KOLOSALIKLARGA

KOLOSALIKLARGA

MAKTUBI

Jamoatga salom, Xudoga shukrona

¹ Xudoning irodasi ila Iso Masihning havoriysi bo‘lgan men – Pavlus va birodarimiz Timo‘tiydan ² Kolosa+ 1:2 KOLOSA: bugungi Turkiyaning g‘arbiy tomonida joylashgan qadimiy shahar. U yerdagi Iso Masihga ishonganlarning jamoati majusiy, ya’ni g‘ayriyahudiy kishilardan tarkib topgan. Pavlus ushbu maktubni miloddan keyingi 60-yillarda yozib, imonlilarni mustahkamlash maqsadida turli xurofiy bid’atlarga qarshi ogohlantirmoqchi bo‘lgan. shahridagi Masihga sidqidildan berilgan muqaddas birodarlarimizga salom! ³ Otamiz Xudodan [va Rabbimiz Iso Masihdan] sizlarga inoyat va tinchlik ato bo‘lsin.

Sizlarning haqingizga ibodat qilar ekanmiz, Rabbimiz Iso Masihning Otasi – Xudoga doim shukronalar bildiramiz. ⁴ Chunki Iso Masihga bo‘lgan imoningiz va butun ahli mo‘minga qo‘ygan mehr-muhabbatingizdan xabardormiz. ⁵ Bunga sizlar haqiqat kalomi, ya’ni Injil Xushxabari orqali erishdingizlar. Samoda o‘zlaringiz uchun tayyorlab qo‘yilgan xazina to‘g‘risidagi Xushxabarni eshitib, umidvor bo‘ldingizlar. ⁶ Ana shu Xushxabar butun jahonga ham yoyildi, sizlarga ham yetib bordi. Sizlar Xudoning inoyatini eshitib, chini bilan anglab yetdingizlar. O‘sha kundan beri Xushxabar sizning orangizda tobora tomir yoyib, samara bermoqda.

⁷ Manfaatingiz yo‘lida Masihning sodiq xizmatkori bo‘lgan sevimli hamkorimiz Epafras ham ana shu xususda sizlarga ta’lim bergan edi. ⁸ Endi u sizning ilhomli mehr-muhabbatingiz haqida ham bizga xabar qildi.

Pavlusning imonlilar uchun ibodati

⁹ Shuning uchun biz bu haqda eshitgan kunimizdan beri sizlar uchun ibodat qilishni kanda qilmayapmiz. Xudodan shuni so‘raymizki, Uning irodasini to‘la anglashingiz uchun O‘zi sizlarga har qanday ilohiy hikmat va fahm-idrok ato qilsin, ¹⁰ toki sizlar Rabbingizga munosib yashab, Uni har jihatdan mamnun qilinglar, har turli xayrli ishda samarali bo‘linglar, Xudoni tanib-bilib ulg‘ayinglar, ¹¹ Uning ulug‘vor kuch-qudratidan bahra olib, to‘la-to‘kis baquvvat bo‘linglar, hamma narsaga sabr-toqat va sevinch bilan chidab, ¹² Otamiz Xudoga shukrona qilinglar. Chunki U O‘z azizlariga va’da qilgan nurli merosdan+ 1:12 NURLI MEROS: Iso Masihga ishonganlarga Xudo tayyorlab qo‘ygan abadiy baxt-quvonch, jannat huzur-halovati; yana qarang: Efesliklar 1-bob, Vahiy 21-22-boblar. bizni bahramand qildi. ¹³ Bizni zulmat hukmronligidan ozod qilib, sevimli O‘g‘lining Shohligiga ko‘chirdi. ¹⁴ Xudoning O‘g‘li bizning o‘rnimizga qurbon bo‘ldi, O‘z qonini to‘kib gunohlarimizni yuvdi.

Iso Masihning kimligi va yumushi

¹⁵ Iso Masih ko‘rinmas Xudoning in’ikosidir. U butun maxluqot ustidan, xuddi to‘ng‘ich singari, birinchi o‘rinda turadi. ¹⁶ Ko‘kdagi va yerdagi borliq mavjudot, ko‘rinadigan va ko‘rinmaydigan maxluqot, u dunyoyu bu dunyodagi har qanday taxtu toj, saltanatu hukmronlik U orqali yaratilgan. Hamma narsa U orqali va U uchun yaratilgan. ¹⁷ Uning O‘zi esa hamma narsadan avval mavjud edi. Borliq mavjudot Uning soyasida mavjuddir. ¹⁸ U O‘z badani, ya’ni ummatining boshidir. U o‘liklar ichidan birinchi bo‘lib tirilgani uchun, hammaning ilg‘ori va boshidir. ¹⁹ Xudo butun kamolotni Unda jo qilishni xush ko‘rdi. ²⁰ Uning vositasi bilan Xudo yeru ko‘kdagi borliq mavjudotni O‘zi bilan yarashtirishga qaror qildi. Xochda to‘kilgan qonni inobatga olib, Xudo O‘zi yaratganlar bilan sulh tuzdi.

²¹ Mana, sizlar ham bir vaqtlar yomon ishlar qilib, yaramas fikrda bo‘lib, Xudoga begona va dushman edingizlar. ²² Endi esa Masih O‘zining insoniy badanini qurbonlikka bag‘ishlab, O‘z o‘limi orqali sizlarni Xudo bilan yarashtirdi, Xudo huzuriga sizlarni muqaddas, aybsiz va nuqsonsiz holda taqdim qildi. ²³ Sizlar endi eshitgan Xushxabarga qattiq e’tiqod qo‘yib, umidingizdan qaytmasangiz, imoningizda mahkam, og‘ishmay tursangiz, bo‘ldi. Injil Xushxabari osmoni falak ostida Xudo yaratgan barcha jonzodga yetkazildi, men – Pavlus esa bu Xushxabarning fidoyisi bo‘ldim.

Pavlusning Xudodan olgan topshirig‘i

²⁴ Men hozirgi vaziyatda sizlar uchun azob tortayotganimga sevinaman. Masihning O‘z badani, ya’ni ummati uchun tortmagan qayg‘ularini men o‘z tanamda tortib to‘ldiryapman. ²⁵ Xudoning menga topshirig‘i bo‘yicha, men Masih ummati ustidan mas’ul xizmatkor bo‘ldim, Xudo kalomini to‘liq targ‘ib qilish vazifasini o‘z zimmamga oldim. ²⁶ Ana shu kalom o‘tgan asrlar va avlodlardan sir tutilib, hozir esa Xudoning azizlariga oshkor bo‘ldi. ²⁷ Xudo dunyo xalqlari uchun saqlagan ushbu sirning naqadar boy va ulug‘vorligini O‘z azizlariga ochib berishga rozi bo‘ldi, chunonchi ulug‘vor umidimizning mag‘zi – sizning ichingizdagi Masih.

²⁸ Shunga ko‘ra, biz Masihga ishongan har bir odamni mukammal holda Xudoga taqdim etmoqchimiz. Har bir odamga aql o‘rgatib, butun donolik bilan ta’lim-tarbiya berib, Masihni targ‘ib qilmoqdamiz. ²⁹ Men ham ana shu maqsadda jon-jahdim bilan xizmat qilar ekanman, menga kuchli ta’sir qilayotgan Rabbimning qudratiga suyanaman.

Imonda qattiq turishga undov

¹ Men sizlar uchun, shuningdek, Laodikiya+ 2:1 LAODIKIYA: Kolosa shahrining g‘arbiy tomonidagi qadimiy shahar. Pavlus Frigiya o‘lkasini kezganda Laodikiya shahrida ham va’z aytgan, deb hisoblanadi; yana qarang: Havoriylar 18:23, Vahiy 3:14-22. shahridagilar hamda shaxsan yuzimni ko‘rmagan imonlilarning hammasi uchun naqadar zo‘r g‘ayrat ko‘rsatayotganimni bilishingizni istayman. ² Maqsadim shuki, sizlar dadil bo‘ling, muhabbat ruhida birlashing, fahm-idrok va to‘la komil ishonch bilan Otamiz Xudoning siri – Masihni payqab oling. ³ Chunki hikmat va ilmu ma’rifatning hamma xazinalari Masihda pinhondir. ⁴ Buni men shuning uchun aytyapmanki, hech kim sizlarni tilyog‘lamalik qilib yo‘ldan ozdirmasin. ⁵ Men garchi jisman sizning orangizda bo‘lmasam ham, ruhan orangizdaman, sizlarning tartib-intizomingiz va Masihga bo‘lgan sog‘lom imoningizni ko‘rib sevinyapman.

⁶ Endi sizlar Iso Masihni Rabbimiz deb qabul qilgan ekansizlar, U bilan aloqada bo‘lib yashanglar. ⁷ Olgan ta’limotingizga muvofiq, Unda tomir yoyib, qaror toping, imoningizda qattiq turing, shu yo‘lda rivojlanib borib, Xudoga shukronalar tilingizdan tushmasin.

Masihning yagonaligi, bid’atlarga qarshi ogohlantirish

⁸ Ehtiyot bo‘linglar, hech kim falsafa va quruq safsatalar bilan sizlarni avramasin. Bunday gaplar Masihga emas, balki insonlarning an’anasiga, dunyoning xurofiy unsurlariga asoslanadi. ⁹ Xudoning butun borlig‘i to‘la-to‘kis Masih vujudida mavjuddir. ¹⁰ Har turli hukmronlik va hokimiyatning boshi Masih bilan aloqada bo‘lib, sizlar ham to‘la-to‘kis bo‘ldingizlar.

¹¹ Sizlar Masih bilan aloqada bo‘lib sunnat ham qilindingizlar. Bu Masihning sunnati+ 2:11 MASIHNING SUNNATI: Sunnat qiluvchi kichkina teri parchasini kesar ekan, Masih Unga ishongan kishini yomon xulq-atvordan butunlay qutqarib, gunohdan pok qiladi, ruhan sunnat qiladi; yana qarang: Rimliklar 2:25-29. bo‘lib, inson qo‘li bilan qilinmaydi, bu sunnat gunohkor vujudning kesib tashlanishi demakdir. ¹² Sizlar imon keltirganda suvga cho‘mib, Masih bilan birga ko‘mildingizlar. Shuningdek, Masihni tiriltirgan Xudoning qudratiga qattiq inonib, Masih bilan birga tirildingizlar. ¹³ Ilgari sizlar sunnatsiz, ya’ni gunohga botgan holatda bo‘lib, o‘lik edingizlar. Endi esa Xudo barcha gunohlaringizni kechirib, sizlarni Masih bilan birga yangi hayot uchun tiriltirdi. ¹⁴ Bizga qarshi yozilgan, mahkumligimizni bildiruvchi aybnomani Xudo o‘chirdi, ya’ni uni Masih bilan birga xochga mixlab, kuchdan qoldirdi. ¹⁵ O‘sha xoch orqali ruhiy hokim va hukmronliklar+ 2:15 HOKIM VA HUKMRONLIKLAR: ko‘rinmaydigan olamda hukmronlik qilayotgan shayton va yovuz ruhlar (jinlar). Iso Masih O‘zining o‘limi va tirilishi orqali bu kuchlar ustidan g‘olib keldi, Unga ishongan kishi Uning g‘alabasiga sherik; yana qarang: 1-Butrus 3:22, Rimliklar 8:37-39, Efesliklar 1:21, 6:12. ustidan ham g‘alaba qozondi. Ularning qurol-yarog‘ini olib qo‘ydi-da, ularni O‘zining tantanali yurishida yurgizib, rasvoi olam qildi.

Keraksiz diniy qoidalar

¹⁶ Shunday qilib, yegulik-ichgulik, diniy bayramlar, yangi oy yoki dam olish kunlari xususida hech kim sizlarga qonun-qoida chiqarmasin. ¹⁷ Bular kelajak dunyoning sharpasigina xolos, asli esa Masihdadir. ¹⁸ Farishtalarga sig‘inishni qoyil qiladigan, o‘z xayolida tug‘ilgan “vahiylar”ga maftun bo‘lgan, soxta kamtarlik ko‘rsatib, o‘zining insoniy fikrlashi bilan behuda mag‘rurlanib ketgan hech bir kishi sizlarni vasvasaga solmasin. ¹⁹ Bunday kishilar O‘z ummatining Boshi bo‘lgan Masihdan ajralgan. Ana bu Boshdan butun badan hayotbaxsh kuch olib, payu bo‘g‘inlar orqali o‘zaro ulanib, Xudo xohlagan yo‘lda o‘sadi.

²⁰ Agar sizlar Masih bilan birga o‘lgan bo‘lsangizlar, dunyoning xurofiy kuchlari oldida ham o‘lgan bo‘lasizlar. U holda yana nima uchun bu dunyoga qul bo‘lgandek, ²¹ “tegma”, “tutma”, “yema” kabi qonun-qoidalarga bo‘ysunasizlar? ²² Bu qoidalarning hammasi faqat qo‘llanib yo‘q bo‘luvchi narsalar bilan bog‘liq bo‘lib, insonlarning buyruq va an’analariga tayanadi. ²³ Garchi bular natijasida paydo bo‘ladigan beboshlarcha dindorlik, o‘zini mo‘minlikka solish, badanni qiynash odamlarga hikmatday tuyulsa-da, aslida nafsga o‘t, nafsoniyatga dog‘ tushiradi.

Masih bilan yangi hayotda yashash

¹ Sizlar Masih bilan birga tirilgan ekansiz, yuqoridagi, Masih bo‘lgan joydagi narsalarni izlanglar; U samoda Xudoning o‘ng tomonida o‘tiribdi. ² Fikringiz yer yuzidagi emas, samodagi narsalar bilan band bo‘lsin. ³ Chunki sizlar o‘lgansizlar, yangi hayotingiz esa Masih bilan Xudo huzurida pinhondir. ⁴ Hayotingizning o‘zi – Masihdir. U olamga qaytib zohir bo‘lgach, sizlar U bilan birga ulug‘vor tusda zohir bo‘lasizlar.

⁵ Shunday qilib, yerga xos nafsingizni tiyib, fahshbozlik, nopoklik, yomon hirsu havaslar hamda butparastlik bilan teng bo‘lgan tamagirlikni o‘ldiringlar. ⁶ Bular sababli Xudoning g‘azabi itoatsiz bandalarning boshiga tushadi! ⁷ Sizlar ham bir vaqtlar bu kishilar bilan yotib-turib, ayni shunday ishlar qilar edingizlar. ⁸ Ammo endi g‘azab, jahl, ginalarning hammasini bir chetga yig‘ishtirib qo‘yinglar. Og‘zingizdan hech qanday jerkish yoki nojo‘ya so‘z chiqmasin. ⁹ Bir-biringizga yolg‘on gapirmanglar. Chunki sizlar eski insonni yomon odatlari bilan birga o‘zingizdan soqit qildingizlar. ¹⁰ Buning o‘rniga Xudoni tanib-bilish sari yangilanayotgan, Yaratuvchining suratiga+ 3:10 YARATUVCHINING SURATI: Tavrotda: “Xudo odamni O‘zining suratidek, ilohiy suratda yaratdi”, deb yozilgan (qarang: Ibtido 1:26-27). Odamzod gunoh qilib, ruhan va jisman buzilgani uchun, yana Xudo yaratgan asl suratga qaytishi kerak. Iso Masihga ishongan kishida bu yangilanish jarayoni boshlangan; yana qarang: Efesliklar 4:17-24, Rimliklar 12:1-2. o‘xshab borayotgan yangi insonni qabul qildingizlar. ¹¹ Shu nuqtayi nazardan endi na yunoniy bor, na yahudiy; na sunnatli bor, na sunnatsiz; na johil+ 3:11 JOHIL: yunoncha “Varvar”, ya’ni qadimgi yunonlarda chet ellik odam; aynan qarang: Rimliklar 1:14, Galatiyaliklar 3:28. bor, na madaniyatsiz+ 3:11 MADANIYATSIZ: yunoncha “Skif”, ya’ni Qora dengiz bilan Kaspiy dengizi orasida yashagan xalq, rimliklar va yunonlar ularni “g‘oyat madaniyatsiz va vahshiy” deb ta’riflaganlar; yana qarang: Ibtido 10:3.; na qul bor, na ozod. Zero Masih hamma narsadir va hamma narsadadir.

¹² Xudo sizlarni azizlarim deb tanlagan, sizlar muqaddassiz. Shunga ko‘ra rahm-shafqat, ko‘ngilchanlik, kamtarlik, muloyimlik va sabr-toqatni zeb-ziynat qilib taqinglar. ¹³ Bir-biringizga nisbatan chidamli va kechirimli bo‘linglar. Agar bir kishi ikkinchisidan xafa bo‘lsa, Masih sizlarni kechirgani kabi, sizlar ham bir-biringizni kechiringlar. ¹⁴ Yana bularning ustiga kamolot cho‘qqisi bo‘lgan muhabbat tojini kiyinglar.

¹⁵ Masih ato qilgan tinchlik dilingizda hokim bo‘lsin. Sizlar bir badanning a’zolari kabi tinch-totuv bo‘lishga da’vat etilgansizlar. Shuningdek, minnatdor bo‘linglar. ¹⁶ Masihning kalomi sizda chuqur o‘rnashib, yashnayversin. Butun donolik bilan bir-biringizga ta’lim bering, nasihat qiling. Zabur xonishi, ilhomli qo‘shiqlar va madhiyalar bilan, chin ko‘ngildan, minnatdorchilik bilan Xudoni tarannum etinglar. ¹⁷ Nima aytsangiz yoki nima qilsangizlar, hammasini Rabbimiz Iso nomidan qilib, U orqali Otamiz Xudoga shukrona aytinglar.

Oila va jamiyatdagi turmush tartibi

¹⁸ Ey xotinlar, Rabbimiz bilan aloqada yashovchilarga munosib, erlaringizga itoat etinglar. ¹⁹ Ey erkaklar, xotinlaringizni sevinglar, ularga qo‘pol muomalada bo‘lmanglar. ²⁰ Ey bolalar, har narsada ota-onalaringizning so‘ziga quloq solinglar, chunki bu Rabbimizga ma’qul keladi. ²¹ Ey otalar, ruhiy tushkunlikka tushmaslik uchun bolalaringizni ranjitavermanglar.

²² Ey qullar, dunyodagi xo‘jayinlaringizga har narsada itoat etinglar. Buni insonga yoqmoq uchun, xo‘jako‘rsinga emas, balki soddadillik bilan, Xudodan qo‘rqib qilinglar. ²³ Qiladigan har bir ishni insonlar uchun emas, Rabbingiz uchun qilayotganday, chin qalbdan bajaringlar. ²⁴ Xudodan abadiy mukofot olishingizni o‘ylab, Egangiz Masihga xizmat qilinglar. ²⁵ Kimki nohaqlik qilsa, qilmishiga yarasha jazo oladi. Xudo yuz-xotirchilik qilmaydi.

Alohida pand-nasihatlar

¹ Ey xo‘jayinlar, sizning ham osmonda Egangiz borligini bilib, qullaringizga odil bo‘ling, haqini to‘liq beringlar.

² Toat-ibodatga astoydil berilinglar; ibodat qilishda hushyor bo‘lib, shukrona qilinglar. ³ Shuningdek, bizlar uchun ham ibodat qilinglar: biz Xudoning kalomini targ‘ib qilishimiz va Masih sirini bayon etishimiz uchun O‘zi bir eshikni ochib bersin. Men ana shu sir tufayli qamoqdaman. ⁴ Bu sirni munosib ravishda izhor eta olishimni Xudodan so‘ranglar.

⁵ Fursatni g‘animat bilinglar, safingizda bo‘lmaganlar bilan oqilona yo‘l tutinglar. ⁶ Har bir odamga qanday javob berish lozimligini bilinglar, so‘zingiz hamisha fayzli va mazali bo‘lsin.

Salomlar va tilaklar

⁷ Rabbimning sodiq xizmatkori, hamkorim va suyukli ukam Tixik men haqimdagi barcha narsalarni sizlarga bildiradi. ⁸ Ana shu maqsadda uni oldingizga jo‘nataman: u ko‘ngillaringizni tinchitib, ahvolingizdan xabar olib kelsin. ⁹ Sodiq va sevimli birodarimiz, hamshaharingiz O‘nisim ham Tixik bilan birga oldingizga boradi. Ular bu yerda yuz bergan hamma narsani sizlarga aytib berishadi. ¹⁰ Men bilan birga qamalgan Aristarx va Barnaboning jiyani Mark ham sizlarga salom yo‘llayaptilar. Mark haqida buyruq olgansizlar; agar oldingizga borsa, uni yaxshi qabul qilinglar. ¹¹ Yustus laqabli Iso ham sizlarga salom yo‘llayapti. Xudoning Shohligi yo‘lida mehnat qilayotgan bulardan boshqa yahudiy hamkorlarim yo‘q. Ular menga yupanch bo‘lib kelmoqdalar.

¹² Iso Masihning quli, hamshaharingiz Epafras sizlarga salom yo‘llayapti. Sizlar Xudoga ma’qul bo‘lgan hamma narsani bajaruvchi yetuk, ishonchi komil kishilar bo‘lib og‘ishmay turinglar, deb Epafras zo‘r g‘ayrat bilan, tinmay ibodat qilmoqda. ¹³ U sizlar uchun hamda Laodikiya va Iyerapol shaharlaridagi Masih jamoatlari uchun ne-ne zahmatlar chekkaniga o‘zim shohidman.

¹⁴ Sevimli tabib Luqo va Dimas sizlarga salom yo‘llashyapti.

¹⁵ Laodikiya shahridagi birodarlarga, ayniqsa Nimfa va uning uyida to‘planadigan jamoatga salom aytinglar. ¹⁶ Bu maktubim orangizda o‘qib berilgandan keyin, Laodikiyadagi Masih jamoatiga ham o‘qitinglar. Sizlar esa Laodikiyadan keladigan maktubni o‘qinglar.

¹⁷ Arxippga: “Sen Rabbimiz yo‘lida bo‘yningga olgan xizmatni ado qilish uchun ehtiyot bo‘l”, – deb aytinglar.

¹⁸ Men, Pavlus, o‘z qo‘lim bilan bu duoyi salomni yozyapman. Qamoqda yotganimni esdan chiqarmanglar.

Xudoning inoyati sizlarga yor bo‘lsin. Omin.