1 Timote

"I‑saasbɛ Pɔo pooa

Timote

‑jei" ɛ

’Jewlu‑

¹’Mɔ Pɔo, ‑ɔ ‑nɩa Sesi Klisɩ ’a dboi, ka ‑aa ’Pʋʋi Kea ke ‑aa tɔ’ "itbai‑ Sesi Klisɩ da, ²’mɔ ‑ɔɔ ja ‑ʋn ’sbɛ, Timote ’ma "ju ‑cɔɔn’ ’de dɛ tɔ’ ’ʋn ’jea ’ʋn. ‑A "Bo Kea ke ‑aa Tʋ"bo Sesi Klisɩ ’je ‑ma wɛe, ɛ po ‑ʋn "diwan ‑ma pɛe ’je blu !

Kɛ’ wɔ‑sanyʋ ‑saɩn ’a ‑tɩ’

³’Ma poɛ ‑ʋn ‑tɩ’ ‑kwlɩ" ‑ta ’ma mua Masedoanɩ ɛ, ’ɩn ‑tuɛ" ‑ʋn wlu ‑wɛe ‑ɩn ‑sie ’o Efɛsɩ. ’Ɩn ’na ‑ɩn ‑tmʋʋ’ nyʋ jrʋ’ ‑ʋʋa tɔɔa nyʋ dɩ ‑ɩ sea ’crɩɩɛ ’de Kea ’a wlu ’di ɛ, ʋʋ ’je ɩa’ nyʋ tɔɔ‑ tɩ ’bɔ. ⁴‑Ɩn ‑tmʋʋ’ ʋʋpʋ ‑ke ʋʋ ’bo ’o ʋʋpʋ ‑kwlɩ" ‑saa ’sʋ ʋʋ ’bo dɩ "i pooɛ, ʋʋ ’bo ɩ tɔ’ ‑tɩ ’daa‑. Ka nyʋ ’a "ji nʋa "itbaasʋn, ‑ɩa’ ba o ‑tooa’ sea "ti ‑ta ’ble ɛ, ʋʋ ’bɔ ɩ o. Dɛ ʋʋ ’jea nʋ ka, ɛmɛ ‑nɩ ’pʋʋa’ Kea "nyɩa nyʋ ɛɛ’ ‑kwlɩ" ‑tetɩ nyʋ tɔɔa.

⁵Wlu ’ma ’tmʋʋa ‑ʋn ‑wɛe ‑ɩn ‑jea ’tmʋ ’de ʋʋpʋ ‑pee ɛ, ɩa’ bʋ mɛ ‑nɩ ʋʋ ’je nyʋ ’a ‑tɩ’ kma ’de pɛe ‑cɛɛn’ ’ʋn ‑wɛe ʋʋa’ pɛe je ʋʋpʋ "bli ‑cɛ’ ’de ʋʋa’ Kea ‑kwlɩ" ‑tea’ je "jridepooa’ ‑sɔn nɩ‑. ⁶Ɛɛ’ ‑jeblʋ ‑tu ɛ, nyʋ jrʋ’ ‑to ɛ ’kpʋ "i, ‑wɛe ‑ʋʋ ‑biie" ’e ba o ‑tooa’ ke wlu ‑gbai" ’tmʋa’ o. ⁷Ʋʋa’ nyʋ tu ɛ, ʋʋ nɩɛ "i ʋʋ ’je Kea ’a kɛ’ wɔ ‑sa ’de nyʋ ‑pee, ’kaa wlu ʋʋa ’tmʋa ʋʋa’ ‑cɛ" ’kpa ’a ’wɔn ’de ɩ ’dei, ’de dɛ ‑ɛɛ ‑tɩ’ ʋʋa ’tmʋa ‑wɛe ʋʋa ’nyɛa "kpei‑ ’de nyʋ ‑pee ɛ, ʋʋ se ɛ juo‑.

⁸‑A ‑je kan’ ’mɛ Moisɩ ’a kɛ’ nmɔ "jrii, ka ɛ "sia ’nynɩ ‑bo nyɔ ɔ se ɛ wɔ ‑sa’ kan’ ’pepe ɛ, ‑mɛ nmɔi". ⁹Nyɔ ‑ɔɔ nʋa kan’ a, ka Kea sea kɛ’ bla ’de "isrɛʋn ’a ‑tɩ’ ’ʋn ɛ, ɔ juɛ’. ’Kaa kɛ’ ‑ɛ ‑blaa a, ɛ blaa’ ’de nyʋ ‑ʋʋa’ ’jea kɛ’ "o kɛ’ wɔn o, "jruku ‑ʋn o, nyʋ ‑ʋʋa’ ‑tea’ Kea ’a ni’ o, dɛsaʋnʋʋn o, nyʋ ‑ʋʋ sea Kea ’a ‑tea’ ‑te o, nyʋ ‑ʋʋa ‑dba "bo ke de ‑kwlɔ i, ʋʋ ke "ku ’dbaʋn ’a ‑tɩ’ ’ʋn ‑ke. ¹⁰Ɛ blaa’ ‑ke ’de dɛ ’ɛ "jrii tɛʋn o, "nynunmai ‑ʋʋa ’sʋ a ‑pɔan ba o, nyʋ ‑ʋʋa ‑jriia" nyiɔpʋ o, sɩ ’tmʋʋn o, nyʋ ‑ʋʋa ‑snɛɛa’ ’de Kea ’a ’nynɩ ’ʋn, ’kaa dɩ ‑ɩa wlu ʋʋ cɛan ‑tie" ’bo Kea "juɔi, ʋʋa’ nʋ ɩ. Nyʋ "klein ‑nɩa ’mʋa‑ ʋʋa’ nʋʋdɩ ke tɔ’ ‑tɩ ‑ɩ ‑crɩɩa’ ’de Kea ’a ’sbɛ ’di tooɛ ba ’kpʋ "i. Ʋʋpʋ ’a ‑tɩ’ ’ʋn mɛ kɛ’ blaa‑, ¹¹dɛ‑nʋɛ’ ’kamɔ ɛ ’crɩɩɛ ’de ‑pɔia" ‑tɩ Kea ‑tea’ ’ʋn kwa ’di. Ɩa’ ‑pɔia" ‑tɩ ‑tu ɛ, ka Kea nmɔa ’di wɔn ‑wɛe ɛ nɩa ’e ‑sɔn’ ’ʋn ɛ, ɛmɛ ɩa ’tmʋ.

Pɔo a poɛ Sesi ’sɛ‑

¹²’Ma poɛ ‑aa Tʋ"bo Sesi Klisɩ ’sɛ‑, dɛ‑nʋɛ’ ɔ ‑teɛ’ ’ʋn ‑kwlɩ" ‑wɛe ɔ ‑te’ ’ʋn ‑pɔia" ‑tɩ ’tmʋdbo kwa, ’de ɔ ‑nyɩ" ’ʋn ’kpɩ ‑wɛe ’ma nʋ ɛɛ’ dbo tu‑. ¹³’De ‑mɛ ’kamɔ ’ɩn dooa ɔɔ’ ’nynɩ tɛin" ‑doa ‑doa"‑. Nyʋ ‑ʋʋa naa ɔɔ’ ‑jei" ɛ, ’ɩn kma wɔn ’de ʋʋpʋ "kpei ‑wɛe ’ɩn ‑tu" ʋʋpʋ ’kle ‑tu ‑tu. ’Kaa Sesi ’jeɛ ’ma wɛe‑, dɛ‑nʋɛ’ ‑ta ’ɩn sea ɔɔ’ ‑tɩ’ tɔ’ ’ʋn ’jee‑ ’de ɛ, dɩ ’ma nʋa ’ɩn sɩ juo‑. ¹⁴’Saaʋn ‑aa Tʋ"bo nʋa ’ʋn "jrii ɛ, ɛ cɛn ‑je "kpei ‑tie". Ɛmɛ ‑nʋɛ’ ‑wɛe ’ɩn ke Sesi Klisɩ "sii‑ "i ’de ’ɩn ‑te’ Kea ‑kwlɩ" ‑wɛe ɛɛ’ nyʋ ’a ‑tɩ’ kmaa’ nɩ ’de ’ʋn. ¹⁵Wlu ‑nɛ, ɛ se jrai" po ‑ta ’ble, ‑wɛe ɛ nɩ ’wɔn ka‑. Ɛɛ’ wlu tu ka : Sesi Klisɩ ji ’nɔ ’kmʋ "kpei ’mɛ ‑wɛe ɔ ’je dɛsaʋnʋʋn ’pʋʋ‑. Ʋʋa’ dɛsaʋnʋʋn tu ɛ, ’mɔ ‑kɔn ’e ʋʋ ‑pʋ ’a nya. ¹⁶’Kaa Sesi Klisɩ ’jeɛ ’ma wɛe‑, ‑wɛe ka ɔ kuua tɔ’ i ɛ, ɔ ’je ɛ to ’bo ’mɔ "kpei, ’bo ’mɔ ‑ɔ ‑kɔan ’e dɛsaʋnʋʋn ’a nya "kpei. Ɔ nʋ kan’ ’mɛ ‑wɛe nyʋ ‑ʋʋa mua ɔɔ’ ‑tɩ’ tɔ’ ’ʋn ’jea’ ’de nya, ʋʋ ’je ɛ "jriɛ‑ ’jee‑ ’de ʋʋ ’je ’kmʋnɩa’ ‑sea’ ‑kwɛ ‑ta ’ble ’je. ¹⁷’Beɔ ‑nɩa ’e jaʋn ’di ɛ, Kea ‑ɛ sea ’mɛ‑ta ’ble ɛ, Kea nyɔ ’ɔ ’jeea "jriɛ‑, Kea ‑ɛ ‑nɩa due’ koʋn ‑gbai’ ɛ, ɛɛ’ ’nynɩ ’bɛi" ‑wɛe ɛ ’je dɛwɔn nɩ jeejee ! ’Kamɔ ɛ ’je nɩ.

¹⁸Timote ’ma "ju, wlu ’ɩn sia ‑ʋn o, ɛmɛ ‑nao. Ɛ ke wlu Kea jaa nyʋ ’kwa, ‑wɛe ʋʋ ’tmʋa ’de ‑ma ‑tɩ’ ’ʋn nɩɛ dɛ due’, ‑ɩn po ɩa’ wlu tu ‑kwlʋ o, ’de ‑ɩn ‑je Kea ’a ‑tɩ ’a tʋ ‑fɔn’ ka ‑cɔɔn’ ka. ¹⁹‑Bo ‑ma sea kan’ nʋ ɛ, ‑ɩn kpʋn ‑ma Kea ‑kwlɩ" ‑tea’ i. ’De ‑ma nʋʋdɩ ‑wee’ "klein ’ʋn ɛ, ‑ma pɛe ’bo ‑ʋn "bli ‑ceɛ’. Nyʋ jrʋ’ se ɛ "inɩ ʋʋ ’je ʋʋa’ pɛe ’a wlu doin" o po. Dɛ ‑ɛ ’ʋn ʋʋa’ pɛe ‑cɛa’ ʋʋ "bli ɛ, ʋʋa ‑fuuɛn nya, ɛmɛ ‑nʋɛ’ ‑wɛe ʋʋa’ Kea ‑kwlɩ" ‑tea’ ‑cɛɛn’ sɔn i, ‑wɛe ʋʋ ’bɔɔ‑ sɩ ‑tɩ ’a tɔ’ ’ʋn ’jea’ ’ʋn. ²⁰’De ʋʋa’ nyʋ tu "klu mɔ Imene ke Alɛsandrɩ nɩ. ’Ɩn "taiɛ ʋʋpʋ "i ’de Satan ’kwa, ‑wɛe ka nyɔ sea ’bɛɛ‑ ɔ ’jea Kea ’a ’nynɩ dooa, ’de ʋʋ ’je ɛ juo‑.

Kea bae‑tɩ

¹Dɛ ‑ɛ ‑kɔan ‑tɩ’ ‑wɛe ’ma kuua Kea ’a ‑jei" naaʋn ’a dɩ i ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ʋʋ ’je Kea dɛ i ‑tee’‑, ʋʋ ’je ɛ i bae‑, ’de ʋʋ ’je ɛ ’sɛ po ’de nyʋ ‑wee’ "klein ’a ‑tɩ’ ’ʋn. ²Ʋʋ ’je ’blʋajeʋn o, nyʋ ‑ʋʋ ‑tea’ nyʋ "jru kpɔ’ i ’a Kea bae, ‑wɛe ‑aa ’kmʋ ’je ’e ku peeɛ’ ’ʋn nɩ, ’de ‑aa pɛe ’je blu. ‑Bo ɛ nɩ kan’ a, ‑mɛ ‑aa muɛ Kea ’a ‑jei" naa’ ka ‑cɔɔn’ ka, ‑wɛe dɩ ɛ nɩa "i ɛ, ’de ‑a ‑jɩ nʋ. ³Dɛ ‑ɛ ‑nmɔa "jrii ‑wɛe ‑ɛ ‑nmɔɔa Kea ‑nɩa ‑aa ’Pʋʋi "jri ’dei ɛ, ɛmɛ ‑nao. ⁴Ɛmɛ ‑ɛ ‑nɩɛ "i nyʋ ‑wee’ "klein ’je ’pʋ ‑wɛe ʋʋ ’je tɔ’ ‑tɩ juo‑. ⁵’Kaa Kea nɩɛ due’ koʋn ‑gbai’. ’De ‑tɩ’ ’nynɩ nɩ i‑ ‑nɩa ’o nyiɔpʋ ke Kea ’nynɩ, nɩɛ due’ koʋn ‑gbai ‑ke. Ɔmɔ ‑nɩ Sesi Klisɩ ‑nyiɔ‑. ⁶Ɔmɔ ‑ɔ ‑to ’e ɔɔ’ ‑cɛ" ‑wɛe ‑ɔ ‑seie’ nyʋ ‑wee’ ’de dɛsaʋn ’kwa. Ka Kea nɩɛ "i ɛ ’jea nyʋ ‑wee’ ’pʋʋ‑ ɛ, dɛ ‑ɛ ‑toɛ ɛ, ɛmɛ ‑nɩ Sesi mɔ ‑saa ɔɔ’ ‑cɛ" ’sraa‑ ’ʋn ’de nyʋ ’a dɛsaʋn ’a ‑kwɛ‑tɩ ’ʋn ’de nɔ" ‑ɛ ‑tuua" ’di. ⁷Ɛmɛ ‑ɛɛ ‑tɩ’ ’ʋn ’ɩn ‑teeɛ ’o ‑wɛe ’ɩn dbooɛ‑ ’de ’ɩn ’je nyʋ sea’ Suifʋ nɩ Kea ‑kwlɩ" ‑tea’ ke tɔ’ ‑tɩ tɔɔ‑. Dɛ ’ma ’tmʋa ‑ta ɛ nɩɛ tɔ’ ‑o, ɛ se sɩ nɩ‑.

⁸Dɛ ‑jɛ ’ɩn nɩa "i ’bo ‑mɛ ’de ɛ, ɛmɛ ‑nɩ "nynunmai ’je Kea bae ‑ta "o ‑ta. ‑Bo ʋʋa sea Kea bae ɛ, ʋʋ to sɩn ‑ɩ sea dɛsaʋn ’a ‑kɔ ‑pʋn" nɩ "jɛi, ʋʋ ’bo ’cɛn ke tɔ’ saɩn pɛe o ’bleɛ. ⁹Dɛ ’ɩn nɩa "i ‑ke ’de ’nynʋkpae’ ’a ‑tɩ’ ’ʋn ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ʋʋ juo dɩ ’ʋnpaa ka‑. Ʋʋa’ dɩ ’ʋnpaasʋn ’bo ɛ nʋɛ ‑wɛe "jriɛ‑ ’bo ʋʋpʋ o ’mɩɩɛ. Ɛ se ʋʋa’ "mɩɩ‑ dbasʋn o, ʋʋa’ doin" podɩ o, ʋʋa’ dɔ’ podɩ o, ʋʋa’ ‑pʋn" ‑tu" dɩ mɩ ‑je ɛ nʋ, ‑wɛe ʋʋ ’je Kea "jri ’dei nmɔɔ nɩ, ʋʋ ’bo ɩ ’wɛi ‑sɔn ‑kweeɛ’, ¹⁰’kaa dɛ ‑jɛ ‑je ɛ nʋ ‑wɛe ʋʋ ’jea dɛwɔn nɩ ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ʋʋa’ dɩ ’dɔe nʋa’. ’Nynʋkpae’ ‑ʋʋ ‑na ‑ʋʋa pleeɛ Kea, ’kamɔ ʋʋ ’je nʋ. ¹¹’Nynʋkpae’ jaa ʋʋa’ ‑cɛ" ja ‑wɛe ʋʋ ’je ‑snii’ ‑te, ’de ʋʋ ’je Kea ’a wlu doin" o po. ¹²‑Bo ɛ ‑tu" ’bo ’mɔ ‑kwlɩ" ɛ, ’ɩn se ’nynʋkpae’ ’a nyʋdɛtɔɔ ‑tɩ ’wɔɔn‑ ’de Kea ‑gbu ’di. ’Ɩn se ɛ ’bɛɛ‑ ‑wɛe ’ɩn ’je ʋʋpʋ ’bo "nynunmai "jru kpɔ’ i ‑te. ’Ɩn nɩɛ "i ʋʋ ’je ’tɩɩn ‑te. ¹³Tɔ’ ‑o, Adam mɔ Kea nʋ tɛin" ‑wɛe Ɛfʋ tba ’o. ¹⁴’De ɛ se Adam mɔ Satan poo ’srɛ i nɩ, ’nynɔkpao’ mʋ Satan poo ’srɛ i, ‑wɛe ‑ʋ ‑blaa Kea ’a kɛ’ wɔn. ¹⁵’De ‑mɛ ’kamɔ ’nynɔkpao’ a mu ’pʋʋa’ ’jea’ ka ʋ nɩa "nynuu‑ de ɛ, ʋ ’ble Kea ‑kwlɩ" ‑tea’ ke nyʋ ’a ‑tɩ’ kmaa ’a nai" ‑wɛe ʋ ’je kpɔi" ‑tee, ’de ʋ ’je "i kpʋn.

Kea ‑gbu ‑jeopoʋn

¹Tɔ’ ‑o, ‑bo nyɔ ‑nɩɛi" ɔ ’je Kea ‑gbu ‑jeopoi nɩ ɛ, ‑mɛ nmɔ "jrii, dbo ’dɔe ‑o. ²Kea ‑gbu ‑jeopoi ‑mɔ ’ja a, ɔɔ’ nyɔ tu se ‑kɔ ‑pʋn" nɩi. Ɔ ’ble ’nynɔ due’, ɔ juo ɔɔ’ ‑cɛ" ’ɛ ka, ɔ nɩ tɔi" nyɔ‑. Ɔ nʋ kplɩn ’dɔe, ɔ nɩ nyiiɔ‑, ɔ nɩ nyʋ dɛ tɔɔ ka. ³Ɔ ’bo nmɔ ’nai nɩɛ, ɔ ’bo ’cɛn ’bleɛ, ’kaa ɔ nɩ kupeeɛ’ nyɔ‑. Ɔ ‑pɔn pɛe ’a blua’ i, ɔ ’bo ɔɔ’ ‑cɛ" ’ɛ ’dɔe i‑pɔɛn. ⁴Ɔ juo ɔɔ’ ‑gbu" ’a ‑je o po ka‑, ɔ nʋɛ ‑wɛe ɔɔ’ "nynuu‑ ’je ɔ wɔn ’je ‑wɛe ʋʋ ’je ɔɔ’ ni’ ‑te’. ⁵‑Bo nyɔ se ɔɔ’ ‑gbu" ‑sɔnyʋ ’a ‑je o po ka juo ’ee, ‑mɛ ka ɔ ’je Kea ‑gbu ’a ‑je o posʋn nʋ ɛ‑ ? ⁶Nyɔ ‑ɔ ‑jea Kea ‑gbu ‑je o po ɛ, ɔ ’bo nyɔ ‑ɔ ‑jea Kea ’a ‑tɩ’ tɔ’ ’ʋn dee’ ’ʋn nɩɛ. ‑Bo ɔ se ’e Kea ’a ‑tɩ’ ’ʋn ‑kwle ɛ, ɔɔ muɛ ɔɔ’ ‑cɛi" ’bɛɛa’, ka ‑siɔn’ ’bɛɛa ɔɔ’ ‑cɛi" ɛ, ‑wɛe Kea ’a ’pee ‑ɛ kpʋn a ‑siɔn’ ɛ je ɔ kpʋn ‑ke. ⁷Ɔ ’bo ‑kɔ ’bleɛ ’de nyʋ ‑ʋʋ sea Kea ‑gbu ’di nɩ "jri ’de ‑ke, ’de ɔɔ’ ’nynɩ je dooa ‑wɛe ɔ je ’o ‑siɔn ’ɔ ‑sebeɛ ’wɔn ’kpa.

Kea ‑gbu sʋn opoʋn‑

⁸Kea ‑gbu ’a sʋn opoʋn ‑wi" ‑mʋ ‑ke ɛ, ʋʋ nʋ kplɩn ’dɔe, ʋʋ ’bo mɩɩɔ ’sɔɔn ’bleɛ, ʋʋ ’bo nmɔ ’naa’ ‑jei" ‑siiɛ, ʋʋ ’bo ’wɛi ‑pɔɛn ka saʋn ka‑. ⁹tɔ’ ‑tɩ ‑ɩ poa "jri "kpae’ ’de Kea ‑kwlɩ" ‑tea’ ’ʋn ɛ, ɩmɩ ʋʋ ’je o ‑si’, ’de tɔ’ ’dɔe ’ʋn. ¹⁰Ʋʋa’ nyʋ tu ɛ, ‑bo nyʋ ’je ʋʋpʋ dbo ‑nɛ kwa ‑te’ ɛ, nyʋ ’je ʋʋ ‑pʋ ’a kplɩn ja ‑gbʋn ‑o. ‑Bo ʋʋ se ‑kɔ ‑pʋn" nɩ ɛ, ‑wɛe ʋʋ ’je ɛɛ’ dbo tu nʋ. ¹¹Ʋʋa’ ’nynʋkpae’ foo" ’sʋ ’a nʋʋkplɩn ’je "jrii nmɔ‑, ʋʋ ’bo nyʋ cɩɩɛn ’sʋ ʋʋ ’bo ipleeɛ ‑wɛe ʋʋ ’je kplɩn ’ʋn nɩ, ʋʋ kpʋʋn wlu "kpei‑ ’de dɩ ‑wee’ ’ʋn. ¹²Nyɔ ‑ɔ ‑jea Kea ‑gbu sʋn o po ɛ, ɔ ’ble ’nynɔ due’, ɔ ’bɛɛ‑ ɔɔ’ "nynuu‑ o, ɔɔ’ ‑gbu" ’a ‑jeopoa’ "wɔin. ¹³Kea ‑gbu ’a sʋn opoʋn ‑ʋʋa nʋa ʋʋa’ dbo ka ‑cɔɔn’ ka a, nyʋ a muɛ ʋʋpʋ ’a ni’ ‑tea’. ‑Bo ʋʋa sea Sesi ‑kwlɩ" ‑tea’ ’tmʋ ɛ, faʋn se ʋʋpʋ nʋi, dɛ ʋʋ ke Sesi "siaa "i ɛ, ɛɛ muɛ nʋa’ ʋʋ ’je ’kpɩ ’ble.

Tɔ’ ‑tɩ klaa" ‑pa’ ’kwla a

¹⁴‑Ta ’ɩn nɩa ’sbɛ ‑nɛ ’crɩa’ a, ’ma naa tɔ’ i ’ɩn ’je ’de ‑ɩn o ji ‑ta ’wɩ ’sɔɔn. ¹⁵’Kaa dɛɛ‑tɩ ’ma ja ‑ʋn ’sbɛ‑, ɛmɛ ‑nɩ ‑bo ’ɩn se ‑too"‑ ’ɩn se ji ɛ, ‑wɛe ka Kea ’a ’cɛ ’jea na ’de ’kmʋnɩ Kea ’a ‑gbu" ’di ‑ɩn ‑je ɛ juo‑. Kea ’a ’cɛ ‑nʋ, ʋʋpʋ ‑nɩ tɔ’ ‑tɩ ’a ‑kwea ‑gbaatu‑, ‑wɛe ka ‑kwea’ ‑gbaatu kpʋn a ‑gbu" i ɛ, ʋʋ ’je kan’ tɔ’ ‑tɩ i kpʋn ‑kli, ’de ʋʋ ’je ɩa’ ‑tɩ’ ‑tu". ¹⁶tɔ’ ‑tɩ klaa" ‑ɩ pa ’kwla ’de‑, ‑wɛe Kea ‑sa ’kwla a, nyɔ jrɔ’ se ɛ ’bɛɛ‑ ɔ ’je ɩa’ ‑tɩ’ ’ʋn‑too’‑. Ka nyʋ ’jea nʋ ‑wɛe nyʋ ’a ’kmʋ ’jea ’e Kea "jri ’dei nmɔɔ ɛ, ɛmɛ ɩa tɔɔ nyʋ, dɛ‑nʋɛ’ ɩ ’tmʋɛ Sesi ’a ‑tɩ’ :

Ɔmɔ ‑snɛɛ nyiɔ ’ʋn, ɔmɔ Kea ’a ‑Suu po ‑tɩ’ o, ‑wɛe Kea ’a "soa‑wi" ’jee‑ "jriɛ‑. Ɔmɔ ‑ɔɔ ‑tɩ’ a ’tmʋʋɛ ’de nyʋ sea’ Suifʋ nɩ ‑pee. Ɔmɔ ‑ɔɔ ‑tɩ’ nyʋ jrʋ’ ’je tɔ’ ’ʋn ’de ’kmʋ ‑wee’ "kpei. Ɔmɔ Kea kpa ’e jaʋn ’di, ‑wɛe ‑ɔ ‑nɩ ’e ɛɛ’ ‑sɔn’ ’ʋn.

Nyʋ ‑ʋʋa tɔɔa nyʋ sɩ‑tɩ ɛ

¹Wlu Kea ’a ‑Suu ’tmʋa ’pepe ɛ, ɛ ka, ɛ ’naa : nɔ" ‑tɩ ’blʋa ’a ‑kwɛ‑ nɔ" ’je nyni ɛ, nyʋ jrʋ’ a muɛ Kea ’a ‑jei" naa ‑tɩ o ’bɔa’ ‑wɛe dɩ ‑siɔn ’ɔ nyʋ "maa ‑sii a tɔɔa nyʋ ɛ, ʋʋ ’jɩ wɔn ’je. ²Ɩa’ ‑sii ‑tu ɛ, ’de "jridepooʋn ke sɩ ’tmʋʋn ’ʋn mɔ ɩa cɛɛn ‑wɛe ɩa wlu. Ʋʋa’ nyʋ tu ɛ, ʋʋa’ pɛe "cruan‑ "i, dɛ‑nʋɛ’ Satan ‑tuɛ" ʋʋpʋ juo’ɩn. ³Dɩ ʋʋa tɔɔa nyʋ ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ʋʋa ‑teɛ’ nyʋ kɛ’ "i ‑wɛe ʋʋ je ’nynɔ ’ble, ‑wɛe ʋʋa tba nyʋ ‑gban’ ’de diidɩ jrɩ’ ’a ‑tɩ’ ’ʋn. ’Kaa Kea nʋ diidɩ ‑wee’ "klein ’mɛ, ‑wɛe nyʋ ’je ɩa’ Kea ’sɛ po ’de nyʋ ’jɩ di. Nyʋ ‑ʋʋ ‑jea Kea ’a ‑tɩ’ tɔ’ ’ʋn ’de ‑ʋʋ ‑jua tɔ’ ‑tɩ ɛ, ʋʋ kpʋʋn ɩ sɩn ’sɔɔn ‑wɛe ʋʋ ’je ɩa’ Kea ’sɛ po. ⁴Dɩ "klein Kea nʋa nmɔ "jrii, ɩa’ jrɛ’ se i po ka nɩ‑. ‑Bo nyɔ ɔ sea ɩa’ Kea ’sɛ po ɛ, ɔ ’bɛɛ‑ ɔ ’jɩ di, ⁵dɛ‑nʋɛ’ Kea ’a wlu ke ɛɛ’ ’sɛpowlu mɩ ‑nʋɛ’ ‑wɛe ɩ nɩ ’pepe ’de ɩ nɩ di ka‑.

Sesi Klisɩ ’a dbonʋi ‑cɔɔn’‑

⁶Dɩ ’ma ’wlʋa ’tmʋa’ ‑nɩ, ɩmɩ ‑ɩn ‑je ‑aa de’di ‑wi" "i to‑. ‑Bo ‑ma sea kan’ nʋ ɛ, ‑mɛ ‑ma muɛ Sesi Klisɩ ’a dbonʋi ‑cɔɔn’ nɩa’. Kea ’a wlu ‑cɛɛn’ ‑ɛ ’di ‑ɩn ‑bɛɛa’ "i ‑wɛe ‑ɩn ‑tea’ ‑kwlɩ" ’de ‑ma ‑jea wɔn ’pepe ɛ, ɛmɛ ‑ɩn ‑je to ’de nyʋ ‑pee. ⁷’Kaa dɩ ‑ɩ sea ’e Kea ’a wlu ’di ’wlʋ ‑wɛe nyiɔpʋ a ‑sa ’o ʋʋa’ ‑cɛ" ‑kwlɩ" ’sʋ ʋʋa ’tmʋa, ɩa’ dɩ tu se ’de ’ble, ‑ɩn ‑tɛɛn ɩ o. ⁸Ka ‑ɩn ‑jea nʋ ‑wɛe ‑ma ’kmʋ ’jea ’e Kea "jri ’dei nmɔɔ ɛ, ɛmɛ ‑ɩn ‑je ’cɩan. ‑Bo nyɔ ɔ sea kui ‑sɔn’ɔ ’dɔe nɩa’ i‑pɔn ɛ, ‑mɛ nmɔ "jrii, ’kaa ‑mɛ se ‑tɩ’ kɔn ‑gbɛin’. ‑Bo nyɔ ’cɩan Kea ’a ‑kwlʋtɩ nʋa’ ‑wɛe ɔɔ’ ’kmʋ nmɔɔ ’e Kea "jri ’dei ɛ, ɛmɛ ‑kɔn ‑tɩ’ ’de dɩ ‑wee’ "klein ’a ‑tɩ’ ’ʋn, dɛ‑nʋɛ’ Kea cɛn wlu ‑tie" ɛ ’na ’kamɔ ‑bo ‑a nʋ ɛ, ‑wɛe ɛ ’je ‑a "diwan po ’de ’kmʋ ‑nɩa ‑sɩan ke ’kmʋ ‑ɛɛ mua jia’ ’di. ⁹Tɔ’ ‑o wlu ‑nɛ, ɛ nɩɛ tɔ’ ’ʋn ’je ka ‑wɛe ɛ nɩ ’wɔɔn‑ ka. ¹⁰Ɛmɛ ‑tɩ ‑aa nʋ dbo ‑wɛe ‑aa ‑fɔn’ tʋ. ‑Bo ‑aa sea kan’ nʋ ɛ, ‑mɛ ‑a tba ’kmʋnɩ Kea tɔ’ "i, dɛ‑nʋɛ’ ɛmɛ ‑nɩ nyʋ ‑wee’ "klein ’a ’Pʋʋi. Nyʋ ‑ʋʋ ‑jea ɛɛ’ ‑tɩ’ tɔ’ ’ʋn ɛ, ʋʋpʋ ‑a ’Pʋʋi ɛ nɩ mɔ ‑gblein’.

¹¹Ɩa’ dɩ tu ɛ, ‑ɩn ‑tmʋ ɩ ‑wɛe ‑ɩn ‑jɩ nyʋ tɔɔ‑. ¹²Timote, ‑ɩn ‑nɩɛ ‑kooa" i‑saan" ‑o ‑mɔ, ’kaa ‑ɩn ‑bo ’wɔn ɛ nyɔ ’bo ‑ʋn "jriɛ‑ "jru blaa. ‑Ɩn ‑juo wlu ka, ‑ɩn nʋ kplɩn ’dɔe, ‑ɩn ‑kma nyʋ ’a ‑tɩ’ ‑ɩn ‑te’ Kea ‑kwlɩ", ‑ɩn ‑nɩ ’pepe, ‑wɛe nyʋ ‑jea Kea ’a ‑tɩ’ tɔ’ ’ʋn ɛ, ʋʋ ’je ’o ‑ma ‑kɔ ’de bla. ¹³Ka ‑ma nʋa Kea ’a wlu ’dii ’bo nyʋ ‑kwea ‑wɛe ‑ma ‑sɛ’ wɔ ’de ‑ma tɔɔ ɛ nyʋ ɛ, ‑ɩn kpɛ nya mamaʋ ’sʋ ’ɩn ’je ‑ʋn ‑jɛɛ. ¹⁴‑Ta Kea jaa nyʋ wlu ’kwa ’de ‑ma ‑tɩ’ ’ʋn ‑wɛe Kea ‑gbu ’a nyʋsoa ‑tea’ ‑ʋn kwa "jru ɛ, ‑paan’ Kea nʋa ‑ʋn "jrii ’de ɛɛ’ nɔ" tu ’di ɛ, ‑ɩn ‑bo ɛ ’plʋ ’ʋn nʋʋɛ. ¹⁵Dbo ‑nɛ, ‑ɩn ‑tu" ɛ "jriɛ‑ ‑ɩn ‑to ’e ‑ma ‑cɛ" ’de ɛɛ’ ‑tɩ’ ’ʋn, ‑wɛe ka ‑ma na ‑ma mua nya ’de nyʋ ‑wee’ ’je ɛ "jriɛ‑ ’jee‑. ¹⁶‑Ɩn ‑tu" ‑ma ‑cɛ" ’kpa ke dɩ ‑ma tɔɔa nyʋ ’a ‑tɩ’, ‑ɩn ‑ble nai" ’de ɩa’ ‑tɩ’ ’ʋn. ‑Bo ‑ma sea kan’ nʋ ɛ, ‑mɛ ‑ma muɛ ‑ma ‑cɛ" ke nyʋ ‑ʋʋa poa ‑ma wlu doin" o ’pʋʋa’.

Kea ’a ‑jei" naaʋn ’a ’snɩ ‑tu" ’a

¹‑Ɩn ‑bo nyɔ ‑cɔɔn’ wlu ’ʋn ’wlaa, ‑ɩn ‑juo ɔɔ’ ‑pee wlu ka‑ ka ‑ɩn ‑bo" nɩa. ‑Ɩn ‑juo ‑kooa" mɩɩ" ’a kpʋn ka, ka ‑ma "dei‑wi" nɩa. ²’Nynʋkpae’ ‑ʋʋ ‑kpa nyʋ ‑cɔʋn’ ɛ, ‑ɩn ‑juo ʋʋpʋ ’a ’ble ka, ka ‑ɩn de‑wi" nɩa. ’De ’nynʋkpae’ ‑tɔe ‑mʋ ɛ, ‑ɩn ‑tmʋʋ ʋʋpʋ wlu ‑pee ka ‑ma ‑tmʋʋa ‑ma de’di nynʋkpae’ wlu ‑pee ɛ. ‑Ɩn ‑tu" ‑ma ‑cɛ" ’ɛ ‑tɩ’ ‑wɛe ‑ɩn ‑je ’pepe nɩ ’de ɛɛ’ dɛ tu ’ʋn.

³‑Tiɔn" nynʋkpae’ ‑ʋʋ sea nyɔ ’ble ‑wɛe ‑ʋʋ ‑nɩa due’ koʋn ‑gbai ‑ʋʋ ‑tea i ɛ, ‑ɩn ‑tu" ʋʋpʋ ’a ‑tɩ’ ‑ɩn ‑te’ ʋʋpʋ ’a ni’. ⁴’Kaa ‑bo ‑tiɔn" ’nynɔ ’ble "nynuu‑ ke "nanynuu ɛ, ‑mɛ ʋʋa’ "nynuu‑ tu, ʋʋ ’je kplɩn ’dɔe nʋa’ ’cɩan ‑o ’de ʋʋpʋ "bli ‑gbu" ‑sɔn, ‑wɛe ka ʋʋa’ ’cɛ nʋa ʋʋpʋ ’dɔe "jrii tɛin" ‑ke ɛ, ’de ʋʋ ’je ʋʋpʋ ’dɔe "jrii nʋ kan’ ‑ke. Ɛmɛ ‑ɛɛ nʋ Kea ’tʋn. ⁵’Nynɔkpao’ ‑jʋ ‑ʋa kʋan ’mɛa ‑wɛe ‑ʋ ‑nɩa due’ ‑ʋ ‑tea i, ’de ‑ʋ sea nyɔ ‑ɔ ‑jea ʋa’ ‑tɩ’ ‑tu" ’ble ɛ, ‑mʋ tba Kea tɔ’ "i, ‑wɛe ɛ ’jʋ sʋn o po, ɛmɛ ‑tɩ ʋa bae ɛ ’de "maʋ’wɩ o ’jrʋ‑gbaowɩ ’di. ⁶’Kaa ‑tiɔn" ’nynɔ ‑jʋ ‑a nʋa ʋa’ ‑cɛ" ’ɛ pɛe ’a "dbu ɛ, ‑mʋ ’mɛ ‑te ’kmʋi mɛa’. ⁷Dɩ ‑ɩn ‑jea ʋʋpʋ ‑kwlʋ o poo ɛ, ɩmɩ ‑nao, ‑wɛe nyʋ je ʋʋpʋ ‑tɩ’ ‑pʋn" tba. ⁸‑Bo nyɔ se ɔɔ’ ’wlʋaʋn ke ɔɔ’ ‑gbu" ‑sɔnyʋ ’a ‑tɩ’ ‑tu" ɛ, ‑mɛ ɔ ’bɔ Kea ‑kwlɩ" ‑tea’ o, ‑mɛ ɔ nɩɛ dɛsaʋnʋi ‑o, ɛ je nyɔ ‑ɔ sea Sesi ’a ‑tɩ’ tɔ’ ’ʋn ’je ‑sii.

⁹’Bo ‑tiɔn" nynʋkpae’ ’a ‑tɔin" ‑bo ‑ɩn ‑je ’o ‑tiɔn" ’nynɔ jrʋ’ ’a ’nynɩ ’crɩ ɛ, ‑mɛ ʋa’ ‑sɩn cɛn kwla ‑mɛɛo"‑ "kpei ‑tie". ¹⁰Nyʋ juo ʋa’ dɩdɔe’ nʋnynɩ, ʋ ‑gbaan "nynumɩɩ", ʋ nɩ nyiiɔ‑, ʋ wɔɔ Kea ’a ‑jei" naaʋn bʋ i, ʋ po wɛe nyʋ sʋn o, ʋ nʋ dɩ ’dɔe ’a "kwli ‑wee’.

¹¹’Kaa ’nynʋkpae’ ‑tɔe ‑ʋʋa kʋan ’mɛa a, ‑ɩn ‑bo ʋʋpʋ ’a ’nynɩ ’crɩɛ ’bo ‑tɩɔn" nynʋkpae’ ’a ‑tɔin", dɛ‑nʋɛ’ ‑bo ʋʋ nɩɛ "i ʋʋ ’je ʋʋa’ pɛe ’a "dbu nʋ ’sʋ ɛ, ʋʋa ‑pɔn jra "tia ’a ‑kɔ i ke’wlɛ ’sʋ ʋʋ "taiɛ Klisɩ ’a ‑tɩ’ "i. ¹²‑Bo ɛ nɩ kan’ ’sʋ ɛ, wlu ʋʋ cɛan ‑tie" tɛin" ’de Sesi ’a ‑tɩ’ ’ʋn ɛ, ʋʋ ’bɔ ɛ o ’sʋ ʋʋ kpʋʋn ɛ ʋʋa’ ‑cɛ" ’pee. ¹³’Bo ‑mɛ ’de, ‑bo ʋʋ se nʋʋdbo ’ble ’sʋ ɛ, ʋʋ ‑teɛ ‑gbɛin" woi pleea’ ‑pʋn". Ɛ se ‑mɛ ’ɛ ’sʋ nɩ‑, ’kaa ʋʋa wluɛ ‑sɔɔ ‑wɛe ʋʋa po nyʋ ’a ‑tɩ’ wɔn ’ʋn ‑pluu ‑pluu. ’Kamɔ ʋʋpʋ a nʋ, ‑wɛe dɩ ‑ɩ sea ’e nyʋ ’wɔn ji ka nɩ ɛ, ’de ʋʋa ’tmʋ ɩ. ¹⁴Ɛmɛ ‑tɩ ’ɩn nɩɛ "i ‑tiɔn" nynʋkpae’ ‑tɔe ’je jra dee "ti, ‑wɛe ʋʋ ’je "nynuu‑ ’wlʋ, ’de ʋʋ ’je ʋʋa’ ‑gbu" ’a ‑tɩ’ ‑tu". ‑Bo ɛ nɩ kan’ a, ‑mɛ ‑aa tʋnyʋ se ɛ ’bɛɛ‑ ʋʋ ’je ‑a ‑kɔ ‑pʋn" ’je, ‑wɛe ʋʋ ’je ‑a wlu saɩn ‑pee ’tmʋʋ‑. ¹⁵Dɛɛ‑tɩ ’ma ’da kan’ a, ɛmɛ ‑nɩ ‑tiɔn" ’nynɔ dee jrʋ’ "tai Sesi ’a ‑tɩ’ "i ‑wɛ‑ ’de‑, ‑wɛe ʋʋ bla ’o Satan ’de.

¹⁶’Kaa ’nynɔkpao’ ‑ʋ ‑jea Sesi ’a ‑tɩ’ tɔ’ ’ʋn, ‑bo ‑tiɔn" nynʋkpae’ nɩ ’e ʋa’ ’wlʋaʋn "klu ɛ, ‑mɛ ʋmʋ ‑je ʋʋpʋ sʋn o po. Ʋ ’bo ʋʋpʋ "i "taiɛ ’bo Kea ‑gbu "jru, ‑bo ɛ nɩ kan’ a, ‑mɛ Kea ‑gbu ’beeɛ’ ɛ ’je ‑tiɔn" nynʋkpae’ ‑ʋʋ sea nyɔ ’ble sʋn o po.

Kea ‑gbu ’a nyʋsoa

¹⁷Nyʋ ‑ʋʋ ‑tea’ Kea ‑gbu "jru kpɔ’ i ‑wɛe ‑ʋʋa poɛ ‑je o ka ‑cɔɔn’ ka a, nyʋ ’e ʋʋpʋ ’a ni’ ‑te’ ‑o, ‑wɛe dɛ ‑ɛ ‑ke ʋʋ ‑kɔɔa "jrii ɛ, nyʋ ’e ɛ ʋʋ "nyɩ, ’de ɛ ’je ʋʋpʋ isiie‑. Nyʋ ‑a ‑tmʋa Kea ’a wlu ‑wɛe ‑ʋʋa tɔɔ ɛ nyʋ ’de ʋʋa’ ’kpɩ ‑wee’ "klein ’ʋn ɛ, ʋʋpʋ nyʋ ’je kan’ nʋ mɔ ‑gblein’. ¹⁸’Kaa wlu ‑ɛ ‑crɩɩa’ ’de Kea ’sbɛ ’di ɛ, kɛ ’da ka, ɛ ’naa :

Bli’ ‑ɛɛ sʋʋan ‑ma ko ɛ, ‑ɩn ‑bo ɛ "wɔin kpʋn ɛ.

‑Wɛe ɛ ’da ka ke’wlɛ :

Dɛ ‑ɛ ‑ke dbonʋi ‑kɔɔa’ "i ɛ, ɛmɛ ɔ ’e ’je.

¹⁹Timote, ‑bo nyɔ nɩɛ "i ɔ ’je Kea ‑gbu ’a nyɔsoa due’ ‑tɩ’ "kpei ‑tuu" ɛ, ‑ɩn ‑bo ɛ ’wɔɔɛn‑, ‑bo ɛ se ’e nyʋ ’sɔɔn ke taan ’wɔn ji ɛ. ²⁰‑Bo nyɔ nɩ ’e ʋʋpʋ "klu ‑wɛe ɔ nʋ dɛsaʋn ɛ, ‑mɛ ‑ɩn ‑cɛ’ ɔ "bli ’bo nyʋ ‑kwea ‑wɛe faʋn ’je nyʋ ‑jʋ ‑sia ’o nʋ ‑ke. ²¹Dɛ ‑ɛɛ ‑cɩɛ ’ma cria ’de ‑ʋn ‑pee ‑ta, ɛ nɩ ’bo Kea ke Sesi Klisɩ ke Kea ’a "soa‑wi" ɛ ‑teea kpɔi" "juɔi ‑o : ‑ɩn ‑je ɩa’ wlu tu wɔn. ‑Bo ‑ma sea kan’ nʋ ɛ, ‑ɩn nʋɛ ’de "isrɛa’ ’ʋn, ‑ɩn ‑bo nyʋ ’mii ’craa. ²²‑Ɩn ‑bo "kpei crɩɩɛ ’sʋ ‑ɩn ‑bo nyɔ kwa "jru ‑teɛ, ‑wɛe ‑ɩn ‑bo ɔ dbo kwa ‑teɛ, ’de nyʋ jrʋ’ ’a dɩsaɩn ʋʋ nʋa ɩa’ ‑kao je ‑ʋn ’ʋn ‑craa‑. Ka ‑ma ‑tu"a ‑ma ‑cɛ" ’ɛ ‑tɩ’ ‑ɩn ‑tu" kan’ ‑ma ‑cɛ" ’ɛ ‑tɩ’, ‑wɛe ‑ɩn ‑je ’pepe nɩ‑.

²³Ka ‑maa’ ’wlʋa ’blʋɔ ‑mɔ kaan ’ja a, ‑mɛ ‑ɩn ‑bo "ni ’a ’sʋ ’naa, ’de ‑ma ‑kuo" ‑ɛ sea nma" ka nɩ ’a ‑tɩ’ ’ʋn ɛ, ‑ɩn ‑na nmɔ mɩ"mɩ" ‑ke.

²⁴Nyʋ jrʋ’ ’a dɩsaɩn ʋʋ nʋa nɔ" ‑tɩ nyʋ ’jɩ juo ɛ, ‑mɛ ɩ poɛ "jri "kpae’ sese, ’de nyʋ jrʋ’ ’a dɩsaɩn pa ’kwla, nɔ" ‑tɩ nyʋ ’jɩ juo ɛ, ‑mɛ nɔ" ‑si’. ²⁵’Kamɔ kplɩn ’dɔe nʋa’ foo" ’sʋ nɩ ‑ke, ‑bo nyʋ jrʋ’ nʋ ɩ ɛ, ɩa poɛ "jri "kpae’ ‑wɛe nyʋ a juɩ, ’de ‑bo ’jrʋ nʋ ɩ ɛ, ʋʋ nʋɩ’ wɔɔ‑, ’kaa ɩ se ɛ ’bɛɛ‑ ɩ ’je ’kwla pa.

Kʋɔnpʋ‑ ‑te’ ʋʋa’ ’bleʋn ’a ni’

¹Nyʋ "klein nyʋ ’blea kʋɔn ’ʋn ɛ, ʋʋ ’je ʋʋa’ ’bleʋn‑wi" dɛ ’ʋn, ʋʋ ‑te’ ʋʋpʋ ’a ni’, ‑wɛe nyɔ jrɔ’ je Kea ’a ’nynɩ ke ɛɛ’ wlu ‑aa tɔɔa nyʋ dooa‑. ²’De kʋɔnpʋ‑ ‑jʋ ‑ʋʋa ’bleʋn a naa Kea ’a ‑jei" ɛ, ʋʋ ‑te’ ʋʋpʋ ’a ni’. Dɛ ʋʋa’ ’bleʋn nɩa ʋʋpʋ ’a de’di ‑wi" ’de Sesi ’ʋn ɛ, ɛ ’bo ɛ nʋɛ ‑wɛe ʋʋ ’bo ʋʋa’ wɔn ’je ‑tɩ ’bɔɛ. Ʋʋ ’bo ʋʋa’ dbo ’plʋ ’ʋn nʋʋɛ, ’kaa ‑jɛ ʋʋa’ ’bleʋn ‑wi" ‑mʋ nɩa Kea ’a ‑jei" naaʋn ‑wɛe Kea kma ʋʋpʋ ’a ‑tɩ’, ’de ʋʋa nʋa ba ’dɔe "jrii ɛ, ɛmɛ ‑tɩ ʋʋ ’je ʋʋpʋ "juɔi nʋʋ ’de ʋʋa’ ’kpɩ ‑wee’ "klein ’ʋn.

Nyʋ ‑a tɔɔa nyʋ sɩ‑tɩ

Dɩ ‑ɩn ‑jea nyʋ tɔɔ‑, ‑wɛe ‑ɩa ‑cɩɛ ‑ɩn ‑jea cri ’de ʋʋ ‑pee, ɩmɩ ‑nao. ³‑Bo nyɔ ɔ sea nyʋ dɩ jrɩ’ tɔɔ‑ ’bo ‑mɛ ’de ‑wɛe ɔ se ɛ "i nɩ ɔ ’je ‑aa Tʋ"bo Sesi Klisɩ ’a wlu ‑ɩ ‑nɩa tɔ’ ‑tɩ doin" o po, ’de ɔɔ’ tɔɔ nyʋ Kea ’a ‑jei" naasʋn‑ ‑cɛɛn’ ɛ, ⁴‑mɛ ‑cɛi" ’bɛɛa’ ‑ji" ’de ɔ ’ʋn, ɔ se dɛ jrɛ’ juo‑. Ba o ‑tooa’ o, dɩ ‑ɩ sea ‑tɩ’ kɔn ’ɔ ’tmʋa’ o, ɩmɩ ‑ɩa "dia ɔɔ ’je. ’Bo wlu ‑nɩa ’mʋa‑ "kpei ’bomɔ nyʋ ‑ʋʋa poa ɔɔ’ wlu doin" o a tba ‑wɛe ʋʋa nʋ ba ‑kwlɛn o, ’de ʋʋa’ ’sʋ a dooa ba ’a ’nynɩ ’de ʋʋa naa ba tɔ’ saʋn "kpei‑. ⁵Nyʋ ‑ʋʋa tɔ’ nynia "jrii ‑wɛe ‑ʋʋ sea tɔ’ ‑tɩ juo ɛ, ba o ‑tooa’ ‑ɩ sea bʋ ’ble ɛ, ɩa’ ’sʋ ʋʋa ‑pɔn i. ‑Bo ʋʋmʋ a sea ’je ɛ, ʋʋ ’na ‑mɛ Kea ’a ‑jei" naa’ ‑mɛ "wliiɛ‑ i ‑pɔndɛ ‑o.

⁶‑Bo dɛ ‑ɩn blea ɛ ’bɛɛ ‑ʋn jri ’de i ɛ, mɛ Kea ’a ‑jei" naa’ nɩɛ "wliiɛ‑ ’blea’ ’a "ni ’a "jru ‑o ‑cɛɛn. ⁷‑Ta ‑aa ‑wlʋa’ ‑a se dɛ jrɛ’ ’nɔ ’blʋa‑ "kpei ja. ‑Bo ‑aa sea ’nɔ ’kmʋ "kpei ’wlʋ ‑ke ɛ, ‑a ‑ke dɛ jrɛ’ se mui. ⁸‑Bo ‑aa sea dɛ ’je ‑aa sea di, ‑wɛe ‑aa sea dɛ ’je ‑aa sea ’ʋnpaa, ‑mɛ dɛ ‑nao. ⁹’Kaa nyʋ ‑jʋ ‑ʋʋa ‑pɔn "wliiɛ‑ ’blea ’a ’sʋ i, ʋʋa’ nyʋ tu ɛ, ʋʋa’ ‑kwle dɛsaʋn nʋ ‑tɩ, dɛ‑nʋɛ’ "wliiɛ‑ ɛ pooa ʋʋpʋ pɛe "i, ɛmɛ ‑nʋɛ’ ‑wɛe ʋʋa’ ’tʋn nʋdɩ ’ble ʋʋpʋ kʋɔn ’ʋn. ’De "wliiɛ ’ɛ ‑tɩ’ ’ʋn ɛ, ʋʋa nʋɛ kpɛɛn’ dɩ ‑tuu"‑tuu ‑cɩɛi" i. Ɩa’ dɩ tu mɩ ‑a muɛ nʋa’ ‑wɛe ʋʋa’ ’kmʋ ’je i sɔn‑, ’de ʋʋ ’je "ma, ¹⁰dɛ‑nʋɛ’ ’wɛi ’a ’tʋn a poɛ dɩsaɩn ‑tuu"‑tuu ’a ’sɩn ’de nyiɔ ’ʋn. Nyʋ jrʋ’ ɛɛ’ dɛ tu nɩa ’e pɛe o ‑wɛe ɛ ‑sia’ ‑jei" ɛ, ʋʋ ’bɔ Sesi ’a ‑tɩ’ o, ʋʋa’ ‑cɛ" ’kpa ‑nʋɛ’ ‑wɛe ʋʋ ’kpa "nmianyʋ‑.

Pɔo a ‑tuɛ" Timote ’snɩ

¹¹’Kaa ‑mɔ Timote, ‑ɩn ‑nɩɛ Kea ’a nyɔ ‑o, ‑ɩn ‑tɛɛn dɩ ‑nɩa ’mʋa‑ kɩɩn. ‑Ɩn ‑pɔn "isrɛa’ i, ‑ɩn ‑si’ Kea o, ‑ɩn ‑te’ ɛ ‑kwlɩ". ‑Ɩn ‑kma nyʋ ’a ‑tɩ’, ‑ɩn ‑bɛɛ’ pɛe "wɔin, ‑ɩn ‑nɩ kupeeɛ’ nyɔ. ¹²‑Ɩn ‑fɔn’ tʋ ka ‑cɔɔn’ ka ’de Kea ‑kwlɩ" ‑tea’ ’ʋn. ‑Ɩn ‑kpʋʋn ’kmʋnɩa’ ‑sea’ ‑kwɛ ‑ta ’ble sɩn ’sɔɔn, ɛmɛ ‑ɛɛ ’daa’ Kea ’da ‑ʋn, ‑wɛe ‑ɛɛ ‑tɩ’ ’ʋn ‑ɩn cɛn wlu ‑tie" ’dɔe ’ʋn ’bo nyʋ ‑tuu"‑tuu "juɔi. ¹³Timote, wlu ’ma ’tmʋa ‑ʋn ‑ta, ɛ nɩ ’bo Kea ke Sesi Klisɩ "juɔi ‑o. Kea ‑nɛ, dɩ ‑wee’ "klein ’a ’kmʋnɩa’ nɩɛ ’de ɛ ’kwa. ’De Sesi Klisɩ ‑mɔ ɛ, ɔ se tɔ’ ‑tɩ ’tmʋa’ plee ’de ‑gbʋa’na Ponsɩ Pilatɩ ‑pee. ¹⁴‑Ɩn ‑je ɛɛ’ wlu tu wɔn ‑ɩn ‑tu" ɛɛ’ ‑tɩ’ ‑wɛe ‑ɩn je ‑kɔ ‑pʋn" nɩ‑. Nyɔ ’bo ‑ʋn "bli ‑ceɛ mamaʋ ’sʋ ‑aa Tʋ"bo Sesi Klisɩ ’je de ji. ¹⁵Nɔ" ‑ɛ ’di Sesi ’jea ji ɛ, ’diwɔnmɔ Kea mɛ ‑tu" ɛɛ’ nɔ" tu ‑wɛe ‑ɛ ‑je ɔ ’kwla ‑sa. Kea mɛ ‑nɩ ’beɔ‑wi" ’a ’Beɔ, ɛmɛ ‑nɩ tʋ"bo ‑wi" ’a Tʋ"bo. ¹⁶Ɛɛ’ ’sʋ ‑se’ ’mɛ‑ta ’ble. Ɛ "tiɛ ’e ‑sɔn’ ’ʋn, ɛɛ’ ‑sɔn’ tu ɛ, nyɔ se ɛ ’bɛɛ‑ ɔ ’je ’e ɛ ‑pʋn" ’kpa. Nyɔ jrɔ’ se ɛ "jriɛ‑ ’jee‑ due’, ’de nyɔ se ɛ ’bɛɛ‑ ɔ ’je ɛ "jriɛ‑ ’jee‑. Ɛmɛ ‑ble ’beɔdɛ ke ’nynɩ ’wlʋa’ ke "ikmaa’ jeejee. ’Kamɔ ɛ ’je nɩ.

"Wliiɛjeʋn ’a fɛn’ ‑saawlu

¹⁷Nyʋ ‑blea "wliiɛ‑ ’nɔ ’kmʋ "kpei ɛ, ‑ɩn ‑tmʋʋ’ ʋʋ ‑pʋ "wliiɛ‑ se ‑kwlɩ" ‑te’ ka nɩ‑. Ʋʋ ’bo ʋʋa’ ‑cɛi" ’beeɛ, ʋʋ ’bo "wliiɛ‑ tɔ’ "itbaa, ’kaa ʋʋ ‑te’ Kea ‑kwlɩ" ka‑, dɛ‑nʋɛ’ Kea mɛ ɛ ‑nyɩ" nyʋ dɩ ‑wee’ "klein, ‑wɛe ɩ ’je nyʋ ’a ’mʋa‑ ’ble. ¹⁸‑Ɩn ‑tmʋʋ’ ʋʋpʋ ‑wɛe ʋʋ ’je dɩ ’dɔe nʋa ’a jeʋn nɩ‑. Ʋʋ ‑sa dɛ kwai, dɩ ʋʋ ’blea ʋʋ ke nyʋ ‑gblɩ’ ’ʋn. ¹⁹‑Bo ʋʋa sea kan’ nʋ ɛ, Kea a muɛ ʋʋpʋ "diwan poa’ ’de nya, ‑mɛ ʋʋa ’kɩɩɛn ʋʋa’ "wliiɛ‑ "jrui ’de jaʋn ’di, ‑mɛ ʋʋ tba ‑ta ‑cɔɔn’ tɔ’ ‑wɛe ʋʋ ’je ’kmʋnɩa’ sea’ ‑kwɛ ‑ta ’ble sɩn ’sɔɔn kpʋʋn‑.

²⁰Timote ’ma "ju, dɛ Kea ‑tea’ ‑ʋn kwa a, ‑ɩn ‑tu" ɛɛ’ ‑tɩ’ ka ‑cɔɔn’ ka. ‑Ɩn ‑ke nyʋ ‑ʋʋa ‑tooa’ ba o ‑seea’ i. Wlu ʋʋa ’tmʋa ɩ se ’de ’ble, ɩ se ɛ ’bɛɛ‑ ɩ ’je nyʋ ’a Kea ‑kwlɩ" ‑tea’ ’dɔe "jrii nʋ. ²¹Ʋʋa ’daa‑ ba o ‑tooa’ ‑mɛ dɛ "i jua’, ’kaa ɛ se dɛ "i jua’ ‑cɛɛn’ nɩ‑. Ɛmɛ nyʋ jrʋ’ bla ’o ’de, ‑wɛe ʋʋ ‑sa Kea tɔ’ "i.

Kea po nyʋ ‑ʋʋ ‑ke ‑ɩn ‑tea i "diwan !