Неемия

Неемия

Киирилде

Персия күрүнеге тоо быдараан черлеринден ээп келген соонда, Иудеяга еврей ниитилелдиң катап тургустунганы деп Эзраның номунда илереттинген теманы бо номда уламчылап көргүзүп турар.

Еврей омак-сөөктүг Неемия Персияның найысылалынга хаанның чоок дүжүмеди турган-даа болза, ооң чүрээнге хамыктың мурнунда Дээрги-Чаяакчыга болгаш бодунуң чонунга ынакшылы хайныгып турган. Бодунуң чаңгыс омак-сөөк улузунуң Иудеяда амгы чаржынчыг байдалының дугайында билип алгаш, Неемия хаандан Иерусалимче эглип келгеш, ону бузундулардан катап тургузар чөпшээрел дилеп алыр (1:1–2:10).

Иерусалимче Иудеяның тус чер чагырыкчызы бооп ээп келгеш, Неемия израильчилерни хоорайның ханазын болгаш хаалгазын өжээннешкек чоннардан камгалал кылдыр катап тударынче мөөңнээн (2:11–7:72). Ол чоннарның удурланыышкыны болгаш еврейлерниң боттарының аразында иштики чөрүлдээлер турбуже, Неемия бодунуң сорулгазын деткимче алыр дээш үргүлчү мөргүп турганы «Дээрги-Чаяакчының ачы-буянныг холунуң» ачызында эр соруктуу-биле чедип алыр.

Неемия Бурганның бараалгакчызы Эзра-биле кады бодунуң чонун Дээрги-Чаяакчыга шынчы чоруун катап база көргүзүп, Ооң ыдыктыг хоойлузун улам кызымак күүседир кылдыр сөс болгаш ажыл-херек-биле өөредип турган (8–13 эгелер).

¹ Гахалияның оглу Неемияның бижээн сөстери бо-дур.

Неемияның мөргүлү

Чээрбиги чылда Кислев деп айда мен Сузы хоорайның ордузунга турган мен. ² Ынчан мээң Ананий дээр бир дуңмам өске улус-биле кады Иудеядан чедип келген. Мен олардан туттуруушкундан ээп чана берген иудейлерниң дугайында база Иерусалимниң дугайында айтырган мен.

³ Олар меңээ: «Туттуруушкун соонда Иудеяже дедир чана берген улус ам ында улуг бергедээшкин, базындырыышкынга таваржып тур . Дайзыннар Иерусалимниң ханазын үреп бускан, а хаалгаларын өрттедипкен-дир» – дээн .

⁴ Ол бүгүнү дыңнап кааш, олуруп алгаш, ыглап бадырыпкан мен. Элээн каш хүн муңгарап, чем чивейн, дээрде саадаан Бурганның мурнунга мөргүп келдим. ⁵ Мен мынча деп мөргүп турдум: «О, дээрде саадаан Дээрги-Бурган-Чаяакчы! Өндүр улуг, сүртенчиг, чагыг-керээзинге шынчы Бурган, Сеңээ ынак, Сээң айтыышкыннарыңны тооп дыңнап турар улуска энерелдиг Бурган! ⁶ Сээң кулааң кичээнгейлиг болуп, карааң ажык болуп , чалчаларың болур израиль чон дээш дүне-хүндүс Сээң мурнуңда мөргүп турар чалчаң мээң мөргүлүмнү дыңнап көрем. Мен израильчилерниң Сеңээ удур үүлгеткен бачыттарын, ооң иштинде бодумнуң болгаш төрел бөлүүмнүң үүлгеткен бачыттарын миннип чугаалаайн . ⁷ Бис Сээң мурнуңга улуг кем-буруулуг болган бис. Бодуңнуң чалчаң Моисейге берген айтыышкыннар, дүрүмнер болгаш хоойлуларыңны тооп дыңнавайн турган бис .

⁸ Бодуңнуң чалчаң Моисейге айтыышкын берип, чугаалаан сөзүңнү бодап көрем: „Бир эвес Меңээ өскерлир болзуңарза, Мен силерни өске чоннар аразынга тарадып кааптар мен . ⁹ А бир эвес Менче эглип кээп, Мээң айтыышкыннарымны күүседип, тооп дыңнаар болзуңарза, силерниң тоо быдарадып каапкан улузуңар чер-делегейниң ужу-кыдыында-даа турар болза, Мен силерни оортан чыып алгаш, Бодумнуң ат-алдарым турар кылдыр шилип алган черимче эккээр мен“ .

¹⁰ Олар – Сээң чалчаларың-дыр, Сээң чонуң-дур. Сен оларны Бодуңнуң өндүр улуг күжүң-биле, күчүлүг холуң-биле адырып хостаан сен . ¹¹ О, Дээрги, Сээң кулааң чалчаң мээң мөргүлүмге база Сээң адыңны өөрүшкүлүг хүндүлээр чалчаларыңның мөргүлүнге кичээнгейлиг бооп көрзүн. Ам меңээ бо кижиниң кээргээр сеткилин чедип аар аргадан берип, чедиишкинден хайырлап көр». (Мен хаанның кундага тудукчузу турган мен.)

Хаанның Неемияны Иерусалимче салып чорутканы

¹ Нисан деп айда , Артаксеркс хаанның чагыргазының чээрбиги чылында хаанга арага кудар үе кээрге, мен ону сөңнедим. Ооң мурнунда мен кажан-даа хаанның мурнунга муңгаргай туруп көрбээн мен. ² Ынчангаш хаан менден: «Аарыг эвес хиреңде, чүге муңгаргай сен? Сеткил-чүрээң сарынналга алзыпкан-дыр аа? » – деп айтырган.

Мен аажок коргуп турзумза-даа, ³ хаанга мынча деп харыыладым: «Хаан мөңге назылазын! Мээң ада-өгбемни хөөржүткен хоорай буступ калган чыдырда , ооң хаалгазын от-биле өрттедипкенде , арын-шырайым муңгаргай болбас харыым бар бе?»

⁴ Хаан ынчан менден: «Чүнү күзеп тур сен?» – деп айтырды.

Мен дээрде саадаан Бурганга мөргээш, ⁵ хаанга: «Бир эвес хаанымга таарымчалыг болза, бир эвес чалчаңарже ээ көрнүп турар болзуңарза, мени Иудеяже, мээң ада-өгбемни хөөржүткен хоорайже салып чорудуптуңар – мен ону катап тудуп каайн» – деп харыыладым.

⁶ Хаан ынчан (а ооң кадыны чанынга олурган чүве) менден: «Сээң чорууң кайы хире үр боорул, кажан ээп кээр сен?» – деп айтырды.

Хаанга мени салып чорудары таарымчалыг болган, мен ынчан ээп кээр хуусаамны айтып бердим.

⁷ Мен хаанга оон ыңай: «Бир эвес хаанга таарымчалыг болза, Евфрат хемниң барыын талазында тус черлер чагырыкчыларынга чагаалардан бижээш, меңээ берип кагзын – мен Иудеяга чеде бергижемче, олар мени эрттирип турзун . ⁸ Хаанның арга-эзиминиң кадагалакчызы Асафка бижээн чагаадан база берзин – ол дарга меңээ Бурганның өргээзиниң чанында шивээниң хаалгазын, хоорай ханазын болгаш мээң чурттаар бажыңымны тударынга херек ыяш бээрин чөпшээрезин» – дээн мен.

Бурганымның буянныг холу мени кагбаан , хаан дилээн чүвемни берген. ⁹ Мен Евфрат хемниң ындында черлерниң чагырыкчыларынга келгеш, хаанның чагааларын оларга берип кагдым. Хаан шериг ·баштыңнарын база аъттыг шериглерни мээң-биле кады чорудупкан турган. ¹⁰ Хорондан келген Санаваллат биле аммон дүжүмет Товия олар ол дугайында дыңнап кааш, кандыг-бир кижи израиль чоннуң чаагай чоруунче сагыш салып келген боорга , аажок хорадап турган.

Неемияның Иерусалимниң ханазын хынап көргени

¹¹ Мен Иерусалимге келгеш, үш хонган мен . ¹² Оон дүне каш кижи эдерткеш, үнүпкен мен. Бурганымның мени Иерусалим дээш кылыр кылдыр сагыш алындырган чүвезин кымга-даа чугаалавадым. Мунуп алгаш чораан элчигенимни санавас болза, менде кандыг-даа дириг амытан чок турган. ¹³ Дүне када мен Шынаа хаалгазын дамчыштыр Улу деп суг бажының база Өдек хаалгазының чаны-биле эрте бердим. Иерусалимниң үрелген ханазын, өрттедипкен хаалгаларын көрүп чордум. ¹⁴ Оон Суг бажы хаалгазынга , Хаан хөөлбээнге келдим, ынчалза-даа ында мээң мунуп алган элчигеним эрте бээр хире чер чок болду. ¹⁵ Ол-ла дүне шынаалап өрү чоктааш, хананы улаштыр хынап көрүп чордум. Адак сөөлүнде дедир ээпкеш, Шынаа хаалгазын дамчыштыр хоорайже ээп келдим. ¹⁶ Чоннуң даргалары мээң кайнаар барып чораанымны-даа, чүнү кылып турганымны-даа билбээн – чүге дээрге иудейлерге-даа, Бурганның бараалгакчыларынга-даа, ызыгууртаннарга-даа, даргаларга-даа, ол ажыл-херекти бүдүрер ужурлуг бүгү өске улуска-даа мен ам дээрезинде чүнү-даа чугаалаваан турган мен.

¹⁷ Оон мен оларга: «Байдалывыстың бергезин көрүп тур силер: Иерусалим бузундулар апарган чыдыр, а ооң хаалгаларын өрттедипкен-дир . Барып, хоорайның ханазын катап тудуп каалы, моон соңгаар базындырбаалы » – дээн мен.

¹⁸ Оларга оон ыңай Бурганымның меңээ ачы-буянныг болган холунуң дугайында, хаанның меңээ чүнү чугаалаанының дугайында чугаалап бердим. Олар: «Ындыг-дыр, тудаалы» – деп харыылааш, хей-аът кирип, буянныг үүле-херекти кылып эгелээн.

¹⁹ А Хорондан келген Санаваллат, аммон дүжүмет Товия болгаш араб Гешем олар ону дыңнап кааш, бисти кочулап эгелээн. «Чүнү канчап турарыңар ол? Хаанга удур үймээн үндүрериңер ол бе? » – деп, олар бисти дорамчылап турган.

²⁰ Мен оларга: «Дээрде саадаан Бурган – чүгле Ол биске чедиишкин хайырлаар. Ооң чалчалары бис хоорайны катап тудуп эгелээр бис, а силерниң Иерусалимде хувааглыг чериңер-даа, ону ээлээр эргеңер-даа чок, аңаа силерниң адыңар-даа сагышка артпас!» – деп харыылаан мен.

Хананың тудугжулары

¹ Бурганның дээди бараалгакчызы Элиашив биле ооң ха-дуңмазы болур бараалгакчылар Хой хаалгазын катап тудуп эгелээн. Олар ук хаалганы ыдыктап кааш, ооң эжиин туружунга тургузуп каан. Олар хананы Меа суургазынга чедир база Хананел суургазынга чедир ыдыктап каан. ² Хананың чанында кезээн Иерихоннуң чурттакчылары тудуп турган, а оларның чанынга Имриниң оглу Заккур тудуп турган.

³ Балык хаалгазын Сенааның чурттакчылары тудуп каан. Олар ооң оорга чудуктарын салгаш, эжиктерин тургузуп, шоочалар болгаш дээктерин кылып каан. ⁴ Урияның оглу Меремот хананың дараазында кезээн катап тудуп каан. (Урия болза Гаккоцтуң оглу чүве-дир.) Ооң чанынга Берехияның оглу Мешуллам, а ооң чанынга Баананың оглу Садок хананы катап тудуп турган. Берехия болза Мешезавелдиң оглу болур чүве-дир.

⁵ Хананың дараазында кезээн Текояның чурттакчылары катап тудуп каан, ынчалза-даа оларның ызыгууртан улузу боттарының Дээргизинге ажылдап бээри-биле оорга-мойнун ээктирбээн. ⁶ Иешана хаалгазын Пасеахтың оглу Иодай болгаш Бесодияның оглу Мешуллам олар катап тудуп каан. Олар ооң оорга чудуктарын салгаш, эжиктер, шоочалар болгаш дээктерин кылып каан. ⁷ Оларның чанынга Гаваон чурттуг Мелатия, Меронот чурттуг Иадон – Гаваон биле Мицпаның чурттакчылары – Евфрат хемниң барыын талазында девискээрниң чагырыкчызының доктаар черинге чедир катап тудуп турган. ⁸ Харгаяның оглу, эзилдирикчи-усчу Узиил хананың дараазында кезээн катап тудуп каан, а ооң чанынга чаагай чыттыг чүүлдер кылыкчызы Анания катап тудуп турган. Ол улус Иерусалимниң ханазын Делгем ханага чедир тургузуп каан. ⁹ Хананың дараазында кезээн Хурнуң оглу Рефайя – Иерусалим девискээриниң бир чартыының даргазы катап тудуп турган. ¹⁰ Ооң чанынга, бодунуң бажыңының дужунга Харумафтың оглу Иедайя, а ооң чанынга Хашавнияның оглу Хаттуш катап тудуп турган. ¹¹ Хананың база бир кезээн Харимниң оглу Малхия болгаш Пахат-Моавтың оглу Хашув катап тудуп каан. Олар Суугу суургазын база катап тудуп каан. ¹² Оларның чанынга Галлохештиң оглу, Иерусалим девискээриниң өске бир чартыының даргазы Шаллум кыс уруглары-биле кады катап тудуп турган.

¹³ Шынаа хаалгазын Ханун деп кижи база Заноахтың чурттакчылары катап тудуп каан. Олар ону тудуп дооскаш, ооң эжиктер, шоочалар болгаш дээктерин кылып каан. Олар оон ыңай хананың Өдек хаалгазынга чедир муң кыры дурту кезээн база катап тудуп каан.

¹⁴ Өдек хаалгазын Рехавтың оглу, Бет-Карем девискээриниң чагырыкчызы Малхия катап тудуп каан. Ол ону тудуп дооскаш, ооң эжиктер, шоочалар болгаш дээктерин кылып каан.

¹⁵ Суг бажы хаалгазын Колхозейниң оглу, Мицпа девискээриниң даргазы Шаллум катап тудуп каан. Ол ону тудуп дооскаш, ооң дээвиирин салгаш, эжиктер, шоочалар болгаш дээктерин кылып каан. Оон ыңай Хаан сесерлииниң чанында Селах деп хөөлбектиң дужунда хананы Давидтиң Хоорайындан тепкииштер бадып келген черге чедир катап тудуп каан. ¹⁶ Хананың дараазында кезээн Азбуктуң оглу, Бет-Цур девискээриниң бир чартыының даргазы Неемия катап тудуп турган. Хананы ол Давид хаанның чевег-куйларынга чедир, кылымал хөөлбек биле Маадырлар бажыңынга чедир катап тудуп каан.

¹⁷ Ооң соо-биле левиттер катап тудуп чоруп олурган: Баниниң оглу Рехум, ооң чанынга Кеила девискээриниң бир чартыының даргазы Хашавия бодунуң девискээрин төлээлеп катап тудуп турган. ¹⁸ Ооң чанынга оларның ха-дуңмазы Хенададтың оглу, Кеила девискээриниң өске чартыының даргазы Баввайның удуртулгазы-биле катап тудуп турган. ¹⁹ А ооң чанынга, хананың ок-чепсек шыгжаар өрээлче көдүрүлген тепкииштериниң дужундан азыгга чедир база бир кезээн Иисустуң оглу, Мицпаның чагырыкчызы Эзер катап тудуп каан. ²⁰ Хананың база бир кезээн – азыгдан эгелээш, Бурганның дээди бараалгакчызы Элиашивтиң бажыңының эжиинге чедир – Заббайның оглу Варух чүткүлдүү-биле катап тудуп турган. ²¹ Ооң соо-биле хананың база бир кезээн – Элиашивтиң бажыңының эжиинден эгелээш, ооң бажыңының ужунга чедир – Гаккоцтуң оглунуң оглу, Урияның оглу Меремот катап тудуп каан.

²² Ооң соо-биле чоок-кавы черлер чурттуг Бурганның бараалгакчылары катап тудуп турган. ²³ Оларның соо-биле Вениамин болгаш Хашув боттарының бажыңнарының дужунга катап тудуп турган, а оларның соо-биле Ананияның оглунуң оглу, Маасеяның оглу Азария бодунуң бажыңының чанынга катап тудуп турган. ²⁴ Ооң чанынга, хананың база бир кезээн – Азарияның бажыңындан эгелээш, азыг биле ээр черге чедир – Хенададтың оглу Биннуй катап тудуп каан. ²⁵ Узайның оглу Фалал хананың азыг дужунда кезээн катап тудуп каан база хаанның үстүкү ордузундан бедип үнген, Таңныылдар шөлүнүң чанында суурганы катап тудуп турган. Ооң чанынга Пароштуң оглу Федайя катап тудуп турган. ²⁶ Офел тейде чурттап турар Бурганның өргээзиниң ажылчыннары хананың дараазында кезээн – Суг хаалгазының чөөн талазында черге болгаш бедип үнген суургага чедир катап тудуп каан. ²⁷ Оларның соо-биле Текоя чурттуглар бедип үнген улуг суургадан эгелээш, Офел ханазынга чедир база бир кезекти катап тудуп каан.

²⁸ Хананың Аът хаалгазындан ыңай кезээн Бурганның бараалгакчылары – кижи бүрүзү бодунуң бажыңының дужунда хананы катап тудуп каан. ²⁹ Оларның соо-биле Иммерниң оглу Садок бодунуң бажыңының дужунга, а ооң чанынга Шеханияның оглу, Чөөн хаалганың таңныылы Шемайя олар катап тудуп турган. ³⁰ Ооң соо-биле хананың база бир кезээн Шелемияның оглу Анания, Цалафтың алдыгы оглу Ханун олар катап тудуп каан. Оларның чанынга Берехияның оглу Мешуллам бодунуң өрээлиниң дужунга катап тудуп турган. ³¹ Ооң соондан эзилдирикчи-усчу Малхия хананың дараазында кезээн – Гаммифкад хаалгазының мурнунда турар Бурганның өргээзиниң ажылчыннарының болгаш садыгжыларның бажыңынга чедир база хананың азыында өрээлге чедир катап тудуп каан. ³² А хананың азыгда өрээл биле Хой хаалгазының аразында кезээн эзилдирикчи-усчулар биле садыгжылар катап тудуп турган.

Хананы катап тударынга удур хөделиишкин

¹ Хананы катап тудуп турарывысты Санаваллат дыңнап кааш, ажынып, аажок анчыгзынган. Ол кижи иудейлерни дорамчылап кочулап, ² бодунуң эвилелчилериниң болгаш Самарияның шерииниң мурнунга: «Чаржынчыг иудейлерниң бо чүнү канчап турары ол? Ханазын катап тудуп аар деп турары ол бе кай? Өргүлдер кылыры ол бе кай? Таанда олар тудуун чаңгыс хүнде доозуптар деп бе? Таанда олар бо оваалап каан довурактан ам отка чиртип каапкан даштар диргизери ол бе?» – деп турган.

³ Санаваллат-биле кады турган аммон Товия : «Олар тудуг кылып де! Дилги безин оларның даш ханазынче үне халааш, бузуп кааптар» – дээн.

⁴ Бурганывыс, бисти тооп дыңнап көрем, бак көрдүрүп турарывыстың кончуун . Дайзыннарывыстың бисти дорамчылаан кочузун оларның-на бажынче халдадып көрем . Оларны өске черже тудуп аппаарга, олча апарзыннар! ⁵ Оларның кем-буруузун базырбайн көрем, оларның бачыдын Бодуңнуң карактарыңдан чайлатпайн көрем , чүге дээрге тудугжуларны базымчалап турдулар.

⁶ Бис хананы тударын уламчылаан бис, ол бедииниң чартыы чедир туттуна берген, чүге дээрге чон ажылга чүрээниң ханызындан бердинип турган. ⁷ Ынчалза-даа Санаваллат, Товия, арабтар, аммоннар болгаш Азот хоорайның чурттакчылары Иерусалимниң ханазын катап тудар ажылдың шуудай бергенин, дежик черлер дуглаттынып турарын дыңнап кааш, аажок хорадай берген. ⁸ Олар шупту Иерусалимге удур дайылдажып баргаш, ону мөгүдедирин дугуржуп алган . ⁹ А бис Бурганывыска мөргүп, ол айыылды чайладыр дээш, оларга удур дүне-даа, хүндүс-даа таңныылдар тургузуп турган бис.

¹⁰ А ол үеде иудейлер: «Дажыкчы ажылчыннарның шаг-шинээ төнүп тур, мында бок-сак дыка хөй-дүр, хана тудар харыывыс чок-тур» – дижип турган.

¹¹ Ынчаарга бистиң дайзыннарывыс: «Олар чүү болуп турарын билип албаанда азы бисти көрүп кагбаанда, оларның ортузунче халдап киргеш, кыра шаап кааптаалы, ажыл-херекти ынчаар соксадыылы» – дишкен.

¹² Дайзыннарывыстың чанынга чурттап турган иудейлер биске келгеш: «Олар бисче чурттап турар бүгү черлеринден халдап кээр» – деп он-даа катап чугаалаан .

¹³ Ынчан мен хоорай ханазын дургаар эң чавыс болгаш ажык черлерге улус тургузуп кагдым. Оларны төрел салгалдар аайы-биле, хылыш, чыда болгаш ча-согуну-биле тургузуп кагдым. ¹⁴ Бүгү байдалды хынап көргеш, ызыгууртаннар, даргалар болгаш арткан чонга: «Дайзыннардан кортпаңар; өндүр улуг, сүртенчиг Дээргини утпайн сактыңар , боттарыңарның ха-дуңмаңар дээш, оглу-кызыңар дээш, кадайларыңар дээш, бажың-балгадыңар дээш тулчуңар» – дээн мен.

¹⁵ Дайзыннарывыс оларның сүлчээзин билип каапканывысты база Бурган оларның бодалын үрей шаапканын дыңнап каан соонда, бис шупту ханаже, кижи бүрүзү бодунуң ажылынче ээп келген бис. ¹⁶ Ол хүнден эгелээш, мээң улузумнуң чартык кезии тудуг кылып ажылдап турган, а арткан чартык кезии чыда, дозуг-камгалал, ча-согун болгаш куяк хевин тудуп алгаш, белен турган. Шериг баштыңчылары бүгү иудей чоннуң артында турушту ээлеп алган. ¹⁷ Чон хананы тудуп турда, аар чүък дажыглаан улус бир холу-биле ажылын кылып, өске холу-биле ок-чепсээн тудуп алгаш турган. ¹⁸ Тудугжу бүрүзү хылыжын белинге астып алгаш, ажылдаан, а мээң чанымга медээ этсир кижи турган.

¹⁹ Мен ынчан ызыгууртаннар, даргалар болгаш арткан чонга: «Ажыл кончуг улуг, аажок хөй-дүр, хананы дургаар тарамык, бот-бодувустан ырак турар-дыр бис. ²⁰ Труба үнү дыңнап кагзыңарза, ооң дыңналган черинче маңнап келиңер. Бурганывыс бистиң талавыска дайылдажыр! » – дээн мен.

²¹ Ажылды ынчаар уламчылаан бис. Улустуң чартык кезии чыдаларын даң хаяазындан эгелээш, сылдыстар чырыгыжеге чедир холдан салбастаан. ²² Ол үеде мен чонга: «Тудугжу кижи бүрүзү, ооң чалчазы база, Иерусалимге хонуп ап турзун – олар дүне када бисти таңныылдазын, а хүндүс – ажылдазын» – дээн мен.

²³ Мен-даа, мээң ха-дуңмам-даа, чалчаларым-даа, мээң-биле кады чоруур таңныылдар-даа хевивисти уштуп көрбээн бис; кижи бүрүзү ок-чепсээн холунга тудуп алган чоруур турган .

Неемияның ядыыларга болушканы

¹ Карачал чон аразында эр, херээжен улус боттарының ха-дуңмазы иудейлерге удур күштүг хомудаашкын көдүрген . ² Чамдык улус: «Бис боттарывыс оглу-кызывыс-биле хөй-дүр бис. Чемненир, амыдыраар дизе, биске далган-тараа херек-тир» – дишкен. ³ Өске улус: «Аштааш, далган-тараа тып аары-биле шөлдеривис, виноград тарыыр черлеривис болгаш бажың-балгадывысты долаага салыр ужурга таваржып тур бис» – дишкен. ⁴ Оон өскелери: «Бистиң шөлдеривис болгаш виноград тарыыр черлеривис дээш хаанга үндүрүг төлээри-биле акша-мөңгүн чээп аар ужурга таваржып тур бис – дижип турган. – ⁵ Бис база ха-дуңмавыс-биле чаңгыс аймак-сөөктүг кижилер-дир бис , оолдарывыс-даа оларның оолдары дег-дир, ындыг-даа болза, бис оглу-кызывысты кулданыышкынга хүлээдир ужурга таваржып тур бис , кыс уругларывыстың чамдыызы дора көрдүрүп турар-дыр! А бистиң чүнү-даа канчаптар харыывыс чок-тур, чүге дээрге бистиң шөлдеривис болгаш виноград тарыыр черлеривис өске улустуу апарган-дыр».

⁶ Оларның хомудаан сөстерин дыңнааш, мен аажок хорадаан мен. ⁷ Боданып көргеш, ызыгууртаннар болгаш даргалар-биле чаргы кылып: «Боттарыңарның ха-дуңмаңарга чээли кылгаш, хуу ап турар-дыр силер!» – дээн мен .

Оон оларны сайгарып көөрү-биле улуг чыыш кылгаш, ⁸ оларга: «Боттарывыстың иудей ха-дуңмавысты оларны садыпкан чоннардан шыдаар шаавыс-биле дедир садып хостап ап турдувус . А ам боттарыңарның ха-дуңмаңарны садып тур силер, бис оларны катап база садып хостаар ужурга таваржып тур бис!» – дээн мен.

Олар ыытташпаан, чүге дээрге харыылаптар чүве тыппаан.

⁹ Мен ынчан мынча дидим: «Багай чүве үүлгедип тур силер. Бистиң дайзыннарывыс болур өске чоннарга бактатпазы-биле Бурганывыстан коргуп чоруур ужурлуг эвес силер бе? ¹⁰ Мен-даа, мээң акы-дуңмам-даа, улузум-даа – бис база чонга акша-мөңгүннү, далган-тарааны чээлиге бергенивис шын болгай. Ам черле чээли кылгаш, хуу алырын соксадыр-дыр! ¹¹ Доп-дораан чоннуң шөлдерин, виноград база олива тараан сесерликтерин, бажың-балгадын эгидип бериңер, оларга чээли кылгаш, онаап каан хууңарны – акша-мөңгүн, далган-тараа, чаа арага болгаш олива үзүнүң хуузун база эгидип бериңер».

¹² «Бис эгидип бээр бис – деп, олар харыылады, – моон соңгаар олардан чүнү-даа негевес бис. Силерниң чугаалааныңар ёзугаар кылыр бис».

Мен Бурганның бараалгакчыларын кыйгырткаш, ол улусту аазаашкынын күүседир дугайында даңгырак бээринче албадаптым . ¹³ Оон хевимни силгипкеш: «Бодунуң берген аазаашкынын күүсетпес кижи бүрүзүн Бурган ооң бажың-балгадындан, эт-хөреңгизинден шак ынчаар ушта силгипсин. Ол кижи ушта силгидип алзын, куруглап калзын!» – дээн мен .

Чыылган бүгү ниитилел ынчан: «Ындыг-ла болзунам!» – дээш, Бурганны алдаржыткан. Улус боттарының аазаан сөзүн ээлээн.

Неемияның экииргек чоруу

¹⁴ Оон туржук, Артаксеркс хаанның чагыргазының чээрбиги чылында иудей черге чоннуң чагырыкчызы кылдыр томуйлатканымдан эгелээш, ооң чагыргазының үжен ийиги чылынга чедир – он ийи чыл дургузунда – мен-даа, мээң ха-дуңмам-даа чагырыкчы кижини хандырар аъш-чем үндүдү негеп көрбээн бис. ¹⁵ А мээң мурнумда турган биеэги чагырыкчылар чоннуң амыдыралын бергедедип, улустан дөртен °шекел акша-мөңгүн үндүрүүнден аңгыда, аъш-чем биле арага ап турган. Оларның чалчалары безин чоннуң кырынга тергиидеп турган. А мен Бургандан коргар болгаш, ынчап көрбээн мен. ¹⁶ Харын-даа хананы катап тудар ажылды идепкейлиг кылып турдум. Мээң хамык чалчаларым аңаа ажылдаары-биле чыглып келген; бис боттарывыска шөлдер садып албайн турдувус.

¹⁷ Оон аңгыда, чоок-кавы чоннардан биске кээп турган аалчыларны санаваска, чүс бежен иудейлер болгаш даргаларны чемгерип турдум. ¹⁸ Хүннүң-не улус чемгерери-биле бир шарыны, алды семис хойну, куштарны белеткеп, хандырып турдум; а он хонгаш-ла, янзы-бүрү араганы хөйү-биле эккеп кудуп турган. Ол хирезинде-ле девискээр чагырыкчызын хандырар аъш-чемни кажан-даа негеп көрбээн мен, чүге дээрге бо чоннуң үүрге-чүъгү аар-берге дээрзин билип турдум. ¹⁹ Бурганым, бо чон дээш кылган бүгү чүвемни бодап келгеш, меңээ ачылыг бооп көрем!

Чаа бергедээшкиннер

¹ Санаваллат , Товия, араб Гешем болгаш бистиң өске-даа дайзыннарывыска мээң хананы катап тудуп кааным, ында чаңгыс-даа үрелик чер артпааны дыңналы берген. (Ындыг-даа болза, мен хаалганың эжиктерин ам-даа тургуспаан турган мен.) ² Ынчан Санаваллат биле Гешем менче «Оно шынаазында суурларның кайы-бирээзинге ужуражыылы, чедип кел» деп сөс ыткан.

Олар меңээ багай чүве кылыр бодап алган боорга, ³ мен оларже элчилер аъткарып: «Чугула ажыл-херек бүдүрүп тур мен. Силерже барып, ужуражыр дээш, ажылды ара каап, соксадырга, кайын боор» – деп харыы берген мен.

⁴ Олар менче дөрт катап ындыг чалалга чоруткан, а мен дөрт катап ол-ла харыым берген мен. ⁵ Ынчан Санаваллат бешки удаа бодунуң чалчазын айбылапкан. Ол чалча холунда ажык чагаа тудуп алган болду. ⁶ Ында бижээни болза:

«Өске чоннар аразында дамчыыр чугаа тарап тур, Гешем база ону бадыткаар-дыр: сен база иудейлер тура халыышкын үндүрер деп барган-дыр силер , ынчангаш хананы катап тудуп эгелээн-дир сен. Ол-ла дамчыыр чугаа ёзугаар оларның хааны болуксап турар-дыр сен, ⁷ харын-даа сээң дугайыңда Иерусалимге „Иудеяның хааны бо-дур!“ деп чарлаар ужурлуг Бурганның медээчилерин безин томуйлап каан-дыр сен. Ындыг чугаалар хаанга чеде бээр болдур ийин. Ынчангаш чедип кел, кады сүмележип көрээли».

⁸ А мен олче мындыг харыы чоруттум: «Сээң ол чугаалап турар чүвең херек кырында болбайн тур, ол бүгүнү бодуң чогаадып алган-дыр сен».

⁹ Дайзыннарывыс шупту бисти коргудуп аарын кызыдып, «Иудейлерниң холдары суларап, бо ажылды кылып шыдавас апаар, ынчангаш хана туттунмас» деп бодап турган. Ынчалза-даа мээң холдарым күш кире берген.

¹⁰ Бир катап мен Мегетавелдиң оглунуң оглу, Делайяның оглу Шемайяның бажыңынга келдим. (Ол бажыңында хагдынып алган болду.) Шемайя: «Бурганның өргээзинге ужуражыылы, ынаар киргеш, хаалгазын хаап аалы, чүге дээрге улус сени өлүрер дээш чедип кээр-дир. Сени өлүрер дээш, олар дүне када чедип кээр-дир!» – дээн.

¹¹ А мен аңаа: «Мен ышкаш кижи дезе берип болур бе? Мен ышкаш кижи амы-тынын камгалаар дээш, Бурганның өргээзинче дезип кирип болур бе? Чок, барбас мен!» – деп харыыладым.

¹² Ынчан Шемайяны Бурган чорутпаанын, ону Товия биле Санаваллат хөлезилеп аарга, ооң меңээ удур өттүр билип медеглеп турарын билип кагдым. ¹³ Олар Шемайяны мени коргудары-биле хөлезилеп алган болган. Мен корга берип, бачыт үүлгедиптеримге, мээң адымны баксырадыр, чемелээр чылдактыг болур дээш ынчап турганнары ол.

¹⁴ Бурганым, Товия биле Санаваллаттың үүлгеткен херектерин утпайн көрем ; Бурганның медээчизи херээжен Ноадияны база мени коргудар деп турган өске-даа медээчилерни утпайн көрем.

Хананы тудуп доосканы

¹⁵ Иерусалимниң ханазын Элул деп айның чээрби беште, бежен ийи хүн дургузунда тудуп дооскан. ¹⁶ Ол дугайында бүгү дайзыннарывыс дыңнап каанда, чоок-кавыда чурттап турар бүгү чоннар корга берип, боттарынга бүзүрелин чидирипкен , чүге дээрге ол ажыл-херек Бурганывыстың дузазы-биле кылдынган дээрзин билип каан.

¹⁷ Ол-ла үеде Иудеяның ызыгууртан улузу Товияже хөй-ле чагаалар бижээн, а Товияның чагаалары база оларга кээп турган. ¹⁸ Иудеяда хөй-ле кижилер ооң-биле даңгырак солчуп, эвилелдежип алган чүве-дир, чүге дээрге Товия Арахтың оглу Шеханияның күдээзи турган, а ооң оглу Иоханан Берехияның оглу Мешулламның уруун кадай кылып алган турган. ¹⁹ Олар меңээ Товияның буянныг херектериниң дугайында безин чугаалап турду, а ооң соонда мээң чугаалаан чүвемни аңаа дамчыдып берип турду. Товия мени коргудары-биле чагаалар чорудуп туруп берген.

¹ Хананы тудуп доозуптарга, хаалганың эжиктерин тургузуп кааным соонда, хаалгачылар, ыраажылар болгаш левиттерни Бурганга бараан болуру-биле томуйлап каан. ² Мен ынчан бодумнуң дуңмам Ананий биле Иерусалимде шивээниң даргазы Ананияга – ак сеткилдиг база өске хөй улуска бодаарга, Бургандан коргар кижиге – хоорайны камгалап-кадагалаарын дагзып кагдым.

³ Мен оларга: «Хүн караа изиде бербээн шаанда, Иерусалимниң хаалгазын ажытпас ужурлуг. Хаалгачылар албан-хүлээлгезин хүлээдир бетинде, эжиктерни хаап, дээктеп турзун . Оон ыңай Иерусалимниң чурттакчыларын таңныылдар кылдыр тургузуп калыңар: чамдыызын – таңныылдаар черлерге, а бир чамдыызын – боттарының бажыңнарының чанынга» – дээн мен.

Туттуруушкундан ээп келген улустуң даңзызы

(Эзра 2:1-70)

⁴ Иерусалим хоорай улуг, делгем турган, а чурттакчы чон ында эвээш, бажыңнар ам-даа катап туттунмаан турган. ⁵ Бурганым мээң сеткил-чүрээмге ызыгууртан, дарга улусту база карачал чонну чыггаш, чизе кылыр бодал киирип каан. Туттуруушкундан баштай ээп келген улустуң төрел салгал аайы-биле чизе-даңзызын тып алган мен. Ында бижиттинген чүве бо-дур.

⁶ Чурттуң туттуруушкундан ээп келген улузу бо-дур. Оларны Вавилоннуң хааны Навуходоносор тудуп аппарган турган . Олар Иерусалим болгаш Иудеяже, кижи бүрүзү бодунуң хоорайынче, ээп келген. ⁷ Оларны Зоровавел , Иисус , Неемия, Азария, Раамия, Нахманий, Мардохей, Билшан, Мисферет, Бигвай, Наум болгаш Баана эдерип турган.

Израиль чоннуң ээп келген төрел бөлүктериниң даңзызы бо-дур:

⁸ Пароштуң үре-салгалы – 2172 кижи,

⁹ Шефатияның үре-салгалы – 372,

¹⁰ Арахтың үре-салгалы – 652,

¹¹ Пахат-Моавтың үре-салгалы (Иисус биле Иоавтың төрел бөлүүнден) – 2818,

¹² Эламның үре-салгалы – 1254,

¹³ Заттунуң үре-салгалы – 845,

¹⁴ Закхайның үре-салгалы – 760,

¹⁵ Биннуйнуң үре-салгалы – 648,

¹⁶ Бевайның үре-салгалы – 628,

¹⁷ Азгадтың үре-салгалы – 2322,

¹⁸ Адоникаминиң үре-салгалы – 667,

¹⁹ Бигвайның үре-салгалы – 2067,

²⁰ Адинниң үре-салгалы – 655,

²¹ Атерниң үре-салгалы (Эзекияның төрел бөлүүнден) – 98,

²² Хашумнуң үре-салгалы – 328,

²³ Бецайның үре-салгалы – 324,

²⁴ Харифтиң үре-салгалы – 112,

²⁵ Гаваоннуң үре-салгалы – 95.

²⁶ Вифлеем биле Нетофаның чурттакчылары – 188 кижи,

²⁷ Анатоттуң чурттакчылары – 128,

²⁸ Бет-Азмаветтиң чурттакчылары – 42,

²⁹ Кириат-Иарим, Кефира болгаш Беероттуң чурттакчылары – 743,

³⁰ Рама биле Геваның чурттакчылары – 621,

³¹ Михмастың чурттакчылары – 122,

³² Вефил биле Гайның чурттакчылары – 123,

³³ Нево-Ахерниң чурттакчылары – 52,

³⁴ Элам-Ахер чурттакчылары – 1254,

³⁵ Харимниң чурттакчылары – 320,

³⁶ Иерихоннуң чурттакчылары – 345,

³⁷ Лод, Хадид болгаш Ононуң чурттакчылары – 721,

³⁸ Сенааның чурттакчылары – 3930.

³⁹ Бурганның бараалгакчылары:

Иедайяның үре-салгалы (Иисустуң төрел салгалындан) – 973 кижи,

⁴⁰ Иммерниң үре-салгалы – 1052,

⁴¹ Пашхурнуң үре-салгалы – 1247,

⁴² Харимниң үре-салгалы – 1017.

⁴³ Левиттер: Иисустуң үре-салгалы (Годеваның төрел салгалындан, Кадмиилди дамчыштыр) – 74 кижи.

⁴⁴ Ыраажылар : Асафтың үре-салгалы – 148 кижи.

⁴⁵ Хаалгачылар : Шаллум, Атер, Талмон, Аккув, Хатита болгаш Шовайның үре-салгалы – 138 кижи.

⁴⁶ Бурганның өргээзиниң ажылчыннары : Циха, Хасуфа болгаш Таббаоттуң үре-салгалы, ⁴⁷ Керос, Сиа болгаш Фадоннуң үре-салгалы, ⁴⁸ Левана, Хагава болгаш Шалмайның үре-салгалы, ⁴⁹ Ханан, Гиддел болгаш Гахарның үре-салгалы, ⁵⁰ Реайя, Рецин болгаш Некоданың үре-салгалы, ⁵¹ Газам, Уза болгаш Пасеахтың үре-салгалы, ⁵² Бесай, Меуним, Нефишсимниң үре-салгалы, ⁵³ Бакбук, Хакуфа болгаш Хархурнуң үре-салгалы, ⁵⁴ Бацлит, Мехида болгаш Харшаның үре-салгалы, ⁵⁵ Баркос, Сисара болгаш Фамахтың үре-салгалы, ⁵⁶ Нециах биле Хатифаның үре-салгалы.

⁵⁷ Соломоннуң чалчаларының үре-салгалы : Сотай, Соферет болгаш Фериданың үре-салгалы, ⁵⁸ Иаала, Даркон болгаш Гидделдиң үре-салгалы, ⁵⁹ Шефатия, Хаттил, Похерет-Гаццевайим болгаш Амоннуң үре-салгалы.

⁶⁰ Бурганның өргээзиниң ажылчыннары биле Соломоннуң чалчаларының ук-салгалы шупту – 392 кижи.

⁶¹ Израильче Тел-Мелах, Тел-Харша, Херув-Аддон болгаш Иммер хоорайлардан чедип келген-даа болза, оларның төрел бөлүктери израиль чондан укталган дээрзин шынзыдып шыдаваан улус:

⁶² Делайя, Товия болгаш Некоданың үре-салгалы – 642 кижи.

⁶³ Бурганның бараалгакчыларындан укталган улус: Ховайя, Гаккоц болгаш Верзеллийниң оолдары. (Ол Верзеллий дээрге Галаад чурттуг Верзеллийден укталган бир кысты кадай кылып алгаш, ол ат-биле адаттынып эгелээн кижи турган.) ⁶⁴ Ол улус боттарының төрел угунуң бижилгезин дилеп турган, ынчалза-даа тыппайн баргаш, ·арыг эвес кылдыр санаттырып, Бурганның бараалгакчыларының даңзызынче киир бижиттирбээн. ⁶⁵ Тус чер чагырыкчызы оларга урим биле туммимни ажыглап шыдаптар бараалгакчы көстүп келгижеге чедир аажок ыдыктыг өргүлдерниң эъдин чивезин дужаап каан.

⁶⁶ Эглип келген бүгү ниитилел 42 360 кижилиг болган чүве-дир.

⁶⁷ Оон аңгыда 7337 эр, херээжен кул кижи турган, оон ыңай 245 эр, херээжен ыраажы база олар-биле кады турган. Олар 435 тевелиг болгаш 6720 элчигенниг турган чүве-дир.

⁷⁰ Төрел салгалдарның чамдык ·баштыңнары Бурганның өргээзиниң тудуунга ажыглаары-биле акша-хөреңги өргүлү кылган:

тус чер чагырыкчызы акша-хөреңги шыгжамырынче 1000 драхма алдын , хан кудар 50 аяк болгаш Бурганның бараалгакчылары кедер 530 хеп берген.

⁷¹ Төрел салгалдар ·баштыңнары 20 000 драхма алдын, 2200 °мина мөңгүн берген. ⁷² Чоннуң арткан бүгү улузу 20 000 драхма алдын, 2000 мина мөңгүн болгаш Бурганның бараалгакчылары кедер 67 хеп берген. ⁷³ Ынчалдыр Бурганның бараалгакчылары, левиттер, хаалгачылар, ыраажылар, Бурганның өргээзиниң ажылчыннары база карачалдар – бүгү израиль чон боттарының хоорайларынга чурттап эгелээн.

Эзраның ыдыктыг хоойлуну номчааны

¹ Чеди айда, кажан израильчилер боттарының хоорайларынга чурттай берген соонда, бүгү чон, чаңгыс кижи дег, Суг хаалгазының баарында шөлге чыглып келгеш , ном-хоойлу тайылбырлакчызы Эзрага : «Дээрги-Чаяакчының израиль чонга Моисейни дамчыштыр берген хоойлузунуң дүрүг-номун эккелем» – деп чугаалаан. ² Бурганның бараалгакчызы Эзра ыдыктыг хоойлуну чыылган бүгү эр, херээжен улустуң, дыңнаан чүүлүн билип шыдаптар бүгү улустуң мурнунга чеди айның бирээде эккелген. ³ Хоойлуну ол Суг хаалганың баарында шөлге, ол бүгү улустуң мурнунга даң бажындан эгелээш, дүъшке чедир номчуп келген . Бүгү чон ыдыктыг хоойлунуң номун аажок кичээнгейлиг дыңнап турган.

⁴ Ном-хоойлу тайылбырлакчызы Эзра номчулга кылыр кылдыр тудуп каан ыяш бедиктээш кырынга турган, а ооң чанынга, оң талазынга Маттифия, Шема, Анайя, Урия, Хелкия болгаш Маасея олар, а солагай талазынга – Федайя, Мисаил, Малхия, Хашум, Хашбаддана, Захария болгаш Мешуллам олар турган.

⁵ Эзра дүрүг номну ажыдыпкан. Ону бүгү чон көрүп шыдаар болган, чүге дээрге ол олардан бедик черге турган. Кажан ол дүрүгнү ажыдып турда, бүгү чон туруп келген. ⁶ Эзра өндүр улуг Дээрги-Бурган-Чаяакчыны алгап-йөрээп каарга, бүгү чон холдарын өрү сунуп : «·Аминь! Ындыг-ла болзунам!» – деп харыылаан. Ооң соонда улус-чон Дээрги-Чаяакчыга мөгейип, хаваан черге дегзип, сөгүрген.

⁷ Чон туруп кээрге, Иисус, Бани, Шеревия, Ямин, Аккув, Шавтай, Годия, Маасея, Клита, Азария, Иозавад, Ханан болгаш Фелайя деп левиттер улуска ыдыктыг хоойлуну тайылбырлап турган. ⁸ Левиттер Бурганның хоойлузунуң номун номчуп, улус номчаан чүүлдү билип алзын дээш, билдингир кылдыр тайылбырлап турган.

⁹ Тус чер чагырыкчызы Неемия, Бурганның бараалгакчызы болгаш ном-хоойлу тайылбырлакчызы Эзра база чонга тайылбыр кылып турган левиттер чыылган бүгү чонга: «Бо хүн болза силерниң Бурганыңар Дээрги-Чаяакчыга ыдыктыг хүн-дүр . Муңгарап, ыглаваңар» – дээн. (Чүге дээрге ыдыктыг хоойлунуң сөстерин дыңнааш, бүгү чон ыглажып турган чүве-дир.)

¹⁰ Неемия улуска: «Барып, чаагай аъш-чемден чиңер, амданныг суксундан ижиңер, чүнү-даа белеткеп албаан улуска база үлүгден чорудуп бериңер. Бо хүн болза бистиң Дээргивиске ыдыктыг хүн-дүр. Муңгараваңар, чүге дээрге Дээрги-Чаяакчының хайырлаан өөрүшкүзү силерни күш киириптер» – дээн.

¹¹ Левиттер бүгү чонну оожургадып: «Соксап көрүңер, бо болза ыдыктыг хүн-дүр. Муңгараваңар» – деп турган.

¹² Оон бүгү чон дойлаар, өске улуска белек кылдыр аъш-чем чорудар , аажок улуг өөрүшкүлүг байырлаар дээш тарап чоруй барган. Чүге дээрге оларга чугаалаан сөстерниң утказын билип каапканнар.

Чадырлар байырлалын демдеглээни

¹³ Чеди айның ийиги хүнүнде бүгү чоннуң төрел салгалдарының ·баштыңнары Бурганның бараалгакчылары-биле, левиттер-биле кады, ыдыктыг хоойлуну оон-даа хандыр билип аарын күзээш, ном-хоойлу тайылбырлакчызы Эзраның чанынга чыглып келген. ¹⁴ Олар Дээрги-Чаяакчының Моисейни дамчыштыр берген хоойлузундан израильчилер чеди айның байырлалының үезинде чадырларга чурттаар ужурлуун номчуп тып алган . ¹⁵ Ол ышкаш боттарының бүгү хоорайларынга база Иерусалимге мону чарлаар ужурлуун билип алганнар: улус даглыг черлерже барып, хоойлуда бижиттингенин ёзугаар ол чадырлар кылыры-биле черлик-даа, тарымал-даа олива ыяштарының будуктарын, мирт, пальма болгаш өске-даа калбак бүрүлүг ыяштарның будуктарын эккээр ужурлуг.

¹⁶ Улус-чон чоруткаш, будуктар эккеп, боттарынга чадырлар кылып алган. Кижи бүрүзү азы бодунуң бажыңының кырынга, азы херимнериниң иштинге, азы Бурганның өргээзиниң иштинде шөлдерге, азы Суг хаалгазының баарында шөлге база Эфрем хаалгазының баарында шөлге чадырлар тудуп алган. ¹⁷ Туттуруушкундан ээп келген бүгү улус-чон чадырлар кылып алгаш, аңаа кезек үеде чурттап турган. Нуннуң оглу Иисустуң үезинден бээр ол хүнге чедир израильчилер ук байырлалды ынчаар демдеглеп көрбээн чүве-дир. Олар аажок өөрүп турган.

¹⁸ Эзра Бурганның хоойлузунуң дүрүг-номун байырлалдың бирги хүнүнден сөөлгү хүнүнге чедир, хүннүң-не номчуп келген . Израильчилер чеди хүн байырлаан, а сески хүнде дүрүм ёзугаар онзагай чыыш болган .

Чоннуң Бурганның мурнунга бодунуң бачыттарын билингени

¹ Ол-ла айның чээрби дөртте бүгү израильчилер ·шээрленип, качыгдалдың самдар хевин кедип, баштарынче довурак-доозун чажып алган чыглып келген. ² Израиль уктуг улус бүгү даштыкы улустан аңгыланы берген соонда , олар туруп алгаш, боттарының бачыттарын, ада-өгбезиниң кемниг херектерин ажыы-биле миннип турган . ³ Улус аңаа турган черлеринге артып каап, үш шак дургузунда боттарының Бурганы Дээрги-Чаяакчының хоойлузунуң номун номчуп, дараазында үш шак дургузунда бачыттарын миннип, боттарының Бурганы Дээрги-Чаяакчыга мөгейип турган. ⁴ Иисус, Бани, Кадмиил, Шевания, Вунний, Шеревия, Бани болгаш Хенани олар левиттерниң бедиктээжинче туруп алгаш, боттарының Бурганы Дээрги-Чаяакчыны дыңзыдыр кыйгырып эгелээн. ⁵ Оон левиттер – Иисус, Кадмиил, Бани, Хашавния, Шеревия, Годия, Шевания болгаш Петахия: «Боттарыңарның Бурганыңар Дээрги-Чаяакчыны мөңгеде алдаржыдыңар-ла! – дээннер. – Улус сээң алдарлыг, кандыг-даа алгаг-макталдан, алгыш-йөрээлден өндүр бедик адыңны алдаржытсын! ⁶ Дээрги-Чаяакчы, Сен чаңгыс сен! Кудай-дээрни, эң бедик дээрлерни, оларның бүгү аг-шериин, черни болгаш ында бар бүгү чүвени, далайларны болгаш ында бар бүгү чүвени Сен чаяап каан сен! Бүгү чүвеге амы-тынны хайырлап турар сен, дээрлерниң аг-шерии Сеңээ мөгейип турар.

⁷ Сен, Дээрги-Бурган-Чаяакчы, Аврамны шилип алгаш, ону халдей черде Ур хоорайдан үндүре бергеш , Авраам деп адап каан сен. ⁸ Ооң чүрээ Сеңээ шынчы дээрзин көргеш , ооң үре-салгалынга хананей, хет, амор, ферез, иевус, гергес чоннарның черин бериптер дээш, ооң-биле керээ чарып алган сен . Ол сөзүңнү ээлээн-даа сен , чүге дээрге чөптүг-шынныг-дыр сен!

⁹ Бистиң ада-өгбевистиң Египетке хилинчээн көрүп каан сен, оларның Кызыл далай чанынга дуза дилээн алгызын дыңнап каан сен . ¹⁰ Сен фараонга удур, ооң бүгү дүжүметтеринге удур, ооң чуртунуң бүгү чонунга удур бадыткал демдектери биле кайгамчык чүүлдерни көргүскен сен , чүге дээрге египетчилерниң Сээң чонуңну туразында аажылап келгенин билир турдуң. Сен алдаржаан сен, алдарлыг адың бөгүнге чедир дириг. ¹¹ Сен далайны чонуңнуң мурнунга ийи чарыптарыңга, олар далайны кургаг чер кыры-биле эрте берген, а оларны сүрүп чораан улусту, ээрем сугже даш октааны дег, терең далайже дүжүрүпкен сен . ¹² Хүндүс оларны булут чагыдан, а дүне – оларның чоруур ужурлуг оруун чырыдар дээш – от чагыдан эдертип аппар чыткан сен .

¹³ Сен дээрден ·Синай дагже дүжүп келгеш , чонуң-биле чугаалажып турган сен. Оларга чөптүг шииткелдер, шынныг хоойлулар берген сен, ачылыг дүрүмнер, айтыышкыннар берген сен . ¹⁴ Оларга Сеңээ тураскааткан амыр-дыш хүнүн айтып берип, Бодуңнуң чалчаң Моисейни дамчыштыр айтыышкыннар, дүрүмнер, хоойлуңну берген сен . ¹⁵ Олар аштап турда, Сен хлебти дээрден бадырып берген сен , суксап турда – сугну хаядан үндүр аксып берген сен . Чонга бээр бооп даңгыраглаан чериңче барып, ээлеп аарын оларга чугаалаан сен .

¹⁶ Оон бистиң ада-өгбевис турамык, чөрүү апарып, Сээң айтыышкыннарыңны тооп дыңнавайн турган. ¹⁷ Олар Сени тооп дыңнаарындан ойталап, аразынга Сээң кылып турган кайгамчык чүүлдериңни сагынмайн барган. Олар чөрүүленип, Египетте кулданыынче эглирин күзээш, боттарынга баштыңчы олуртуп алган . Ынчалза-даа Сен – килеңнээчел эвес, өршээринге ынак, ээ көрнүүчел, кээргээчел, өндүр улуг энерелдиг Бурган-дыр сен . Оларны каапкаш барбаан сен! ¹⁸ Олар бугажык дүрзүзү шуткуп алгаш: „Израиль чон, сени Египеттен үндүре берген бурганың бо-дур“ – деп турда безин , Сеңээ удур коргунчуг дорамчылалдар кылып турда безин, оларны каапкаш барбаан сен.

¹⁹ Сен оларны Бодуңнуң өндүр улуг кээргелиң-биле ээн кургаг ховуга каапкаш барбайн турдуң. Хүндүс булут чагы оларны эдертирин соксатпады, а дүне от чагы оларның чоруур ужурлуг оруун чырыдарын соксатпады . ²⁰ Сен Бодуңнуң ачылыг Сүлдеңни оларны өөредип каар кылдыр оларга берген сен . Манна деп чемиңни олардан хунаап албаан сен , олар суксап турда, сууң берип турган сен . ²¹ Сен ээн кургаг ховуга дөртен чыл дургузунда оларның хереглелин хандырып келдиң ; оларның хереглээн бүгү чүвези бар турду, идик-хеви элеведи, буттары ышпады .

²² Сен чонуңга күрүнелерни, чоннарны хүлээдип берип кагдың, кожа черлерни үлеп бердиң. Олар Эсевоннуң хааны Сигоннуң чери биле Васанның хааны Огтуң черин эжелеп алды . ²³ Израильчилерниң ажы-төлүн дээрде сылдыстар дег хөй санныг кылып кааш , ада-өгбезинге: „Ынаар киргеш, ээлеп аар силер“ – деп турган чериңче эккелдиң. ²⁴ Ол салгал чер-чуртче кирип келгеш, эжелеп алды. Сен оларга ук черге чурттап турган ·хананей чонну чагыртып кагдың, оларның холунга хананей хааннарны-даа, чурттуң өске чоннарын-даа кара туразында аажылаар кылдыр хүлээдип бердиң . ²⁵ Израильчилер быжыглалдыг хоорайларны, дүжүткүр черлерни эжелеп алган. Янзы-бүрү эт-хөреңги долган бажыңнарны, хаяда оюп кылып каан кудуктарны, виноград шөлдерин, оливалыг сесерликтерни, эңдерик чимистиг ыяштарны олар эжелеп алган . Олар Сээң өндүр улуг буяның ачызында чемненип, тодуп, семирип, таалап-ханып турган .

²⁶ Ындыг-даа болза, үймээнчилер апарып, Сеңээ удур тура халааннар, Сээң хоойлуңну артынче октапканнар . Сээң медээчилериң израильчилерни Сенче ээлдирер дээш сагындырып турган, а олар демги медээчилерни өлүрүп турду . Улус-чон Сеңээ удур коргунчуг дорамчылалдар кылып турган, ²⁷ ынчангаш Сен оларны дайзыннарының холунга хүлээдип бээриңге, олар кызагдадып турду . Ынчалза-даа кызагдаттырган үезинде Сенден дуза дилеп, кыйгырарга, оларны дээрден дыңнап, Бодуңнуң өндүр улуг кээргелиң-биле дайзыннарының холундан хостап турган камгалакчыларны оларга чорудуп берип турдуң .

²⁸ Ынчалза-даа дыштанып алгаш-ла, олар катап база Сээң мурнуңга бузут үүлгедир болду. Ынчангаш Сен оларны дайзыннарының холунга хүлээдип бээриңге, дайзыннары оларны чагырып турду . А кажан олар катап база Сенден дуза дилеп, кыйгырарга, Сен дээрден дыңнап, Бодуңнуң өндүр улуг кээргелиң-биле оларны хөй катап камгалап турдуң . ²⁹ Сээң хоойлуңче эглип кээр кылдыр оларны сагындырып турдуң, ынчалза-даа олар турамыы-биле Сээң айтыышкыннарыңны тооп дыңнавайн турду, Сээң дүрүмнериңге удур бачыт үүлгедип турду, а ол дүрүмнерни күүседип турар кижи ооң ачызында амылыг артар турган ийик . Олар Сенден чөрүүзү-биле хая көрнүп, дедир чаңын көргүзүп, Сени тооп дыңнавайн турду. ³⁰ Сен оларны хөй чыл шыдажып келдиң. Бодуңнуң медээчилериң дамчыштыр Бодуңнуң Сүлдең-биле оларны сагындырып турдуң , ынчалза-даа олар тооп дыңнавайн келди. Ынчангаш Сен оларны өске чер чурттуг чоннарның холунга хүлээдип бердиң. ³¹ Ындыг-даа болза, Бодуңнуң өндүр улуг кээргелиң-биле Сен оларны бүрүнү-биле узуткавадың, каапкаш барбадың, чүге дээрге ээ көрнүүчел, кээргээчел Бурган-дыр сен .

³² Бистиң Бурганывыс – өндүр улуг, күчүлүг, сүртенчиг, чагыг-керээни үревес, кезээде энерелдиг Бурган! Бистиң ада-өгбевисти, хааннарывысты, нояннарывысты, Бурганның бараалгакчыларын, медээчилерин – бүгү чонувусту тавараан шупту түрегдел-хилинчек Сээң мурнуңга бичии бооп көзүлбезин. Ол бергедээшкиннер ассирий хааннарның үезинден эгелээш , амгы үеге чедир болуп келди. ³³ Бистиң-биле болган бүгү чүве дээш, Сен чөптүг-шынныг сен, чүге дээрге шынчыңны кадагалап келдиң, а бис кем-буруулуг болдувус . ³⁴ Бистиң хааннарывыс, нояннарывыс, Бурганның бараалгакчылары болгаш ада-өгбевис Сээң хоойлуңну күүсетпейн турду. Сээң оларга чорудуп берип турган айтыышкыннарыңны, баш бурунгаар сагындырыгларыңны олар тооп дыңнавайн барды . ³⁵ Боттарының күрүнезинге чурттап тургаш безин, Сээң оларга берген делгем, дүжүткүр чериңге өндүр улуг ачы-буянныыңга таалап-ханып тура безин, олар Сеңээ бараан болбайн турду, боттарының бузуттуг херектеринден ойталавады . ³⁶ Бо-дур, бис ам кулдар-дыр бис. Сээң бистиң ада-өгбевиске ооң чимизин, ачылыг беримчезин чип амыдыразын дээш берген чериңде кулдар-дыр бис . ³⁷ Чер ам элбек дүжүдүн Сээң бисти бачыттарывыс ужун чагыртып кааның хааннарга берип турар-дыр. Ол хааннар бистиң мага-бодувусту, мал-маганывысты кара туразында эдилеп тур . Бис улуг бергедээшкинге таварыштывыс».

Чоннуң Бурган-биле керээзин катаптааны

³⁸ «Ол бүгүнүң ужурунда бис быжыг хүлээлге ап, ат салып кагдывыс . Бистиң нояннарывыс, левиттеривис болгаш Бурганның бараалгакчылары ону шынзыдып, таңмалап кагды.

¹ Таңмалар салып, шынзыткан улус бо-дур :

Гахалияның оглу , тус чер чагырыкчызы Неемия ;

Седекия, ² Серайя, Азария, Иеремия, ³ Пашхур, Амария, Малхия, ⁴ Хаттуш , Шевания, Маллух, ⁵ Харим, Меремот, Авдий, ⁶ Даниил, Гиннетон, Варух, ⁷ Мешуллам, Авия, Миямин, ⁸ Маазия, Вилгай болгаш Шемайя – Бурганның бараалгакчылары.

⁹ Левиттер: Азанияның оглу Иисус, Хенададтың оолдарының бирээзи Биннуй, Кадмиил ¹⁰ база оларның акы-дуңмазы – Шевания, Годия, Клита, Фелайя, Ханан, ¹¹ Миха, Рехов, Хашавия, ¹² Заккур, Шеревия, Шевания, ¹³ Годия, Бани, Венинуй.

¹⁴ Чоннуң ·баштыңнары : Парош, Пахат-Моав, Элам, Затту, Бани, ¹⁵ Вунний, Азгад, Бевай, ¹⁶ Адония, Бигвай, Адин, ¹⁷ Атер, Эзекия, Азур, ¹⁸ Годия, Хашум, Бецай, ¹⁹ Хариф, Анатот, Невай, ²⁰ Магпиаш, Мешуллам, Хезир, ²¹ Мешезавел, Садок, Иаддуй, ²² Фелатия, Ханан, Анайя, ²³ Осия, Анания, Хашув, ²⁴ Галлохеш, Пилха, Шовек, ²⁵ Рехум, Хашавна, Маасея, ²⁶ Ахия, Ханан, Анан, ²⁷ Маллух, Харим, Баана.

²⁸ Арткан чон база – Бурганның бараалгакчылары, левиттер, хаалгачылар, ыраажылар, Бурганның өргээзиниң ажылчыннары, Бурганның хоойлузу дээш өске чоннардан аңгыланып келген бүгү улус боттарының кадайлары база дыңнаан чүүлүн угаап шыдаптар ажы-төлү-биле кады – ²⁹ олар шупту боттарының ха-дуңмазынга, аразында алдар-хүндүлүг улуска каттыжып, Бурганның Бодунуң чалчазы Моисейни дамчыштыр берген хоойлузун ёзугаар чурттаар, бистиң Чагырыкчывыс Дээрги-Чаяакчының бүгү айтыышкын, дүрүм-хоойлуларын сагып, күүседир аазаашкынны берген. А күүсетпес болза, каргаттырар бооп даңгыраглааннар.

³⁰ Боттарывыстың кыстарывысты кожа чоннарның оолдарынга кадай кылдыр бербес бис, оларның кыстарын боттарывыстың оолдарывыс-биле өглевес бис .

³¹ Кожа чоннар амыр-дыш хүнүнде азы өске-бир ыдыктыг хүнде бараан-сараан азы тараа эккелгеш, садар болза, бис садып албас бис.

Чедиги чыл санында-ла черни болбаазыратпас бис база биске өрелиг улустуң бүгү өрелерин өршээр бис .

³² Бис Бурганывыстың өргээзиниң хереглелдеринге чылдың-на бир °шекелдиң үштүң бири мөңгүннү бээр деп хүлээлгени боттарывыска ап тур бис . ³³ Ол үндүрүгнү ыдыктаан хлебтер быжырарынга , хүннүң салыр далган-тараа болгаш бүрүн өрттедир өргүлдер салырынга, амыр-дыш хүнүнде, Ай чаазында база өске-даа доктааттынган байырлалдарда салыр ыдыктыг өргүлдер кылырынга, Израильди арыглаар ужурлуг бачыт дээш өргүлдер салырынга, бистиң Бурганывыстың өргээзинге кылып турар бүгү ажылдар бүдүреринге ажыглаар.

³⁴ Бис, Бурганның бараалгакчылары, левиттер болгаш карачал чон, чылдың-на, доктааттынган үеде бистиң Бурганывыстың өргээзинче оттулар ыяшты кайы төрел бөлүк эккээрин билип аары-биле төлге даштары октаар бис. Ол ыяшты ыдыктыг хоойлуда бижээнин ёзугаар Бурганывыс Дээрги-Чаяакчыга өргүл салыр бедигээшке өрттедир ужурлуг бис .

³⁵ Бис чылдың-на Дээрги-Чаяакчының өргээзинче черивистиң баштайгы дүжүдүн база бүгү ыяштарның баштайгы чимизин эккеп салыр хүлээлге алган бис .

³⁶ Ыдыктыг хоойлуда бижээнин ёзугаар бистиң Бурганывыстың өргээзинче, ында бараан болуп турар Бурганның бараалгакчыларынга дун оолдарывысты эккеп-даа, бода болгаш шээр малывыстың дун төлдерин хүлээдип-даа турар болган бис .

³⁷ Бурганның өргээзиниң шыгжамыр-өрээлдеринче , Бурганның бараалгакчыларынга баштай дээрбелээн далганны, баштайгы дүжүдүвүстен далган-тараа өргүлүн, бүгү ыяштарывыстың баштайгы чимизин, чаа арагавыс биле олива үзүвүстү эккээр бис . Черивистиң дүжүдүнүң оннуң бир кезээн левиттерге эккеп бээр бис. Чер ажылы кылып турар бүгү хоорай-суурларывыска левиттер дүжүдүвүстүң оннуң бир кезээн чыып аар ужурлуг болгай . ³⁸ Левиттер ол оннуң бир кезээн чыып турда, олар-биле кады Аарондан укталган Бурганның бараалгакчызы кады чоруур ужурлуг, а левиттер дүжүттүң оннуң бир кезээниң онгу кезээн Бурганывыстың өргээзинче, шыгжамыр-өрээлдерже сөөртүп эккээр ужурлуг. ³⁹ Израильдиң чону, ооң иштинде левиттер база, шак ол өрээлдерже боттарының өргүл белектерин: далган-тараа, чаа арага болгаш олива үзүн эккээр ужурлуг, чүге дээрге Бурганның өргээзиниң ыдыктыг эт-херекселдери ол өрээлдерге кадагалаттынар , бараан болуп турар Бурганның бараалгакчылары, хаалгачылар, ыраажылар база ол өрээлдерни ажыглаар .

Бурганывыстың өргээзинче сагыш салыр бис! »

Иерусалимниң чаа чурттакчылары

(1 Чыл. 9:1-22)

¹ Чоннуң ·баштыңнары Иерусалимге чурттай берген. Өске бүгү улус ыдыктыг хоорай Иерусалимге кым чурттаар эвес дээш, төлге даштары октап турган : он кижиниң бирээзи-ле аңаа чурттаары-биле чоруй баар, а арткан тос кижи боттарының хоорай-суурларынга артып каар турган. ² Иерусалимге чурттаар бооп, эки туразы-биле чөпшээрешкен бүгү улусту чон алгап-йөрээп каан.

³ Иерусалимге чурттап турган чурттуң ·баштыңнары бо-дур. (Израильчилерниң хөй кезии, Бурганның бараалгакчылары, левиттер, Бурганның өргээзиниң ажылчыннары болгаш Соломоннуң чалчаларының үре-салгалы Иудеяның хоорайларынга – кижи бүрүзү бодунуң хувааглыг черинге, янзы-бүрү хоорай-суурларга чурттап турган. ⁴ А Иуда биле Вениаминниң аймактарынга хамааржыр чамдык улус Иерусалимге чурттап турган.)

Иуданың аймаандан:

Озияның оглу Атайя (Озия – Захарияның оглу, Захария – Амарияның оглу, Амария – Шефатияның оглу, Шефатия – Малелеилдиң оглу, Малелеил – Фарестиң үре-салгалы болур чүве-дир);

⁵ Варухтуң оглу Маасея (Варух – Колхозейниң оглу, Колхозей – Хазайяның оглу, Хазайя – Адайяның оглу, Адайя – Иегоиаривтиң оглу, Иегоиарив – Захарияның оглу, Захария – Шеланың үре-салгалы болур чүве-дир). ⁶ Фарестиң Иерусалимге чурттап турган үре-салгалы болур 468 кижи шупту күштүг-шыырак улус чүве-дир.

⁷ Вениаминниң аймаандан: Мешулламның оглу Саллу (Мешуллам – Иоедтиң оглу, Иоед – Федайяның оглу, Федайя – Колайяның оглу, Колайя – Маасеяның оглу, Маасея – Ифиилдиң оглу, Ифиил – Исайяның оглу болур чүве-дир), ⁸ ооң соондан Габбай биле Саллай. Вениаминчилер шупту 928 кижи.

⁹ Оларның даргазы Зихрийниң оглу Иоил турган, а Гассенуаның оглу Иуда кол хоорайның оралакчы даргазы турган.

¹⁰ Бурганның бараалгакчыларындан: Иегоиаривтиң оглу Иедайя, Яхин, ¹¹ Хелкияның оглу Серайя (Хелкия – Мешулламның оглу, Мешуллам – Садоктуң оглу, Садок – Мерайоттуң оглу, Мерайот – Бурганның өргээзинде эргелекчи Ахитувтуң оглу болур чүве-дир) , ¹² Бурганның өргээзинге бараан болуп турган оларның ха-дуңмазы – 822 кижи; Иерохамның оглу Адайя (Иерохам – Фелалияның оглу, Фелалия – Амцийниң оглу, Амций – Захарияның оглу, Захария – Пашхурнуң оглу, Пашхур – Малхияның оглу болур чүве-дир), ¹³ ооң ха-дуңмазы, төрел салгалдар ·баштыңнары болур 242 кижи; Азариилдиң оглу Амашсай (Азариил – Ахзайның оглу, Ахзай – Мешиллемоттуң оглу, Мешиллемот – Иммерниң оглу болур чүве-дир),

¹⁴ оларның ха-дуңмазы болур 128 кижи – күштүг-шыырак улус. Оларның даргазы Гагедолимниң оглу Завдиил турган.

¹⁵ Левиттерден: Хашувтуң оглу Шемайя (Хашув – Азрикамның оглу, Азрикам – Хашавияның оглу, Хашавия – Вуннийниң оглу болур чүве-дир), ¹⁶ Шавтай биле Иегозавад – левиттернин ·баштыңнары, Бурганның өргээзиниң даштыкы ажылдарын харыылаар хүлээлгелиг кижилер, ¹⁷ Миханың оглу Маттания (Миха – Завдийниң оглу, Завдий – Асафтың үре-салгалы болур чүве-дир). Маттания мөргүл үезинде кол йөрээкчи кижи турган . Бакбукия – ооң ха-дуңмазының аразында оралакчы болгаш Шаммуйнуң оглу Авда (Шаммуй – Галалдың оглу, Идифуннуң үре-салгалы болур чүве-дир). ¹⁸ Ыдыктыг хоорайга шупту 284 левит кижи турган.

¹⁹ Хаалгачылар : Аккув, Талмон болгаш оларның хаалга кадарып турган ха-дуңмазы – 172 кижи.

²⁰ Арткан израильчилер, Бурганның бараалгакчылары болгаш левиттер Иудеяның бүгү хоорай-суурларынга, кижи бүрүзү бодунуң хувааглыг черинге чурттап турган.

²¹ Бурганның өргээзиниң ажылчыннары Офел тейге чурттап турган . Оларның даргалары – Циха биле Гишфа олар чүве-дир.

²² Иерусалимде левиттерниң удуртукчузу – Баниниң оглу Узий турган. (Бани – Хашавияның оглу, Хашавия – Маттанияның оглу, Маттания – Миханың оглу, Миха – Асафтың үре-салгалы болур чүве-дир.) Асафтың үре-салгалы Бурганның өргээзинге бараан болуушкун дээш харыылаар ыраажылар болур турган. ²³ Ыраажыларга хамаарыштыр хаанның чарлыын үндүрүп, оларның хүн санындагы хүлээлгелерин ында айтып каан чүве-дир.

²⁴ Мешезавелдиң оглу Петахия (Мешезавел Иуданың аймаандан, зерах төрел бөлүктен укталган кижи чүве-дир) бүгү херектер талазы-биле хаанның мурнунга чоннуң төлээлекчизи турган.

Өске хоорай-суурларның чурттакчылары

²⁵ Көдээ черлерге, боттарының шөлдеринге чурттап турган улуска хамаарыштыр алыр болза, иудейлер дараазында черлерге чурттап турган: Кириат-Арбага болгаш ооң чоок-кавызында суурларга, Дивонга болгаш ооң чоок-кавызында суурларга, Иекавцеилге болгаш ооң чоок-кавызында суурларга, ²⁶ Иешуага, Моладага, Бет-Палетке, ²⁷ Хацар-Шуалга, Беэр-Шевага болгаш ооң чоок-кавызында суурларга, ²⁸ Циклагка, Мехонага болгаш ооң чоок-кавызында суурларга, ²⁹ Аин-Риммонга, Цорага, Иармутка, ³⁰ Заноахка, Одолламга болгаш оларның чоок-кавызында суурларга, Лахиске болгаш ооң шөлдеринге, Азекага болгаш ооң чоок-кавызында суурларга. Иудейлер Беэр-Шевадан эгелээш, Энном шынаазынга чедир турумчуп чурттай берген.

³¹ Вениаминчилер Гевага, Михмаска, Гаяга, Вефилге болгаш ооң чоок-кавызында суурларга, ³² Анатотка, Новка, Ананияга, ³³ Асорга, Рамага, Гиффаимге, ³⁴ Хадидке, Цевоимге, Неваллатка, ³⁵ Лодка, Онога болгаш Харашим шынаазынга чурттап турган.

³⁶ Иуданың аймааның черинде чурттаан чамдык левит бөлүктер Вениаминниң аймааның аразынга Бурганга бараан болуп турган.

Бурганның бараалгакчылары биле левиттер

¹ Салафиилдиң оглу Зоровавел чагырыкчы-биле база дээди бараалгакчы Иисус-биле кады Иудеяже ээп келген Бурганның бараалгакчылары болгаш левиттер бо-дур .

Серайя, Иеремия, Эзра, ² Амария, Маллух, Хаттуш, ³ Шехания, Рехум, Меремот, ⁴ Аддо, Гиннетой, Авия, ⁵ Миямин, Маадия, Вилга, ⁶ Шемайя, Иегоиарив, Иедайя, ⁷ Саллу, Амок, Хелкия болгаш Иедайя. Олар болза Иисустуң үезинде Бурганның бараалгакчызы ха-дуңмазын баштап турган улус-тур.

⁸ Левиттер бо-дур: Иисус, Биннуй, Кадмиил, Шеревия, Иуда, Маттания. Маттания бодунуң ха-дуңмазы-биле Бурганны алгап-йөрээп ырлаары дээш харыылаар турган . ⁹ Бакбукия биле Унний – оларның ха-дуңмазы – бараан болуушкун үезинде олар-биле дужааштыр турар турган.

¹⁰ Дээди бараалгакчы Иисус Иоакимниң ачазы, Иоаким – Элиашивтиң ачазы, Элиашив – Иодайның ачазы, ¹¹ Иодай – Ионафанның ачазы, Ионафан – Иаддуйнуң ачазы болур чүве-дир.

¹² Иоакимниң үезинде Бурганның бараалгакчыларының төрел салгалдарының ·баштыңнары бо-дур:

Серайяның төрел салгалының баштыңы – Мерайя,

Иеремияның төрел салгалының баштыңы – Анания,

¹³ Эзраның төрел салгалының баштыңы – Мешуллам,

Амарияның төрел салгалының баштыңы – Иоханан,

¹⁴ Мелихунуң төрел салгалының баштыңы – Ионафан,

Шеванияның төрел салгалының баштыңы – Иосиф,

¹⁵ Харимниң төрел салгалының баштыңы – Адна,

Мерайоттуң төрел салгалының баштыңы – Хелкия,

¹⁶ Аддонуң төрел салгалының баштыңы – Захария ,

Гиннетоннуң төрел салгалының баштыңы – Мешуллам,

¹⁷ Авияның төрел салгалының баштыңы – Зихрий,

Миниамин болгаш Моадияның төрел салгалының баштыңы – Пилтай,

¹⁸ Вилганың төрел салгалының баштыңы – Шаммуй,

Шемайяның төрел салгалының баштыңы – Ионафан,

¹⁹ Иегоиаривтиң төрел салгалының баштыңы – Мафнай,

Иедайяның төрел салгалының баштыңы – Узий,

²⁰ Саллайның төрел салгалының баштыңы – Каллай,

Амоктуң төрел салгалының баштыңы – Евер,

²¹ Хелкияның төрел салгалының баштыңы – Хашавия,

Иедайяның төрел салгалының баштыңы – Нафанаил.

²² Левиттерниң төрел салгалдар ·баштыңнарын Элиашив, Иодай, Иоханан болгаш Иаддуй оларның үезинде даңзыже киир бижип каан. А Бурганның бараалгакчыларын – Персияның хааны Дарийниң чагырган үезинде бижип каан. ²³ Левит төрел салгалдар баштыңнарын Элиашивтиң оглу Иохананның үезинге чедир чылдар бижилгезиниң номунче киир бижип каан. ²⁴ Хашавия , Шеревия болгаш Кадмиилдиң оглу Иисус левиттерниң баштыңнары бооп турган. Оларның ха-дуңмазының бир

бөлүү өске бөлүкке дужааштыр туруп алгаш, Бурганны алгап-йөрээп, алдаржыдып турган. Бурганның кижизи Давид хаан ынчаар доктааткан турган чүве-дир .

²⁵ Маттания, Бакбукия, Авдий, Мешуллам, Талмон, Аккув – өргээниң хаалгаларының чанында шыгжамыр черлери кадарар хүлээлгелиг хаалгачылар турган . ²⁶ Олар Иоседектиң оглунуң оглу, Иисустуң оглу Иоакимниң үезинде база тус чер чагырыкчызы Неемия биле Бурганның бараалгакчызы, ном-хоойлу тайылбырлакчызы Эзраның үезинде чурттап турган.

Иерусалимниң ханазын Бурганга бараалгатканы

²⁷ Иерусалимниң ханазын Бурганга бараалгадыр үе келгенде, хоорайже левиттерни оларның чурттап турган бүгү черлеринден кыйгыртып эккелген. Олар хананы Бурганга бараалгатканын өөрүшкүлүг байырлап, Ону алгап-мактаан, Аңаа өөрүп четтирген ырларны чадаган, чанзы болгаш кимвалдар-биле үдеп, күүседир ужурлуг турган . ²⁸ Ыраажылар оон ыңай Иерусалимниң чоок-кавызындан, Нетофа чанында суурлардан, ²⁹ Бет-Гаггилгалдан, Гева биле Азмаветтиң девискээрлеринден чедип келген. (Ыраажылар Иерусалимниң чоок-кавызынга суурлар тудуп алган турган чүве-дир.) ³⁰ Бурганның бараалгакчылары биле левиттер ыдыктанып-арыгланып алгаш , улус-чонну, хаалгалар биле хананы арыглап каан.

³¹ Мен Иудеяның нояннарын ханаже үндүре бердим. Бурганны алгап-мактаары-биле база чыскаалып кылаштаары-биле ыраажыларның ийи улуг бөлүүн база тургузуп кагдым. Оларның бирээзи хананың кыры-биле оң талаже, Өдек хаалгазынче чорупкан. ³² Ол ыраажыларның соо-биле Гошайя база Иудеяның нояннарының чартык кезии: ³³ Азария, Эзра, Мешуллам, ³⁴ Иуда, Вениамин, Шемайя болгаш Иеремия бар чыткан. ³⁵ Оон ыңай трубалар туткан Бурганның элээн каш бараалгакчызы: Ионафанның оглу Захария (Ионафан – Шемайяның оглу, Шемайя – Маттанияның оглу, Маттания – Михейниң оглу, Михей – Заккурнуң оглу, Заккур – Асафтың оглу болур чүве-дир) ³⁶ база ооң ха-дуңмазы Шемайя, Азариил, Милалай, Гилалай, Маай, Нафанаил, Иуда болгаш Ананий бар чыткан. Олар Бурганның кижизи Давидтиң кылган хөгжүм херекселдерин тудуп алгаш чораан. Ном-хоойлу тайылбырлакчызы Эзра чыскаалды баштап чораан. ³⁷ Суг бажы хаалгазының чанынга – ооң чиге дужунга олар Давидтиң Хоорайынче, хана кырынче тепкииштер дамчып көдүрлү бергеш, Давидтиң ордузунуң чаны-биле эрткеш, Суг хаалгазынче чорупкан.

³⁸ Ыраажыларның ийиги бөлүү өске талаже бар чыткан, мен чоннуң чартык кезии-биле ол ыраажыларның соондан хана кырлап чоруптувус. Суугу суургазының чаны-биле Делгем ханаже шиглей, ³⁹ Эфрем хаалгазының чаны-биле, Иешана хаалгазының , Балык хаалгазының , Хананел суургазының , Меа суургазының чаны-биле Хой хаалгазынга чедир кылаштааш, Таңныыл хаалгазының чанынга доктаай бердивис.

⁴⁰ Ыраажыларның ийи бөлүү Бурганның өргээзиниң мурнунда турар черлерин ээлеп алган, мен биле даргаларның чартык кезии база. ⁴¹ Бис-биле кады трубалар туткан бараалгакчылар Элиаким, Маасея, Миниамин, Михей, Элиоенай, Захария, Анания олар, ⁴² оон ыңай Маасея, Шемайя, Элеазар, Узий, Иоханан, Малхия, Элам болгаш Эзер турган. Израхия баштаан ыраажылар дыңзыдыр ырлажып эгелээн. ⁴³ Ол хүн улус-чон эңдерик хөй өргүлдер эккеп салып, өөрүп-хөглеп турган, чүге дээрге Бурган оларга өндүр улуг өөрүшкүнү хайырлаан болгай. Херээженнер, ажы-төл база өөрүп-хөглээн. Иерусалимде өөрүшкү-хөглелдиң шимээн-даажы кайы ырактан дыңналып турган.

Левиттер биле Бурганның бараалгакчыларын хандырар үлүглер

⁴⁴ Ол хүн баштайгы чимистерниң, дүжүттүң оннуң бир кезээниң өргүлдерин Бурганның өргээзинге шыгжаар өрээлдерни харыылаар кижилерни томуйлап каан. Ол кижилер хоорайларны долгандыр турар шөлдерден ыдыктыг хоойлуда айытканын ёзугаар Бурганның бараалгакчылары биле левиттерге онаажыр үлүглерни шыгжамырларже чыыр ужурлуг турган, бараан болуушкун кылып турар Бурганның бараалгакчылары биле левиттер дээш, иудейлер өөрүп турган чүве-дир. ⁴⁵ Бурганның бараалгакчылары биле левиттер боттарының Бурганынга бараан болуушкунун, ·арыглаашкын ёзулалын Давид хаанның, ооң оглу Соломоннуң айтыышкыннарын ёзугаар кылып турган. Ыраажылар биле хаалгачылар база ынчаар кылып турган. ⁴⁶ Шаг шаанда, Давид биле Асафтың үезинде, ыраажыларның башкарыкчылары-даа, Бурганны алгап-йөрээген, Аңаа өөрүп четтирген ырлар-даа бар турган болгай .

⁴⁷ Зоровавелдиң-даа, Неемияның-даа үезинде бүгү израильчилер ыраажылар биле хаалгачыларны хандырар үлүглерни оларга хүннүң-не берип турган. Ол ышкаш арткан левиттерге база ыдыктыг үлүглерни берип турган, а левиттер Аароннуң үре-салгалынга үлүглерни аңгылап берип турган .

¹ Ол хүн Моисейниң номун чонга дыңналдыр номчуурга , ында мынча деп бижээни билдинген: «Аммон азы моав аймак-сөөктүг кижи Бурганга мөгеер ниитилелге кажан-даа каттыжып болбас , ² чүге дээрге олар израильчилерге аъш-чем, суг бээринден ойталаан, харын израиль чонга каргыш салзын дээш, Валаамны хөлезилеп алган-дыр. Ынчалза-даа бистиң Бурганывыс ооң каргыжын йөрээл кылдыр хуулдурупкан» . ³ Ол хоойлуну дыңнап кааш, израильчилер өске аймак-чоннардан укталган улусту боттарындан аңгылап каапкан .

⁴ А ооң мурнунда Бурганның бараалгакчызы Элиашив Бурганывыстың өргээзинде шыгжамыр-өрээлдер дээш харыысалгалыг кижи апарган . Товия-биле чоок эжишки турган болгаш, Элиашив аңаа улуг өрээл белеткеп берген. Ооң мурнунда ол өрээлге далган-тараа өргүлдери, чаагай чыттыг чүүлдер, өргээниң эт-херексели болгаш ыдыктыг хоойлуда айытканын ёзугаар левиттер, ыраажылар, хаалгачыларга бээри көрдүнген тараа, чаа арага биле олива үзүнүң оннуң бир кезээ база Бурганның бараалгакчыларынга өргүл белектери шыгжаттынып турган.

⁶ Ол бүгү болуп турда, мен Иерусалимге турбаан мен, чүге дээрге Вавилоннуң хааны Артаксеркстиң чагыргазының үжен ийиги чылында мен хаанче чоруй барган турган мен. Элээн үе эрткенде, оон чөпшээрел дилеп алгаш, ⁷ Иерусалимче ээп келген мен. Аңаа келгеш, Элиашивтиң бак үүлгедиг кылып, Бурганның өргээзиниң шөлүнге Товияга өрээл белеткеп бергенин дыңнап кагдым. ⁸ Аажок килеңнээш, Товияның эт-хөреңгизин үндүр октапкан мен. ⁹ Өрээлдерни ·арыглаарын дужаагаш , Бурганның өргээзиниң эт-херекселин, далган-тараа өргүлүн болгаш чаагай чыттыг чүүлдерни катап база ынаар киирдирип кагдым.

¹⁰ Оон ыңай левиттерни хандырары-биле көрдүнген үлүглерни улус-чоннуң оларга бербейн турарын билип кагдым . Ынчангаш бараан болуушкун кылып турар левиттер биле ыраажылар боттарының шөлдеринче тарап чана берген болган. ¹¹ Дарга улусту чемелеп, олардан: «Чүге Бурганның өргээзинче сагыш салбайн тур силер? » – деп айтырдым. Оон левиттерни чыып алгаш, ажыл-албан кылыр черлеринге тургузуп кагдым. ¹² Ынчан Иудеяның бүгү чону шыгжамырларже далган-тараа, чаа арага биле олива үзүнүң оннуң бир кезээн эккелген . ¹³ Шыгжамыр-өрээлдерни Бурганның бараалгакчызы Шелемияның, ном-хоойлу тайылбырлакчызы Садоктуң, левит Федайяның хайгааралынга дагзып, оларга дузалакчы кылдыр Маттанияның оглунуң оглу, Заккурнуң оглу Хананны томуйлап кагдым, чүге дээрге ол улус бүзүрелдиг деп санадып турган. Оларга ха-дуңмазы левиттерниң аразынга аъш-чем үлээр даалга берип каан мен.

¹⁴ Бурганым, ол дээш мени бодап чоруп көрем, Сээң өргээң дээш база аңаа бараан болуушкуннар дээш кылган буянныг херектеримни балавайн көрем!

Неемияның өске чаартылгалары

¹⁵ Ол үеде мен Иудеяга мындыг чүүл көрдүм: улус амыр-дыш хүнүнде оңгарларда виноград сыскырып турар, тараа моожаларын сөөртүп, элчигеннерге арага, виноград, фига болгаш өске-даа чүък-биле кады чүдүргеш, ол бүгүнү ыдыктыг хүнде Иерусалимче сөөртүп аппарып турар болду . Амыр-дыш хүнүнде аъш-чем сатпазын оларга сагындырып каан мен. ¹⁶ Иерусалимде турумчуп алган Тир чурттуг садыгжылар балык болгаш янзы-бүрү барааннар сөөртүп эккеп, амыр-дыш хүнүнде иудейлерге Иерусалимге садып турган. ¹⁷ Мен Иудеяның ызыгууртан кижилерин чемелеп: «Чүге ындыг бузут үүлгедип, амыр-дыш хүнүн бужартадып турарыңар ол? ¹⁸ Силерниң ада-өгбеңер база ынчаар кылып турган эвес чүве бе – Бурганывыс ол дээш бисче, бо хоорайже ол бүгү айыыл-халапты ыдыпкан эвес чүве бе? А ам израиль чонга удур Ооң оон-даа улуг килеңин кыптыктырып, амыр-дыш хүнүн бужартадып тур силер» – дээн мен.

¹⁹ Ооң соонда, амыр-дыш хүнүнүң бүдүүзүнде, Иерусалимниң хаалгазының чанынга имир дүжүп кел чыдырда, эжиктерни хаап кааш, амыр-дыш хүнү эрте бергижеге чедир ажытпазын дужааган мен. Ол хүн кандыг-даа чүъктү хоорайже эрттирбес кылдыр, хаалга аксынга элээн каш кижи тургузуп каан мен. ²⁰ Бир-ийи катап садыгжылар, янзы-бүрү бараан садып турар улус Иерусалимниң даштынга хонган. ²¹ А мен оларны сагындырып: «Чүге хана баарында хонуп тур силер? Бир эвес ам бир катап ынчаар болзуңарза, силерге удур күш ажыглаар мен» – дидим.

Оон соңгаар олар амыр-дыш хүнүнде келбес апарган. ²² Мен оон левиттерге ыдыктанып-арыгланып алгаш , амыр-дыш хүнүн ыдыктыг кылдыр арттырары-биле хаалганы барып кадарарын дужааган мен.

Бурганым, ол бүгү дээш, мени бодап чоруп көрем, Бодуңнуң өндүр улуг энерелдииң-биле мени кээргеп көрем!

²³ Ол үеде мен азот, аммон болгаш моав херээженнер-биле кады чурттап турар иудейлер көрдүм . ²⁴ Ынчангаш оларның ажы-төлүнүң чартык кезии азоттап азы өске чоннарның дылы-биле чугаалаар, еврейлеп чугаалап билбес болган. ²⁵ Мен ол иудейлерни чемелеп, оларже каргыш салып турдум. Чамдык эр улусту эттеп, бажының дүгүн чулуп-даа турдум. Бурганның ады-биле даңгыраглаарын албадап, оларга: «Силер боттарыңарның кыс уругларыңарны өске чоннарның эрлери-биле өглевес база оларның кыс уругларын оолдарыңарга кадай кылдар албас ужурлуг силер! ²⁶ Шак ындыг чоруктар Израильдиң хааны Соломонну бачытче киирип каан эвес чүве бе? Хөй-ле чоннарда ол ышкаш хаан турбаан. Бурганы Соломонга ынак болган, Ол ону бүгү израильчилерниң хааны кылып каан. Ынчалзажок даштыкы кадайлары ону безин бачытче киирип каан болгай . ²⁷ Бис ам силерге хамаарыштыр ол-ла бүгү коргунчуг бузутту үүлгедип, даштыкы херээженнерни кадай кылып ап , Бурганывыска шынчыңарны үреп турарыңарны дыңнаар апаар бис бе?» – дээн мен.

²⁸ Бурганның дээди бараалгакчызы Элиашивтиң оглу Иодайның оолдарының бирээзи Хорон чурттуг Санаваллаттың күдээзи апарган. Ынчангаш мен ону бодумдан сывырып чорудупкан мен.

²⁹ Бурганым, оларны бодап кээп, анаа эрттирбейн көрем , чүге дээрге Сеңээ бараан болуушкунну болгаш Сээң бараалгакчылар, левиттерге чагыыңны бакка суккан улус-тур.

³⁰ Мен улус-чонну ынчалдыр бүгү-ле даштыкы салдардан арыглап, Бурганның бараалгакчылары биле левиттерниң бараан болуушкунун, кайыларының-даа ажыл-албанын катап тургузуп каан мен. ³¹ Оон ыңай доктааттынган үеде өргүл бедигээжиниң оттулар ыяш-биле хандырылгазынче , улустуң баштайгы чимистерни эккеп турарынче сагыш салып турган мен.

Бурганым, мени бодап, меңээ ачылыг бооп көрем!