Марк

Марктың бижээни Буянныг Медээ

Киирилде

Бурунгу христиан төөгүчүлернии-биле, бо номнуң автору – Варнава элчинниң төрел дуңмазы Иоанн Марк. Христиан өөредигни нептередир херекке ол баштай Павел-биле, а ооң соонда (бистиң эраның 60 чылдарында) Римге Пётр-биле кады ажылдап турган.

Бо ном дөрт Буянныг Медээниң эң биче хемчээлдии болур. Амгы үениң шинчилекчилериниң хөй кезии ол баштай бижиттинген деп база Матфей биле Лука боттарының Буянныг Медээлерин бижип тура, ону ажыглап турган деп санап турар. Марк Иисус Христостуң соңгу Палестинага бараан болуушкунунуң үезинде кылган ажыл-херээнче болгаш Иисустуң амыдыралының Иерусалимге эрткен сөөлгү неделязынче кол кичээнгей салган. Марк Иисус дээрге Бурганның Оглу дээрзин база Ол кандыг-даа аарыг-аржык, хилинчек болгаш өлүмнү чагырар эргелиг дээрзин көргүзерин кыскан. Ол Иисустуң төрүттүнгенин-даа, Ооң катап дирилгениниң соонда болган чүүлдерниң хөгжүлдезин-даа тодарадып биживээн.

Марк бодунуң Буянныг Медээзинде чамдыкта грек дылче үлегерлеп алган латин сөстерни ажыглап турар база ооң тоожулалында таваржып кээр арамей сөстерни номчукчуларга тайылбырлаарын оралдажып турар. Ол чорук Марк Буянныг Медээни еврейлерге эвес, а өске чоннарга бижээнин айтып турар чадапчок.

Иоанн Медеглекчиниң суртаалы

(Мф. 3:1-12; Лк. 3:1-9; Ин. 1:19-28)

¹ Бурганның Оглу Иисус Христос дугайында Буянныг Медээниң эгези бо-дур. ² Исайя медээчиниң номунда мынча деп бижиттинген:

«Көр даан, Мээң төлээм Сээң орууңну белеткеп берзин дээш,

ону Сени мурнай чорудуп тур мен» .

³ «Ээн кургаг ховуда алгырган кижиниң үнү:

„Дээрги-Чаяакчыга оруктан белеткеңер!

Ооң эртер кокпаларын дорттап бериңер“» .

⁴ Ынчангаш ээн кургаг ховуга Иоанн Медеглекчи чедип келген . Ол улуска: «Бачыттарыңар дээш өршээл алыр дизиңерзе, бачыдыңар миннип, Бурганче ээлгениңер демдээ кылдыр ·сугга суктурар ужурлуг силер» – деп суртаалдап турган. ⁵ Улус аңаа бүгү Иудеядан база Иерусалим хоорайдан боттарының бачыттарын ажыы-биле миннир дээш кээп турган , а Иоанн оларны Иордан хемге сугже суп турган. ⁶ Иоанн теве дүгүнден кылган хептиг база белинде хөм курлуг чораан , а ооң чиир чеми шартылаа болгаш ховунуң ары чигири болган . ⁷ Ол улуска мындыг суртаал берген: «Менден күчү-күштүг Кижи мээң соомдан чоруп олурар. А мен доңгайгаш, Ооң идииниң шидиишкинин безин чежеринге төлеп чок кижи-дир мен. ⁸ Мен силерни сугже суктум, а Ол силерни Ыдыктыг Сүлдеже сугар ».

Иисустуң ·сугга суктурганы болгаш күткүттүргени

(Мф. 3:13-4:11; Лк. 3:21-22; 4:1-13)

⁹ Ол хүннерде Галилеяның Назарет хоорайдан Иисус чедип келген. Иоанн Ону база Иордан хемче суккан чүве-дир. ¹⁰ Иисус сугдан үнүп ора, дээрниң аңгайтыр ажыттына бергенин база Ооң кырынче көге-буга дег бадып орар Бурганның Сүлдезин көрүп каан . ¹¹ Оон дээрден мынча дээн үн дыңналган : «Сен Мээң ханы ынак Оглум-дур сен, Мээң сеткилимге кирер-дир сен ». ¹² Ооң соонда ол-ла дораан Ыдыктыг Сүлде Ону ээн кургаг ховуже чорудупкан. ¹³ Ээн кургаг ховуга Ол дөртен хүн дургузунда эрликке күткүттүрүп , аң-мең аразынга чурттап келген. Дээрниң төлээлери Аңаа бараан болуп турган .

Иисустуң баштайгы өөреникчилери

(Мф. 4:18-22; Лк. 5:1-11)

¹⁴ Иоанны тудуп хоругдаанының соонда, Иисус Бурганның Буянныг Медээзин суртаалдап, Галилеяга чедип келген. ¹⁵ Ол: «Доктааткан үе келген-дир , Бурганның Чагыргазы чоокшулаан-дыр : бачыдыңар миннип, Бурганче эглиңер база Буянныг Медээге бүзүреңер!» – деп суртаалдап турган.

¹⁶ Бир-ле катап Иисус Галилея хөлүнүң чаны-биле эртип бар чыткаш , четкилерин хөлче салып турган балыкчылар Симон болгаш ооң дуңмазы Андрейни көрүп каан . ¹⁷ Иисус оларга мынча дээн: «Мени эдериңер. Силерни кижилер тывыкчылары кылып каар мен ». ¹⁸ Алышкылар четкилерин каапкаш, ол-ла дораан Ону эдерип чорупканнар . ¹⁹ Оон Ол бичии ырадыр кылаштай бергеш, Зеведейниң оглу Иаков биле ооң дуңмазы Иоанны көрүп каан, олар база-ла хемеде четкилерин септеп олурган. ²⁰ Иисус оларны база дораан кый деп алган. Олар ачазы Зеведейни хөлечиктери-биле катай хемеге каапкаш, Иисусту эдерип чорупканнар.

Иисустуң аарыг кижилерни экиртип эгелээни

(Лк. 4:31-41)

²¹ Олар шупту Капернаум хоорайга чедип келген . Үр болбаанда, Иисус ·амыр-дыш хүнүнде ·синагогаже кирип келгеш, улусту өөреди берген. ²² Ооң берген өөредиин улус кайгап ханмаан, чүге дээрге Иисус оларны ном-хоойлу тайылбырлакчылары ышкаш эвес, а эрге-чагырга ээлээн кижи ышкаш өөредип турган .

²³ Ол ·синагогага букка алыскан бир кижи алгырып үнген: ²⁴ «Назарет чурттуг Иисус, Силерге бистен чүү херегил? Силер бисти узуткаар дээш келдиңер бе? Силерни кымыл дээрзин билир мен , Силер – Бурганның Ыдыктыг Төлээлекчизи-дир силер!»

²⁵ Иисус букка: «Ыыттава, ол кижиден үне бер!» – деп шыңгыы дужааган. ²⁶ Бук ынчан ол кижини курулдурупкаш, ыыткыр алгырбышаан, оон үне берген .

²⁷ Шупту улус кайгап-харааш, аразында: «Чүү деп чүвел бо? Ол Кижи буктарны безин чагырарга, олар Аңаа чагыртып турар, кандаай ындыг чаа, күштүг өөредиг чүвел бо? » – деп турган. ²⁸ Удатпаанда Ооң дугайында дамчыыр чугаа бүгү Галилеяга тарай берген.

²⁹ Иисус Иаков болгаш Иоанн-биле кады ·синагогадан үнгеш, үр болбайн, Симон биле Андрейниң бажыңынга чеде бергеннер. ³⁰ Симоннуң кат-иези халыын аарыгдан аарып чыдар боорга, олар Иисуска дораан чугаалааннар. ³¹ Ол чыткан херээженче чоокшулап келгеш, ооң холундан тудуп алгаш, тургузуп эккелген . Демги херээженниң эъдиниң изии дораан чавырлы берген, экирээн кижи ол дораан оларга бараан болуп эгелээн.

³² Кежээ дүшкенде, хүн ажа бергенде, Иисуска бар-ла турган аарыг-аржык болгаш букшуураан улусту эккелгеш туруп бергеннер. ³³ Хоорайның бүгү чурттакчылары хаалга аксынга чыглып келген. ³⁴ Янзы-бүрү аарыгларга алыскан хөй кижини Ол ынчан экиртип каан. Хөй буктарны кижилерден үндүр сывыртапкаш, оларга Ооң дугайында чугаалаарын хоруп каан, чүге дээрге буктар Ол кым дээрзин билир турган .

Иисустуң Галилеяга суртаалдааны

(Лк. 4:42-44)

³⁵ Иисус дараазында эртен чер чырываанда-ла тургаш, дашкаар үнгеш, ээнзиргей черге барып, Бурганга мөргүп турган . ³⁶ Симон болгаш Ооң-биле кады чораан улус Ону дилеп чорупкан. ³⁷ Оон Иисусту тып алгаш, Аңаа: «Хамык улус Силерни дилеп тур» – дээннер. ³⁸ Иисус оларга мынча дээн: «Чоок-кавы суурлар болгаш хоорайларже бараалыңар, Мен аңаа база суртаалдаайн, чүге дээрге кылыр дээш келген херээм-не ол болгай! » ³⁹ Иисус бүгү Галилеяны эргий кезип, ·синагогаларга суртаалдап база буктарны үндүр сывыртап чоруп берген.

Кежи аарыг кижини экирткени

(Мф. 8:1-4; Лк. 5:12-16)

⁴⁰ Бир-ле катап Иисуска кежи аарыг кижи чедип келгеш , Ооң мурнунга дис кырынга олура дүшкеш, Аңаа: «Күзээр-ле болзуңарза , Силер мени арыглап каар силер» – деп чалынган. ⁴¹ Иисус ону кээргей бергеш, холун сунуп, кежи аарыг кижиге деггеш, аңаа мынча дээн: «Күзеп тур мен, арыгланы бер!» ⁴² Кеш аарыы ол-ла дораан демги кижиден адырлы берген. Ооң кежи арыгланы берип, каң-кадык апарган . ⁴³ Иисус оон ол кижини чорудуп тура, аңаа шыңгыы чагып каан : ⁴⁴ «Дыңна, кымга-даа бо дугайында чугаалава. Баргаш, Бурганның бир-ле бараалгакчызынга көстүп каг, оон Моисейниң хоойлузунда айытканын ёзугаар, арыгланганың дээш, Бурганга өргүлден кыл . Сен ол өргүлүң-биле экирээниңни улуска херечилеп көргүскен боор сен». ⁴⁵ А ол кижи чоруткаш, болган таварылганың дугайында шупту улуска чарлап, үзүк-соксаал чок чугаалап эгелээн . Ынчангаш Иисус хоорайларже көзүлдүр кээр арга чок апаргаш, хоорай даштында ээнзиргей черлерге туруп алыр ужурга таварышкан. Улус Аңаа дөмей-ле чер болгандан кээп туруп берген.

Иисустуң чартыктаан кижиниң бачыттарын өршээгени

(Мф. 9:1-8; Лк. 5:17-26)

¹ Элээн каш хүн эрткенде, Иисус база катап Капернаумга чедип келген . Ол бир бажыңда турар-дыр деп медээ дыңналы берген. ² Хөй улус чыглып келген болгаш, бажыңның ишти-даштында эртер-дүжер хос чер чок апарган. Иисус улуска суртаалдап эгелээн. ³ Дөрт кижи Аңаа чартыктаан эжин көдүрүп эккелген. ⁴ Улустуң хөйүнден Иисусче чоокшулаар арга чогун көргеш, олар Ооң турганы бажыңның дээвиирин чазып-адыргаш, аңаа үт ойгаш, чартыктаан кижини чыткан дөжээ-биле катай дүжүрүп келгеннер. ⁵ Иисус оларның бүзүрелин көргеш , чартыктаан кижиге: «Оглум! Бачыттарың өршээттинген-дир » – дээн.

⁶ Аңаа олурган ном-хоойлу тайылбырлакчыларының чамдыызы иштинде мынча деп бодаан: ⁷ «Бо Кижи чүге ынча деп турарыл? Ол дээрге Бурганны дорамчылааны ол ышкажыл! Бургандан аңгыда кым бачытты өршээп шыдаар эргелигил? »

⁸ Иисус оларның иштинде чүнү бодап турарын ол дораан билип кааш, мынча дээн: «Силер чүректериңерде чүге ынчаар бодап орарыңар ол? ⁹ Чүү беленил? Чартыктаан кижиге: „Бачыттарың өршээттинген-дир“ – дээри бе азы: „Туруп келгеш, дөжээңни алгаш, чоруй бар“ – дээри бе? ¹⁰ Ынчаарга ·Кижи амытан Оглу чер кырынга бачыттарны өршээр эргелиг дээрзин билип алыңар...» Иисус чартыктаан кижиге мынча дээн: ¹¹ «Сеңээ чугаалап тур мен: туруп келгеш, дөжээңни алгаш, бажыңыңче чорувут».

¹² Хамык улус көрүп турда, аарыг кижи туруп келгеш, дөжээн алгаш, үнүп чоруй барган. Улус шупту кайгап-харай бергеш, Бурганны алдаржыдып: «Мындыг чүве бис кажан-даа көрбээн бис!» – деп турганнар.

Иисустуң Матфей Левийни кый дээни

(Мф. 9:9-13; Лк. 5:27-32)

¹³ Оон Иисус база катап хөл эриинче үнүп келген. Бүгү чон Ону хүрээлеп келген, а Ол оларны өөредип турган. ¹⁴ Иисус хөл кыдыы-биле эртип бар чыткаш, үндүрүг хавырар черге Алфейниң оглу Левий бодунуң ажылын кылып олурда, көрүп кааш: «Мени эдерип чорувут» – дээн. Левий туруп келгеш, Ону эдерип чорупкан.

¹⁵ Иисус өөреникчилери-биле кады Левийниң бажыңынга чемненип чыдырда, хөй үндүрүг хавырыкчылары болгаш өске-даа бачыттыг кижилер база Ооң-биле кады чемненген. Иисусту эдерип чоруур ындыг янзы улус эңмежок турган чүве-дир. ¹⁶ ·Фарисейлерге хамааржыр ном-хоойлу тайылбырлакчылары Ооң үндүрүг хавырыкчылары болгаш бачыттыг кижилер-биле кады чемненип турарын көргеш, Ооң өөреникчилеринден: «Силерниң Башкыңар үндүрүг хавырыкчылары болгаш бачыттыг кижилер-биле канчап кады чемненир чүвел? » – деп айтырганнар.

¹⁷ Ону дыңнап кааш, Иисус оларга мынча дээн: «Эмчи кадык улуска эвес, а аарыг улуска херек болгай. Мен „Актыг, бачыт чок бис“ дээр улусту эвес , а бачыттыг улусту кый дээр дээш келген мен! »

Шээрленири болгаш амыр-дыш хүнүнүң дугайында айтырыглар

(Мф. 9:14-17; 12:1-8; Лк. 5:33–6:5)

¹⁸ Иоанның өөреникчилери болгаш ·фарисейлер ·шээрленир турган. Элээн каш кижи Иисуска чедип келгеш: «Чүге Иоанның база фарисейлерниң өөреникчилери шээрленип турарыл , а Силерниң өөреникчилериңер шээрленмезил?» – дээн.

¹⁹ Иисус оларга мынча деп харыылаан: «Куда доюнга келген күдээ оолдуң эштери оолдар, күдээ оол олар-биле кады олурда, шээрленип шыдаар бе? Күдээ оол олар-биле кады турда, оларның кудараан херээ чүл? ²⁰ Ынчаарга күдээ оолду олардан чарып аппаар хүннер кээр-ле болгай , шак-ла ынчан олар кударап база шээрлени бээр.

²¹ Кым-даа эрги хепке чаа пөстен чамашкы салбас. Ынчаар болза, чаа чамашкы эрги хепти чыырылдыр тыртыптар, а ойбак оон-даа улуг апаар. ²² Кым-даа чаа дүшкен араганы эрги көгээржикче кутпас. Ынчаар болза, чаа арага көгээржикти деже тептер, ынчан арага-даа төктүп каар, көгээржик-даа сандан үнер. Чаа араганы чаа көгээржикче кудар херек».

²³ Бир-ле катап Иисус ·амыр-дыш хүнүнде тарып каан шөлдү таварты бар чыткан. Ооң өөреникчилери орук ара сыпта тараа баштарын үзе соккаш, ууштап чий бергеннер . ²⁴ ·Фарисейлер Аңаа мынча дээн: «Көрүңер! Амыр-дыш хүнүнде кылбас ужурлуг чүүлдү олар чүге кылып турарыл? »

²⁵ Иисус оларга мынча дээн: «Боду база кады чораан өөрү аажок аштай бээрге, Давид хаанның чүнү кылганын силер таанда-ла Бижилгеден номчувааныңар ол бе? ²⁶ Авиафар дээрзи Бурганның дээди бараалгакчызы турган үеде, Давид хаан канчанган ийик? Ол Бурганның өргээзинче киргеш, Бурганның бараалгакчыларындан өске кым-даа чивес ужурлуг ыдыктаан хлебти чигеш, кады чораан улузунга база берген болгай». ²⁷ Оон Иисус мынча деп немеп каан: «Бурган кижини амыр-дыш хүнү дээш эвес, а амыр-дыш хүнүн кижи дээш чаяап каан . ²⁸ Ынчангаш ·Кижи амытан Оглу – амыр-дыш хүнүнүң-даа Дээргизи-дир!»

Када берген холдуг кижини экирткени

(Мф. 12:9-14; Лк. 6:6-11)

¹ Иисус ооң соонда катап база ·синагогага кирип келген . Ол өйде аңаа када берген холдуг кижи турган. ² Чамдык улус, Иисусту буруудадыр чылдак тып алыр бодааш, Ол ·амыр-дыш хүнүнде экирти бербес ирги бе деп, Ооң чүнү кылырын хайгаарап турганнар .

³ Иисус када берген холдуг кижиге: «Улустуң ортузунче туруп ал» – дээн. ⁴ А демги улуска Ол мынча дээн: «Амыр-дыш хүнүнде чүнү кылыр ужурлугул : буянны бе азы бузутту бе? Амы-тынны камгалап аар бе азы узуткаар бе?»

Ынчалза-даа олар ыытташпаан.

⁵ Иисус улусче килеңнеп, эргий кайгааш, оларның чүректериниң дашталганы дээш аажок муңгарап, демги кижиге: «Холуң бээр сун» – дээн. Ол сунуп бээрге, ооң холу кадык апарган . ⁶ ·Фарисейлер үне бергеш, ол-ла дораан Иисусту канчап чок кылырын иродианнар-биле кады сүлчээлежип, чугаа кыла бергеннер.

⁷ Иисус оортан Бодунуң өөреникчилери-биле кады хөлче чорупкан. Галилея, Иудея, Идумея черлеринде, Иерусалимде, Иорданның ол чарыында база харын-даа Тир биле Сидон хоорайларның чоок-кавызында чурттаан чон Ону эдерип чоруп олурган. Иисустуң кылган кайгамчык чүүлдериниң дугайында дамчыыр чугаа чер болганга нептерээн болгаш, улустуң Аңаа кээп турганы ол. ⁹ Чыылган хөй чон Ону кыза бербезин дээш, Ол Аңаа хемеден белеткеп бээрин өөреникчилеринге чугаалап каан. ¹⁰ Иисус хөй кижини экиртип каан, ынчангаш аарыг-аржык улус Аңаа дээрин кордап, Олче чүткүп-ле турган . ¹¹ Ону көрүп каан санында-ла, букшуураан кижилер база Ооң мурнунга доңгая кээп дүшкүлээш, алгыржы бээр болган: «Силер – Бурганның Оглу силер! » ¹² Ынчалза-даа Иисус Ону кым дээрзин чугаалаарын оларга шыңгыызы-биле хоруп турган .

Иисустуң он ийи элчинни шилип алганы

(Мф. 10:1-4; Лк. 6:12-16)

¹³ Ооң соонда Иисус дагже үне бергеш, күзээн улузун кый дээрге, олар Аңаа чедип келген. ¹⁴ Иисус оларның аразындан он ийи кижини шилип алгаш, элчиннер деп адап каан . Олар үргүлчү-ле Ооң-биле кады чоруур ужурлуг турган. Иисус оларны суртаалдадып чорудар дээш база аарыглар экиртир, буктар үндүр сывырар эрге-күштүг болзуннар дээш, белеткеп турган. ¹⁶ Иисустуң шилип алган он ийи кижизи бо-дур: Ооң Пётр деп адааны Симон , ¹⁷ Воанергес азы «Диңмирээшкин оолдары» деп адаткан Зеведейниң оолдары Иаков биле Иоанн , ¹⁸ Андрей, Филипп, Варфоломей, Матфей , Фома, Алфейниң оглу Иаков, Фаддей, Симон Кананит ¹⁹ база сөөлүнде Ону садыпкан Иуда Искариот .

Иисустуң «Тенек аараан база букшуураан сен» дирткени

(Мф. 12:22-32; Лк. 11:14-23; 12:10)

²⁰ Иисус бажыңче дагын ээп кээрге, мөөң чон база катап тырылдыр чыглып келген болгаш, Иисустуң база Ооң өөреникчилериниң чемненир безин чай-хозу чок апарган . ²¹ Ындыг дээрзин дыңнап кааш, Ооң чоок төрел кижилери Ону ап алыры-биле чеде бергеннер, чүге дээрге улус: «Ооң угааны анаа эвес-тир» – деп турар болган. ²² А Иерусалимден чедип келген ном-хоойлу тайылбырлакчылары мынча дээн: «Ооң Бодунче буктарның чагырыкчызы ·Веелзевул кире берген болгаш, ооң күжү-биле буктарны үндүр сывырып турар-дыр! »

²³ Иисус ынчан оларны кый деп алгаш, угаадыглыг чугаалар чугаалап, тайылбырлаан: «Эрлик канчап бодун боду үндүр сывыртаар чүвел? ²⁴ Иштинден аңгыланып эгелээн күрүне бүдүн туруп шыдавайн, буурап дүжер. ²⁵ Азы аңгыланчып, кырышкан өг-бүле база бүдүн туруп шыдавас. ²⁶ Эрлик боду бодунга удур месилдежип, иштинден аңгыланып турар болза, ол быражып шыдавас: ооң төнчүзү келгени ол-дур. ²⁷ Мөге-шыырак кижини баштай хүлүп албас чүве болза, кым ооң бажыңынче кирип, эт-хөреңгизин үптеп шыдаарыл? Чүгле хүлүп алгаш, ол ооң бажыңын үптеп шыдаар . ²⁸ Алыс шынны силерге чугаалап тур мен: улустуң кандыг-даа бачыттары база канчаар-даа бак сөгленири өршээттинер. ²⁹ Ынчалза-даа Ыдыктыг Сүлдени бак сөглээр кижи бар болза, ол кажан-даа өршээл албас, харын бачыт аңаа мөңгези-биле артып каар ».

³⁰ Иисуска удурланып: «Олче бук кире берген-дир» – дижир улус бар боорга, Ол ынча дээн чүве-дир.

Иисустуң ёзулуг өг-бүлези

(Мф. 12:46-50; Лк. 8:19-21)

³¹ Ооң соонда Иисустуң авазы база дуңмалары чедип келгеш, бажыңче кирип чадашкаш, Ону кый дээри-биле улус ыдыпкан. ³² Иисусту долгандыр хөй улус олурган. Аңаа ынчан мынча деп дамчыткан: «Силерниң аваңар база эр, кыс дуңмаларыңар даштын Силерни айтырып тур».

³³ Ол оларга мынча деп харыылаан: «Мээң авам база акы-дуңмам кымнар чүвел?» ³⁴ Бодунуң чанында олурган улусту эргий көргеш, Ол мынча дээн: «Мээң авам база акы-дуңмам бо-дур. ³⁵ Бурганның күзел-соруун күүседип чоруур кандыг-даа кижи Мээң акы-дуңмам база авам боор болгай ».

Тараа чажыкчызының дугайында угаадыглыг чугаа

(Мф. 13:1-23; Лк. 8:4-15)

¹ Иисус база катап хөл эриинге улусту өөредип эгелээн. Ооң чанынга хөй чон чыглып келген, ынчангаш Ол хемеге олурупкаш, эриктен бичии ырадыр эжиндире берген, а бүгү чон хөл кыдыынга артып калган. ² Иисус улуска угаадыглыг чугаалар чугаалап, оларны хөй чүвеге өөредип турган: ³ «Дыңнаңар! Тараа чажыкчызы үрезин чажып үнүп келген. ⁴ Ол үрезинин чажып турда, чамдыызы орук кыдыынга кээп дүжерге, куштар ужуп келгеш, ол үрезиннерни соктап чипкен. ⁵ Чамдыызы сай-даштыг, хөрзүнү чуга черже кээп дүшкен. Ол үрезин удатпайн өзүп үнүп келген, чүге дээрге хөрзүн кылын эвес болган. ⁶ А хүн хүнней бергеш, ол өзүмнерни өрттендир шонуптарга, ханы дазыл тыртпаанындан, олар кадып калган. ⁷ Чамдыызы тенниг хонак аразынче кээп дүжерге, тенниг хонак сырый өскеш, оларны боой базырыпкан, ынчангаш олар кулакталбайн-даа барып, дүжүт бербээн . ⁸ А бир чамдыызы үнүш-дүжүткүр хөрзүннүг черже кээп дүшкеш, мандып өскеш, чашканындан үжен, алдан, харын-даа чүс дакпыр хөй дүжүт берген». ⁹ Иисус оон оларга: «Дыңнаар кулаа бар кижи дыңназын! » – дээн.

Тараа чажыкчызының дугайында угаадыглыг чугааның тайылбыры

(Мф. 13:18-23; Лк. 8:11-15)

¹⁰ Чон тарап чоруй барганда, Иисус-биле кады он ийи элчин база өске-даа өөреникчилер артып калган. Олар Оон бо угаадыглыг чугааның утказын айтырганнар. ¹¹ Иисус мынча дээн: «Силерге Бурганның Чагыргазының чажыдын билип аар арганы хайырлаан-дыр , а Чагырганың даштында турар болгаш, ону билбес улуска бүгү чүвени угаадыглыг чугаалар дамчыштыр ажыдып берген.

¹² Олар көрзе-даа, эскербес-тир,

дыңназа-даа, дыңнавас база угаап билбес-тир.

А оон башка олар Бурганче эглип кээп, өршээл алыр ийик» .

¹³ Иисус оон оларга мынча дээн: «Таанда-ла бо угаадыглыг чугааны билбейн турарыңар ол бе? Ынчаарга өске кандыг-даа угаадыглыг чугааны канчап билип алыр улус боор силер? ¹⁴ Тараа чажыкчызы дээрге Бурганның медээзин чажып турар кижи-дир . ¹⁵ Орук кыдыынга кээп дүшкен үрезинге дөмей улус бар боор-дур. Олар Бурганның медээзин дыңнап турар, ынчалза-даа ол-ла дораан эрлик чедип келгеш, оларның сеткилинде чашкан медээни оорлап аппаар-дыр. ¹⁶ Өске улус сай-даштыг черге чашкан үрезинге дөмей боор-дур. Олар медээни дыңнап кааш, ол-ла дораан өөрүшкү-биле хүлээп алырлар, ¹⁷ ынчалза-даа алыс бодунда дазыл чок болгаш, турум эвес боорлар. Ооң соонда медээ ужун бергелерге азы истеп-сүрүүшкүнге таваржы бээр болза, олар дораан-на күткүттүрүп, өскээр чайгыла бээрлер . ¹⁸ Өске улус тенниг хонакка чашкан үрезинге дөмей боор-дур. Олар база медээни дыңнап турар. ¹⁹ Ынчалза-даа амгы амыдыралының ажаанзырал-човаа , байлакшыл дуурайы база өске-даа күзел-бодалдар оларны чардыктырып, медээни боой базырыптар болгаш, оларның үрезини дүжүт бербес. ²⁰ А үнүш-дүжүткүр хөрзүннүг черге чашкан үрезинге дөмей улус база бар. Олар медээни дыңнап база хүлээп ап турар болгаш, чашканындан үжен, алдан, харын-даа чүс дакпыр хөй дүжүттү бээрлер ».

Чырыткы дугайында

(Лк. 8:16-18)

²¹ «Чырыткыны кывысканда, ону сава-биле дуй базырар дээш азы орун адаанга салып каар дээш бажыңче киирер ийик бе? Чок, ону колдуже салып каар болгай . ²² Көстүп келбес кандыг-даа чажыт чүве чок база ажыттынып билдине бербес кандыг-даа ажытталчак бүдүү чүве чок . ²³ Дыңнаар кулаа бар кижи дыңназын! » ²⁴ Оон ыңай Ол мынча дээн: «Дыңнаан чүвеңерни угаап-бодап чоруңар. Кандыг хемчээл-биле хемчээп бээр-дир силер , силерге база ындыызы-биле хемчээп бээр болгаш харын-даа аңаа немей бээр. ²⁵ Кымда чүве барыл, аңаа оон-даа хөйнү бээр, а кымда чүве чогул, ооң бар чүвезин безин хунаай бээр» .

Үрезин дугайында

²⁶ Иисус улаштыр мынча дээн: «Бурганның Чагыргазы черже үрезин чашкан кижиге дөмей. ²⁷ Дүне ол кижи удуп чыдар, а хүндүс туруп кээр, ол өйде үрезинниң канчаар өзүп, үнүп кел чыдарын боду билбес болур. ²⁸ Чүге дээрге чер боду-ла үрезинни чайгаар өстүрүп чыдар: баштай көк өзүмнү, ооң соонда тараа бажын, дараазында баш долдур арбын тарааны. ²⁹ Тараа быжа бээрге, демги тараажы ол-ла дораан хол кадыырын тудуп алыр, чүге дээрге дүжүт ажаар үе келген-дир ».

Горчица үрезининиң дугайында

(Мф. 13:31-35; Лк. 13:18-19)

³⁰ Иисус ооң соонда мынча дээн: «Бурганның Чагыргазын чүнүң-биле дөмейлей көөрүл азы ону кандыг угаадыглыг чугаа-биле чуруп көргүзерил? ³¹ Хөрзүнге тарып турда, чер кырында бар бүгү үрезиннерниң эң бичиизи боор горчица үрезининге ол дөмей-дир . ³² А тарып каарга, горчица үрезини өзүп үнгеш, бүгү чемниг үнүштерниң эң улуу апаар, ооң адырарып келген будуктарының чаглаанга дээрниң куштары безин уя тудуп шыдаар болгай ».

³³ Иисус шак ындыг хөй угаадыглыг чугаалар-биле улуска Бурганның медээзин, оларның дыңнааш, билип шыдаар шаа-биле, суртаалдап келген. ³⁴ Оларны Ол угаадыглыг чугаалар чокка черле өөредип көрбээн, а өөреникчилери-биле чааскаан арткаш, оларга бүгү чүвени тайылбырлап берип турган.

Иисустуң шуурганны томаартканы

(Мф. 8:23-27; Лк. 8:22-25)

³⁵ Ол-ла хүннүң кежээзинде Иисус өөреникчилеринге: «Хөлдүң ол чарыынче кеже берээли» – дээн . ³⁶ Олар чонну каапкаш, Иисустуң чонну өөредип олурганы хемезинге олурупкаш, эжиндирип чорупканнар. Оларга өске хемелер база каттыжа берген. ³⁷ Хөлге күштүг шуурган көдүрлүп келген болгаш, чалгыглар хемени часкаарга, ону суг долуп эгелээн . ³⁸ А Иисус хемениң соңгу бажынга, сыртыкка бажын салгаш, удуп чыткан.

Өөреникчилери Ону оттурупкаш: «Башкы! Сугга дүжүп өлдүвүс-ле, Силерниң херекке албазыңар ол бе?!» – дээннер.

³⁹ Иисус туруп келгеш, хатты хоруп кааш, сугга: «Ыыттава, соксап көр!» – деп дужааган. Хат оожургай берген, шуут-ла ыржым апарган . ⁴⁰ Ол өөреникчилеринге: «Чүге ындыг кортук силер? Бүзүрелиңер чогу ол бе?» – дээн.

⁴¹ Олар аажок коргуп-сүртээш: «Хат-даа, суг-даа Аңаа чагыртып турар, бо чогум Кымыл аан?» – деп аразында чугаалажып турганнар.

Иисустуң букшуураан кижини экирткени

(Мф. 8:28-34; Лк. 8:26-39)

¹ Олар хөлдүң ол чарыында Гераса черинче эжиндирип кежип келгеннер. ² Иисус хемеден дүжүп кээрге, Аңаа уткуй чевеглерлиг куйлардан букшуураан кижи үне халып келген. ³ Ол кижи хөөржүдүлге куйларынга чурттап турган, ону илчирбе-биле безин кым-даа хүлүп чадап каан чүве-дир. ⁴ Ону чаңгыс эвес удаа илчирбе-биле хүлүп-шарып көрген, ынчалза-даа ол илчирбени үзе шаапкаш, хүлүгден чештинип чоруй баар турган. Ону кым-даа томаартып чадап каан чүве-дир. ⁵ Ол кижи дүне-хүндүс дивейн, чевеглер, тейлер аразынга алгырып-кышкырып, даштар-биле соккуланып чоруур турган. ⁶ Иисусту ырактан-на көрүп кааш, ол кижи Аңаа маңнап чеде бергеш, Ооң баарынга доңгая кээп дүшкеш, ⁷ ыыткыр үн-биле алгырган: «Силерге менден чүү херегил, Иисус, Дээди Өрүкү Бурганның Оглу? Мени хилинчектевезиңерни Бурганның ады-биле даңгыраглап көрүңер!» ⁸ Чүге дээрге Иисус дем: «Бук, бо кижиден үнүп чоруй бар!» – деп каан чүве-дир.

⁹ Иисус ол кижиден айтырган: «Сээң адың кымыл?»

Демгизи: «Мээң адым Дүк-түмен, чүге дээрге бис дыка хөй бис» – деп харыылаан. ¹⁰ Буктар Иисустан оларны ол чер-чурттан үндүр сывырбазын дилеп эгелээн.

¹¹ Ол өйде даг эдээнге бир кодан хаван одарлап чораан чүве-дир. ¹² Буктар Иисустан: «Бисти бо хаваннарже чорудуп көрүңерем, оларже кире берээли» – деп ээрешкеннер. ¹³ Иисус чөпшээрээрге, буктар кижиден үнгеш, хаваннарже кире бергеннер. Бүгү кодан – 2000 хире хаван кадыр элден хөлче шурай бергеш, дүжүп өлүп калган. ¹⁴ А хаван кадарчылары дезе маңнашкаш, болган чүүлдүң дугайында чоок-кавы хоорай-суурларга чугаалап турганнар. Чогум чүү болганын көөр-дүр дээш, чурттакчы чон чыглып келген. ¹⁵ Олар Иисустуң чанынга келгеш, дүк-түмен буктарга алыскан турган кижи хевин кедип алган, угаан-сегээни орталаны берген олурарын көрүп кааш, коргуп-сүртей бергеннер. ¹⁶ Болган чүүлдү көрүп турган улус букшуураан кижи-биле база хаваннар-биле чогум чүү болганын чугаалап берген. ¹⁷ Ынчан коргуп-сүртээн улус оларның чер-чуртундан ырап чоруурун Иисустан дилеп эгелээн .

¹⁸ Иисус хемезинге олуруп турда, буктарындан адырылган демги кижи Ооң-биле кады чоруур чөпшээрел айтырган. ¹⁹ Ынчалза-даа Ол аңаа чөпшээревейн, мынча дээн: «Бажыңыңда улузуңче чана бергеш, Дээрги-Чаяакчының сеңээ чүнү кылганын, Ооң сеңээ кандыг өршээл хайырлаанын шупту улуска чугаалап бер ». ²⁰ Ынчангаш ол кижи чана бергеш, ·Он-хоорай девискээринге Иисустуң аңаа чүнү кылганын улуска чугаалап эгелээн. Бүгү чон кайгап-хараар болган.

Дарганың уруун диргискени болгаш аарыг херээженни экирткени

(Мф. 9:18-26; Лк. 8:40-56)

²¹ Иисус дедир ол чарыкче хемелиг кежип кээрге, Ооң чанынга хөй чон чыглы берген. Ол хөл эриинге артып калган. ²² Синагога даргаларының бирээзи боор Иаир деп кижи аңаа чедип келгеш, Иисусту көрүп каан. Ол Иисустуң мурнунче кээп дүшкеш, ²³ Оон аажок дилээн: «Мээң уруум өлүп чыдыр, ол экирий берип, дириг артар кылдыр, аңаа холуңар дегзип көрүңерем!» ²⁴ Иисус ооң-биле кады чорупкан. Мөөң чон Ону бүгү талаларындан үглеп, кызавышаан, Ооң соондан чоруп олурган.

²⁵ Ынчан ол черге он ийи чыл дургузунда ханы төктүп аараан херээжен кижи турган . ²⁶ Ол херээжен хөй-ле эмчилерге чеже-даа эмнеткен, хамык бар кошкулун хей черге чарып каапкан, ынчалза-даа ооң кадыы улам-на дорайтап бар чыткан. ²⁷ Иисустуң дугайында дыңнап кааш, ол херээжен улус аразы-биле иткилежип эрткеш, Ооң артындан чоокшулап келгеш, Ооң кеткен хевинге дээй каапкан. ²⁸ «Мен оода-ла Ооң кеткен хевинге дээпсимзе, экирий бээр мен» деп бодаан чүве-дир . ²⁹ Ол-ла дораан ооң ханы төгүлбейн барган, аарыындан экирээнин билип каапкан.

³⁰ Иисус Бодундан күш үне бергенин ол дораан эскерип кааш , мөөң чонче эргий кайгааш: «Мээң хевимге кым дээпти?» – деп айтырган.

³¹ Өөреникчилери кайгай бергеш, мынча дээннер: «Силерни хүрээлээн чоннуң кызып-кыйып турарын көрбейн турар эвес силер, „Меңээ кым дээпти?“ – деп ол чүңер ирги?»

³² Ынчалза-даа Иисус кымның дээпкенин билип аар дээш, долгандыр көрүп туруп берген. ³³ Бодунуң кадык апарганын билип кааш, демги херээжен кортканындан сириңейнип, чеде бергеш, Ооң мурнунга доңгая кээп дүшкеш, чүвениң байгы-ла шынын Аңаа чугаалаан. ³⁴ Иисус аңаа мынча дээн: «Кызым, бүзүрелиң сени экиртип-камгалап кагды , амыр-тайбың чорувут, аарыыңдан адырылган-дыр сен».

³⁵ Иисус ону чугаалап турар аразында, ·синагога даргазы Иаирниң бажыңындан медээ эккелген улус келгеш: «Сээң урууң өлүп калды. Башкыны ам хей-ле шүүдетпе» – дээннер.

³⁶ Ынчалза-даа Иисус ону дыңнааш, синагога даргазынга: «Кортпа, чүгле бүзүре!» – дээн. ³⁷ Ол Пётрдан, Иаковтан база ооң дуңмазы Иоанндан өске кымның-даа Ооң-биле кады чоруурун чөпшээревээн . ³⁸ Иаирниң бажыңынга чедип келгеш, Ол аажок улуг хөлзээзин-дүвүрелди база ишкирнигип ыглап-сыктаан улусту көрүп каан.

³⁹ Иисус бажыңче кирип келгеш: «Чүге дойлуп-хөлзеп, ыглап-сыктап тур силер? Бо уруг өлбээн, а анаа удуп чыдар кижи ышкажыл» – дээн. ⁴⁰ Демги улус Ону кочулап, каттыржы берген. Иисус оларның шуптузун дашкаар үндүрүпкеш, Боду уругнуң ада-иези болгаш үш өөреникчизи-биле кады уругнуң чыткан өрээлинче кире берген. ⁴¹ Ол кысчыгаштың холундан тудуп алгаш , мынча дээн: «Талифа, куми!» (ол дээрге: «Кызыжак, сеңээ чугаалап тур мен, туруп кел! » – дээни ол). ⁴² Уруг ол-ла дораан туруп келгеш, кылаштап эгелээн (ооң хары он ийи чедип турган чүве-дир). Ону көрген улус аажок кайгап-хараан. ⁴³ Болган чүүл дугайында кымга-даа чугаалавазын Иисус оларга шыңгыы чагып каан , а уругга чемден бээрин айыткан.

Назареттиң чурттакчыларының Иисусту хүлээп көрбээни

(Мф. 13:53-58; Лк. 4:16-30)

¹ Иисус оортан чоруткаш, Бодунуң өөреникчилери-биле кады төрээн хоорайынче ээп келген. ² Амыр-дыш хүнү үнүп кээрге, Ол ·синагогага чонну өөредип эгелээн . Дыңнап турган дыка хөй улус кайгап-харап, чугаалажы берген: «Ооң бо хамык чүвези кайыын келгенил? Ындыг мерген угаанны Аңаа кым бергенил? Ол ындыг кайгамчык чүүлдерни чаяап турар-дыр! ³ Ол дээрге Марияның оглу, Иаков, Иосий, Иуда база Симоннуң акызы, бызаңчы кижи эвес ийикпе? Ооң кыс дуңмалары база бистиң аравыста эвес чүве бе?» Ынчангаш олар Ону хүлээп көрбээн .

⁴ Иисус оларга: «Бурганның медээчизи каяа-даа алдар-хүндүлүг боор, ону чүгле бодунуң хоорайынга, чоок улузунуң аразынга база бажыңынга үнелеп көрбес чүве» – дээн . ⁵ Ынчангаш Ол аңаа кандыг-даа кайгамчык чүүл кылып чадап каан, чүгле элээн каш аарыг кижиге холун дээскеш, экиртип каан. ⁶ Иисус ол улустуң бүзүрел чогун аажок элдепсинген. Ол ооң соонда чоок-кавы суурларны эргий кезип, улусту өөредип чорупкан.

Иисустуң он ийи элчинни чорутканы

(Мф. 10:1, 5-15; Лк. 9:1-6)

⁷ Иисус он ийи элчинин Бодунче кыйгырып алгаш, оларга буктарны үндүр сывырар эрге-күштү бергеш, ийи-ийилеп, тарадыр чорудуп эгелээн. ⁸ Иисус оларга мындыг чагыг берген: «Орукче үнерде, даянгыыштан өске чүнү-даа албаңар: аъш-чем-даа, хап-сава-даа, акша-мөңгүн-даа албаңар. ⁹ Идиктериңер кеткеш, кеткен хевиңерден өске хеп албаңар. ¹⁰ Кандыг бажыңче кирип келген-дир силер, ол черден чорбаан шааңарда, аңаа чурттап артып калыңар. ¹¹ А кандыг-бир черге силерни хүлээп албас азы тооп дыңнавас болза, ол черден чорууруңарда, ол улуска херечилел-сагындырыг кылдыр буттарыңар довураан кактап кааптыңар» . ¹² Өөреникчилер чорупкаш, бачыдын миннип, Бурганче эглириниң чугулазын улуска суртаалдап эгелээннер . ¹³ Олар хөй буктарны үндүр сывыртааннар база хөй-ле аарыг улусту олива үзү-биле чаап тургаш, экиртип кааннар .

Иоанн Медеглекчиниң өлгени

(Мф. 14:1-12; Лк. 9:7-9)

¹⁴ Иисустуң ады чер болганга нептереп, билдингир апарган болгаш, Ирод хаан база Ооң дугайында дыңнап каан. Чамдык улус мынча дээр болган: «Иоанн Медеглекчи өлүглер аразындан катап дирилген-дир , ынчангаш ол ам ындыг кайгамчык чүүлдер кылып турар-дыр». ¹⁵ Өскелери: «Ол – Илия-дыр» – дээр болган. А чамдыктары: «Ол – эрте-бурунгу медээчилерниң бирээзи-дир » – дээннер. ¹⁶ А Ирод ол бүгүнү дыңнааш: «Ол болза мээң бажын кестиртип кааным Иоанның катап дирилгени ол-дур» – дээн.

¹⁷ Ол үеде Ирод бодунуң акызы Филипптиң кадайы Иродиаданы кадайланып алган турган, а Иоанн Иродка: «Акыңның ап чораан кижизин кадайланыр эргең чок» – деп чугаалап шаг болган . Ынчангаш Ирод Иоанны кара-бажыңга хоругдап каарын дужааган турган . ¹⁹ Иродиада Иоаннга хорадааш, ону өлүртүп каар арга-хорга дилей берген. Ынчалза-даа ол чүнү-даа канчап чадап каан, ²⁰ чүге дээрге Ирод Иоанны ыдыктыг, чөптүг-шынныг кижи деп билир болгаш, оон сестир база хүндүлээр турган, а ындыг болганда, кадагалаар чораан. Иоанның суртаалдары ону хөлзедип-даа турган болза, Ирод ол чугааларны магадап дыңнаар турган. ²¹ Ынчалза-даа эптиг өй тыпты берген. Иродтуң төрүттүнген хүнү кээрге, ол дойже бодунуң ызыгууртан дүжүметтерин, шериг баштыңчыларын база Галилеяда эң хүндүткелдиг улусту чалап алган . ²² Ол дойга Иродиаданың уруу самнааш, Иродка база ооң аалчыларынга аажок тааржып, оларны магададыпкан. Ирод ол уругга: «Күзээн-не чүвеңни менден диле, сеңээ ону бээр мен» – дээн.

²³ Ирод оон аңаа мынча деп даңгыраглаан: «Менден чүнү-даа дилээр болзуңза, күрүнемниң чартыын-даа болза, сеңээ бээр мен! »

²⁴ Ол уруг үнгеш, авазындан сүме айтырган: «Чүнү дилээр мен?»

Оозу: «Иоанн Медеглекчиниң бажын диле» – дээн.

²⁵ Уруу далаш-биле хаанга дедир келгеш, мынча деп дилээн: «Меңээ ам дораан Иоанн Медеглекчиниң бажын калбак тавакка салгаш, эккеп бээриңерни күзээр-дир мен». ²⁶ Хаан аажок муңгараан, ынчалза-даа аалчыларының мурнунга аксы-сөзүн берген болгаш, уругга ойталавас-тыр деп бодап алган. ²⁷ Ынчангаш хаан ол-ла дораан Иоанның бажын эккээрин дужаагаш, бир шериин ыдыпкан. ²⁸ Шериг кижи баргаш, кара-бажыңга Иоанның бажын одура шапкаш, тавакка салып алгаш, демги уругга эккелген. А ол уруг ону авазынга аппарып берген. ²⁹ Иоанның өөреникчилери ону дыңнап кааш, чедип келгеннер база ооң мага-бодун ап алгаш, чевег-куйга орнукшудуп кааннар.

Беш муң кижини тоттурганы

(Мф. 14:13-21; Лк. 9:10-17; Ин. 6:1-14)

³⁰ Элчиннер шупту Иисуска ээп келгеш , чүнү кылганын база чонну чүү чүвеге өөреткенин Аңаа дөгерезин чугаалап бергеннер. ³¹ Иисус оларга: «Ээн черже аңгыланып чоруптаалыңар, аңаа кезек дыштанып алыр силер» – дээн. Чүге дээрге эңдерик улус Аңаа кээп, дойлуп-ла турган болгаш, оларга чемненир безин хос-чай тывылбас болган . ³² Ынчангаш олар ээн, озалааш черже чүгле боттары хемелиг эжиндирип чорупканнар.

³³ Ынчалза-даа оларның эжиндирип чорупканын көрген база оларны кымнар дээрзин билир улус ол черже бүгү суурлардан, хемени мурнаар дээш, эрик кыдыы-биле маңнажыпкаш, ынаар мурнап чеде берген. ³⁴ Иисус хемеден үнүп келгеш, манап турган хөй чонну көргеш, оларны кээргей берген, чүге дээрге олар кадарчызы чок хойларга дөмей болган . Ынчангаш Ол улусту хөй чүвеге өөредип эгелээн.

³⁵ Кежээликтей, хүн ажып турда, Ооң өөреникчилери Аңаа чедип келгеш: «Бо чер ээн-дир, шак-үе база орайтаан-дыр. ³⁶ Улусту тарадыптыңар, чоок-кавы суурларже баргаш, боттарынга чиир чемден садып алзыннар» – дээннер.

³⁷ Ынчалза-даа Иисус: «Силер оларны чемгериңер» – деп харыылаан.

Өөреникчилери: «Кай, барык 200 мөңгүн чоос-биле чем саткаш, бо хамык улусту чемгерер ужурлуг бис бе?» – деп айтырган .

³⁸ Ол оларга: «Силерде чогум каш хлеб бар-дыр? Баргаш, көрүп көрүңерем» – дээн.

Олар баргаш, санап эккелгеш: «Беш хлеб болгаш ийи балык бар-дыр» – дээннер.

³⁹ Иисус ынчан улусту ногаан оът-сигенниг черге бөлүктей олуртуптарын дужааган. ⁴⁰ Ынчангаш шупту улус чүс-чүс база бежен-бежен кижи кылдыр бөлүктей олуруп алган. ⁴¹ А Ол беш хлеб биле ийи балыкты алгаш, дээрже көрүнгеш, аъш-чем дээш Бурганга өөрүп четтиргеш, хлебтерни кезектей үзе тырткылааш, өөреникчилеринге дамчыдып эгелээн. А олар хлебти улуска үлеп турган. Оон ийи балыкты база шупту улуска чедиштир үледипкен. ⁴² Шупту улус ону чигеш, тода берген. ⁴³ Харын-даа чем артыын чыггаш, он ийи аргаан хааржакты долдуруп алганнар. ⁴⁴ Чемни 5000 эр кижи чиген чүве-дир.

Иисустуң суг кырлап кылаштааны

(Мф. 14:22-36; Ин. 6:15-21)

⁴⁵ Иисус оон дораан Бодунуң өөреникчилеринге: «Хемеге олурупкаш, хөлдүң ол чарыында Вифсаида суурже эжиндирип кеже бериңер» – деп дужааган. А Боду чонну чандырар дээш, артып калган. ⁴⁶ Улус тарай бээрге, Иисус мөргүп аары-биле дагже чорупкан . ⁴⁷ Кежээ дүшкенде, өөреникчилерниң хемези хөл ортузунга чораан, а Ол эрикке чааскаан турган. ⁴⁸ Удур хат хадып турар болгаш, оларга эжиндирериниң бергезин Иисус көрүп каан. Даң аткалакта, Ол хөлдүң суун кырлап оларже чорупкаш, хемени эрте база бээр бодаан. ⁴⁹ Ынчалза-даа олар Ооң суг кырлап чоруурун көргеш, бо-даа хей-сүнезин-дир деп бодааш , кортканындан алгыржы бергеннер. ⁵⁰ Ону көргеш, өөреникчилер шупту аажок корткан. Ынчалза-даа Иисус ол-ла дораан олар-биле чугаалажып эгелээн: «Орталаныңар, Мен-дир мен, кортпаңар!» ⁵¹ Оон Ол хемеге олар-биле кады олуруп алган. Хат ол-ла дораан оожургай берген. Өөреникчилер аажок кайгап-хараан. ⁵² Чүге дээрге Ооң хлебтер-биле кылганы кайгамчык чүүлдү безин билип шыдаваан улус чүве-дир . Оларның чүректериниң чүве билбези ол хире болган .

⁵³ Ол чарыкче кежип, Геннисарет черинге доктаап турупканнар. ⁵⁴ Олар хемеден дүжүп кээри билек, чурттакчы чон Иисусту танып каан. ⁵⁵ Улус чоок-кавы черлерни эргий халышкаш, аарыг улузун чыткан дөжектери-биле катай Ону ында турар деп дыңнааны черже эккелгеш турупканнар. ⁵⁶ Ол кандыг-даа хоорайларга, суурларга, турлагларга чедип кээрге, чурттакчылар аарыг кижилерин төп шөлдерже үндүргеш туруп берген. Ооң хевиниң оода-ла эдээнге дээрин чөпшээрээрин улус Иисустан дилеп турган . Аңаа дегген кижи бүрүзү экирий бээр болган.

Бурганның хоойлулары азы ада-өгбениң дүрүмнери

(Мф. 15:1-20)

¹ Иерусалимден чедип келген ·фарисейлер болгаш элээн каш ном-хоойлу тайылбырлакчызы Иисустуң чанынга чыглып келгеннер. ² Олар Ооң чамдык өөреникчилериниң холдарын чугбайн, ·арыг эвес байдалда чемненип олурарын эскерип кааннар. ³ (Херектиң ужуру чүдел дээрге, бүгү иудейлер, а ·фарисейлер кымдан-даа артык, ада-өгбезиниң чаңчылдарын шыңгыы сагыыр , тускай чурумчуткан аайы-биле холун чугбаан шаанда, чемненип олурбас улус чүве-дир. ⁴ Базаардан садыглашкаш келгеш, олар холун чугбаан шаанда , чем чивес турган. Оларның сагыыр кылдыр хүлээп алган оон-даа өске дыка хөй сагылга-дүрүмнери бар , чижээлээрге, аяктарны, дөмбүңнерни, чес сакпыңнарны, дөжектерни чурумчуткан аайы-биле чууру дээн ышкаш.) ⁵ Ынчангаш фарисейлер болгаш ном-хоойлу тайылбырлакчыларының Иисустан: «Чүге Силерниң өөреникчилериңер ада-өгбениң ёзу-чаңчылын тоовазыл? Чүге олар ·арыг эвес холдарын чугбайн, чем чиирил? » – деп айтырганы ол.

⁶ Иисус мынча деп харыылаан: «Ийи арынныг силерниң дугайыңарда Исайя медээчи Бурганның өмүнээзинден шын-на бижээн-дир:

„Бо чон Мени сөс кырында хүндүлээр,

а сеткил-чүрээ-биле Менден ырак.

⁷ Оларның Меңээ мөгейиишкини хей чүве-дир,

чүге дээрге оларның өөредии –

чүгле кижилер чогааткан сагылга-дүрүмнер-дир“ .

⁸ Силер Бурганның айтыышкыннарын тоовайн каапкаш, улустуң чаңчылдарын эдерер-дир силер» . ⁹ Оон Ол мынча дээн: «Силер боттарыңарның сагылга-дүрүмнериңер сагыыр дээш, Бурганның айтыышкыннарын тоовайн каапканыңар кончуг-ла эки-дир! ¹⁰ Моисей силерге Бурганның айтыышкынын дамчыткан-на болгай: „Ачаң биле аваңны хүндүлеп чор“ , ол ышкаш: „Ачазын азы авазын бак сөглээр кижини өлүмге онаар херек“ . ¹¹ А силерниң чугааңар ёзугаар кандыг боор-дур? Ава-ачазынга: „Менден алыр ужурлуг чүвеңерни Бурганга өргүүрүм ол-дур“ – дээр кижи бар болза, силер аңаа ава-ачазынга чүнү-даа кылырын чөпшээревейн баар-дыр силер. ¹³ Силер ооң-биле Бурганның сөзүн, боттарыңарның-на саналдаан чаңчылдарыңар дээш, күш чок болдуруп турар-дыр силер. Өске-даа шак ындыг чүүлдерни эңдере кылып чоруур-дур силер».

¹⁴ Иисус чонну база катап чыып алгаш, мынча дээн: «Шуптуңар Мени дыңнааш, билип аарын кызыңар. ¹⁵ Кижиже дашкаартан кирип кээр чүү-даа чүве ону бужартадып шыдавас . Кижиниң бодундан үнүп кээр чүве харын ону бужартадыр» .

¹⁷ Иисус чонну каапкаш, бажыңче кирип кээрге, өөреникчилери демги угаадыглыг чугааның дугайында Оон айтырган. ¹⁸ Ол оларга мынча дээн: «Таанда-ла силер ам-даа билип шыдавааныңар ол бе? Кижиже дашкаартан кирип кээр чүү-даа чүве ону бужартадып шыдавас дээрзин көрбээниңер ол бе? ¹⁹ Чүге дээрге ол кижиниң чүрээнче эвес, а ишти-хырнынче киргеш, оон мага-боттан үне бээр болгай». (Шак ынчалдыр Ол бүгү аъш-чем аймаан ·арыг деп чарлаан.)

²⁰ Оон ыңай мынча дээн: «Кижиниң бодундан үнүп турар чүве харын ону бужартадыр . ²¹ Кижиниң иштинден, ооң чүрээнден үнер чүүлдер бо-дур : бузуттуг-бак бодалдар, самыыраар чорук, ооржу база өлүрүкчү чорук, ²² кады чурттаан эжинге шынчы эвес чорук, чазый чорук, кара сагыш, меге, туттунмас самыыраашкын, адааргал, хоп-нүгүл, бодун тогдунары база сээдең чорук. ²³ Кижиниң иштинден үнер бо бүгү бузут харын ону бужартадып турар».

Өске чер чурттуг херээженниң бүзүрели

(Мф. 15:21-28)

²⁴ Иисус Галилеядан үнгеш, Тир болгаш Сидон хоорайларның чоок-кавызынче чорупкан . Ол бир бажыңга туруп алгаш, өске улус Ооң келгенин билбес боорун күзээн, ынчалза-даа дөмей-ле ону чажырып шыдаваан. ²⁵ Уруу букка алыскан бир херээжен база Иисустуң келгенин билип каан. Ол херээжен доп-дораан ынаар чеде бергеш, Ооң буттарының баарынга доңгая кээп дүшкен. ²⁶ Ол херээжен иудей эвес, а Сирияның Финикиязы чурттуг кижи болган. Херээжен Иисустан ооң уруунче кире берген букту үндүр сывырып бээрин ээрежип эгелээн.

²⁷ Иисус: «Уругларның чемин хунаап алгаш, ыттарга каап бээрге, кайын боор» – дээн .

²⁸ А ол херээжен: «Дээрги, а ыттар база-ла уругларның чемненген столундан кээп дүшкен тогланчы чыып чиир ышкажыгай» – дээн.

²⁹ Иисус ынчан: «Ындыг харыың дээш, бук сээң урууңдан үне берди, чана бер» – дээн. ³⁰ Ол херээжен бажыңынга чедип келгеш, көөрге, уруу орун-дөжээнде чыдар, а бук оон үне берген болган.

Иисустуң үнү чок, дүлей кижини экирткени

³¹ Иисус Тирниң чоок-кавызындан үнгеш, Сидон хоорайны таварып эрткеш , ·Он-хоорай девискээрин таварыштыр Галилея хөлүнче чорупкан . ³² Ол черге улус үнү чок, дүлей бир-ле кижини Иисуска эккелгеш, аңаа холун дегзип, экиртирин Оон дилээн . ³³ Иисус ону кыдыынче аппаргаш, Бодунуң салааларын ооң кулактарынче суккаш, оон дүкпүрүпкеш , демги кижиниң дылынга дээй каапкан. ³⁴ Ол ооң соонда карактарын дээрже шиглей көрүнгеш, хандыр улуг тынгаш, аңаа: «Эффафа!» – дээн. (Ол дээрге «Ажыттын!» дээни ол.) ³⁵ Демги кижи ол-ла дораан дыңнап турар апарган, ооң дылы чештинип, иле-тода чугаалап эгелээн. ³⁶ Иисус бо дугайында кымга-даа чугаалаваңар деп дужааган. Ынчалза-даа Ол шыңгыы хораан тудум, шупту улустуң ол бүгү дугайында медээни тарадыры дам баар болган . ³⁷ Олар аажок кайгап-харап, мынча деп турганнар: «Ооң кылып турар хамык чүвези эки-дир. Ол дүлей улусту – дыңнап турар, үнү чок улусту – чугаалап турар кылып каар-дыр!»

Иисустуң дөрт муң кижини тоттурганы

(Мф. 15:32-39)

¹ Ол-ла хүннерде Иисустуң чанынга база катап мөөң чон чыглып келген, а оларның чиир чеми чок болган. Иисус өөреникчилерин кый деп алгаш, оларга мынча дээн: ² «Бо улусту кээргээр-дир мен : олар Мээң чанымга үш хонук турду, а ам чиир чеми артпаан-дыр. ³ Оларны бажыңнарынче аш хевээр чорудуптар болзумза, орукка харыксырап каарлар, чамдыызы кайы ырактан келген-не болгай».

⁴ Ооң өөреникчилери: «Мындыг ээн черге бо улустуң шуптузун чемгериптер хире хлебти кайыын тып алыр бис?» – деп кайгай бергеннер .

⁵ Иисус олардан: «Силерде каш хлеб барыл?» – деп айтырган.

Олар: «Чеди» – деп харыылаан.

⁶ Иисус хамык улуска черже олуруптарын дужааган. Оон чеди хлебти алгаш, аъш-чем дээш Бурганга өөрүп четтиргеш, оларны кезектей үзе тырткылааш, өөреникчилеринге дамчыдып берген. Олар хлебти чонга үлеп берген. ⁷ Өөреникчилеринде аңаа немей каш бичежек балык база бар болган. Иисус Бурганга өөрүп четтиргеш, балыктарны база чонга үлеп бээрин өөреникчилеринге дужааган. ⁸ Улус тоткуже чиген, а арткан кескиндилер-биле чеди аргаан хааржакты долдуруп алганнар. ⁹ Аңаа 5000 хире кижи турган. Иисус оларны чандырыпкан, ¹⁰ а Боду ол-ла дораан өөреникчилери-биле кады хемеге олурупкаш, Далмануфа девискээринге эжиндирип келген.

Иисустан кайгамчык демдек негээни

(Мф. 16:1-4)

¹¹ Ол черге Иисуска ·фарисейлер чедип келгеш, Ооң-биле маргыжып эгелээннер. Иисусту шенээр дээш, дээрден кайгамчык демдектен көргүссүн деп Оон негей бергеннер . ¹² Иисус хандыр улуг тынгаш, мынча дээн: «Бо үениң улузу чүге-ле Менден бадыткал демдээ негээрил? Алыс шынны силерге чугаалап тур мен: бо салгалдың улузунга бадыткал демдээ турбас». ¹³ Ол оон оларны каапкаш, хемеге олуруп алгаш, ол чарыкче эжиндирип кеже берген.

Фарисейлер биле Иродтуң ажыткызы

(Мф. 16:5-12)

¹⁴ Иисустуң өөреникчилери хлеб хүнезиннеп алырын уттуп алган болганындан, хемеде чүгле чаңгыс хлеб бар болган. ¹⁵ Орук ара Иисус оларны кичээндирип чораан: «Көрдүңер бе, ·фарисейлерниң база Иродтуң ажыткызындан кичээнип чоруңар ».

¹⁶ Ооң чүнү чугаалаанын билип чадашкаш, өөреникчилери аразында: «Бисте хлеб чок боорга, Ол ынча дээн эвеспе?» – деп чугаалажы бергеннер.

¹⁷ Оларның чүнү чугаалажып турарын билир болгаш, Иисус мынча дээн: «Хлеб албааныңар дугайында чугаалашкаш чоор силер. Таанда-ла силер ам-даа көрбес база угаап билбес хевээр силер бе? Силерниң чүректериңер чүве билбес хевээр бе?

¹⁸ Карактыг хиреңерде, көрбезиңер ол бе?

Кулактыг хиреңерде, дыңнавазыңар ол бе?

Таанда-ла сагынмас-тыр силер бе? ¹⁹ Мен беш хлебти 5000 кижиге чедиштир үлептеримге, чеже аргаан хааржак ишти чем артынчызы чыып алчык силер?»

Олар: «Он ийи» – деп харыылааннар .

²⁰ «А Мен чеди хлеб-биле 4000 кижини тоттур чемгериптеримге, чеже аргаан хааржак ишти чем артынчызы чыып алчык силер?»

Олар: «Чеди» – деп харыылааннар .

²¹ Ол ынчан олардан база катап айтырган: «Таанда-ла ам-даа билип шыдавайн тур силер бе?»

Иисустуң согур кижини Вифсаидага экирткени

²² Олар Вифсаидага чедип кээрге, Иисуска согур кижи эккелгеш, аңаа холун дегзип, экиртип каарын дилээннер. ²³ Согур кижини Ол холундан чедип алгаш, суурдан үндүре берген. Оон ооң карактарынче дүкпүрүпкеш , Бодунуң холдарын олче салгаш: «Кандыг-бир чүве көре-дир сен бе?» – деп айтырган.

²⁴ Оозу көрүп туруп-туруп: «Эрткен-дүшкен кижилерни көрүп тур мен. Олар ыяштарга дөмей-дир» – деп харыылаан.

²⁵ Иисус ынчан холдарын база катап ооң карактарынга дээскен. Ооң соонда демги кижи каракталы бергеш, хамык чүвени тода көрүп турар апарган. ²⁶ Иисус ол кижиге: «Суурже ээп кирбе » – деп чагып кааш, бажыңынче чорудупкан.

Пётрнуң Иисусту Христос деп хүлээп көргени

(Мф. 16:13-20; Лк. 9:18-21)

²⁷ Иисус Бодунуң өөреникчилери-биле кады Галилеядан Филипптиң Кесариязы хоорайны хүрээлээн суурларже чорупкан. Орук ара Ол олардан: «Мени улус Кым деп билип турарыл?» – деп айтырган.

²⁸ Өөреникчилер мынча деп харыылаан: «Чамдыктары Силерни Иоанн Медеглекчи дээр-дир , өскелери – Илия , а үшкүлери – эрте-бурунгу медээчилерниң бирээзи дээр-дир».

²⁹ Иисус ынчан: «А силер Мени кым деп бодаар силер?» – деп айтырган.

Пётр мынча деп харыылаан: «Силер – Бурганның шилип алган Христозу-дур силер» . ³⁰ Иисус оларга Ону кым дээрзин кымга-даа чугаалавазын дужаап каан .

Иисустуң хилинчектенип өлүрүнүң дугайында баш удур чугаалааны

(Мф. 16:21-28; Лк. 9:22-27)

³¹ Иисус ынчан оларны мынча деп өөредип эгелээн: «·Кижи амытан Оглу хөй хилинчекти көрүп эртер ужурлуг-дур, Ону ·баштыңнар, Бурганның дээди бараалгакчылары база ном-хоойлу тайылбырлакчылары тооп көрбес , а оон өлүртүп каар, ынчалза-даа Ол үшкү хүнде катап дирлип кээр ». ³² Ол дугайында Иисус ажыы-биле чугаалап берген . А Пётр Ону кыдыынче кый депкеш, Ооң-биле чөрүже берген. ³³ Иисус Бодунуң өөреникчилеринче көрнүп келгеш, Пётрга шыңгыы чугаалаан: «Менден чайлап чор, эрлик! Бодалдарың Бурганныы эвес, а улустуу-дур ».

³⁴ Иисус ооң соонда чонну болгаш өөреникчилерин кый деп алгаш, оларга мынча дээн: «Мени эдерер дээн кижи бар болза, ол бодунуң күзел-бодалындан ойталазын база бодунуң ·белдир-ыяжын чүктеп алгаш, Мени эдерип чорупсун . ³⁵ Бодунуң амы-тынын камгалап алыр дээн кижи амы-тынын ышкынып аар, а амы-тынын Мен дээш база Буянныг Медээ дээш ышкынган кижи амы-тынын камгалап аар. ³⁶ Бүгү делегейни холга киирип-даа алза, амы-тынын чок кылып аар болза, ооң ол кижиге ажыы чүл? ³⁷ Амы-тынын дедир эгидер дээш, ол кижи чүнүң-биле төлээрил? ³⁸ Бо самыыраан база бачыттыг салгалдың аразынга чурттап чорааш , Менден болгаш Мээң сөстеримден ыядып-човаар кижи бар болза , ·Кижи амытан Оглу база дээрниң ыдыктыг төлээлери-биле кады Бодунуң Адазының өндүр чырыынга бүргеткен чедип келгеш , ол кижиден ыядып-човаар болгай».

¹ Аңаа немей мынча дээн: «Алыс шынны силерге чугаалап тур мен: мында турар улустуң чамдыызы, өлбейн чыткаш-ла , Бурганның күчү-күш-биле бүргеткен Чагыргазы келген турарын көрүп каар».

Иисустуң хевир-шырайының өскерилгени

(Мф. 17:1-13; Лк. 9:28-36)

² Алды хүн эрткенде, Иисус Пётрну, Иаковту база Иоанны эдерткеш, чүгле ол үш кижи-биле кады бедик дагже үне берген . Аңаа, олар көрүп турда, Ооң хевир-шырайы өскерли берген. ³ Ооң хеви чайынналчак ак боорда, кымның-даа ынчалдыр будуп шыдавазы дег, аккыр апарган . ⁴ Хенертен Илия биле Моисей ийи көстүп келгеш , Иисус-биле чугаалажы берген. ⁵ А Пётр Иисуска мынча дээн: «Башкы, мында турарывыс эки-дир! Үш чадырдан тип берээли: бирээзин – Силерге, бирээзин – Моисейге, үшкүзүн – Илияга». ⁶ Пётр чүнү чугаалаар аайын тыппайн, дөмей эдипкен, чүге дээрге өөреникчилер аажок корга берген чүве-дир. ⁷ Ол өйде булут көжүп келгеш, оларны шыва апкан, а булут аразындан үн дыңналган: «Бо дээрге Мээң ханы ынак Оглум-дур, Ону дыңнап чоруңар!» ⁸ Ол-ла дораан долгандыр кайгаттынгаш, өөреникчилер Иисустан башка олар-биле кады турар кижи көрбээннер.

⁹ Дагдан бадып олура, Иисус оларны шыңгыы сагындырып каан: «·Кижи амытан Оглу өлүглер аразындан катап дирилбээн шаанда, бо көрген чүүлүңер дугайында кымга-даа чугаалавас силер ». ¹⁰ Олар ук болуушкуннуң чажыдын кадагалап арттырза-даа: «„Өлүглер аразындан катап дирлир“ дээрге чүү дээни ол?» – деп, аразында бо-ла чугаалажы бээр турганнар.

¹¹ Өөреникчилер Иисустан: «Чүге ном-хоойлу тайылбырлакчылары Илия Христосту мурнай кээр ужурлуг деп турарыл?» – деп айтырган.

¹² Ол мынча деп харыылаан: «Хамык чүвени чурумчудуп, аайлаар дээш, Илияның мурнай кээр ужурлуу чөп болгай. А Бижилгеде ·Кижи амытан Оглунуң дугайында мынчаар база биживээн чүве бе: „Ол хөй хилинчекти көрүп эртер база улуска дора көрдүрер “. ¹³ Силерге чугаалап тур мен: Илия чедип келген , а улус ону, Бижилгеде ооң дугайында бижээни дег, шак ынчаар кара туразында аажылап, бак көрген».

Букшуураан оолду экирткени

(Мф. 17:14-20; Лк. 9:37-43)

¹⁴ Иисус ол үш өөреникчизи-биле артып калган өөреникчилеринге чедип келгеш, оларны хөй чон хүрээлеп алганын база олар-биле ном-хоойлу тайылбырлакчыларының маргыжып турарын көрүп каан. ¹⁵ Хамык улус Иисусту көрген дораан-на кайгай берип, Аңаа уткуй маңнажып келгеш, мендилешкен. ¹⁶ А Ол олардан: «Бо улус-биле чүнүң дугайында маргыжып тур силер?» – деп айтырган. ¹⁷ Чон аразындан бир кижи Аңаа мынча дээн: «Башкы! Мен Силерге оглумну эккелдим. Олче бук кире бергеш, үн-чугаа чок кижи кылып кагды . ¹⁸ Бук ону аажок хилинчектээр-дир: кырынче шурай бергеш, черже ужур октаптарга, оолдуң аксындан көвүк төктүп, диштерин кыйыраткаш, көжүп каар-дыр. Мен Силерниң өөреникчилериңерден букту оглумдан үндүр сывырып бээрин диледим, ынчалза-даа олар чадап кагды».

¹⁹ Иисус оларга: «О, бо салгалдың бүзүрел чок улузу! Силер-биле Мен чеже мынчап чоруур мен? Силерни чежеге дээр шыдажып кээр мен? Оолду Менче эккелиңер» – дээн.

²⁰ Оолду Иисуска эккелгеннер. Ооң бугу Иисусту көрүп кааш-ла, оолду курулдуруп эгелээн . Оол кээп дүшкеш, черге сириңейнип база чуглуп эгелээн, ооң аксындан көвүк төктү берген. ²¹ Иисус ынчан ооң ачазындан: «Кажандан бээр мынчап барган кижил бо?» – деп айтырган.

Демгизи: «Чажындан-на. ²² Бук оглумну чок кылыр дээш, ону от болгаш сугже киир октап шаг болду. Силер шыдаар болзуңарза , бисти кээргеп, дузалап көрүңер!» – деп харыылаан.

²³ Иисус аңаа мынча дээн: «„Шыдаар болзуңарза“ – деп ол чүү дээриң ол? Бүзүрээр-ле болзуңза, бүзүрээн кижиниң кылып шыдавас чүвези чок» .

²⁴ Оолдуң ачазы ол-ла дораан: «Бүзүреп тур мен! Четчип өспээн бүзүрелимниң быжыгарынга дузалап көрүңер!» – деп алгырган.

²⁵ Оларже хөй чон кел чоруурун көрүп кааш, Иисус букка дужааган: «Кижини үнү чок болгаш дүлей кылып каар бук, сеңээ дужаап тур мен: бо кижиден үне бер, моон соңгаар олче кажан-даа дедир кирбе!» ²⁶ Бук кыпсынчыдыр кышкырыпкаш, оолду курулдур сириледипкеш, оон үне берген . Оол өлүг кижи ышкаш чыдар боорга, улустуң хөй кезии: «Бо-даа өлген-дир» – деп турган. ²⁷ Ынчалза-даа Иисус оолдуң холундан туткаш, өндейтиптерге, оозу туруп келген .

²⁸ Оон Иисус бажыңче кирип кээрге, Ооң өөреникчилери өске улус чок турда: «Бис чүге ол букту үндүр сывырып шыдаваанывыс ол?» – деп айтырганнар.

²⁹ Иисус оларга: «Ындыг букту чүгле Бурганга тейлеп тургаш , үндүр сывырып болур» – деп харыылаан.

Иисустуң Бодунуң өлүмүнүң дугайында ийиги удаа чугаалааны

(Мф. 17:22-23; Лк. 9:43-45)

³⁰ Ол черден үнгеш, Иисус биле Ооң өөреникчилери Галилея таварты чорупканнар. Өске кым-даа ол дугайында билген турарын Иисус күзевээн. ³¹ Чүге дээрге Ол Бодунуң өөреникчилери-биле кады аңгыланып алгаш, оларны өөредирин күзээн. Иисус оларга мынча деп чораан: «·Кижи амытан Оглун улус холунга тудуп бериптер, оон Ол өлүртүп каар, ынчалза-даа үшкү хүнде катап дирлип кээр» . ³² Ынчалза-даа олар Ооң чүнү чугаалаанын билип чадап кааннар , а айтырарындан дидинмээннер.

Кым эң чугулал?

(Мф. 18:1-9; Лк. 9:46-50; 22:24-30)

³³ Иисус өөреникчилери-биле кады Капернаумга чедип келген . Олар бажыңга турда, Иисус мынча деп айтырган: «Орук ара чүнүң дугайында чугаалажып чордуңар?» ³⁴ Ынчалза-даа олар ыытташпаан, чүге дээрге орук ара оларның кайызы эң чугула боорун маргыжып чораан улус чүве-дир. ³⁵ Иисус ынчан он ийи элчинин кый деп эккелгеш: «Кайы-бирээңер эң улууңар болуксаар болза, ол силер бүгүдениң эң бичиизи апарзын база шуптуңарга чалча болзун» – дээн. ³⁶ Ол чаш уругну көдүргеш, оларның аразынга ону куспактап алгаш тура , өөреникчилеринге мынча дээн: ³⁷ «Кым мындыг чаш уругларның бирээзин Мээң адымны бодааш, хүлээп ап турарыл, ол кижи Мени база хүлээп ап турар. А Мени хүлээп ап турар кижи Мени айбылап чоруткан Бурганны база хүлээп ап турары ол-дур ».

³⁸ Иоанн Иисуска мынча дээн: «Башкы! Силерниң адыңар-биле буктарны үндүр сывырып турар кижи көргеш , ону кылырын хоруп кагдывыс , чүге дээрге ол кижи бистиң-биле кады эвес-ле болгай».

³⁹ Иисус мынча деп харыылаан: «Ону хоруваңар, чүге дээрге Мээң адымдан кайгамчык чүүл кылып чоруур кижи ол-ла дораан Мени бак сөглей берип шыдавас. ⁴⁰ Биске удурланмас кижи бис-биле бир аай боор . ⁴¹ Христостуң өөреникчилери болганыңар дээш, силерге бир аяк суг ижирткен кижи бар болза, ол бодунуң шаңналын канчап-даа чидирбес дээрзин силерге чугаалап тур мен . ⁴² А Меңээ бүзүрээн ындыг бичии улустуң кайы-бирээзин бачытче чыгапкан кижи турар болза, ооң мойнунга дээрбе дажы баглааш, далайже киир октаптары безин аңаа дээре салым боор ийик . ⁴³ Бир эвес холуң сени бачытче чыгай бээр болза, ону одура шаавыт . Ийи холдуг чорааш, ·тамының өшпес одунга өрттенириниң орнунга, мөңге амыдыралче чаңгыс холдуг киргени дээре . ⁴⁵ Бир эвес будуң сени бачытче чыгай бээр болза, ону одура шаавыт. Ийи буттуг чорааш, тамыже киир октаттырарының орнунга, мөңге амыдыралче аскак-бүскек киргени дээре{*}. ⁴⁷ Бир эвес карааң сени бачытче чыгай бээр болза, ону казып каавыт. Ийи карактыг чорааш, курттар үзүк-соксаал чок хемирер база оду кажан-даа өшпес тамыже киир октаттырарының орнунга , Бурганның Чагыргазынче чаңгыс карактыг киргени дээре.

⁴⁹ Кижи бүрүзүн от-биле дузаар . ⁵⁰ Дус – эки бүдүмел, ынчалза-даа ол ажыг эвес апаар болза, ооң амданын чүнүң-биле дедир эгидерил? Силерде дус бар болзун , араңарда эп-найыралдыг амыдыраңар ».

Ашак-кадай улустуң чарлырының дугайында

(Мф. 19:1-12)

¹ Ол черлерден чорупкаш, Иисус Иудеяның Иордан хемниң ол чарыында черлерге чедип келген. Ооң чанынга база катап хөй чон чыглып эгелээн, а Ол чаңчылчаан аайы-биле оларны өөреди берген. ² Иисуска элээн каш ·фарисей база чедип келген. Олар Ону шенеп, айтырыг салганнар: «Эр кижиге кадайындан чарлып болур бе?»

³ Ол олардан удур айтырган: «А Моисей силерге чүү деп чарлык болган ийик?»

⁴ Олар мынча дээн: «Моисей эр кижиге кадайынга чарлыышкын бижии бергеш, ону чандырыптарын чөпшээрээн болгай» .

⁵ Иисус оларга мынча дээн: «Чүректериңер дашталган боорга, Моисей ол айтыышкынны силерге арттырган-дыр. ⁶ Ынчалза-даа Бижилгеде бижээни дег, делегейни чаяап тура, Бурган эр биле кыс кижини чаяаган . ⁷ Ынчангаш эр кижи ада-иезин каапкаш, кадайы-биле катчы бээр, олар ам ийи эвес, а чаңгыс мага-бот апаар . Ынчанганда олар ам ийи эвес, а чаңгыс мага-бот боор-дур . ⁹ Бурганның каттыштырган чүвезин кижи чарып болбас ужурлуг ».

¹⁰ Ооң соонда олар бажыңга олурда, өөреникчилери база катап Иисустан ол дугайында айтырарга, ¹¹ Ол мынча деп харыылаан: «Бодунуң кадайындан чарылгаш, өске кадай алган кижи ашак-кадайның шынчы чоруун үрээн-дир. ¹² А ол ышкаш бодунуң ашаандан чарылгаш, өске ашакка барып алган херээжен кижи база ашак-кадайның шынчы чоруун үрээн-дир ».

Иисустуң бичии уругларны алгап-йөрээгени

(Мф. 19:13-15; Лк. 18:15-17)

¹³ Иисус оларга холун дегзип кагзын дээш, бир-ле улус Аңаа бичии уруглар эккээрге, Ооң өөреникчилери оларны эрттирбейн турган. ¹⁴ Иисус ону көрүп кааш, ажына бергеш, өөреникчилеринге мынча дээн: «Чаш уруглар Меңээ кээп турзун, оларга шаптыктап, эртерин хоруваңар! Бурганның Чагыргазы олар ышкаш улустуу боор. ¹⁵ Алыс шынны чугаалап тур мен: Бурганның Чагыргазын чаш уруг ышкаш хүлээп албас кижи Олче кажан-даа кирбес ». ¹⁶ Иисус бичии уругларны кужактап алгаш , оларга холун дегзип, алгап-йөрээп каан.

Иисус болгаш бай кижи

(Мф. 19:16-30; Лк. 18:18-30)

¹⁷ Иисус оруун уламчылап чоруп турда, бир кижи маңнап келгеш, Ооң мурнунга дис кырынга олура дүшкеш: «Буянныг Башкы! Мөңге амыдыралды алыр дизимзе, мен чүнү кылыйн?» – деп айтырган .

¹⁸ Иисус мынча деп харыылаан: «Мени чүге буянныг деп адап тур сен? Чүгле чаңгыс Бургандан өске, кым-даа буянныг эвес . ¹⁹ Ооң айтыышкыннарын билир болгай сен: „Кижи өлүрбе, кады чурттаан эжиңге өскерилбе, оорлава, мегелеп херечилеве , улусту когаратпа, ада-иеңни хүндүлеп чор“ » .

²⁰ Демги кижи Аңаа: «Башкы, мен ол бүгүнү бичиимден-не сагып келдим » – дээн.

²¹ Иисус олче ынакшыл-биле топтап көргеш, мынча дээн: «Сенде ам-даа бир-ле чүүл четпейн турар-дыр. Баргаш, сенде бар-ла бүгү чүвени садыпкаш, акшазын ядыыларга үлеп беривит, сен ынчан дээрге эртине-байлактыг боор сен . Ооң соонда келгеш, Мени эдерип чорувут». ²² А ол кижи хараадай бергеш, муңгаргай өскээр кылаштап чорупкан, чүге дээрге аажок бай кижи турган.

²³ Иисус долгандыр эргий көргеш, өөреникчилеринге: «Бай-шыдалдыг улуска Бурганның Чагыргазынче кирери дыка-ла берге! » – дээн. ²⁴ Өөреникчилерни ол сөстер кайгадыпкан, ынчалза-даа Иисус база катап мынча дээн: «Ажы-төлүм, Бурганның Чагыргазынче кирери дыка-ла берге! ²⁵ Бай кижиниң Бурганның Чагыргазынче киреринден тевениң тевене үдүн өттүр өде бээри белен».

²⁶ Олар оон-даа артык кайгай бергеш, бот-боттарынга: «Ынчаарга камгалалды кым ап шыдаарыл?» – деп турганнар.

²⁷ Иисус оларже топтап көргеш, мынча дээн: «Улуска ол болдунмас, ынчалза-даа Бурганга эвес. Бурганның шыдавас чүвези чок ».

²⁸ Пётр ынчан Аңаа мынча дээн: «Көрүңер даан, бис хамык бар чүвевисти каапкаш, Силерни эдерип чоруптувус ».

²⁹ Иисус мынча деп харыылаан: «Алыс шынны силерге чугаалап тур мен: Мен дээш болгаш Буянныг Медээ дээш бажыңын, ха-дуңмазын, ава-ачазын, ажы-төлүн база черлерин каапкаш барган кижи бүрүзү , ³⁰ истедип-сүрдүрер-даа болза , амгы бо амыдыралынга-ла оон чүс катап хөй бажыңны, ха-дуңманы, аваларны, ажы-төлдү база черлерни алыр, а келир үеде – мөңге амыдыралды алыр. ³¹ Ындыг-даа болза, хөй ам баштайгылар бооп турарлар – сөөлгүлер апаар, а ам сөөлгүлер бооп турарлар – баштайгылар апаар ».

Иисустуң Бодунуң өлүмүнүң дугайында үшкү удаа чугаалааны

(Мф. 20:17-19; Лк. 18:31-34)

³² Олар Иерусалимче улаштыр бар чыдырда, Иисус мурнап чоруп олурган. Өөреникчилери элдепсинип бар чыткан, а Ону эдерген чон коргуп-сүртеп чоруп олурган. Ол он ийи элчинин кый деп алгаш, Ооң-биле чүү болур ужурлуун оларга база катап чугаалап эгелээн: ³³ «Дыңнаңар, Иерусалимче чоокшулап кел чор бис. Аңаа ·Кижи амытан Оглун Бурганның дээди бараалгакчылары болгаш ном-хоойлу тайылбырлакчыларынга тудуп бериптер. Олар Ону өлүрер кылдыр шииткеш, өске чоннар улузунга тудуп бериптер. ³⁴ Шак ол улус Ону дорамчылаар, Олче дүкпүрүп-каккырар, эттеп-эриидээр база өлүрүп каар. Ынчалза-даа үшкү хүнде Ол катап дирлип кээр» .

Иаков биле Иоанның дилээ

(Мф. 20:20-28)

³⁵ Зеведейниң оолдары Иаков биле Иоанн Иисуска чедип келгеш, мынча дээннер: «Башкы! Бистиң дилээвисти күүседип бээриңерни күзеп тур бис».

³⁶ Иисус: «Силерге чүнү кылып бээримни күзеп тур силер?» – деп айтырган.

³⁷ Олар: «Силер алдарлыг дүжүлгеге чагырып эгелээриңерге, Силерниң чаныңарга: бирээвис – оң талаңарга, өскевис – солагай талаңарга олурарывысты хайырлап көрүңер» – деп харыылааннар .

³⁸ Иисус оларга мынча дээн: «Чүнү дилеп турарыңарны билбес-тир силер. Мээң ам ижерим дашканы ижип шыдаар силер бе? Мээң шыдажып эртерим дег, шак ындыг хилинчекке суктурарын силер база шыдажып эртип шыдаар силер бе?»

³⁹ Олар: «Шыдаар бис» – деп харыылааннар. Иисус ынчан оларга мынча дээн: «Мээң ам ижерим хилинчектиң дашказын силер база ижер силер, Мээң хилинчекке суктурарым дег, силер база хилинчекке суктурар силер . ⁴⁰ Ынчалза-даа Мээң оң азы солагай таламга олурарын хайырлаары Менден хамаарышпас. Аңаа Бурганның олурзун деп айтып кааны улус орар».

⁴¹ Өске он элчин ол чугаа дугайында дыңнап кааш, Иаков биле Иоаннга хорадай бергеннер. ⁴² Иисус ынчан оларны чыып алгаш, мынча дээн: «Өске чоннарның чагырыкчылары боттарының улузун дарлап турарын, а даргалары оларны бастып турарын билир болгай силер. ⁴³ А силерниң араңарга ындыг чүве турбазын! Силерниң араңардан алдар-хүндүлүг болуксаар кижи бар болза, чалчаңар болзун . ⁴⁴ Силерниң араңарга бир дугаар болуксаан кижи бар болза, шупту улустуң кулу болзун. ⁴⁵ ·Кижи амытан Оглу база улус Аңаа бараан болзун дээш эвес, харын Боду оларга бараан боору-биле база Бодунуң амы-тынының өртээ-биле хөй улусту хостап аар дээш келген болгай» .

Согур диленчини экирткени

(Мф. 20:29-34; Лк. 18:35-43)

⁴⁶ Ооң соонда олар Иерихон хоорайга чедип келген. Иисус Бодунуң өөреникчилери болгаш хөй чон-биле кады Иерихонну каггаш, үнүп чоруп турда, Вартимей дээр (Тимейниң оглу дээни ол) согур диленчи кижи орук кыдыынга олурган чүве-дир. ⁴⁷ Ооң чаны-биле Назарет чурттуг Иисустуң эртип бар чыдарын дыңнап кааш, ол алгырып үнген: «·Давидтиң Оглу Иисус! Мени кээргеп көрүңер!»

⁴⁸ Хөй кижи согурну соксадып: «Ыыттава!» – деп кончуп эгелээн.

Ынчалза-даа ол улам дыңзыдыр алгыра берген: «Давидтиң Оглу! Мени кээргеп көрүңер!»

⁴⁹ Иисус доктаай бергеш: «Ону кый деп эккелиңер» – дээн.

Олар согур кижиге чеде бергеш: «Кортпа! Туруп кел, Ол сени кый деп тур!» – дээннер. ⁵⁰ Вартимей каъттангызын эктинден дүжүр октапкаш, шалыпкын тура халааш, Иисуска чеде берген.

⁵¹ Иисус: «Менден чүнү күзеп тур сен? Чүнү кылып берейн?» – деп айтырган.

Согур кижи Аңаа: «Башкы! Мээң карактарым көре берген болза!» – дээн.

⁵² Иисус аңаа: «Чорувут, бүзүрелиң сени камгалап-экиртип кагды» – деп харыылаан . Демги кижиниң карактары ол-ла дораан көре берген, ол Иисусту эдерип чорупкан.

Иисустуң Иерусалимче байырлалдыг моорлап киргени

(Мф. 21:1-11; Лк. 19:28-40; Ин. 12:12-19)

¹ Иисус өөреникчилери-биле кады Иерусалимден ырак эвесте Елеон дааның чанында турар Виффагия биле Вифания дээр суурларга чоокшулап келгеш, ийи өөреникчизин бурунгаар айбылап чорудупкан. ² Оларга Ол мынча деп чагаан: «Мурнуңарда чыдар суурже барыңар. Ынаар кире берген дораан-на, кымның-даа мынчага дээр мунуп көрбээни аныяк элчигенни баглап каан турарын көрүп каар силер. Ону чешкеш, бээр эккелиңер. ³ А кандыг-бир кижи силерден: „Чүге ынчап тур силер?“ – деп айтырар болза, аңаа: „Элчиген Дээргиге херек апарды, оон Ол ону дедир эгидип бээр “ – деп харыылаар силер».

⁴ Өөреникчилер чоруткаш, кудумчуда хаалга чанында баглап каан аныяк элчигенни тып алгаш, чеже бергеннер. ⁵ Аңаа көрүп турган улустуң чамдыызы олардан: «Чүге ынчап тур силер? Чүге ону чеже бердиңер?» – деп айтырган. ⁶ Өөреникчилери Иисустуң айытканын ёзугаар харыылаарга, ол улус элчигенчигешти ап алырын оларга чөпшээрээн. ⁷ Аныяк элчигенни эккелгеш, өөреникчилер боттарының хевин аңаа чонактай салгылапкан, а Иисус ону мунуп алган.

⁸ Иисус Иерусалимче бар чорда, хөй улус Ооң оруунга боттарының хевин , а өскелери – ыяштардан кескен ногаан бүрүлерлиг будуктарны чада салып берип чорааннар. ⁹ Иисустуң мурнунга база соонга чораан улус алгыржып турган: «Осанна ! Дээрги-Чаяакчының өмүнээзинден кел чыдар Кижи алгадып-йөрээтсин! ¹⁰ Бистиң адавыс ·Давидтиң ам келир Чагыргазы алгадып-йөрээтсин! Осанна! Өрү дээрде Бурганга алдар-мактал!»

¹¹ Иерусалимге келгеш, Иисус Бурганның өргээзинче кире бергеш, хамык чүвени эргий көрген. Орайтай берген боорга, Ол он ийи элчини-биле кады Вифания суурже чорупкан.

Чимис чок фига ыяжы

(Мф. 21:18-19)

¹² Даартазында хүндүс олар суурдан үнүп чоруп турда, Иисус аштай берген . ¹³ Ол фига ыяжын ырактан-на эскерип кааш, ооң чимистери бар-чогун көөрү-биле чоокшулап келген. Ынчалза-даа Ол бүрүлерден өске чүнү-даа тыппаан, чүге дээрге ыяштың чимис бээр үези ам-даа келбээн болган . ¹⁴ Иисус ынчан ыяшка: «Моон соңгаар сеңээ кажан-даа чимис үнмес болзун!» – дээн. Өөреникчилери Ооң ол сөстерин дыңнап турган.

Иисустуң садыгжыларны Бурганның өргээзинден үндүр ойлатканы

(Мф. 21:12-17; Лк. 19:45-48; Ин. 2:13-22)

¹⁵ Олар Иерусалимге чедип кээрге, Иисус Бурганның өргээзиниң шөлүнче киргеш, ында садыг-наймаа кылып турган кижилерни үндүр сывыртап эгелээн. Ол акша солукчуларының столдарын база көге-буга сатканнарның баартактарын аңдара октап, ¹⁶ Бурганның өргээзиниң шөлүн таварыштыр улустуң бараан-сараан көдүрүп эрттирерин чөпшээревээн. ¹⁷ Ол оларны мынча деп өөредип эгелээн: « „Мээң өргээм бүгү чоннарның мөргүл өргээзи деп адаттырар“ деп, Бижилгеде бижиттинмээн чүве бе? А силер ону дээрбечилер уязы кылып алган-дыр силер!»

¹⁸ Ону дыңнааш, Бурганның дээди бараалгакчылары болгаш ном-хоойлу тайылбырлакчылары Иисусту узуткаар арга дилеп эгелээн. Олар Оон коргуп турган, чүге дээрге бүгү чон Ооң өөредиин магадап хүлээп алыр болган .

¹⁹ Орай кежээ Иисус өөреникчилери-биле кады хоорайдан чоруй барган .

Кургап калган фига ыяжы

(Мф. 21:19-22)

²⁰ А эртенинде, фига ыяжының чаны-биле эртип бар чыткаш, ооң дазылынга чедир кургап калганын көрүп кааннар. ²¹ Дүүн чүү болганын сактып келгеш, Пётр Иисуска мынча дээн: «Башкы! Көрүңер даан, Силерниң каргапканыңар фига ыяжы кургап калган-дыр!»

²² Иисус мынча деп харыылаан: «Бурганга бүзүреңер! ²³ Алыс шынны силерге чугаалап тур мен: бир эвес кайы-бирээңер бо дагга: „Турулгаш, далайже дүже бер“ – дээш, чугаазы бүде бээринге чүрээнде бичии-даа чигзиниг чок бүзүрээр болза, шак ынчаар бүде бээр .

²⁴ Ынчангаш силерге чугаалап тур мен: мөргүп тургаш, дилээн чүвеңерни дөгерезин алганыңарга бүзүреңер – ынчан ону алыр силер! ²⁵ Мөргүп тура, бир кижиге удур сагыштыг болзуңарза, ону өршээңер. Ынчан Дээрде Адаңар база силерниң бачыттарыңарны өршээр » .

Иисустуң эрге-чагыргазының дугайында айтырыг

(Мф. 21:23-27; Лк. 20:1-8)

²⁷ Олар Иерусалимче ээп келгеннер. Иисус Бурганның өргээзиниң шөлүнге кылаштап турда, Аңаа Бурганның дээди бараалгакчылары, ном-хоойлу тайылбырлакчылары база ·баштыңнар чедип келгеннер. ²⁸ Олар: «Сен бо бүгүнү кандыг эрге-чагырга-биле кылып турарың ол? Сеңээ ол эрге-чагырганы кым берди?» – деп айтырганнар.

²⁹ Иисус оларга мынча деп харыылаан: «Мен база силерге бир айтырыг салыйн. Меңээ харыылаптар болзуңарза, силерниң айтырыыңарга база харыылаар мен. ³⁰ Иоанның ·сугже сугар эргези Бургандан келген бе азы кижилерден бе?»

³¹ Олар аразында сүмележи берген: «Бир эвес бис: „Бургандан“ – дээр болзувусса, Ол: „Ынчаарга силер чүге Иоаннга бүзүревээниңер ол?“ – дээр болгай ». ³² А: «Кижилерден» – дептер дээш, чондан кортканнар, чүге дээрге шупту улус Иоанны Бурганның медээчизи деп санап турган . ³³ Ынчангаш: «Билбес-тир бис» – деп харыылааннар.

Иисус ынчан оларга мынча дээн: «Мен база бо бүгүнү кандыг эрге-чагырга-биле кылып турарымны силерге чугаалавас мен».

Виноград шөлүнүң ээзиниң дугайында угаадыглыг чугаа

(Мф. 21:33-46; Лк. 20:9-19)

¹ Иисус оларны база катап угаадыглыг чугаалар-биле өөредип эгелээн: «Бир кижи виноград шөлү тарып алган . Ол ону долгандыр кажаалааш, чимизин сы бастырар уургай каскаш, таңныылдаар суурга тудуп каан. Ооң соонда ол виноград шөлүн ажаакчыларга ачылалга берипкеш , боду өске чуртче чоруй барган . ² Дүжүт ажаар үе кээрге, шөл ээзи виноград ажаакчыларынче, дүжүттүң аңаа хамааржыр кезиин ап алзын дээш, бодунуң бир чалчазын чорудупкан. ³ Ынчалза-даа олар чалчаны эттеп-эттеп, хол куруг дедир ойладыпканнар. ⁴ Демги кижи оларже база бир чалчазын ыдыпкан, ынчалза-даа виноград ажаакчылары ооң бажын ханзырадыр чара шапкаш, дорамчылап, сывыртапканнар. ⁵ Шөл ээзи ынчан оларже үшкү чалчазын чорудуптарга, олар ону өлүрүп кааннар . Ээ кижи өске-даа хөй чалчаларын чоруткан, а демгилери чамдыызын эттеп-согар, чамдыызын өлүрүп каар болган . ⁶ Шөл ээзиниң ынак оглу база бар турган . Адак соонда оглун чорудуп тура, ол: „Оода-ла мээң оглумну хүндүлеп көөрлер боор“ – дээн. ⁷ А виноград ажаакчылары аразында чугаалашкан: „Бо-даа салгакчызы-дыр! Ону өлүрүп каапсывысса, ооң өнчүзү бистии апаар“ . ⁸ Ынчангаш олар ону сегирип алгаш, өлүргеш, мага-бодун виноград шөлүнден үндүр октапканнар . ⁹ Виноград шөлүнүң ээзи ол бүгүнүң соонда чүнү канчаарыл? Ол чедип келгеш, виноград ажаакчыларын өлүрүп кааптар, а виноград шөлүн өске улуска бериптер . ¹⁰ Кай, ону Бижилгеден номчуваан силер бе:

„Тудугжуларның херекчок дээш октапкан дажы

эң чугула даш апарган.

¹¹ Дээрги-Чаяакчы ынчалдыр кылган,

ону көөрү биске кайгамчык-тыр!“ » .

¹² Иудейлерниң ·баштыңнары ол угаадыглыг чугаа оларның дугайында дээрзин билгеш, Иисусту тудуп хоругдаар арга дилей бергеннер, ынчалза-даа чондан кортканнар . Ынчангаш олар Ону каапкаш, чоруй барганнар.

Императорга бээр үндүрүг дугайында

(Мф. 22:15-22; Лк. 20:20-26)

¹³ Ооң соонда иудейлерниң баштыңнары Иисусту сөзүнге сылдаглап тудуп алыр дээш, Олче чамдык ·фарисейлер болгаш иродианнарны ыдыпканнар. ¹⁴ Олар Иисуска чедип келгеш, айтырыг салганнар: «Башкы! Силерни шынчы база кижилерниң эрге-ажыынга бараан болбас кижи деп билир бис. Чүге дээрге кижилерни ылгап көрбес-тир силер, харын Бурганның алыс шын оруунга өөредир-дир силер. Ынчаарга императорга үндүрүг төлээр ужурлуг бис бе азы чок бе? Төлээр азы төлевес бис бе?»

¹⁵ Иисус оларның ийи арынныын билгеш : «Мени чүге шенеп тур силер? Меңээ мөңгүн чоостан эккеп көргүзүңер» – дээн. ¹⁶ Аңаа чоосту эккээрге, Ол: «Мында кымның чурук-дүрзүзү база ады бар-дыр?» – деп айтырган.

Олар: «Императорнуң» – деп харыылааннар.

¹⁷ Иисус ынчан оларга мынча дээн: «Ынчаарга императорга – императорнуун, а Бурганга – Бурганныын бериңер» . Олар Ооң харыызын кайгааш, аксы хак дээннер.

Өлүглер аразындан катап дирлириниң дугайында

(Мф. 22:23-33; Лк. 20:27-40)

¹⁸ Ооң соонда: «Өлген улус катап дирилбес» – дижир ·саддукейлер Иисуска чедип келгеш, айтырыг салганнар: ¹⁹ «Башкы! Моисей биске мынча деп бижээн болгай: „Бир эвес эр кижи ажы-төл чок тургаш, өлү бээр болза, ооң дуңмазы дулгуяк чаавазы-биле өгленгеш, бодунуң өлген акызының үре-салгалын уламчылаар ужурлуг“ . ²⁰ Чеди алышкы бар өг-бүле турган дижик. Оларның улуу кадайланып алгаш, ажы-төл арттырбайн, өлүп калган. ²¹ Ол херээженге оон бичии дуңмазы өгленип алгаш, база-ла ажы-төл арттырбайн, өлүп калган. Дараазында дуңмазы-биле база-ла ындыг болган. ²² Ол херээженни кадайланып чораан чеди алышкының чаңгызы-даа ажы-төл арттырбаан. Адак сөөлүнде херээжен база өлүп калган. ²³ Хамык өлген улус катап дирлип кээрге, канчаарыл? Ол кымның кадайы боорул? Алышкылар ону чеделээн кадайланып чораан болгай».

²⁴ Иисус мынча деп харыылаан: «Силер Бижилгелерни-даа, Бурганның күчү-күжүн-даа билбес болгаш, соора барган эвес силер бе? ²⁵ Өлүг улус катап дирилгеш, кадай-даа албас, ашакка-даа барбас, харын Бурганның дээрде төлээлеринге дөмей болур. ²⁶ А өлүглер аразындан катап дирлиишкинге хамаарыштыр силер Моисейниң номундан: „Мен – Авраамның Бурганы, Исаактың Бурганы болгаш Иаковтуң Бурганы-дыр мен“ – деп, Бурганның Моисейге хып турар чадаң ыяштан чугаалаанын номчувааныңар ол бе? ²⁷ Бурган – өлүглерниң эвес, а дириглерниң Бурганы-дыр! Силер соора билип турар-дыр силер, ·саддукейлер!»

Эң чугула айтыышкын дугайында

(Мф. 22:34-40; Лк. 10:25-28)

²⁸ Ном-хоойлу тайылбырлакчыларының бирээзи ол маргылдааны дыңнап тура, Иисустуң кайы хире эки харыылап турганын эскерип кааш, Аңаа чедип келгеш: «Шупту айтыышкыннарның кайызы эң чугула боорул?» – деп айтырыг салган.

²⁹ Иисус мынча деп харыылаан: «Эң чугула айтыышкын бо-дур: „Дыңна, Израиль! Бистиң Бурганывыс Дээрги-Чаяакчы – дың чаңгыс Дээрги-Чаяакчы-дыр. ³⁰ Бодуңнуң Бурганың Дээрги-Чаяакчыга бүгү-ле чүлдү-чүрээң-биле, бүгү-ле сеткил-сагыжың-биле, бүгү-ле угаан-сарыылың-биле, шыдаар-ла шааң-биле ынак бол“ . ³¹ Ийи дугаар айтыышкын бо: „Чаныңда кижиге бодуңга бодуң дег ынак бол“ . Бо ийи айтыышкындан чугула кандыг-даа айтыышкын чок».

³² Ном-хоойлу тайылбырлакчызы мынча дээн: «Эки-ле чугааладыңар, Башкы. „Бурган дың чаңгыс база Оон өске Бурган чок“ – деп, Силер шын чугааладыңар. ³³ Аңаа бодунуң бүгү-ле чүлдү-чүрээ-биле, бүгү-ле угаан-сарыылы-биле, шыдаар-ла шаа-биле ынак боору база чанында кижиге бодунга боду дег ынак боору – өргүлдерниң бүгү хевирлеринден аажок чугула-дыр ».

³⁴ Иисус ном-хоойлу тайылбырлакчызының ол хире угаан-сарыылдыг харыылап турарын көргеш, аңаа мынча дээн: «Сен Бурганның Чагыргазындан ырак эвес-тир сен». Оон бээр-ле кым-даа Аңаа айтырыг салырын дидинмээн .

Давидтиң Оглунуң дугайында

(Мф. 22:41-46; Лк. 20:41-44)

³⁵ Сөөлүнде, чонну Бурганның өргээзинге өөредип тура, Иисус мынча дээн: «Чүге ном-хоойлу тайылбырлакчылары Бурганның шилип алган Христозун ·Давидтиң Оглу-дур деп турарыл? ³⁶ Давид боду, Ыдыктыг Сүлдеге башкарткаш, мынча дээн болгай:

„Дээрги-Чаяакчы мээң Дээргимге мынча дээн:

‘Дайзыннарыңны буттарың адаанга эккеп салбаан шаамда,

Мээң оң таламга олур’“ .

³⁷ Давид боду Ону Дээргим деп адаан-дыр. Ындыг болганда, Христос канчап Давидтиң оглу боорул?»

Дыка хөй чон Иисусту магадап дыңнап турган .

Ном-хоойлу тайылбырлакчыларындан кичээндириг

(Мф. 23:1-36; Лк. 20:45-47)

³⁸ Иисус чонну улаштыр өөредип, мынча дээн: «Ном-хоойлу тайылбырлакчыларындан кичээнип чоруңар. Олар каас-коя тоннар кедеринге база улус чыылган шөлдерге хүндүледиринге ынак болгай. ³⁹ Олар ·синагогалар болгаш найыр-дойларга эң хүндүткелдиг черлерге саадаарынга ынак улус . ⁴⁰ Олар дулгуяк кадайның эт-хөреңгизин сыырыпкаш, ооң соонда карак чаап үр мөргүүр улус. Ындыгларны эң-не шыңгыы кеземче манап турар».

Дулгуяк кадайның өргүлү

(Лк. 21:1-4)

⁴¹ Иисус өргүл кылдыр берген акша-мөңгүн чыыр хааржак мурнунга олуруп алгаш, Бурганның өргээзинге улустуң акша өргүп турарын хайгаарап эгелээн. Бай улус хөй түңнүг акша салгылаар болган. ⁴² А оон бир-ле ядыы дулгуяк кадай чедип келгеш, бир рим көпеек хире үнелиг ийи эң үүрмек чоосту салган. ⁴³ Иисус өөреникчилерин чыып алгаш, мынча дээн: «Алыс шынны силерге чугаалап тур мен: бо ядыы дулгуяк кадай өргүл салган улустуң шуптузундан хөйнү салды. ⁴⁴ Олар боттарының артыкшылдыг байындан салып турду, а ол кадай, ындыг ядыы турбуже, бодунуң амыдыраарынга херек бар-ла кошкулун салып кагды» .

Келир үеде болур хөлзээшкиннер

(Мф. 24:1-14; Лк. 21:5-19)

¹ Иисус Бурганның өргээзинден үнүп орда, Ооң өөреникчилериниң бирээзи Аңаа мынча дээн: «Башкы! Көрүңерем, онза-ла чараш даштар-дыр база онза-ла тудуглар-дыр!»

² Иисус аңаа: «Сен бо улуг, чараш орду-сүмелерни кайгап тур сен бе? Оларның шуптузун үрегдеп-бузуп кааптар, маңаа туружундан шимчевээн даш безин артпас » – деп харыылаан.

³ Ооң соонда Ол Елеон даанга, Бурганның өргээзиниң чиге дужунга олурда, Пётр, Иаков, Иоанн болгаш Андрей олар өске өөреникчилерден аңгы чедип келгеш, айтырыг салганнар: ⁴ «Ол бүгү кажан болу бээрил, ук болуушкуннар чоокшулап келгенин кандыг бадыткал демдектеринден билип алыр бис, чугаалап бериңерем?»

⁵ Иисус оларга мынча дээн: «Кандыг-даа улуска дуурайладып аарындан кичээниңер . ⁶ Хөй кижи: „Христос – мен-дир мен“ – деп, Мээң адым тудуп чедип келгеш, эңдерик улусту мегелеп кааптар . ⁷ Чоокта дайын-чааның шимээнин болгаш ыракта дайын-чаалар дугайында чугаалар дыңназыңарза, кортпаңар . Ол бүгү болган турар ужурлуг, ынчалза-даа бүгү чүвениң чогум төнчүзү ол эвес-тир. ⁸ Бир чонче өске чон база бир күрүнеже өске күрүне халдай бээр . Чер болганга чер шимчээшкиннери болгаш аш-чут болур . Ынчалза-даа ол бүгү, божаан херээженниң эъдиниң аарыы дег, хилинчектиң чүгле эгези-дир.

⁹ Серемчилелдиг болуңар! Силерни шиидери-биле дээди Чөвүлелдерге хүлээдир база ·синагогаларга эттеп-согар. Мээң дугайымда херечилеп , чагырыкчылар болгаш хааннар мурнунга турар силер . ¹⁰ Ынчалза-даа чүнүң-даа мурнунда Буянныг Медээни бүгү чоннарга суртаалдаан турар ужурлуг силер . ¹¹ Силерни кажан-даа бол тудуп алгаш, шиидери-биле аппарза, чүнү чугаалаар чоор деп, баш бурунгаар сагыш човаваңар. Чүнү чугаалаарыңар силерге ол шакта илерей бээр, чүге дээрге боттарыңар эвес, а Ыдыктыг Сүлде Боду чугаалай бээр . ¹² Акызы дуңмазын, ачазы ажы-төлүн өлүрери-биле бериптер. Ажы-төлү база ада-иезинге удур тура халааш, оларны өлүмге онаары-биле бериптер . ¹³ Мээң адым ужун бүгү улус силерни көөр хөңнү чок апаар . Ынчалза-даа ол бүгүнү эчизинге чедир шыдашкан кижи камгалалды алыр» .

Ам кээр коргунчуг айыыл-халап

(Мф. 24:15-28; Лк. 21:20-24)

¹⁴ «Кажан бодунуң турбас ужурлуг черинде турар хоозуралдың бужар чудун көрүп кагзыңарза (номчуп орар кижи шын угаазын!), ынчан Иудеяда чурттаан улус дагларже дезипсин. ¹⁵ Бажыңының кырынга турган кижи, эт-севин алыр дээш, бажыңынче дүжүп кирбезин . ¹⁶ Шөлге ажылдап чораан кижи, идик-хевин алыр дээш, бажыңынче ээп келбезин. ¹⁷ Ол хүннерде иштиг-сааттыглар болгаш эмер чаш уруг-дарыглыг улус ат болур! ¹⁸ Ол бүгү кыжын болу бербезин дээш, мөргүңер. ¹⁹ Чүге дээрге Бурганның делегейни чаяаган үезинден бо хүнге чедир болуп көрбээн база моон соңгаар кажан-даа болбас ындыг коргунчуг айыыл-халап ол хүннерде болур . ²⁰ Бир эвес Дээрги-Чаяакчы ол хүннерниң санын кызырбаан болза, амылыг кижи бүрүзү оон менди үнмес ийик. Ынчалза-даа Бодунуң шилип алган улузун бодааш, Дээрги ол хүннерниң санын кызырып берген .

²¹ Силерге ынчан кандыг-бир кижи: „Көр, Христос мында!“ азы: „Христос дуу ында!“ – дээр болза, аңаа бүзүревеңер . ²² Ол үеде боттарын „Христос мен“ база „Бурганның медээчизи мен“ дижип чоруур улус тыптып кээр. Болдунар-ла болза, Бурганның шилип алган улузун безин мегелээр дээш, олар силерге янзы-бүрү бадыткал демдектери болгаш кайгамчык чүүлдер көргүзер . ²³ Ындыг болганда, кичээниңер. Мен силерни манап турар бүгү чүвени баш бурунгаар сагындырып турарым бо» .

Кижи амытан Оглунуң чедип кээри

(Мф. 24:29-31; Лк. 21:25-28)

²⁴ «Ынчаарга ол хүннерниң бүгү айыыл-халавы болуп каапкан соонда,

хүн караа өжер, ай чырытпастай бээр,

²⁵ сылдыстар дээрден кээп дүжер база

дээрниң күчү-күштери сириңейнип, божаңнай бээр .

²⁶ Улус ынчан өндүр улуг күчү-күжү болгаш чайынналчак чырыы-биле булуттарда кел чоруур ·Кижи амытан Оглун көрүп каарлар . ²⁷ Ол Бодунуң төлээлерин чырык черниң дөрт чүгүнден, өртемчейниң бир кыдыындан өске кыдыынга чедир Бодунуң шилип алган улузун чыып эккелзиннер дээш, чорудуптар» .

Фига ыяжының чижээ-биле кичээндириг

(Мф. 24:32-35; Лк. 21:29-33)

²⁸ «Фига ыяжындан үлегер-чижектен алыңар: ооң будуктары хөөп, бүрүлери частып кээрге, чай удавас дүжер дээрзин эндевес болгай силер. ²⁹ Шак-ла ынчалдыр ол бүгүнүң боттанып эгелээнин көрүп кагзыңарза, ·Кижи амытан Оглу бо, эжик аксында келген дээрзин билип алыңар. ³⁰ Алыс шынны силерге чугаалап тур мен: ол бүгү чүве боттанмаан шаанда, бо салгалдың улузу өлүп читпес . ³¹ Дээр биле чер эстип-хайлы бээр , а Мээң сөстерим эстип-хайлы бербес».

Шагы, хүнү билдинмес

(Мф. 24:36-44; Лк. 17:26-30, 34-36)

³² «А ол хүннүң база шактың кажан кээрин кым-даа: ·дээрниң төлээлери-даа, Бурганның Оглу-даа билбес – чүгле Бурган Ада билир . ³³ Серемчилелдиг болуңар база кезээде белен болуңар, чүге дээрге ол үениң кажан кээрин билир эвес силер . ³⁴ Ырак орукче аъттаныр дээн кижиниң бажыңын чалчаларынга арттырып кааш, кижи бүрүзүнге кылыр ажыл-херекти айтып каанынга база хаалгачызынга „Одуг-сергек таңныылдап олур“ деп айтыышкын бергенинге ол манаашкынны дөмейлеп боор. ³⁵ Ынчангаш силер база-ла одуг-сергек болуңар! Чүге дээрге бажың Ээзиниң кажан ээп келирин билбес-ле болгай силер : та кежээ, та дүн ортузунда, та аскыр-дагаа алгырар өйде азы хүн үнүп орда... ³⁶ Силер манавайн туруңарда, Ол хенертен ээп келгеш, удуп чыдарыңарны көрүп кагбазын! ³⁷ Ынчангаш силерге чугаалаан чүвемни бүгү улуска база чугаалап тур мен: одуг-сергек болуңар!»

Иисуска удур сүлчээ

(Мф. 26:1-5; Лк. 22:1-2; Ин. 11:45-53)

¹ ·Хосталыышкын болгаш ·Хаарган далганнар байырлалынга чедир ийи хүн арткан турган. Бурганның дээди бараалгакчылары болгаш ном-хоойлу тайылбырлакчылары Иисусту кажарлап тудуп алгаш, өлүрүп каар эптиг арга дилей бергеннер . ² Олар мынча деп турган: «Чүгле байырлал үезинде ынчап болбас. Оон башка чон хөлзээзин үндүрүп болур».

Вифанияга Иисустуң бажын үс-биле чагганы

(Мф. 26:6-13; Лк. 7:36-50; Ин. 12:1-8)

³ Иисус Вифанияда кежи аарыг чораан Симоннуң бажыңынга чемненип олурда, бажыңче алебастр доңгалыг бир херээжен кирип келген. Ол доңгаже арыг нард үнүштен кылган улуг үнелиг чаагай чыттыг үс куткан болган. Ол саваның аксын буза шапкаш, чаагай чыттыг үзүн Иисустуң бажынче кудуп, чаап берген. ⁴ Чамдык улус аңаа хорадаксап, аразында чугаалажы берген: «Чаагай чыттыг үстү чарыгдаан ажыы чүл? Ону 300 ажыг мөңгүн чоос өртекке садыпкаш, акшазын ядыыларга үлеп берип болур турган-на болгай».

⁶ Ынчалза-даа Иисус мынча дээн: «Соксаңар, ону дүвүретпейн көрүңер. Ол Меңээ эки херек кылды ышкажыл. ⁷ Ядыылар силер-биле үргүлчү кады турар , күзээр болзуңарза, оларга кажан-даа ачы-дуза көргүзүп шыдаар силер, а Мен силер-биле үргүлчү кады турбас мен . ⁸ Ол херээжен бодунуң шыдаар шаа-биле кылды: Мээң мага-бодумну орнукшударынга баш удур белеткеп, үс-биле чаап берди . ⁹ Алыс шынны силерге чугаалап тур мен: бүгү делегейге, Буянныг Медээни суртаалдаан чер бүрүзүнге , улус бо херээженниң кылган херээниң дугайында чугаалажып, ону сактып чоруур».

Иуданың саттыныкчы болуксай бергени

(Мф. 26:14-16; Лк. 22:3-6)

¹⁰ Ынчан Иисустуң он ийи элчининиң бирээзи боор Иуда Искариот Ону садыптар дээш , Бурганның дээди бараалгакчыларынче чорупкан. ¹¹ Олар ону дыңнааш, амырап, аңаа акша төлээрин аазааннар. Иуда оон бээр-ле Иисусту оларга садыптар эптиг таварылга манап эгелээн.

Хосталыышкын байырлалынга белеткел

(Мф. 26:17-30; Лк. 22:7-23; Ин. 13:21-30)

¹² ·Хаарган далганнар байырлалының бирги хүнүнде, кажан ·Хосталыышкын байырлалында чиир хураганны дөгерер үе кээрге , өөреникчилери Иисуска мынча дээн: «Силерниң байырлал чеми чиир чериңерни каяа белеткезин деп күзээр силер?»

¹³ Иисус ынчан оларның ийизин чорудуп, мынча деп чагаан: «Хоорайже барыңар. Ынаар кире бээриңерге, суглуг доңга туткан кижи уткужуп кээр эвеспе. Ону эдерип чоруптуңар. ¹⁴ Ол кижиниң кире бээри бажыңче киргеш, бажың ээзинге: „‘Өөреникчилерим-биле кады Хосталыышкын байырлалының кежээки чемин четтирерим өрээл кайдал?’ – деп, Башкы айтырып тур“ – дээр силер. ¹⁵ Бажың ээзи силерге аайлап-белеткеп каан үстүкү делгем өрээлди айтып бээр. Биске шупту чүвени аңаа белеткеп каар силер».

¹⁶ Ийи өөреникчи чорупкан. Олар хоорайже киргеш, шупту чүвени Иисустуң оларга чугаалаан аайы-биле тып алгаш, байырлалдың кежээки чемин белеткеп кааннар.

¹⁷ А кежээ дүшкенде, Иисус ынаар Бодунуң он ийи элчини-биле кады чедип келген. ¹⁸ Олар олуруп алгаш, чемненип эгелээрге, Ол: «Алыс шынны силерге чугаалап тур мен: силерниң бирээңер – ам Мээң-биле кады чемненип олурар кижи – Мени садыптар-дыр» – дээн .

¹⁹ Өөреникчилер аажок муңгарай бергеш, кижи бүрүзү Оон соңнуг-мурнуг айтырып эгелээн: «Мен эвес-ле боор мен аа?»

²⁰ Иисус оларга мынча деп харыылаан: «Ол дээрге он ийи элчинниң бирээзи, ам Мээң-биле кады чаңгыс тавактан чем чип орар кижи-дир. ²¹ Бижилгеде ол дугайында бижээни дег , ·Кижи амытан Оглу оруун эртер ужурлуг, ынчалза-даа Ону садыптар кижи ат болур! Ол кижи шуут төрүттүнмээни боору дээре ийик!»

Дээрги-Чаяакчының кежээки чеми

(Мф. 26:26-30; Лк. 22:15-20; 1 Кор. 11:23-25)

²² Олар чемненип олурда, Иисус хлебти алгаш, Бурганга өөрүп четтиргеш, ону үзе тыртып, өөреникчилеринге берип тура, мынча дээн: «Ап алыңар, бо дээрге Мээң мага-бодум-дур ». ²³ А ооң соонда Ол дашканы көдүргеш, Бурганга өөрүп четтиргеш, өөреникчилеринге сунуп бээрге, олар шупту ол дашкадан ишкен. ²⁴ Иисус оларга мынча дээн: «Бо дээрге хөй улус дээш төгерим, чагыг-керээ чарар Мээң ханым-дыр . ²⁵ Алыс шынны силерге чугаалап тур мен: Бурганның Чагыргазынга чаа арага ижер хүнүм келбээн шаанда, Мен ам моон соңгаар виноград суксуну – араганы ишпес мен». ²⁶ Олар ыдыктыг ырны ырлашкаш, Елеон даанче чорупканнар .

Пётрнуң Иисустан ойталаарын баш бурунгаар медеглээни

(Мф. 26:31-35; Лк. 22:31-34; Ин. 13:36-38)

²⁷ Иисус оларга мынча дээн: «Бижилгеде: „Кадарчызын соп каарымга, хойлар тарай маңнажы бээр“ – деп бижээни дег, силер шупту Менден ойталаар-дыр силер . ²⁸ Ынчалза-даа катап дирилгеним соонда, Мен Галилеяга мурнай чедип, силерни аңаа манаар мен ».

²⁹ А Пётр Аңаа: «Улус Силерден шупту-даа ойталаар болза, мен кажан-даа ынчанмас мен» – дээн.

³⁰ Иисус аңаа мынча деп харыылаан: «Алыс шынны сеңээ чугаалап тур мен: бо дүне-ле, аскыр-дагаа ийи катап алгырар бетинде, сен Менден үш катап ойталаар-дыр сен».

³¹ Ынчалза-даа Пётр улам-на маргып: «Силер-биле кады өлүр-даа апаар болзумза, Силерден черле ойталавас мен!» – деп аашкынган. Өске өөреникчилери база ынча дижир болган.

Иисустуң Гефсиманияга Бурганга мөргүл кылганы

(Мф. 26:36-46; Лк. 22:39-46)

³² Ооң соонда олар Гефсимания дээр черге чедип кээрге, Иисус Бодунуң өөреникчилеринге: «Мен мөргүп алыйн, силер маңаа олуруңар» – дээн. ³³ Иисус Пётрну, Иаковту болгаш Иоанны эдертип алган . Ол ундаралга база хөлзээзин-дүвүрелге алзыпкан. ³⁴ «Мээң сеткилимни качыгдал өлүмнүү-биле карартыр базып тур – деп, Ол оларга чугаалаан. – Маңаа туруңар база сергек болуп, удуваңар!»

³⁵ Элээн ырай бергеш, Иисус черже доңгая кээп дүшкеш, болдунар чүве болза, хилинчектиң ол үе-шагы Оон чайлазын дээш, мөргүп эгелээн . ³⁶ Ол мынча дээн: «Авва , Ачай! Сээң шыдавас чүвең чок болгай . Хилинчектиң бо дашказын Менден чайлады берем! Ынчалза-даа бүгү чүве Мээң эвес, а Сээң күзел-сорууң ёзугаар болзун» .

³⁷ Иисус өөреникчилеринче ээп келгеш, оларның удуп чыдарын көргеш, Пётрга чугаалаан: «Симон, удуй бердиң бе? Сен таанда-ла чаңгыс шак иштинде удувайн барып шыдавааның ол бе? ³⁸ Күткүлгеге алыспас дээш, серемчилелдиг болуп, мөргүңер-ле . Сеткил-сагыш – сергек, а мага-бот – суларгай болгай». ³⁹

Иисус база катап ырай бергеш, демги-ле сөстери-биле мөргүп турган. ⁴⁰ Ооң соонда Ол катап ээп кээрге, өөреникчилери ам база удуп чыткан. Оларның карактары шимдинип турган, а ол ышкаш Аңаа чүнү-даа харыылаар аайын тыппааннар. ⁴¹ Үшкү удаа оларже дедир чедип келгеш, Иисус мынча дээн: «Силер ам-даа удуп дыштанмышаан силер бе? Болзун че. Шак-үе келген , ·Кижи амытан Оглун бачыттыглар холунга тудуп берип турар-дыр . ⁴² Тургулаңар, чоруулуңар. Саттыныкчы бо келди, көрүңер!»

Иисусту тудуп хоругдааны

(Мф. 26:47-56; Лк. 22:47-53; Ин. 18:3-12)

⁴³ Иисус ынча деп турда-ла, он ийи элчинниң бирээзи боор Иуда чедип келген . Ооң-биле кады Бурганның дээди бараалгакчыларының, ном-хоойлу тайылбырлакчыларының болгаш ·баштыңнарның чорутканы, хылыштар, моңнар-биле чепсегленген хөй улус кел чыткан. ⁴⁴ Саттыныкчы оларга демдек айтып, дугуржуп алган турган: «Ошкап каарым кижи Иисус ол боор. Ону тудуп алгаш, шыңгыы кадарып, аппаар силер». ⁴⁵ Иуда ол дораан Иисусче чоокшулап келгеш: «Башкы!» – дээш, Ону ошкап каан. ⁴⁶ Иисуска холдарын дегзип, Ону тудуп алганнар. ⁴⁷ Ооң чанынга турган өөреникчилерниң бирээзи хылыжын ушта тырткаш , Бурганның дээди бараалгакчызының чалчазының кулаан одура шаапкан.

⁴⁸ Иисус ынчан оларга мынча дээн: «Силер чүге Мени тудуп аарда, хылыштарлыг, моңнарлыг чедип келдиңер? Кай, Мен дээрбечи-дир мен бе? ⁴⁹ Мен хүннүң-не силер-биле кады Бурганның өргээзинге улус өөредип келдим , а силер Меңээ хол дегбээн болгай силер. Ынчалза-даа Бижилгелерниң сөстери боттанзын ». ⁵⁰ Хамык өөреникчилер ынчан Иисусту каапкаш, дезе бергеннер .

⁵¹ Ооң өөреникчилериниң аразынга чораан, чанагаш эът-бодун чүгле пөс шывыг-биле шып алган аныяк оол харын Иисусту эдерип чорупкан. Чепсегленген улус ону база сегирип аарга, ол оол шывыын оларның холунга каапкаш, чанагаш боду дезип чоруй барган.

Иисус дээди иудей Чөвүлелдиң мурнунда

(Мф. 26:57-68; Лк. 22:54-55, 63-71; Ин. 18:13-14, 19-24)

⁵³ Иисусту Бурганның дээди бараалгакчызының бажыңынга эккелгеннер. Ында Бурганның кол-кол бараалгакчылары, чоннуң ·баштыңнары болгаш ном-хоойлу тайылбырлакчылары чыглып келген болган. ⁵⁴ (А Пётр Бурганның дээди бараалгакчызының бажыңының хериминиң иштинге чедир Иисусту бүдүү эдерип келгеш, таңныылдар аразынга отка чыннып олуруп алган.) ⁵⁵ Бурганның дээди бараалгакчылары база бүгү ·дээди иудей Чөвүлел Иисусту өлүрүп шиидер чылдагаан бар болзун дээш, Аңаа удур буруудаткан херечилел тыварын оралдашса-даа, чүнү-даа тыппааннар. ⁵⁶ Иисуска удур меге херечилел кылган улус хөй-даа болза , оларның ол херечилелдери аразында дүүшпес болган . ⁵⁷ Ооң соонда элээн каш меге херечи туруп келгеш, Аңаа удур херечилел кылып, мынча дээннер: ⁵⁸ «Бис Ооң: „Кижи холу-биле туткан Бурганның бо өргээзин үрегдеп-бускаш, үш хүн дургузунда өске, кижи холу-биле тутпаан өргээден тудуп тургузуптар мен “ – деп турганын дыңнаан бис». ⁵⁹ Ынчалза-даа оларның безин херечилелдери дүүшпес болган.

⁶⁰ Бурганның дээди бараалгакчызы ынчан Иисустуң мурнунга туруп алгаш: «Чүге харыылавайн тур сен? Бо улустуң сеңээ удур чүнү херечилеп турары ол?» – деп айтырган . ⁶¹ Ынчалза-даа Иисус ыыттаваан болгаш чүнү-даа харыылаваан . Бурганның дээди бараалгакчызы Оон база катап айтырыг салган: «Сен ылап-ла Христос, йөрээлдиг Бурганның Оглу сен бе?»

⁶² Иисус мынча деп харыылаан: «Ийе, Мен мен. Моон соңгаар силер шупту ·Кижи амытан Оглунуң Күчүлүг Бурганның оң талазында олурарын база дээрниң булуттарынга бүргеттирген кел чыдарын көөр силер» .

⁶³ Бурганның дээди бараалгакчызы ынчан кеткен хевин ора соп каапкаш , мынча дээн: «Биске ам херечилерниң херээ чүл? ⁶⁴ Силер Ооң Бурганны дорамчылаанын дыңнадыңар . Кандыг шииткел үндүрер силер?» Олар шупту: «Ол буруулуг база өлүр ужурлуг» – деп чугаалааннар . ⁶⁵ Чамдык улус Олче дүкпүрүп-каккырып эгелээн . Иисустуң карактарын шарып алгаш, Ооң бажынче шанчып: «Өттүр билип медегле!» – деп турганнар. Ооң соонда таңныылдар база Ону аппаргаш, эттеп-соп эгелээннер .

Пётрнуң Иисустан ойталааны

(Мф. 26:69-75; Лк. 22:56-62; Ин. 18:15-18, 25-27)

⁶⁶ Пётр ам-даа херим иштинден үнмээн турда, Бурганның дээди бараалгакчызының чалча херээженнериниң бирээзи ынаар чеде берген. ⁶⁷ Ол херээжен отка чыннып олурган Пётрну көрүп кааш, олче топтап көргеш: «Сен база Назарет чурттуг Иисус-биле кады турган сен» – дээн.

⁶⁸ Ынчалза-даа Пётр ойталап каапкан. Ол: «Билбезим херек-тир, чүнү чугаалап турарыңның ужур-утказын билбейн тур мен» – дээш, бажың мурнунда шөлче үне берген. Ынчан аскыр-дагаа алгыра берген.

⁶⁹ А чалча херээжен ону аңаа көрүп кааш, улуска база катап: «Бо кижи база оларның бирээзи-дир» – дээн.

⁷⁰ Ынчалза-даа Пётр база-ла ойталап каапкан, а элээн болганда, аңаа турган улус Пётрга: «Оларның бирээзи болбайн канчаар сен, Галилеядан келген ышкаш-тыр сен» – дээн .

⁷¹ Ол даңгыраглап, аашкынып эгелээн: «Силерниң чугаалап турарыңар ол Кижини мен шуут билбес мен». ⁷² Ол дораан аскыр-дагаа ийиги удаа алгырыпкан, а Пётр Иисустуң аңаа чугаалаан сөстерин сактып келген: «Аскыр-дагаа ийи катап алгырар бетинде, сен Менден үш катап ойталаар-дыр сен» . Ол ишкирнип ыглай берген.

Иисус рим чагырыкчы Пилаттың мурнунда

(Мф. 27:1-2, 11-14; Лк. 23:1-5; Ин. 18:28-38)

¹ Эртен эрте Бурганның дээди бараалгакчылары, ·баштыңнар болгаш ном-хоойлу тайылбырлакчылары база бүгү ·дээди иудей Чөвүлел чөвүлежип хуралдаан. Олар Иисусту хүлээш, аппаргаш, ·Пилатка хүлээдип бергеннер. ² Пилат Иисустан: «Сен – иудей хаан сен бе?» – деп айтырган.

Иисус: «Силер бодуңар ынча дидиңер» – деп харыылаан. ³ Бурганның дээди бараалгакчылары Иисуска хөй буруу онааган.

⁴ Ынчангаш Пилат Оон база катап айтырган: «Чүге чүнү-даа харыылавас сен? Сеңээ удур буруудадыышкыннарның хөйүн көрбес сен бе!» ⁵ Ынчалза-даа Иисус Пилатка чүнү-даа харыылавайн баргаш , ону аажок кайгаткан.

Варавваны хостааны, а Иисусту өлүмге шиидип кааны

(Мф. 27:15-26; Лк. 23:13-25; Ин. 18:39–19:16)

⁶ ·Хосталыышкын байырлалында ·Пилат чоннуң шилээни бир херектенни хостап бээр чаңчылдыг турган. ⁷ Ынчан тура халыышкын үезинде өлүрүүшкүн кылган үймээнчилерниң бирээзи болур Варавва дээр кижи хоругдадып алган чыткан. ⁸ Чыылган чон Пилаттан ооң оларга үргүлчү кылып келген келдередиин кылырын негей берген. ⁹ Пилат олардан: «Силерге иудей хаанны хостап берейн, күзээр силер бе?» – деп айтырган. ¹⁰ (Бурганның дээди бараалгакчылары Иисуска адааргааш , Ону аңаа тудуп эккелгенин Пилат билип турган.) ¹¹ А Бурганның дээди бараалгакчылары чонну Пилаттан Варавваны хостаарын дилээр кылдыр көгүдүп-хөөктүрүп алганнар .

¹² Пилат олардан: «Силерниң иудей хаан деп турарыңар демги Кижини мээң канчаарымны күзеп тур силер?» – деп база катап айтырган.

¹³ Олар харыызынга: «Ону хере шаап шаажылаңар!» – деп алгыржы бергеннер.

¹⁴ А Пилат олардан: «Чогум чүү дээш? Ол кандыг кемниг херек үүлгеткенил?» – деп айтырган .

Ынчалза-даа чыылган чон улам ыыткыр алгыржы берген: «Ону хере шавыңар!»

¹⁵ Пилат чыылган чоннуң күзелин хандырар дээш, оларга Варавваны хостап берген, а Иисусту кымчылааш , хере шавары-биле аппаарын дужааган.

Шериглерниң Иисусту дорамчылааны

(Мф. 27:27-31; Ин. 19:2-3)

¹⁶ Шериглер Иисусту ·Пилаттың ордузунуң мурнунда преторий дээр шөлче киире бергеш, бүдүн батальон шеригни чыып алганнар. ¹⁷ Олар Аңаа хааннар кедер хүрең-кызыл тон кедиргеш, тенниг будуктардан оваадай өрээш, Ооң бажынга салып кааннар. ¹⁸ «Иудей хаан алдаржызын!» – деп, олар алгыржып турганнар. ¹⁹ Олар Ооң бажынче мерге-биле улдап, Олче дүкпүрүп-каккырып, Ооң мурнунга дискектенип ора дүшкеш, Аңаа сөгүрээн улус өттүнүп, дорамчылап турганнар . ²⁰ Иисусту дорамчылап мага хангаш, шериглер хүрең-кызыл каас-коя тонну ужулгаш, Ооң Бодунуң хевин кедиргеш, хере шавары-биле алгаш чорупканнар.

Иисустуң хере шаптыртканы

(Мф. 27:32-44; Лк. 23:26-43; Ин. 19:17-27)

²¹ Киринея чурттуг Симон деп кижи шөлден ээп чанып олургаш, оларга орук ара ужуражы берген. (Ол Александр биле Руфустуң ачазы чүве-дир.) Шериглер ону Иисусту хере шавар дээн ·белдир-ыяшты көдүрүп чоруур кылдыр албадапканнар. ²² Иисусту Голгофа азы «Баш сөөгү» дээр черге эккелгеннер. ²³ Шериглер Аңаа мирра холаан арага ижиртирге, Ол ынаваан. ²⁴ Иисусту белдир-ыяшка хере шаап кааш, олар Ооң хевин алыр дээш үлүг тыртып, аразында үлежип алганнар . ²⁵ Ону хере шаап каанда, хүн үнгенден бээр үшкү шак турган.

²⁶ Иисустуң кем-буруузун айыткан самбыражыгашта: «Иудей хаан» – деп бижээн болган.

²⁷ Ооң-биле кады ийи дээрбечини база: бирээзин – Ооң оң талазынга, өскезин – солагай талазынга хере шаап каан . ²⁹ Эрткен-дүшкен улус Иисусту бак сөглеп, Ооң талазынче бажы-биле дорамчылалдыг айтып, кочулап турган : «Че, чүл моң? „Бурганның өргээзин үрегдеп-бускаш, үш хүн дургузунда тудуп тургузуптар мен“ – деп турдуң чоп! ³⁰ Белдир-ыяштан дүжүп кээп, Бодуңну Бодуң камгала!» ³¹ Бурганның дээди бараалгакчылары болгаш ном-хоойлу тайылбырлакчылары база Иисусту кочулап, аразында чугаалажып турганнар: «Өскелерни камгалап турган, а Бодун камгалап шыдавас де! ³² Ам бо Христос, Израильдиң хааны , белдир-ыяштан дүжүп келзин, бис ону көөр болзувусса, Аңаа бүзүрей бээр бис! » Иисус-биле кады хере шаптырган ийи дээрбечи безин Ону бак сөглеп турган.

Иисустуң өлүмү

(Мф. 27:45-56; Лк. 23:44-49; Ин. 19:28-30)

³³ Хүн үнгенден бээр алдыгы шактан тоску шакка чедир бүгү чер кырын дүмбей караңгы шыва апкан. ³⁴ А тоску шак үезинде Иисус ыыткыр алгырыпкан:

«Элои, Элои, лема савахфани?!»

( «Мээң Бурганым, Мээң Бурганым, чүү дээш Мени кааптың?!» – дээни ол.)

³⁵ Чоогунга турган улустуң чамдыызы ону дыңнааш: «Дыңнаңарам, Ол Илияны кый деп тур» – дишкен. ³⁶ Оларның бирээзи маңнап чеде бергеш, ажыг виноград арагазынга суг сиңирер губканы өттүрүп, өрген бажынга кедиргеш, ижиртири-биле Иисусче сунган . Ол кижи мынча дээн: «Адыр! Ону дүжүрүп алыр дээш, Илияның кээр-келбезин көрээли».

³⁷ Ыыткыр алгырыпкан соонда, Иисустуң амы-тыны үстү берген. ³⁸ Ол өйде Бурганның өргээзиниң иштинде аскан көжеге үстүнден адаанга чедир ийи чара орлуп калган . ³⁹ Иисустуң чиге мурнунга турган чүс шериг баштыңчызы Ооң тынындан канчаар чарылганын көргеш: «Бо кижи ылап-ла Бурганның Оглу турган-дыр!» – дээн.

⁴⁰ Чамдык херээженнер база болган чүүлдү ырактан хайгаарап турган. Оларның аразынга Мария Магдалина , бичии Иаков биле Иосийниң авазы Мария база Саломия олар турган. ⁴¹ Иисус Галилеяга чоруп турда, бо херээженнер Ону эдерип, Аңаа дузалажып турган чүве-дир. Иерусалимче Ооң-биле кады чедип келген өске-даа хөй херээженнер база ол черге турганнар.

Иисусту орнукшутканы

(Мф. 27:57-61; Лк. 23:50-56; Ин. 19:38-42)

⁴² Ол хүн байырлалга белеткел хүнү азы ·амыр-дыш хүнүнүң бүдүүзү турган. Кежээ дүжүп кел чыткан. ⁴³ ·Дээди иудей Чөвүлелдиң алдар-хүндүлүг кежигүнү боор, Бурганның Чагыргазының кээрин манап чоруур Аримафея чурттуг Иосиф дээр кижи чедип келгеш, Пилатче дидим базып кире берген. Ол Пилаттан Иисустуң мага-бодун аңаа бээрин дилээн. ⁴⁴ Иисустуң ындыг дүрген өлү бергенин дыңнааш, Пилат пат кайгап калган. Ол демги чүс шериг баштыңчызын кыйгырткаш, Иисустуң кажан өлгенин айтырган. ⁴⁵ Чүс шериг баштыңчызындан ылап-ла ындыг дээрзин билип алгаш, Пилат мага-ботту Иосифке бээрин чөпшээрээн. ⁴⁶ Иосиф чуга пөс садып алгаш, Иисустуң мага-бодун дүжүрүп, ол пөзү-биле ораап алгаш, хаяда оя каккан чевег-куйга орнукшудуп каан . Чевег-куйнуң аксын, улуг даш чууп эккеп, дуглап каан. ⁴⁷ А Мария Магдалина биле Иосийниң авазы Мария Иисусту кайда орнукшудуп каанын көрүп алганнар.

Иисустуң катап дирилгени

(Мф. 28:1-8; Лк. 24:1-12; Ин. 20:1-10)

¹ Амыр-дыш хүнү эрткенде, Мария Магдалина, Иаковтуң авазы Мария болгаш Саломия олар , Иисустуң мага-бодун барып чаап каар-дыр дээш, чаагай чыттыг үстер садып алганнар. ² Улуг-хүнде, эртен эрте, хүн чаа-ла үнүп олурда, херээженнер чевег-куйже чорупкан. ³ Орук ара олар: «Чевег-куйнуң аксын дуглаан дашты кым биске чайладыр чууп бээрил?» – деп аразында чугаалажып чорааннар. ⁴ А чедип келгеш, ол аажок улуг дашты кыдыынче чууктап каанын көрүп кааннар. ⁵ Олар чевег-куйнуң иштинче кире бергеш, ооң оң талазында ак хеп кеткен аныяк оолдуң олурарын көрүп кааш, элдепсинип корга бергеннер.

⁶ Ол оол мынча дээн: «Кортпаңар. Силер хере шаптырып шаажылаткан Назарет чурттуг Иисусту дилеп чедип келген-дир силер. А Ол катап дирли берген, Ол ам мында чок. Ооң мага-бодунуң чыткан чери бо-дур. ⁷ А ам баргаш, Ооң өөреникчилеринге, ылаңгыя Пётрга мынча деп чугаалаңар: „Ол силерни мурнай Галилеяга чеде бээр . Ооң силерге чугаалааны дег, Ону аңаа көрүп каар силер“».

⁸ Херээженнер коргуушкунга алзып, чевег-куйдан үнгеш, халчып ыңай-ла болганнар. Олар кымга-даа чүнү-даа чугаалавааннар, чүге дээрге кортканы ол хире болган.

Катап дирилген Иисус-биле ужуражылгалар

(Мф. 28:9-10, 16-20; Лк. 24:13-49; Ин. 20:11-23)

⁹ [Улуг-хүнде эртен эрте Иисус, катап дирилгениниң соонда эң баштай, чеди букту биеэде бир оон үндүр сывыртап бергени Мария Магдалинага кээп көзүлген. ¹⁰ Ол херээжен чоруткаш, Ооң ажыын ажып ыглажып турган өөреникчилерге чүү болганын чугаалап четкен. ¹¹ Иисус дириг деп, а Мария Ону көрген деп дыңнааш, олар аңаа бүзүревээн .

¹² Иисус ооң соонда ийи өөреникчизинге база, олар көдээ черже бар чыдырда, өске хевир-шырайлыг бооп көзүлген. ¹³ Ол ийи өөреникчи ээп келгеш, арткан өөрүнге чугаалаан, ынчалза-даа оларга база-ла бүзүревээннер.

¹⁴ Адак сөөлүнде Иисус он бир элчинге, олар чемненип олурда, кээп көзүлген. Иисус оларны бүзүрели четпес болганы дээш, Ону катап дирилген турда көрген улуска бүзүрээр хөңнү чок болган чөрүүзү дээш, чемелээн. ¹⁵ Иисус оларга мынча дээн: «Бүгү делегейни эргий кезип, бүгү кижи төрелгетенге Буянныг Медээни суртаалдаңар . ¹⁶ Бүзүрей бергеш, ·сугга суктурар кижи – камгалал алыр , а бүзүревес кижи – шииттирип алыр . ¹⁷ Бурган бүзүрээн улусту дамчыштыр дараазында кайгамчык демдектерин илередир: олар Мээң адым-биле буктарны үндүр сывыртаар болгаш чаа дылдарга чугаалажыр ; ¹⁸ чыланнарны холга тудуп аарга база өлүмнүг хоран ижерге, оларга хора халдавас. Олар холдарын аарыг улуска дегзирге, демгилери экирий бээр ».

¹⁹ Дээрги Иисус оларга бо бүгүнү чугаалааш, дээрже көдүрлүп үне бергеш , Бурганның оң талазынга барып олурупкан . ²⁰ Ооң өөреникчилери тарап чоруткаш, чер болганга Буянныг Медээни суртаалдай бергеннер. Дээрги-Чаяакчы оларны деткип, оларның сөстерин кайгамчык демдектери-биле бадыткап турган . Аминь.]