"I‑saasbɛ Pɔo pooa Kea ‑gbu ‑nɩa ’e

Korɛntɩ

‑jei" ɛ

1

’Jewlu‑

1’Mɔ Pɔo, Kea ‑nɩɛ "i ‑wɛe ‑ɛ ‑da ’ʋn ’de ’ɩn ’je Sesi Klisɩ ’a dboi nɩ‑, ’mɔ ke ‑aa de’di Sositɛnɩ ke, 2‑apʋ ‑ɔɔ ja ao Kea ‑gbu ‑nɩa ’o Korɛntɩ ’sbɛ‑. Aopʋ Kea ’da ‑wɛe ‑ɔ ‑nɩa ɛɛ’ ’cɛ ’de ‑ɔ ‑ke Sesi Klisɩ "sia "i ɛ, ao ke nyʋ "klein ‑ʋʋ ‑nɩa ‑ta "o ‑ta ‑wɛe ‑ʋʋa ‑gbɛɛa ‑a ‑wee’ "klein ’a Tʋ"bo Sesi Klisɩ "juɔi ke, aopʋ ‑aa ja ’jewlu.

3‑A ‑nɩɛ "i ‑a "Bo Kea ke ‑aa Tʋ"bo Sesi Klisɩ ’je aopʋ "diwan po, ‑wɛe ɛ ’je aopʋ pɛe ’a blua’ "nyɩ.

Pɔo a poɛ Kea ’sɛ‑

4Dɛ Kea nʋa aopʋ ’saaʋn "jrii ’de Sesi Klisɩ ’ʋn ɛ, ɛmɛ ‑ɛɛ ’sɛ‑ ’ma po ’ma Kea jeejee ’de aoa’ ‑tɩ’ ’ʋn. 5Tɔ’ ‑o, dɛ ao ke Sesi Klisɩ "sia "i ɛ, ɛmɛ ‑nʋɛ’ ‑wɛe ao ’je ‑paan’ ’a kpɛ ‑tuu"‑tuu, ’de Kea ’a wlu a ’tmʋʋɛ ’de aopʋ "klu ’de wlu ’a kpɛ ‑wee’ "klein ’ʋn ‑wɛe aoa’ dɛ "jriijua’ a ’kpa "kpei sɔɔn‑ sɔɔn‑. 6Dɛ Klisɩ ’a ‑tɩ’ poa ’sɩn ‑sisi’ ’de aopʋ "klu ɛ, 7ɛmɛ ‑nʋɛ’ ‑wɛe aopʋ ‑ɔɔ fua ‑aa Tʋ"bo Sesi Klisɩ ’a dejia’ a, Kea ’a ’kpɩ jrɛ’ se aopʋ ’kwa ‑pɔɔn. 8Kea mɛ ‑ɛɛ mu aopʋ‑ ’a dɩ ikua’ mamaʋ ’sʋ ao ’je mu, ao ’je nyni, ‑wɛe ‑sɔntɩ ‑aa Tʋ"bo Sesi Klisɩ a mua de jia’ a, ’de ‑kɔ se aopʋ ‑pʋn" nɩi. 9Kea ‑ɛ ‑da aopʋ ‑wɛe ao ke ɛɛ’ "Ju Sesi Klisɩ ‑ɔ ‑nɩa ‑aa Tʋ"bo ’jea "i "sii‑ ɛ, ɛɛ’ ’wlʋ wlu "kpei.

I‑seea’ ‑nɩ ’e Korɛntɩ Kea ‑gbu ’di

10’Ma de’di ‑wi", dɛ ‑ɛɛ wlu ’ma sia aopʋ o ’de ‑aa Tʋ"bo Sesi Klisɩ ’a ’nynɩ ’ʋn ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ao ’wɔɔn‑ wlu’ i, ’ʋn ‑seea’ ’bo ’e aopʋ "klu nɩɛ. Ao ’ble tɔ’ due’, ao ’ble wlu due’, ao ’bo ba bʋ ’de ‑saa ’de ao ’je "i "sii‑ ka kooa due’ ’a ‑cɩɩ nɩa. 11’Ma de’di ‑wi", dɛɛ‑tɩ ’ma ’da kan’ a, ɛmɛ ‑nɩ nyʋ ‑ʋʋ ‑wlʋa ’e Kloe o ‑gbu" ‑sɔn ɛ, ʋʋpʋ po ’ʋn "kuan ʋʋ ’na ‑cɛa’ ‑nɩ ’e aopʋ "klu. 12Dɛ ’ma ’jea ’de ɛɛ’ dɛ tu ’ʋn ɛ, ɛ ka, aoa’ jrɔ’ ’na : ’Mɔ nɩɛ ’o Pɔo ’de. Jrɔ’ ’na : ’Mɔ nɩɛ ’o Apolɔsɩ ’de. Jrɔ’ ’na : ’Mɔ nɩɛ ’o Sefasɩ ’de. ‑Wɛe jrɔ’ ’na : ’Mɔ nɩɛ ’o Klisɩ ’de. 13’Ma ‑teeɛ’ aopʋ i Klisɩ mɔ ’ee, ɔ ‑seea’ ’ʋn ’ɛɛ ? ‑Aee’ Pɔo mɔ ‑kɔɔɛ ’bo tu ‑kwlɩ" ’de aoa’ ‑tɩ’ ’ʋʋn ? ‑Aee’, ’de Pɔo ’a ’nynɩ ’ʋn mɔ ao poo "ni "jru ? 14Dɛ ’ɩn sea aoa’ nyɔ due’ koun ‑gbai’ "ni "jru po ɛ, ‑bo ɛ se Krisipusɩ ke Kaisɩ nɩɛ, ’ma poɛ ɛɛ’ Kea ’sɛ‑, 15‑wɛe aoa’ jrɔ’ je wlu ka ɔ je nʋ : ’Ɩn pooɛ "ni "jru ’de Pɔo ’a ’nynɩ ’ʋn. 16‑Aee’ ’ɩn poɛ nyɔ jrɔ’ "ni "jru ke’wlɛ ‑wɛe ’ɩn "mae’ oo ? ‑Ɩɩn’, tɔ’ ‑o, ’ɩn po ‑tɩ’ ‑kwlɩ’ i" ‑wɛ‑ : ’Ɩn poɛ Stefanasɩ ’a ‑gbu" ‑sɔn nyʋ "ni "jru ‑ke. ’Kaa ’bo ‑mɛ ’de ɛ, ‑bo ’ɩn po nyɔ jrɔ’ "ni "jru ke’wlɛ ɛ, ’ɩn se ‑mɛ o juo‑.

Kea ’a tɔ’ ke nyiɔ ’ɔ tɔ’ se due’ nɩ‑

17Ɛ se nyʋ "ni "jru po ‑tɩ mɛ Klisɩ dbo ’ʋn nɩ‑, ɔ dbo ’ʋn ’ɛ ‑wɛe ’ɩn ’je ‑pɔia" ‑tɩ ’tmʋ. ‑Bo ’ma sea ɛɛ’ dbo tu nʋ ɛ, ɛ se ’ma nyiɔtɔ’ ke wlu ’dɩdɩ mɩ ’ma "duo ’ʋn ‑wɛe ’ma nʋ ɛ nɩ‑. ‑Bo ’ma sea ɛɛ’ dbo tu nʋ ’de ’ma nyiɔtɔ’ ’ʋn ’de ɛ, ‑mɛ Klisɩ ’a ’mɛ ‑tɩ ’bo tu ‑kwlɩ" nɩɛ dɛ foo" ‑o. 18Ka Klisɩ ’mɛa ’bo tu ‑kwlɩ" ‑bo ɛɛ sea ’tmʋʋɛ ɛ, nyʋ ‑ke Kea a mua i ‑seea’ ‑wi" ‑mʋ a ’dɩɩ sɩɩan nʋ wlu‑. ’Kaa ‑apʋ ‑jɔ ‑jea ’pʋʋa’ a, ‑aa ‑dɩɩ’ Kea ’a "ikmaa’. 19’De ɛɛ’ ‑tɩ’ ’ʋn wlu ‑crɩɩa ’de Kea ’a ’sbɛ ’di ɛ ’naa :

Kea ’na : ’Ma muɛ dɛ "ijuoʋn ’a dɛ "i jua’ i‑saa’ ‑wɛe tɔ’ ’dinɩʋn ’a tɔ’ ’dinɩa’ ’je i sɔn‑.

20‑Ta dɛ "ijuoi nɩ ɛ‑ ? ’De ‑ta kɛ’ wɔ ‑sai nɩ ɛ‑ ? ‑Ta ka wɔincɛn i nɩ ’de ‑sɩanwɩ ’di ɛ‑ ? ‑Bo Kea a sea dɛ "jriijua’ ‑nɩa ’nɔ ’blʋa‑ "kpei ’de ‑sɩanwɩ ’di ja ‑gbʋn ɛ, ka sɩɩan nɩa, ’kamɔ ɛ nɩ‑, 21dɛ‑nʋɛ’ nyʋ ‑ʋʋa ‑daa’ ʋʋa’ ‑cɛ" dɛ "jriijuoʋn ’nɔ ’blʋa‑ "kpei ɛ, ʋʋ se Kea juo‑. Ɛmɛ ‑tɩ Kea ‑nɩa tɔ’di ɛ, ɛ ’pʋʋ‑ nyʋ ‑jea Klisɩ ’a ‑tɩ’ tɔ’ ’ʋn ɛ. Klisɩ ’a ’mɛ ‑tɩ ’bo tu ‑kwlɩ" ‑bo nyʋ a seɛ ’tmʋ ka sɩɩan nɩa ‑ɩ ‑nɩa kan’ ’de ’kmʋ "kpeinyʋ "jri ’de ɛ, ɩmɩ Kea cɛɛn ’de ’ʋn ‑wɛe ɛ ’pʋʋ nyʋ ‑ʋʋ ‑jea ɛ tɔ’ ’ʋn ɛ. 22Suifʋ‑wi" ‑mʋ a ‑teeɛ’ jrii’ i, ‑wɛe Glɛkɩ‑wi" a ‑pɔn dɛ "jriijua’ i ‑wɛe ʋʋ ’je dɛ tɔ’ ’ʋn ’je. 23‑Bo ɛ ‑tu" ‑apʋ mɔ ɛ, Klisɩ ‑ɔ ‑kɔɔa ’o tu ‑kwlɩ" ɛ, ɔmɔ ‑ɔɔ ‑tɩ’ ‑aa ‑tmʋ. Ɩa’ ‑tɩ’ tu ɛ, ɩ nɩɛ Suifʋ‑wi" ‑mʋ ’a ’cɛn ‑tɩ ‑o, ’de nyʋ ‑sea’ Suifʋ nɩ ‑bo ‑wi" ‑mʋ a sɩ ja ‑gbʋn ɛ, ʋʋa ’dɩɩ sɩɩan ‑tɩ. 24’Kaa nyʋ Kea ’da ‑wɛe ‑ʋʋ ‑jea ɛɛ’ ’cɛ nɩ‑ ‑wi" ‑mʋ ɛ, ‑bo ʋʋ nɩ Suifʋ o, ‑bo ʋʋ se Suifʋ nɩ o, ka Kea ’a "ikmaa’ ke ɛɛ’ tɔ’ ’dinɩa’ poa "jri "kpae’ ’de Klisɩ ’ʋn ɛ, ʋʋ juɩ’. 25Dɛ ‑wlʋa ’e Kea ’ʋn ‑bo nyiɔpʋ a sea ɛɛ’ dɛ tu ja ‑gbʋn ɛ, ʋʋa ’deɛ sɩɩan‑tɩ, ’kaa dɛ ʋʋa ’daa‑ sɩɩan‑tɩ ’mʋa‑, ɛ ‑sii nyiɔ ’ɔ tɔ’ ’dinɩa’ ‑wee’ ’mɛ. Dbo Kea nʋa ’de Klisɩ ’a ’mɛ ‑tɩ ’ʋn ‑wɛe nyiɔ ’na Kea se dɛ nʋa’ ’bɛɛ‑, ɛmɛ ‑kmai" ‑ɛ ‑sii nyiɔ ’ɔ ’kpɩ ‑wee’ "klein.

26’Ma de’di ‑wi", dɛ ao nɩa ’ʋn ao si ɛ "jriɛ‑ o. Aopʋ Kea ‑teea kpɔi" ‑wɛe ‑ɔ ‑jea ɛɛ’ ’cɛ nɩ ’de ao "klu ɛ, nyʋ ’blʋa "kpeinyʋ ’jea dɛ "ijuoʋn ’daa‑ ʋʋ se "i ‑ti. ’De nyʋ ‑nɩa nyʋ klae" ‑wɛe ‑ʋʋ ‑jea ‑teɩn ‑cɛɛn’ ’ble ’de nyiɔpʋ "jri ’de ɛ, ʋʋ se "i ‑ti ’de aopʋ "klu ‑ke. 27’Kaa dɩ ’blʋa "kpeinyʋ a ’daa‑ sɩɩandɩ, ɩmɩ Kea ’cra i ‑wɛe ɛ ’je nyʋ ‑ʋʋa ‑daa’ ʋʋa’ ‑cɛ" tɔ’ ’dinɩʋn ‑tɩn’ "i ’dbaa. ’De nyʋ ‑sea’ ’di ikua’ ’ble ’de ’blʋa "kpeinyʋ "jri ’de ɛ, ʋʋpʋ Kea ‑tee kpɔi" ‑wɛe ɛ ’je nyʋ ‑ʋʋ ‑kmai" ‑tɩn’ "i ’dbaa. 28Dɩ ’blʋa "kpeinyʋ ’na ɩ se dɛwɔn nɩ ɛ, ‑wɛe ʋʋa ‑flɛɛan’ ’de ʋʋ ’na ‑ɩ se nɩ ɛ, ɩmɩ Kea ’cra i ‑wɛe dɩ ‑kɔan ‑tɩ’ ’de ’kmʋ "kpeinyʋ "jri ’de ɛ, ɛ ’je ‑mɩ i‑sa. 29‑Bo ɛ nɩ kan’, ‑mɛ nyɔ "o nyɔ se ɛ ’bɛɛ‑ ɔ ’je ɔɔ’ ‑cɛi" ’bɛɛ‑ ’bo Kea "juɔi. 30’De Kea mɛ ‑nʋɛ’ ‑wɛe ao ke Sesi Klisɩ "sii‑ "i. Ɔmɔ Kea to ’e ’de ‑aa ‑tɩ’ ’ʋn ‑wɛe ‑ɔ ‑nɩ ‑aa tɔ’ ’dinɩa’ ke ‑aa "isrɛa’ ke ‑aa ’pepe nɩa’ ‑wɛe ‑ɔ ‑te ’o, ‑ɔ ‑nɩ ‑aa ‑seiei. 31‑Wɛe ka ɛ ’crɩɩa ’de Kea ’a ’sbɛ ’di, ɛ ’je kan’ nɩ‑. Wlu ‑crɩɩa’ ɛ ’naa :

Nyɔ ‑ɔ ‑nɩa "i ‑ɔ ‑jea ‑tuosʋn de po ’de dɛ jrɛ’ ’ɛ ‑tɩ’ ’ʋn ɛ, ‑mɛ dɛ Tʋ"bo nʋa, ɛmɛ ‑ɛɛ ‑tuosʋn ɔ ’je de po.

2

Ka Pɔo nʋa Klisɩ ’a ‑tɩ’ ’tmʋsʋn ’bo Korɛntɩ ɛ

1’Ma de’di ‑wi", ‑ta ’ɩn jiia ’de aopʋ "klu tɛin" ‑wɛe ’ma ’tmʋa Kea ’a tɔ’ ‑tɩ ’de ao ‑pee ɛ, ɛ se ’e ’ma wɔn icɛɛan’ ke ’ma dɛ "jriijua’ ’ʋn nɩ‑, 2dɛ‑nʋɛ’ ’ɩn se ɛ "i nɩ ’de ’ma tɔ’ ’ɩn ’je dɛ jrɛ’ɛ ’nynɩ ’wɔn ’de aopʋ "klu, ‑bo ɛ se Sesi Klisɩ ‑ɔ ‑kɔɔa ’bo tu ‑kwlɩ" ’a ‑tɩ’ nɩ ɛ. 3Nɔ" ‑ɛ ’di ’ɩn nɩa ’e aopʋ "klu ɛ, ’ɩn se ’diikua’ ’ble, faʋn a nʋ ’ʋn ’ɛ, ’ma dɩ a crɛ’. 4‑Ta ’ma ’tmʋʋa Kea ’a ‑tɩ’ ’de ao ‑pee ɛ, ’ɩn se ɛ nʋ ’de ’ma wɔn icɛɛan’ ke ’ma dɛ "jriijua’ ’ʋn ‑wɛe ao se ’o ’ma ‑kɔ ’de bla, ’kaa Kea ’a ‑Suu mɛ ‑sa ɛɛ’ "ikmaa’ ’kwla, ɛmɛ ‑nʋɛ’ ‑wɛe ka dɩ ’ɩn ’tmʋa ɩ nɩa tɔ’ ‑tɩ ɛ, ɛ po "jri "kpae’. 5‑Jɛ ɛ nɩa kan’ ‑mɔ ɛ, ‑mɛ aoa’ Klisɩ ’a ‑tɩ’ tɔ’ ’ʋn ’jea’ se ’o nyiɔtɔ’ "kpei tba, ’kaa ɛ tba ’o Kea ’a "ikmaa’ "kpei.

Kea ’a tɔ’ ’dinɩa’

6Tɔ’di nɩ wlu ‑aa ‑tmʋa, nyʋ ‑ʋʋa pɛe Kea ’a ‑Suu nmaea ‑wi" ‑mʋ a mu ɩ ’mii ’wɔan’ ’pepe. ’Kaa ɩa’ tɔ’di nɩ wlu se ’nɔ ’kmʋ "kpei ’wlʋ. Ɩ se ’e nyʋ klae" ‑blea ’blʋa‑ ’ʋn ’wlʋ, dɛ‑nʋɛ’ ʋʋa’ "ikmaa’ ’a ‑kwle isɔn‑tɩ. 7Tɔ’di nɩ wlu ‑aa ‑tmʋa ɛ ’wlʋɛ ’o Kea o, ɛ ‑tɛn ’de, ‑wɛe ɛ pa ’kwla tɛin" ’de nyiɔ ‑pee. Tɛin" sese ɛ, Kea ‑teeɛ kpɔi" ’de ‑aa ’nynɩ ’wlʋ ‑tɩ ’ʋn. 8Ɛɛ’ tɔ’di nɩ wlu tu ɛ, nyʋ klae" ‑ʋʋ ‑nɩa ’nɔ ’kmʋ ‑nɛ "kpei se ɛ juo‑. ’Kaa ‑bo ʋʋ juɛ ’de ɛ, ‑mɛ ʋʋ se ɛ ’bɛɛ‑ ʋʋ ’je Tʋ"bo ‑ɔ ‑wlʋa ’nynɩ ’bo tu ‑kwlɩ" kɔ. 9Wlu ‑crɩɩa’ ’de Kea ’a ’sbɛ ’di tɛin" ’kamɔ ɛ ’da, ɛ ’naa :

Dɩ nyiɔ ’ɔ "jriɛ‑ sea tba due’, dɩ nyiɔ ’ɔ doun" sea ’wɔn due’, dɩ nyiɔ sea tɔ’ inaa due’, ɩmɩ Kea ‑tee nyʋ ‑kma ɛɛ’ ‑tɩ’ ’dei.

10Ɩmɩ Kea cɛɛn ’de ɛɛ’ ‑Suu ’ʋn ‑wɛe ɛ ‑sa ’kwla ’de ‑a ‑pee, dɛ‑nʋɛ’ Kea ’a ‑Suu mɛ ‑ɛɛ ‑gbʋn’ ’e dɩ ‑wee’ "klein ’ʋn ’pepe, ɛɛ mu’ mamaʋ ’sʋ ɛɛ jea ’e Kea ’di tɛn sʋn ‑sɔn ‑gbʋn. 11Tɔ’ ‑o, nyɔ ‑jɔ ‑nɩ ’e nyʋ "klu ‑wɛe ‑ɔ ‑juo dɩ ‑nɩa ’e nyiɔ ’ʋn ‑bo ɛ se nyiɔ ’ɔ ‑suu ‑nɩa ’de ɔ ’ʋn nɩ ɛ. ’Kamɔ ɛ nɩ ‑ke nyɔ jrɔ’ se ɛ ’bɛɛ‑ ɔ ’je Kea ’a tɔ’ juo‑, ‑bo ɛ se Kea ’a ‑Suu nɩ ɛ. 12’De ‑apʋ mɔ ɛ, ‑a se ‑suu ‑ɛ ‑nɩa ’e ’kmʋ "kpeinyʋ ’ʋn ’ble, ’kaa ‑Suu ‑wlʋa ’e Kea ’ʋn mɛ ‑a ‑ble, ‑wɛe ’saaʋn Kea nʋa ‑a "jrii ‑a ‑je ’e ɛ ’dei ’wɔn. 13‑Bo ‑aa sea ɩa’ dɩ tu ’tmʋ ’de nyʋ ‑pee ɛ, ‑a se nyiɔtɔ’ ’ʋn "duo‑ ‑wɛe ‑a se ɛɛ’ dɛ tu nʋ. ’Kaa wlu Kea ’a ‑Suu tɔɔ ‑aʋn ɩmɩ ‑aa ‑tmʋ. Dɩ Kea ’a ‑Suu a nʋa ɩmɩ ‑aa ‑sa wɔ ’de nyʋ Kea ’a ‑Suu nɩa ’e ’ʋn ‑pee.

14’Kaa nyiɔ ’ɔ nmi tɔ ɔ’ ’wɔn dɩ ‑wlʋa ’e Kea ’a ‑Suu ’ʋn ’mii. ‑Bo ɔɔ sɩ ’wɔn ɛ, ɔɔ ’dɩɩ sɩɩanʋʋn ’a wlu, ɔ se ɛ ’bɛɛ‑ ɔ ’je ’e ɩ ’dei ’wɔn, dɛ‑nʋɛ’ nyɔ Kea ’a ‑Suu nɩa ’e ’ʋn ’a ’sʋ mɔ ‑juo ɩa’ "kpei‑ ‑seea’ ka. 15Nyɔ Kea ’a ‑Suu nɩa ’e ’ʋn ‑mɔ ɛ, ɔ juo dɩ ‑wee’ "klein ’a "kpei ‑seea’ ka ’mɛ. Nyɔ jrɔ’ seɛ ’bɛɛ‑ ɔ ’je ‑mɔɔ’ jei tu ‑sɔn i ’je. 16’Kamɔ wlu ‑crɩɩa’ ’da, ɛ ’naa :

‑Ɔ ‑juo Tʋ"bo ’a tɔ’ ‑wɛe ‑ɔ ‑je ɛ ’snɩ ‑tu" ɛ‑ ?

’De ‑apʋ mɔ ɛ, ‑a ‑bleɛ Klisɩ ’a tɔ’.

3

Nyʋ ‑nʋʋa Kea "juɔi

1’Ma de’di ‑wi", ‑bo ’ma sea aopʋ ‑pee wlu ɛ, ɛ se ka nyɔ ɔ wlua nyʋ Kea ’a ‑Suu nɩa ’e ’ʋn ‑pee nɩ‑, ka nyʋ ‑nɩa nyʋ dee ’de Klisɩ ’a ‑tɩ’ ’ʋn nɩa, ’kamɔ ao nɩ‑. 2Dɩ ’ɩn tɔɔa aopʋ ɛ, ɩa’ ’mii ’wɔan’ se ’kle nɩ‑, ’ɩn se aopʋ dɩ ‑kmai" tɔɔ‑. Ka nyɔ ɔ "nyɩa "judee nyɩɩɛni, ’kamɔ ɛ nɩ‑. ’Ɩn se aopʋ diidɛ ‑cɛɛn’ "nyɩ ke, ao se ɛ ’bɛɛ‑ ao ’je diidɛ ‑cɛɛn’ di. Ka "judee sea’ ’bɛɛ‑ ‑ɔ ’jea diidɛ ‑cɛɛn’ di ɛ, ’kamɔ ao nɩ tɛin", ’de ’kamɔ ao nɩ ’e ‑sɩanwɩ ’di ke‑, 3dɛ‑nʋɛ’ ao se nyʋ Kea ’a ‑Suu a po ‑je o nɩ ke. Dɛɛ‑tɩ ’ma ’da kan’ a, ɛmɛ ‑nɩ ba ‑kwlɛn o nʋa’ o, ‑cɛa’ nɩ ’e aopʋ "klu ’mɛ ke. 4‑Bo aoa’ jrɔ’ wlu ‑wɛe ‑mɔ ’na ’ɩn nɩɛ ’o Pɔo ’de, ‑wɛe jrɔ’ ’na ’mɔ nɩɛ ’o Apolɔsɩ ’de ’ee, ‑mɛ ‑ta ka ao ke ’kmʋ "kpeinyʋ ‑seea’ "kpei‑ ɛ‑ ?

5‑Jɔ wɛ‑ ‑nɩ Apolɔsɩ ɛ‑ ? ’De ‑jɔ wɛ‑ ‑nɩ Pɔo ɛ‑ ? ‑A nɩɛ nyiɔ ‑o. ‑A nɩɛ dbonʋʋn ‑o. Kea dbo ‑aʋn ‑ɛ, ‑wɛe ‑a ‑je ɛ nʋ ’de ao ’je Klisɩ ’a ‑tɩ’ tɔ’ ’ʋn ’je. Dbo Kea ‑tea’ ‑a kwa ɛmɛ ‑a nʋ due ’due. 6Ka nyʋ ‑a nʋa ‑kle’ dbo nɩa, ’kamɔ ‑a ‑nɩ. Dɛ ’mɔ doa, ɛmɛ Apolɔsɩ po "ni "kpei, ’kaa Kea ’a ’sʋ mɛ ‑nʋɛ’ ‑wɛe ɛɛ’ dɛ tu mɛ ‑wɛe ɛɛ ’boa. 7‑Jɛ ɛ nɩa kan’ ‑mɔ ɛ, ‑mɛ nyɔ ‑doa dɛ o, ‑jɔ poa dɛ "ni "kpei o, ʋʋ ‑wee’ se dɛwɔn nɩ‑, Kea mɛ ‑nɩ dɛ ‑wee’, dɛ‑nʋɛ’ ɛmɛ ‑nʋɛ’ ‑wɛe doodɛ ɛ mɛ, ’de ɛɛ ’boa. 8Nyɔ ‑doa dɛ o, ‑jɔ poa dɛ "ni "kpei o, ʋʋ nɩɛ dɛ due’ ʋʋ se "kpei‑ ‑seea’. ‑Kei" ‑ɛ ‑ke jrɔ’ ’ɔ nʋʋdbo ‑kɔɔa’ "i ɛ, ɛmɛ Kea a mu ɔ ‑saa’, 9dɛ‑nʋɛ’ ka ‑a ‑nɩa ’sɔɔn ɔ, ‑a ‑beeɛ sʋn o, ‑wɛe ‑a ‑ke Kea nʋ dbo ‑tadue. Aopʋ mɔ ɛ, ka Kea ’a ‑kle’ nɩa, ’kamɔ ao nɩ‑. Ka Kea ’a ‑gbu" nɩa, ’kamɔ ao nɩ ‑ke.

10’Saaʋn Kea nʋa ’ʋn "jrii ɛ, ɛmɛ ‑nʋɛ’ ‑wɛe ’ɩn ‑te’ ‑gbu" ’a ‑gban ka ‑gbu" poi ‑nɩa tɔ’di nɩa. ’De nyɔ jrɔ’ ji la ‑wɛe ‑mɔ ɔ ’jaa‑ ‑gbu" ’a blo’ ’bo ɛ "kpei. Nyʋ ‑ʋʋa poa ‑gbu" ’bo ɛɛ’ ‑gbu" ‑gban tu "kpei ɛ, ʋʋ ‑tu" ʋʋa’ ‑gbu" posʋn ’a ‑tɩ’ due ’due. 11Sesi Klisɩ mɔ ‑nɩ ‑gbu" ’a ‑gban’, nyɔ jrɔ’ se ɛ ’bɛɛ‑ ɔ ’je ‑gbu" ‑gban jrɛ’ ‑te’ ’bo ‑mɛ ’de. 12’De nyʋ ‑ʋʋa poa ‑gbu" ’bo ɛɛ’ ‑gbu" ‑gban tu "kpei ɛ, ‑bo jrʋ’ nʋ ’sani o, ‑bo jrʋ’ nʋ ’wɛi o, ‑bo jrʋ’ nʋ "sei ’dɔe o, ‑bo jrʋ’ nʋ ti o, ‑bo jrʋ’ nʋ ‑kaa‑, ‑wɛe ɔ ’je ’o ‑gbu" po ɛ, ka "o ka ɛ ’je ɛ nɩ ɛ, ɔɔ’ nʋʋdbo a muɛ "jri "kpae’ poa’. 13Ka jrɔ’ ɔ nʋa ‑gbu" ‑tesʋn ’bo ɛɛ’ ‑gbu" ‑gban tu "kpei ɛ, ɛɛ muɛ "jri "kpae’ poa’ Kea ’a nyʋ ’a ’pee ’jewɩ o. ’De ɛɛ’ ’wɩ tu ’di ɛ, nyʋ ‑wee’ "klein ’a nʋʋdɩ a muɛ ’e nɛ ’ʋn cɛɛan’. Dɛ jrɔ’ ’ɔ dbo nɩa ’ʋn ɛ, nɛ mɛ ‑je ɛ to‑, ‑wɛe nyʋ ’je ɛ ’je ’pepe. 14Dbo jrɔ’ nʋa ‑bo ɛ jii ’de nɛ ’ʋn ‑wɛe ɛ se sin ɛ, ‑mɛ ‑mɔ ’ɔ jei tu a muɛ ‑paan’ ’jea’. 15’De ‑bo jrɔ’ ’ɔ nʋʋdbo jii ’de nɛ ’ʋn ‑wɛe ɛ sin ɛ, ‑mɛ ‑mɔ se ‑paan’ ’jei, ɔɔ muɛ ’pʋʋa’ ‑mɔ, ’kaa ka nyɔ ɔ cɩɩan ’e nɛ ’ʋn ‑wɛe ɔɔ ’pʋa, ’kamɔ ɔ nɩ‑.

16Ka ao nɩa Kea ’a ‑gbu" ‑wɛe Kea ’a ‑Suu "tia ’de aopʋ ’ʋn ao sɩ juoo‑ ? 17’De nyɔ ‑ɔɔ muɛ nʋa’ ‑wɛe Kea ’a ‑gbu" ’jea isɔn ɛ, Kea a muɛ ɔɔ’ jei tu i‑saa’ ‑ke, dɛ‑nʋɛ’ Kea ’a ‑gbu" ‑ɛ ‑kwɛai ’pepe ɛ, ɛmɛ ao nɩ‑.

18Nyɔ ’bo ’e aopʋ "klu nɩ ɛ, ‑wɛe ɔ ’bo ɔɔ’ ‑cɛ" ’kpa ’srɛ ipooɛ. Ka ‑bo ’kmʋ "kpeinyʋ ‑gbʋn nyɔ jrɔ’ ja ‑wɛe ʋʋa ’dɔɔ‑ tɔ’ ’dinɩ i ɛ, ɔ ’bo ɔɔ’ ‑cɛ" tɔ’ ’dinɩi ’daa‑ kan’. Ɔ ‑saa ‑mɛ ’ɛ tɔ’ ’dinɩa’ tu kwa ‑sɔn ‑wɛe ’kmʋ "kpeinyʋ ‑sea’ Kea juo ’je ɔ sɩɩanʋi ’daa‑ ’de ɛɛ’ ‑tɩ’ ’ʋn, ‑mɛ ɔɔ muɛ tɔ’ ’dinɩi ‑cɔɔn’ ’kpaa’, 19dɛ‑nʋɛ’ ’kmʋ "kpeinyʋ ’a tɔ’ dinɩa’ ‑mɛ ka sɩɩan nɩa, ’kamɔ ɛ nɩ ’de Kea "jri ’de. Wlu ‑crɩɩa’, ɛ nɩɛ tɔ’ ‑o. Ɛɛ’ wlu tu ’naa :

Kea kpʋʋɛn dɛ "ijuoʋn "kpei ’de ʋʋa’ ’srɛ ’blea’ ’ʋn.

20’De wlu ‑crɩɩa ’de fɔ’ jrɛ’ o ke’wlɛ ‑mɛ ’na :

Ka dɛ "jriijuoʋn ’a tɔ’ inaasʋn nɩa dɛ foo" ɛ, Tʋ"bo juɩ’.

21‑Jɛ ɛ nɩa kan’ ‑mɔ ’ja a, ‑mɛ nyɔ jrɔ’ ’bo sʋn ‑kwlɩ" tbaa ‑wɛe ɔ ’bo ɔɔ’ ‑cɛi" ’beeɛ ’de nyiɔpʋ ’a ‑tɩ’ ’ʋn, dɛ‑nʋɛ’ dɩ ‑wee’ "klein nɩɛ aoa’ dɛ ‑o. 22‑Bo ɛ nɩ ’mɔ o, ‑bo ɛ nɩ Apolɔsɩ o, ‑bo ɛ nɩ Sefasɩ o, ‑bo ɛ nɩ ’kmʋ ‑wee’ "klein o, ‑bo ɛ nɩ ’kmʋnɩa’ o, ‑bo ɛ nɩ ’mɛa’ o, ‑bo ɛ nɩ dɩ ‑nɩa ’e ‑sɩanwɩ ’di o, ‑bo ɛ nɩ dɩ ‑a mua jia’ ’de nya o, dɩ ‑wee’ "klein nɩɛ aoa’ dɛ ‑o. 23’De aopʋ mɔ ɛ, ao nɩɛ Klisɩ ’a dɛ ‑o, ‑wɛe Klisɩ nɩ Kea ’a dɛ.

4

Tʋ"bo nɩɛ Pɔo ’a ’pee ’jei

1‑Jɛ ‑a ‑nɩa Klisɩ ’a nyʋ ’ja a, ‑mɛ Klisɩ ’a dbonʋʋn mʋ nyʋ ’je ‑a ’daa‑. tɔ’ ‑tɩ ‑ɩ pa ’kwla a, ɩmɩ ‑ɩa ’kwla‑sadbo Kea ‑te ‑a kwa. 2Nyɔ nyʋ ‑tea’ dbo kwa, dɛ due’ nyʋ a ‑pɔan i ’de ɔɔ’ ‑tɩ’ ’ʋn ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ɔ ’je ɛɛ’ dbo tu "jriɛ‑ ‑tu" ka ‑cɔɔn’ ka. 3‑Bo ɛ ‑tu" ’mɔ ɛ, ‑bo aoa sea ’ma ’pee ’je o, ‑bo nyɔ jrɔ’ ɔ sea ’ma ’pee ’je o, ɛɛ’ ‑sɔɔn se ’ʋn nʋ. ’De ’mɔ se ɛ ’bɛɛ‑ mɔ ’ɩn ’je ’ma ‑cɛ" ’kpa ’a ’pee ’je, dɛ‑nʋɛ’ dɛ ‑ɛɛ’ ‑tɩ’ ’ʋn ’ma pɛe ’jea ’ʋn "bli ‑cɛ’ ɛ, ɛ se nɩ‑. 4’De ɛ se ɛmɛ ‑nʋɛ’ ‑wɛe ’ɩn ’kpa "isrɛi ’bo Kea "juɔi nɩ‑. ’Kaa Tʋ"bo mɔ ‑je ’ma ’pee ’je. 5Ɛmɛ ‑tɩ ao ’bo nɔ" "juɔi ‑siiɛ, ‑wɛe ao ’bo nyɔ jrɔ’ ’ɔ ’pee ’jeɛ. ‑Sɔntɩ Tʋ"bo a mua de jia’ a, ɔɔ muɛ nʋa’ ‑wɛe dɩ "klein ‑pa ’kwla ’de kwie ’di o, tɔ’ "klein ‑nɩa ’e nyiɔ pɛe o ’je "kpae’ ’pɛɛn‑. ’De ɛɛ’ nɔ" tu ’di mɔ dɛ ‑ɛ ‑ke jrɔ’ ‑kɔɔa’ "i ɛ, Kea ’je ɔ ɛɛ’ ‑tɩ’ o po.

Klisɩ ’a dbonʋʋn ’a ‑tɩ’

6’Ma de’di ‑wi", ‑bo ’ɩn ‑sa ’o ’ɩn ke Apolɔsɩ ‑pʋn" ‑wɛe ’ma sea aopʋ wlu ‑pee ’tmʋʋ ɛ, ‑mɛ ’ɩn nɩɛ "i ’ɩn ’je aopʋ dɛ tɔɔ‑, ‑wɛe ‑ta wlu ‑ɛ ‑crɩɩa’ sia, ao ’je ’o siie. Aoa’ jrɔ’ ’bo ɔɔ’ ‑cɛi" ’beeɛ ’de nyɔ jrɔ’ ’ɔ ‑tɩ’ ’ʋn ‑wɛe ɔ ’bo jrɔ’ ‑flɩɩɛn. 7‑Mɔ ‑ɔɔ ‑bɛɛa’ ɔɔ’ ‑cɛi" ɛ, ‑ta ka ‑ɩn ‑ke nyʋ jrʋ’ ‑seea’ "kpei‑ ɛ‑ ? Dɛ ‑ɩn ‑blea ’ee, nyɔ se ɛ ‑ʋn ‑nyɩ" ? ’De ‑bo nyɔ "nyɩ ɛ ‑ʋn ’ee, ‑mɛ dɛɛ ‑tɩ ‑ma ‑bɛɛ’ ‑ma ‑cɛi" ɛ‑ ? Ɛ ‑kɔ’ ‑na dɛ ‑wlʋ ’e ‑ma ‑cɛ" ’ʋn ɛ‑ ?

8Ao dbo’ ‑wɛ‑ la, ao ’kpa "wliiɛjeʋn ‑wɛ‑. ‑Ta ‑a sea ’de aopʋ o jii ɛ, ‑mɛ ao ’na ao nyni’ ‑wɛ‑. ’De ’ɩn nɩɛ "i ‑mɔ ‑cɛɛn’‑, ao ke ‑a ‑je mu ‑a ‑je nyni ‑tadue. 9’Kaa ‑apʋ ‑nɩa Klisɩ ’a dboʋn ‑apʋ mɔ ɛ, dɛ ’ma ’jea i ’de ‑aa ‑tɩ’ ’ʋn ɛ, ɛmɛ ‑nɩ Kea nʋ ‑aʋn nyʋ ‑wee ’a de ’bɔɔ ‑gbɔo ’ʋn. Ɛ ‑kɔ’ ‑na ‑aa nyʋ tu ‑teɛ ’mɛa ’a ‑tea’, ɛmɛ ‑tɩ ’kmʋ ‑wee’ "klein ke Kea ’a "soa‑wi" ke nyiɔpʋ a ’jraa‑ ‑aʋn. 10Dɛ ‑a ‑ke Klisɩ "sia "i ɛ, ‑a ‑kpa sɩɩanʋʋn, ’kaa aopʋ mɔ ɛ, ao nɩɛ tɔ’di ’de Klisɩ ’a ‑tɩ’ ’ʋn. ‑Apʋ mɔ se ’diikua’ ’ble, aopʋ mɔ ɛ, ao kuuɛ ’dii. Nyʋ a ‑flɛɛn ‑apʋ mɔ ’mɛ, aopʋ mɔ ɛ, nyʋ a ’tmʋɛ aoa’ ’nynɩ ’dɔe. 11Dɛ ‑nyniia ’de ‑sɩanwɩ ’di ɛ, ’mɩɩɛ‑ ke "ni ’natʋn a ’dba ‑aʋn ‑ɛ. ‑A ‑cɛn kui, ‑aa ‑jeɛ ‑aa ‑cɛ" wɔn ’de blati ’kwa, ‑a se "jru ’wlaɩn’ ’ble, ‑aa nʋ ‑mu’ ‑ta, ‑wlʋ’ ‑ta. 12‑Bo ‑a ‑je dɛ ’je ‑a ‑je di ɛ, ‑aa ‑cɛ" ’kpa ’a sʋn a nʋɛ dbo, ‑aa’ plee seaa’. Nyʋ ‑a ‑cree" ’a ‑aʋn ɛ, ‑aa poɛ ʋʋpʋ "diwan. ‑Bo nyʋ a sea ‑a ’kle ‑tu" ɛ, ‑aa’ ’wlʋ wlu’. 13‑Bo nyʋ a sea ‑aa ’nynɩ saɩn "si ɛ, ‑aa ‑tmʋɛ ʋʋpʋ wlu ’dɔe ‑pee. ‑Aa ‑tu" ɛ ʋʋ pʋ ‑tɩ’ ‑kwlɩ’ i‑. Ka wuuodɩ nɩa, ’kamɔ ‑a ‑nɩ ’de ’kmʋ "kpeinyʋ "jri ’de, ʋʋa ‑flɛɛn ‑aʋn ‑ɛ.

14‑Bo ’ma sea wlu ‑nɩa kan’ ’crɩ ‑wɛe ’ma sea ao ‑jei" poo ɛ, ‑mɛ ’ɩn se ɛ "inɩ ’ɩn ’je aopʋ ‑tɩn’ "i ’dbaa, ’kaa ao nɩɛ ’ma ‑tɩ’ kmanynuu ‑o, ɛmɛ ‑tɩ ’ma ‑tu" aopʋ ’snɩ. 15Nyʋ ‑a tɔɔa aopʋ Klisɩ ’a ‑tɩ’ ‑bo ʋʋ nɩ ‑kwlʋ due’ mɔ ’de ɛ, ao se "bo ‑wi" ‑tuu" ’ble, ao "bo nɩɛ due’ koʋn ‑gbai’, dɛ‑nʋɛ’ tɛin" ɛ, ‑ta ’ɩn ’tmʋa aopʋ ‑pɔia" ‑tɩ ‑wɛe ao ‑teea Sesi Klisɩ ’a ‑tɩ’ tɔ’ ’ʋn ’jea’ a, ‑mɛ ka ao "bo nɩa, ’kamɔ ’ɩn nɩ‑. 16’Bo ‑mɛ ’de ɛ, ’ma bae aopʋ i, ao ’cɩan ’ma kplɩn. 17’De ɛɛ’ ‑tɩ’ ’ʋn mɔ ’ma dboo Timote ’de aopʋ o, ɔ nɩɛ ’ma ‑tɩ’ kmaju ‑o, ɔɔ’ poo wlu fai" ’de Tʋ"bo ’a ‑tɩ’ ’ʋn. Ka Klisɩ a poa ’ma ’kmʋ ‑je o ɛ, ɔmɔ ‑ɔɔ mu ɛ aopʋ ‑kwlʋ o poa’. Ɛɛ’ dɛ tu mɛ ’ma tɔɔ nyʋ ’de Kea ‑gbu ’dii ‑ta "o ‑ta.

18Nyʋ jrʋ’ ‑nɩ ’de aopʋ "klu ‑wɛe ‑ʋʋa ‑bɛɛ’ ʋʋa ‑cɛi". Dɛ ʋʋa’ nyʋ tu a naa tɔ’ i ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ʋʋ ’na ’mɔ se aopʋ "i ‑teea’ jii ’bode. 19’Kaa ‑bo Kea nɩɛ "i ɛ, ’ɩn se ’ʋn ‑kwlei ’ma jea ’de aopʋ o ji. ’De ɛɛ’ nɔ" tu ’di mɔ ’ɩn ’je ‑cɛi" ’bɛɛʋn ‑nʋ ’a "ikmaa’ ’jee‑. ‑Mɛ ’ɩn se wlu ‑ɩ ‑wlʋa ’e ʋʋpʋ ’wɔn ’ɔ ’sʋ ‑kwlɔ kpai, 20’Kaa Kea ’a ’beɔdɛ ’ɛ ‑tɩ’ nɩɛ "ikmaa’ ‑sɔn, ɛ se ’e wɔn ’di ’a ’sʋ nɩ‑. 21Dɛ aoa ‑pɔn i ɛ‑ ? ’Ɩn ’ble klaejɔ ‑wɛe ’ɩn ’je ’de aopʋ o jii ‑ae, ‑aee’ ’ɩn ji ’de aopʋ o ‑wɛe ’ɩn ’je ’ma nyiɔ ’ɔ ‑tɩ’ kmaa’ ke ’ma ’diwɔn nmɔa’ to ’de ao ‑pee ? Dɛ aoa ‑pɔn i ɛ‑ ?

5

Kplɩn ‑sea’ nʋ ka nɩ ɛ

1Dɛ nyʋ a ’tmʋa ‑ta "o ‑ta ‑wɛe ’ɩn ’wɔan ’de aoa’ ‑tɩ’ ’ʋn ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ʋʋ ’na jɛi" ’je dɛsaʋn ‑nɩa ’de aopʋ "klu ‑siɛ’ ‑jei", ɛ je ‑jɛ nyʋ ‑sea’ Kea juo a nʋa ‑sii‑. Ʋʋ ’na "ju due’ ‑nɩ ’de ao "klu ‑wɛe ‑ɔ ‑sɔ "bo ’nynɔ ’kwa. 2Dɩ ‑sea’ nʋ ka nɩ, ɩmɩ ‑ɩa nʋʋɛ ’de aopʋ "klu ɩmɩ ‑nɩ kan’ ‑wɛe aoa ɔ ’bɛɛ‑ aoa’ ‑cɛi" ‑ke. Dɛ ‑jɛ ao ’jea nʋ ’de ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ao ’je "jrii "kae‑ ’de ɛɛ’ dɛsaʋn tu ’a ‑tɩ’ ’ʋn ‑wɛe ao ’je ɔɔ’ "ju tu ’de aopʋ "klu ‑sa. 3-4‑Bo ɛ ‑tu" ’mɔ ɛ, ’ma nyiɔjɔ ‑mɛ se ’de aopʋ "klu nɩ ‑mɔ, ’kaa ’ma naa aoa’ ‑tɩ’ tɔ’ "kpei‑, ɛmɛ ‑tɩ "ju ‑ɔ nʋa ɛɛ’ dɛsaʋn tu ɛ, ’ɩn ‑kɔ’ ɔɔ’ ’pee kpʋan’ ’mɛ ’de ’ʋn pɛe o ’de ‑aa Tʋ"bo Sesi ’a ’nynɩ ’ʋn. Ka nyɔɔ nɩa ’de aopʋ "klu ɛ, ’kamɔ ’ɩn nɩ‑. ‑Bo ’ɩn se ’e aopʋ "klu nɩ mɔ ’de ɛ, ao ke ’ma ‑a ‑sii" ɛ "i ’de Tʋ"Bo Sesi ’a "ikmaa’ ’ʋn. 5’De ‑a ‑je ɔɔ’ "ju tu wlu "kpei cɛn ’de ‑siɔn’ ’kwa ‑wɛe ɔɔ’ ’blʋku ’je isɔn‑. ’De ‑sɔntɩ Tʋ"bo a mua nyʋ ‑wee’ ’a ’pee ’jea’ a, ‑wɛe ɔɔ’ ‑suu ’je ’pʋʋa’ ’je.

6’Mɔ ’na ‑bo aoa sea aoa’ ‑cɛi" ’bɛɛ‑ ɛ, ɛ se "jrii nmɔ‑. Ka ‑di’pɛn ‑puun" dɛ ’ɛ dɛ‑saan" ka a ‑puun" ’a fai’ ’a ’pɔɔ ‑wee’ "klein ao seɛ juoo‑ ? 7Ɛmɛ ‑tɩ ao ’je dɛsaʋn ‑nɛ ’de aopʋ "klu ‑sa ‑wɛe ao je ɛ ba ’kwa ’je, ’de ka nyʋ dee nɩa, ao ’je kan’ nɩ‑. Tɔ’ ‑o, Klisɩ ‑kɔ’ ‑apʋ ‑nɩa ɔɔ’ nyʋ ’a dɛsaʋn ’mɛ. Klisɩ ’mɛ ‑aa ’mɛa’, ɔmɔ ‑nɩ ‑aa Pakɩ‑. 8‑A ‑tu" kʋɔnkwla’ ’wlʋ ‑kɔ ‑ɛ sea ‑di’pɛn ‑puun" dɛ o mu ‑wɛe ‑a ‑je ’pepe nɩ de tɔ’ ‑tɩ ’ʋn. ‑A ‑sa ‑di’pɛn ‑puun" dɛ soa ‑ɛ ‑nɩa ’srɛ ke ’diwɔnynia’ kwa ‑sɔn.

9Dɛ ’ɩn ’tmʋa ao ‑pee ’de ’sbɛ ’ɩn pooa aopʋ ‑jei" tɛin" ’di ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ao ke jɛi" ’jenyʋ ’bo sʋn’ pooɛ. 10’Ɩn se ’na ao ke jɛi" ’je nyʋ "klein ‑sea’ Kea ’a ‑jei" naa ’bo i ‑teeɛ. Nyʋ ‑ʋʋa ‑jea jɛi" ‑wi" o, nyʋ dɩ a poa pɛe "i o, nyʋ ‑a ‑jriia" o, nyʋ ‑a ‑gbɛɛa’ kɔin "juɔi o, ʋʋ ke ‑a ‑wee’ plaan ’nɔ ’kmʋ ‑nɛ "kpei ’mɛ. ’Ɩn se ’na ao ke nyʋ ‑nʋ ’bo i ‑teeɛ. ‑Bo ’ɩn ’da kan’ ‑mɔ ’de ɛ, ‑mɛ ao ’je ’nɔ ’kmʋ ‑nɛ "kpei ‑cra’ ‑o.

11Dɛ ‑ɛɛ ’snɩ ’ma ‑tua" ao kpleiin ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ’ɩn ’naa : Nyɔ aoa ’daa‑ de’di ’de Klisɩ ’ʋn, ‑wɛe ‑ɔɔ ‑jea jɛi" ‑wi", ’de nyʋ ’a dɩ a pooa pɛe "i, ‑wɛe ‑ɔɔ ‑gbɛɛa’ kɔin "juɔi ’de ‑ɔɔ dooa nyʋ ’a ’nynɩ, ‑wɛe ‑ɔɔ poa nmɔ "jru ’de ‑ɔɔ ‑jriia" a, ɔ ke ao ’bo naa, ɔ ke ao ’bo sʋn ‑tadue pooɛ mɔ "pɩ. 12‑A se ɛ ’bɛɛ‑ ‑a ‑je nyʋ ‑sea’ Kea ’a ‑jei" naa ’a ’pee ’je. ’Kaa nyʋ ‑ʋʋa naa Kea ’a ‑jei" ‑bo ʋʋ nʋ dɛsaʋn ɛ, ʋʋpʋ ‑a ’pee ‑a ‑je ’je. 13Nyʋ ‑sea’ Kletiɛn nɩ ɛ, Kea mɛ ‑je ‑wi" ‑mʋ ’a ’pee ’je. Aopʋ mɔ ɛ, ao ‑sa dɛsaʋnʋi ’de aopʋ "klu, ’kamɔ ɛ ’crɩɩɛ ’de Kea ’a ’sbɛ ’di.

6

De’dinynu ’a ba "kuan poo‑tɩ

1‑Bo nyɔ jrɔ’ nɩ ’e aopʋ "klu ‑wɛe ɔ ke ɔɔ’ de’di ’ble ’tmʋa’ ’ee, dɛɛ‑tɩ ɔɔ mu ɔɔ’ de’di "kuan pooa’ ’de nyʋ ‑sea’ Klisɩ ’a ‑tɩ’ tɔ’ ’ʋn ’je o ‑wɛe ‑mʋ a ’je ʋʋa’ ’pee ɛ‑ ? Dɛɛ‑tɩ ɔɔ’ kpa ɔɔ’ ’tmʋʋ ‑tɩ ’de Kea ‑gbu ’di ‑wɛe Klisɩ ’a nyʋ ’a ‑sɩɩ’ "kpei ɛ‑ ? 2Ka nyʋ ‑jea Klisɩ ’a ‑tɩ’ tɔ’ ’ʋn ʋʋa mua ’kmʋ ‑nɛ ’ɛ ’pee ’jea’ a, ao sɩ juo‑ ? ’De ‑bo ɛ nɩ aopʋ mɔ ‑je ’kmʋ ‑nɛ ’ɛ ’pee ’je ’dee, ‑mɛ ‑bo ’tmʋʋ‑tɩ ‑saan"‑ ’kpa ’bo aopʋ ’nynɩ ɛ, ao se ɛ ’bɛɛ‑ ao ’jɩ "kpei‑ ‑seea’ ‑wee’‑ ? 3Ka ‑aa mua Kea ’a "soa‑wi" ’a ’pee ’jea’ ’wɩ jrɛ’ o, ao sɩ juo‑ ? ’De ‑bo ɛ nɩ kan’ ‑mɔ ’ee, dɛɛ‑tɩ ‑a se ɛ ’bɛɛ‑ ‑a ‑je ’kmʋ "kpeidɩ ’a ’pee ’je ɛ‑ ? 4’De ‑mɛ ’kamɔ ao juɩ ‑wɛe ‑bo ’tmʋʋ ‑tɩ ‑nɩa kan’ ’kpa ’bo aopʋ ’nynɩ ɛ, ’de aoa ple aoa mu ’e nyʋ sea’ Kletiɛn nɩ o, ‑wɛe ‑wi" ‑mʋ a ’je aoa’ ’pee. 5Dɛ ’ma ’tmʋa ‑ta, ɛ se aoa’ ‑tɩn’ ’blee ? Nyɔ ‑jea tɔ’di nɩ ‑wɛe ‑ɔ ‑jea ɔɔ’ de’di ‑wi" ’a ‑tɩ’ "i‑seea’ ‑mɔ se ’e aopʋ "klu nɩ ‑wee’‑ ? 6Nyʋ ‑nɩa de’dinynuu ’de Klisɩ ’a ‑tɩ’ ’ʋn, ‑bo ’tmʋa’ nɩ ’o ʋʋpʋ ’nynɩ ‑wɛe ʋʋ ’je ba "kuan poo ’de nyʋ sea’ Klisɩ ’a ‑tɩ’ tɔ’ ’ʋn ’je ‑pee ɛ, ɛ se "jrii nmɔ.

7‑Jɛ ‑cɛa’ nɩa ’bo aopʋ ’nynɩ mɔ ‑wee’ ‑wɛe aoa pooa ba "kuan a, ‑mɛ nɩɛ ‑kɔ ‑o, ɛ je aopʋ ‑pʋn" nɩ‑. Dɛɛ‑tɩ ‑bo nyɔ ’fa aopʋ "i ‑wɛe aoa’ ’bɛɛ‑ pɛe "wɔin ɛ‑ ? Ao se ɛ ’bɛɛ‑ ao ’je aoa’ ‑cɛi" "tai‑ nyʋ ’je aopʋ wɔn dii‑ ? 8Dɩ ‑ɩ sea "isrɛ ɛ, ɩmɩ aoa nʋ aoa’ de’di ‑wi" "jrii, ‑wɛe aoa ‑sa’ ʋʋpʋ dɩ ’kwai. Nyʋ ‑ʋʋ ‑ke ao ’jea Klisɩ ’a ‑tɩ’ tɔ’ ’ʋn ɛ, dɩ aoa nʋa ʋʋpʋ "jrii, ɩmɩ ‑nao.

9Ao seɛ juo ka nyʋ ‑sea’ "isrɛ sea Kea ’a kɛɛma’ ‑kwlɔ ’blei ɛ ? Ao ’bo aoa’ ‑cɛ" ’srɛ ipooɛ, jɛi" ’jeʋn o, kɔin "juɔi ‑gbɛɛa’ ʋn o, nyʋ ’a ’nynɔ ’jeʋn o, 10nyʋ ‑ʋʋa ’sʋ a nʋa ba ’nynɔ ’ʋn o, "jriʋn o, ’kwa i ’nɛʋn o, nmɔ "jru poʋn o, nyʋ ‑pa’ "kpei blaʋn o, nyʋ ‑ʋʋa nʋa ɩa’ dɩ tu ɛ, ʋʋ se ’e Kea ’a kɛɛma’ ‑kwlɔ ’di pa i. 11’De dɩ ‑nɩa ’mʋa‑ mɩ aoa’ jrʋ’ nɩ ’ʋn tɛin" ’de‑. ’Kaa ao se kan’ ‑mɔ nɩ ’bode. Kea ‑sa aopʋ dɛsaʋn ’a ‑flɛn" ‑pʋn", Ɛɛ ’daa‑ aopʋ "isrɛʋn ’de ‑aa Tʋ"bo Sesi Klisɩ ke ‑aa Kea ’a ‑Suu ’a ’nynɩ ’ʋn.

Aoa’ nyiɔjɔ ‑wee’ ‑teɛ Kea ’a ‑tea’

12Aoa ’jee, ’ɩn ’bɛɛ‑ ’ɩn ’je dɛ ‑wee’ nʋ, ’kaa dɛ ‑wee’ nʋa’ se kan’ ’ma ’dɔe nɩ‑. ’Ɩn ’bɛɛ‑ ’ɩn ’je dɛ ‑wee’ nʋ, ’kaa ’ɩn se ɛ ’bɛɛ‑ ’ɩn ’je ’ma ‑cɛi" "tai‑ ‑wɛe dɛ jrɛ’ ’je ’ʋn kʋɔn ’ʋn ’ble. 13Diidɩ ‑teɛ "kwli ’a ‑tea’ ‑wɛe "kwli ‑te diidɩ ’a ‑tea’. ’Kaa ’wɩ jrɛ’ ‑ɛɛ mu nynia’ ‑wɛe Kea ’je dɩ ’a kpɛ ’sɔɔn ‑nɩ i ‑sa. ’Kaa aoa’ ’blʋku ‑mɛ se dɛ "jriitɩan ’a ‑tea’ ‑te, ɛ ‑teɛ Tʋ"bo ’a ‑tea’, ‑wɛe Tʋ"bo nɩ ɛɛ’ jei. 14’De ka Kea ‑sa Tʋ"bo "kunyɩɔ’ ’kamɔ ɛ ’je ‑a "kunyɩɔ’ ‑sa ‑ke ’de ɛɛ’ "ikmaa’ ’ʋn.

15Ka aoa’ ’blʋku nɩa Klisɩ ’a ’dae ao seɛ juoo‑ ? ’De ’mɔ ’beeɛ ’ɩn ’je Klisɩ ’a dae‑ ’ʋn "duo, ‑wɛe ’ɩn ’jɩ ‑kwlɔi ‑te’nynɔ ’ɔ dɛ ’ʋn nʋʋ ? 16Ka nyɔ ‑ɔ ‑ke ‑kwlɔi ‑te ’nynɔ "sia "i, ‑mɛ ɔ ke ʋ ’kpa nyɔ due’, ao seɛ juoo‑ ? Wlu ‑crɩɩa’ ɛ ’naa : Nyʋ ’sɔɔn ‑nɩa ’mʋa‑, ʋʋ ’kpa nyɔ due’. 17’Kaa nyɔ ‑ɔ ‑ke Tʋ"bo "sia "i ɛ, ‑mɛ ɔɔ’ ‑suu ke Tʋ"bo ’a ‑Suu ’kpa dɛ due’.

18Ao ple ’nynɩ‑san nʋa’ "juɔi i. Dɩsaɩn jrɩ’ nyiɔ nʋa, ɔɔ’ nʋ ‑mɩ ɔɔ’ ’blʋku "jrii, ’kaa nyɔ ‑ɔɔ ‑jea jɛi" ɛ, ‑mɔ ɔ nʋɛ ɔɔ’ ‑cɛ" ’ɛ ’blʋku dɛsaʋn "jrii. 19‑Ɩn" ka aoa’ ’blʋku nɩa Kea ’a ‑Suu ’a ‑gbu", ao seɛ juo‑ ? ‑Suu ‑wlʋa ’e Kea ’ʋn ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ’de aopʋ ’ʋn. Ao se aoa’ ‑cɛ" ’ble, Kea mɛ ‑nɩ aoa’ ’Blei. 20Dɛ‑nʋɛ’ ao ‑tɩɛn’, aoa’ sɔɔn’ kma’, de ɛɛ’ ‑tɩ’ ’ʋn ɛ, aoa’ ’blʋku ‑wee’ ’je Kea ’a ‑tea’ ‑te ‑wɛe ao ’je ɛɛ’ ’nynɩ "i ’bɛɛ‑ ’de ao kui’.

7

Ba "blitii‑tɩ

1’Ma ’cɛ, ‑tɩ’ ao ‑teea’ ’mii ’de ’sbɛ ao ja ’ʋn ’di ɛ, ɩmɩ ’ma ji "kpei ‑saa’ la : ‑Bo "junmɔu ke ’nynɔkpao’ se ‑tadue i ‑te ɛ, ‑mɛ nmɔ "jrii. 2’Kaa ‑bo jɛi" ’jedɛsaʋn ‑ɛ ‑siia i wɔin" ’pʋ ɛ, ‑mɛ "junmɔu ’ble ɔɔ’ ’nynɔ ‑wɛe ’nynɔkpao’ ’je ʋa’ ‑nɛ kʋan ’ble. 3Dɛ "junmɔu ’jea nʋ ’de ɔɔ’ ’nynɔ ‑pee ɛ, ɛmɛ ɔ ’je nʋ. ’De dɛ ’nynɔkpao’ ’jea nʋ ’de ʋa’ kʋan ‑pee ɛ, ɛmɛ ‑mʋ ’je nʋ ‑ke. 4’Nynɔkpao’ se "ikmaa’ ’ble ’de ʋa’ ‑cɛ" ’ɛ ku "kpei, ɛ nɩɛ ʋa’ kʋan ’a dɛ ‑o. ’Kamɔ ɛ nɩ ‑ke ’de kʋan ’a ‑tɩ’ ’ʋn ‑ke. Ɔ se "ikmaa’ ’ble ’de ɔɔ’ ‑cɛ" ’ɛ ku "kpei ‑ke, ɛ nɩɛ ɔɔ’ ’nynɔ ’ɔ dɛ ‑o. 5Ao ’bo ba o tɩɩɛn ‑bo ɛ se ao ’bɛɛ wlu ’ʋn ‑wɛe ao ’je Kea bae nɩ ɛ. ’De wlu ao ’bɛɛa ’ʋn ‑bo ɛɛ’ nɔ" ’wlʋ ’o ‑jei" ɛ, ‑mɛ ka ao ’wlʋa ao jii kan’ de ‑wɛe aoa’ ‑ɩn se ‑ma ‑cɛ" "wɔin ’bɛɛ‑ je ‑siɔn’ ‑je "nyɩ ‑wɛe ɔ je aopʋ ’de jɛi" ’je dɛsaʋn ’di po.

6Dɛ ’ɩn ’tmʋa ‑ta ɛ se kɛ’ ’ma ‑te’ aopʋ "i nɩ‑. Dɛ nyʋ ’bɛɛa ʋʋ ’jea nʋ ɛmɛ ’ma ’tmʋ ’de ao ‑pee. 7’Ɩn nɩɛ "i ka ’mɔ nɩa "nynunmai ‑wee’ ’je kan’ nɩ, ’kaa Kea ’a nyʋ ’da sʋn se ‑kooɔ’. Dɛ ‑ɛɛ ’kpɩ ɛ "nyɩa jrɔ’ ɔ, ‑mɛ nɩɛ ɛɛ’ ‑nɛ ka‑. Ɛ "nyɩ nyɔ jrɔ’ dɛ jrɛ’ɛ ’kpɩ, ‑wɛe ɛ "nyɩ nyɔ jrɔ’ dɛ jrɛ’ɛ ’kpɩ.

8Dɛ ’ma ’tmʋa ’de kloo" jeʋn ke ‑tiɔn" nynʋkpae’ ke ’nynʋkpae’ ‑sea’ kʋan ’ble ‑pee ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ka ’ɩn nɩa due’ ‑bo ʋʋ nɩ kan’ a, ɛ nmɔi". 9’Kaa ‑bo ʋʋ se ʋʋa’ ‑cɛ" "wɔin ’bɛɛ‑ ’ja a, ‑mɛ ʋʋ ’ble ’nynɔ, ʋʋ "ti jra. ’Nynɔ ’blea’ ke jra "tia’ "paa’, ɛ je ‑ma ‑kain ’mɛɛ dao’ ’dii ’de ’nynɔ ’ble‑tɩ ke jra "ti ‑tɩ ’ʋn ‑sii.

10’De dɛ ’ma ’tmʋa ’de ’nynɔ jeʋn ke jra "tiʋn ‑pee ɛ, ɛ se ’mɔ ‑ɔɔ ‑tmʋ ɛ nɩ‑, ɛ nɩ Tʋ"bo ’a ‑cɛ" ’kpa ‑tmʋ ɛ, ’nynɔkpao’ ke ʋa’ kʋan ’bo "i cɩɩɛn. 11’De ‑bo ʋ ke ʋa’ kʋan cɩɩɛn "i ’ja a, ‑mɛ ʋ ’bo jra dee "tiɛ. ‑Bo ɛ se ‑mɛ nɩ ɛ, ‑mɛ ʋ ke ʋa’ kʋan ‑seea’ ‑tɩ’ "kpei‑. ’De "junmɔu ‑mɔ ’ja a, ɔ ’bo ɔɔ’ ’nynɔ ’kwla ‑saa.

12Dɛ ’ma jia ’tmʋa’ ’de nyʋ jrʋ’ ‑pee ɛ, ɛ ’wlʋɛ ’de ’ma ‑cɛ" ’ʋn, ɛ se ’e Tʋ"bo ’ʋn ’wlʋ. Ɛmɛ ‑nɩ ‑bo nyɔ nɩ Kletiɛn, ’de ɔɔ’ ’nynɔ se Kletiɛn nɩ ‑wɛe ʋ se ɛ "inɩ ʋ ’je ɔ ’kwa ’wlʋ ɛ, ɔ ’bo ʋ ’kwla ‑saa. 13’Kamɔ ɛ nɩ ‑ke ‑bo jra ’nynɔ nɩ Kletiɛn, ’de ʋa’ kʋan se Kletiɛn nɩ, ‑wɛe ɔ se ɛ "inɩ ɔ ’je ʋ ’kwla ‑sa a, ʋ ’bo ɔ ’kwa ’wlʋɛ. 14Dɛɛ‑tɩ ’ma ’da kan’ a, ɛmɛ ‑nɩ "junmɔu ‑sea’ Kletiɛn nɩ ‑nɔ, Kea a ‑gbʋʋn ɔ "jriɛ‑ ‑cɛɛn’ ja ’de ɔɔ’ ’nynɔ ‑nɩa Kletiɛn ’ɛ ‑tɩ’ ’ʋn. ’Kamɔ ɛ nɩ ‑ke, jra ’nynɔ sea’ Kletiɛn nɩ ‑wɛe ‑ʋa kʋan nɩa Kletiɛn ɛ, Kea a ‑gbʋɛn ʋ "jriɛ‑ ‑cɛɛn’ ja ‑ke. ‑Bo ɛ se kan’ ‑mɔ nɩ ’de ɛ, ‑mɛ ka nyʋ ‑sea’ Kea juo nɩa, ’kamɔ ʋʋa’ "nynuu‑ nɩ. ’Kaa Kea a ‑gbʋɛn ʋʋa’ "nynuu‑ "jriɛ‑ ‑cɛɛn’ ja ‑ke. 15’De ‑jɔ ‑sea’ Kletiɛn nɩ ‑bo ɔ nɩɛ "i ɔ ke nyɔ ‑nɩa Kletiɛn ’je i ‑seea’ a, ‑mɛ ʋʋ ‑seea’ i, ‑jɔ ‑nɩa Kletiɛn ‑mɔ flɔn "kpei‑, ‑mɛ ɔ se ’o ba "blitii‑tɩ ’a kɛ’ ‑sɔn nɩ‑. Kea ’da ‑aʋn ‑ɛ, ‑wɛe ‑a ‑je ’e pɛe ’a blua’ ’ʋn nɩ‑. 16Amɔ jra ’nynɔ ‑ɔ ‑nɩa Kletiɛn ‑bo aa’ kʋan ’je ’pʋʋa’ ’je ’de aa’ ‑kɔ ’di ɛ, a se ɛ juo‑. ’De ‑mɔ "junmɔu ‑ɔ ‑nɩa Kletiɛn ɛ, ‑bo ‑ma ’nynɔ ’je ’pʋʋa’ ’je ’de ’ma ‑kɔ ’di ɛ, ‑ɩn se ɛ juo‑.

Dɛ ao nɩa ‑wɛe Kea ’da aopʋ ɛ, ao ‑te ’bo i

17Dɛ ‑jɛ ‑kɔan ‑tɩ’ ‑wɛe ’ma ’nyɛa "kpei‑ ɛ, ɛmɛ ‑nɩ dɛ Kea ’da jrɔ’ ‑wɛe ‑ɛɛ nʋa ’a ’kpɩ ɛ "nyɩ ɔ, ɛmɛ ɔ ’je nʋ. Dɛ ’ma tɔɔa nyʋ Kea ‑gbi ‑wee’ ’dii, ɛmɛ ‑nao. 18Nyɔ ‑ɔ mua ’klɛn ‑wɛe Kea ’da, dɛ ɔ mua ’klɛn ɔ ’bo ɛɛ’ ‑sɔɔn ‑tu" ɛ. ’De nyɔ ‑sea’ ’klɛn mu ‑wɛe ‑ɔ ‑jea Sesi ’a ‑tɩ’ tɔ’ ’ʋn ɛ, ɔ ’bo ‑mɛ ’ɛ tɔ’ inaa. 19‑Mɔ mu ’klɛn o, ‑mɔ ‑se ’klɛn mu o, ‑mɩ se ‑tɩ’ kɔn‑. Dɛ ‑jɛ ‑kɔan ‑tɩ’ ɛ, ɛmɛ ‑nɩ Kea ’a kɛ’ wɔn ’jea’. 20Dɛ jrɔ’ nɩa ’ʋn ‑wɛe Kea ’dɔ, ɛmɛ ɔ ’je ’ʋn nɩ‑. 21’De ‑bo nyɔ nɩ kʋɔnkwla’ ‑wɛe Kea ’dɔ ’de ɔ ’je Sesi ’a ‑tɩ’ tɔ’ ’ʋn ɛ, ɔ ’bo ɛɛ’ ‑sɔɔn ‑tu" ɛ. ’Kaa ‑bo ɔɔ’ kʋɔnkwla’ ’wlʋ nɔ" ‑mɛ nyni ’ja a, ‑mɛ ɔ "duo ɛɛ’ nɔ" tu ’ʋn ‑wɛe ɔ ’je ɔɔ’ ‑cɛ" ‑pee ‑te. 22Nyɔ ‑nɩa kʋɔnkwla’ ‑wɛe Tʋ"bo ’da a, ɔɔ’ nyɔ tu flɔn "kpei‑ ‑wɛe ɔ ‑te Tʋ"bo ’a ‑tea’. ’Kamɔ ɛ nɩ ‑ke nyɔ ‑tea ɔɔ’ ‑cɛ" ‑pee ‑wɛe Tʋ"bo ’da ɔ nɩɛ Klisɩ ’a kʋɔn ‑o. 23Kea ‑tɩn’ aopʋ ’mɛ, aoa’ sɔɔn’ kma’, ao nɩɛ ɛɛ’ dɛ ‑o. Ao ’bo nyiɔpʋ ’a kʋɔn ’kpaa’. 24’Ma de’di ‑wi", dɛ ao nɩa ’ʋn ‑wɛe Kea ’da aopʋ ɛ, ao ‑te ’e ɛ ’dii.

25’De ‑bo ɛ ‑tu" kloo" jeʋn ke ’nynʋkpae’ ‑sea’ jra "ti ‑wi" ‑mʋ ɛ, Tʋ"bo ’a kɛ’ ’ɩn ’jea bla ’de ʋʋpʋ ‑pee ɛ, ’ɩn se ɛ ’je. ’Kaa dɛ ’ɩn naa tɔ’ i ɛ, ɛmɛ ’ma ji ’tmʋa’ ’de ʋʋ ‑pee, dɛ‑nʋɛ’ ’saaʋn Tʋ"bo nʋa ’ʋn "jrii, ’de ɛɛ’ ‑tɩ’ ’ʋn ɛ, nyʋ ’bɛɛ‑ ʋʋ ’je ’ʋn ‑kwlɩ" ‑te’.

26Dɛ ’ɩn naa tɔ’ i ɛ, ɛ ka, ɛmɛ ‑nɩ nɔ" ‑a ‑nɩa ’di ‑ta ɛ nɩɛ ’kleje nɔ" ‑o. ’De ɛɛ’ ‑tɩ’ ’ʋn ɛ, ‑bo "junmɔu se ’nynɔ ’ble ’de ɛ, ɛ nmɔ "jrii. 27’De nyɔ ‑blea ’nynɔ ɛ, ‑mɛ ʋ ke ɔ ’bo "icɩɩɛn. ’De nyɔ sea’ ’nynɔ ’ble ɛ, ‑mɛ ɔ ’bo ’nynɔ ’ble ‑kɔ i‑pɔɛn. 28’De ‑bo nyɔ ’ble ’nynɔ ɛ, ɔ se dɛsaʋn nʋ. ‑Bo ’nynɩa ‑saan"‑ "ti jra a, ʋ se dɛsaʋn nʋ. ’Kaa nyʋ ‑blea ’nynɔ o, ’nynʋkpae’ ‑tia" jra o, ʋʋa muɛ ’e ’kle ‑tuu"‑tuu ’di ’kpaa’ ’de ʋʋa’ ’kmʋ ’ʋn. Ɩa’ ’kle tu mɩ ’mɔ nɩ "i ’ɩn ’je aopʋ "wɔin cɛn, ɛmɛ ‑tɩ ‑wɛe ’ɩn ’na, ‑bo nyɔ se ’nynɔ ’ble ɛ, ‑bo ’nynɔkpao’ se kʋan ’ble ɛ, ɛ "paa’.

29’Ma de’di ‑wi" dɛ ’ma ’tmʋa ao po ɛ doin" o : Kea ’a dbo nʋ nɔ" ‑sia ’bo ‑a "juɔi, ɛ se "itɛn. Ɛmɛ ‑tɩ dɛ ‑tba’ ’e ‑sɩanwɩ ’di ɛ, aopʋ ‑blea ’nynɔ ‑bo ao nɩ ’kmʋ ɛ, ka nyʋ ‑sea’ ’nynɔ ’ble nɩa, ao nɩ kan’. 30’De nyʋ ‑ʋʋa ‑fɩan", ka nyʋ ‑tɩ’ sea i’wlʋʋ nɩa, ʋʋ nɩ kan’. Nyʋ ‑ʋʋa ‑keea’, ka nyʋ ‑ʋʋ ’di sea wɔn nmɔ nɩa, ʋʋ nɩ kan’. ’De nyʋ ‑ʋʋa poa ’dɔɔ ɛ, ka nyʋ sea’ dɛ ’ble nɩa, ao nɩ kan’. 31’De nyʋ ‑ʋʋa dia ’kmʋ ‑nɛ ’ɛ crɔn’ ɛ, ka nyʋ ‑ʋʋa’ dia ’kmʋ ’a crɔn’ nɩa, ao nɩ kan’. Ao ’bo feeɛ’ i’wlaa ’de ’kmʋ ‑nɛ ’ɛ ‑tɩ’ ’ʋn, dɛ‑nʋɛ’ ɛ ke ɛɛ’ dɩ ‑wee’ a muɛ ‑sia’. 32’Ɩn se ɛ "inɩ ao ’je ‑sɔɔn ‑tu" ’de ’kmʋ "kpeidɩ ’a ‑tɩ’ ’ʋn. Nyɔ ‑sea’ ’nynɔ ’ble ɛ, ‑mɔ ɔ ‑tuɛ" Tʋ"bo ’a dɩ ’a ‑sɔɔn. ’De ɔɔ ‑pɔn ’e Tʋ"bo "jri ’dei nmɔɔa’ i. 33’De nyɔ ‑blea ’nynɔ ɛ, ‑mɔ ɔ ‑tuɛ" ’kmʋ "kpeidɩ ’a ‑sɔɔn. Ka ɔ ’jea nʋ ‑wɛe ɔ ’jea ’de ɔɔ’ ’nynɔ "jri nmɔɔ ɛ, ɛmɛ ɔɔ ‑pɔn i. Ɔɔ’ jei tu ’a tɔ’ ’wlʋɛ ’sɔɔn ɛɛ nʋ ‑mu’ ’nɔ ‑mu’. 34’Kamɔ ɛ nɩ ‑ke ’de ’nynʋkpae’ ’a ‑tɩ’ ’ʋn. ’Nynʋkpae’ ‑ʋʋ sea jra "ti due’ ke ’nynɩɩ’ mɩɩ" ‑wi" a "biie ʋʋa’ tɔ’ ‑wee’ ’de Tʋ"bo ’a ‑tɩ’ "kpei, ‑wɛe ʋʋa’ ku ke ʋʋa’ ‑suu ’je ɔɔ’ ‑tea’ ‑te. ’Kaa ’nynɔkpao’ ‑tia" jra ‑mʋ a ‑tuɛ" ’kmʋ "kpeidɩ ’a ‑sɔɔn. Ka ʋ ’jea nʋ ‑wɛe ʋ ’jea ’e ʋa’ kʋan "jri ’dei nmɔɔ ɛmɛ ʋa ‑pɔn i.

35‑Bo ’ma sea wlu ‑nɩ ’tmʋ ɛ, aoa’ ’dɔe ’a ‑tɩ’ ’ʋn ‑o. ’Ɩn se ɛ "inɩ ’ɩn ’je ao wlu ’a "klɛ ‑pee ‑gba’. ’Ɩn nɩɛ "i ’ɩn ’je ao sʋn o po ‑wɛe dɛ jrɛ’ je aopʋ ‑je de kaan ’de ao ke Tʋ"bo ’je "i "sii‑.

36’Kaa ‑bo ’nynɩa’ ‑saan" ‑te nyɔ ’ɔ ‑tea’, ‑wɛe ɔɔ’ jei tu ’na : ‑bo ʋ ke ’ma ‑a se ba "bli "tii‑ ‑wɛe ʋa’ jra "ti nɔ" ’je ‑si’ ɛ, ɛ se ka ‑cɔɔn’ ka nɩ‑. ‑Bo ʋa’ ’tʋn ‑nɩa ’de ɔ ’ʋn, ɛ ’e ‑jei" ‑si’ ɛ, ‑mɛ ɔ ke ʋ "tii‑ ba "bli ka ɔ nɩa "i ɛ, ɔ se dɛsaʋn nʋ. 37’De ‑bo nyɔ jrɔ’ ’wlʋ ’bo ɔɔ’ ‑cɛ" ‑kwlɩ" ‑wɛe ɔ ’na : ’nynɩa’ ‑saan" ‑tea ’ma ‑tea’ ‑ta, ʋ ke ’ma ‑a se ba "bli "tiii‑, ‑bo ɔ ’da kan’ a, ‑mɛ ɛɛ’ tɔ’ tu ’wlʋɛ ’de ɔ pɛe o ‑ke, nyɔ jrɔ’ se ɔ ‑klan" "kpei ‑te’. ‑Bo ɔɔ’ jei tu ’bɛɛ‑ ɔ ’je ɔɔ’ ‑cɛ" "wɔin ’bɛɛ‑, ‑wɛe ɔ se ’nynɔ ’blei ɛ, ‑mɛ ɔɔ nʋɛ dɛ ’dɔe. 38Dɛ ’ma ’wlʋa ’tmʋa’ a, ɛmɛ ‑nɩ ’nynɩa’ ‑saan" ‑tea nyɔ ’ɔ ‑tea’, ‑bo ɔ ke ʋ "tii‑ ba "bli ɛ, ɔ nʋɛ dɛ ‑cɛɛn’‑. ’De nyɔ ‑ɔ ‑na ’ɩn se ’nynɔkpao’ ’a ku "iblai ’sʋ ’ɩn ’je i ‑te ɛ, ‑mɔ "paa’ ke’wlɛ.

39’Nynɔkpao’ ‑ʋ ‑tia" jra ‑bo ʋa’ kʋan nɩ ’kmʋ ke ɛ, ‑mɛ ʋ se "kpei‑ flɔn‑, ’kaa ‑bo ʋa’ kʋan ’mɛ ɛ, ‑mɛ ʋ flɔn "kpei‑. Nyɔ ʋ nɩa "i ʋ ’bɛɛ‑ ʋ ’je ɔ "bli "ti, ’kaa ɛ ’bo nyɔ ‑sea’ Sesi ’a ‑tɩ’ tɔ’ ’ʋn ’je ‑mɔ nɩɛ. 40Tɔ’ ‑o, ʋa’ ’nynɔkpao’ tu ’bɛɛ‑ ʋ ’je jra dee "ti ‑mɔ ‑o, ’kaa ’bo ’mɔ ‑kwlɩ", ‑bo ʋ se jra dee "ti ɛ, ʋʋa muɛ ’e ’mʋa‑ ’ʋn nɩa’, ɛ ’je ʋa’ jra dee "ti ‑nɛ ‑sii. ’Ma naa tɔ’ i ɛ, ‑bo ’ma sea ɩa’ ‑tɩ’ tu ’tmʋ ɛ, Kea ’a ‑Suu a po ’ʋn ‑je o ‑ke.

8

’Sraanmi ’a ‑tɩ’

1Dɛ ao ‑teea’ i ’de ’sraanmi ’a ‑tɩ’ ’ʋn, ɛmɛ ’ma ji "kpei ‑saa’ la. Tɔ’ ‑o, ‑a ‑wee’ "klein juo dɛ "jrii ’mɛ ‑wɛe dɛ ‑nɩa ka ‑cɔɔn’ ka ‑a ‑juo ɛɛ’ nʋ ka. ’Kaa dɛ "jriijua’ ‑mɛ ɛ, ɛɛ poɛ nyʋ ‑cɛi" ’bɛɛa’ ’ʋn. ’De nyɔ ‑kma nyʋ ’a ‑tɩ’ ɛ, ɔɔ kuuɛ nyʋ ’a dɩ i. 2Nyɔ ‑ɔɔ ‑daa’ ɔɔ’ ‑cɛ" dɛ "jriijuoi ɛ, ‑mɛ ka nyɔ ɔ nʋa dɛ "jriijuosʋn ‑cɛɛn’‑ ɔ se ɛ juo ke. 3’Kaa nyɔ ‑kma Kea ’a ‑tɩ’ ɛ, Kea juo ‑mɔ ’mɛ.

4’De nmi ʋʋ ‑saa ’sraa‑ ‑wɛe ʋʋ "nyɩa kɔin ‑kea ‑bo ɛ ‑tu" ‑mɩ ’a di ‑tɩ ɛ, ‑a ‑je kan’ ’mɛ dɛ jrɛ’ se ’e kɔin ‑kea ’de nɩ ’nɔ ’kmʋ "kpei. Kea ‑cɛɛn’ nɩɛ due’ koʋn ‑gbai’. 5Tɔ’ ‑o, dɩ ‑nɩa ’e jaʋn ’di o, dɩ ‑nɩa ’nɔ ’blʋa‑ "kpei o, ‑bo nyiɔpʋ a sɩ Kea ’daa‑ mɔ ’de ɛ, ka "o ka ɩ ’je ɩ ‑ti ‑wɛe nyiɔpʋ a sɩ "juɔi ‑gbɛɛ’ ’de ʋʋa sɩ ʋʋa’ ’blei ’daa‑ mɔ ’de ɛ, 6ɛ se kan’ nɩ ’de ‑apʋ mɔ’ɔ ‑tɩ’ ’ʋn. ‑A ‑juɛ Kea ‑ɛ ‑nɩa due’ koʋn ‑gbai’ ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ‑a "Bo, ɛmɛ ‑nʋ’ dɩ ‑wee’ "klein, ɛmɛ ‑ɛɛ ‑tea’ ‑a ‑te. ’De nyɔ due’ koʋn ‑gbai’ mɔ ‑nɩ Nyʋ ’blei, ɔmɔ ‑nɩ Sesi Klisɩ, ’de ɔ ’ʋn mɔ Kea cɛɛn ‑wɛe ɛ nʋ dɩ ‑wee’. Ɔmɔ ‑aa ’kmʋnɩa’ ’wlʋ ’e ’ʋn.

7’Kaa nyʋ ‑wee’ "klein se ɩa’ tɔ’ ‑tɩ tu juo‑. Nyʋ jrʋ’ ‑gbɛɛ’ kɔin "juɔi tɛin" ‑wɛe ɛɛ’ faʋn a nʋ. ‑Bo ‑wi" ‑mʋ di ’sraanmi ’sʋ ɛ, ʋʋ ’na ʋʋ nʋɛ dɛsaʋn, ’sʋ ʋʋa’ pɛe a pleɛ i. 8’De ‑mɛ ’kamɔ ɛ se diidɛ mɛ ‑je ɛ nʋ ‑wɛe ‑a ‑je Kea ‑pʋn" ’kpa nɩ‑. ‑Aa ’sraanmi dia’ se ɛ ’bɛɛ‑ ɛ ’je ‑aa Kea ’a ‑jei" naa’ "kpei po. ‑Aa ‑ɩn se ’sraanmi di se ɛ ’bɛɛ‑ ɛ ’je ‑aa Kea ’a ‑jei" naa’ "kpei cɛn.

9’Kaa ao ‑tu" aoa’ ‑cɛ" ’ɛ ‑tɩ’ ‑wɛe aoa’ ‑cɛ" ‑pee‑tea’ je nyʋ ‑ʋʋa Kea ‑kwlɩ" ‑tea’ sea iku ’de dɛsaʋn ’di po, 10dɛ‑nʋɛ’ ‑mɔ ‑ɔ ‑na ‑ɔ ‑juɛ dɛ "i ‑bo ‑ɩn ‑te i ’de kɔin‑gbi ’di ‑wɛe ‑ma sea dɛ di, ’de nyɔ ‑ɔɔ Kea ‑kwlɩ" ‑tea’ sea iku ’je ‑ʋn ’je ’dee, ‑mɛ kɛ nɩ ’mʋa‑ ‑a ? ’Mɔ ’na, ‑bo ɔɔ’ jei tu ’je ‑ʋn ɛ, ɔɔ muɛ ’sraanmi dia’ ‑pʋn" ‑tea’ ‑ke o. 11‑Bo ɛɛ’ dɛ tu nɩ dɛsaʋn ’bo ɔ ‑kwlɩ" ‑wɛe ɔɔ’ pɛe se ɛ kwa blua ’de ɔ ’je ’o ‑ma ‑kɔ ’de bla ‑wɛe ɔ ’je ɛɛ’ ’sraanmi tu ’di ɛ, ‑mɛ ‑ma dɛ "jriijua’ mɛ ‑nʋɛ’ ‑wɛe ɔ ‑si’ ‑jei", ’de ‑mɛ ’kamɔ ɔ nɩ ‑ma de’di ‑wɛe Klisɩ ’mɛ ɔɔ’ ’mɛa’ ‑ke. 12‑Bo aoa sea kan’ ‑mɔ nʋ ɛ, ‑mɛ ɛ se aoa’ de’di ‑wi" ’a ’sʋ aoa nʋ dɛsaʋn "jrii nɩ‑, aoa nʋɛ Klisɩ dɛsaʋn "jrii ‑ke. 13Ɛmɛ ‑tɩ diidɛ ’ɩn ’jea di ‑bo ɛ ’je ’ma de’di ’de dɛsaʋn ’di po ɛ, ‑mɛ ’ɩn se nmi di ’bode, ‑wɛe ’ma de’di je ’e dɛsaʋn ’di ’kpa.

9

Pɔo ‑saa ɔɔ’ ’dɔe ‑nɩa kwa ‑sɔn

1’Mɔ Pɔo, aoa ’jea i ‑ta, ka ’ɩn nɩa Sesi ’a dboi ao juo ‑mɛ ’mɛ. Dɩ Sesi ’a dboʋn ’bɛɛa ʋʋ ’jea nʋ ɛ, ’ɩn nʋɩ’ ‑ke. Ka ’ɩn ‑tea ’ma ‑cɛ" ‑pee ao juɩ’. ’Ɩn ’jee ‑aa Tʋ"bo Sesi "jriɛ‑ ’mɛ. ‑Aa Tʋ"bo ’a dbo ’ɩn nʋa aopʋ ‑nɩ ɛɛ’ ‑kei". 2‑Bo nyʋ jrʋ’ se ’ʋn Sesi ’a dboi ’daa‑ mɔ ’de ɛ, ka ’ɩn nɩa Sesi ’a dboi, aomɔ ’je kan’ ’mɛ, dɛ‑nʋɛ’ dɛ ao ’jea ‑aa Tʋ"bo Sesi ’a ‑tɩ’ tɔ’ ’ʋn, ka ’ɩn nɩa ɔɔ’ dboi ɛmɛ ‑to ɛ.

3Nyʋ ‑ʋʋ ‑nɩɛ "i ‑ʋʋ ‑jea ’ʋn ’wɔn i ‑tee’ ɛ, dɛ ’ma ’tmʋa ’de ʋʋpʋ ‑pee, ɛmɛ ‑nao. 4Aopʋ ‑ɔɔ ‑tɩ’ ’ʋn ’mɔ nɩa Tʋ"bo ’a dboi ɛ, ’ɩn se ɛ ’bɛɛ‑ ’ɩn ’je aopʋ "ni ke diidɛ ’dbaa ’dee‑ ? 5Ka Sesi ’a dboʋn jrʋ’ o, ɔɔ’ de’di ‑wi" o, Sefasɩ ’blea ’nynɔ ɛ, ’ɩn se ɛ ’bɛɛ‑ ’ɩn ’je Kletiɛn ’nynɔ ’ble ‑wɛe ka ’ma mua ʋ ke ’ma ’je kan’ muu ? 6‑Aee’ ’mɔ ke Banabasɩ mɔ ‑aa ’sʋ ’a sʋn ’e dbo nʋ ‑wɛe ‑a ‑je dɛ ’je ‑a ‑je dii ? 7"soa‑wi" ‑a ‑fɔan’ tʋ ɛ, nyʋ ’na ʋʋa’ ‑cɛ" ’ɛ ‑kei" mɛ ʋʋa "duo ’ʋn ‑wɛe ʋʋa ‑tɩn’ diidɛɛ‑ ? ’De nyɔ ‑ɔ ‑doa tu ‑wɛe ‑ɔ sea ɛɛ’ ’jɔ di ‑ta ‑mɔ ’wlʋ ɛ‑ ? ’De nyʋ ‑ʋʋa ‑tea’ bli’ ’dei ɛ, bli ’a nyɩɩɛni mɛ ʋʋa sea ’naa ?

8Dɛ ’ma ’wlʋa ’tmʋa’ ‑ta, ɛ se ’e nyiɔtɔ’ ’ɔ ’sʋ ’ʋn ’wlʋ, ɛ ’crɩɩɛ ‑ke ’de Moisɩ ’a kɛ’ ’di. 9Wlu ‑crɩɩa’ ’de ɛɛ’ kɛ’ tu ’a ’sbɛ ’di ɛ, ɛ ’naa :

Bli’ ‑ɛɛ sʋʋan ‑ma ko ɛ, ‑ɩn ‑bo ɛɛ’ wɔn kpla’ pooɛ.

‑Bo Kea ’da kan’ ’ee, ‑mɛ bli ’a ’sʋ ’a ‑sɔɔn ɛɛ ‑tuu" ? 10‑Aee’ ’de ‑aa ’dɔe ’a ‑tɩ’ ’ʋn ɛ ’daa‑ kaan’ ? Tɔ’ ‑o, ’de ‑aa ’dɔe ’a ‑tɩ’ ’ʋn mɔ ɛɛ’ wlu tu ’crɩɩɛ, dɛ‑nʋɛ’ ‑tiɔnʋi ‑ɔɔ nʋa dbo ɛ, dɛ ɔ ’jea ’je ’de nya, ɛmɛ ɔ tba tɔ’ "i. Nyɔ ‑ɔɔ sʋʋan ko ɛ, ɩa’ ’jɔ ɔ ’jea ’je ɛ, ɩmɩ ɔ tba tɔ’ "i. 11Ka nyɔ ɔ poa ko ’de ‑kle’ ɛ, ’kamɔ ‑a ‑tmʋ Kea ’a wlu ’de ao ‑pee, ‑wɛe ɛ cro ’jɔ ’de ao pɛe o. Dbo ‑a nʋa ’de aopʋ "klu ɛ, ‑a se ɛ ’bɛɛ‑ ‑a ‑je ɛɛ’ crɔn’ ’je ’de aopʋ ’kwa ’de‑ ? 12Dɩ Sesi ’a dbonʋʋn jrʋ’ a ’jea aopʋ ’kwa ‑nɩ, Banabasɩ ke ’mɔ ‑apʋ mɔ ao ’jɩ "nyɩ ’de‑, ’kaa ‑a se aopʋ dɛ jrɛ’ i ‑tee’‑. ‑A ‑bɛɛ’ dɩ ‑wee’ "wɔin ‑wɛe dɛ jrɛ’ je ’e ‑aa ’kmʋ ’ʋn ’wlʋ ’de ɛ je Klisɩ ’a ‑pɔia" ‑tɩ ‑je de kaan‑.

13Nyʋ ‑ʋʋa nʋa dbo ’de Kea ‑gbu klaa" ’di tɛin" ɛ, ka ʋʋa’ diidɛ ɛ ’wlʋa ’e Kea ‑gbu ’di ao se ɩ juoo‑ ? ’De nyʋ ‑a nʋa ’sraa ‑sadbo ’bo Kea "juɔi tɛin", ka ʋʋa’ diidɛ ɛ ’wlʋa ’e ’sraa ‑sadɩ "klu, ao sɩ juo‑ ? 14’Kamɔ ɛ nɩ ‑ke ’de nyʋ ‑ʋʋa ‑tmʋa ‑pɔia" ‑tɩ ’a ‑tɩ’ ’ʋn. Tʋ"bo ’naa : Nyʋ ʋʋa ’tmʋʋa ‑pɔia" ‑tɩ ‑pee ɛ, ʋʋpʋ ‑je ʋʋpʋ ’a ’kmʋ ’a ‑tɩ’ ‑tu".

15’Kaa ’mɔ ɛ, dɩ nyʋ ’jea ’ʋn "nyɩ ’de ɛ, ’ɩn se ɩa’ jrɛ’ nyɔ i ‑tee’ due’, ’de ’sbɛ ’ma ja aopʋ ‑ta, ɛ se ɩmɩ ’ma ‑tee’ i ‑wɛe ao ’je ’ʋn "nyɩ nɩ‑. ‑Bo ɛ nɩ kan’ ‑mɔ ’ɩn ’je nʋ ɛ, ‑mɛ ’ma ’mɛa’ "paa’. ’Ɩn se ɛ "inɩ nyɔ jrɔ’ ’je ’ʋn ’ma kɛɛma’ dɛ ’kwa ‑sa. 16Dɛ ’ma ’tmʋa ‑pɔia" ‑tɩ ɛ, ɛ se ɛmɛ ‑je ɛ nʋ ‑wɛe ’ɩn ’je ’ma ‑cɛi" ’bɛɛ‑ ko‑, dɛ‑nʋɛ’ ɛɛ’ dbo ‑teeɛ ’ʋn kwa, ’ɩn ’je ɛ nʋ ‑o ka "o ka. ‑Bo ’ɩn se ‑pɔia" ‑tɩ ’tmʋ ɛ, ’ma muɛ "nmianyɔ ’kpaa’. 17‑Bo ’ɩn nʋ ɛɛ’ dbo tu ’de pɛe ’dɔe ’ʋn ɛ, ‑mɛ muɛ ɛɛ’ ‑kei" ’jea’. ’Kaa ɛɛ’ dbo tu se ’o ’ma ‑cɛ" ‑kwlɩ" ’wlʋ, ‑bo ’ma se ɛ nʋ ɛ, ‑mɛ ɛ ‑teeɛ ’ʋn kwa, ɛmɛ ‑tɩ ’ma nʋ ɛ. 18’De ‑mɛ ’ma ‑kei" ’de ɛ ’ja a‑ ? ’Ma ‑kei" mɛ ‑nɩ ’ɩn ’je nyʋ ‑pɔia" ‑tɩ ‑pee ’tmʋʋ‑ foo" ’ʋn ‑wɛe ’ɩn se ʋʋpʋ dɛ jrɛ’ i ‑tee’ i.

19’Ɩn ‑teɛ ’ma ‑cɛ" ‑pee. ’Ɩn se ’o nyɔ jrɔ’ "jru nɩ‑, ’kaa ’ɩn nʋɛ ’ma ‑cɛ" nyʋ ‑wee’ ’a "juɔi nʋʋi ’ʋn ‑wɛe ’ɩn ’je nyʋ ‑tuu"‑tuu ’de Sesi o "biie‑. 20‑Bo ’ɩn ke Suifʋ‑wi" ‑te i ɛ, ‑mɛ ka Suifʋi nɩa, ’kamɔ ’ɩn nɩ‑, ‑wɛe ’ɩn ’je ʋʋpʋ ’de Sesi o "biie‑. ’De ‑mɛ ’kamɔ ’ɩn se ’o ʋʋa’ kɛ’ ‑sɔn nɩ‑. ‑Bo ’ɩn ke nyʋ ‑ʋʋ ‑nɩa ’o kɛ’ ‑sɔn ‑te i ɛ, ka ʋʋa nʋa, ’kamɔ ’ma nʋ, ‑wɛe ’ɩn ’je ʋʋpʋ ’de Sesi o "biie‑. 21’De nyʋ sea’ kɛ’ juo‑ ‑bo ʋʋ ke ’ma ‑a ‑te i ɛ, ‑mɛ ka ʋʋa nʋa, ’kamɔ ’ma nʋ, ‑wɛe ’ɩn ’je nyʋ ‑sea’ ’o kɛ’ ‑sɔn nɩ ’de Sesi o "biie‑. ‑Bo ’ma sea kan’ ‑mɔ nʋ ɛ, ɛ se ‑mɛ ’ma blaa Kea ’a kɛ’ wɔin nɩ‑, dɛ‑nʋɛ’ ’ma ’jeɛ Klisɩ ’a kɛ’ wɔn. 22Nyʋ ‑ʋʋa Sesi ‑kwlɩ" ‑tea’ sea iku ɛ, ‑bo ’ɩn nɩ ’e ʋʋpʋ "klu ɛ, ʋʋ ke ’ma na’, ’maa ’bɛɛ‑ ’ma ‑cɛi" ’bo ʋʋpʋ "jru kpɔ’, ‑wɛe ’ɩn ’je ʋʋpʋ ’de Sesi o "biie‑. Ka "o ka nyɔ ’je ɔ nɩ ɛ, ’ɩn ’wɔɔn‑ ɔ ke ’ma ‑a na ‑tɩ ’mɛ, ’de ‑bo ɛ nɩ kan’, ‑wɛe nyʋ pla ’e ’pʋʋa’ ’je. 23‑Bo ’ma sea kan’ nʋ ’de ‑pɔia" ‑tɩ ’a ‑tɩ’ ’ʋn, ‑mɛ ’ma ‑nɛ "diwan ‑nɩ ’e ɛ ’di ‑ke.

24Ao ’je kan’ ’mɛ ka nyʋ ‑ʋʋa plea ‑wɛe ‑ʋʋa ‑tooa’ i ɛ, ʋʋ ‑wee’ "klein a ple’ ‑wɛe ʋʋ ’je pleea’ ’a "jru kpa. ’Kaa nyɔ due’ koʋn ‑gbai’ mɔ ‑ɔɔ kpa ɛɛ’ "jru. ’Kamɔ ao ’je ple ’de ao ’je pleea’ ’a "jru kpa ‑ke. 25Nyʋ ‑ʋʋa ‑tooa’ i ɛ, dɩ jrɩ’ ʋʋa’ nʋ ’de dɛ "o dɛ ’ʋn ‑wɛe ʋʋ ’je ‑kei" ’je. ‑Kei" ʋʋa ‑pɔan i ‑nɛ ɛɛ’ ‑kwle dooa’ ‑tɩ. ’Kaa ‑apʋ mɔ ɛ, ‑kei" ‑aa ‑pɔan i ɛ, ɛ se dooa ‑ta ’ble. 26Ɛmɛ ‑tɩ ’ma ple ’ma mu nya, ‑ta ’ma mua ’ɩn juo ’o ’ɛ. ’Ma nyɔ tu ɛ, ’maa po kpiin’ "jɛi woi. 27’Kaa ’ɩn ’bɛɛ‑ ’ma ‑cɛ" ’ɛ ku "wɔin, ’ɩn ‑sii ɛ wɔn, ’de ’mɔ ‑ɔɔ ‑tmʋʋa’ nyʋ ‑pɔia" ‑tɩ ɛ, nyʋ je ’ʋn ‑kɔ ‑pʋn" ’je, ‑wɛe ’ɩn je ’blʋɔ sie‑.

10

Dɩ ‑nʋʋa Israɛ‑kɔʋn "jrii ɩmɩ ‑je ‑a kplɩn tɔɔ‑

1’Ma de’di ‑wi", ‑ta ‑a "bo ‑wi" ke Moisɩ a naa tɛin" dɩ ‑nʋʋa ʋʋpʋ "jrii ɛ, ao po ɩ ‑kwlʋ o. Ʋʋ ‑wee’ cɛɛn ’bo bue" ke ’tɔniɛ ‑saan wɔn ’mɛ, ʋʋ je ɛ ’je. 2Bue" ʋʋ cɛɛan ’de ’ʋn o, ’tɔniɛ ‑saan ʋʋ cɛan o, ka nyʋa pooa "ni "jru ’kamɔ ɛ nɩ‑. Ʋʋ ‑wee’ ’wɔɔn‑ Moisɩ ’a ’bo ʋʋpʋ "jru kpɔ’ nɩ ‑tɩ ’mɛ. 3Diidɛ ‑wlʋa ’e Kea o, ʋʋ ‑wee’ diɛ’, ʋʋ je ɛ ’je. 4"Ni ‑wlʋa ’e ’soa‑ ’di ɛ, Kea mɛ ‑nyɩɛ" ʋʋpʋ, ʋʋ ‑wee’ ’nɛɛ ‑ke. ’Soa‑ ‑nɛ, ka ʋʋ‑pʋ a mua, ’kamɔ ɛɛ mu. Ɛɛ’ ’soa‑ tu mɛ ‑nɩ Klisɩ ’a ‑cɛ" ’kpa. 5’Kamɔ ʋʋ ’jee‑ dɩ ‑nɩa ’mʋa‑ "jriɛ‑ ’pepe, ’kaa ʋʋa’ ‑tuu"‑tuu se ’e Kea "jri ’dei nmɔɔ‑, ɛmɛ ‑tɩ ʋʋ ’mɛ ’e ‑pɩɩɔn" blʋa "kpei.

6Dɩ ‑nʋʋa ʋʋpʋ "jrii ‑nɩ ɩmɩ ‑je ‑a kplɩn tɔɔ‑ ‑wɛe ka dɩsaɩn nʋa’ a pooa ʋʋpʋ pɛe "i ɛ, ‑a je kan’ nɩ‑. 7Ka ʋʋa’ jrʋ’ ‑gbɛɛa’ kɔin "juɔi tɛin", ao ’bo kan’ nʋɛ. Ka wlu ‑crɩɩa’ ’da a, ’kamɔ ʋʋ nʋ ‑cɛɛn’‑. Ɛɛ’ wlu tu ’naa :

Israɛ‑kɔʋn ‑wee’ ‑teɛ i ‑wɛe ʋʋa di’, ʋʋa ’na, ’sʋ ʋʋ ‑wee’ sɔn ’ʋn ’ɛ ‑wɛe ʋʋa dee.

8‑A ‑bo ‑aa ‑cɛ" ’ɛ ’kmʋ dɛ ’ɛ "jriitɩn dɛsaʋn "nyɩɛ, ’kamɔ nyʋ jrʋ’ nʋ ’de ‑a "bo ‑wi" "klu tɛin" ‑wɛe ʋʋa’ ‑kwlʋ ’sɔɔn "wlu taan (23 000) ’mɛ ’de ’wɩ due’ ’di. 9‑A ‑bo Tʋ"bo i ‑tɩɛn’, ’kamɔ ʋʋa’ jrʋ’ nʋ ‑wɛe ʋʋ ’mɛ ’bo sɛn ’ɛ wɔin". 10Ao ’bo ’mii wluuɛ, ’kamɔ ʋʋa’ jrʋ’ nʋ tɛin" ‑wɛe Kea ‑sa ʋʋpʋ ’a ma" i.

11Dɩ ‑nɩa ’mʋa‑, ɩ nʋʋɛ ʋʋpʋ "jrii ’mɛ ‑wɛe nyʋ ’jɩ ja ‑gbʋn. ’De ɩ ’crɩɩɛ ‑wɛe ‑apʋ ‑ɔ ‑nɩa ’e de ’bɔɔ‑ nɔ" ’di ɛ, ɩ ’je ‑a kplɩn tɔɔ‑. 12Ɛmɛ ‑tɩ nyɔ ‑ɔ ‑na ‑ɔ ‑nyna ‑sisi’ ɛ, ‑mɛ ɔ ‑tu" ɔɔ’ ‑cɛ" ’ɛ ‑tɩ’ ‑wɛe ɔ je i‑ka. 13Dɩ ‑ɩa nʋʋa aopʋ "jrii ‑wɛe ‑ɩa ‑tɩan’ aopʋ i ɛ, ɩ se ɩa’ ‑nɩ ka nɩ‑, ɩa nʋʋɛ nyʋ ‑wee’ "jrii ’mɛ ‑ke. Kea ’a poo wlu fai", ɛ se ɛ ’bɛɛ‑ ɛ ’je aopʋ "i "tai‑ ‑wɛe dɩ ao sea "wɔin ’bɛɛ‑ ɩ ’je aopʋ i ‑tɩɛn’. ’Kaa ‑bo ɩa’ dɩ tu a sea aopʋ i ‑tɩɛn’ ɛ, ɛɛ muɛ ao ’kpɩ "nyɩa’ ‑wɛe ao ’je ɩ tʋ o ‑fɔn’, ’de ao ’je ’e ɩ ’di ’wlʋ.

Pɔo ‑saa Korɛntɩ Kea ‑gbu fɛn’

14Dɩ ’ma ’wlʋa ’tmʋa’ ‑ta ’ma ‑tɩ’ kmaʋn‑, ɛ ’de mɛ ‑nɩ ao tɛɛn kɔin "juɔi ‑gbɛɛa’ o. 15Aopʋ ’ma wlua ‑pee ɛ, ao nɩ tɔ’di ’mɛ. Dɛ ’ma ’tmʋa, ao ’bɛɛ‑ ao ’je ɛ tɔ’ inaa ‑wɛe ao ’je ’e ɛ ’dei ’wɔn. 16Nmɔ ‑kaun ‑aa ‑dua" ’ʋn ‑wɛe ’de ‑ɛɛ ‑tɩ’ ’ʋn ‑aa poa Kea ’sɛ ’ee, ɛ se ‑a ‑ke Klisɩ ’a nymɔ ’je "i "sii‑ ‑wɛe "diwan ’je ‑a kpʋn, ɛmɛ ‑tɩ ‑aa sea kan’ nʋʋ ? ’De ‑di’pɛn ‑aa cɛɛan i ‑wɛe ‑aa dia, ɛ se ‑a ‑ke Klisɩ ’a ku ’je "i "sii‑ koo‑ ? 17‑Jɛ ‑di’pɛn ‑aa dia ɛ nɩa due’ koʋn ‑gbai ɛ, ‑mɛ ka "o ka ‑a ‑je ‑a ‑ti mɔ ’de ɛ, ‑a ma ‑gboo due’, dɛ‑nʋɛ’ ‑di’pɛn kpla due’ mɛ ‑a ‑gble’.

18Dɛ ‑ɛɛ nʋʋa ’de Israɛ‑wi" "klu tɛin" ɛ, ao po ɛɛ’ ‑tɩ’ ‑kwlʋ o. Nmi ʋʋa ‑saa ’sraa ’ʋn ’bo Kea "juɔi nyʋ ‑ʋʋa di ɛ, ʋʋ ke Kea "siiɛ "i. 19‑Bo ’ma sea kan’ ‑mɔ ’da ’ee, ‑mɛ ’ɩn ’na kɔun nyʋ a ‑sa ’sraa‑ ʋʋa "nyɩa, ɛ ke ɛɛ’ ’sraanmi ‑wee’ nɩɛ dɛwɔn ? "Ɩɩn‑, ɛ se kan’ nɩ‑. 20’Kaa nyʋ sea’ Kea juo ɛ, ’srae‑ ʋʋa ‑sa, ʋʋa "nyɩ ‑siisaɩn, ʋʋa’ "nyɩ Kea. ’De ’mɔ se ɛ "inɩ ao ke ‑siisaɩn ’je "i "sii‑. 21Ao se ɛ ’bɛɛ‑ ao ’je Tʋ"bo ’a ‑kaun" ’di ’naa’ ’wlʋ ‑wɛe ao ’je ‑siisaɩn ’a ‑kaun" ’di ’naa. ’De ao se ɛ ’bɛɛ‑ ao ke Tʋ"bo ’je ‑tadue diia’ ’wlʋ ‑wɛe ao ke ‑siisaɩn ’je ‑tadue dii‑. 22‑Aee’ ‑aa ‑pɔn ‑a ’je ’e ‑siisaɩn o "biie‑ ‑wɛe ‑a ‑je Tʋ"bo ’a ‑kwlɛn "blo ‑saa ? ‑Aee’ ‑a ‑kmai" ‑a je Tʋ"bo ‑sii ?

‑Aa nʋʋdɩ ’je Kea ’a ’nynɩ "i ’bɛɛ‑

23Tɔ’ ‑o, ‑a ‑bɛɛ’ ‑a ‑je dɩ ‑wee’ "klein nʋ, ’kaa dɩ jrɩ’ ‑nɩ ’e ‑wɛe ‑ɩa’ nʋ ‑a ’dɔe "jrii. Nyʋ ’bɛɛ‑ ʋʋ ’je dɩ ‑wee’ "klein nʋ ‑cɛɛn’‑, ’kaa ɩ ‑wee’ ’a kuu kan’ nyʋ ’a Kea ‑kwlɩ" ‑tea’ i. 24Ao ’bo aoa’ ’sʋ ’a ’dɔe i‑pɔɛn. ’Kaa dɩ ‑ɩ ‑jea ao ‑podɛi" ’dɔe "jrii nʋ ɛ, ɩmɩ ao ’je nʋ due ’due.

25Nmi "o nmi ‑ɛɛ pleea ’bo ’dɔɔ ɔ, ao ’bɛɛ‑ ao ’jeɛ ‑tɩn’ ao ’je ɛ di. Ao ’bo pɛe ipleeɛ ‑ta ɛɛ’ nmi tu ’wlʋa ao ’bo ɛ i‑teeɛ’ ɛ. 26Dɛɛ‑tɩ ‑wɛe ’ma ’da kan’ ‑a, ɛmɛ ‑nɩ wlu ‑crɩɩa’ ɛ ’naa : Kea mɛ ‑ble dɩ "klein ‑nɩa ’nɔ ’blʋa‑ "kpei ɛ.

27Nyɔ ‑sea’ Sesi ’a ‑tɩ’ tɔ’ ’ʋn ’je ‑bo ɔ ’da ‑ʋn dɛdi ‑tɩ ‑wɛe ‑ɩn ‑nɩɛ "i ‑ɩn ‑je ’e mu ɛ, ‑ɩn mu. ‑Bo ‑ɩn mu ’e ’ja a, ‑mɛ ‑ɩn ‑bo pɛe ipleeɛ, dɛ ɔ "nyɩa ‑ʋn ’sʋ ɛ, ‑ɩn di ɛ. ‑Ɩn ‑bo dɛ jrɛ’ ’dei ‑tee’ ɛ. 28’Kaa ‑bo nyɔ jrɔ’ ’na nmi ‑ma jia dia’ ‑ta ’sraanmi ‑o ɛ ’wlʋɛ ’e kɔin bae’. ‑Bo ɔ ’da kan’ a, ‑mɛ ‑ɩn ‑bo ɛ diiɛ ’de "ju ‑ɔ ‑saa ‑ʋn fɛn’ ‑nɔ ’ɔ ‑tɩ’ ’ʋn, dɛ‑nʋɛ’ ɔɔ’ "ju tu ɛ, ɔɔ ’daa‑ ’sraanmi dia’ dɛsaʋn ’bo ɔ ‑kwlɩ". 29Ɛ se ‑ma ‑cɛ" ’ɛ tɔ’ mɛ ’ma ’da nɩ‑, ’kaa tɔ’ "ju ‑nɔ naa i ’de ɛɛ’ ‑tɩ’ ’ʋn ɛ, ‑ɩn ‑bɔ dɛ di ‑tɩ.

"Ko nyɔ jrɔ’ ‑nɩ ’e aopʋ "klu ‑wɛe ɔ ’na tɔ’ nyʋ a naa i ’de ’ma ‑tɩ’ ’ʋn ɛ, ɛmɛ ‑tɩ ’ɩn ’je dɛ di ‑tɩ ’bɔɔ ? 30‑Bo ’ɩn po Kea ’sɛ‑ ’de diidɛ ’ɛ ‑tɩ’ ’ʋn ’ee, ‑mɛ dɛɛ‑tɩ nyʋ ’je ’ʋn ’dei wluu ’de diiɛ ‑ɛɛ Kea ’ɩn poa ’sɛ ’ɛ ‑tɩ’ ’ʋn ɛ‑ ?

31Dɛ ’ma ‑sa "kpei ’de ‑mɔ ’ɔ jei tu ‑pee, ɛ ka : Dɛ "o dɛ aoa mua nʋa’, ‑bo aoa sea dɛ di o, ‑bo aoa sea dɛ ’na o, ao nʋ ɩ ‑wɛe Kea ’a ’nynɩ ’je "i ’bɛ ’de aoa’ ‑kɔ ’di. 32Ao ‑tu" aoa’ ‑cɛ" ’ɛ ‑tɩ’ ‑wɛe aoa’ nʋʋdɩ je nyʋ "maa. ‑Bo ɛ nɩ Suifʋi o, ‑bo ɛ nɩ nyʋ sea’ Suifʋ nɩ o, ‑bo ɛ nɩ Kea ’a ‑jei" naaʋn o, aoa’ kplɩn ’bo nyɔ jrɔ’ ‑jei" ‑siiɛ. 33Ka ’ɩn na, ’kamɔ ao ’je na‑, ’ɩn se ’ma ‑cɛ" ’ɛ ’dɔe i ‑pɔn, ’kaa ’ma ‑pɔn nyʋ ‑wee’ "klein ’a ’dɔe i ’de dɩ ‑wee’ ’ʋn, ‑wɛe nyʋ ‑tuu"‑tuu ’je ’e Sesi o "biie‑, ’de ʋʋ ’je ’pʋʋa’ ’je.

11

Ka nyʋ ’je Kea "juɔi ‑gbɛɛ’ sʋn nʋ ɛ

1Ka ’ɩn bla ’o Klisɩ ’a ‑kɔ ’de ɛ, ao bla ’o kan’ ’ma ‑kɔ ’de ‑ke.

2’Ma ’cɛ, ’ma poɛ ao ‑tɩ’ o, dɛ‑nʋɛ’ aoa poɛ ’ma nyʋ dɛtɔɔsʋn ‑wee’ ‑kwlʋ o, ‑wɛe kplɩn ’ɩn sia aopʋ o ɛ, aoa nʋ ɩ.

3’De dɛ ’ɩn nɩɛ "i ao ’jea ‑kwlʋ o po ’pepe ɛmɛ ‑nɩ Klisɩ mɔ ‑ble "junmɔu ‑wɛe "junmɔu ‑te ’nynɔkpao’ "jru kpɔ’ i ‑wɛe Klisɩ ’a ’kmʋ nɩ ’e Kea ’kwa. 4‑Bo "junmɔu a sea Kea bae ‑wɛe wlu Kea poa ’bo ɔ ‑kwlɩ" ‑bo ɔɔ sea ɛ ’tmʋ ɛ, ɔ ’bo dɛ "jru blaa. ‑Bo ɔ nʋ kan’ a, ‑mɛ ɔ se ɔɔ’ "jrukpɔ’ i ‑tei ’a ni’ ‑te’. 5’Kaa ’nynʋkpae’ ‑wi" ‑mʋ ɛ, ‑bo ʋʋa sea ɩa’ dɩ tu nʋ ɛ, ʋʋ bla dɛ "jru, ɛmɛ ‑nɩ ka ‑cɔɔn’ ka. ’De ‑bo ʋʋ se dɛ "jru bla ’ja a, ‑mɛ ʋʋ se ʋʋa’ "jrukpɔ’ i ‑tei ’a ni’ ‑te’. ’De ’nynɔkpao’ ‑ʋ sea dɛ "jru bla a, ‑mɛ ka nyɔ ɔ ’wla "jru i, ’kamɔ ʋ nɩ‑. 6’De ‑bo ’nynɔkpao’ jrʋ’ ’na ʋ se dɛ "jru blai ɛ, ‑mɛ ʋ ’wla "jru i. ’De ‑bo ’nynɔkpao’ cɛn "mɩɩ snɩ’ ‑wɛe ʋ ’je "jru i ’wla ’ee, ɛ nmɔ "jrii ’mɛɛ ? ‑Bo ɛ se "jrii nmɔ ’ja a, ‑mɛ ʋ bla dɛ "jru. 7Dɛɛ‑tɩ "junmɔu ’a dɛ "jru blaa’ sea "jrii nmɔ ɛ, ɛmɛ ‑nɩ Kea nʋɔ’ ’de ɛɛ’ ‑kooɔ’ i ’ʋn, ‑wɛe ‑bo nyʋ ‑gbʋn ɔ ja ’sʋ ɛ, ka Kea ’bɛa "i nyʋ ’je ɛ juo‑. ’Kaa ’nynɔkpao’ ‑mʋ ɛ, dɛ ʋa’ kʋan nɩa ’ʋn mɛ ʋa to. 8Ao ’je kan’ ’mɛ, Kea ’wɔan "junmɔu nʋ‑tɩ ɛ, ɛ se ɔ ’o ’nynɔkpao’ ‑pʋn" ‑sa, ’kaa ’nynɔkpao’ mʋ ɛ, ɛ ‑sa ’o "junmɔu ‑pʋn" ‑wɛe ɛ nʋ. 9’De Kea se "junmɔu nʋ ’de ’nynɔkpao’ ’a ‑tɩ’ ’ʋn, ’kaa ɛ nʋ ’nynɔkpao’ ‑mʋ ’mɛ ’de "junmɔu ’a ‑tɩ’ ’ʋn. 10Ɛmɛ ‑tɩ ’de Kea ’a "soa‑wi" ’a ‑tɩ’ ’ʋn, ’nynɔkpao’ ’je dɛ "jru bla, ‑mɛ ka ʋ ’blea "jrukpɔ’ i ‑tei, ɛmɛ ʋa to. 11’Kaa ’ma de’di ‑wi", ‑apʋ ‑ɔ ‑ke Tʋ"bo Sesi Klisɩ "siaa "i ɛ, ‑a se i ‑seea’. ‑Bo "nynunmai se ’kmʋ nɩ ’de ɛ, ’nynʋkpae’ se ’kmʋ nɩi. ’De ‑bo ’nynʋkpae’ se ’kmʋ nɩ ’de ɛ, "nynunmai se ’kmʋ nɩi ‑ke, 12dɛ‑nʋɛ’ ‑a ‑je kan’ ’mɛ, Kea ‑sa ’o "junmɔu ‑pʋn" ‑wɛe ɛ nʋ ’nynɔkpao’. ’De ’nynɔkpao’ mʋ ‑ʋa ‑wlʋ "junmɔu‑. ’De dɛ ‑a ‑jea ‑kwlʋ o po ‑ke ɛ, ɛmɛ ‑nɩ dɛ ‑ɛ ‑jea ’kmʋ nɩ ‑wɛe Kea sea nʋ, ‑mɛ se nɩ‑.

13Aoa’ ‑cɛ" ’kpa ‑gbʋn ɛ ja ao ’je ɛ ’je, ‑bo ’nynɔkpao’ se dɛ "jru bla ‑wɛe ʋ ’je Kea bae ’ee, ɛ nɩ ka ‑cɔɔn’ ka ’mɛɛ ? 14Ka ‑bo "junmɔu ’ble "mɩɩ‑ ‑tɔɩn ɛ ’blea ‑tɩn’ ɛ, ’blʋa‑ ‑wee’ "klein juɩ’. 15’Kaa ‑bo ’nynʋkpae’ ‑wi" ‑mʋ ’ble "mɩɩ‑ ‑tɔɩn ɛ, ɛ nmɔ "jrii, ɛ nɩɛ ʋʋa’ ‑cian" ‑o, dɛ‑nʋɛ’ Kea "nyɩ ʋʋpʋ "mɩɩ‑ ‑tɔɩn ’mɛ ‑wɛe ɩ ’je ʋʋpʋ "jru ‑cri". 16Dɛ ’ma ’wlʋa ’tmʋa’ ‑ta, ‑bo nyɔ jrɔ’ se ’o ’wɔn ’ja a, ‑mɛ dɛ ɔ ’jea ‑kwlʋ o po ɛ, ɛmɛ ‑nɩ kplɩn ‑a ‑ke Kea ‑gbi ‑wee’ "klein a nʋa, ɩmɩ ‑nao.

Tʋ"Bo Sesi ’a diidɛ‑

(Matie 26.26-29 ; Makɩ 14.22-25 ; Luikɩ 22.14-20)

17’De dɛ jrɛ’ ‑nɩ ’o mu ke’wlɛ ’ɩn ’je aopʋ tɔɔ‑. ‑Bo ao ’kɩɩɛn "jrui ɛ, kplɩn aoa nʋa ɩa’ kuu ba ’a dɩ i, ’kaa ɩa cɛn ba ’a dɩ. ’De ‑mɛ ’ɛ ‑tɩ’ ’ʋn ɛ, ’ɩn se aopʋ ‑tɩ’ opoi. 18Dɛ ‑jɛ ’ɩn ’wɔan tɛin" ’de aoa’ ‑tɩ’ ’ʋn ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ‑bo aoa sea "jrui ’kɩɩɛn ’de Kea ‑gbu ’di, aoa ‑seea’ ’ʋn ’ɛ. Dɛ ʋʋ ’tmʋa ’mʋa‑ ’ɩn ’je ɛɛ’ jrɛ’ tɔ’ ’ʋn ɛ. 19‑Bo ’ʋn ‑seea’ mɛ ‑nɩ aopʋ "klu mɔ ’ɔ ‑cɛ" ‑ke ɛ, ‑mɛ nyʋ ‑ʋʋa’ pooa wlu fai" nyɔ ɔ muɛ ʋʋpʋ juua’. 20‑Bo ao ’kɩɩɛn "jrui ɛ, ɛ se Tʋ"bo ’a diidɛ mɛ aoa di ‑tadue nɩ‑. 21’Kaa ‑bo ao ’kɩɩɛn "jrui ’sʋ ɛ, aoa di aoa’ ‑nɛ dɛ ’mɛ due ’due ’sʋ jrɔ’ ’ɔ diɛ, ‑wɛe ’mɩɩɛ‑ ɛ ’dba jrɔ’, ’de jrʋ’ a po nmɔ "jru. 22‑Bo ao ’je aoa’ dɩ di ‑wɛe ao ’je aoa’ nmɔ "jru po ’ee, ‑mɛ aoa’ ‑te i ’de ao wɔiin" ? ‑Ɩɩn" ? Ao nɩɛ "i ao ’je Kea ‑gbu ‑flɛɛn ? ‑Aee’ ao nɩɛ "i ao ’je nyʋ ‑sea’ dɛ jrɛ’ ’ble ‑tɩn’ "i ’dbaa ? Dɛ ao nʋa ’mʋa‑ ’ee, ao nɩɛ "i ’ɩn ’je aopʋ ɩa’ ‑tɩ’ o poo ? "Ɩɩn‑, ’ɩn se aopʋ ‑tɩ’ opoi. 23Dɛ‑nʋɛ’ dɛ ’ɩn ’jea ’de Tʋ"bo ’kwa ɛmɛ ’ɩn tɔɔ aopʋ. Ka Tʋ"bo nʋa ’ʋn ɔɔ’ diidɛ ’ɛ tɔɔsʋn ’ka ka : "Maʋwɩ ‑ɛ ’di ʋʋ ’jea ’e Tʋ"bo Sesi to ɛ, ɛmɛ ɔ "duo ‑di’pɛn ’ʋn, 24’de ɔ po ɛɛ’ Kea ’sɛ‑ ‑wɛe ɔ cɛɛn ɛ i, ’de ɔ ’na : ’Ma ku, ’ɩn toa ’e ‑ɛ ‑cɩan i ’de aoa’ ‑tɩ’ ’ʋn, ɛmɛ ‑o. Ao di ɛɛ’ diidɛ tu jeejee ‑wɛe ao ’je ’ma ‑tɩ’ ‑kwlʋ o po. 25Ʋʋ ‑kɔa’ dɛ dia’ ’sʋ, ɔ "duo nmɔ ‑kaun ’ʋn ’ɛ ‑wɛe ɔ ’na : Nymɔ ‑nɛ, ’ma nymɔ ‑ɛ poa dbɛɛdɛ dee ’bo ao ke Kea ’nynɩ ‑o. ‑Sɔntɩ aoa mu ɛ ’naa’ ’ja a, ‑mɛ ao po ’ma ’mɛ ‑tɩ ‑kwlʋ o. 26Ɛmɛ ‑tɩ dɛ ‑tba’ ’e ‑sɩanwɩ ’di ‑wɛe ‑ɛ ‑jɛɛa Tʋ"bo ’a dejia’ a, ‑sɔntɩ aoa mua ‑di’pɛn ‑nɛ dia’ ‑wɛe ao ’jea nmɔ ‑nɛ ’na a, ‑mɛ ka Tʋ"bo Sesi ’mɛa aoa’ ’mɛa’ ɛmɛ aoa ’tmʋ ’bo nyʋ ‑wee’ "juɔi.

27’De ɛɛ’ ‑tɩ’ ’ʋn nyɔ ‑ɔɔ mua Tʋ"bo ’a diidɛ dia’ ‑wɛe ‑ɔ ‑jea ɔɔ’ nymɔ ’na ’de ‑ɔ sea ɛɛ’ ka nɩ ɛ, ‑mɛ ɔɔ ‑flɛɛn’ Tʋ"bo ’a ’mɛa’ ’mɛ, ‑wɛe ɔ po ɔɔ’ ‑cɛ" dɛsaʋnʋi. 28‑Jɛ ɛ nɩa kan’ a, ‑mɛ nyɔ ‑ɔ ‑jea Tʋ"bo ’a diidɛ di ‑wɛe ‑ɔ ‑jea ɔɔ’ nymɔ ’na a, ɔ ‑gbʋn ’de ɔɔ’ ‑cɛ" ’ʋn ’pepe ‑wɛe ɔ ’je ɛɛ’ dɛ tu nʋ, 29dɛ‑nʋɛ’ nyɔ ‑ɔɔ mua Tʋ"bo ’a diidɛ dia’ ‑wɛe ‑ɔ ‑jea ɔɔ’ nymɔ ’na ’de dɛ ‑ɛɛ ’mɛa’ Sesi ’mɛa ‑ɔ sea ’e ɛ ’de juo ɛ, ‑mɛ ‑mɔ ɔ ja ɔɔ’ ‑cɛ" ’kpa Kea ’a ’pee "jru. 30Ɩa’ dɩ tu mɩ ‑nʋɛ’ ‑wɛe ’wɛ‑ kpʋn nyʋ ‑tuu"‑tuu ’de aopʋ "klu, ‑wɛe jrʋ’ nɩɩa‑, ’de ’pla ’mɛ. 31’Kaa ‑bo ‑a ‑gbʋn ’de ‑aa ‑cɛ" ’ʋn ’pepe ‑wɛe ‑a ‑je Tʋ"bo ’a diidɛ diɛ, ‑mɛ ‑a se ɛ ’bɛɛ‑ ‑a ‑je ‑aa ‑cɛ" ’pee "jru ja‑. 32’De ‑bo Tʋ"bo a sea ‑aa ’pee ’je ɛ, ‑mɛ ɛɛ ‑sa ‑a kplɩn ’kwai, ‑wɛe ɛɛ’ ’pee je ‑a ‑ke nyʋ sea’ Kea juo kpʋn.

33’Ma de’di ‑wi", ‑jɛ ɛ nɩa kan’ ‑mɔ ’ja a, ‑mɛ ‑bo aoa sea "jrui ’kɩɩɛn ’de Tʋ"bo ’a diidɛ ’ɛ ‑tɩ’ ’ʋn ɛ, ‑mɛ ao fuo ba. 34‑Bo ’mɩɩɛ‑ ɛ sea nyɔ nʋ ɛ, ‑mɛ ɔ di dɛ ’de ɔ wɔin" ‑wɛe aoa’ "jrui ’kɩɩan’ je ao Kea ’a ’pee "jru ja.

Dɩ ‑jɩ ‑sia ’o ‑bo ’ɩn ’je ‑mɩ "kpei ‑sa a, ‑mɛ ‑bo ’ɩn ji ’de aopʋ o ‑wɛe.

12

‑Paan’ Kea ’a ‑Suu a "nyɩa nyʋ ɛ

1’Ma de’di ‑wi", ’ɩn nɩɛ "i ao ’je ‑paan’ Kea ’a ‑Suu a "nyɩa nyʋ ’a tɔ’ ‑tɩ juo‑. 2Ao ’je kan’ ’mɛ, ‑ta ao sea Kea ’a ‑tɩ’ tɔ’ ’ʋn ’je tɛin" ɛ, ao "taiɛ aoa’ ‑cɛi", ‑wɛe ‑siɔn’ poo ao ’srɛi ’de aoa ‑gbɛɛ’ kɔin ‑ɩ sea wlu ’ble "juɔi. 3Ɛmɛ ‑tɩ ’ɩn nɩɛ "i ao ’je ɛ juo ’pepe nyɔ Kea ’a ‑Suu a poa ‑je o ɛ, ɔ se ɛ ’bɛɛ‑ ɔ ’je Sesi ‑soo’ o poo‑. Nyɔ jrɔ’ se ɛ ’bɛɛ‑ ɔ ’je Sesi ɔɔ’ ’Blei ’daa‑, ‑bo ɛ se Kea ’a ‑Suu mɛ ‑nɩ ’de ɔ ’ʋn nɩɛ.

4‑Paan’ Kea ’a ‑Suu a nʋa nyʋ "jrii i ɩa’ kpɛ ‑tiɛi", ’kaa Kea ’a ‑Suu ‑mɛ nɩɛ due’ koʋn ‑gbai’. 5Tʋ"bo ’a dbo nyʋ a nʋa ɩa’ kpɛ ‑tiɛi", ’kaa Tʋ"bo nyʋ a nʋʋa "juɔi ɛ, ‑mɛ nɩɛ due’ koʋn ‑gbai’. 6Kea ’a "ikmaa’ ’a "jri "kpae’ posʋn ‑tiɛi", ’kaa Kea due’ koʋn ‑gbai’ ‑nɛ, mɛ ‑ɛɛ nʋ dɩ ‑wee’ "klein ’de nyʋ ‑wee’ ’ʋn.

7‑Paan’ Kea ’a ‑Suu a "nyɩa nyʋ due ’due ɩ nɩɛ ’de nyʋ ‑wee’ ’a ’dɔe ’a ‑tɩ’ ’ʋn ‑o. Kaa ɩa’ "jri "kpae’ posʋn se due’ nɩ‑. 8Kea mɛ ‑ɛɛ ‑nyɩ" nyʋ jrʋ’ tɔ’ ’dinɩa’ ’de ɛɛ’ ‑Suu ’ʋn, ɛɛ’ ‑Suu due’ ‑nɛ, ɛmɛ ‑ɛɛ ‑nyɩ" nyʋ jrʋ’ dɛ "jriijua’ ‑wɛe dɩ ‑pa’ ’kwla ʋʋ ju ɩ. 9‑Suu due’ koʋn ‑nɛ, ɛmɛ ‑ɛɛ nyʋ jrʋ’ ‑paan’ "jrii ‑wɛe ʋʋ ’ble Kea ‑kwlɩ" ‑tea’ ’a ’kpɩ. Kea ’a ‑Suu due’ ‑nɛ, ɛmɛ ‑ɛɛ nʋ nyʋ jrʋ’ ‑paan’ "jrii ‑wɛe ʋʋa ’bɔɔ‑ nyʋ ’a ’wɛ‑. 10Ɛmɛ ‑ɛɛ nyʋ jrʋ’ ‑paan’ "jrii ‑wɛe ʋʋa nʋ "ikmadɩ. Ɛmɛ ‑ɛɛ jaa nyʋ jrʋ’ Kea ’a wlu ’kwa ‑wɛe ʋʋa ‑sɩ’ wɔ ka ‑cɔɔn’ ka‑. Ɛmɛ ‑ɛɛ po nyʋ jrʋ’ tɔ’di ‑wɛe ʋʋa juo ‑sii ’a "kpei‑ ‑seea’ ka. Ɛmɛ ‑ɛɛ nʋɛ ‑wɛe nyʋ jrʋ’ a po wlu ’srʋ ʋʋ sea ’cɩan ’de ʋʋa ’tmʋ wlu Kea poa ’bo ʋʋ ‑kwlɩ" ɛ, ɛmɛ ‑ɛɛ nʋɛ ke’wlɛ ‑wɛe nyʋ jrʋ’ a juo ɩa’ wlu tu ’a wɔ ‑sa ka. 11Kea ’a ‑Suu ‑nɩa due’ koʋn ‑gbai’ ‑nɛ ɛmɛ ‑ɛɛ nʋ dɩ ‑nɩa ’mʋa‑ ‑wee’ ɛɛ ‑gble’ nyʋ ɛɛ’ ‑paan’ "jrii due ’due, ka ɛɛ’ ‑cɛ" ’kpa nɩa "i ɛ.

Ka nyiɔ ’ɔ ‑gboo nɩa, ’kamɔ Klisɩ nɩ‑

12Ao ’je kan’ ’mɛ dɩ ‑tba’ ’o nyiɔ ‑pʋn" ɛ, ɩ ‑tiɛi". ’Kamɔ ɩ ‑ti ‑wɛe ɩ tba ’o ‑gboo ‑pʋn", ’kaa ɩ ‑wee’ ma nyiɔ due’. Ka nyiɔ ’blea ‑pʋn" dɩ ‑tuu"‑tuu ɛ, ’kamɔ Klisɩ nɩ ‑ke. 13‑Ta ‑a pooa "ni "jru ɛ, ‑a ‑wee’ "klein ’wɔɔn ‑a ‑ke Sesi ’a "i "sii ‑tɩ ’mɛ. Kea ’a ‑Suu ‑nɩa due’ mɛ ‑nʋɛ’ ‑wɛe ‑a ‑kpa Klisɩ ’a ‑pʋn" dɩ. ‑Bo ɛ nɩ Suifʋ‑wi" o, ‑bo ɛ nɩ nyʋ ‑sea’ Suifʋ nɩ o, ‑bo ɛ nɩ nyʋ ‑nɩa kʋɔnpʋ‑ o, ‑bo ɛ nɩ nyʋ ‑tea ʋʋa’ ‑cɛ" ‑pee o, ‑a ‑wee’ "klein ‑ɔ ‑ke Klisɩ "sia "i ɛ, ‑a ma nyiɔ due’, ‑Suu due’ koʋn ‑gbai’ mɛ ‑ɛ tba ‑a "ni wɔn.

14Aoa ’jee, ɛ se ’dao‑ due’ mɛ ‑ma’ nyiɔ ɔ’ ‑gboo nɩ‑, ’kaa dɩ ‑ɩ ma nyiɔ ɔɔ ‑gboo ɩ ‑tiɛi". 15‑Bo bʋ wlu ka ’de‑ ‑wɛe ɛ ’na : ‑Jɛ ka sʋn nɩa ’mɔ sea kan’ nɩ ɛ, ‑mɛ ’ɩn se ’o nyiɔ ɔɔ’ ‑gboo ‑pʋn" tba. ‑Bo ɛ ’da kan’ ’ee, ‑mɛ ɛ se ’o nyiɔ ɔ’ ‑gboo ‑pʋn" tba ‑cɛɛn’‑ ? 16’De ‑bo doun" wlu ka ’de‑, ‑wɛe ɛ ’na : ‑Jɛ ka "jriɛ‑ nɩa ’mɔ sea kan’ nɩ ɛ, ‑mɛ ’ɩn se ’o nyiɔ ɔ’ ‑gboo ‑pʋn" tba. ‑Bo ɛ ’da kan’ ’ee, ‑mɛ ɛ se ’o nyiɔ ɔ’ ‑gboo ‑pʋn" tba ‑cɛɛn’‑ ? 17‑Bo nyiɔ ɔ’ ‑gboo ‑wee’ nɩ "jriɛ ’ɛ ’sʋ ’dee, ‑mɛ dbo doun" a nʋa ‑ɔ ‑je ɛ nʋ ɛ‑ ? ‑Bo nyiɔ ɔ’ ‑gboo ‑wee’ nɩ doin" ’a ’sʋ ’e, ‑mɛ dbo ’mla a nʋa, ‑ɔ ‑je ɛ nʋ ɛ‑ ? 18’Kaa ɛ se kan’ nɩ‑. Dɩ "klein ‑tba’ ’o nyiɔ ɔ’ ‑gboo ‑pʋn" ɛ, Kea ’a ‑cɛ" ’kpa ‑tuɩ" ‑teɩn due ’due ka ɛ nɩa "i ɛ. 19‑Bo ɛ nɩ ’dao due’ koun ‑gbai’ mɛ ‑ma’ nyiɔ ɛ, ‑mɛ ‑ta ɔɔ’ ‑gboo ‑kwɛi" ɛ‑ ? 20Dɩ ‑tba’ ’o nyiɔ ’ɔ ‑gboo ‑pʋn" ɩ ‑tiɛi" ‑mɔ, ’kaa ‑gboo ‑mɛ nɩɛ due’ koʋn ‑gbai’. 21"Jriɛ‑ se ɛ ’bɛɛ‑ ɛ ’je kwa ‑pee wlu ɛ ’je nʋ : ’Ɩn se ‑ma ‑tea’ ‑te. "Jru se ɛ ’bɛɛ‑ ɛ ’je bɩ ‑pee wlu, ɛ ’je nʋ : ’Ɩn se ɩa’ ‑tea’ ‑te. 22"Ɩɩn‑, ɛ se kan’ nɩ‑. Dɩ "klein ‑ɩ ‑tba’ ’o nyiɔ ’ɔ ‑gboo ‑pʋn" ‑wɛe ɔɔ blaa "jriɛ‑ i ɛ, ‑bo ɩ se ’o ɔ ‑pʋn" tba ’de ɛ, ‑mɛ ɔ se ɛ ’bɛɛ‑ ɔ ’je ’kmʋ nɩ‑. 23’De nyiɔ ’ɔ ‑pʋn" dɩ ‑jɩ ɔɔ’ ’jea dɛ ’ʋn ‑gbɛin’ ɛ, ɔɔ ‑tuɛ" ‑mɩ ’a ‑tɩ’ ɛ je jrɩ’ ‑sii. nyiɔ ’ɔ ‑pʋn" dɩ ‑jɩ ɔ sea "inɩ nyʋ ’jea "jriɛ‑ ’jee ɛ, ɩmɩ ‑ɩa ‑tɩ’ ɔɔ ‑tu" ka ‑cɔɔn’ ka. 24’De nyiɔ ’ɔ ‑pʋn" dɩ ‑ɩa "jriɛ‑ ’jeea’ sea ‑tɩn’ ’ble ɛ, ɔɔ’ ‑tu" ‑nɩ ’a ‑tɩ’. ’Kaa Kea nmae dɩ ‑wee’ ’mɛ, ‑wɛe ɛ ‑tuɩ" ’o nyiɔ ‑pʋn", ‑wɛe ɩa’ ‑jɩ nyɔ ’ɔ ’jea dɛ ’ʋn ɛ, nyʋ ’je ɩ ‑wee’ ’a ‑tɩ’ ‑tu". 25Kea nʋ kan’ ’mɛ, ‑wɛe nyiɔ ɔ’ ‑gboo je ’ʋn ‑seea’, ’de dɩ ‑ɩ ‑tba’ ’o ‑gboo ‑pʋn" ɩ ’je ba ’a ‑tɩ’ ‑tu" due ’due. 26‑Mɛ ‑bo ’dao‑ due ’a sea ’kle ’je ɛ, ’dae‑ ‑wee’ ‑ke ɛɛ ’je ɛɛ’ ’kle tu ‑ke. ’De ‑bo ’dao‑ due’ nmɔɔɛ ’kwa a, ‑mɛ ’dae‑ ‑wee’ ‑ke ɛɛ nʋ ’mʋa‑.

27‑Bo ɛ ‑tu" aopʋ mɔ ɛ, ao ma Klisɩ ’a ‑gboo, ’de ao nɩɛ ɔɔ’ ’dae‑ ‑ke, jrɔ’ ’bleɛ ɔɔ’ ‑nɛ ‑teɩn. 28’Kamɔ ɛ nɩ ‑ke Kea ‑te’ ’o nyʋ jrʋ’ ’mɛ ’de Kea ‑gbu ’di ‑wɛe ɛ ‑te’ ʋʋpʋ dbo kwa due ’due. Nyʋ ɛ ‑tea’ ’o "i‑saa’ nɔ" ɛ, ʋʋpʋ ‑nɩ Klisɩ ’a dboʋn‑. ’Bo ‑mɛ ’de ɛ, ʋʋa’ kpɛ ’sɔɔn ‑nʋ ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ɛɛ’ wlu ’kwajaaʋn. Nyʋ ’a kpɛ taan ‑nʋ mʋ ‑ʋʋ ‑nɩ Kea ’a wlu wɔ‑saʋn. ’Bo ‑wi" ‑mʋ ’de ɛ, ɛ nʋɛ nyʋ jrʋ’ ‑paan’ "jrii ‑wɛe ‑wi" ‑mʋ a nʋ jrii’ i. Ɛɛ’ ‑Suu nʋɛ nyʋ jrʋ’ ‑paan’ "jrii ‑wɛe ‑wi" ‑mʋ a ’bɔ ’wɛ‑, ɛ nʋɛ’ ‑wɛe nyʋ jrʋ’ a po nyʋ sʋn o, ɛ ‑te ’o nyʋ jrʋ’ ’mɛ ‑wɛe ‑wi" ‑mʋ juo nyʋ ‑je opo ka. ‑Wɛe ɛ nʋ nyʋ jrʋ’ ‑paan’ "jrii ’de ʋʋa po wlu ’srʋ, ’de ʋʋa ’tmʋ wlu Kea poa ’bo ʋʋ ‑kwlɩ" ɛ. 29Nyʋ ‑wee’ "klein se kan’ Sesi ’a dboʋn nɩ‑, ʋʋ se kan’ Kea ’a wlu ’kwajaaʋn nɩ‑. Nyʋ ‑wee’ "klein se kan’ Kea ’a wlu wɔ‑saʋn nɩ‑. Nyʋ ‑wee’ "klein se kan’ "ikmadɩnʋʋn nɩ‑. 30Nyʋ ‑wee’ "klein ’a ’bɔɔ‑ nyʋ ’a ’wɛ‑ kan’. Nyʋ ‑wee’ "klein ’a po wlu ’srʋ kan’. Nyʋ ‑wee’ "klein ’a ‑sa ɩa’ wlu tu wɔ kan’.

31Kea ’a ‑suu ’a ‑paan’ ‑ɩ ‑kɔan ‑tɩ’ ɛ, ɩmɩ ao ’je i‑pɔn. ’Kaa ‑Jeblʋ ‑nɩa dɛwɔn ‑ɛ ‑siia dɩ ‑wee’ ɛ, ɛmɛ ’ma jia ao tɔɔa’.

13

Nyʋ ’a ‑tɩ’ kmaa’ ‑cɛɛn’‑

1‑Bo ’ma sea nyiɔpʋ‑ ke Kea ’a "soa‑wi" ’a wlu po mɔ ’de ɛ, ‑bo nyiɔ ’ɔ ‑tɩ’ kmaa’ se ’de ’ʋn nɩ ɛ, ‑mɛ ka diiɛn" ‑ɛɛ wlu ’dɩɩa foo" ’ʋn ‑wɛe dɛ jrɛ’ sea ’e ’de nɩ nɩa, ’kamɔ ’ma wlu nɩ‑. 2Dɩ ‑ɩa mua nʋʋa’ ’de nya, ‑bo ’ma sea nɔ" nya sie ‑wɛe ’ma se ɩ ’tmʋ mɔ ’de ɛ, ‑bo ’ma sea ’e dɩ ‑pa’ ’kwla ‑wee’ ’dei ’wɔn ‑wɛe ’ɩn ’je dɩ ‑wee’ "klein juo mɔ ’de ɛ, ‑bo dɛ ‑kwlɩ" ‑tea’ nɩ ’de ’ʋn ‑wɛe ’ma sea crʋɩ ‑kwlin’ ‑saa mɔ ’ɔ ‑cɛ", ‑wɛe nyiɔ ’ɔ ‑tɩ’ kmaa’ se ’de ’ʋn nɩ ɛ, ‑mɛ ’ɩn se dɛ jrɛ’ wɔn nɩ‑. 3‑Bo ’ɩn "duo ’ma ’bleedɩ ‑wee’ ’ʋn ‑wɛe ’ɩn "nyɩ nɩɩa" nyʋ, ’de ’ma sea ’ma ‑cɛi" ’bɛɛ ’de ‑mua ’a ‑ti’ ’ʋn mɔ ’de ɛ, ‑bo nyiɔ ’ɔ ‑tɩ’ kmaa’ se ’de ’ʋn nɩ ɛ, ɛ nɩɛ dɛ foo" ’ma nʋ.

4Nyɔ ‑kma nyiɔ ’ɔ ‑tɩ’ ‑mɔ ɔ ’bɛɛ‑ pɛe "wɔin, ɔ nmɔ ’di wɔn, dɛ ’ɛ poo ɔ pɛe "i, ɔɔ’ "plin, ɔɔ’ ’bɛɛ‑ ɔɔ’ ‑cɛi", 5ɔɔ’ di nyʋ "jru i, ɔɔ’ ‑pɔn ɔɔ’ ’sʋ ’a ’dɔe i, ɔɔ’ ’kpa ’cɛn ɔɔ’ ’blee nyʋ ’dii i. 6‑Bo nyiɔ a sea ‑topin di ‑wɛe ɔɔ sea dɩsaɩn nʋ ɛ, ɛ se ɔɔ’ ’mʋa‑ ’ble, ’kaa ‑bo tɔ’ ‑tɩ kpa tʋ ’a "jru ‑wɛe ɔɔ nʋ ’mʋa‑. 7Nyɔ ‑kma nyiɔ ’ɔ ‑tɩ’ ‑mɔ ’ɔ ‑kɔɔ nyʋ ’a dɛsaʋn ‑kwlɔ ja, ɔɔ’ ’je nyʋ dɛsaʋn ’ʋn, ɔɔ’ wa nyʋ ’kpɩ "i ’de dɩ ‑wee’ "klein ’ʋn, ɔɔ ’bɛɛ‑ dɩ ‑wee’ "klein "wɔin.

8Nyiɔ ’ɔ ‑tɩ’ kmaa’ se isɔn‑ta ’ble. Nɔ" jrɛ’ ‑ɛɛ mu nynia’ ‑wɛe wlu Kea a poa ’o nyʋ ‑kwlɩ" nyʋ ’je ɩa’ ’tmʋ‑tɩ ’bɔ. Nɔ" jrɛ’ ‑ɛɛ mu nynia’ ‑wɛe wlu ’srʋ pooa’ ’je i‑kwɛ‑, ’de dɛ "jriijua’ ’je isɔn ‑ke. 9Nɔ" ‑a ‑nɩa ’di ‑sɩan a, ‑a se dɩ ‑wee’ "klein juo‑ ke, ɩa’ ’pla mɩ ‑a ‑juo, Kea se dɩ ‑wee’ "klein ’kwla ‑sa ke ɩa’ ’pla mɩ ‑a ‑juo ‑wɛe ‑aa ‑tmʋ. 10’Kaa ‑sɔntɩ Kea a mua dɩ ‑wee’ "klein ’kwla ‑saa’ ’de ‑a ‑pee ɛ, ‑mɛ ‑aa muɛ dɩ ‑wee’ "klein jua’. 11Aoa ’jee, ‑ta ’ɩn nɩɩa "ju ‑saan" a, ‑mɛ ka "ju ‑saan" a wlua, ’kamɔ ’ma wlu, ‑wɛe ’ɩn ’ble "ju ‑saan" ’a tɔ’ inaasʋn. ’Kaa ’ɩn ‑kwɛɛ a nyiɔ ‑cɔɔn’ ’sʋ ɛ, ’ɩn ’bɔ "ju ‑saan" ’a kplɩn o ’bode. 12Dɩ ‑aa ‑gbʋan ja ’de ‑sɩanwɩ ’di ɛ, ɩ nɩɛ dɩ ’a ‑sii ‑o, ‑aa’ ’jee‑ dɩ ’a ’jɔjri "jriɛ‑ ke ’pepe, ka nyɔ ɔ ‑gbʋan’ "jɩɩan‑ ‑ɛɛ’ ’jeai ‑gbɛin’ ’di ɛ, ’kamɔ ɩ nɩ‑. ’Kaa nɔ" jrɛ’ ‑ɛɛ mu nynia’ a muɛ dɩ ‑wee’ "jriɛ‑ ’jeea’ ’pepe. ’De ‑sɩanwɩ ’di ɛ, dɩ jrɩ’ ‑nɩ ’e ‑a se juo‑ ke ’pepe, ’kaa ’de ɛɛ’ ’wɩ tu ’di ɛ, ‑aa muɛ dɩ ‑wee’ jua’ ’pepe, ka Kea juua ‑aʋn ’pepe ɛ.

13’De kaan ka la ’ja a, dɩ ’a kpɛ taan ‑ɩ sea isɔin ɛ, ɩmɩ ‑nɩ Kea ‑kwlɩ" ‑tea’ ke, dɛ tɔ’ "itbaa’ ke, nyiɔ ’ɔ ‑tɩ’ kmaa’ ke. Dɩ ’a kpɛ taan ‑nɩ ɩa’ "jruojɔ mɛ ‑nɩ nyiɔ ’ɔ ‑tɩ’ kmaa’.

14

‑Paan’ Kea ’a ‑Suu a "nyɩa nyʋ

1Ao ‑pɔn nyiɔ ’ɔ ‑tɩ’ kmaa’ i. ‑Paan’ Kea ’a ‑Suu a "nyɩa nyʋ ɛ, ao ‑pɔn ‑mɩ i ‑ke. Ɩa’ ‑jɛ ao ’jea Kea i ‑tee’ kpleiin, ɛmɛ ‑nɩ ɛ ’je aopʋ ɛɛ’ wlu ’wɔn po ‑wɛe ao ’jɩ ’tmʋ ’de aoa’ de’di ‑wi" ‑pee, 2dɛ‑nʋɛ’ nyɔ ‑ɔɔ poa wlu ’srʋ ɔ sea ’cɩan a, ɔ se nyiɔ ‑pee wlu, ’kaa ɔɔ wluɛ Kea ‑pee. ’De dɛ ɔɔ ’tmʋa nyɔ jrɔ’ ’ɔ ’wɔn ɛ ’mii, Kea ’a ‑Suu ‑nɩa ’de ɔ ’ʋn ɛ, ɛmɛ ‑nʋɛ’ ‑wɛe dɩ ‑ɩ pa ’kwla ɔɔ ’tmʋ ɩ. 3Nyɔ Kea poa wlu ‑kwlɩ" ‑wɛe ‑ɔɔ ‑tmʋ ɩ ɛ, ‑mɔ ɔ wluɛ nyiɔpʋ ‑pee, ɔɔ kuuɛ ʋʋpʋ ’a dɩ i, ɔɔ ‑tuɛ" ʋʋpʋ ’snɩ ‑wɛe ɔɔ ‑tu" ʋʋpʋ ‑tɩ’ ‑kwlɩ’ i. 4Nyɔ ‑ɔɔ poa wlu ’srʋ ɔ sea ’cɩan a, ‑mɔ ɔ kuuɛ ɔɔ’ ‑cɛ" ’ɛ dɩ i, ’de nyɔ ‑ɔɔ ‑tmʋa wlu Kea poa ’bo ɔ ‑kwlɩ" ‑mɔ ɔ kuuɛ Kea ‑gbu ’a dɩ i.

5’Ɩn nɩɛ "i ao ‑wee’ ’je wlu ’srʋ po ‑mɔ, ’kaa dɛ ‑jɛ ’ɩn nɩai" kplein, ɛmɛ ‑nɩ Kea ’je aopʋ wlu ‑kwlɩ" po ‑wɛe ao ’jɩ ’tmʋ. Nyɔ Kea poa wlu ‑kwlɩ" ‑wɛe ‑ɔɔ ‑tmʋɛ’ ‑mɔ "bɛi ɔ je nyɔ ‑ɔɔ poa wlu ’srʋ ‑sii. ’Kaa wlu ’srʋ ɔɔ poa ‑bo ɔ ‑sɩ wɔ ‑wɛe ɩ ’je Kea ‑gbu ’dɔe "jrii nʋ ‑mɛ nmɔ "jrii. 6’De kaan ka ’ma de’di ‑wi" ’ma ‑teeɛ’ aopʋ i, ‑bo ’ɩn ji ’de aopʋ "klu ‑wɛe ’ɩn ’je wlu ’srʋ po ’de ’ɩn ’je aopʋ ‑pee wlu ’ee, ‑mɛ dɛ ’ma ’tmʋa ’ee, ɛɛ muɛ aoa’ dɩ ’o "siaa’ ? "Ɩɩn‑, ‑bo ’ɩn nʋ kan’ a, ɛ se aopʋ sʋn o poi se. ’De ka ‑jɔ ‑bo ’ɩn nʋ ‑wɛe ‑ɛ ‑jea aopʋ ’a dɩ ’o "sii‑ ɛ, ɛmɛ ‑nɩ dɩ Kea ‑sa ’kwla ’de ’ʋn ‑pee ‑wɛe ’ɩn jua o, wlu Kea poa ’bo ’ʋn ‑kwlɩ" o, dɛ ’ɩn ’jea aopʋ tɔɔ ke, ɩmɩ ’ɩn ’je ’tmʋ ’de ao ‑pee, ‑wɛe ‑ɩ ‑je aopʋ sʋn o po.

7’Ma ’cɛ, ’ɩn nɩɛ "i ’ɩn ’je ‑tɩ’ "ipoo‑. Nyʋ ‑ʋʋa bla dɩ ka "kwi‑kweɩn ke ‑si’ plʋ nɩa, ‑bo ʋʋ sɩ bla kpai‑ kpai‑ ’ee, ka nyʋ ’je ɩa’ wlu ’a "kpei‑ ‑seea’ sʋn nʋ ɛ‑ ? 8’De ‑bo dɔ‑kleɛ ’ɛ wlu se ’pepe nɩ ’ee, nyɔ wɛ‑ ‑je tʋ ‑fɔndɩ nmae ɛ‑ ? 9Aopʋ mɔ ‑ke ɛ, ‑bo aoa sea wlu ’srʋ po ‑wɛe dɛ aoa ’tmʋa nyɔ jrɔ’ ’ɔ ’wɔn ɛ ’mii ’ee, ka dɛ aoa ’tmʋa nyʋ ’je ɛɛ’ juosʋn nʋ ɛ‑ ? ’Mɔ ’na ‑mɛ ka nyɔ ɔ wlua "jɛi woi, ’kamɔ ɛ nɩ o.

10Wlu ‑nɩa ’nɔ ’kmʋ "kpei ka ɩa’ kpɛ ’je ɩ ‑ti mɔ ’de ɛ, ɩa’ ‑jɛ ‑sea’ ’de ’ble ‑mɛ se nɩ‑. 11’Kaa wlu nyɔ jrɔ’ ’ɔ poa ‑bo ’ɩn se ɛɛ’ wlu tu ’a po ka juo ɛ, ‑mɛ nyɔ ‑ɔɔ poɛ ɔ nɩɛ nyɔ ’srʋ ’de ’ʋn "jri ’de, ‑wɛe ’mɔ nɩ nyɔ ’srʋ ’de ɔ "jri ’de ‑ke. 12Aomɔ ‑ke ‑jɛ ao nɩɛ "i ‑wɛe Kea ’a ‑Suu ’jea ao ’kpɩ "nyɩ ’de ao ’jea dɩ nʋ ɛ, ‑mɛ ‑jɩ ‑jea Kea ’a ‑jei" naaʋn ’a dɩ ikuu, ɩmɩ ao ’je i‑pɔn ‑gblein’ ‑wɛe ‑ɩ ‑je aopʋ isiie‑.

13Nyɔ ‑ɔ poa wlu ’srʋ ɔ sea ’cɩan a, ɔ ’je Kea i ‑tee’ ‑wɛe ɛ ’je ɔ ɩa’ wɔ ‑saa’ ’a ‑paan’ "jrii nʋ ‑ke, 14dɛ‑nʋɛ’ ‑bo ’ma sea wlu ’srʋ po ‑wɛe ’ma sea Kea bae ɛ, ‑mɛ ’ma ‑suu mɛ ‑nɩ Kea baea’, ’kaa ’ma tɔ’ ‑mɛ se dɛ jrɛ’ nʋ. 15’De ‑mɛ ka ‑a ‑je nʋ ’ja a‑ ? ‑A ‑bɛɛ’ ‑a ‑je Kea bae ’de Kea ’a ‑Suu ke ‑aa tɔ’ ’ʋn. ’De ‑a ‑je ble ’de Kea ’a ‑Suu ke ‑aa tɔ’ ’ʋn ke‑. 16‑Bo ɛ se kan’ ‑mɔ nɩ, ‑mɛ ‑bo ‑ma sea Kea bae ’de ɛɛ’ ‑Suu ’ʋn ɛ, nyɔ ‑sea’ ɛɛ’ wlu tu juo ‑wɛe ‑ɔ nɩa ’o ɛ, ka ɔ ’je ‑Amɛ ’wɔnsʋn nʋ ɛ‑ ? Dɛ‑nʋɛ’ dɛ ‑ɩn ‑tmʋa ’de ‑ma Kea ’sɛpowlu‑ ’di ɛ, ɔ se ɛ ’mii ’wɔn. 17‑Ɩn ‑nmɔɔ wlu wɔn ’mɛ ‑ɩn je Kea ’sɛ po kpɩɩn‑ ‑mɔ, ’kaa ɛ se ɔɔ’ dɩ ikuu‑.

18Dɛ ’ma baea Kea ’de wlu ’srʋ ɛ ‑sia ao ‑wee’ ɛ, ’ma poɛ ɛɛ’ Kea ’sɛ‑. 19’Kaa ‑bo ’ɩn nɩ ’e Kea ‑gbu ’di ɛ, ‑wɛe ’ɩn ’je wlu ’a kpɛ ‑mm" ’tmʋ ’de nyʋ ’jɩ ’mii ’wɔn ɛ, ɛ "paa’, ɛ je ’ɩn po wlu ’srʋ ‑po ‑po ‑wɛe ɩ se nyɔ jrɔ’ ’ɔ dɩ ikuu ‑sii.

20’Ma de’di ‑wi", ao ’bo "nynumɩɩ" dɩ ‑cɩɛi" nʋʋɛ ’de aoa’ tɔinaasʋn ’ʋn, ao juo dɩ ’a "kpei‑ ‑seea’ ka. ’Kaa ‑bo ɛ ‑tu" ’e dɛsaʋn nʋ‑tɩ ’ʋn ɛ, ‑mɛ ka "nynupliiɛ nɩa, ao nɩ kan’. ’De ‑bo ɛ ‑tu" ’e dɩ "kpei‑ ‑seea’ ‑mɛ ’ɛ ‑tɩ’ ’ʋn ɛ, ‑mɛ ao ‑kwɛ‑ɛ nyiɔpʋ ’mɛ ’bode. 21Wlu ‑crɩɩa’ ’de Kea ’a kɛ’ ’di, ɛ ka :

Tʋ"bo ’na : Nyʋ ’srʋ ’a wlu ke ʋʋa’ wɔn mɩ ’ɩn ’je ’ʋn "duo‑ ‑wɛe ’ɩn ’je ’ma ’cɛ nyʋ ‑pee ’tmʋʋ‑. ‑Bo ’ɩn nʋ ɛɛ’ dɛ tu mɔ ’de ɛ, ʋʋ se ’ma wlu doin" o poi see.

22Dɛɛ‑tɩ ’ma ’da kan’ a, ɛmɛ ‑nɩ wlu ’srʋ poa’ ‑mɛ nɩɛ Kea ’a jrii’ ‑o ’de nyʋ ‑sea’ Kea juo ’a ‑tɩ’ ’ʋn. Ɛ se ’e nyʋ ‑jua Kea ’a ‑tɩ’ ’ʋn nɩ‑. ’Kaa wlu Kea poa nyʋ ‑kwlɩ" ‑wɛe nyʋ a ’tmʋa ‑mɩ nɩ ’e nyʋ ‑jua Kea ’a ‑tɩ’ ’ʋn ‑o, ɛ se ’e nyʋ ‑sea’ Kea juo ’a ‑tɩ’ ’ʋn nɩ‑.

23‑Bo Kea ‑gbu ‑wee’ ’kɩɩɛn "jrui ‑tadue ‑wɛe ʋʋ ‑wee’ ’je wlu ’srʋ poa’ ‑pʋn" ‑te ’de ‑bo nyʋ ‑sea’ ɛɛ’ dɛ tu juo ke nyʋ ‑sea’ Kea ’a ‑tɩ’ tɔ’ ’ʋn ’je pa ’de aopʋ "klu ’ee, ka ʋʋa mu ’daa’ a‑ ? ’Mɔ ’na ʋʋa muɛ aopʋ sɩɩanʋʋn ’daa’ o. 24’Kaa wlu Kea poa ’bo aopʋ ‑kwlɩ" ‑bo ao ‑wee’ a se ɛ ’tmʋ ‑wɛe nyɔ sea’ Kea ’a ‑tɩ’ tɔ’ ’ʋn ’je o, nyɔ sea’ ɛɛ’ dɛ tu juo ’je ’de aopʋ "klu pa a, dɩ ɔɔ mua ’wɔan’ a, ɩa muɛ nʋa’ ɔ ’je ’e ɔɔ’ ‑cɛ" pɛe o ‑gbʋn ‑wɛe ɔ ’je ɔɔ’ dɛsaʋn "i juo‑, ‑mɛ dɩ ɔ ’wɔan ɩmɩ ‑ɩa mu ɔɔ’ ’pee ’jea’. 25Dɩ ‑pa ’kwla ’de ɔ pɛe o ɛ, ɩa muɛ "kpae’ ’pɛɛan’ ‑wɛe ɔ ’je ɛ juo. ‑Mɛ ‑ta ɔ nɩa ɔɔ muɛ ’kɔi‑ i "sia’ ‑wɛe ɔ ’je Kea "juɔi ‑gbɛɛ’‑. ’De ɔ ’je wlu ka ’bo ao "juɔi ɔ ’je nʋ : Kea nɩ ’nɔ aopʋ "klu ’mɛ ‑cɛɛn’‑.

Kea ‑gbu ’a "i ‑teesʋn

26’Ma de’di ‑wi", ‑ta ’ma jia ‑craa’ la ’bo ka : ‑Bo ao ’kɩɩɛn "jrui ‑wɛe ao ’je Kea ‑gbɛɛ’ ɛ, ‑mɛ ‑paan’ Kea ’a ‑Suu "nyɩa aopʋ ɛ, ao juo ɩa’ ka. Jrɔ’ ’ble ’dʋ ‑mɔ ’je ble, jrɔ’ ’ble dɛ ‑mɔ ’je nyʋ tɔɔ‑, Kea po jrɔ’ wlu ‑kwlɩ" ‑mɔ ’je ’tmʋ, jrɔ’ ’ble wlu ’srʋ ɔ sea ’cɩan a, ‑mɔ ’je po ‑wɛe wlu ’srʋ ɔ poa, jrɔ’ ’ble ɛɛ’ wɔ ‑saɩn’, dɩ "klein aoa mua nʋa’ a, ka ɩ ’jea nyʋ ’a dɩ ikuu, ’kamɔ ao ’jɩ nʋ. 27‑Bo wlu ’srʋ poʋn ‑tuu" nɩ ’e aopʋ "klu ɛ, ‑mɛ nyʋ ’sɔɔn e taan mʋ ‑je wlu ’srʋ po due ’due, ‑wɛe nyɔ jrɔ’ ’jɩ wɔ ‑sa. 28’De ‑bo wlu ’srʋ wɔ‑sai se ’o nɩ ɛ, ‑mɛ nyʋ ‑ʋʋa poa wlu ’srʋ ɛ, ʋʋ "mu wɔn ’de Kea ‑gbu ’di, ʋʋ ’beeɛ’ ʋʋ ke Kea ’e wlu ’de ʋʋ pɛe o. 29’De nyʋ Kea a poa wlu ‑kwlɩ" ‑wɛe ‑ʋʋa ‑tmʋ ɩ ‑wi" ‑mʋ ɛ, ʋʋ ’beeɛ’ ʋʋa’ ’sɔɔn e taan ’je wlu due ’due, ‑wɛe nyʋ ‑ʋʋ ‑sia ’o ʋʋ ’je ’e dɛ ʋʋ ’tmʋa ’de ‑gbʋn. 30’Kaa ‑bo nyɔ due’ "si wlua’ ‑wɛe Kea ’a ‑Suu ’je nyɔ jrɔ’ ‑tea i dɛ tɔɔ ’de ‑mɔ ’je ɛɛ’ ’tmʋa’ ‑pʋn" ‑te ɛ, ‑mɛ ‑jɔ ‑saa "i ‑mɔ "mu wɔn, 31dɛ‑nʋɛ’ ‑bo ɛ nɩ kan’ a, ‑mɛ wlu Kea poa ’bo ao ‑wee’ ‑kwlɩ" ɛ, ao ’beeɛ’ ao ’jɩ ’tmʋ due ’due, ‑wɛe ao ‑wee’ "klein ’je dɛ dee ’cɩan, ’de aoa’ dɩ ’je iku‑. 32Nyʋ Kea poa wlu ‑kwlɩ" ‑wɛe ‑ʋʋa ‑tmʋ ɩ ɛ, ʋʋa’ nyiɔjɔ ’beeɛ’ ʋʋ ’je Kea ’a ‑Suu ’a wlu ’wɔɔn‑, 33dɛ‑nʋɛ’ Kea se ‑pua’ ‑pua ‑pua’ Kea nɩ‑. Ɛ nɩɛ kʋ pɩɛ’ Kea ‑o.

Ka ɛ nɩa ’de Kea ‑gbi ‑wee’ "klein ’dii ɛ, ’ka ka : 34’Nynʋkpae’ ‑wi" ‑mʋ ɛ, ʋʋ ‑te ’tɩɩn ’de Kea ‑gbu ’di, ʋʋ ’bo wlu ’ʋn "duɛ ’demu. ’Kaa ʋʋ jaa "jru ja, ’kamɔ ɛ ’crɩɩɛ ’de Kea ’a kɛ’ ’di. 35’De ‑bo ʋʋ nɩɛ "i ʋʋ ’je dɛ jrɛ’ i ‑tee’ ɛ, ‑mɛ ʋʋ ‑tee ʋʋa’ kʋan i ’de ‑gbɛin", dɛ‑nʋɛ’ ɛ se ka ‑cɔɔn’ ka nɩ ‑wɛe ’nynɔkpao’ ’je wlu ’ʋn "duo‑ ’de Kea ‑gbu ’di. 36‑Aee’ ’de aopʋ o ’demɔ Kea ’a wlu ’wlʋʋ‑ ? ‑Aee’ aoa’ ’sʋ ‑wɔn Kea ’a wlu ‑nɛɛ ?

37‑Bo nyɔ ’na ɔ nɩɛ Kea ’a wlu ’kwajaai, ‑wɛe ɔ ’na Kea ’a ‑Suu ’a ‑paan’ ‑nɩ ’de ɔ ’ʋn ɛ, ‑mɛ dɩ ’ma ’crɩa ‑wɛe ’ma pooa ao ‑jei" ‑ta, ka ɩ nɩa Tʋ"bo ’a kɛ’, ɔɔ mu ɩ jua’ ’pepe. 38Dɛ ’ma ’wlʋa ’tmʋa’ ‑ta, ‑bo nyɔ ’na ɔ se ’o ’wɔɔn‑ ɛ, ‑mɛ nyʋ ’bo ɔɔ’ wlu doin" o pooɛ ‑ke.

39‑Jɛ ɛ nɩa kan’ ‑mɔ ’ja a, ’ma de’di ‑wi", dɛ ao ’jea i‑pɔn ɛ, ɛmɛ ‑nɩ Kea ’je ao wlu ’wɔn po ‑wɛe ao ’je ɩ ’tmʋ ’de nyʋ ‑pee. Nyʋ ‑poa’ wlu ’srʋ ʋʋ sea ’cɩan a, ao ’bo ʋʋpʋ ‑je de kaan. 40Dɩ "klein aoa nʋa, ao nʋ ɩ ka ‑cɔɔn’ ka, ‑wɛe ɩ ’je "i ‑tee.

15

Klisɩ ’a "kunyɩɔ’ sɔn‑tɩ

1’Ma de’di ‑wi", ‑pɔia" ‑tɩ ’ɩn ’tmʋa aopʋ ‑pee tɛin" ’de‑, ɛmɛ ’ma ‑pɔn ’ɩn ’je aopʋ ‑kwlʋ o poo‑. Ɛɛ’ ‑pɔia" ‑tɩ ‑tu ɛ, ao kpʋʋn ɛ sɩn ’sɔɔn, ao po ’sɩn ’de ɛ ’ʋn, ’de ao nyna ‑sisi’. 2Ka ’ɩn ’tmʋ ɛ ’de ao ‑pee, ka ’ɩn "sia ’nynɩ ‑bo ao nʋ kan’ a, ‑mɛ aoa muɛ ’pʋʋa’ ’jea’ ‑cɛɛn’‑. ’De ‑bo ɛ se kan’ ‑mɔ nɩ ɛ, ‑mɛ aoa’ Kea ‑kwlɩ" ‑tea’ se ’de ’ble.

3Dɛ ’mɔ ’cɩan ɛmɛ ’ɩn tɔɔ aopʋ‑. ’De ɛɛ’ ‑tajɔ ‑kɔan ‑tɩ’ ɛ, ɛmɛ ‑nɩ Klisɩ ’mɛɛ ’de ‑aa dɩsaɩn ’a ‑tɩ’ ’ʋn, ’kamɔ ɛ ’crɩɩɛ ’de Kea ’a ’sbɛ ’di. 4Ɔ nmae ɔ i ‑wɛe ɔ sɔn "kunyɩɔ’ ’de ’wɩ ’a taan ‑nɛ ’di, ’kamɔ ɛ ’crɩɩɛ ’de Kea ’a ’sbɛ ’di. 5Ɔ sʋan "kunyɩɔ’ ɛ ɔ to ɔɔ’ ‑cɛ" ’mɛ ’de Sefasɩ ‑pee ‑wɛe klai" nynuu ‑nɩa ‑puue ’jɔ ’sɔɔn ’jee‑ ɔ "jriɛ‑ ‑ke. 6’Bo ‑mɛ ’de, ‑aa de’di ‑wi" ‑ʋʋ cɛan kmɛ’ ‑mm" "kpei ‑tie" ɛ, ɔ to ɔɔ’ ‑cɛ" ’mɛ ’de ʋʋ ‑pee ‑ta ‑due. Nyʋ ‑ʋʋ ‑jee’ ɔ "jriɛ‑ ‑nʋ, ʋʋa’ ’pla ’mɛɛ, ’kaa ʋʋa’ ‑tuu"‑tuu nɩɛ ’kmʋ ke. 7’Bo ‑mɛ ’de ɛ, ɔ to ɔɔ’ ‑cɛ" ’mɛ ’de Sakɩ ‑pee ‑wɛe ɔɔ’ dboʋn ‑wee’ "klein ’jee‑ ɔ "jriɛ‑. 8‑Mɛ ’wlʋ ’o ‑jei" la kpɩɩn‑ ‑wɛe ’mɔ ’jee ɔ "jriɛ‑ de ’bɔɔ‑ nɔ". Ka "ju ‑ɔ sea ku ‑wɛe ‑ɔ ‑wlʋa nɩa, ’kamɔ ’ɩn nɩ‑. 9Dɛɛ‑tɩ ’ɩn ’da kan’ a, ɛmɛ ‑nɩ ’ɩn se dɛwɔn nɩ ’de Sesi ’a dboʋn "klu. ’Ɩn se ɔɔ’ dboi ’a ’daa‑ ka nɩ‑, dɛ‑nʋɛ’ tɛin" ɛ, ’ɩn ‑tuɛ" Kea ‑gbu kle ‑tu ‑tu ’de‑. 10’Kaa dɛ ’ɩn nɩa ’ʋn ‑ta, ’saaʋn Kea nʋa ’ʋn "jrii mɛ ‑nʋɛ’ ‑wɛe ’ɩn nɩ ɛ ’ʋn. Ɛɛ’ ’saaʋn tu se idooa‑, ’ɩn nʋɛ dbo ’ɩn je Sesi ’a dboʋn ‑wee’ "klein ‑sii. ’Kaa ɛ se ’mɔ ‑mɔ ɔ ‑nʋ’ ɛɛ’ dbo tu nɩ‑, ɛ Kea ’a ’saaʋn ɛ nʋa ’ʋn "jrii mɛ ‑po ’ʋn sʋn o. 11‑Jɛ ɛ nɩa kan’ ‑mɔ ’jaa, ‑bo ɛ nɩ ’mɔ o, ‑bo ɛ nɩ ʋʋpʋ o, ɛ se ‑tɩ’ kɔn‑. Dɛ kɔan ‑tɩ’ ‑wɛe ‑aa ‑tmʋa ɛmɛ ‑nɩ Sesi ’a "kunyɩɔ’ sɔn ‑tɩ. ’De ɛmɛ aomɔ ’jea ’o tɔ’ ’ʋn ‑ke.

‑Aa "kunyɩɔ’ sɔn‑tɩ

12’De ka Klisɩ sɔan "kunyɩɔ’ ‑bo ɩa’ ‑tɩ’ a sea ’tmʋʋɛ ‑ta "o ‑ta ’ee, ‑mɛ dɛɛ ‑tɩ nyʋ jrʋ’ nɩ ’e aopʋ "klu ‑wɛe ʋʋ ’na "kunyɩɔ’ sɔan’ se nɩ ɛ‑ ? 13’De ‑bo "kunyɩɔ’ sɔan’ se nɩ ɛ, ‑mɛ Klisɩ foo" ’sʋ se "kunyɩɔ’ sɔn ‑ke o. 14’De ‑bo Klisɩ ‑mɔ se "kunyɩɔ’ sɔn ’ja a, ‑mɛ dɛ ‑aa ‑tmʋa se ’de ’ble, ‑mɛ aoa’ dɛ tɔ’ ’ʋn ’jea’ se ’de ’ble ‑ke, ɛ nɩ dɛ foo" ‑o. 15‑Bo ɛ nɩ tɔ’ ‑tɩ ‑wɛe ’mɛʋn se "kunyɩɔ’ sɔin ’de ɛ, ‑mɛ Kea se Klisɩ "kunyɩɔ’ ‑sa ‑ke. ‑Bo Kea se Klisɩ "kunyɩɔ’ ‑sa ’de ɛ, ‑mɛ ‑a ‑tuu" ɛ Kea sɩ "kpei‑, dɛ‑nʋɛ’ ‑a ‑wlu ka ’de nyʋ ‑pee ‑a ‑na : Kea ‑sa Klisɩ "kunyɩɔ’. 16’De ‑bo ’mɛʋn ‑mʋ se "kunyɩɔ’ sɔin ’ja a, ‑mɛ Klisɩ foo" ’sʋ se "kunyɩɔ’ sɔn ‑ke. 17’De ‑bo Klisɩ ‑mɔ se "kunyɩɔ’ sɔn ɛ, ‑mɛ aoa’ Kea ‑kwlɩ" ‑tea’ nɩɛ dɛ foo" ’a ’jɔ ‑o. ‑Mɛ ao nɩɛ ’e aoa’ dɩsaɩn ’di ke. 18‑Bo ɛ nɩ kan’ ‑mɔ ɛ, ‑mɛ nyʋ ‑jea Klisɩ ’a ‑tɩ’ tɔ’ ’ʋn ‑wɛe ‑ʋʋ ‑mɛa ʋʋ bluɛ "ni ‑tun. 19‑Bo ɛ ‑tu" ’de ’kmʋ "kpeidɩ ’a ’sʋ ’a ‑tɩ’ ’ʋn mɔ ‑a ‑tbaa’ Klisɩ tɔ’ "i ɛ, ‑mɛ ‑a ‑nɩɛ "nmianyʋ ‑o ’de nyʋ "klu.

20’Kaa kaan ka Kea ‑sa Klisɩ ’de ’mɛʋn "klu ’mɛ, ‑wɛe ɛ jɔ ’kmʋ de, ɔmɔ ‑saa "i ‑ɔ ‑sɔn "kunyɩɔ’ ‑wɛe nyʋ ‑tuu"‑tuu ’je "kunyɩɔ’ sɔn ’bo ɔ ’de. 21Ka ’mɛa’ jiia ’de nyɔ due’ ’ʋn ‑wɛe ɛ ’kpa ’nɔ ’kmʋ "kpei ɛ, ’kamɔ "kunyɩɔ’ sɔan’ jii ’de nyɔ due’ ’ʋn ‑ke. 22’De ka nyʋ ‑wee’ "klein nɩa Adam ’a "nynuu‑ ‑wɛe ’de ɛɛ’ ‑tɩ’ ’ʋn ʋʋ ‑wee’ a ’mɛa a, ’kamɔ nyʋ ‑ke Klisɩ "sia "i ʋʋa mu ’kmʋ de jia’ ’de ɛɛ’ ‑tɩ’ ’ʋn. 23’Kaa jrɔ’ ’bleɛ ɔɔ’ ‑nɛ ‑tɔn, Klisɩ mɔ ‑saa "i ‑ɔ ‑sɔn "kunyɩɔ’, ’de ‑sɔntɩ ɔɔ mua de jia’ a, ɛmɛ nyʋ ‑nɩa ɔɔ’ nyʋ ’je "kunyɩɔ’ sɔn ‑ke. 24’Bo ‑mɛ ’de ɛ, ’kmʋ a muɛ ‑kwɛa’. ’De ‑sɔntɩ Klisɩ a mua tʋ ’a "jru kpaa’ ’bo "ikmadɩ ke nyʋwɔn‑siidɩ ‑wee’ "klein "kpei ɛ, ’bomɔ ɔɔ mu ɔ "Bo Kea Tʋ"bodɛ ‑wee’ "klein "nyɩa’, 25dɛ‑nʋɛ’ ɔ ’je ’nynɩ ’wlʋ ‑o mamaʋ ’sʋ ɔ ’je ɔɔ’ tʋnyʋ ‑wee’ "klein ɔɔ’ bʋ ‑sɔn ku ’ʋn nʋ. 26Ɔɔ’ tʋnyʋ ’a de ’bɔɔ‑ ‑nɔ ‑ɔɔ mua isɔan’ a, ɛmɛ ‑nɩ ’mɛa’. 27Tɔ’ ‑o, ka ɛ ’crɩɩa ’de Kea ’a ’sbɛ ’di, ’kamɔ ɛ nɩ ‑cɛɛn’‑. Wlu ‑crɩɩa’ ɛ ’naa : Kea ‑tuɛ" dɩ ‑wee’ "klein ’de ɔ bʋ ‑sɔn. ‑A ‑je kan’ ’mɛ ’pepe Kea ‑ɛ ‑tua" dɩ ‑wee’ "klein ’de ɔ bʋ ‑sɔn ɛ, ɛɛ’ ‑cɛ" ’kpa sie ’o ’ɛ, dɛ‑nʋɛ’ ɛmɛ ‑nyɩ" ɔ "ikmaa’. 28‑Bo dɩ ‑wee’ "klein jaa "jru ja ’de Kea ’a "Ju ‑pee ’sʋ ɛ, ɔɔ’ ‑cɛ" ’kpa ’je "jru ja jaa ’de ɔ "Bo ‑ɔ ‑te’ ɔ dɩ ‑wee’ "klein kwa ‑pee ‑ke. ‑Wɛe Kea ’je dɩ ‑wee’ "klein ’ʋn nɩ, ’de ɛ ’je dɩ ‑wee’ "klein "jru kpɔ’ nɩ‑.

29Ao naa tɔ’ i ke, ‑bo ’mɛʋn se "kunyɩɔ’ sɔin ’dee, ‑mɛ nyʋ ‑nɩa ’de aopʋ "klu ‑wɛe ‑ʋʋa pooa "ni "jru ’de ’mɛʋn ’a ’nynɩ ’ʋn ɛ, dɛɛ‑tɩ ʋʋa nʋ kan’ a‑ ? Ka "o ka ɛ ’je ɛ nɩ mɔ’ɔ ‑cɛ" ke ɛ, dɛ ʋʋa nʋa ’mʋa‑, ɛ se ’de ’ble. 30‑Bo ’mɛʋn se "kunyɩɔ’ sɔin ’de ɛ, ‑mɛ dɛɛ‑tɩ ‑apʋ mɔ di ’mɛa’ ’wɔin‑ ’de nɔ" "o nɔ" ’di ɛ‑ ? 31’Mɔ aoa ’jea i ɛ, ’ɩn ‑teɛ ’mɛa ’a kein"ke ’de ’wɩ "o ’wɩ ‑wee’ ’di. ’Ma de’di ‑wi", ka ’ma ’tmʋ ɛ, kɛ’ nɩ ‑cɛɛn’‑. ‑Wɛe aopʋ ‑ɔ ‑nɩa ‑aa ’Blei Sesi Klisɩ ’a nyʋ ɛ, dɛ ’ma poa ‑tuosʋn de ’de aoa’ ‑tɩ’ ’ʋn ɛ, ka ’ma ’tmʋ ɛ, kɛ’ nɩ ‑cɛɛn’‑ ‑ke. ‑Tɩ’ ’a kpɛ ’sɔɔn ’ɩn ’tmʋa ɩ ‑wee’ nɩɛ tɔ’ ‑tɩ ‑o. 32‑Ta ’ɩn nɩɩa ’bo Efɛsɩ tɛin" ɛ, ’ɩn ke kpʋʋnmi ‑fɔn’ ‑fɔn ‑fɔn. ‑Bo ɛ nɩ ’e nyiɔtɔ’ ’ʋn mɔ ’ɩn nʋʋ ɛɛ’ dɛ tu ’ee, ‑mɛ dɛ ’ɩn ’je ’o ‑mɔ ’je ɛ‑ ? ‑Bo ’mɛʋn se "kunyɩɔ’ sɔin ‑mɛ dɛɛ ‑tɩ dɛ ‑nʋa’ ‑a ’tʋn ɛ, ‑aa’ nʋ ‑mɛ ’ja a‑ ? ‑Mɛ ka "nɩɩa ‑ɛ ‑pooa ’da a, ‑a nʋ kan’ ɛ ’na :

‑A di ‑a ‑na ’de ‑sɩanwɩ ’di, dɛ‑nʋɛ’ ‑aa muɛ ’mɛa’ ‑klae"‑.

33Ao ’bo aoa’ ‑cɛ" ’srɛ ipooɛ, nyʋ ‑ʋʋa kplɩn nynia "jrii ‑bo ʋʋ ke aoa sea na a, ʋʋa’ kplɩn saɩn a muɛ aoa’ kplɩn ’dɔe dooa’ see. 34Ao ji ’o ‑jei" de, ao ’bo dɛsaʋn nʋɛ. Dɛɛ‑tɩ ’ma ’da kan’ a, ɛmɛ ‑nɩ nyʋ jrʋ’ ‑nɩ ’de aopʋ "klu ‑wɛe ‑ʋʋ se Kea juo‑. Wlu ‑jɛɛ ‑mɛ ’bleɛ aoa’ ‑tɩn’.

’Kmʋ dee ke ku dee ke

35Nyɔ jrɔ’ ’beeɛ’ ɔ ’je wlu ka ɔ ’je nʋ : Ka ’mɛʋn ‑mʋ ’je "kunyɩɔ’ sɔn sʋn nʋ ɛ‑ ? ’De ku ‑jɛ ʋʋ ’je ’ble ɛ‑ ? 36‑Ɩn ‑gbʋn ka ‑ma nyiɔ tu sea tɔ’di nɩ ɛ ! ‑Bo ‑ɩn po tu jɔ ‑klu’ ɛɛ’ ‑sɔan ’sʋ ɛɛ jea mɛɛ ? 37’De tu jɔ ‑ɩn poa ’e ‑klu’ ɛ, ɛɛ’ ’kɔun" ‑ɛɛ mɛa ɛ ke ɛɛ’ ’jɔ ‑ɩn poa ’e ‑klu’ se dɛ due’ nɩ‑. ‑Bo ɛ nɩ kpou" jɔ "kpaan o, ‑bo ɛ nɩ tu "o tu ’a ’jɔ o, dɛ "o dɛ ɛ ’je nɩ ɛ, ɛɛ’ "kɔun ‑ɛɛ mɛa ɛ ke ɛɛ’ ’jɔ ‑ɩn poa ’e ‑klu’ se dɛ due’ nɩ‑. 38Kea mɛ ‑ɛ ‑nyɩ" ku, ka ɛmɛ nɩa "i ɛ, ’kamɔ ɛ nɩ ‑wɛe tu jɔ ‑wee’ "klein ’ble ɩa’ ‑nɩ ku due ’due.

39Dɩ "klein ‑nɩa ’kmʋ ɛ, ɩa’ ‑sɩɩɛn’ se due’ nɩ kan’. Jrɛ’ nɩɛ ɛɛ’ ‑nɛ ka, jrɛ’ nɩɛ ɛɛ’ ‑nɛ ka. nyiɔ ’ɔ ‑nɛ ‑sɩɩɛn’ nɩɛ ɛɛ’ ‑nɛ ka, ’kwla ’dinmi ’a ‑nɩ ‑sɩɩɛn’ nɩɛ ɛɛ’ ‑nɛ ka. Nʋʋɩ ’a ‑sɩɩɛn’ o, ‑smii’a ‑sɩɩɛn’ ‑seea’ "kpei‑. 40Dɩ ‑nɩa ’e jaʋn ’di ’bleɛ ɩa’ ‑nɛ nɩsʋn, ‑wɛe dɩ ‑nɩa ’nɔ ’blʋa‑ "kpei ’ble ɩa’ ‑nɛ nɩsʋn. Dɩ ‑nɩa ’e jaʋn ’di ’bleɛ ɩa’ ‑nɛ "jriinmɔsʋn, ‑wɛe dɩ ‑nɩa ’nɔ ’blʋa‑ "kpei ’ble ɩa’ ‑nɛ "jriinmɔsʋn. 41’Jrʋ ’bleɛ ɛɛ’ ‑nɛ fansʋn ‑wɛe ’cʋ ’ble ɛɛ’ ‑nɛ fansʋn, ’de ’cʋ‑sɩɩn ’ble ɩa’ ‑nɩ fansʋn ‑ke, ‑wɛe ’cʋ‑sɩɩn foo" ’sʋ ’a fansʋn ‑seea’ "kpei‑.

42Ka tu jɔ nyʋ a poa ’de ‑klu’ ɛ ke ɛɛ’ ’kɔun" ‑seea’ "kpei ɛ, ’kamɔ ɛ nɩ ‑ke ’de nyiɔ ’ɔ ‑tɩ’ ’ʋn. ‑Bo nyɔ ’mɛ ɛ, ka tu jɔ nɩa, ’kamɔ ɔ nɩ‑. ‑Bo nyʋ po ɔ ’e "klu ɛ, ɔɔ ‑sɔan’. ’Kaa ‑sɔntɩ Kea a mu ɔ "kunyɩɔ’ ‑saa’ a, ku ɔɔ mua ’blea’ ɛ se ‑sɔan i ’bode. 43‑Ta nyʋ a poo ɔ ’e ‑klu’ ɛ, ɔɔ’ "ku se ’je ka nɩ‑, ɔ se ’kpɩ ’ble, ɔɔ’ ‑suua’ i. ’Kaa ‑bo ɔ sɔn "kunyɩɔ’ ɛ, ɔɔ nmɔ "jrii, ‑wɛe ɔɔ ’ble ’kpɩ. 44‑Ta nyʋ a nmae ɔ i ɛ, ‑mɛ ɔ ’bleɛ ’blʋku. ’Kaa ‑bo ɔ sɔn "kunyɩɔ’ ɛ, ɔɔ muɛ jaʋn ’di ku ’blea’. ‑Bo ’blʋ ku nɩ ɛɛ’ ‑nɩ ka a ‑mɛ ku dee ‑jɛ Kea ’a ‑Suu a "nyɩa nyʋ ɛ, ‑mɛ ’je ɛɛ’ ‑nɛ ka nɩ ‑o ‑ke. 45Dɛ ‑crɩɩa’ ’de Kea ’a ’sbɛ ’di ɛ ’naa : Adam ‑ɔ ‑nɩa "i‑saanyiɔ Kea nʋa ɔ nɩɛ nyiɔ ‑o ‑wɛe Kea po ɔ ’kmʋnɩfeeɛ’ ’mla, ’de ɔ nɩ ’kmʋ. ’Kaa Adam ‑jɔ ‑bɔɔa’ de ‑ɔ ‑jia’ ɔ nɩɛ ‑Suu ‑ɛɛ ‑nyɩa" nyʋ ’kmʋnɩa’ dee ‑o. 46Ɛ se ‑Suu ’a ‑nɛ dɩ mɩ ‑saa "i ‑ɩ ji nɩ‑, ’kaa ɛ nɩ ’blʋ ku ’a dɩ mɩ ‑saa "i, ‑wɛe ‑Suu ’a ‑nɩ dɩ ’bɔɔ‑ de. 47"I‑saanyiɔ Kea nʋa ɔ ’wlʋɛ ’e ’blʋ ’ʋn, ‑mɛ ɔ nɩɛ ’blʋa ’a dɛ ‑o. ‑Jɔ ‑tba’ ’o ɛ, ‑mɔ ’wlʋɛ ’e jaʋn ’di. 48"Ju Kea "dua ’blʋ ’ʋn ‑wɛe ɛ nʋa ɔmɔ ‑ke nyʋ ‑nɩa ’nɔ ’kmʋ "kpei ‑kooɔ’‑. ’De ka "ju ‑wlʋa ’e jaʋn ’di nɩa, ’kamɔ nyʋ ‑nɩa ’e jaʋn ’di nɩ‑. 49’De ka ‑a ‑ke "ju ‑ɔ ‑wlʋa ’e ’blʋ ’ʋn ‑kɔɔa’ a, ’kamɔ ‑a ‑ke ‑jɔ ‑wlʋa ’e jaʋn ’di a mu ‑kɔɔa’ ‑ke.

50’Ma de’di ‑wi", dɛ ’ɩn nɩa "i ’ɩn ’jea ’tmʋ, ɛ ka : nyiɔ ’ɔ ku ‑jɛ ’blʋ nʋa, ‑wɛe ‑ɛ ‑blea ‑sɩɩɛn’ ke nymɔ ɛ, ‑mɛ se ’e Kea ’a ’kmʋ dee ’ʋn pai. Dɩ ‑a mua ‑sɔan’ a, ɩ se ɛ ’bɛɛ‑ ɩ ’je dɩ sea’ ‑sɔan’ ‑ta ’ble ’kpa.

51’Ma ’cɛ, ao po doin" i ’ma jiɛ dɛ jrɛ’ ’kwla ‑saa’ ’de ao ‑pee. Ɛɛ’ dɛ tu mɛ ‑nɩ ‑a ‑wee’ "klein se ’mɛi kan’, ’kaa ‑a ‑wee’ "klein a muɛ fai" pooa’ 52’de "jriɛ‑tɛ due’ koʋn ‑gbai’ ’di, nɔ" ‑ɛ ’di de’bɔɔ‑ dɔ‑kleɛ a mua wlua’ a. ‑Bo dɔ‑kleɛ ‑nɛ wlu ’sʋ ɛ, ’mɛʋn a muɛ "kunyɩɔ’ sɔan’ ‑wɛe ʋʋ ’je ku ‑ɛ sea’ ‑sɔan’ ‑ta ’ble ’je. ’De Kea ’je ‑a ‑wee’ "klein fai" poo‑. 53‑Aa ku ‑ɛɛ mua ‑sɔan’ ‑ta, ‑mɛ ’je fai" pooɛ ‑o, ‑wɛe ‑a ‑je ku ‑ɛ sea ‑sɔan i ’ble. ‑Aa ku ‑ɛɛ ‑mɛa ‑ta, ɛ ’je fai" pooɛ ‑o, ‑wɛe ‑a ‑je ku ‑ɛ ‑sea’ ’mɛi ’ble.

54‑Sɔntɩ dɩ ‑nɩa ’mʋa‑ ɩa mua nʋʋa’ a, ‑sɔntɩ dɩ ‑a mua ‑sɔan’ ɩa mua fai" pooa’ ‑wɛe ɩ ’jea dɩ ‑sea’ ‑sɔan’ ‑ta ’ble ’kpa, ’de dɩ ‑ɩa mua ’mɛa’ ɩa mua fai" pooa’ ‑wɛe ɩ ’jea dɩ sea’ ’mɛ ‑ta ’ble ’kpa a, ’bomɔ wlu ‑crɩɩa’ ’de Kea ’a ’sbɛ ’di tɛin" ɛɛ mu ’o nynia’. Ɛɛ’ wlu tu ’naa :

’Mɛa’ sɔn i, ɛ bluɛ "ni ‑tun ’bode. ’Kmʋnɩa’ kpa tʋ ’a "jru ’mɛ. 55’Mɛa’ se tʋ ’a "jru kpai ’bode ’bo ’kmʋnɩa’ "kpei. ’Oo ’mɛa’, ‑ma "ikmaa’ ‑ɛɛ kpʋan nyʋ ‑kwlʋ ‑mɛ ’de ɛ ’bode ɛ‑ ?

56’Mɛa ’a "ikmaa’ ’wlʋɛ ’e dɛsaʋn ’ʋn. ’De ‑bo dɛsaʋn ’a "ikmaa’ ’je "blo ’wlʋ ɛ, ‑mɛ kɛ’ mɛ ‑ɛɛ ‑sɛ "blo. 57’Kaa Kea ’sɛ‑, ɛmɛ ‑ɛ ‑nyɩ" ‑aʋn Tʋ"bo Sesi Klisɩ ‑wɛe ‑a kpa tʋ ’a "jru ’de dɛsaʋn "kpei ’de ɔ ’ʋn.

58’De ɛɛ’ ‑tɩ’ ’ʋn ɛ, ’ma de’di ‑wi", aopʋ ‑ɔɔ ‑tɩ’ ’ɩn kma, ao nyna ‑sisi’, ao ’bo ‑kwlin’ ’wlʋɛ, ao nʋ Tʋ"bo ’a dbo, ao ’je nya mu. ‑Bo ao ke Tʋ"bo "sii‑ "i ɛ, ‑mɛ dbo aoa nʋa, ɛ se dbo foo" nɩ‑.

16

’Wɛi ʋʋ ‑sa ’de Selisalɛm Kea ‑gbu ’a ‑tɩ ’ʋn ɛ

1Kaan ka la ’ja a, ’ma jiɛ ’wɛi ‑tɩ ’tmʋa’. ’Wɛi ao ‑sa ’de Kletiɛn ‑nɩa Selisalɛm ’a ’nynɩ ’ʋn ’a ‑tɩ’ ɛ, ‑mɛ dɛ ’ɩn ’tmʋa ’de Kea ‑gbi ‑nɩa ’e Galasiblʋa "kpei ‑pee mɛ ao ’je nʋ ‑ke. 2‑Bo ‑kwlewɩ o ’sʋ ɛ, ’wɛi ao ’jea ‑sa due ’due ɛ, ao ‑te ɩa’ ‑nɛ ka. Dɛ jrɔ’ ’bɛɛa kwai ɛ, ɛmɛ ɔ ’je ’o dɛ ɔɔ ’jea "kpei ‑sa, ‑wɛe ɔ ’je kpɔi" ‑tee ’de ɔ o ‑gbu". Ao ’bo ’ma jia’ ’dei ‑teɛ ‑wɛe ao ’bo ’wɛi ‑saa. 3‑Bo ’ɩn ji ’de aopʋ o ’sʋ ɛ, ‑mɛ dɛ ’ɩn ’jea nʋ ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ’ɩn ’je ’sbɩ ’crɩ ‑wɛe ’ɩn ’jɩ nyʋ ao nɩa "i ao ’jea dbo "kpei ‑tu" ’de ʋʋ ’je aoa’ ‑paan’ Selisalɛm kpa. 4’De ‑bo ’ma ‑cɛ" ’kpa ’a mua’ kɔn ‑tɩ’ ɛ, ‑mɛ ʋʋ ke ’ma ‑a muɛ mua’ ‑ke.

Pɔo nɩɛ "i ɔ ’je ’dʋʋa’ mu

5‑Bo ’ma sea ’de aopʋ o ji ɛ, ’ɩn ’je ’e Masedoanɩ cɛɛn‑, dɛ‑nʋɛ’ ’ma muɛ ’e Masedoanɩ cɛɛan’ see. 6"Ko ’ma muɛ ’de aopʋ "klu ’wɩ nʋa’ a‑, "ko ’ma muɛ ’o nɩa’ ’sʋ nɔ" nyɔ ’ɔ kpa ’dʋʋa’ ’je "jɛi‑ ‑kwɛ‑ ɛ, ‑mɛ ‑sɔntɩ ’ma mua ’de aopʋ "klu ’wlʋa’ a, aoa muɛ ’ʋn sʋn o poa’ ‑wɛe ‑ta ’ma mua ‑bo ’ma sea ’o mu ɛ, ao ’je ’ʋn ‑jei" kpa. 7‑Bo ’ɩn ji ’de nɔ" ‑nɩa ’mʋa‑ ’di ɛ, ’ɩn se ɛ "inɩ ’ɩn ’je ’o aopʋ o ‑tie" cɛn ’sʋ ’ɩn ’je ‑si’, ’kaa ‑bo Kea ’wɔn ɛ, ’ma muɛ ’bo aopʋ o ’wɩ nʋa’. 8’De ’kamɔ ’ma ‑pɔn ’ɩn ’je ’o aopʋ o ’wɩ nʋ ‑mɔ ‑o, ’kaa ’ma muɛ ‑ta Efɛsɩ nɩa’ ke mamaʋ ’sʋ Pantekɔtɩ ’a ’wɩ ’je ’ʋn jɛɛ‑, 9dɛ‑nʋɛ’ Kea kaiɛn ‑je wɔn ’bo ’ʋn "juɔi ‑wɛe ’ɩn ’je dbo klaa" nʋ ’bomu. Nyʋ ‑jea ’ʋn ‑je de kaan ‑bo ʋʋ ‑ti "i mɔ ’de ɛ, dbo ‑nɩa ’o ’ma mu ɛ nʋa’ ’sʋ.

10‑Bo Timote ji ’de aopʋ o ɛ, ao kpʋn ɔ sɩn ’sɔɔn ‑wɛe ɔ je sɩn ‑kwlɩ" ’nɛɛ‑ ’de aopʋ "klu, ’kaa ɔ ke ’ma ‑a nʋɛ Tʋ"bo ’a dbo. 11Nyɔ jrɔ’ ’bo ɔ ‑flɩɩɛn. Ao jɔ ‑jei" ’de ku peɛ’ ’ʋn ‑wɛe ɔ ’je ’nɔ ’ʋn o ji, ’ɩn ke ‑aa de’di ‑wi" ke ‑aa fuɔ’.

12’De ‑bo ɛ ‑tu" ‑aa de’di Apolɔsɩ ‑mɔ ɛ, ’ɩn ’tmʋʋɔ’ kpɛ ‑tuu"‑tuu ‑wɛe ɔ ke ‑aa de ’di jrʋ’ ’je ’de aopʋ o ji, ’kaa ɔ se ’o ’wɔɔn‑ kaan ke. ‑Bo nɔ" ’kpa ’de ɔ ’kwa a, ɔɔ muɛ jia’ see.

Pɔo a ‑tuɛ" Kea ‑gbu ’snɩ ke’wlɛ

13’Ma ’cɛ, ao ‑te "jriɛ‑ "i aoa’ Kea ‑kwlɩ" ‑tea’ ’bo ‑kwlin ’wlʋɛ, ao ‑kwɛ‑ɛ Kletiɛn ’mɛ ’bode, ao kuu ’dii. 14Dɩ "klein aoa nʋa ao nʋ ɩ ’de ba ’a ‑tɩ’ kmaa’ ’ʋn.

15’Ma de’di ‑wi", ao ’je kan’ ’mɛ ’de Akaiblʋa "kpei ɛ, Stefanasɩ ke ɔɔ’ ‑gbu" ‑sɔn nyʋ ke ʋʋpʋ ‑saa "i ‑ʋʋ ‑je Sesi ’a ‑tɩ’ tɔ’ ’ʋn. Ʋʋa’ nyʋ tu ɛ, ʋʋ "nyɩɛ ʋʋa’ ‑cɛ" Kea ‑wɛe ʋʋ ’je Kea ’a ‑jei" naaʋn sʋn o po. 16’Ma bae aopʋ ’mɛ nyʋ ka ʋʋ nɩa ‑ʋʋ ‑nɩa kan’ a, ao ‑te’ ʋʋpʋ ’a ni’, ɛ ke nyʋ ‑ʋʋ ‑ke ʋʋa nʋa dbo ‑tadue ke.

17Dɛ Stefanasɩ o, Fotinatisɩ o, Akaikisɩ jia ’nɔ ’ʋn o ’bo aoa’ ‑teɩn ɛ, ɛ nmɔɔ ’ʋn ’di wɔn, dɛ‑nʋɛ’ aomɔ tɛɛn ’ʋn o. 18Ʋʋ jaa ’ma pɛe ja ka ʋʋ jaa aoa’ pɛe ja ‑ke ɛ. Ʋʋa’ nyʋ tu nɩɛ ‑tɩ’ o po ka‑ !

19Kea ‑gbi ‑nɩa ’nɔ Asiblʋa "kpei ʋʋ ’na ʋʋpʋ ‑je aopʋ. Akilasɩ ke Prisilɩ ke, Kea ‑gbu ‑nɩa ’e ʋʋpʋ o ‑gbu" ‑sɔn ’na ʋʋpʋ ‑je aopʋ ‑jee ‑jee"‑ ’de Tʋ"bo ’a ’nynɩ ’ʋn. 20‑Aa de’di ‑wi" ‑wee’ "klein ’na ʋʋpʋ ‑je aopʋ. Ao ‑gblee ba ‑kwlɩ" ka de’dinynu a nʋa.

21’Mɔ Pɔo ’ɩn ’na ’mɔ ‑je aopʋ. ’Ma ’jewlu ‑nɛ, ’ma ‑cɛ" ’kpa ’a sʋn ‑crɩ ‑mɛ.

22Nyɔ ‑ɔ sea Tʋ"bo ’a ‑tɩ’ kma a, ‑mɔ nɩɛ ’e Kea ’a ’daɩn ‑sɔn ’de Suifʋwlu ’di : Maranata ! Ɛ ’de mɛ ‑nɩ ‑aa Tʋ"bo, ‑ɩn ji ! 23‑Aa Tʋ"bo Sesi ’a "diwan kpʋn aopʋ ! 24’Ma ’cɛ, ’ɩn kma ao ‑wee’ "klein ’a ‑tɩ’, dɛ‑nʋɛ’ ‑a ‑wee’ "klein ke Sesi Klisɩ "siiɛ "i.