Наум медээчиниң ному
Киирилде
Бо кыска ном Ассирия күрүнениң найысылалы Ниневияң келир үеде узуткаттырары деп чаңгыс аай темалыг. Бистиң эрага чедир IX вектен эгелээш, Ассирия Чоокку Чөөн чүктүң бичии күрүнелерин бодунга чагырып ап, каржы-дошкун дарлап турган. Оларның аразынче чурттакчы чонун ассирийлер VIII вектиң төнчүзүнде тудуп алгаш барган Израиль болгаш ындыг салым-чолдан арай деп чайлаан Иудея кирип турар (4 Хаан. 18–19 эгелерни көр). Ниневия бодунуң ээлчээнде 612 чылда вавилон-мидий аг-шеригге дүжүп берген. Ном шак ол төөгүлүг болуушкуннарның бичии мурнуу чарыында бижиттинген хире.
Ниневияның чурттакчылары каржы-дошкун, самыыргай болгаш турамык улус турган. Оларның өлүмүн Бурганга удурланып, Ооң шилип алган чонунга хора чедириксээн бүгү күштерге Ооң таварыштырган кеземчези кылдыр көргүзүп турар.
11 Бурганның Элкос чурттуг Наумга ажытканы өттүр билиишкин бижээн ном бо-дур. Мында Ниневия хоорай дугайында көстүүшкүн бижиттинген .
Дээрги-Чаяакчының Ниневияже килеңнээни
2 Дээрги-Чаяакчы – хүннээчел, өжээн негекчизи Бурган .
Ол – өжээн негекчизи, Ол кедергей килеңнээн.
Дээрги-Чаяакчы Бодунуң дайзыннарындан өжээн негээр,
Ол Бодунуң өжээтеннеринге соксаал чок килеңнээр .
3 Дээрги-Чаяакчы килеңин үр тудуп шыдаар,
ындыг-даа болза, Ооң күчү-күжү өндүр улуг,
Ол буруулугларны кеземче чок арттырбас .
Хат-шуурган, казыргы Ону эдерип чоруур,
Ооң буду булуттарны, довурак ышкаш, базып чоруур .
4 Ол далайны чемелээрге, далай кадып каар , бүгү хемнер соглуп каар,
Васан биле Кармил деп дүжүткүр черлер кургап каар,
Ливан дагларының үнүжү оңа бээр .
5 Ооң мурнунга даглар сирилээр, тейлер эстип чиде бээр ;
Ону көргеш, чер-делегей – өртемчей болгаш ооң бүгү чурттакчылары сириңейни бээр.
6 Ооң хорадаан сагыжынга удур кым туржуп шыдаарыл?
Ооң кыптыккан килеңин кым шыдажырыл?
Ооң килеңи от дег чаттыларга, хаялар Ооң мурнунга буступ турар .
7 Дээрги-Чаяакчы ачылыг, Ол – айыыл-халап хүнүнде шивээ-дир .
Ол Оон хоргадал дилээн улусче сагыш салыр.
8 А Ниневия хоорайны Ол хөме алыр үер-биле узуткап каар.
Ооң дайзыннарын дүмбей караңгы бүргей аптар .
9 Дайзыннар Дээрги-Чаяакчыга удур чүнү-даа бодап алган болза,
Ол оларны узуткап каар,
өжээтен ооң соонда катап көдүрлүп шыдавас.
10 Олар тенниг чадаң үнүштер дег ораажып ,
арагачылар дег эзирип каар,
кургаг оът-сиген дег, отка бүрүнү-биле чиртип аар .
11 Дээрги-Чаяакчыга удур бак чүве үүлгедирин бодаар,
бузуттуг чүүл сүмелээр кижи сенден үндү чоп, Ниневия.
12 Дээрги-Чаяакчы: «Байдалы айыыл чок-даа болза база дыка хөй санныг-даа болза,
олар, кыргыдып-хыдыткаш, чиде бээр;
а сени, Иудея, Мен хилинчектеп-даа турган болзумза,
моон соңгаар ынчанмас мен.
13 Мен ам сээң мойнуңда дөңгүнү уштур мен ,
кинчи-бегиңни үзе тыртар мен» – дээн.
14 А сеңээ хамаарыштыр Дээрги-Чаяакчы:
«Моон соңгаар сээң адың эдилээн үре-салгал турбас.
Мен сээң бурганнарың өргээлеринде шуткуп,
чонуп алганың дүрзүлерни буза шавар мен,
чөгенчиг сеңээ чевег-хөөрден белеткеп каар мен» – дээн .
15 Көр даан, даглар кезип буянныг медээ чедирикчизи,
амыр-тайбың медээлекчизи кылаштап кел чыдыр :
«Иудея, бодуңнуң байырлалдарың демдеглеп байырла,
Бурганга даңгырактарың күүсет .
Дүржок кижи сээң чериңче катап база чаза базып кирбес –
ол бүрүнү-биле узуткаттырган» – дээн.
Ниневияның буураары
21 Ниневия, узуткакчы сеңээ удур көдүрлүп тур.
Шивээлериң камгала, орукту таңныылда,
бодуңну быжыглап, бүгү күжүң чыып ал.
2 Дээрги-Чаяакчы Иудеяның ат-алдарын,
Израильдиң алдар-адын эгиткени дег,
хоозурадыкчылар оларны ээнзиредип,
оларның виноград шөлдерин узуткап каапкан-даа болза,
катап тургузар.
3 Дайзынның дайынчыларының дозуг-камгалалдары кызыл өңнүг,
ооң бүгү шериглери хүрең-кызыл хептерлиг .
·Дайынчы тергелерни тулчуушкунга белеткээн хүнде
оларның демир кезектери чайынналган, аъттар девиржип чүткээн .
4 Дайынчы тергелер хоорайның кудумчулары, шөлдеринде каңгырадыр халыткан.
Олар чалбыыш дег чайынналып турар,
чаңнык дег кызаңнажып турар.
5 Оларның хааны шилиттинген дайынчыларны чыып аар,
а олар кел чыткаш-ла, тептиге бээр .
Олар хоорай ханазынче далаш-биле халдап кээрге,
бүзээлелдиң чепсек-херекселдерин белеткеп каан болур.
6 Хем чанында хаалганы дайзыннар ажыдыптар ,
хаанның ордузу буступ каар.
7 Доктааткан чүүл бо-дур:
Ниневияның чонун үндүр сывыртап, тудуп алгаш баар.
Ооң кул херээженнери көге-бугалар ышкаш човууртап ,
баштарын шаштынар.
8 Ниневия эрте шагдан бээр долу суглуг хөөлбек дег турган,
ол суг ам куругландыр үндүр агып-ла турар.
«Туруңар! Доктааңар!» дээрге-даа, эглип кээр кижи чок.
9 Мөңгүнден үптеңер! Алдындан үптеңер!
Шыгжамырларда янзы-бүрү эртине-байлактың курлавыры төнчү чок.
10 Ниневия үптеттирген, ээнзиреп база хоозурап калган .
Кортканындан улустуң чүректери даамчырап,
дискектери сириңейнип, эъди аарып, арыннары агарып турар .
11 Арзылаңнар ижээни дег хоорай ам кайыл?
Ол хоорайга эр-кыс арзылаңнар чоруп, төлдерин чемгерип турган,
оларның төлдерин аңаа кым-даа коргутпайн турган.
12 Ниневия, сен болза төлдерин тоттурар дээш олчазын үзерлеп турган,
кыс эжинге чиш боой тудуп берген арзылаң дег-дир сен.
Олчазы-биле куйларын, чижи-биле – ижээнин долдуруп алган арзылаң дег-дир сен .
13 «Мен сеңээ удур мен! – деп, Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы медеглээн. –
Мен сээң ·дайынчы тергелериңни хуюкталдыр өрттедиптер мен,
хылыш сээң арзылаңчыгаштарыңны кыргып-хыдыыр.
Чер кырынга сеңээ олча арттырбас мен,
сээң элчиннериң үнү моон соңгаар дыңналбас ».
Ниневия ат болур
31 Ханга борашкан хоорай ат болур!
Ону меге болгаш өлүрүүшкүн долган-дыр, ында үптээшкин соксаар ужур чок-тур.
2 Дыңнаңар! Кымчы дазылааны, дугуйлар даажы,
дүрген маңнаан аъттар шимээни,
·дайынчы тергелерниң күштүг даажы дыңналып тур.
3 Аъттыг шериг дүрген шапкан, хылыштар кылаңнашкан, чыдалар чайынналган!
Өлүрткеннер эңдерик, мөчү-сөөктер овааланган, санаттынмас-даа .
Улус өлүг мага-боттарга тептигип турар.
4 Ол бүгү – Ниневияның эмге-тикчок самыыраашкыны дээш кеземче-дир.
Ол дээрге аянныг чараш, илби-шидини билир,
бодунуң самыыраашкыны-биле чоннарны чагырып аар,
бодунуң илби-шидизи-биле аймактарны дуурайлап аар самыын херээжен-дир .
5 «Мен сеңээ удур мен – деп, Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы медеглээн, –
Мен сээң хевиң эдээн арныңче өрү дүрүптер мен;
чоннарга сээң шалдаңыңны, күрүнелерге – бужарыңны көргүзер мен .
6 Чүдек-бужар чүүлдү сенче хөме октап, бак көөр мен,
сени бүгү улус мурнунга бужартадыр тургузуптар мен.
7 Сени көрген кижи бүрүзү сенден дезип:
„Ниневия узуткаттырган-дыр, ооң ажыын ажып, кым ыглаарыл?“ – дээр .
Сени аргалаар кижини Мен кайыын тывар мен? »
8 Нил хемде турар, долгандыр суглар аккан Фивы хоорайдан дээре деп сен бе?
Хем ол хоорайны камгалап, суг ооң ханазы бооп турду.
9 Эфиопия биле Египеттиң кедергей улуг күчү-күжүнге ол ооргаланып турду,
фут биле ливий чоннар ооң эвилелчилери бооп турду .
10 Ындыг-даа болза, ол база туттуруп алган, өскээр көжүрткен .
Ооң чаш ажы-төлүн кудумчулар белдирлеринде чылча шаап, өлүрүп каан .
Ооң алдар-аттыг кижилерин дайзыннар аразында үлешкеш ,
шуптузун илчирбелеп бектеп алган.
11 Ниневия, сен база ындыг дашканы ижер сен ,
чаштынып, дайзындан камгалал дилээр сен.
12 Сээң бүгү шивээлериң чимизи бышкан фига ыяжынга дөмей апаар:
ооң чимизин тө силгиптер болза,
олар чиир дээн кижиниң аксынче дорт кире бээр.
13 Бодуңнуң шерииңче көрүп көр – кадайларзыг улус-тур .
Сээң чериңниң хаалгазы дайзыннарга аңгайтыр ажыттынар,
а дээктерни от чиир.
14 Бүзээлел үезинде ижер сугдан курлавырлай узуп ал.
Дойдан хоюдуп, тууйбу кылырынга белеткенип ал.
Шивээлериң быжыгла!
15 Сени от сыырыптар, хылыш шанчып каар;
шартылаага чирткен ышкаш болур сен.
Шартылаа ышкаш өзүп-көвүдээн сен,
шерги ышкаш өзүп-көвүдээн сен!
16 Сээң садыгжыларың дээрде сылдыстардан хөй апарган-дыр,
ынчалза-даа олар шартылаа ышкаш,
эрги кежин солуп каапкаш, ужуп чоруй баар.
17 Сээң дүжүметтериң имилеме шартылаа дег,
сээң шериг баштыңнарың хээкчи мөөң шерги дег;
олар соок үеде ханаларга хоруп орар,
а хүн чылыдып кээрге, тарадыр ужа бээр,
а кайнаар дээрзин кым-даа билбес.
18 Ассирияның хааны, сээң томуйлаан чагырыкчыларың база
дээди дүжүметтериң мөңге уйгуга алзыптар.
Сээң чонуң дагларга тоо быдарай бээр,
оларны чыыр кижи чок болур.
19 Сээң балыың экиртинмес, сээң балыгланыышкының өлүмнүг .
Сээң дугайыңда дыңнаан бүгү улус ол дээш адыш часкаар ,
чүге дээрге сээң соксаал чок каржы-дошкунуңну
боду көрүп эртпээн кижи бар бе?!