ɛ, nyiɔ se aopʋ ’klɛn kpa. ’Kaa Klisɩ mɔ ‑nʋɛ’ ‑wɛe ao ke aoa’ kplɩn saɩn ‑nɩa tɛin" ‑seea’ i. ‑Jɛ ɛ nɩa kan’ ‑mɔ ’ja a, ‑mɛ dɛsaʋn ’a "ikmaa’ se aoa’ ’blʋku ‑je o poi ’bode. ¹²Nɔ" ‑ɛ ’di ao pooa "ni "jru ɛ, ka nyɔ ke Klisɩ a nmaea i ‑tadue, ’kamɔ ɛ nɩ‑, ɔ ke ao sɔn "kunyɩɔ’ ‑tadue ‑ke ‑wɛe ao nɩ ’kmʋ, dɛ‑nʋɛ’ Kea ’a "ikmaa’ ɛ nʋa ‑wɛe ɛ ‑sɔ "kunyɩɔ’ ɛ, ɛmɛ ao ’je tɔ’ ’ʋn. ¹³Tɛin" ɛ, ‑ta ao nɩɩa ’de aoa’ dɩsaɩn ’di ɛ, ‑mɛ ao ’mɛ ‑te ’kmʋi mɛa’, ‑wɛe ao se ‑srooɛ ’de Kea ’a "nynuu‑ "klu. ’Kaa kaan ka a, ka Kea ‑kɔa’ ‑aa dɩsaɩn ɛ, ’kamɔ ɛ ‑kɔ’ aoa’ dɩsaɩn ‑ke. ¹⁴Tɛin" ka ’de ɛ, Kea ’a kɛ’ kpʋʋn ɛ ‑a ‑wee’ ’pee, ɛ ’na ‑a ‑je ’mɛ, dɛ‑nʋɛ’ ‑aa’ ’je kɛ’ ‑wee’ wɔn. ’Kaa nɔ" ‑ɛ ’di Klisɩ kɔɔa ’bo tu ‑kwlɩ" ɛ, ’pee ‑nɛ, Kea ’wlɛ "niɔ‑ ’sʋ kɛ’ ’ɛ wɔn "muu’ ’bode. ¹⁵‑Sɔntɩ Klisɩ ’mɛa ’bo tu ‑kwlɩ" ’sʋ ɛ, tʋ du "ikma‑sii ‑saɩn ‑nɩa ’bo ’blʋa‑ ke jaʋn ’nynɩ ’mɛ. Kea ‑sɩ "ikmaa’ ‑wee’ ’kwa ’sʋ ‑tɩn’ ’dbɩɩ "i ’bo ’blʋa‑ ‑wee’ "klein "juɔi, ɛmɛ ‑nʋɛ’ ‑wɛe Klisɩ ’a ’sʋ a mu ’nynɩ ’wlʋa’.

¹⁶‑Jɛ Klisɩ ‑mɔ kpa tʋ ’a "jru ’ja a, ‑mɛ ao ’bo aoa’ ‑cɛi" "taiɛ ‑wɛe nyɔ jrɔ’ ’bo aopʋ ’dei wluuɛ ’de dɛ aoa dia o, dɛ aoa ’na ’a ‑tɩ’ ’ʋn. ‑Bo ao se ‑kɔ’ ‑tu" o, ‑bo ao se ’cʋ dee ’a ‑kwlewɩ wɔn ’je o, ‑bo ao se Suifʋ‑wi" ’a ‑kwlewɩ wɔn ’je o, ao ’bo ’wɔɔɛn nyɔ jrɔ’ ’bo ao kɛ’ "i ‑teeɛ ’de ɩa’ ‑tɩ’ ’ʋn. ¹⁷Ɩa’ dɩ tu ɛ, ɩ nɩɛ dɩ ’a flɩ ‑o, ɩ se dɩ ’a ’jɔ nɩ‑. Ɩ nɩɛ dɛ "ipoodɛ ‑o. Dɩ ’a ’jɔ ‑ɩa mua jia’ ’de nya a, ’de Klisɩ ’ʋn mɔ ɩ ‑wee’ poo "jri "kpae’ ’pepe. ¹⁸Nyʋ jrʋ’ ‑nɩ ’de aopʋ "klu ‑wɛe ‑ʋʋ ‑jaa ʋʋa’ ‑cɛ" ja ’de ‑ʋʋa ‑daa’ ʋʋa’ ‑cɛi" ’piieʋn. Ʋʋa’ nyʋ tu ’na ‑bo nyɔ ’je Kea ‑pʋn" ’kpa, ‑mɛ ɔ ’je ’de Kea ’a "soa‑wi" o cɛɛn ‑o. Ao ’bo ʋʋa’ wlu doin" o poɛ. Dɩ ʋʋa ’jea ’de "nyɩɔ’ o ɛ, mɩ ‑bo ʋʋa sea ’tmʋ ’de nyʋ ‑pee ‑wɛe ʋʋa ’nyɛ "kpei‑. Ʋʋa’ nyʋ tu ɛ, dɛ ‑ɛɛ ‑tɩ’ ’ʋn ʋʋa ’bɛɛa ʋʋa’ ‑cɛi" ‑gblein’ ɛ, ɛ se bʋ ’ble, ʋʋa pooɛ nyʋ ’srɛ i. Dɩ ʋʋa ’tmʋa a, ɩ ’wlʋɛ ’de ʋʋa’ nyiɔtɔ’ ’ʋn. ¹⁹Ʋʋa’ nyʋ tu se ɛ "inɩ‑ Klisɩ ’je ʋʋpʋ ’ble. ’Kaa ’ma ’cɛ ‑apʋ mɔ ɛ, Klisɩ mɔ ‑nɩ ‑aa "jrukpɔ’ i ‑tei. Ka nyiɔ ’ɔ ’dae‑ tba ’bo ɔɔ’ ‑gboo ‑pʋn" ‑wɛe ɩa ’boa a, ’kamɔ Klisɩ "sii‑ Kea ’a ‑jei" naaʋn ‑wee’ "klein "i. ’De nyʋ ‑ʋʋ ‑ke Klisɩ "sia "i ɛ, ɔɔ "nyɩɛ ‑wi" ‑mʋ ’kpɩ, ɔɔ poɛ ʋʋpʋ dɛ due’ ‑wɛe ʋʋ ’je ’e Kea ’a ‑kwlʋ ‑kɔ’.

‑A ‑ke Sesi ’mɛɛ ‑wɛe ɔ ke ‑a ji ’kmʋ de

²⁰Ao ’je kan’ ’mɛ ao ke Klisɩ ’mɛɛ ‑tadue, ao ke "ikma ‑sii ‑saɩn ‑nɩa ’nɔ ’blʋa‑ "kpei ‑seea’ i, ‑mɛ dɛɛ‑tɩ ao ’je aoa’ ‑cɛi" "tai‑ ‑wɛe nyʋ ’je aopʋ kɛ’ "i ‑te ’de dɩ jrɩ’ ’a ‑tɩ’ ’ʋn ɛ‑ ? ‑Bo aoa sea kan’ ‑mɔ nʋ, ‑mɛ ka ‑siisaɩn a poa nyʋ ‑je o, ’kamɔ ɛ nɩ‑. ^21-22Nyʋ ‑ʋʋa tbaa aopʋ ‑gban’ ‑wɛe ‑ʋʋ ‑na : Ao ’bo dɛ ‑jɛ i ’tʋɛn, ao ’bo dɛ ‑jɛ wɔn ‑tɩɛn’, ao ’bo dɛ ‑jɛ "iblaa ! Ʋʋa’ nyʋ tu ɛ, dɩ Kea nʋa ‑wɛe nyʋ ’jea di ’de nyʋ ’jea dbo ’ʋn nʋʋ ɛ, dɩ ‑ɩa mua isɔan’ ‑nɩ, ɩmɩ ‑ɩa kɛ’ ʋʋa ‑te’ aopʋ "i. Dɩ ʋʋa nʋa ’mʋa‑, ɩ ’wlʋɛ ’e nyiɔtɔ’ ’ʋn, ɩ se ’e Kea ’ʋn ’wlʋ. ²³Dɩ ʋʋa’ nyʋ tu a tɔɔa nyʋ ɛ, ‑bo nyʋ a sɩ ja ‑gbʋn ɛ, ɩ ‑kɔ’ ‑na tɔ’ ‑tɩ. Dɛ ʋʋa ’tmʋa ke’wlɛ ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ʋʋ ’na ‑bo nyʋ ’e Kea "juɔi ‑gbɛɛ’ ɛ, ‑mɛ ka ʋʋa nʋa, ’kamɔ nyʋ ’je nʋ. Ʋʋ ’na : ‑Bo nyʋ ’je Kea ‑pʋn" ’kpa ’pepe ɛ, ‑mɛ nyʋ ’je ɔɔ’ ‑cɛ" ’blʋɔipo, nyʋ ’je ɔɔ’ ‑cɛ" ’ɛ ku ‑cruun" "jrii nʋ. Dɩ ʋʋa ’tmʋa ‑nɩ, ɩ se ɛ ’bɛɛ‑ ɩ ’je aopʋ ‑seie’ ’de aoa’ nyiɔtɔ’ ’kwa.

¹‑Jɛ ao ke Klisɩ sɔan "kunyɩɔ’ ɛ, ‑mɛ dɩ ‑nɩa ’de jaʋn ’di mɩ ao ’je i‑pɔn, ’demɔ Klisɩ ‑te i ’de Kea ’a dianfɔ o. ²Dɩ ‑nɩa ’de jaʋn ’di ɛ, mɩ aoa’ tɔ’ ’je "kpei nɩ ‑wɛe ‑ɩa "dia ao ’je ’je. Ao ‑sa ’kmʋ "kpeidɩ tɔ’ o. ³Dɛ‑nʋɛ’, ka nyɔ ɔ ’mɛa, ’kamɔ ao nɩ‑. Aoa’ ’kmʋnɩa’ ‑cɛɛn’ ke Klisɩ pa ’kwla ’de Kea ’ʋn. ⁴Klisɩ aoa’ ’kmʋnɩa’ ‑cɛɛn’ nɩa ’kwa, ‑sɔntɩ ɔɔ mua ‑taan’ ’bo nyʋ ‑wee’ "juɔi ɛ, ’bomɔ ɔ ke aoa mu ’nynɩ i’wlʋʋa’ ‑wɛe dɛ Kea "nyɩa aopʋ ’je "jri "kpae’ po ‑ke ’de ʋʋ ‑wee’ "klein ’je ɛ "jriɛ‑ ’jee‑.

’Kmʋ soa ke ’kmʋ dee ke

⁵‑Jɛ ɛ nɩa kan’ ‑mɔ ’ja a, ‑mɛ dɩsaɩn ‑ɩ ‑blea aoa’ ’kmʋ kʋɔn ’ʋn tɛin" ‑wɛe ao ke Kea ‑seea’ i ɛ, ao ‑saa ‑mɩ kwa ‑sɔn : ka dɛ ’ɛ "jriitɩan’ nɩa, ka ’nynɩ‑san nʋa ’a tɔ’ "kpei‑ naa’ nɩa, ao ’bo tɔ’ saɩn "i "taiɛ ɩ ’bo aoa’ ’kmʋ ‑je o pooɛ. Dɩ ‑wee’ "klein ’blea ’a ’tʋn ’bo aopʋ kʋɔn ’ʋn ’bleɛ, dɛ‑nʋɛ’ dɛ ‑ɛɛ ’tʋn ’blea nyɔ kʋɔn ’ʋn ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ɔɔ’ ‑kea’‑ ɔɔ ‑gbɛɛ’. ⁶’De kplɩn saɩn ‑nɩa ’mʋa ’a ‑tɩ’ ’ʋn mɔ Kea ’a ’cɛn ɛ mu nyʋ ‑ʋʋa’ ’je ɛ wɔn "kpei jia’. ⁷Aopʋ mɔ ‑ke ɛ, ‑ta ao ke Kea ‑seea’ i tɛin" ɛ, dɩsaɩn ‑nɩ, ɩmɩ aoa nʋ ‑ke.

⁸’Kaa kaan ka ‑jɛ aoa’ ’kmʋ poa ‑gbɔdee "ni ɛ, ao ‑saa dɩ ‑nɩa ’mʋa‑ kwa ‑sɔn, ao ’bo ’cɛn ’kpaa’, aoa’ ’cɛn ’bo "blo ’wlʋɛ ’de ba ‑pee. Ao ’bo ba tɔ’ saɩn "kpei‑ naa, ao ’bo ba wlu ’ʋn ’wlaa‑, ao ’bo ba ’a ’nynɩ dooa. Wlu ‑ɩ sea ’tmʋ ka nɩ ɛ, ɩ ’bo ’de aopʋ ’wɔn jiɛ. ⁹Ao ’bo nyʋ sɩ wɔn diiɛ, ao ’bo ba sɩ ’tmʋʋɛ, dɛ‑nʋɛ’ dɛ aoa’ ’kmʋnɩa’ ’ʋn tɛin" ’de ɛ, ɛ se ‑mɛ ’ʋn nɩ ’bode. ¹⁰Dɛɛ‑tɩ ‑wɛe ao sea kan’ nʋi ke’wlɛ ɛ, ɛmɛ ‑nɩ Kea poɛ aoa’ ’kmʋ ‑gbɔdee "ni. Kea ‑ɛ nʋa ɛɛ’ dbo tu ɛ, ɛmɛ ‑ɛɛ mu aoa’ ’kmʋ ‑nɛ dee’ poa’ mamaʋ ’sʋ ao ke ɛ ’je ‑kooɔ’ ‑wɛe aopʋ ɛ nʋa ao ’je ɛ juo ’pepe ao ’je nya mu. ¹¹‑Bo ɛ nɩ kan’ ‑mɛ ‑mɔ ‑nɩ Suifʋi o, ‑mɔ se Suifʋi nɩ o, ‑mɔ mu ’klɛn o, ‑mɔ se ’klɛn mu o, ‑mɔ ‑juo dɛ "jrii o, ‑mɔ se dɛ "jrii juo o, ‑mɔ ‑nɩ kʋɔn o, ‑mɔ se kʋɔn nɩ o, ‑mɩ se ‑tɩ’ kɔn‑, ao nɩɛ dɛ due’. ‑Jɛ ‑kɔan ‑tɩ’ mɛ ‑nɩ ao ‑wee’ "klein juo Klisɩ ’mɛ, ɔ nɩɛ ’de ao ‑wee’ pɛe o.

¹²‑Jɛ Kea ‑mɛ kma aoa’ ‑tɩ’ ’ja a, ‑mɛ ka nyʋ ‑ʋʋa ’kmʋ poa ‑gbɔdee "ni a na, ’kamɔ ao ’je na‑. nyiɔ ’ɔ wɛe ’jea’ "ti ’de ao pɛe o, ao nmɔ ’di wɔn ’de ba ‑pee, ao ’bo aoa’ ‑cɛi" ’beeɛ, ao nɩ kupeeɛ’ nyʋ, ao ’bɛɛ‑ pɛe "wɔin ’de ba ‑pee, ao ’bo wlu’ ’wlʋɛ. ¹³Ao ’bɛɛ‑ ba ’a kplɩn "wɔin due ’due, ao ’bo ba ’dei wluuɛ. ‑Bo ao ’blee‑ ao ‑podɛi" ’dii ɛ, ao ‑kɔ’ ba ’a dɛsaʋn due ’due. Ka ‑aa ’Blei Klisɩ ‑kɔa’ ‑aa dɛsaʋn ɛ, ’kamɔ ao ’je ba ’a dɛsaʋn ‑kɔ’ ‑ke. ¹⁴Dɛ ‑jɛ ‑kɔan ‑tɩ’ ‑ɛ ‑sia dɩ ‑wee’ "klein ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ao ’je ba ’a ‑tɩ’ kma. Ba ’a ‑tɩ’ kmaa’ ‑nɛ, ɛmɛ ‑nʋɛ’ ‑wɛe ao "sii‑ "i ’pepe ka kooa due ’a ‑cɩɩ nɩa. ¹⁵Pɛe ’a blua’ Klisɩ a "nyɩa nyʋ ɛ, ao "tai ɛ "i ɛ ’je aoa’ nasʋn ‑wee’ "klein ‑je o po. Kea ’da aopʋ ’mɛ ‑wɛe pɛe ’a blua’ ‑nɛ ’je ’o aopʋ ’nynɩ nɩ‑ ’de ao ’je nyɔ due’ ma. Ao ’bo Kea ’sɛ po‑tɩ o "mae ‑ke ’de ɛɛ’ ‑tɩ’ ’ʋn.

¹⁶Ao "nyɩ Klisɩ ’a ‑pɔia" ‑tɩ ‑teɩn ’de aopʋ ’ʋn. Ao ‑pɔn tɔ’ ’dinɩa’ i ‑wɛe ao ’je ɛ ba tɔɔ‑ ’de ao ’je ba ’a dɩ ikuu‑ ’de ɛɛ’ ‑pɔia" wlu ’ʋn. Ao blee Kea o ’de aoa’ pɛe ‑wee’ "klein ’ʋn, ‑bo ɛ nɩ ’dʋ ‑ɩa ‑bɛɛa’ Klisɩ ’a ’nynɩ "i o, ‑bo ɛ nɩ ’dʋ Kea ’a ‑Suu poa ’bo aopʋ ‑kwlɩ" o, ao ’bɛɛ‑ Kea ’a ’nynɩ "i ’de blewlu ’ʋn, ao po ɛ ’sɛ‑ ’de ’saaʋn ɛ nʋa ao "jrii ’a ‑tɩ’ ’ʋn. ¹⁷Dɩ "klein aoa ’tmʋa o, dɩ "klein aoa nʋa o, ao ke Tʋ"bo Sesi ’bɛɛ‑ wlu ’ʋn ‑wɛe ɩ ’je ɔɔ’ ’nynɩ "i ’bɛɛ‑. ’De ɔ ’ʋn mɔ ao ’je cɛɛn ‑wɛe ao ’je ao "Bo Kea ’sɛ po.

Ao ‑te’ ba ’a ni’

¹⁸Aopʋ ‑ɔ ‑nɩa jranynʋkpae’ ɛ, ao jaa "jru ja ’de aoa’ kʋan‑wi" ‑pee ka ɛɛ nʋa Tʋ"bo ’tʋn ɛ.

¹⁹’De aopʋ ‑ɔ ‑blea ’nynɔ ɛ, ao kma aoa’ ’nynɔ ’ɔ ‑tɩ’ due ’due, ao ’bo aoa’ ’nynɔ bʋ ‑sɔn isɔɔan.

²⁰Aopʋ ‑ɔ ‑nɩa "nynuu‑ ɛ, ao ’je ao "bo ke de wɔn ’de dɩ ‑wee’ ’ʋn, ɛmɛ ‑nmɔɔ ’de Kea "jri ’dei, dɛ‑nʋɛ’ ao nɩɛ Tʋ"bo ’a ’cɛ ‑o.

²¹’De aopʋ ‑ɔ ‑nɩa "nynuu‑ "bo ‑wi" ɛ, ao ’bo aoa’ "nynuu‑ dɩ ‑wee’ ’a "bli ‑ceɛ’ jeejee ‑wɛe ’kpɩ je ʋʋpʋ "iwa.

²²Aopʋ ‑ɔ ‑nɩa nyʋ ’a kʋɔnpʋ‑ ’nɔ ’blʋa‑ "kpei ɛ, ao ’je aoa’ ’bleʋn‑wi" wɔn ’de dɩ ‑wee’ ’ʋn. ‑Bo ʋʋa’ "jriɛ‑ ‑te i o, ‑bo ʋʋa’ "jriɛ‑ se i ‑te o, ao ’je ʋʋpʋ wɔn, ao ’bo ’de nyiɔpʋ "jri ’dei nmɔa ’a ’sʋ i‑pɔɛn. ’Kaa Tʋ"bo ’a ni’ ‑tea’ ‑nɩa ’de aopʋ ’ʋn, ’de ɛɛ’ ‑tɩ’ ’ʋn ɛ, ao ’je ʋʋpʋ wɔn ’de pɛe ‑cɛɛn’ ’ʋn, ao ’bo "jri de pooɛ. ²³Dbo "o dbo aoa nʋa, ao nʋ ɛ ’de tɔ’ ’dɔe ’ʋn. ‑Bo aoa se ɛ nʋ ɛ, ka nyɔ ɔ nʋa Tʋ"bo ’a dbo ɛ, ’kamɔ ao ’je ɛ nʋ ao ’bo ɛ nyiɔ ’ɔ ’sʋ ’a dbo ’daa‑. ²⁴Ao ’je kan’ ’mɛ Klisɩ mɔ ‑nɩ aoa’ ’Blei ‑cɔɔn’‑. Dɩ "klein Kea cɛɛan ɛɛ’ "nynuu‑ ’nynɩ ɛ, ɔmɔ ‑ɔɔ mu ɩ aopʋ "nyɩa’, ɩmɩ ‑nɩ aoa’ ‑kei". ²⁵Nyʋ ‑ʋʋa nʋa dɛsaʋn ɛ, ʋʋa muɛ ɩa’ ‑kei" ’jea’ ‑ke, dɛ‑nʋɛ’ Kea ’a ’cra nyʋ ’mii.

¹’De aopʋ ‑jɔ ‑blea nyʋ kʋɔn ’ʋn ɛ, ao ’ble ʋʋpʋ ka ‑cɔɔn’ ka, dɛ ‑ɛ ‑srɛai" ɛ, ɛmɛ ao ’je ʋʋpʋ "jrii nʋ, dɛ‑nʋɛ’ aopʋ mɔ ‑ke ɛ, ka ao ’blea "jrukpɔ’ i ‑tei ’de jaʋn ’di ɛ, ao ’bo ɛ o"mae.

Nyʋfɛn’ ‑saawlu

²’Ma ’cɛ, ao ’ble Kea baea’ ’a nai". ‑Bo aoa sea bae ɛ, ao ‑kain’ ’mii ‑wɛe ao ’je Kea ’sɛ po ‑ke. ³Ao bae ‑aa baea’ ‑ke ‑wɛe Kea ’a wlu ‑aa ‑tmʋa ’de nyʋ ‑pee ɛ, ɛ ’je ‑je ’je. Ao bae ‑ke ‑wɛe Klisɩ ’a ‑tɩ’ ‑ɩ pa ’kwla a, ’ɩn ’jɩ wɔ ‑sa ’pepe ’de nyʋ ‑pee. Klisɩ ’a ‑tɩ’ ‑nɩ ɩa’ ‑kaso mɛ ’ɩn nɩ ’di. ⁴Ao bae ’ma Kea ‑wɛe ka ɛɛ’ wlu ’da ’ɩn ’je ɛ kan’ ’tmʋ ’pepe ’de nyʋ ‑pee.

⁵Ao juo na ka ’de tɔ’di nɩa ’ʋn ’de nyʋ ‑ʋʋ sea Kea ’a ‑jei" naa ke ‑pee. ‑Bo ʋʋ ke ao ‑te i ɛ, ao ’bo nɔ" "i "taiɛ, ɛ ’bo ‑siiɛ foo" ’ʋn. Nɔ" ‑ɛ ‑kpa ’de aopʋ ’kwa ’sʋ ɛ, ao juo ɛɛ’ dbo ’ʋn nʋʋ ka‑. ⁶‑Bo aoa sea tɔ’ ‑tɩ ’tmʋ ’de nyʋ ‑pee ɛ, ao juo ɩa’ ’tmʋ ka‑, ‑wɛe nyʋ ’je wlu doin" opoa’ ’a "dia ’je. Aoa’ wlu nɩ ’tɔn wɔn ‑wɛe ao ’je ʋʋa’ ‑pee wlu ka juo due ’due.

’Jewlu‑

⁷‑Aa de’di Tisikɩ ‑ɔɔ poa ’ʋn sʋn o ɛ, ɔmɔ ’ma dbo ’de aopʋ o ‑wɛe dɩ "klein ’ɩn nɩa ’ʋn ‑ɔ ‑je aopʋ ɩ ‑wee’ ’a "kuan po. ‑A ‑kma ɔɔ’ ‑tɩ’, ‑a ‑te’ ɔ ‑kwlɩ". Klisɩ ’a dbo ɔ ke ’ma nʋa, ɔɔ’ poo wlu fai". ⁸’Ɩn ’je kan’ ’mɛ, ‑wɛe ’ma dbo ɔ ’de aopʋ o ’de dɛ ‑aa ’kmʋnɩa’ ’ʋn ’nɔ ɛ, ‑wɛe ɔ ’je aopʋ ɛɛ’ "kuan po ’de aoa’ pɛe ’je i ‑te. ⁹Onesimʋ ‑ɔ ‑wlʋa ’de aopʋ "klu ɛ, ɔmɔ ‑ɔ ‑ke ɔɔ ji. Ɔ nɩɛ ‑aa de’di ‑o, ɔɔ’ poo wlu fai", ‑a ‑kma ɔɔ’ ‑tɩ’. Nyʋ ’sɔɔn ‑nʋ, dɩ "klein ‑a ‑nɩa ’ʋn ’nɔ ɛ, ʋʋpʋ ‑je ɩa’ "kuan po ’de ao ‑pee.

¹⁰Aritakɩ ‑ɔ ‑ke ’ma ‑a ‑nɩa ’nɔ ‑kaso ’di ɛ, ɔ ’na ɔmɔ ‑je aopʋ. Banabasɩ ’a de’di Makɩ ‑ɔɔ ‑tɩ’ ’ɩn ’tmʋa ’de ao ‑pee ’de ɛ, ɔ ’na ɔmɔ ‑je aopʋ ‑ke. ‑Bo ɔ ji ’de aopʋ "klu ɛ, ao kpʋʋn ɔ sɩn ’sɔɔn. ¹¹Sesi ‑ɔɔ "kpei ‑tenynɩ nɩa Suisitisɩ ɛ, ɔ ’na ɔmɔ ‑je aopʋ ‑ke. Nyʋ taan ‑nʋ ʋʋa’ ’sʋ ‑wlʋ ’de Suifʋ‑wi" "klu ‑wɛe ‑ʋʋ ‑ke ’ma nʋ Kea ’a ’beɔdɛ ’ɛ dbo. Ʋʋpʋ ‑kuu ’ma dɩ i mɔ ‑gblein’.

¹²Epafrasɩ ‑ɔ ‑wlʋa ’de aopʋ "klu ɛ, ɔ ’na ɔmɔ ‑je aopʋ. Ɔ nɩɛ Sesi Klisɩ ’a dbonʋi ‑o. Ɔɔ bae aoa’ Kea ’mɛ jeejee ’de ɔɔ’ pɛe ‑wee’ "klein ’ʋn ‑wɛe ka Kea nɩa "i ao ’je kan’ na‑, ’de ‑ta ao kpʋn a ao ’je ’bo i kpʋn ‑wɛe ao ’je Kea ’a ‑kwlʋtɩ nʋ. ¹³Dɛ ’ma ’jea i ’de Epafrasɩ ’ʋn ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ɔ "duo ɔɔ’ ’kmʋ ‑wee’ ’ʋn ’ɛ ‑wɛe ɔɔ bae ao ke Laodise Kea ‑gbu ke Ierapolisɩ Kea ‑gbu ’a baea’. ¹⁴‑Aa de’di Luikɩ ‑ɔɔ ‑tɩ’ ‑a ‑kma ‑wɛe ‑ɔ ‑nɩa ‑dɔ’crɔi ɛ, ɔ ke Demasɩ ’na ʋʋpʋ ‑je aopʋ.

¹⁵‑Aa de’di ‑wi" ‑nɩa ’o Laodise ɛ, ’mɔ ‑je ʋʋpʋ, ’mɔ ‑je Nifa ke nyʋ "klein ‑ʋʋa ‑kɩɩan’ "jrui ’de ʋ o ‑gbu" ’di ke. ¹⁶’Sbɛ ‑nɛ, ‑bo ao ‑sro ɛ ’dii ɛ, ‑mɛ ao kpɛ Laodise Kea ‑gbu ‑wɛe ʋʋ ’je ɛ ’dii ‑sro’ ‑ke. ’Ma ’sbɛ ‑ɛɛ mua Laodise ’wlʋa’ ‑wɛe ‑ɛ ‑jea ’de aopʋ o ji ɛ, ao ‑sro’ ɛ ’dii ‑ke. ¹⁷Ao ’tmʋʋ Asipʋ ‑wɛe dbo Kea ‑teɔ’ kwa a, ɔ ’je ɛ "jriɛ‑ ‑tu" ka ‑cɔɔn’ ka‑.

¹⁸’Mɔ Pɔo, ’mɔ ‑je aopʋ, ’ma ’jewlu ‑nɛ, ’ma ‑cɛ" ’kpa ’a sʋn ‑crɩɛ’. Ka ’ɩn nɩa ‑kaso ’di ɛ, ao ’bo ɛ o"mae.

Kea ’a "diwan kpʋn aopʋ !