Софония

Софония медээчиниң ному

Киирилде

Софония медээчи Дээрги-Чаяакчының сөзүн Иудеяга бистиң эрага чедир VII вектиң ийиги чартыында медеглеп турган. Ол болза Иосия хаанның 621 чылда кылып чорутканы шажын-чүдүлге чаартылгаларының мурнундагы чылдар болур хире.

Номнуң өзек темазы: Амос медээчиниң баш бурунгаар чугаалааны Дээрги-Чаяакчының шииткел хүнү. Софония ол коргунчуг хүн кээрге, Дээрги-Чаяакчы Аңаа чагыртпайн турган бүгү улуска база чурттарга, ооң иштинде Иудея биле ооң кожазы чоннарга, кеземче онаар деп өттүр билип медеглээн. Мында ол хүннү «делегейниң төнчүзү» деп көрбейн, а бачыт биле дыңнангыр эвес чоруктуң шаг-үезиниң төнчүзү деп, Бурганның чонунуң ёзулуг арыглаашкынының хүнү деп көрүп турар.

Иерусалим бодунуң чурттакчыларының бачыттары дээш кеземче алган соонда, хоорайны катап тургузар, аңаа томаараан, чөптүг-шынныг чон чурттап эгелээр. Ынчан Иерусалимде чурттап турар улустуң амыдыралы өөрүшкү болгаш алдар-хүндү-биле долдунар, Дээрги-Чаяакчы Боду оларның аразынга чагырар.

¹ Иудеяны Амоннуң оглу Иосия хаан чагырып турда , Дээрги-Чаяакчының Софонияга ажыдып чугаалаан сөзү бо-дур. Софония Хусийниң оглу, Хусий – Годолияның оглу, Годолия – Аморияның оглу, а Амория – Эзекияның оглу турган чүве-дир.

Дээрги-Чаяакчының шииткелиниң хүнү

² «Мен чер кырында бүгү чүвени чок кылып каар мен – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. –

³ Кижилерни, мал-маганны узуткаар мен;

дээрниң куштарын, далайның балыктарын узуткаар мен .

Бузуттуг улусту дуурайлаткан чүвелери-биле кады чок кылып,

чер кырында бар улусту амылыг арттырбас мен – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. –

⁴ Мен Иудеяже база Иерусалимниң бүгү чурттакчыларынче холум анныр мен,

ол черде ·Ваал бурганның истерин шуут балап кааптар мен ,

ооң бараалгакчыларын, аңаа бараан болуп турар улусту амылыг арттырбас мен.

⁵ Бажыңнар кырындан сылдыстарның аг-шериинге мөгеер улусту ,

Мээң адым-биле деңге Милхом бурганның ады-биле даңгыраглап ,

мөгейиг кылыр улусту чок кылып каар мен .

⁶ Менден ойталааш, Менче чүткүвес, Менден дуза дилевес улусту

чок кылып каар мен.

⁷ Улус-чон, Дээрги-Бурган-Чаяакчының мурнунга ыыдың чиде бер ,

чүге дээрге Дээрги-Чаяакчының шииткел хүнү чоокшулаан-дыр .

Дөгерер өргүлүн Ол белеткеп, ону чиир улусту чалап, ыдыктап алган .

⁸ Дээрги-Чаяакчының өргүл хүнүнде нояннарны, тажыларны болгаш

даштыкылар хеви кедер бүгү улусту кезедип кээр мен.

⁹ Мен ол хүн эргин арта халып турар улусту ,

боттарының дээргилериниң ордузун күчүлел болгаш меге-биле долдуруп турар

бүгү улусту кезедир мен.

¹⁰ Ол хүн кээрге, Балык хаалгазындан , Иерусалимниң чаа кезээнден

уё-човуур, ыы-сыы дыңналыр,

Иерусалимниң тейлеринге коргунчуг дааш-шимээн үнер – деп,

Дээрги-Чаяакчы медеглээн. –

¹¹ Согааш кудумчузунуң чурттакчылары, ыглажыңар,

чүге дээрге силерниң бүгү садыгжыларыңар,

мөңгүн-биле саарылга кылып турар улузуңар узуткаттырар.

¹² Ол үеде Мен Иерусалимни чырыткы тудуп алгаш,

эргип кезип, турнуккан арага дег амыр-шөлээн улусту,

„Дээрги-Чаяакчы бистиң-биле эки-даа, багай-даа чүве кылбас“ деп бодаар улусту

кезедир мен .

¹³ Оларның байлаа өске улустуң олчазы апаар,

бажыңнары хоозурап каар.

Олар тудуп алган бажыңнарынга чурттавас,

тарып алган виноградының арагазын ишпес .

¹⁴ Дээрги-Чаяакчының өндүр улуг хүнү чоокшулап келген –

далаштыг кел чыдар.

Ол хүн качыгдалдың дааш-шимээни,

дайынчыларның алгы-кышкызы дыңналыр!

¹⁵ Ол хүн – килең хүнү, качыгдал биле хилинчектиң хүнү,

өлүм-чидим биле кызагдалдың хүнү,

кара булуттар биле дүмбей караңгының хүнү болур ;

¹⁶ дайынчы труба эдер,

быжыглалдыг хоорайлар биле бедик суургаларга удур тулчуушкунче кыйгы хүнү болур.

¹⁷ Мен кижи амытанны аажок кызагдаптарымга,

олар согурлар дег улчуп чоруптар ,

чүге дээрге Дээрги-Чаяакчыга удур бачыт үүлгеткен-дир.

Оларның ханы черже агар,

мөчү-сөөктери өдек дег тарай октаттынар .

¹⁸ Дээрги-Чаяакчының килең хүнүнде

оларны алдыны-даа, мөңгүнү-даа камгалап шыдавас .

Ооң хорадаан сагыжының одунга бүгү чер өрттенип каар ,

чырык черниң бүгү чурттакчылары хенертен бүрүнү-биле узуткаттырар.

¹ Арын-нүүр чок чон!

Тодарадып каан хүн келбээнде,

силерни хатка сүрдүрген тараа саваңы ышкаш өскээр сүрүп аппарбаанда,

Дээрги-Чаяакчының кыптыккан килеңи силерни чиртип кааптаанда,

Ооң килеңиниң хүнү силерни таварбаанда,

чыглып, бөлдүнчүңер-ле!

³ Дээрги-Чаяакчыже чүткүңер , черниң бүгү томаанныг улузу,

Ооң күзел-соруун күүседип турар улус!

Чөптүг-шынныг чорукче чүткүңер, чөпшүл боорун кызыңар –

Дээрги-Чаяакчының килеңиниң хүнүнде

чаштынар аргалыг боор чадавас силер ».

Иудея-биле кожа чоннарны Дээрги-Чаяакчының кезедири

⁴ «Газа хоорайны чурттакчылары каапкаш баар,

Аскалон хоорай ээнзирээр,

Азот хоорайның чурттакчыларын чартык хүн иштинде үндүр сывырып аппаар,

Экрон хоорайны черден тура тыртар .

⁵ Далай эрии черниң чурттакчылары, керет аймак ,

ат болур силер!

Ханаан чер, филистимнер чурту,

Дээрги-Чаяакчы сеңээ үндүрген шииткелин дыңнадып тур:

Мен сени узуткап каар мен, чурттакчы чон чок артар сен!

⁶ Далай эрииниң кыдыы кадарчылар казанактары биле мал кажаалары турар одар-белчиир апаар .

⁷ Ол девискээр Иудеяның арткан чонунга онаажыр.

Олар аңаа сүрүг малын кадарар,

Аскалоннуң бажыңнарынга кежээ удуп дыштаныр –

оларның Бурганы Дээрги-Чаяакчы оларже сагыш салып,

эки чолду эгидер .

⁸ ·Моав чоннуң бак сөгленгенин , аммон чоннуң кочуургаанын –

оларның Мээң чонумну дорамчылап-кочулаанын,

ооң черинге кыжанганын дыңнап кагдым.

⁹ Ынчангаш дириг Бодумнуң адым-биле даңгыраглап тур мен – деп,

Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы, Израильдиң Бурганы медеглээн. –

Моав Содом ышкаш, аммон чон – Гоморра ышкаш апаар .

Оларның чери кезээ мөңгеде шагар-оът дуй үнген,

кужурланчак девискээр, ээн кургаг хову апаар.

Мээң чонумнуң дириг арткан улузу оларны олчалап аар,

Мээң улузумнуң артынчызы оларның черин өнчү кылдыр алыр.

¹⁰ Ол бүгү хуу-салым оларга улуургаа дээш ,

Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчының чонун дорамчылап кочулап,

оон өрү көрдүнүп турганы дээш онаажыр.

¹¹ Дээрги-Чаяакчы оларга коргунчуг болур,

черниң бүгү дүрзү-бурганнарын Ол чөгенчиг кылып каар.

Ырак чурттарда бүгү чоннар,

кайызы-даа бодунуң девискээринге, Аңаа мөгеер .

¹² Силер база, эфиоптар ,

Мээң хылыжымга кыргыдып-хыдыдар силер.

¹³ Дээрги-Чаяакчы Бодунуң холун соңгу чүкче сунгаш,

Ассирияны узуткап каар.

Ниневия хоорай буступ каар ,

ону кургаг куруг хову ышкаш ээн чер болдурар.

¹⁴ Аңаа сүрүг мал, янзы-бүрү черлик дириг амытаннар дыштанып чыдар ;

үгүлер биле каарганнар хоорайның бузундуларынга дүннээр,

оларның эткен үннери бажыңнар иштинден дыңналыр,

эргинде хоозураашкын көстүр,

эжик-хаалганың пөш шагыглары картталып калган боор.

¹⁵ Ол-дур, өөрүп-байырлап, сагыш амыр чурттап турар,

чурттакчылары сеткил-чүрээнде: „Бо хоорай өндүр улуг, ол ышкаш хоорай чок!“ – деп турган

Ниневия хоорай ынчап баар-дыр .

Ол хоозуралга алзып, аң-мең чурттаар чер апаар!

Ооң чаны-биле эрткен кижи бүрүзү кайгап-харап,

кочулап сыгырар база олче холун чаңгыыр ».

Иерусалимниң келир үези

¹ «Үймээнчи, бужар, кызагдакчы хоорай ат болур!

² Ол Дээрги-Чаяакчыны тооп дыңнавас-тыр,

чагыг-сургаалды хүлээп албас-тыр,

бодунуң Бурганынга идегевес-тир,

Олче чоокшулавас-тыр.

³ Ооң нояннары ырланган арзылаңнар дег-дир,

баштыңчылары – кежээ чимзенген,

эртенге чедир чаңгыс-даа сөөк арттырбас бөрүлер дег-дир .

⁴ Хоорайда Бурганның медээчилери бодал чок, кара сагыштыг,

а бараалгакчылары Дээрги-Чаяакчының өргээзин бужартадып,

ыдыктыг хоойлуну үреп турар .

⁵ Чүгле Дээрги-Чаяакчы хоорайда чөптүг чүве кылып турар,

Ол бузуттуг чүве үүлгетпес.

Ол эртенниң-не чырыткылыг шын шииткел үндүрүп турар,

ынчалза-даа бузуттугларның ыядыр арны чок-тур .

⁶ Мен чоннарны узуткап кагдым,

оларның шивээлерин үреп бузуп кагдым.

Оларның кудумчулары ээнзиреп калган –

кым-даа оларны таварып эртпейн турар;

оларның хоорайлары хоозурап калган,

кижи шуут чок, чурттакчылар артпаан.

⁷ Мен чонумга: „Менден коргуп, чагыг-сургаалым хүлээп алыңар,

ынчан чурттап турар чериңерни узуткавас,

Мээң бодап алган кеземчем силерни таварбас“ – дээн мен.

А олар бузут үүлгедирин улам чүткүлдүг оралдажып турду.

⁸ Ынчангаш Мени манаңар! – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. –

Чоннарга удур херечилээр дээш көдүрлүр хүнүмге чедир манаңар.

Мен чоннарны чыып аарын , күрүнелерниң чурттакчыларын бөлерин база

оларже Бодумнуң ажынган сагыжымны,

бүгү кыптыккан килеңимни угландырарын шиитпирледим.

Мээң хорадаан сагыжымның одунга

бүгү чер өрттенип каар .

⁹ Мен ынчан чоннар шупту Дээрги-Чаяакчының адын кыйгырзын дээш

база Меңээ чаңгыс эптиг бараан болзун дээш,

оларның аксы-дылын арыглап каар мен .

¹⁰ Эфиопияда хемнер ындында Меңээ мөгеер улус –

Мээң тоо быдараан чонум чедип келгеш,

Меңээ өргүл белектерин эккээр.

¹¹ Иерусалим, ол хүн сен чурттакчыларыңның

Меңээ удур үүлгедип турган бачыттары дээш

бак атка кирбес сен ,

чүге дээрге Мен турамык болгаш улуургак бүгү улусту сенден үндүре бээр мен,

ооң соонда Мээң ыдыктыг даамга өрү көрдүнмес сен.

¹² Сеңээ чурттаар кылдыр томаараан, түреңги чонну арттырып каар мен,

Дээрги-Чаяакчының ады оларга хоргадал боор .

¹³ Израиль чоннуң артынчызы бузут үүлгетпес, мегелевес,

оларның аксы-сөзүнде кара сагыш чок боор .

Олар, хойлар ышкаш, одарлаан соонда, дыштанып чыдып аар,

оларны кым-даа дүвүредип хоюспас ».

Өөрүшкүнүң ыры

¹⁴ «·Сион-кыс, ырлап байырла, Израиль, өөрүп-байырла!

Иерусалим-кыс, сеткилиң ханызындан өөрүп-хөгле!

¹⁵ Дээрги-Чаяакчы сээң шииткелиңни күш чок болдурган-дыр,

дайзыныңны аткаарлаткан-дыр.

Израильдиң Хааны Дээрги-Чаяакчы сээң-биле-дир,

моон соңгаар айыыл-халаптан кортпас-тыр сен .

¹⁶ Ол хүн кээрге, Иерусалимге улус:

„Кортпа, ·Сион! Сээң холдарың суларавазын!“ – деп чугаалаар. –

¹⁷ „Дээрги-Чаяакчы Бурганың сээң-биле-дир,

Ол – күштүг Дайынчы, сени камгалап шыдаар.

Ол сен дээш өөрүүр , Бодунуң ынакшылы-биле сени оожургадыр ,

сен дээш өөрүп-байырлап, ырлаар“.

¹⁸ Биеэде демдеглеп турган байырлалдары дээш муңгагдап турар силерни чыыптар мен,

силерге үүрге-чүък дег болган бак адыңарны силерден адырып кааптар мен .

¹⁹ Мен ол үеде сээң бүгү дарлакчыларыңны кезедир мен.

Кошкак, аскак улусту камгалаар мен, үндүр сывыртаткан чонну чыыр мен.

Бак сөгледип турганы бүгү черлерге

олар алдар-хүндүлүг боор кылдыр кылып каар мен .

²⁰ Ол үеде Мен силерни чыып алгаш, дедир чандырар мен .

Силер көрүп туруңарда, силерге эки чолду эгиткеш ,

чер-делегейниң бүгү чоннарының аразынга

алдар-хүндүлүг чон кылып каар мен».

Дээрги-Чаяакчының чугаалаан чүвези ол-дур.