Левит

Левит

Киирилде

Бо болза Моисейниң Беш номунуң үшкүзү-дүр. Номнуң «Левит» деп адын Эрги Чагыг-керээниң эрте-бурунгу грек очулгазындан алган – номда хөй дүрүмнер Левийниң аймаандан үнген Бурганның бараалгакчыларының кылыр ажыл-албанынга хамааржыр.

Номнуң болуушкуннарын Бурганның Моисейге Синай даг чанынга бергени, «Хосталыышкын» деп номда-ла бижиттинип эгелээн хоойлу-дүрүмнүң уланчызы кылдыр көргүскен. Номнуң эгезинде (1–10 эгелер) Бурганның бараалгакчыларынга негелделерни база өргүл кылырда оларның хүлээлгелерин тодарадып бижээн. Өргүл салыышкыннарының утказы, хамыктың мурнунда, кижи бодунуң Бурган-биле чаңгыс эптиг болур дээн чүткүлүн илередип, хайырлаан ачы-буяны дээш, Аңаа өөрүп четтирип, чогуур алдар-хүндүнү Аңаа көргүзүп, бодунуң бачыттары болгаш үүлгедиглери дээш кыптыгар Ооң килеңин чайладып шыдаарында болур.

Ооң соонда (11–16 эгелер) израиль чонга чүдүлге сагылгаларын ёзугаар ·арыг чүүлдү арыг эвес чүүлден аңгылаарының дугайында айтыышкыннарны берген. Израильчилерниң чуртталгазы чүгле өргүлдер салыры болгаш чүдүлге сагылгаларын ёзугаар арыг болуру-биле кызгаарлаттынмайн, а ол ышкаш элээн хөй хуу, өг-бүле, хөй-ниитижи болгаш экономиктиг хүлээлгелерни хаара тудуп турган болбайн канчаар. Ол бүгүнү номнуң дараазында кезээнде (17–27 эгелер) тодарадып бижээн. Ол хүлээлгелерни күүседири израиль чонга ону чер-делегейде бар чоннар аразындан шилип алгаш, Бодунга хамааржыр чон кылып алган Бурганга төлептиг, ыдыктыг болурунга дузалаар ужурлуг турган.

Ыдыктыг чоннуң улузу чүгле тодараттынган чүдүлге сагылгаларын шын күүседиринден аңгыда, бот-боттарынга, мал-маганынга, чер-чуртунга шын хамаарылгалыг болурунуң өөредиин алган турган. Ол хоойлуларның хөйү эрте-бурунгу Чоокку Чөөн чүктүң өске чоннарының хоойлуларынга элээн дөмейлешкек, ынчалза-даа, түңнеп чугаалаарга, бүгү талазы-биле Дээрги-Бурган-Чаяакчының аайынга кирер чүткүлге үндезилеттинген болганы-биле ылгалып турар.

Бүрүн өрттедир өргүл

¹ Дээрги-Чаяакчы Моисейни кый депкеш, ·Ужуражылга майгынындан аңаа мынча деп чугаалаан: ² «Израиль чонга мону дамчыдып чугаала. Силерниң араңардан бир кижи Дээрги-Чаяакчыга өргүл кылыксаар болза, азырал амытаннарны – бода азы шээр малды эккеп салзын .

³ Бир эвес ол кижиниң өргүлү бүрүн өрттедир өргүл, а салыр малы – бода мал болур болза, четпес-дудуу эвес эр малын эккеп салзын. Дээрги-Чаяакчыга таарымчалыг болзун дээш, Ужуражылга майгынынче кирер черже малын сүрүп эккелзин. ⁴ Оон демги кижи холун өргүл малының бажынга салзын – Дээрги-Чаяакчы ооң өргүлүн хүлээп аарга, ол кижи бодун арыглаар өршээлди чедип алыр. ⁵ Демги кижи Дээрги-Чаяакчының мурнунга бода малын дөгерзин, а Аароннуң оолдары – Бурганның бараалгакчылары малдың ханын дозуп эккелгеш, Ужуражылга майгынынче кирер черде турар өргүл салыр бедигээштиң бүгү талаларынче төпсүн. ⁶ Өргүлдү салган кижи өргээн малының кежин сойгаш, мага-бодун кезектей одура шаап каапсын. ⁷ А Аароннуң оолдары – Бурганның бараалгакчылары өргүл салыр бедигээшке от кывыскаш, ынаар ыяштардан салып кагзыннар. ⁸ Олар малдың демги одура шапкан кезектерин, бажын болгаш чаан өргүл бедигээжинде салган отта хып чыдар ыяштарга чада салып кагзын. ⁹ Өргүл кылып турар кижи бода малдың ишти-хырны болгаш чодаларын сугга чуп каапсын, а Бурганның бараалгакчызы ол бүгүнү өргүл салыр бедигээшке өрттетсин: Дээрги-Чаяакчыга таарымчалыг чаагай чыт, отка бүрүн өрттедир өргүл ол-дур .

¹⁰ А бир эвес ооң бүрүн өрттедир өргүлү шээр мал – хойлар азы өшкүлер болза, четпес-дудуу эвес эр малын эккеп салзын. ¹¹ Ооң соонда өргээн малын Дээрги-Чаяакчының мурнунга, өргүл бедигээжиниң соңгу талазынга дөгерзин, а Аароннуң оолдары – Бурганның бараалгакчылары ооң ханын өргүл салыр бедигээштиң бүгү талаларынче төпсүн. ¹² Өргүл салып турар кижи малын кезектей одура шаап каапсын база бажы биле чаан аңгылап кагзын, а Бурганның бараалгакчызы оларны өргүл бедигээжинде салган отта хып чыдар ыяштарга чада салып кагзын. ¹³ Оон ол кижи малдың ишти-хырны болгаш чодаларын сугга чуп каапсын, а Бурганның бараалгакчызы ол бүгүнү өргүл бедигээжинге эккеп салгаш, өрттетсин: Дээрги-Чаяакчыга таарымчалыг чаагай чыт, отка бүрүн өрттедир өргүл ол-дур .

¹⁴ А бир эвес ол кижиниң Дээрги-Чаяакчыга салган бүрүн өрттедир өргүлү куштардан болза, көге-бугалардан азы көгээзиннерден эккеп өргүзүн . ¹⁵ Бурганның бараалгакчызы кушту өргүл салыр бедигээшке эккелгеш, мойнун оора долгааш, бажын бедигээш кырынга өрттетсин, а ханын бедигээштиң ханазынче сыргадып аксып каапсын. ¹⁶ Оон куштуң боостаазын чүглери-биле катай аңгылааш, өргүл бедигээжиниң чөөн талазында хүл чыдар черже октапсын. ¹⁷ Ол ооң соонда кушту ийи чалгынындан туткаш, чара тыртыпсын, ынчалза-даа шуут ийи чара үзе тыртпазын , оон өргүл бедигээжинде салган отта чыдар ыяштарга өрттетсин: Дээрги-Чаяакчыга таарымчалыг чаагай чыт, отка бүрүн өрттедир өргүл ол-дур ».

Далган-тараа өргүлү

¹ «Кандыг-бир кижи далган-тараазын Дээрги-Чаяакчыга өргүл кылдыр салып турар болза , ооң өргүлү эң шынарлыг кызыл-тас далганындан болзун; ол кижи далганынче олива үзүн кутсун база ладан дээр чаагай чыттыг чукту салзын. ² Оон өргүлге салыр далган-тараазын Аароннуң оолдарынга – Бурганның бараалгакчыларынга аппарып берзин. Бурганның бараалгакчызы оортан бир адыш ишти далганны, олива үзүн болгаш ладанның шуптузун ап алзын – өргүлдүң сагындырыг болур кезээ ол-дур. Оон ону өргүл бедигээжинге өрттетсин: Дээрги-Чаяакчыга таарымчалыг чаагай чыт, отка өрттедир өргүл ол-дур . ³ А далган-тараа өргүлүнүң арткан кезээ Аароннуу болгаш ооң оолдарыныы болур : Дээрги-Чаяакчыга өргээн өргүлдер аразында аажок ыдыктыг өргүл ол-дур.

⁴ Суугуга хаарган далган-тараа өргүп турар болзуңза, ажыткы-биле хөөтпээн далгандан хаарган, олива үзү холаан боованы азы олива үзү-биле кырын чаап каан чуга хаарган далганнарны өргү . ⁵ А бир эвес өргүлүңнү калбак тавак-пашка быжырган болзуңза , олива үзү холаан, ажыткы-биле хөөтпээн далгандан быжырган далган-тараа болзун. ⁶ Ону үүрмектей буза тырткаш, олива үзүнден кудуп каг: далган-тараа өргүлү ол-дур. ⁷ А бир эвес өргүп турар далган-тарааңны борбак пашка быжырган болзуңза, олива үзү немеп каан далгандан быжырган өргүл болзун.

⁸ Ынчалдыр белеткеп быжырган өргүлүңнү Дээрги-Чаяакчыга эккелгеш, Бурганның бараалгакчызынга дамчыдып бер, а ол ону өргүл бедигээжинге салзын. ⁹ Оон ооң сагындырыг болур кезээн аңгылааш, өргүл бедигээжинге өрттетсин: Дээрги-Чаяакчыга таарымчалыг чаагай чыт, отка өрттедир өргүл ол-дур . ¹⁰ А далган-тараа өргүлүнүң арткан кезээ Аароннуу болгаш ооң оолдарыныы болур: Дээрги-Чаяакчыга өргээн өргүлдер аразында аажок ыдыктыг өргүл ол-дур. ¹¹ Дээрги-Чаяакчыга эккеп салып турарыңар кандыг-даа далган-тараа өргүлүн ажыткы-биле хөөтпээн болзун , чүге дээрге Дээрги-Чаяакчыга өргүл кылдыр кандыг-даа ажыткыны база ары чигирин отка өрттетпес ужурлуг силер. ¹² Оларны баштайгы дүжүттүң өргүлү кылдыр Дээрги-Чаяакчыга эккеп болур силер , ынчалза-даа Дээрги-Чаяакчыга таарымчалыг чаагай чыттыг ыш болзун дээш өргүл бедигээжинге өрттетпеңер. ¹³ Далган-тарааңның кандыг-даа өргүлүн дузап ал, өргүлүңнү Бурганыңның чагыг-керээзин шынзыдып турар дус-биле дузаарын утпа: өргүлдериңниң шуптузун дузап каан болзун .

¹⁴ А бир эвес Дээрги-Чаяакчыга чаа дүжүттүң баштайгы тараазындан далган-тараа өргүлү кылып турар болзуңза, баштай бышкан тараа баштарын отка хооргаш база үүредир соктааш, өргүлүң кылдыр эккел . ¹⁵ Тарааңче олива үзү куткаш, ладанны база салып каг: далган-тараа өргүлү ол-дур. ¹⁶ Бурганның бараалгакчызы үүредир соктаан тарааны, олива үзүн болгаш бүгү ладанны өрттетсин: Дээрги-Чаяакчыга салган отка өрттедир өргүл ол-дур ».

Эп-найырал өргүлү

¹ «Бир эвес кандыг-бир кижи эп-найырал өргүлү салып, бода малын өргүп турар болза , четпес-дудуу эвес эр азы кыс бодазын Дээрги-Чаяакчыга эккелзин. ² Оон бодунуң холун өргүп турар малының бажынга салгаш, ону Ужуражылга майгынынче кирер чер чанынга дөгерзин, а Аароннуң оолдары – Бурганның бараалгакчылары малдың ханын өргүл салыр бедигээштиң бүгү талаларынче төпсүн. ³ Ооң соонда ол кижи эп-найырал өргүлүнден ижин-хырын чаан, малдың иштинде хамык чагны отка өрттедири-биле салзын. ⁴ Оон ыңай ийи бүүректи чаа-биле катай, оорга чаан база баарның эът-чаглыг кезээн – ол бүгүнү бүүректер-биле кады аңгылап ужулгаш – өргүлге салзын. ⁵ А Аароннуң оолдары ол чагларны өргүл бедигээжинге, отта салган ыяштарда чыдар бүрүн өрттедир өргүл-биле кады өрттетсин: Дээрги-Чаяакчыга таарымчалыг чаагай чыт, отка өрттедир өргүл ол-дур .

⁶ А бир эвес ол кижи Дээрги-Чаяакчыга эп-найырал өргүлү кылдыр шээр мал салып турар болза, четпес-дудуу эвес эр азы кыс малды эккеп салзын. ⁷ Ол кижи өргүл кылдыр хой малды салып турар болза, оозун Дээрги-Чаяакчыга эккелгеш, ⁸ холун өргүлүнүң бажынга салгаш, Ужуражылга майгынының мурнунга дөгерзин, а Аароннуң оолдары малдың ханын өргүл салыр бедигээштиң бүгү талаларынче төпсүн. ⁹ Оон ол кижи өргүл кылдыр салган малының чаан Дээрги-Чаяакчыга салган отка өрттедир өргүл кылдыр эккелзин: ужазын мырыңай көп-белдирден үзе кескеш, бүдүнү-биле, а ол ышкаш ижин-хырын чаан база малдың иштинде хамык чагны өргүлге салзын. ¹⁰ Оон ыңай ийи бүүректи чаа-биле катай болгаш оорга чаан база баарның эът-чаглыг кезээн – ол бүгүнү бүүректер-биле кады аңгылап ужулгаш, өргүлге салзын. ¹¹ Бурганның бараалгакчызы ол чагларны өргүл салыр бедигээшке өрттетсин: Дээрги-Чаяакчыга салган отка өрттедир өргүл чеми ол-дур .

¹² А бир эвес ол кижи өргүл кылдыр өшкү малды салып турар болза, оозун Дээрги-Чаяакчыга эккелгеш, ¹³ холун өргүлүнүң бажынга салзын база Ужуражылга майгынының мурнунга дөгерзин, а Аароннуң оолдары өшкүнүң ханын өргүл салыр бедигээштиң бүгү талаларынче төпсүн. ¹⁴ Оон ол кижи эккелген малындан Дээрги-Чаяакчыга салган өргүл кылдыр ижин-хырын чаа болгаш малдың иштинде хамык чагны эккеп салзын. ¹⁵ Оон ыңай ийи бүүректи чаа-биле катай болгаш оорга чаан база баарның эът-чаглыг кезээн – ол бүгүнү бүүректер-биле кады аңгылап ужулгаш – өргүлге салзын. ¹⁶ Бурганның бараалгакчызы ол чагларны өргүл салыр бедигээшке өрттетсин: Дээрги-Чаяакчыга чаагай чыт, отка өрттедир өргүлдүң чеми ол-дур ; чагның шуптузун Аңаа салыр херек . ¹⁷ Силерниң бүгү салгалдарыңарга, каяа-даа чурттап чорзуңарза, кезээ мөңгеде доктааткан дүрүм бо-дур: кандыг-даа чаг биле ханны чивеңер ».

Бурганның дээди бараалгакчызының бачыды дээш өргүл

¹ Дээрги-Чаяакчы Моисейге мынча деп чугаалаан: ² «Израиль чонга мону чугаала. Дээрги-Чаяакчының бир-ле айтыышкынынга удур кандыг-бир кижи частырыг кылып бачыт үүлгедип, айтыышкыннарның бирээзинге удур бир-ле чүве кылган дижик .

³ Бурганның дээди бараалгакчызы бачыт үүлгеткеш, оозу-биле чонну буруулуг кылып каан дижик. Ол үүлгеткен бачыды дээш өргүл кылдыр бода малындан четпес-дудуу эвес бугажыкты Дээрги-Чаяакчыга эккеп салзын. ⁴ Бурганның дээди бараалгакчызы бугажыкты Ужуражылга майгынынче кирер черге, Дээрги-Чаяакчының мурнунга эккелзин, холун ооң бажынга салзын. Оон бугажыкты Дээрги-Чаяакчының мурнунга дөгерзин. ⁵ Ооң соонда бугажыктың ханын дозуп алгаш, Ужуражылга майгынынче киирип келзин, ⁶ оон Дээрги-Чаяакчының мурнунга, ыдыктыг черниң көжегезиниң мурнунга салаазын ханче суккаш, чеди катап бызай чашсын. ⁷ Оон ол Ужуражылга майгынының иштинде турар, Дээрги-Чаяакчының мурнунда айдызаар өргүл бедигээжиниң дөрт мыйызын хан-биле чаап кагзын , а бугажыктың арткан ханының шуптузун Ужуражылга майгынынче кирер черде турар өргүл салыр бедигээштиң дөжээнче төпсүн. ⁸ Ооң соонда өргүлдүң бугажыындан хамык чагны: ижин-хырын чаа болгаш малдың иштинде хамык чагны уштуп каапсын. ⁹ Оон ыңай ийи бүүректи чаа-биле катай болгаш оорга чаан база баарның эът-чаглыг кезээн – ол бүгүнү бүүректер-биле кады – аңгылап ужулзун. ¹⁰ Эп-найырал өргүлүнге салган бугадан ол бүгүнү аңгылап уштуру ышкаш кылзын. Оон Бурганның бараалгакчызы ол чагларны өргүл салыр бедигээшке өрттетсин. ¹¹ А бугажыктың арткан бүгү кезектерин: кежин, хамык эъдин, бажын болгаш чодаларын база ишти-хырнын чини-биле катай чоннуң турлааның даштында хүл төгер ·арыг черже үндүре берзин, оон ыяштарга чада салгаш, өрттетсин. Бугажыкты хүл төгер черге өрттедир болзун ».

Бүгү чоннуң бачыды дээш өргүл

¹³ «Израильдиң бүгү чону частырыг кылып, бачыт үүлгеткен, а ол херек ниитилелдиң көөр караандан чажыртына берген; улус Дээрги-Чаяакчының айтыышкыннарынга удур кылып болбас ужурлуг бир-ле чүве кылгаш, буруудай берген дижик . ¹⁴ Оларның үүлгеткен бачыды билдине бээрге, бүгү ниитилел бачыт дээш өргүл кылдыр кодан малдың аразындан бугажыкты үндүргеш, Ужуражылга майгынының мурнунга эккелзин. ¹⁵ Оон ниитилелдиң ·баштыңнары Дээрги-Чаяакчының мурнунга холдарын бугажыктың бажынга салзын база ону дөгерзин. ¹⁶ Бурганның дээди бараалгакчызы бугажыктың ханын Ужуражылга майгынынга эккелгеш, ¹⁷ Дээрги-Чаяакчының мурнунга, ыдыктыг черниң көжегезиниң мурнунга салаазын ханга суккаш, чеди катап бызай чашсын . ¹⁸ Оон ол Ужуражылга майгынының иштинде турар, Дээрги-Чаяакчының мурнунда өргүл бедигээжиниң дөрт мыйызын хан-биле чаап кагзын, а арткан бүгү ханны Ужуражылга майгынынче кирер черде турар өргүл салыр бедигээштиң дөжээнче төпсүн. ¹⁹ Бугажыктың хамык чаан аңгылап ужулгаш, өргүл салыр бедигээшке өрттетсин ²⁰ база ооң мурнундагы бугажык-биле кылыр бүгү чүүлдү ооң-биле кылзын. Бурганның бараалгакчызы ынчалдыр кылып, чонну арыглаарга, олар Бурганның өршээлин алыр. ²¹ Бурганның бараалгакчызы ол бугажыкты чоннуң турлааның даштынче үндүре бергеш, ооң мурнундагы бугажыкты өрттеткени дег, база ынчаар өрттетсин: ниитилелдиң салганы бачыт дээш өргүл ол-дур».

·Баштың кижиниң бачыды дээш өргүл

²² «Баштың кижи бачыт үүлгедип, Дээрги-Чаяакчы Бурганының айтыышкыннарынга удур кылып болбас бир-ле чүвени частырыг бооп кылгаш, буруудай берген дижик. ²³ Ол ынчан бодунуң үүлгеткен бачыдын билип кааш, четпес-дудуу эвес дүктүгүр хунаны өргүлге салзын. ²⁴ Оон хунаның бажынга холун салзын база ону бүрүн өрттедир өргүлдү дөгерер черге, Дээрги-Чаяакчының мурнунга дөгерзин: бачыт дээш өргүл ол-дур. ²⁵ Бурганның бараалгакчызы өргүлдүң ханынче салаазын суккаш, өргүл салыр бедигээштиң мыйыстарын чаап кагзын, а арткан ханны өргүл бедигээжиниң дөжээнче төпсүн. ²⁶ Ооң соонда хунаның хамык чаан, эп-найырал өргүлүнүң чаа дег, өргүл салыр бедигээшке өрттетсин. Бурганның бараалгакчызы ·баштың кижиниң бачыдын ынчалдыр арыглаарга, ол кижи Бурганның өршээлин алыр».

Чоннуң бир төлээлекчизиниң бачыды дээш өргүл

²⁷ «Чон аразындан кандыг-бир карачал кижи частырыг кылып, бачыт үүлгеткеш, Дээрги-Чаяакчының айтыышкыннарының бирээзинге удур кылып болбас ужурлуг бир чүве кылгаш, буруудай берген дижик . ²⁸ Ол бодунуң үүлгеткен бачыдын билип кааш, бачыды дээш өргүл кылдыр четпес-дудуу эвес дүктүгүр кыс өшкүнү эккеп салзын. ²⁹ Оон холун өргүлүнүң бажынга салзын база бүрүн өрттедир өргүлдү дөгерер черге бачыт дээш өргүлдүң өшкүзүн дөгерзин. ³⁰ А Бурганның бараалгакчызы өргүлдүң өшкүзүнүң ханынче салаазын суккаш, бүрүн өрттедир өргүл салыр бедигээштиң мыйыстарын чаап кагзын, а арткан ханның шуптузун өргүл бедигээжиниң дөжээнче төпсүн. ³¹ Оон Бурганның бараалгакчызы өшкүнүң хамык чаан, эп-найырал өргүлүнүң чаа дег, аңгылап ужулзун база Дээрги-Чаяакчыга таарымчалыг чаагай чыт болзун дээш өргүл салыр бедигээшке өрттетсин; Бурганның бараалгакчызы демги кижини ынчалдыр арыглаарга, ол кижи Бурганның өршээлин алыр.

³² А бир эвес ол кижи бодунуң бачыды дээш өргүл кылдыр хой малды салырын күзээр болза, четпес-дудуу эвес кыс хойну эккеп салзын. ³³ Ол кижи холун өргүлүнүң бажынга салзын база бүрүн өрттедир өргүлдү дөгерер черге хоюн бачыт дээш өргүл болу бээр кылдыр дөгерзин. ³⁴ Бурганның бараалгакчызы өргүлдүң ханынче салаазын суккаш, бүрүн өрттедир өргүл салыр бедигээштиң мыйыстарын чаап кагзын, а арткан ханның шуптузун өргүл салыр бедигээштиң дөжээнче төпсүн. ³⁵ Оон хойнуң хамык чаан, эп-найырал өргүлүнге салган хойнуң чаан дег, аңгылап ужулзун база Дээрги-Чаяакчыга салган өске өргүлдер-биле кады өрттетсин. Бурганның бараалгакчызы демги кижини үүлгеткен бачыдындан ынчалдыр арыглаарга, ол кижи Бурганның өршээлин алыр.

¹ Шак мындыг бачыттар туруп болур. Кандыг-бир кижи бир-ле чүүлдү көрүп, билген тургаш, каргыш салган сөстү дыңнааш-даа азы херечи болу бергеш-даа, билир чүүлүн дыңнатпайн баар болза, буруузун боду чүктээр. ² Азы бир кижи кандыг-бир ·арыг эвес чүүлге: арыг эвес аңның сегинге, азы арыг эвес азырал малдың сегинге, азы арыг эвес үүрмек дириг амытанның сегинге дегген болза, боду ындыг деп билбезе-даа, база арыг эвес болгаш буруулуг болур . ³ Азы бир кижи арыг эвес өске кижиге (оон кээп турар, бужартап боор янзы-бүрү арыг эвес чүүлдерниң кандыызы-даа хамаан чокка) деггеш, ону билип кааш, база буруулуг болур . ⁴ Азы бир кижи улустуң черле даңгыраглап чаңчыккан чүүлүнге хамаарыштыр бир-ле багай азы эки чүүл кылыр бооп, бодал чокка аксы-даңгыраан берген болза , ону билип кааш, база буруулуг болур. ⁵ Шак ындыг кижи ол таварылгаларның кайызы-даа дээш буруулуг болза, кандыг бачыт үүлгеткенин ажыы-биле билинзин. ⁶ Ооң соонда үүлгеткен бачыды дээш Дээрги-Чаяакчыга буруузун билингениниң өргүлү кылдыр кыс шээр малды: хойну азы дүктүгүр өшкүнү эккеп салзын. Бурганның бараалгакчызы ынчан ону бачыдындан арыглап каар.

⁷ А бир эвес ол кижиниң шээр мал эккеп салыр харык-шинээ чок болза, бачыды дээш буруузун билингениниң өргүлү кылдыр Дээрги-Чаяакчыга ийи көге-буганы азы ийи көгээзинни эккеп салзын : бирээзи бачыт дээш өргүл, а өскези – бүрүн өрттедир өргүл болзун. ⁸ Ол кижи куштарын Бурганның бараалгакчызынга чедире берзин, а Бурганның бараалгакчызы баштай бачыт дээш өргүлдүң кужун өргүп, ооң мойнун оора долгазын, чүгле бажын мага-бодундан аңгылавазын. ⁹ Оон ол өргүлдүң ханындан өргүл салыр бедигээштиң ханазынче бызай чашсын, а арткан ханны өргүл бедигээжиниң дөжээнче төпсүн: бачыт дээш өргүл ол-дур. ¹⁰ А өске кушту доктааткан чурум ёзугаар бүрүн өрттедир өргүл кылдыр салзын. Бурганның бараалгакчызы ол кижини үүлгеткен бачыдындан ынчалдыр арыглаарга, ол кижи Бурганның өршээлин алыр. ¹¹ Бир эвес ол кижи ийи көге-буганы азы ийи көгээзинни эккеп салып шыдавас болза, үүлгеткен бачыды дээш бир °эфа иштиниң оннуң бир кезээ эң шынарлыг далганны эккеп салзын; ооң бачыт дээш өргүлү ол-дур. Ол кижи өргүлүнүң далганынче олива үзү кутпазын база ладанны салбазын – ындыг чүүлдер өргүлге турбас ужурлуг . ¹² Оон өргүлүн Бурганның бараалгакчызынга эккеп берзин. А Бурганның бараалгакчызы өргүлдүң сагындырыг боор кезээ кылдыр бир долу адышты уруп алгаш, өргүл бедигээжинге Дээрги-Чаяакчыга салып, отка өрттетсин: бачыт дээш өргүл ол-дур. ¹³ Бурганның бараалгакчызы демги кижини ол таварылгаларның кайы-бирээзинде үүлгеткен бачыдындан ынчалдыр арыглаарга, ол кижи Бурганның өршээлин алыр. Далган-тараа өргүлүн салып турда дег, артып калган далган Бурганның бараалгакчызыныы болур ».

Кем-буруу дээш өргүл

¹⁴ Дээрги-Чаяакчы Моисейге мынча деп чугаалаан: ¹⁵ «Кандыг-бир кижи частырыг кылып бачыт үүлгеткеш , Дээрги-Чаяакчыга бараалгадыр ужурлуг ыдыктыг чүүлдерин бараалгатпайн барган дижик. Ол кижи кем-буруузу дээш өргүл кылдыр шээр малындан четпес-дудуу эвес кошкарны Дээрги-Чаяакчыга эккеп салзын. Кошкарның өртээн ыдыктыг черге ажыглаар мөңгүн °шекелге тодаратсын. ¹⁶ Ыдыктыг чүүлдерге чедирген когаралы дээш, демги кижи ооң өртээн төлээш, өртектиң бештиң бирин база немей бергеш , Бурганның бараалгакчызынга хүлээдир ужурлуг. А Бурганның бараалгакчызы кем-буруу дээш өргүлдүң кошкарын өргээш, демги кижини арыглаарга, ол кижи Бурганның өршээлин алыр.

¹⁷ А бир эвес кандыг-бир кижи бачыт үүлгедип, Дээрги-Чаяакчының айтыышкыннарының бирээзинге удур кылып болбас чүве кылыр болза, боду-даа билбейн буруудай бергени ол-дур база буруузун ол боду чүктээр ужурлуг. ¹⁸ Ол кижи кем-буруузу дээш өргүл кылдыр бодунуң шээр малындан четпес-дудуу эвес кошкарны доктаадып каан өртектиң аайы-биле Бурганның бараалгакчызынга эккелзин. Бурганның бараалгакчызы демги кижини боду-даа билбейн кылган частырыындан арыглаарга, ол кижи Бурганның өршээлин алыр. ¹⁹ Демги кижиниң Дээрги-Чаяакчының мурнунга буруудаан кем-буруузу дээш салыр өргүлү ол-дур».

¹ Дээрги-Чаяакчы Моисейге мынча деп чугаалаан: ² «Кандыг-бир кижи Дээрги-Чаяакчының мурнунга бачыт үүлгедип, кемниг херек кылып, өске кижиниң бүзүрелин шын эвес ажыглап, аңаа шыгжадып каан азы түр када ажыглаары-биле берип каан чүвезин „албадым“ деп мегелээн, азы оорланган, азы өске кижиниң чүвезин хунаап алган, азы улустуң чидирген чүвезин тып алгаш , меге даңгырак берип, чугаалаваан дижик . Шак ындыг хевирлиг кемниг херектер кылыр болза, ⁴ ол кижи бачыт үүлгедип, буруудай берген-дир. Ындыг болганда, оорлап алган азы хунаап алган чүвезин база улустуң аңаа шыгжадып каан азы бодунуң тып алган чүвезин дедир эгидер ужурлуг. ⁵ Черле ынчаш мегелеп даңгырак бергени бүгү таварылгаларда ол кижи кем-буруузу дээш өргүл салып турары хүнде эт-хөреңгини ёзулуг ээзинге бүрүнү-биле дедир эгидип бээр база ооң өртээниң бештиң бирин немей төлээр ужурлуг . ⁶ Оон ол кижи Дээрги-Чаяакчыга кем-буруузу дээш өргүл кылдыр шээр малындан доктаадып каан өртек ёзугаар четпес-дудуу эвес кошкарны Бурганның бараалгакчызынга эккеп берзин. ⁷ А Бурганның бараалгакчызы ону арыглаарга, демги кижи кылган бүгү-ле шак ол кем-буруулуг херектери дээш өршээлди алыр».

Бүрүн өрттедир өргүл дугайында тодаргайлаан дүрүм-хоойлу

⁸ Дээрги-Чаяакчы Моисейге мынча деп чугаалаан: ⁹ «Ааронга болгаш ооң оолдарынга айтыышкынымны дамчыт: бүрүн өрттедир өргүл кылырының дүрүм-хоойлузу мындыг дээрзин чугаала . Бүрүн өрттедир өргүл ону өрттеткен бедигээшке дүннү өттүр, эртенге чедир чытсын база өргүл бедигээжиниң оду өшпейн кыпсын. ¹⁰ Бурганның бараалгакчызы бодунуң иштики чүвүрлерин болгаш даштыкы хевин кедип алзын база бедигээште салгаш, кывыскан бүрүн өрттедир өргүлдүң хүлүн узуп, дүжүргеш, өргүл бедигээжиниң чанынга салып кагзын. ¹¹ Оон кеткен хевин ужулгаш, өске хепти кеткеш, хүлдү чоннуң турлааның даштында ·арыг черже үндүргеш, төпсүн . ¹² Өргүл салыр бедигээште от черле өшпейн, үзүктел чок кыпсын, а Бурганның бараалгакчызы эртенниң-не бедигээште отка ыяштар салып, кывыссын база бүрүн өрттедир өргүлдү аңаа чада салзын, оон эп-найырал өргүлүнүң чаан өрттетсин. ¹³ Өргүл салыр бедигээште от черле өшпейн, үргүлчү кыпсын».

Далган-тараа өргүлүнүң дугайында тодаргайлаан дүрүм-хоойлу

¹⁴ «Далган-тараа өргүлүнүң дугайында дүрүм-хоойлу бо-дур . Аароннуң оолдары ону Дээрги-Чаяакчыга өргүл салыр бедигээштиң баарынга эккеп салыр ужурлуг. ¹⁵ Бурганның бараалгакчызы далган-тараа өргүлүнден олива үзү холаан далганны болгаш өргүлде бар бүгү-ле ладанны адыжын долдур ап алгаш, өргүлдүң сагындырыг болур шак бо кезээн Дээрги-Чаяакчыга таарымчалыг чаагай чыт кылдыр өргүл бедигээжинге өрттетсин. ¹⁶ Далган-тараа өргүлүнүң арткан кезээн Аарон болгаш ооң оолдары чизин; ону ажыткы-биле хөөтпейн быжыргаш, ыдыктыг черге, Ужуражылга майгынының хериминиң иштинге чиир ужурлуг. ¹⁷ Далган-тараа өргүлүн ажыткы-биле хөөтпейн быжырар херек ; Мээң оларга отка өрттедир өргүлдерден аңгылап берген кезээм ол-дур. Бачыт дээш өргүл азы кем-буруу дээш өргүл ышкаш, аажок ыдыктыг өргүл ол-дур. ¹⁸ Аароннуң салгалында эр хиндиктиг кижи бүрүзү ону чип болур. Дээрги-Чаяакчыга салган отка өрттедир өргүлдерден ону силерниң бүгү салгалдарыңарга үргүлчү алыр үлүүңер кылдыр доктаадып каан. Аңаа дегген шупту улус ыдыктыг болу бээр ».

¹⁹ Дээрги-Чаяакчы Моисейге мынча деп чугаалаан: ²⁰ «Аарон болгаш ооң оолдары Ааронну бараан болуушкунче шилип салган хүнден бээр Дээрги-Чаяакчыга хүннүң-не бир °эфаның оннуң бири ишти эң шынарлыг далганны өргүл кылдыр эккеп салыр ужурлуг. Ооң бир чартыын – эртен, а ийиги чартыын – кежээ эккеп салыр ужурлуг. ²¹ Далганны калбак тавак-пашка олива үзү-биле холааш, экидир быжыргаш, кезектей буза тырткаш, өргүлге сал : Дээрги-Чаяакчыга таарымчалыг чаагай чыт ол-дур . ²² Аароннуң орнун ээлезин дээш, ооң оолдарындан шилип каан дээди бараалгакчы шак ол далган-тараа өргүлүн кылыр ужурлуг – кезээ мөңгеде доктааткан дүрүм ол-дур; Дээрги-Чаяакчыга салыр ындыг өргүлдү бүрүнү-биле өрттедир херек . ²³ Бурганның бараалгакчызының өмүнээзинден салган кандыг-даа далган-тараа өргүлүн бүрүнү-биле өрттедир ужурлуг, ону чип болбас».

Бачыт дээш өргүл дугайында тодаргайлаан дүрүм-хоойлу

²⁴ Дээрги-Чаяакчы Моисейге мынча деп чугаалаан: ²⁵ «Ааронга болгаш ооң оолдарынга мону чугаала. Бачыт дээш өргүл дугайында дүрүм-хоойлу мындыг болур : ону Дээрги-Чаяакчының мурнунга, бүрүн өрттедир өргүл дөгерер черге дөгерер херек; аажок ыдыктыг өргүл ол-дур. ²⁶ Бурганның бараалгакчыларының аразындан бачыт дээш өргүлдү эккеп салып турар кижи ону чип болур; ыдыктыг черге, Ужуражылга майгынының хериминиң иштинге чиир ужурлуг. ²⁷ Ол өргүлдүң эъдинге дегген бүгү улус ыдыктыг болу бээр, а бир эвес ооң ханы хевиңче чаштай бээр болза, былчашкан ханны ыдыктыг черге чуп каавыт. ²⁸ Өргүлдү дой савага хайындырып турган болза, ол саваны чуура шаап кааптар херек , а бир эвес ону чес савага хайындырган болза, ол саваны сивирип аштааш, суг-биле чайып төгер ужурлуг. ²⁹ Бурганның бараалгакчызының үре-салгалындан үнген эр кижи бүрүзү ону чип болур: аажок ыдыктыг өргүл ол-дур. ³⁰ А улусту арыглаар дээш, Ужуражылганың ыдыктыг майгынынче ханын киирип эккээр өргүл бүрүзүн чиири хоруглуг – ону отка өрттедир херек ».

Кем-буруу дээш өргүл дугайында тодаргайлаан дүрүм-хоойлу

¹ «Кем-буруу дээш өргүл дугайында дүрүм-хоойлу мындыг : ол дээрге аажок ыдыктыг өргүл болур. ² Ол өргүлдү бүрүн өрттедир өргүл дөгерер черге дөгерер херек. Бурганның бараалгакчызы ооң ханын өргүл салыр бедигээштиң бүгү талаларынче төпсүн. ³ Ол өргүл малының хамык чаан: ужазын, ижин-хырын чаан, оон ыңай ийи бүүректи чаа-биле катай болгаш оорга чаан база баарның эът-чаглыг кезээн – ол бүгүнү аңгылап ужулгаш, өргүлге салзын. ⁵ Бурганның бараалгакчызы ол чагларны өргүл бедигээжинге Дээрги-Чаяакчыга отка өрттедир өргүл кылдыр өрттетсин: кем-буруу дээш өргүл ол-дур. ⁶ Бурганның бараалгакчызының үре-салгалындан үнген эр кижи бүрүзү ону чип болур: аажок ыдыктыг өргүл ол-дур, ынчангаш ыдыктыг черге чиир ужурлуг.

⁷ Бачыт дээш болгаш кем-буруу дээш ийи өргүл чаңгыс дүрүм-хоойлулуг: Бурганның бараалгакчыларының аразындан өргүл дамчыштыр улусту арыглаар кижи ооң эъдин алыр . ⁸ Бир эвес Бурганның бараалгакчызы кандыг-бир кижиниң бүрүн өрттедир өргүлүн эккеп салыр болза, шак ындыг өргүл болган малдың кежин база боду алыр. ⁹ Ол ышкаш суугуга хаарган ийикпе, азы борбак пашка болгаш калбак тавак-пашка быжырган бүгү-ле далган-тараа өргүлдерин оларны эккеп салып турар бараалгакчы алыр. ¹⁰ А быжырбаан, олива үзү холаан азы кургаг далган-тараа өргүлдериниң шуптузу Аароннуң бүгү оолдарыныы болур ; олар өргүлдерни аразында үлежип алыр ужурлуг».

Эп-найырал өргүлүнүң дугайында тодаргайлаан дүрүм-хоойлу

¹¹ «Дээрги-Чаяакчыга улустуң эккеп салып турары эп-найырал өргүлүнүң дугайында дүрүм-хоойлу мындыг . ¹² Бир эвес кандыг-бир кижи өөрүп четтиргенин илередип, ону эккеп салып турар болза, ол өргүлү-биле кады олива үзү холааш, ажыткы-биле хөөтпейн быжырган хлебти, олива үзү-биле кырын чагган чуга хаарган далганнарны база олива үзүн экидир холуп каан эң шынарлыг далгандан быжырган бооваларны эккеп салзын . ¹³ А оон ыңай өөрүп четтириишкин өргүлү-биле кады ажыткылыг хлебти база эккеп салыр ужурлуг. ¹⁴ Ол кижи бодунуң эккеп турары бүгү өргүлүнден Дээрги-Чаяакчыга өргүл кылдыр салзын дээш, далган-тарааның аймак бүрүзүнден үзүп берзин: оларны эп-найырал өргүлүнүң ханын төпкен бараалгакчы алыр.

¹⁵ Өөрүп четтириишкин өргүлүнүң эъдин ону өргүлге салган хүнде-ле чиир ужурлуг, даартагы эртенге чедир арттырып болбас . ¹⁶ А бир эвес кандыг-бир кижи малды бодунуң даңгыраан күүседир дээш азы эки туразы-биле эп-найырал өргүлү кылдыр эккеп салып турар болза, ооң эъдин ону өргээн хүнде-даа, даартазында-даа чип болур . ¹⁷ Ынчалза-даа өргүл эъди үшкү хүнде база артып каар болза, отка өрттедир ужурлуг. ¹⁸ А бир эвес ол кижи эп-найырал өргүлүнүң эъдин үшкү хүнде чиир болза, Бурганга таарымчалыг болбас, ону өргүл кылган деп санавас; ол эът бужартаан болур, а ону чигген кижи буруузун боду чүктээр. ¹⁹ Кандыг-бир ·арыг эвес чүүлге дегген өргүл эъдин база чип болбас – ону отка өрттедир ужурлуг. Арыг кижи бүрүзү эътти чип болур, ²⁰ а бир эвес кандыг-бир кижи, арыг эвес апарган тургаш, Дээрги-Чаяакчыга салган эп-найырал өргүлүнүң эъдин чиир болза, ол кижини бодунуң чонунуң аразынга амы-тынныг арттырбас . ²¹ Бир кижи кандыг-даа арыг эвес чүвеге: азы арыг эвес кижиге, азы арыг эвес малга, азы бир-ле арыг эвес үүрмек дириг амытанга дегген соонда, Дээрги-Чаяакчыга салган эп-найырал өргүлүнүң эъдин чиир болза, ол кижини бодунуң чонунуң аразынга амы-тынныг арттырбас».

Өргүлдер дугайында өске дүрүм-хоойлу

²² Дээрги-Чаяакчы Моисейге мынча деп чугаалаан: ²³ «Израиль чонга дараазында чүүлдү дамчыдып чугаала. Кандыг-даа инек, хой, өшкү мал чаан чивеңер . ²⁴ Бодунуң өлүмү-биле өлген азы араатан аңга өлүрткен малдың чаан кандыг-даа хереглелге ажыглап болур, чүгле чип болбас . ²⁵ Дээрги-Чаяакчыга өргүл кылдыр салган малдың чаан чиир кандыг-бир кижи турар болза, ол кижини бодунуң чонунуң аразынга амы-тынныг арттырбас. ²⁶ Чурттап турар бүгү аал-ораныңарга кандыг-даа ханны: куштуң-даа, мал-маганның-даа ханын чивеңер . ²⁷ А бир эвес кандыг-бир кижи хан чиир болза, ол кижини бодунуң чонунуң аразынга амы-тынныг арттырбас».

²⁸ Дээрги-Чаяакчы Моисейге мынча деп чугаалаан: ²⁹ «Израиль чонга дараазында чүүлдү дамчыдып чугаала. Дээрги-Чаяакчыга бодунуң эп-найырал өргүлүн эккеп салып турар кижи ол өргүлүнүң кезээн Дээрги-Чаяакчыга тускай өргүл кылдыр эккеп салыр ужурлуг. ³⁰ Ол кижи Дээрги-Чаяакчыга салыр өргүлдү бодунуң холу-биле эккеп салыр ужурлуг: өргүл чаа биле төштү салыр ужурлуг, төш дээрге Дээрги-Чаяакчыга онза өргүл-дүр. ³¹ Ооң соонда Бурганның бараалгакчызы чагны өргүл бедигээжинге өрттетсин, а төш Аароннуу болгаш ооң оолдарыныы болур . ³² Эп-найырал өргүлү кылдыр салган малдың оң талакы дөңмээн база Бурганның бараалгакчызынга бериңер. ³³ Аароннуң оолдарының аразындан эп-найырал өргүлүнүң ханы биле чаан өргүлге салып турган кижи оң талакы дөңмекти үлүг кылдыр алыр. ³⁴ Чүге дээрге израиль чоннуң эп-найырал өргүлдеринден Меңээ бараалгаткан онза өргүлдер болур төш биле дөңмекти алгаш, Бурганның бараалгакчызы Ааронга болгаш ооң оолдарынга берип турар мен. Ол дээрге израиль чоннуң салып турар өргүлдеринден Бурганның бараалгакчыларының үргүлчү алыр үлүү-дүр».

³⁵ Ааронну болгаш ооң оолдарын Дээрги-Чаяакчыга ыдыктыг бараан болуру-биле эккелген хүнден бээр Дээрги-Чаяакчыга салган өргүлдерден оларның алыр үлүү шак ындыг боор-дур. ³⁶ Дээрги-Чаяакчы оларны шилип алган хүнүнде ол үлүгнү оларга бээр кылдыр израиль чонга айтыышкынын берген. Оларның үргүлчү алыр үлүү ол-дур. ³⁷ Бүрүн өрттедир өргүл, далган-тараа өргүлү, бачыт дээш өргүл, кем-буруу дээш өргүл, Бурганның бараалгакчызын бараан болуушкунче киирер өргүл болгаш эп-найырал өргүлүнүң дугайында дүрүм-хоойлу шак ындыг боор-дур. ³⁸ Ол дүрүм-хоойлуну Дээрги-Чаяакчы Моисейге ·Синай дагга дамчыткан. Дээрги-Чаяакчы Бодунга өргүлдер эккеп салыр дугайында айтыышкынны израиль чонга ээн кургаг Синай ховузунга берген үеде ол болган.

Ааронну болгаш ооң оолдарын бараан болуушкунче кииргени

(Хост. 29:1-36)

¹ Дээрги-Чаяакчы Моисейге мынча деп чугаалаан: ² «Ааронну оолдары-биле кады кый деп алгаш, ыдыктыг хептерни, шилип чаар олива үзүн, бачыт дээш өргүлдүң бугажыын, ийи кошкарны болгаш бир аргаан хааржак ишти ажыткы-биле хөөтпейн хаарган далганнарны база ап ал. ³ Оон бүгү чонну Ужуражылга майгынынче кирер черге чыылдырывыт».

⁴ Моисей Дээрги-Чаяакчының айтыышкынын ёзугаар кылган. Чон Ужуражылга майгынынче кирер черге чыглып келген. ⁵ Моисей ынчан чонга: «Дээрги-Чаяакчының айтыышкынын ёзугаар кылыр ужурлуг чүүл бо-дур» – деп чугаалаан. ⁶ Оон ол Ааронну оолдары-биле кады чанынга эккеп, сугга чундурган. ⁷ Ооң соонда Ааронга чуга иштики узун хөйлең кедиргеш, кур-биле куржааш, даштыкы тон кедирип каан; хеп кырындан кедер эфодту база кедиргеш, ону быжыглап, эфодтуң тускай куру-биле куржап каан. ⁸ Оон аңаа ыдыктыг хапчыгаш кедиргеш, аңаа урим биле туммимни суп каан . ⁹ Моисей Аароннуң бажынга тюрбан дээр бөрт кедиргеш, Дээрги-Чаяакчының айтыышкынын ёзугаар бөрттүң мурнунга Ааронну Дээрги-Чаяакчыга бараалгатканының демдээ болур алдын каасталганы кадап берген .

¹⁰ Моисей оон шилип чаар олива үзүн алгаш, майгын биле ооң иштинде бүгү чүвени чаап, оларны ынчалдыр ыдыктап каан . ¹¹ Өргүл салыр бедигээшти чеди катап үс-биле бызай чашкаш, бедигээшти болгаш ооң бүгү херекселдерин, чунар саваны болгаш ооң таваан ыдыктап каан. ¹² Оон шилип чаар олива үзүн Аароннуң бажынче элээнни кудуп, ону ыдыктаанының демдээ кылдыр чаап каан . ¹³ Ооң соонда Моисей Аароннуң оолдарын эккелдиргеш, Дээрги-Чаяакчының берген айтыышкынын ёзугаар оларга иштики хөйлеңнер кедиргеш, кур-биле куржааш, тускай бөрттер кедирип берген.

¹⁴ Моисей бачыт дээш өргүл болур бугажыкты эккелген, а Аарон болгаш ооң оолдары бугажыктың бажынче холдарын салган. ¹⁵ Моисей ынчан бугажыкты дөгергеш, ханын дозуп алгаш, салаазын ханче суккаш, өргүл бедигээжин арыглап, ооң мыйыстарын бүгү талаларындан чаап каан, а арткан ханның шуптузун өргүл бедигээжиниң дөжээнче төпкеш, ону арыглаары-биле ыдыктап каан. ¹⁶ Оон ол бугажыктың иштинде хамык чаан, баарының эът-чаглыг кезээн болгаш ийи бүүрээн чаа-биле катай ап алгаш, өргүл салыр бедигээшке өрттедипкен . ¹⁷ А бугажыктың эъдин, кежин болгаш чинин чоннуң турлааның даштынга Дээрги-Чаяакчының Моисейге дужааганын ёзугаар аппарып өрттедипкен . ¹⁸ Ооң соонда Моисей бүрүн өрттедир өргүлдүң кошкарын эккээрге, Аарон болгаш ооң оолдары кошкарның бажынче холдарын салганнар. ¹⁹ Моисей кошкарны дөгергеш, ооң ханын өргүл салыр бедигээштиң бүгү талаларынче төпкен. ²⁰ Ооң соонда ол кошкарны үзе-чаза кескеш, бажын, мага-бодунуң кезектерин болгаш чаан өрттедипкен. ²¹ А ишти-хырны болгаш чодаларын сугга чуп каапкаш, кошкарны өргүл салыр бедигээшке бүрүнү-биле өрттедипкен: Дээрги-Чаяакчыга таарымчалыг чаагай чыт , Ооң Моисейге берген айтыышкынын ёзугаар салган отка бүрүн өрттедир өргүл ол болган.

²² Моисей оон Бурганның бараалгакчызын бараан болуушкунче киирериниң өргүлү болур ийиги кошкарны эккээрге, Аарон болгаш ооң оолдары кошкарның бажынче холдарын салган. ²³ А Моисей кошкарны дөгергеш, ханын дозуп алгаш, Аароннуң оң талакы кулааның халбаңын, оң талакы хол-будунуң улуг салааларын чаап берген . ²⁴ Аароннуң оолдарын база чанынче кый деп алгаш, оң талакы кулактарының халбаңнарын, оң хол-буттарының улуг салааларын чаап берген, а ооң соонда арткан ханны өргүл салыр бедигээштиң бүгү талаларынче төпкен. ²⁵ Моисей кошкарның чаан, ужазын, иштинде хамык чаан, баарның эът-чаглыг кезээн, ийи бүүректи чаа-биле катай база оң талакы дөңмекти ап алган. ²⁶ Ол Дээрги-Чаяакчыга бараалгаткан, ажыткы-биле хөөтпейн хаарган далган-тараалыг аргаан хааржактан бир хлебти, олива үзү холаан бир боованы база бир чуга хаарган далганны ап алгаш, өргүл малының чааның база оң талакы дөңмээниң кырынга салып каан. ²⁷ Оон ол бүгүнү Аароннуң болгаш ооң оолдарының адыштарынга салгаш, Дээрги-Чаяакчыга онза өргүл кылдыр бараалгаткан. ²⁸ Моисей ол бүгүнү оларның адыштарындан ап алгаш, өргүл бедигээжинге бүрүн өрттедир өргүл-биле кады өрттедипкен: Дээрги-Чаяакчыга таарымчалыг чаагай чыттыг өргүл, Аңаа салган отка өрттеткен өргүл ол болган. Шак ол өргүл-биле Бурганның бараалгакчыларын бараан болуушкунче кииргени ол-дур. ²⁹ Оон Моисей төштү ап алгаш, Дээрги-Чаяакчыга онза өргүл кылдыр бараалгаткан. Дээрги-Чаяакчының Моисейге берген айтыышкынын ёзугаар өргүлдүң кошкарындан ооң алыр үлүү ол турган. ³⁰ Ооң соонда ол шилип чаар олива үзү биле өргүл салыр бедигээшке турган ханны ап алгаш, Ааронче база ооң хевинче бызай чашкан, а ол ышкаш ооң оолдарынче, оларның хептеринче база. Моисей Ааронну, ооң хевин, а ол ышкаш ооң оолдарын, оларның хептерин шак ынчаар ыдыктап каан.

³¹ Ооң соонда Моисей Ааронга болгаш ооң оолдарынга мынча дээн: «Ужуражылга майгынынче кирер чер чанынга эътти дүлгеш, бараан болуушкунче киирер өргүлдү салыр аргаан хааржакта далган-тараа-биле кады чиңер. Чүге дээрге Дээрги-Чаяакчы меңээ: „Ону Аарон болгаш ооң оолдары чизин“ – деп айтыышкын берген болгай. ³² А эът биле далган-тарааның артыын отка өрттедиптиңер. ³³ Силерни бараан болуушкунче киирериниң хүннери эртпээн шаанда – чеди хүн дургузунда – Ужуражылга майгынының хериминиң иштинге артып калыңар, чүге дээрге ол ёзулалдың үези ынча хүн үргүлчүлээр-дир. ³⁴ Силерни арыглаар дээш бөгүн канчаар кылганы дег, ынчаар кылып чоруурун Дээрги-Чаяакчы дужааган. ³⁵ Ужуражылга майгынының хериминиң иштинге чеди дүн-хүн дургузунда артып калыңар; өлбес дээш, Дээрги-Чаяакчының айтыышкынын сагыңар. Ол меңээ ынчаар дужааган болгай». ³⁶ Аарон болгаш ооң оолдары Дээрги-Чаяакчы Моисейниң аксы-биле чүнү дужааганыл, шуптузун күүсеткеннер.

Аароннуң болгаш ооң оолдарының баштайгы өргүлдери

¹ Сески хүнде Моисей Ааронну болгаш ооң оолдарын база Израильдиң ·баштыңнарын кый деп алган. ² Ол Ааронга мынча дээн: «Бачыт дээш өргүл болур бугажык биле бүрүн өрттедир өргүл болур кошкарны – иелээ четпес-дудуу эвес малды ап алгаш, Дээрги-Чаяакчының мурнунга эккеп сал. ³ Израиль чонга мону чугаала: „Бачыт дээш өргүл болур дүктүгүр хунаны, бүрүн өрттедир өргүл болур, четпес-дудуу эвес бир хар назылыг молдурга биле хураганны эккелиңер. ⁴ Эп-найырал өргүлү болур буга биле кошкарны база үс-биле холаан далган-тараа өргүлүн эккелгеш, Дээрги-Чаяакчыга өргүңер, чүге дээрге Ол бөгүн силерге кээп көстүр-дүр“». ⁵ Улус Моисейниң: «Эккелиңер!» – деп дужааган чүвезин Ужуражылга майгынының чанынга эккелген. Бүгү чон чедип келгеш, Дээрги-Чаяакчының мурнунга туруп алган. ⁶ Моисей оларга: «Ол бүгүнү Дээрги-Чаяакчының айтыышкынын ёзугаар кылыңар, ынчан Дээрги-Чаяакчының чайынналчак чырыы силерге чырып кээр» – деп чугаалаан. ⁷ Оон ол Ааронга мынча дээн: «Өргүл салыр бедигээшче чоокшулай бергеш, бодуңнуң бачыт дээш өргүлүң биле бүрүн өрттедир өргүлүңнү эккеп салгаш, бодуңну база чонну арыглап каг; чоннуң өргүлүн эккеп салгаш, Дээрги-Чаяакчының айтыышкынын ёзугаар чонну арыглап каг».

⁸ Аарон өргүл салыр бедигээшче чоокшулап келгеш, бугажыкты бачыт дээш өргүл кылдыр эккеп дөгерген; ынчаарга ол өргүл ооң боду дээш болган. ⁹ Аароннуң оолдары ачазынга ханны ап бээрге, ол салаазын ханга суккаш, өргүл салыр бедигээштиң мыйыстарын чаап каан, а арткан ханны өргүл бедигээжиниң дөжээнче төпкен. ¹⁰ Аарон оон бачыт дээш өргүл болган малдың чаан, бүүректерин, баарының эът-чаглыг кезээн Дээрги-Чаяакчының Моисейге берген айтыышкынын ёзугаар өргүл салыр бедигээшке өрттедипкен. ¹¹ А эът биле кежин чоннуң турлааның даштынга отка өрттедипкен . ¹² Ооң соонда Аарон бүрүн өрттедир өргүлдү дөгерерге, оолдары ачазынга ханны ап бээрге, өргүл салыр бедигээштиң бүгү талаларынче төпкен. ¹³ Бүрүн өрттедир өргүлдүң мага-бодунуң кезектери болгаш бажын оолдары ап бээрге, Аарон ол бүгүнү өргүл салыр бедигээшке өрттедипкен. ¹⁴ Оон ыңай ол өргүл малының ишти-хырны биле чодаларын чуггаш, өргүл салыр бедигээшке өрттедипкен.

¹⁵ Аарон ооң соонда чоннуң өргүлүн эккеп салган: дүктүгүр хунаны чоннуң бачыт дээш өргүлү кылдыр ооң мурнундагы өргүлдүң бугажыын дег дөгерген. ¹⁶ Бүрүн өрттедир өргүлдү база эккелгеш, доктааткан чурум ёзугаар эккеп салган. ¹⁷ Далган-тараа өргүлүн эккелгеш, адыжын долдур уруп алгаш, эртенги бүрүн өрттедир өргүл-биле кады өргүл бедигээжинге өрттедипкен. ¹⁸ Аарон оон чоннуң эп-найырал өргүлү кылдыр буга биле кошкарны дөгергеш, оолдары ханны ап бээрге, өргүл салыр бедигээштиң бүгү талаларынче төпкен. ¹⁹ Оолдары ачазынга буганың чаан, кошкарның ужазын болгаш ижин-хырын чаан база баарының эът-чаглыг кезээн ап бергеннер. ²⁰ Оолдары чагны өргүл малдарының төштеринче салып каарга, Аарон чагны өргүл бедигээжинге өрттедипкен. ²¹ А өргүлдерниң төжү биле оң талакы дөңмээн Аарон Моисейниң дужааганын ёзугаар Дээрги-Чаяакчыга онза өргүл кылдыр бараалгаткан.

²² Аарон оон чонче эргилип келгеш, холдарын өрү көдүргеш, чонну алгап-йөрээп каан болгаш бачыт дээш өргүлдү, бүрүн өрттедир өргүлдү база эп-найырал өргүлүн салган соонда, өргүл бедигээжиниң турар черинден дүжүп келген. ²³ Оон Моисей биле Аарон Ужуражылга майгынынче кире берген, а үнүп келгеш, чонну алгап-йөрээп каан . Ынчан Дээрги-Чаяакчының өндүр чырыы бүгү чонга чырып келген. ²⁴ Дээрги-Чаяакчыдан өөскүп үнген от өргүл салыр бедигээште бүрүн өрттедир өргүл биле чагны өрттедипкен . Чон ону көрүп кааш, өөрээнинден алгырып, сөгүрүп кээп дүжүп турган.

Бараалгакчыларның боттарын алдынары

¹ Аароннуң ийи оглу – Надав биле Авиуд – кайызы-даа бодунуң айдызаар саваларын алгаш, орта от салгаш, ол одунче айдызаар чүүлдер каап алганнар. Ынчалза-даа оларның Дээрги-Чаяакчыга эккеп салган оду Ооң оларга ажыглазын дээш бергени база таарымчалыг деп көргени от эвес болган . ² Ынчан Дээрги-Чаяакчыдан от өөскээш , Надав биле Авиудту өрттедиптерге, олар Ооң мурнунга өлүп калганнар .

³ Моисей Ааронга: «Дээрги-Чаяакчының: „Менче чоокшулап кээп турар улус Мээң ыдыктыымны хүндүлээр ужурлуг! Бүгү чоннуң мурнунга алдаржыыр мен!“ – дээш, чугаалаар бодаан чүвези бо ышкажыл » – дээрге, Аарон ыыт чок барган. ⁴ Моисей оон Аарон-биле алышкылар оолдары болур Мисаил биле Элицафанны (а олар Аароннуң ачазының дуңмазы Узиилдиң оолдары турган чүве-дир ) кый деп алгаш: «Бээр келгеш, төрел дуңмаларыңарның мага-бодун ыдыктыг черден үндүрүп, чоннуң турлааның даштынче аппарыңар» – дээн. ⁵ Мисаил биле Элицафан чоокшулап келгеш, Надав биле Авиудтуң хөйлеңнеринден тудуп алгаш, оларның сөөктерин чоннуң турлааның даштынче үндүре бергеннер. ⁶ Оон Моисей Ааронга болгаш ооң оолдары Элеазар биле Ифамарга мынча деп чугаалаан: «Өлбес дээш база Дээрги-Чаяакчы бүгү чонга килеңневезин дээш, кажыыдалдан бажыңар дүгүн үвүрертирбеңер, хевиңер ора-чаза сокпаңар . Ынчалза-даа силерниң ха-дуңмаңар – бүгү израиль чон Дээрги-Чаяакчының өрттедипкени кижилерниң ажыын ажып, ыглап-сыктап болур; ⁷ Ужуражылга майгынынче кирер черни каап чорбаңар, оон башка өлү бээр силер, чүге дээрге Дээрги-Чаяакчының шилип чаар олива үзү-биле силерни чаап каан болгай ». Аарон, Элеазар болгаш Ифамар олар Моисейниң сөзүн ёзугаар кылганнар.

⁸ Дээрги-Чаяакчы Ааронга мынча деп чугаалаан: ⁹ «Өлбес дээш, Ужуражылга майгынынче кирип тура, арага биле эзиртир суксун ишпе, сээң оолдарың база ишпезиннер: бүгү үре-салгалыңарга кезээ мөңгеде доктааткан дүрүм ол-дур . ¹⁰ Силер ооң ачызында ыдыктыг болгаш ыдыктыг эвес чүүлдү, ол ышкаш ·арыг болгаш арыг эвес чүүлдү ылгап шыдаар силер ¹¹ база израиль чонну Дээрги-Чаяакчының аңаа Моисейни дамчыштыр бергени бүгү дүрүм-хоойлуларынга өөредип каар силер».

¹² Моисей Ааронга болгаш ооң дириг арткан оолдары Элеазар биле Ифамарга мынча дээн: «Дээрги-Чаяакчыга салган өргүлдерден артып калган далган-тараа өргүлүн алгаш, өргүл бедигээжиниң чанынга ажыткы-биле хөөтпейн хаарган хевээрзин чиңер: аажок ыдыктыг өргүл ол-дур. ¹³ Ону ыдыктыг черге тургаш, чиңер, чүге дээрге Дээрги-Чаяакчыга салган өргүлдерден сээң база оолдарыңның алыр үлүүңер ол-дур : Дээрги-Чаяакчы меңээ ынчаар дужааган чүве. ¹⁴ Дээрги-Чаяакчыга онза өргүлдер кылдыр бараалгаткан төштү-даа, дөңмекти-даа сен бодуң, оолдарың база кыстарың ·арыг черге чиңер, чүге дээрге израиль чоннуң эккеп салганы эп-найырал өргүлдеринден сээң база оолдарыңның алыр үлүүңер ол-дур. ¹⁵ Израильчилер Дээрги-Чаяакчыга бараалгаткан дөңмек биле төштү өргүп турар малдың чаа-биле катай Дээрги-Чаяакчыга онза өргүл кылдыр эккеп салыр ужурлуг: Дээрги-Чаяакчының айтыышкынын ёзугаар ол бүгү сээң база оолдарыңның үргүлчү алыр ужурлуг үлүүңер болур».

¹⁶ Моисей бачыт дээш өргүлдүң дүктүгүр хуназын тып чадап, дилеп туруп берген, а ону өрттедипкен бооп-тур . Ол ону билип кааш, Аароннуң дириг арткан оолдары Элеазар биле Ифамарга килеңнеп-хорадап, мынча деп турган: ¹⁷ «Чүге бачыт дээш өргүлдү ыдыктыг черге чивээн силер? Ол дээрге аажок ыдыктыг өргүл-дүр. Бүгү чоннуң кем-буруузун өршээп, Дээрги-Чаяакчының мурнунга арыглаар дээш ол өргүлдү силерге берген болгай. ¹⁸ Ол өргүлдүң ханын ыдыктыг черже киирбээн болгай, ынчангаш силер мээң дужааганым ёзугаар ооң эъдин ыдыктыг черге чиир ужурлуг турган силер ».

¹⁹ А Аарон Моисейге: «Улус бөгүн бачыт дээш өргүл биле бүрүн өрттедир өргүлдү Дээрги-Чаяакчының мурнунга эккеп салган болгай, а мен ындыг эпчок байдалга таварыштым. Бир эвес мен бөгүн бачыт дээш өргүлдү чиген болзумза, Дээрги-Чаяакчыга таарымчалыг болур турган бе?!» – дээн. ²⁰ Моисей ынчан акызының чугаазын чүүлдүг деп көрген.

Арыг болгаш арыг эвес дириг амытаннар

(Ы. х. к. 14:3-20)

¹ Дээрги-Чаяакчы Моисей биле Ааронга мынча деп чугаалаан: ² «Израиль чонга мону чугаалаңар. Чер кырында бар, силерге чиирин чөпшээрээн дириг амытаннар бо-дур . ³ Кандыг-даа адыр дуюглуг, кегженир дириг амытанны чип болур силер. ⁴ Адыр дуюглуг азы кегженир дириг амытаннардан чүгле дараазында дириг амытаннарны чип болбас силер: тевени, чүге дээрге ол кегженир-даа болза, адыр дуюу чок-тур, ынчангаш силерге ·арыг эвес боор-дур; ⁵ сарлык-дегени база, чүге дээрге ол кегженир-даа болза, адыр дуюу чок-тур, ынчангаш силерге арыг эвес боор-дур; ⁶ койгунну база, чүге дээрге ол кегженир-даа болза, адыр дуюу чок-тур, ынчангаш силерге арыг эвес боор-дур; ⁷ хаванны база, чүге дээрге ол адыр дуюглуг-даа болза, кегженмес-тир, ынчангаш силерге арыг эвес боор-дур. ⁸ Ындыг янзылыг дириг амытаннарның эъдин чивеңер, сегинге дегбеңер! Олар силерге арыг эвес боор-дур.

⁹ Сугга чурттаар бүгү дириг амытаннардан далайга азы хемге чоруур чакпалыг база казырыктыг амытаннарны чип болур силер. ¹⁰ А бүгү-ле үүрмек суг амытаннарындан, сугга чоруур бүгү дириг амытаннардан далайга азы хемге чоруур чакпазы азы казырыы чок дириг амытаннарның шуптузу силерге бужар чүүл болур. ¹¹ Олар силерге бужар чүүл болзун: оларның эъдин чивеңер, сектеринден ческиниңер. ¹² Сугга чоруур чакпазы азы казырыы чок бүгү дириг амытаннар силерге бужар чүүл болур.

¹³ А куштарның иштинден дараазында куштардан ческиниңер (чип болбас, бужар амытаннар-дыр ол): эзирден, дастан, кара-дастан; ¹⁴ дээлдигенден, бичежек эзирлерниң бүгү хевирлеринден; ¹⁵ кускуннуң бүгү хевирлеринден; ¹⁶ страустан, үгүден, ак-кускундан, хартыганың бүгү хевирлеринден; ¹⁷ кызыл-үгүден, балыкчы-үгүден, тулаа кужу ибистен; ¹⁸ ак-үгүден, пеликандан, тогдуктан; ¹⁹ шиленден, аистиң бүгү хевирлеринден, итпиктен болгаш часкыдан.

²⁰ Дөрт-даяктап кылаштаар, ужар чалгынныг кандыг-даа курт-кымыскаяк силерге бужар чүүл болур. ²¹ Ынчалза-даа дөрт-даяктап кылаштаар, ужар чалгынныг курт-кымыскаяк аразындан шураар буттарлыг курт-кымыскаякты чип болур силер. ²² Оларның иштинден саранчаның, шартылааның, шергиниң янзы-бүрү хевирлерин чип болур силер . ²³ Өске кандыг-даа чалгынныг, дөрт даван-даяктыг курт-кымыскаяк силерге бужар чүүл болур.

²⁴ Дараазында дириг амытаннар силерни ·арыг эвес кылып каар, оларның сегинге дегген кижи бүрүзү кежээге чедир арыг эвес болур. ²⁵ Оларның кайы-бирээзиниң сегин көдүрүп турган кижи бүрүзү хевин чуп аар ужурлуг база кежээге чедир арыг эвес болур . ²⁶ Адыр эвес дуюглуг азы кегженмес мал бүрүзү силерге арыг эвес боор-дур. Ындыг малдың сегинге дегген кижи бүрүзү арыг эвес болур. ²⁷ Бүгү дөрт даванныг дириг амытаннарның аразындан дуюг чок даваннарлыг дириг амытан бүрүзү силерге арыг эвес боор-дур, оларның сегинге дегген кижи кежээге чедир арыг эвес болур. ²⁸ Оларның сегин көдүрүп турган кижи хевин чуп аар ужурлуг база кежээге чедир арыг эвес болур – шак ол дириг амытаннар силерге арыг эвес боор-дур.

²⁹ Чер кырында көжүп-шимчээн үүрмек дириг амытаннардан силерге ·арыг эвес амытаннар бо-дур: дедир-даван, күске, улуг селескениң янзы-бүрү хевирлери; ³⁰ гекко, хамелеон, летаа селеске, кох селеске болгаш тиншемет селеске . ³¹ Бүгү-ле үүрмек дириг амытаннардан олар силерге арыг эвес боор-дур: оларның сегинге дегген кижи бүрүзү кежээге чедир арыг эвес болур. ³² Оларның сегиниң кандыг-бир кезээ дээпкен бүгү чүве: кандыг-даа ыяш аптара, азы хеп, азы хөм-кеш, азы шоодай база ажыл-херек кылырда ажыглаар кандыг-даа херексел арыг эвес болур; оларны сугже суп каар херек . Олар кежээге чедир арыг эвес болур, а ооң соонда арыг апаар. ³³ Оларның сегиниң кандыг-бир кезээ кире берген кандыг-даа дой сава иштинде турар бүгү чүве арыг эвес апаар, а саваны буза шаап каар ужурлуг силер . ³⁴ Шак ындыг савага турган суг дегген кандыг-даа аъш-чем арыг эвес болур; ындыг савадан кудуп ижип турар кандыг-даа суксун база арыг эвес болур. ³⁵ Оларның сектериниң кандыг-бир кезээ кире берген бүгү чүве арыг эвес болур; янзы-бүрү дой суугулар ынчап барза, оларны чуура шаап кааптар херек, чүге дээрге силерге арыг эвес боор-дур. ³⁶ Чүгле суг бажы азы суглуг кудук арыг хевээр артар. А демги үүрмек дириг амытаннарның сегинге дээпкен кижи арыг эвес апаар. ³⁷ Оларның сегиниң кандыг-бир кезээ бир-ле тарыыр деп турар үрезинге дээптер болза, ол үрезин арыг хевээр артар. ³⁸ А бир эвес үрезинни суггарган соонда, оларның сегиниң кандыг-бир кезээ үрезинче кээп дүжер болза, ол силерге арыг эвес болур.

³⁹ Аъш-чемге ажыглап турарыңар кандыг-бир малыңар бодунуң өлүмү-биле өлүр болза, ооң сегинге дегген кижи кежээге чедир ·арыг эвес болур . ⁴⁰ Ол сектиң эъдин ап чиир кижи хевин чуп аар ужурлуг база кежээге чедир арыг эвес болур. Оларның сегин көдүрүп турган кижи база хевин чуп аар ужурлуг; ол кежээге чедир арыг эвес болур.

⁴¹ Чер кырында көжүп-шимчээн үүрмек дириг амытан бүрүзү силерге бужар чүүл-дүр, ону чип болбас. ⁴² Хырнынга соястаар, дөрт-даяктап кылаштаар азы дөрттен хөй даванныг бүгү амытаннарны чивеңер – чер кырында көжүп-шимчээн үүрмек дириг амытан бүрүзү бужар чүүл болур. ⁴³ Бодуңарны ындыг дириг амытаннар-биле бужартатпаңар база оларга деггеш, арыг эвес апарбаңар. ⁴⁴ Чүге дээрге Мен – Дээрги-Чаяакчы Бурганыңар-дыр мен! Мен ыдыктыг болганымда, силер база ыдыктыг болу бериңер . Бодуңарны чер кырында көжүп-шимчээн үүрмек дириг амытан-биле арыг эвес болдурбаңар. ⁴⁵ Мен – Бурганыңар болур дээш силерни египет черден үндүрүп эккелген Дээрги-Чаяакчы-дыр мен. Ыдыктыг бооп көрүңер, чүге дээрге Мен ыдыктыг-дыр мен.

⁴⁶ Мал-маган, куштар болгаш сугда азы чер кырында көжүп-шимчеп турар бүгү үүрмек дириг амытаннар дугайында дүрүм-хоойлу шак ындыг боор-дур. ⁴⁷ Ону силерге арыг, чип болур база ·арыг эвес, чип болбас дириг амытанны аңгылазын дээш берген ».

Чаш уруг төрүттүнерге, иезиниң арыгланыры

¹ Дээрги-Чаяакчы Моисейге мынча деп чугаалаан: ² «Израиль чонга дараазында чүүлдү чугаала. Бир эвес херээжен кижи иштелгеш, оол уруг божуп аар болза, боду чеди хүн дургузунда ·арыг эвес болур; ай демдээ көрүп турар үезинде дег, арыг эвес болур . ³ А сески хүнде чаа төрүттүнген оолдуң дотаан ·кыртыжап демдектээр ужурлуг . ⁴ Оон демги херээжен төгүлген ханы дээш, үжен үш хүн дургузунда арыгланыр ужурлуг. Ол бодунуң арыгланып турар үезинде, кандыг-даа ыдыктыг чүүлге дегбезин база ыдыктыг черже кирбезин .

⁵ Бир эвес херээжен кижи кыс уруг божуп аар болза, ай демдээ көрүп турар үезинде дег, ·арыг эвес болур, чүгле ийи чеди хонук хуусаада; а ооң соонда ол херээжен төгүлген ханы дээш, алдан алды хүн дургузунда арыгланыр ужурлуг.

⁶ А бодунуң оглу азы кызы дээш арыгланыр хуусаазы эрте бээрге, демги херээжен бүрүн өрттедир өргүл кылдыр бир харлыг хураганны база бачыт дээш өргүл кылдыр көге-буганы азы көгээзинни Ужуражылга майгынынче кирер черге эккеп, Бурганның бараалгакчызынга бээр ужурлуг. ⁷ А Бурганның бараалгакчызы ол өргүлдү Дээрги-Чаяакчының мурнунга эккеп салгаш, херээжен кижини арыглап каар. Оон ол херээжен төгүлген ханындан ·арыг апаар. Оол азы кыс божаан херээженге хамааржыр дүрүм-хоойлу шак ындыг боор-дур. ⁸ А бир эвес херээжен кижиниң хураган өргүүр харыы чок болза, ийи көге-буганы азы ийи көгээзинни эккелгеш , бирээзин – бүрүн өрттедир, а өскезин – бачыт дээш өргүл кылдыр салзын. Ынчан Бурганның бараалгакчызы ону арыглап каарга, ол херээжен арыг апаар».

Улустуң кеш аарыгларының дугайында

¹ Дээрги-Чаяакчы Моисей биле Ааронга мынча деп чугаалаан: ² «Мага-бодунуң кежинге ыжык, бузур азы кылагар сору тыпты берген кижи турган дижик. Ол кижиниң оозу кеш аарыының балыынче шилчий берип болур, ынчангаш ону Бурганның бараалгакчызы Ааронга азы Аароннуң оолдарынга – Бурганның бараалгакчыларының кайы-бирээзинге эккээр херек. ³ Бурганның бараалгакчызы кеште балыгны шинчилеп көөр. Бир эвес балыг черде дүктер агара берген база балыг кешче ханылап кире берген болза, ол дээрге кеш аарыы-дыр . Бурганның бараалгакчызы ол кижини шинчилеп көргеш, ону ·арыг эвес деп чарлаар.

⁴ А бир эвес ол кижиниң кежинде кылагар сору кешче ханылап кирбээн база ол соруда дүктер агара бербээн болза, Бурганның бараалгакчызы ындыг сорулуг кижини чеди хүн дургузунда улустан аңгылап каар ужурлуг. ⁵ Бурганның бараалгакчызы чедиги хүнде ол кижини шинчилеп көргеш, балыг черниң хевири өскерилбээн база балыг кешке тарап үгдеревээн болза, ону база бир чеди хүн дургузунда улустан аңгылап каар ужурлуг. ⁶ Чеди хүн эрткен соонда, Бурганның бараалгакчызы демги кижини база катап шинчилеп көрзүн. Бир эвес балыг шоолуг илдең эвес апарган база кешке тарап үгдеревээн болза, Бурганның бараалгакчызы ону арыг деп чарлаар ужурлуг: ол дээрге чүгле бузур-дур. А бузурлаан кижи хевин чуп алзын, ынчан арыг болу бээр . ⁷ А бир эвес арыгланыр дээш, Бурганның бараалгакчызынга кээп чораанының соонда, ол кижиниң кежинде бузуру тарап үгдереп эгелээн болза, ол Бурганның бараалгакчызынга база катап кээп көстүр ужурлуг. ⁸ Бурганның бараалгакчызы ол кижиниң кежинде бузурнуң тарап үгдерээнин көрүп каар болза, ону арыг эвес деп чарлаар ужурлуг, чүге дээрге кеш аарыглыг кижи-дир.

⁹ Кандыг-бир кижи кеш аарыглыг болза, ону Бурганның бараалгакчызынга эккээр херек. ¹⁰ Бурганның бараалгакчызы ону шинчилеп көөрге, кежинде ак ыжык бар, ол ыжыкта дүктер агара берген база ыжыкта достак ириңниг эът бар болза, ¹¹ ооң кежинде хоочураан кеш аарыы бар-дыр. Бурганның бараалгакчызы ол кижиниң ·арыг эвезин чарлазын, ону улустан түр када аңгылаан херээ чок, чүге дээрге ооң арыг эвези илдең-дир. ¹² Чамдыкта кеш аарыы кешти дургаар тарап үгдерээш, ооң балыы кижиниң кежин Бурганның бараалгакчызының көрүп шыдаар шаа-биле тейинден таваңгайынга чедир шыва ап болур. ¹³ Бурганның бараалгакчызы кеш аарыы кижиниң бүгү мага-бодун шыва апканын көрүп кагза, ону арыг деп чарлаар ужурлуг, чүге дээрге кижиниң мага-боду бүрүнү-биле холайтыр агара берген болза, ол аарыг арыг болур. ¹⁴ Ынчалза-даа ол кижиниң мага-бодунга ириңниг эът көстүп кээри билек, ол арыг эвес апаар. ¹⁵ Бурганның бараалгакчызы ириңниг эътти көрүп кааш-ла, ол кижини арыг эвес деп чарлаар ужурлуг; ириңниг эът арыг эвес болур – ол дээрге кеш аарыы-дыр. ¹⁶ А бир эвес ириңниг эът катап база агара бээр болза, ол кижи Бурганның бараалгакчызынга база катап чеде берзин. ¹⁷ Бурганның бараалгакчызы ону шинчилеп көөр. Бир эвес балыг чер агара берген болза, Бурганның бараалгакчызы аарыг кижини арыг деп чарлазын, чүге дээрге ол ам арыг болу берген-дир.

¹⁸ Кандыг-бир кижиниң кежи оюлганнааш, оон экирий берген, ¹⁹ а оюлган орнунга ак ыжык азы кызылзымаар кылагар сору тыптып келген болза, ону Бурганның бараалгакчызы шинчилеп көөр ужурлуг. ²⁰ Бурганның бараалгакчызы кылагар соруну даштындан көөрге, кешче ханылап кире берген база дүктери агара берген болза, ол кижини ·арыг эвес деп чарлаар ужурлуг: оюлганнап турган черге частып үнүп келген кеш аарыы ол-дур. ²¹ А бир эвес Бурганның бараалгакчызы шинчилеп көөрге, ол кылагар соруда ак дүктер чок; боду кешче ханылап кирбээн база шоолуг илдең эвес болза, демги кижини чеди хүн дургузунда улустан аңгылап каапсын. ²² Ынчаарга кылагар сору кешке аажок тарап үгдерээр болза, Бурганның бараалгакчызы ол кижини арыг эвес деп чарлаар ужурлуг: ол дээрге аарыг-дыр. ²³ А бир эвес кылагар сору кешке тарап үгдеревейн, ол-ла хевээр артар болза, чүгле оюлганның сорбуланы бергени ол-дур, ынчангаш Бурганның бараалгакчызы демги кижини арыг деп чарлаар.

²⁴ Кандыг-бир кижиниң кежинге өртең турган, а оон ол өрттенген черниң орнунга ак азы кызылзымаар ак өңнүг кылагар сору тыптып келген дижик. ²⁵ Бурганның бараалгакчызы ону шинчилеп көөрге, дүктери агара берген база кешче ханылап кире берген болза, ол дээрге өртеңге частып үнүп келген кеш аарыы-дыр. Бурганның бараалгакчызы ол кижини ·арыг эвес деп чарлаар ужурлуг: кеш аарыындан аараан кижи болган-дыр. ²⁶ Ынчаарга Бурганның бараалгакчызы көөрге, кылагар соруда ак дүктер чок, ол боду кешче ханылап кирбээн база шоолуг илдең эвес болза, демги кижини чеди хүн дургузунда улустан аңгылап каапсын. ²⁷ Бурганның бараалгакчызы ол кижини чедиги хүнде шинчилеп көрзүн: бир эвес кылагар сору кешке аажок тарап үгдерээн болза, ону ·арыг эвес деп чарлазын: кеш аарыындан аараан кижи болган-дыр. ²⁸ А бир эвес кылагар сору туружунда хевээр артып, кешке тарап үгдеревээн база шоолуг илдең эвес болза, ол дээрге чүгле өртеңден тывылган ыжык-тыр. Бурганның бараалгакчызы ол кижини арыг деп чарлазын, чүге дээрге өрттенген чер сорбуланган болган-дыр.

²⁹ Эр азы херээжен кижиниң бажынга азы сегелинге балыг турган дижик. ³⁰ Бурганның бараалгакчызы балыг черни шинчилеп көргеш, ол балыг кешче ханылап кире берген база ооң дүктери чиңгелеп, саргара берген болза, ол кижини ·арыг эвес деп чарлазын: кодур-бузур-дур, башта азы сегелде кеш аарыы-дыр. ³¹ Бурганның бараалгакчызы кодур-бузурнуң балыын шинчилеп көрзүн: бир эвес ону даштындан көөрге, кешче ханылап кирбээн база ооң дүктери ам-даа карарбаан болза, кодур-бузурдан аараан кижини чеди хүн дургузунда улустан аңгылап кагзын. ³² Бурганның бараалгакчызы оон чедиги хүнде кодур-бузурнуң балыг черин шинчилеп көрзүн: бир эвес ол тарап үгдеревээн; ооң дүктери саргара бербээн база кодур-бузур кешче ханылап кирбээн болза, ³³ аарыг кижи чүлүттүнүп алзын, ынчалза-даа кодурлап-бузурлаан черин чүлүвес ужурлуг. Бурганның бараалгакчызы ынчан ол кижини база бир чеди хүн дургузунда улустан аңгылап кагзын. ³⁴ Бурганның бараалгакчызы оон кодур-бузурну чедиги хүнде шинчилеп көөрге, ол кешке тарап үгдеревээн база олче ханылап кирбээн болза, демги кижини ·арыг деп чарлазын. Ол кижи хевин чуп алзын, оон арыг болу бээр . ³⁵ А бир эвес ону арыг деп хүлээп көрген соонда, кодур-бузуру аажок тарап үгдерей бээр болза, ³⁶ Бурганның бараалгакчызы ол кижини шинчилеп көргеш, кеште кодур-бузурнуң тарап үгдерээнин көрүп кагза, саргара берген дүктерни-даа дилээн херээ чок: аарыг кижи ·арыг эвес-тир. ³⁷ А бир эвес кодур-бузурнуң даштыкы хевири өскерилбээн база ында кара дүктер үнүп келген болза, кодур-бузурнуң экирээни ол-дур, а демги кижи арыг болу берген-дир. Бурганның бараалгакчызы ону арыг деп чарлазын.

³⁸ Эр азы херээжен кижиниң кежинге кылагар ак сорулар тыптып келген дижик. ³⁹ Бурганның бараалгакчызы ол кижини шинчилеп көргеш, ооң кежинде кылагар сорулар бүлүргей ак өңнүүн эскерип каар болза, кеште частып үнүп келген айыыл чок бузур-дур ол, а демги кижи арыг-дыр.

⁴⁰ Бир-ле кижиниң бажының дүгү дүже берген дижик: ол – тас баштыг-даа болза, ·арыг кижи-дир. ⁴¹ Ынчаарга ооң бажының мурнуу талазында дүктери дүже берген дижик: ол – калчан баштыг-даа болза, арыг кижи-дир. ⁴² А бир эвес баштың калчанынга азы тазынга кызылзымаар ак балыг чер тыптып кээр болза, демги кижиниң бажынга частып үнүп келген кеш аарыы ол-дур. ⁴³ Бурганның бараалгакчызы аарыг кижини шинчилеп көөрге, ооң бажының калчан азы тас черинде ыжыы кызылзымаар ак өңнүг, а ол ыжыкты даштындан көөрге, улустуң кежинде кеш аарыы ышкаш көстүр болза, ⁴⁴ ол дээрге кеш аарыындан аараан, ·арыг эвес кижи-дир. Ооң бажында балыг чер бар-дыр: Бурганның бараалгакчызы ону арыг эвес деп чарлаар ужурлуг.

⁴⁵ Шак ындыг балыглыг, кеш аарыындан аараан кижи качыгдалдың самдар хевин кетсин; бажының дүгүн үвүргей ап чорзун; арнын думчуунуң алдынга чедир дуй орааттынып алзын база: „Арыг эвес мен! Арыг эвес мен!“ – деп алгырып, улусту сагындырып чорзун. ⁴⁶ Аарыының бүгү хүннеринде ол кижи арыг эвес деп санаттырар. Ол кижи ·арыг эвес болгаш, аңгы черге, чоннуң турлааның даштынга чурттаар ужурлуг ».

Дүдүктүг хеп дугайында

⁴⁷ «Дүдүк чер хеп аймаанга: дүктен азы лёндан кылган хепке, ⁴⁸ лён болгаш дүктен сырып азы ээрип туруп кылган пөске база алгы-хөмге болгаш алгы-хөмден кылдынган кандыг-бир этке тыптып келген дижик. ⁴⁹ Бир эвес хепте, алгы-хөмде азы сыраан, ээрген пөсте база алгы-хөмден кылдынган кандыг-бир этте дүдүк чер ногаанзымаар азы кызылзымаар өңнүг болза, ол дээрге дүдүк-түр, ону Бурганның бараалгакчызынга көргүзер херек. ⁵⁰ Бурганның бараалгакчызы дүдүктү шинчилеп көргеш, дүдүктүг хеп биле этти чеди хүн дургузунда аңгылап кагзын. ⁵¹ Оон чедиги хүнде дүдүктү шинчилеп көөрге, хепке, сырып азы ээрип туруп кылган пөске база кандыг-даа этти кылырынга ажыглаан алгы-хөмге тарап үгдерей берген болза, ол дээрге халдавырлыг, ·арыг эвес дүдүк-түр. ⁵² Бурганның бараалгакчызы хепти, дүктен азы лёндан сыраан азы ээрген пөстү база кандыг-даа алгы-хөмден кылдынган этти, шак ындыг дүдүктүг болза, өрттедир ужурлуг: ол дээрге халдавырлыг, арыг эвес дүдүк-түр. ⁵³ А бир эвес Бурганның бараалгакчызы дүдүктүң хепке, сырып азы ээрип туруп кылган пөске база алгы-хөмден кылдынган кандыг-бир этке тарап үгдеревээнин көрүп каар болза, ⁵⁴ дүдүк черлиг хеп биле этти чуурун дужаагаш, чеди хүн дургузунда база катап аңгылап кааптар ужурлуг. ⁵⁵ Чугган соонда, Бурганның бараалгакчызы хеп биле этти шинчилеп көөрге, дүдүк тарап үгдеревезе-даа, ооң даштыкы хевири өскерилбээн болза, ол арыг эвес-тир. Ону өрттедир херек: хеп биле эттиң иштии азы мурнуу талазын деже чипкен дүдүк-түр ол. ⁵⁶ А бир эвес Бурганның бараалгакчызы көөрге, хеп биле этти чуп каапкан соонда, дүдүк шоолуг илдең эвес апарган болза, ону хептен азы алгы-хөмден база сырып азы ээрип туруп кылган пөстен ора тыртып кааптар херек. ⁵⁷ Ынчаарга дүдүк хепке, сырып азы ээрип туруп кылган пөске болгаш кандыг-бир алгы-хөмден кылдынган этке база катап тыптып кээр болза, ол частып үнүп орар дүдүк-түр: шак ындыг дүдүктүг хеп биле этти өрттедивит. ⁵⁸ А бир эвес хепти, сырып азы ээрип туруп кылган пөстү база алгы-хөмден кылдынган кандыг-бир этти чуп каапкан соонда, дүдүк чиде бээр болза, ындыг хеп биле этти база катап чуур херек; ол ынчан арыг болу бээр».

⁵⁹ Дүктен азы лёндан кылган хепте болгаш сырып азы ээрип туруп кылган пөсте база алгы-кештен кылдынган кандыг-бир этте тыптып келген дүдүк дугайында, оларны арыг азы арыг эвес деп чарлаарының дугайында дүрүм-хоойлу шак ындыг боор-дур.

Халдавырлыг кеш аарыындан аарып турган улусту арыглаары

¹ Дээрги-Чаяакчы Моисейге мынча деп чугаалаан: ² «Халдавырлыг кеш аарыындан аараан кижини арыглаарда, ажыглаар ужурлуг дүрүм-хоойлу бо-дур . Бурганның бараалгакчызы ол кижиниң аараанының дугайында дыңнап кааш, ³ чоннуң турлааның даштынче үне бээр ужурлуг. Ол бараалгакчы халдавырлыг кеш аарыындан аарып турган кижиниң аарыы экирий бергенин көрүп каан дижик. ⁴ Бурганның бараалгакчызы ынчан арыгланып турар кижиге херек ийи ·арыг база дириг кушту , пөш ыяжының будуун, кызыл удазынны болгаш иссоп дээр үнүштү эккээрин улуска дужаазын. ⁵ А оон куштарның бирээзин агым сугдан ускан суг куткан дой сава кырынга дөгерерин дужаазын. ⁶ Бурганның бараалгакчызы дириг кушту пөш ыяжының будуу, кызыл удазын болгаш иссоп-биле кады ап алгаш, оларның шуптузун демги суг кырынга дөгерген куштуң ханынче супсун. ⁷ Ооң соонда халдавырлыг кеш аарыындан арыгланып турар кижиже ол ханны чеди катап бызай чашкаш , ону ·арыг деп чарлазын, а кушту ажык шөлче ужудуп үндүрүпсүн .

⁸ Арыгланып турар кижи бодунуң хевин чуп алзын ; бүгү-ле дүктерин чүлүп каапсын база мага-бодун сугга чуп алзын, ол ынчан арыг болу бээр. Ооң соонда аарып турган кижи чоннуң турлаанче кирип келгеш, бодунуң чадырының даштынга чеди хонзун. ⁹ А чедиги хүнде ол кижи бодунуң дүктерин: бажының дүгүн, салын, хавааның кирбиин – бүгү-ле бар дүктерин чүлүп каапсын, оон хептерин чуп алзын база мага-бодун сугга чуп алзын, ол ынчан арыг болу бээр.

¹⁰ А сески хүнде ол кижи четпес-дудуу эвес ийи эр хураганны, бир харлыг кыс хураганны база далган-тараа өргүлү кылдыр олива үзү холаан, бир °эфаның оннуң үш кезээ эң шынарлыг далганны болгаш бир °лог олива үзүн ап алгаш келзин. ¹¹ Ынчан арыглаашкынны кылыр бараалгакчы ол кижини ооң өргүлдери-биле кады Ужуражылга майгынынче кирер черге Дээрги-Чаяакчының мурнунга тургузуп кагзын. ¹² Ооң соонда эр хураганнарның бирээзин кем-буруу дээш өргүл кылдыр салзын база бир °лог олива үзүн ап алгаш, оларны Дээрги-Чаяакчыга онза өргүлдер кылдыр бараалгатсын. ¹³ Оон эр хураганны бачыт дээш өргүлдү база бүрүн өрттедир өргүлдү дөгерер ыдыктыг черге дөгерзин. Бачыт дээш өргүл ышкаш, кем-буруу дээш өргүл Бурганның бараалгакчызыныы болур : аажок ыдыктыг өргүл ол-дур.

¹⁴ Бурганның бараалгакчызы кем-буруу дээш өргүлдүң ханын дозуп алгаш, арыгланып турар кижиниң оң талакы кулааның халбаңын, оң холунуң улуг салаазы биле оң будунуң улуг эргээн чаап кагзын . ¹⁵ А ооң соонда бичии олива үзү узуп алгаш, солагай талакы адыжынче куткаш, ¹⁶ оң холунуң салаазын солагай талакы адыжында үсче суккаш, Дээрги-Чаяакчының мурнунга салаазы-биле чеди катап бызай чашсын. ¹⁷ Бурганның бараалгакчызы адыжында арткан үзүн ап алгаш, арыгланып турар кижиниң оң талакы кулааның халбаңын, оң холунуң улуг салаазы биле оң будунуң улуг эргээн – кем-буруу дээш өргүлдүң ханының кырындан – чаап кагзын. ¹⁸ Оон адыжында артып калган үзүн арыгланып турар кижиниң бажынче кудупкаш, ону Дээрги-Чаяакчының мурнунга арыглап кагзын. ¹⁹ Бурганның бараалгакчызы бачыт дээш өргүлдү эккеп салзын, арыгланып турар кижини ооң ·арыг эвезинден арыглап кагзын. Оон бүрүн өрттедир өргүлдү дөгерзин. ²⁰ Бурганның бараалгакчызы бүрүн өрттедир өргүл биле далган-тараа өргүлүн өргүл бедигээжинге салып, демги кижини ынчалдыр арыглаарга, ол арыг болу бээр.

²¹ А ол кижи ядыы бооп, долу үнелиг өргүлдер кылыр харыы чок болза, бодун арыглаар дээш, бир эр хураганны кем-буруу дээш онза өргүл кылдыр Дээрги-Чаяакчыга бараалгадып эккелзин. Оон ыңай далган-тараа өргүлү кылдыр °эфаның оннуң бир кезээ олива үзү холаан, эң шынарлыг далганны; бир °лог олива үзүн база ²² бодунуң тып шыдаптары ийи көге-буганы азы ийи көгээзинни эккелзин. Бир куш бачыт дээш өргүл, а өскези – бүрүн өрттедир өргүл болур.

²³ Арыгланып турарының сески хүнүнде демги кижи ол бүгүнү Бурганның бараалгакчызынга – Ужуражылга майгынынче кирер черге, Дээрги-Чаяакчының мурнунга – эккелзин. ²⁴ Бурганның бараалгакчызы кем-буруу дээш өргүлдүң хураганы биле олива үзүн ап алгаш, оларны Дээрги-Чаяакчыга онза өргүлдер кылдыр бараалгатсын. ²⁵ Оон кем-буруу дээш өргүлдүң хураганын дөгерер. Бурганның бараалгакчызы кем-буруу дээш өргүлдүң ханын дозуп алгаш, арыгланып турар кижиниң оң талакы кулааның халбаңын, оң холунуң улуг салаазы биле оң будунуң улуг эргээн чаап кагзын . ²⁶ Бурганның бараалгакчызы олива үзүнден элээнни бодунуң солагай талакы адыжынче кудуп алзын. ²⁷ Ооң соонда оң холунуң салаазы-биле солагай адыжында үстү Дээрги-Чаяакчының мурнунга чеди катап бызай чашсын. ²⁸ А оон адыжында олива үзүнден алгаш, арыгланып турар кижиниң оң талакы кулааның халбаңын, оң холунуң улуг салаазы биле оң будунуң улуг эргээн – кем-буруу дээш өргүлдүң ханының кырындан – чаап кагзын. ²⁹ Бурганның бараалгакчызы адыжында арткан үзүн арыгланып турар кижиниң бажынче кудуп, ону Дээрги-Чаяакчының мурнунга арыглап кагзын. ³⁰ Оон арыгланып турар кижиниң эккеп шыдаары ийи көге-буганың азы ийи көгээзинниң бирээзин өргүлге салзын. ³¹ Бурганның бараалгакчызы ол кижиниң эккеп шыдааны өргүлге салыр куштарның бирээзин – бачыт дээш өргүл кылдыр, а өскезин – бүрүн өрттедир өргүл кылдыр, далган-тараа өргүлү-биле кады салыр. Бурганның бараалгакчызы арыгланып турар кижини Дээрги-Чаяакчының мурнунга ынчалдыр арыглап каар».

³² Халдавырлыг кеш аарыындан аараан база оозун арыглаар долу үнелиг өргүлдер кылыр харыы чок кижи дугайында дүрүм-хоойлу шак ындыг боор-дур.

Бажыңнар ханаларында дүдүк

³³ Дээрги-Чаяакчы Моисей биле Ааронга мынча деп чугаалаан: ³⁴ «Ээлезин дээш, силерге берип турарым ханаан черге чеде бээриңерге, ээлеп чурттай бээр чериңерде бажың-балгатче дүдүктү салыпкан дижик мен. ³⁵ Ынчан ындыг бажың ээзи Бурганның бараалгакчызынга баргаш: „Мээң бажыңымда аарыг дег чүве тыптып келди“ – деп чугаалазын. ³⁶ Бурганның бараалгакчызы дүдүктү шинчилеп көөрү-биле ол бажыңга чедип кээр бетинде, бажыңда бар бүгү чүве ·арыг эвес болу бербезин дээш, ол бүгүнү дашкаар үндүрүп кааптарын дужаазын. Ооң соонда Бурганның бараалгакчызы бажыңны шинчилеп көөрү-биле чедип кээр. ³⁷ Ол дүдүктү шинчилеп көөрге, бажыңның ханаларында дүдүк ногаанзымаар азы кызылзымаар ыйылчак черлер дег база даштындан көөрге, ханаларже ханылап кире берген болган дижик. ³⁸ Бурганның бараалгакчызы ынчан бажыңдан үнгеш, „Олче чеди хүн дургузунда кирип болбас“ дээр ужурлуг. ³⁹ Оон ол чедиги хүнде бажыңга база катап келгеш, шинчилеп көрзүн. Бир эвес дүдүк бажыңның ханаларын дургаар тарап үгдерей берген болза, ⁴⁰ дүдүй берген даштарны бузарын дужаагаш, оларны хоорай даштында ·арыг эвес черже үндүр октаттырыпсын. ⁴¹ А оон бажың иштин улуска бүрүнү-биле сивиртип каапкаш, сивирген малгаштың шуптузун хоорай даштында арыг эвес черже аппарып төктүрзүн. ⁴² Улус биеэги даштарның орнунга өске даштарны салгаш, чаа малгаш-биле бажыңны чаап каар.

⁴³ Ынчаарга даштарны бускаш, бажыңның эрги малгажын сивиргеш, чаа малгаш-биле чаап каан соонда, бажыңда дүдүк база катап частып үнүп кээр болза, ⁴⁴ Бурганның бараалгакчызы чедип келгеш, шинчилеп көөр ужурлуг. Бир эвес дүдүк бажыңда тарап үгдерей берген болза, ол дүдүк халдавырлыг-дыр, а бажың боду ·арыг эвес-тир. ⁴⁵ Ук бажыңны: даштарын, ыяжын болгаш бүгү малгажын үрегдеп бускаш, хоорай даштында арыг эвес черже сөөртүп үндүрер херек. ⁴⁶ Ол бажыңче кирип болбас дээн бүгү үениң дургузунда ынаар кирген кижи кежээге чедир арыг эвес болур.

⁴⁷ Аңаа удуп чыткан азы чемненген кижи база хевин чуп алыр ужурлуг . ⁴⁸ А бир эвес Бурганның бараалгакчызы чедип келгеш, ол бажыңны база катап малгаштап чаап каан соонда, ында дүдүк тарап үгдеревээнин көрүп каар болза, бажыңны ·арыг деп чарлаар ужурлуг, чүге дээрге дүдүк эттине берген-дир. ⁴⁹ Бурганның бараалгакчызы бажыңны арыглаары-биле ийи кушту, пөш ыяжының будуун, кызыл удазынны база иссоп дээр үнүштү ап алзын ⁵⁰ база куштарның бирээзин агым сугдан ускан суг куткан дой сава кырынга дөгерзин. ⁵¹ Ол оон пөш ыяжының будуун, иссопту, кызыл удазынны база дириг арткан кушту алгаш, дөгерген куштуң ханын холаан демги сугже оларның шуптузун суккаш, бажыңны чеди катап бызай чашсын. ⁵² Бурганның бараалгакчызы бажыңны куштуң ханын холаан демги суг-биле; дириг куш, пөш ыяш будуу, иссоп болгаш кызыл удазын-биле ынчалдыр арыглап кагзын. ⁵³ Ооң соонда дириг кушту хоорай даштындан ажык шөлче ужудуп үндүрзүн. Бурганның бараалгакчызы бажыңны ынчалдыр арыглаарга, ол ·арыг болу бээр».

⁵⁴ Кандыг-даа халдавырлыг кеш аарыы болгаш кодур-бузур дугайында; хепте азы бажыңда дүдүк дугайында база ыжык, бузур болгаш кылагар сору дугайында дүрүм-хоойлу шак ындыг боор-дур. [57] Ол бүгү дүрүм-хоойлу ·арыг азы арыг эвес болурун илередиринге херек .

Эр улуска хамааржыр дүрүм-хоойлу

¹ Дээрги-Чаяакчы Моисей биле Ааронга мынча деп чугаалаан: ² «Израиль чонга мону чугаалаңар. Кандыг-бир эр кижиниң мага-бодундан сыстып турар суук чүүлдер бар болза, оозу дээш, ол ·арыг эвес болу бээр. ³ Ол кижиниң мага-бодундан сыстып турар чүүл сыстып үнүп-даа турар азы мага-бодунга боглуп артып-даа каар болза, дөмей-ле ооң арыг эвезин көргүзер.

⁴ Ындыг арыг эвес кижиниң чыткан дөжээ база олуруп турган кандыг-даа эди ·арыг эвес болур. ⁵ А ооң дөжээнге дегген өске кижи хевин чуп алыр, а боду сугга чунуп алыр ужурлуг; ол кижи кежээге чедир арыг эвес болур . ⁶ Арыг эвес кижиниң олурган черинге олурупкан өске кижи хевин чуп алыр база сугга чунуп алыр ужурлуг; ол кижи кежээге чедир арыг эвес болур. ⁷ Арыг эвес кижиниң мага-бодунга дегген өске кижи хевин чуп алыр база сугга чунуп алыр ужурлуг; ол кижи кежээге чедир арыг эвес болур. ⁸ Сыстып турар суук чүүлдүг кижи арыг кижиже дүкпүрүптер болза, арыг кижи хевин чуп алыр база сугга чунуп алыр ужурлуг; ол кижи кежээге чедир арыг эвес болур. ⁹ Арыг эвес кижиниң олурган олут бүрүзү база арыг эвес болур. ¹⁰ Шак ындыг кижиниң адаанга салып турган кандыг-бир чүүлге дегген кижи бүрүзү кежээге чедир арыг эвес болур. А ол чүүлдү көдүрүп аппаар кижи хевин чуп алыр база сугга чунуп алыр ужурлуг; ол кижи кежээге чедир арыг эвес болур. ¹¹ Сыстып турар суук чүүлдүг кижи холун чуп албайн, өске-бир кижиге дегген болза, өске кижи бүрүзү хевин чуп алыр база сугга чунуп алыр ужурлуг; ол кижи кежээге чедир арыг эвес болур. ¹² Арыг эвес кижи дой савага дегген болза, ол саваны буза шаап каар херек. А бир эвес ыяш савага дегген болза, ону сугга чуур херек .

¹³ Сыстып турар суук чүүлдүг кижи оозундан адырлып-арыгланып алыр болза, арыгланганындан бээр чеди хүн эрткенин манааш, хевин чуп алыр база мага-бодун агым сугга чуп алыр ужурлуг; ол ынчан ·арыг болу бээр. ¹⁴ Ол кижи сески хүнде ийи көге-буганы азы ийи көгээзинни ап алгаш , Дээрги-Чаяакчының мурнунга, Ужуражылга майгынынче кирер черге чедип келзин база куштарны Бурганның бараалгакчызынга эккеп берзин. ¹⁵ Бурганның бараалгакчызы куштарның бирээзин бачыт дээш өргүл кылдыр, а өскезин бүрүн өрттедир өргүл кылдыр салгаш, ол кижини сыстып турар суук чүүлүнден Дээрги-Чаяакчының мурнунга ынчалдыр арыглап каар.

¹⁶ Бир-ле эр кижиниң үрези төгүлген болза, ол бүгү бодун сугга чуп каапсын; ол кижи кежээге чедир ·арыг эвес болур . ¹⁷ Үре төктү берген хеп болгаш алгы-хөм бүрүзүн сугга чуп кааптар херек; ол чүүлдер кежээге чедир арыг эвес болур».

Херээжен улуска хамааржыр дүрүм-хоойлу

¹⁸ «Эр кижи херээжен кижи-биле холбажырга, үрези төктү берген болза, иелээ сугга чунуп каапсыннар; олар кежээге чедир ·арыг эвес болурлар. ¹⁹ Бир эвес херээжен кижи ай демдээ көрген үезинде мага-бодундан ханы төктүп турар болза, чеди хүн дургузунда арыг эвес болур . Аңаа дегген кижи бүрүзү кежээге чедир арыг эвес болур. ²⁰ Ай демдээ көрген үезинде ханы төктүп турар херээжен кижиниң чыдып азы олуруп турганы бүгү чүүл арыг эвес болур. ²¹ Демги херээженниң орун-дөжээнге дегген кижи бүрүзү хевин чуп алыр база сугга чунуп алыр ужурлуг; ол кижи кежээге чедир арыг эвес болур. ²² Демги херээженниң олурган чүүлүнге дегген кижи бүрүзү хевин чуп алыр база сугга чунуп алыр ужурлуг; ол кижи кежээге чедир арыг эвес болур. ²³ Демги херээженниң дөжээнге азы олурган черинге чыткан бир-ле чүүлге дегген кижи кежээге чедир арыг эвес болур. ²⁴ А бир эвес эр кижи ай демдээ көрген херээжен-биле холбашкаш , ооң ханынга боражып алыр болза, ол эр кижи чеди хүн дургузунда арыг эвес болур, а ооң чыдып аары орун-дөжек бүрүзү база арыг эвес болур.

²⁵ Херээжен кижиниң ханы ай демдээ көрген үезинден аңгы үеде хөй хүннер дургузунда азы ай демдээ көрген үезинден ажыр төктүп туруп бээр болза, ол херээжен, ай демдээ көрген үезинде дег, ·арыг эвес болур . ²⁶ Ол херээженниң ханы төктүп турар үезинде чыдары кандыг-даа орун-дөжек, ооң ай демдээ көрген үезинде чыткан орун-дөжээ дег, арыг эвес деп санаттырар. База ооң олуруп аары кандыг-даа эт, ай демдээ көрген үезинде дег, арыг эвес болур. ²⁷ Ол орун-дөжекке дегген кижи бүрүзү арыг эвес болур болгаш хевин чуп алыр база сугга чунуп алыр ужурлуг; ол кижи кежээге чедир арыг эвес болур. ²⁸ А ол херээжен хан төктүүшкүнүнден адырлып-арыгланып алгаш, чеди хүн эртерин манап алыр ужурлуг, ооң соонда ол арыг болу бээр. ²⁹ Сески хүнде ол херээжен ийи көге-буганы азы ийи көгээзинни ап алгаш , Ужуражылга майгынынче кирер черге, Бурганның бараалгакчызынга эккеп берзин. ³⁰ Бурганның бараалгакчызы куштарның бирээзин бачыт дээш өргүл кылдыр, а өскезин бүрүн өрттедир өргүл кылдыр салгаш, ол херээженни ооң арыг эвес хан төктүүшкүнүнден Дээрги-Чаяакчының мурнунга арыглап каар. ³¹ Израиль чон ооң аразында турар Мээң ыдыктыг өргээмни бужартадып , бодунуң арыг эвезинден өлү бербес кылдыр, „Арыг эвес болбаңар!“ деп сагындырып көрүңер!»

³² Сыстып турар суук чүүлдүг кижи дугайында; үрези төгүлгеш, ·арыг эвес болу берген кижи дугайында; ай демдээ көрүп турар херээжен кижи дугайында; сыстып турар суук чүүлдүг эр, херээжен улус дугайында база арыг эвес херээжен-биле холбажыр эр кижи дугайында дүрүм-хоойлу шак ындыг боор-дур.

Өндүр улуг арыглаашкын хүнү

¹ Аароннуң ийи оглу Дээрги-Чаяакчыже чоокшулай бергеш, өлүп калган соонда , Дээрги-Чаяакчы Моисей-биле чугаалашкан. ² Ол Моисейге мынча дээн: «Аарон акыңга мону дамчыдып чугаала. Ол ыдыктыг черде аскан көжеге артынче кандыг-даа үеде туразында кирип турбазын . Шак ында ыдыктыг аптара болгаш ону дуй салыр халып бар, Мен ол халыптың кырынга булут аразындан көстүп кээп турар мен . Ынчангаш өлбес дизе, Аарон ынаар кирбезин!

³ Аарон эң ыдыктыг черже чүгле бачыт дээш өргүл кылдыр бугажыкты база бүрүн өрттедир өргүл кылдыр кошкарны эккеп салгаш, кирип болур. ⁴ Ол баштай мага-бодун чуп алгаш, мага-бодунга лён иштики чүвүрнү болгаш лёндан даараан ыдыктыг хөйлеңни кедип алзын, лён курну куржанзын база бажынга лён тюрбанны кетсин. Ол хептер дөгерези ыдыктыг хептер-дир . ⁵ Аарон оон чыглып келген израиль чондан бачыт дээш өргүл кылдыр ийи дүктүгүр хунаны база бүрүн өрттедир өргүл кылдыр бир кошкарны ап алзын. ⁶ А ооң соонда ол бодунуң өмүнээзинден бачыт дээш өргүл кылдыр бугажыкты эккеп салып, бодун база өг-бүлезин арыглап алзын.

⁷ Ийи дүктүгүр хунаны база эккелгеш, Ужуражылга майгынынче кирер черге Дээрги-Чаяакчының мурнунга тургузуп кагзын. ⁸ Аарон ооң соонда ол ийи хунага кандыг үүле-салым таваржырын шилип, үлүгден тыртсын: бирги үлүг – Дээрги-Чаяакчыга өргүл боору, а ийигизи – чорударының үлүү болур. ⁹ Аарон Дээрги-Чаяакчыныы деп үлүг онаашкан дүктүгүр хунаны эккелгеш, бачыт дээш өргүл кылдыр салзын. ¹⁰ А чорударының үлүү онаашкан дүктүгүр хунаны Дээрги-Чаяакчының мурнунга дириг бодун эккеп тургузуп кагзын. Ол хунаны дамчыштыр чонну арыглаар дээш, ону ээн кургаг ховуже салып чорудуптар ужурлуг.

¹¹ Аарон бодунуң өмүнээзинден салып турары, бачыт дээш өргүлдүң бугажыын эккелгеш, ону дөгерип, бодун база өг-бүлезин арыглап алзын. ¹² Оон ол Дээрги-Чаяакчының мурнунда турар айдызаар бедигээште оттуг көстерни хүүрекчигешти долдур узуп алгаш база айдызаар хоюдур соктап каан чаагай чыттыг чүүлдерни кош-адыжын долдур уруп алгаш, эң ыдыктыг черже киире берзин. ¹³ Ооң соонда айдызаар чаагай чыттыг чүүлдерни Дээрги-Чаяакчының мурнунда отка салып кагзын, ынчан оларның булутталчак ыжы ыдыктыг аптараның халывын бүргей аптар . Оон башка Аарон өлүп каар. ¹⁴ А оон ол бугажыктың ханындан алгаш, салаазын ынаар суп, халыптың кырын чөөн талазындан бызай чашсын; ол ышкаш халыптың мурнунга ханны салаазы-биле чеди катап бызай чашсын.

¹⁵ Аарон ооң соонда чоннуң өмүнээзинден салып турар бачыт дээш өргүлдүң хуназын дөгергеш, ооң ханын көжеге артынче аппарзын база бугажыктың ханы-биле кылып турган бүгү чүвезин хунаның ханы-биле кылып, халыптың кырынче болгаш мурнунче бызай чашсын. ¹⁶ Ол ынчаар кылып, израиль чоннуң бүгү бачыттарындан: оларның ·арыг эвезинден база кем-буруулуг үүлгедиглеринден эң ыдыктыг черни арыглап кагзын. Аарон оларда бар, оларның арыг эвес чоруунга боражып турар Ужуражылга майгыны-биле база ынчаар кылыр ужурлуг. ¹⁷ Аарон чонну арыглаар дээш эң ыдыктыг черже кирип турар өйде, ол оортан дедир үнгүжеге чедир, өске кым-даа Ужуражылга майгынынга турбас ужурлуг. Ол бодун, өг-бүлезин болгаш бүгү израиль чонну шак ынчаар арыглап кагзын.

¹⁸ Ооң соонда Дээрги-Чаяакчының мурнунда турар өргүл бедигээжинге чеде бергеш, ону арыглап, бугажык биле хунаның ханындан ап алгаш, бедигээштиң мыйыстарын бүгү талаларындан чаап кагзын . ¹⁹ Аарон оон салаазында хан-биле өргүл салыр бедигээшти чеди катап бызай чашсын. Ол бедигээшти израиль чоннуң ·арыг эвезинден арыглап база ыдыктап кагзын.

²⁰ Аарон эң ыдыктыг черни, Ужуражылга майгынын болгаш өргүл салыр бедигээшти арыглап дооскаш, дириг хунаны эккелзин. ²¹ Ол ооң соонда ийи холун хунаның бажынга салып, ооң кырынга израиль чоннуң бүгү кем-буруузун, бузуттарын болгаш бачыттарын ажыы-биле миннип чугаалааш база хунаже чая каапкаш, ону айбычы кижиге сүрдүргеш, ээн кургаг ховуже чорудупсун. ²² Хуна чоннуң бүгү кем-буруузун бодунга ап алгаш, эрттинмес элдерлиг черже чоруй баар; ол хунаны ээн кургаг ховуже шак ынчаар чорудуптар .

²³ Аарон Ужуражылга майгынынче кире берзин база эң ыдыктыг черже кирерде кедип турганы лён хептерин ужулгаш, оларын аңаа каапсын . ²⁴ Ол ыдыктыг черге мага-бодун сугга чуп каапкаш, үргүлчү кедер хевин кедип алган үнүп келзин, оон бодунуң өмүнээзинден салыр бүрүн өрттедир өргүл биле чоннуң өмүнээзинден салыр бүрүн өрттедир өргүлдү салып, бодун база чонну арыглазын. ²⁵ А бачыт дээш өргүлдүң чаан база өргүл салыр бедигээшке өрттетсин. ²⁶ Хунаны чорударының үлүү кылдыр сүрүп аппарган кижи хевин чуп алыр база мага-бодун сугга чунуп алыр ужурлуг . Ооң соонда ол чоннуң турлаанче кирип кээп болур. ²⁷ Ханын арыглаашкын кылыры-биле эң ыдыктыг черже киире берген бачыт дээш өргүлдүң бугажыы биле хуназын чоннуң турлааның даштынче үндүре бергеш, кежин, эъдин база чинин отка өрттетсин . ²⁸ Ол бүгүнү өрттедир кижи хевин база мага-бодун сугга чуп алыр ужурлуг. Ооң соонда ол чоннуң турлаанче кирип кээп болур.

²⁹ Силерге кезээ мөңгеде доктааткан дүрүм мындыг болзун: чеди айның онда боттарыңарны шеглээшкин-биле томаартыңар, кандыг-даа ажыл кылбаңар . Үндезин чурттакчы-даа, араңарга чурттай берген даштыкы кижи-даа ону сагып чорзун. ³⁰ Чүге дээрге шак ол хүнде силерни бүгү-ле бачыттарыңардан арыглаар: ынчан Дээрги-Чаяакчының мурнунга ·арыг болу бээр силер. ³¹ Ол хүн – силерге онзагай амыр-дыш хүнү-дүр, боттарыңарны шеглээшкин-биле томаартыңар: бо дээрге кезээ мөңгеде доктааткан дүрүм-дүр. ³² Шилип чаап каан, ачазының орнунга ыдыктыг бараан болуушкун кылзын дээш төлээлеттирген бараалгакчы – арыглаашкынны чорудар кижи ол болур ужурлуг. Ол ыдыктыг лён хептерин кедип алгаш, ³³ ыдыктыг черни, Ужуражылга майгынын, өргүл салыр бедигээшти; Бурганның бараалгакчыларын база бүгү чонну арыглазын. ³⁴ Израиль чонну бүгү бачыттарындан чылда бир катап арыглаар дээш, шак ол дүрүм-хоойлуну силерге мөңгези-биле доктааткан болзун».

Моисей бүгү чүүлдү Дээрги-Чаяакчының дужааганын ёзугаар кылган.

Ханга хамаарышкан дүрүм-хоойлу

¹ Дээрги-Чаяакчы Моисейге мынча деп чугаалаан: ² «Ааронга болгаш ооң оолдарынга база бүгү израиль чонга мону чугаалап көр, Дээрги-Чаяакчының оларга чугаалазын дээн айтыышкынын дамчыт.

³ Израильчилер аразындан инек, хой, өшкү малын чоннуң турлаанга азы чоннуң турлааның даштынга дөгерген кижи бүрүзү ⁴ малын Ужуражылга майгынынче кирер черге Дээрги-Чаяакчыга өргүлге эккеп салбас болза, хан төпкени дээш буруудаар: а хан төпкен болганда, ону бодунуң чонунуң аразынга амылыг арттырбас. ⁵ Израиль чон шөлге дөгерип турары өргүл малын Дээрги-Чаяакчыга – Ужуражылга майгынынче кирер черге, Бурганның бараалгакчызынга эккелзин база оларны Дээрги-Чаяакчыга салган эп-найырал өргүлү кылдыр дөгерип салзын дээш, бо дүрүмнү берген . ⁶ Бурганның бараалгакчызы Ужуражылга майгынынче кирер чер чанында Дээрги-Чаяакчыга өргүл салыр бедигээшче малдың ханын төпсүн база чагны Дээрги-Чаяакчыга таарымчалыг чаагай чыт кылдыр өрттетсин . ⁷ Израиль чон самыыралга алзып, сүрүп халып турары хуназыг дүрзү-бурганнарынга моон соңгаар өргүлдер эккеп салбазын дээш, ындыг болзун. Бо дүрүм-хоойлуну оларның бүгү салгалдарынга кезээ мөңгеде доктаадып каан болзун!

⁸ Чонга оон ыңай мону чугаала. Израильчи ийикпе, азы израиль чоннуң аразында чурттап турар даштыкы кижи бүрүн өрттедир өргүлдү азы черле кандыг-бир өргүлдү кылгаш, ⁹ Дээрги-Чаяакчыга өргүлге салыры-биле Ужуражылга майгынынче кирер черге эккелбес болза, ону чонунуң аразынга амылыг арттырбас .

¹⁰ Израильчи ийикпе, азы израиль чоннуң аразында чурттап турар даштыкы кижи кандыг-бир хан чиир болза, Мен ол кижиге удур боор мен база ону чонунуң аразынга амылыг арттырбас мен . ¹¹ Мага-боттуң амы-тыны – ханында болгай, ынчангаш Мен силерни арыглаар дээш, өргүл салыр бедигээшке ханны ажыглаарын доктааткан мен, чүге дээрге шак ол хан кижини арыглап турар . ¹² Ынчангаш израиль чонга: „Силерниң кайыңар-даа хан чивезин, ол ышкаш араңарда чурттап турар даштыкы кижи база хан чивезин“ – деп чугаалаан ужурум ол.

¹³ Израильчи ийикпе, азы израиль чоннуң аразында чурттап турар даштыкы кижи чиирин хоруваан черлик аң азы куш тудуп алза, ханын черже аксып каапкаш, довурак-биле хөөп каар ужурлуг . ¹⁴ Чүге дээрге кандыг-даа дириг амытанның амы-тыны ханында болур. Ынчангаш израиль чонга: „Кандыг-даа эъттиң ханын чивеңер, чүге дээрге кандыг-даа эът-ботту хан амы-тынныг кылыр болгай. Хан чиир кижи бүрүзү амылыг артпас ужурлуг“ – деп чугаалаан мен.

¹⁵ Бодунуң өлүмү-биле өлген азы араатан аңга өлүрткен дириг амытанның эъдин чиир кижи бүрүзү: үндезин чурттакчы-даа, араңарга чурттай берген даштыкы кижи-даа хевин чуп алыр база сугга чунуп алыр ужурлуг, ол кижи кежээге чедир ·арыг эвес болур , а оон арыг болу бээр. ¹⁶ А бир эвес хевин чуп албас база мага-бодун чуп албас болза, буруузун боду чүктээр».

Эр-херээжен харылзааларны чурумчудар дүрүм-хоойлу

(Лев. 20:11-22)

¹ Дээрги-Чаяакчы Моисейге мынча деп чугаалаан: ² «Израиль чонга мону чугаала. Мен дээрге Дээрги-Чаяакчы Бурганыңар-дыр мен. ³ Мооң мурнунда чурттап турганыңар Египеттиң чонунуң чаңчылдарын ёзугаар чурттаваңар база силерни эдертип аппар чыдарым Ханаанның чоннарының чаңчылдарын ёзугаар чурттаваңар, оларның доктааткан дүрүмнериниң аайы-биле барбаңар. ⁴ Мээң хоойлуларымны күүседиңер база Мээң дүрүмнеримни сагыңар, оларны чандыр баспайн эдериңер. Мен дээрге Дээрги-Чаяакчы Бурганыңар-дыр мен. ⁵ Мээң дүрүмнерим болгаш хоойлуларымны сагыңар. Оларны сагыыр кижи оларның ачызында амылыг артар . Мен – Дээрги-Чаяакчы-дыр мен.

⁶ Кым-даа бодунуң чоок төрели-биле холбажырын бодап, олче чоокшулавас ужурлуг. Мен – Дээрги-Чаяакчы-дыр мен.

⁷ Ачаңның мага-бодунуң тудуш кезээ болур аваң-биле холбашпа. Ол херээжен – сээң аваң-дыр, ооң-биле холбашпа.

⁸ Ачаңның өске кадайы – соңгу иең-биле холбашпа: ооң шалдаңы дээрге ачаңның база шалдаңы болгай .

⁹ Ачаңның азы аваңның уруу болур угбаң азы дуңмаң-биле – ол аалыңарга-даа азы аалыңардан дашкаар-даа төрүттүнген болза – холбашпа .

¹⁰ Оглу-кызыңның уруу-биле холбашпа. Ооң шалдаңы дээрге бодуңнуң база шалдаңың болгай.

¹¹ Ачаңның кадайының уруу-биле холбашпа. Ол дээрге чаңгыс ададан төрүттүнген кыс дуңмаң-дыр, ооң-биле холбашпа.

¹² Ачаңның угба-дуңмазы-биле холбашпа. Ол дээрге ачаңның кады төрээни-дир.

¹³ Аваңның угба-дуңмазы-биле холбашпа. Ол дээрге аваңның кады төрээни-дир.

¹⁴ Ачаңның акы-дуңмазының кадайы-биле холбашпа. Ол дээрге сээң чааваң-дыр.

¹⁵ Кенниң-биле холбашпа. Ол дээрге оглуңнуң кадайы-дыр, ооң-биле холбашпа .

¹⁶ Акыңның азы дуңмаңның кадайы-биле холбашпа . Ооң шалдаңы дээрге акыңның азы дуңмаңның база шалдаңы болгай.

¹⁷ Херээжен кижи-биле чоок харылзаалыг чурттап турган болзуңза, ооң уруу-биле азы ооң оглу-кызының уруу-биле холбашпа . Олар дээрге ооң төрээн уруглары-дыр, ынчаар кылыры – самыыраашкын-дыр.

¹⁸ Кадайың дириг чорда, ооң кады төрээнин кадай кылдыр ап, холбашпа; угбашкыларны адааннаштырба .

¹⁹ Кадайың ай демдээ көрүп турар өйде, холбажыр бодап, олче чоокшулава .

²⁰ Өске кижиниң кадайы-биле хойгашпа, ол чорук сени ·арыг эвес кылып каар .

²¹ Ажы-төлүңнүң кайы-бирээзин Молох бурганга өргүве , Бурганыңның адын бужартатпа. Мен – Дээрги-Чаяакчы-дыр мен!

²² Херээжен кижи-биле дег, эр кижи-биле холбашпа. Ол дээрге бужар чүүл-дүр .

²³ Кандыг-даа мал-биле холбашпа, ол чорук сени ·арыг эвес кылып каар. Херээжен кижи база, мал-биле холбажыр дээш, ооң чанынга барбас ужурлуг. Ол дээрге орта эвес бужар чүүл-дүр .

²⁴ Бо чүүлдерниң кайызы-биле-даа бодуңарны арыг эвес кылбаңар, чүге дээрге силерниң чурттаар чериңерден үндүр сывырып турарым чоннар ол бүгү чүүлдерден бужартаан болгай. ²⁵ Чер база ·арыг эвес апарган . Мен ону ооң чурттакчыларының кем-буруузу дээш кезеткен мен: чер ында чурттаан чоннарны боду-ла үндүр кызыпкан. ²⁶ Мээң дүрүмнерим болгаш хоойлуларымны сагыңар, үндезин чурттакчы-даа, араңарда чурттап турар даштыкы кижи-даа ол бужар чүүлдерниң кайызын-даа кылбазын. ²⁷ Бүгү-ле ол бужар чүүлдерни бо черге кээр мурнуңарда аңаа чурттап турган улус үүлгедип турган, ынчангаш чер арыг эвес апарган болгай. ²⁸ Силер черни бужартадып эгелээр болзуңарза, демги чоннарны үндүр кызыпканы дег, чер силерни база үндүр кызыптар. ²⁹ Бир эвес кандыг-бир улус бо бүгү бужар чүүлдерни үүлгедир болза, оларны чонунуң аразынга амылыг арттырбас. ³⁰ Бо черге силерниң мурнуңарда турган чоннар орта эвес бужар чаңчылдар эдерип турганнар. Олар дег кылбас дээш база ындыг херектер ужун арыг эвес апарбас дээш, Мээң хоойлуларымны сагыңар. Мен – Дээрги-Чаяакчы Бурганыңар-дыр мен!»

Бодун ыдыктыы-биле алдынарының дүрүм-хоойлузу

¹ Дээрги-Чаяакчы Моисейге мынча деп чугаалаан: ² «Израиль чоннуң бүгү ниитилелинге мону дамчыдып чугаала. Ыдыктыы-биле чурттаңар, чүге дээрге Дээрги-Чаяакчы Бурганыңар болур Мен ыдыктыг-дыр мен .

³ Кижи бүрүзү бодунуң авазы биле ачазын хүндүлезин база Мээң доктаатканым амыр-дыш хүннерин сагызын . Мен – Дээрги-Чаяакчы Бурганыңар-дыр мен.

⁴ Хоозун дүрзү-бурганнарга мөгейбеңер база бодуңарга шуткаан бурганнар кылбаңар . Мен – Дээрги-Чаяакчы Бурганыңар-дыр мен.

⁵ Эп-найырал өргүлүнүң малын Дээрги-Чаяакчыга дөгерип тура, ол Аңаа таарымчалыг болур кылдыр дөгериңер : ⁶ өргүл кылган хүнүңерде азы дараазында хүнде ону чиир ужурлуг силер, а үшкү хүнде артып калган кезээн отка өрттедир херек. ⁷ Өргүл малының үшкү хүнде арткан кезээн чиир болза, ол бужар чүүл болу бээр, ону чиири Бурганга таарымчалыг болбас. ⁸ Ону үшкү хүнде чиир кижи бүрүзү буруузун боду чүктээр, чүге дээрге ол Дээрги-Чаяакчыга хамааржыр ыдык өргүлдү бужартадып турар-дыр, ындыг кижини чонунуң аразынга амылыг арттырбас.

⁹ Бодуңарның чериңерге дүжүт ажаап тура, шөлүңерниң кыдыын чедир ажаавайн, арттырып калыңар база ажаап турар тарааңар черже кээп дүжер болза, чыгбаңар . ¹⁰ Виноград шөлүнде тараан виноградыңны бүрүнү-биле ажаава. Черже кээп дүшкен каттарны-даа чыгба: ядыыларга база өскээртен келген улуска арттырып каг . Мен – Дээрги-Чаяакчы Бурганыңар-дыр мен.

¹¹ Оорланмаңар , шын эвес чүүл чугаалаваңар база бот-боттарыңарны мегелевеңер . ¹² Мегелеп Мээң адым-биле даңгыраглаваңар: Бурганыңарның адын баксыратпаңар . Мен – Дээрги-Чаяакчы-дыр мен! ¹³ Өске кижини кызып-кыйба, үптеп-тонава, хөлезилеттинген ажылчынга төлевир бээрин дүннү өттүр тудуп, эртенге чедир соңгаарлатпа . ¹⁴ Дүлей кижини бак сөглеве, согурнуң мурнунга тептиге бээр моондак салба. Бурганыңдан коргуп чор. Мен – Дээрги-Чаяакчы-дыр мен!

¹⁵ Улусту чөптүг эвес шиитпе. Ядыы-ла кижи-дир дээш, аңаа чымчак болба, күш-шыдалдыг-ла кижи-дир дээш, ооң күзелин хандырарын бодава . Өске кижини шынның туружундан шиидип чор. ¹⁶ Улус аразынга хоп-меге дажыглава. Буруу чок кижини шаажылап кагзын дээш, шииткел үндүрер үеде меге херечилел кылба . Мен – Дээрги-Чаяакчы-дыр мен! ¹⁷ Чүрээңге ха-дуңмаңга көөр хөөн чок чорук шыгжава. Чоок кижиңни эдип-чазап сурга , ынчан ол кижиниң хайы-биле бачыттыг болбас сен. ¹⁸ Өжээн негеве , чонуңнуң улузунга удур бак сагыш шыгжава, харын чаныңда кижиге бодуңга бодуң дег ынак бол . Мен – Дээрги-Чаяакчы-дыр мен!

¹⁹ Мээң дүрүмнеримни сагыңар. Малыңны өске ук-уксаалыг мал-биле эдериштирбе. Чаңгыс шөлге ийи янзы үрезин тарыва . Янзы-бүрү пөстер холуштур даараан хеп кетпе.

²⁰ Эр кижи-биле дүгдеп каан кул херээжен-биле хойгажыр өске кижи турган дижик. Бир эвес ол кул херээженни демги кижи амдыгаа чедир садып албаан азы хоставаан болза, оларның иелдирзин кезедир , ынчалза-даа өлүмге онааштырбас ужурлуг, чүге дээрге ол херээжен хостуг эвес турган-дыр. ²¹ Ол эр кижи кем-буруузу дээш өргүл кылдыр Ужуражылга майгынынче кирер черге Дээрги-Чаяакчыга кошкарны эккеп салзын. ²² Бурганның бараалгакчызы кошкарны Дээрги-Чаяакчының мурнунга кем-буруу дээш өргүл кылдыр салгаш, бачыт үүлгеткен ол кижини арыглап каар. Ынчан демги кижи үүлгеткен бачыды дээш өршээл алыр.

²³ Келир үеде ээлээр чуртуңарже кире бергеш, кандыг-бир кат-чимистиг ыяш тарып кагзыңарза, ооң чимистерин чиири хоруглуг деп санаңар: оларны үш чыл дургузунда чивес ужурлуг. ²⁴ А дөрткү чылда ол ыяштың хамык чимистери Дээрги-Чаяакчыны алгап-мактаарынга херек ыдыктыг өргүл болур. ²⁵ Бешки чылда ооң хамык чимистерин чип болур силер база ооң силерге бээр чимистери өзүп-көвүдээр. Мен – Дээрги-Чаяакчы Бурганыңар-дыр мен!

²⁶ Ханныг эът чивеңер ; канчаар-даа болза илби кылып, төлгелевеңер .

²⁷ Бажыңарның кыдыын долгандыр дөңгүретпеңер база салыңарның кыдыгларын таартпаңар . ²⁸ Өлген улус дээш кажыыдап, мага-бодуңарны чара кеспеңер база шыйбактаваңар, эът-кежиңерге кадап будаан бижимелдер кылбаңар . Мен – Дээрги-Чаяакчы-дыр мен!

²⁹ Бодуңнуң урууңну самыын-садарынче албадава , оон башка чурттуң чону самыыралга алзып алыр база чуртту бузут бүргей аптар.

³⁰ Мээң доктаатканым амыр-дыш хүннерин сагыңар база Мээң ыдыктыг черимни хүндүлеңер. Мен – Дээрги-Чаяакчы-дыр мен!

³¹ Өлүг улустуң сүнезиннерин кый дээр-даа, караң көрнүр-даа улуска барбаңар, арга-сүме айтырбаңар . Бодуңарны олардан бужартаарынга чедирбеңер. Мен – Дээрги-Чаяакчы Бурганыңар-дыр мен!

³² Буурул баштыг кижиниң мурнунга туруп кел, улуг назылыг улусту хүндүле . Бурганыңдан коргуп чор. Мен – Дээрги-Чаяакчы-дыр мен!

³³ Силерниң чериңерге чурттай берген даштыкы кижини кызып-кыйба . ³⁴ Араңарда чурттай берген өскээртен келген кижи силерге үндезин чурттакчы ышкаш болзун: аңаа бодуңга дег ынак бол, чүге дээрге силер база египет черге өскээртен келген улус бооп чораан болгай силер . Мен – Дээрги-Чаяакчы Бурганыңар-дыр мен!

³⁵ Шииткел үндүрүп турда-даа, хемчээп болгаш деңзилеп тура-даа, шын эвес кылбаңар. ³⁶ Силерниң деңзилээр деңзиңер, килдериңер, төктүүчел база суук чүүлдер хемчээр саваларыңар шын хемчээр болзун . Мен дээрге силерни египет черден үндүре берген Дээрги-Чаяакчы Бурганыңар-дыр мен.

³⁷ Мээң бүгү дүрүмнерим болгаш хоойлуларымны сагыңар база күүседиңер. Мен – Дээрги-Чаяакчы-дыр мен!»

Бачыт үүлгедиишкиннери дээш кеземче

¹ Дээрги-Чаяакчы Моисейге мынча деп чугаалаан: ² «Израиль чонга мону чугаала. Израильдиң чонундан ийикпе азы израильчилер аразында чурттап чоруур даштыкы улустан бодунуң ажы-төлүнүң кайы-бирээзин Молох бурганга бээр кижини өлүрүп каар херек : чурттуң чону ону даштар-биле соп каапсын. ³ Мен Бодум ол кижиге удур боор мен . Мээң ыдыктыг черимни бужартадыры-биле база Мээң адымны дора көөрү-биле ажы-төлүнүң кайы-бирээзин Молохка бергени дээш, Мен ону чонунуң аразынга амылыг арттырбас мен. ⁴ Бир эвес чурттуң чону ажы-төлүнүң кайы-бирээзин Молохка берген кижини өлүрбес дээш, ооң үүлгедиин тоомча чок арттырар болза , ⁵ Мен Бодум ол кижиге база ооң өг-бүлезинге удур боор мен! Ооң бодун база Молохту эдерип, самыыраар кылдыр чонунуң аразындан дуурайлап алганы бүгү улузун амылыг арттырбас мен.

⁶ Өлүг улустуң сүнезиннерин кый дээр база караң көрнүр улуска барып, арга-сүме айтырар болгаш оларны эдерип, самыыраар кижиге Мен Бодум удур боор мен база ону чонунуң аразынга амылыг арттырбас мен .

⁷ Бодуңарны ыдыктаңар база ыдыктыг болуңар , чүге дээрге Мен – Дээрги-Чаяакчы Бурганыңар-дыр мен! ⁸ Мээң дүрүмнеримни сагыңар база күүседиңер, чүге дээрге Мен – силерни ыдыктап турар Дээрги-Чаяакчы-дыр мен!

⁹ Ачазы биле авазын бак сөглээр кижи бүрүзүн өлүрүп каар херек . Ол кижи ачазы биле авазын бак сөглеп турган-дыр: өлүмү дээш боду буруулуг-дур.

¹⁰ Ашактыг херээжен-биле – өске кижиниң кадайы-биле самыырап турар эр кижи бар болза, ол эр кижини база ол херээженни өлүрүп каар херек .

¹¹ Ачазының өске кадайы – соңгу иези-биле хойгажыр кижи ачазының мага-бодунуң тудуш кезээ-биле холбашкан дег болган-дыр. Ол кижини-даа, соңгу иезин-даа өлүрүп каар херек: өлүмү дээш олар боттары буруулуг-дур .

¹² Оглунуң кадайы – кенни-биле хойгажыр кижи бар болза, ооң бодун-даа, кеннин-даа өлүрүп каар херек: олар бужар чүүлдү үүлгеткен-дир, өлүмү дээш, боттары буруулуг-дур .

¹³ Эр кижи өске эр кижи-биле, херээжен кижи-биле дег, холбажыр болза, олар бужар чүүлдү үүлгеткен-дир. Оларның иелдирзин өлүрүп каар херек: өлүмү дээш, олар боттары буруулуг-дур .

¹⁴ Эр кижи херээжен кижини болгаш ооң авазын иелдирзин ап алгаш, кады чурттай бээр болза, бужар чүүл-дүр. Силерниң араңарга бужар чүүл турбазын дээш, ол кижини-даа, ийи херээженни-даа отка өрттедир херек .

¹⁵ Эр кижи мал-маган-биле холбажыр болза, ол кижини өлүрер, а малды согар херек .

¹⁶ Херээжен кижи мал-маган-биле холбажыр болза, ол херээженни-даа, малды-даа өлүрүп каг. Оларны өлүрер ужурлуг: өлүмү дээш олар боттары буруулуг-дур.

¹⁷ Эр кижи ачазының ийикпе, азы авазының уруу болур кыс угба-дуңмазын ап алгаш, холбажыр болза, бужар чүүл үүлгеттинген-дир . Оларны боттарының чону көрүп турда, узуткап каар херек. Ол эр кижи угба-дуңмазы-биле холбашкан-дыр: буруузун боду чүктээр-дир.

¹⁸ Эр кижи ай демдээ көрүп турар кадайы-биле холбажыр болза, херээжен кижиниң төктүп турар ханын ажытканы дээш, оларның иелдирзин чонунуң аразынга амылыг арттырбас херек .

¹⁹ Аваңның угбазы азы дуңмазы – даай-аваң-биле, ачаңның угбазы азы дуңмазы – угбаң-биле холбашпа. Ынчап турар кижи авазының азы ачазының кады төрээни-биле хойгажып турар-дыр, олар буруузун боттары чүктээр .

²⁰ Бодунуң чеңгези-биле холбажыр кижи төрел акызының мага-бодунуң тудуш кезээ-биле холбашкан дег болган-дыр . Олар бачыдын боттары чүктээрлер, ажы-төл чокка өлүп каарлар.

²¹ Эр кижи акызының азы дуңмазының кадайын ап алыр болза, бужар чүүл үүлгеттинген-дир , акызы азы дуңмазының мага-бодунуң тудуш кезээ-биле холбашкан дег болган-дыр. Олар ажы-төл чок болурлар.

²² Мээң бүгү дүрүмнерим болгаш хоойлуларымны сагыңар база күүседиңер. Оон башка Мээң аңаа чурттазыннар дээш аппар чоруурум чурт силерни үндүр кыза бээр. ²³ Силерниң мурнуңардан үндүр сывырып турарым чоннуң чаңчылдарын эдербеңер: олар бо бүгүнү үүлгедип турганнар, ынчангаш Мээң олардан ческингеним ол-дур. ²⁴ Ынчан силерге аазаан мен: „Оларның черин ээлеп алыр силер. Мен силерге сүт болгаш ары чигири агып чыдар байлак черни өнчү кылдыр бээр мен “. Мен дээрге силерни бүгү чоннардан тускайлап ылгап каан Дээрги-Чаяакчы Бурганыңар-дыр мен. ²⁵ А силер база ·арыг мал-маган биле кушту арыг эвезинден ылгап чоруңар. Мээң арыг эвес деп тускайлап кааным мал-маган, куш болгаш чер кырында көжүп-шимчээн үүрмек дириг амытаннар-биле бодуңарны бужартатпаңар . ²⁶ Меңээ хамааржыр дээш ыдыктыг болуңар, чүге дээрге Дээрги-Чаяакчы болур Мен ыдыктыг-дыр мен . Мен силерни Мээң улузум болзун дээш өске чоннардан тускайлап ылгап каан мен.

²⁷ Бир эвес эр азы херээжен кижи өлүг улустуң сүнезиннерин кый дээр азы караң көрнүр болза , оларны өлүрүп каар херек ; ындыг улусту даштар-биле соп каапсын: өлүмү дээш олар боттары буруулуг-дур».

Бараалгакчыларның ыдыктыынга хамааржыр дүрүм-хоойлу

¹ Дээрги-Чаяакчы Моисейге мынча дээн: «Бурганның бараалгакчыларынга – Аароннуң оолдарынга мону дамчыдып чугаала. Оларның кайызы-даа бодунуң чонунуң өлүг кижизинге деггени-биле ·арыг эвес болу бербезин . ² Ол чүгле бодунуң эң чоок төрелдеринге: авазы биле ачазынга, оглу биле уруунга, акы-дуңмазы биле ³ бодунуң чанында чурттап турар, кижиге барбаан угба-дуңмазынга дээп болур, олар дээш арыг эвес апарып болур. ⁴ Бодунуң чонунуң ·баштыңы болганда, Бурганның бараалгакчызы арыг эвес апарганы-биле чонун бужартатпас ужурлуг . ⁵ Бурганның бараалгакчылары кажыыдалын илередип, баштарын дөңгүрерти чүлүвес, салдарының кыдыгларын таартпас база мага-бодунга чара кескен черлер кылбас ужурлуг. ⁶ Олар Бурганынга хамааржыр дээш ыдыктыг болур база Бурганының адын дора көрбес ужурлуг; олар Дээрги-Чаяакчыга өргүлдү, Бурганынга аъш-чемни эккеп салып турар болгаш , ыдыктыг болур ужурлуг.

⁷ Бурганның бараалгакчылары самыын-садар азы бужар херээженни кадай кылдыр ап болбас; ашаанга кагдырган херээженни база ап болбас , чүге дээрге Бурганының мурнунга ыдыктыг болур ужурлуг улус-тур. ⁸ Кижи бүрүзү Бурганның бараалгакчызының ыдыктыын онзалап көрзүн, чүге дээрге ол силерниң Бурганыңарга аъш-чемни өргүп турар болгай. Ол силерниң мурнуңарга ыдыктыг болур ужурлуг, чүге дээрге Мен – силерни ыдыктап турар Дээрги-Чаяакчы – ыдыктыг болгай мен . ⁹ Бурганның бараалгакчызының уруу самыын-садып, бодун бужартадыр болза, ачазын база бужартадып турары ол-дур: ындыг кысты отка өрттедир херек .

¹⁰ Ха-дуңмазының аразындан шилиттинген дээди бараалгакчының бажынче шилип чаар олива үзүн куткан база бараан болуушкуннуң хевин кедери-биле ыдыктаан болгай. Ынчангаш ол бараалгакчы кажыыдалын илередип, бажының дүгүн үвүрертирбезин, хевин ора-чаза сокпазын ; ¹¹ кандыг-даа өлген кижи чанынче чагдавазын, өлүп калган ачазы биле авазынга безин дегбезин – боду ынчалдыр ·арыг эвес болу бербезин . ¹² Дээди бараалгакчы бодунуң Бурганының ыдыктыг черин бужартатпас дээш, ыдыктыг черден үнмес ужурлуг, чүге дээрге ону Бурганның шилип чаар үзү-биле чаап, ыдыктап каан-дыр . Мен – Дээрги-Чаяакчы-дыр мен. ¹³ Ол кадай кылдыр чүгле арыг кысты алыр ужурлуг. ¹⁴ Бурганның дээди бараалгакчызы дулгуяк азы ашаанга кагдырган; бужар азы самыын-садар херээженни албас ужурлуг, а чүгле бодунуң чонунуң иштинден үнген арыг кыс-биле өгленчир ужурлуг . ¹⁵ Ол бодунуң үре-салгалын бодунуң чонунуң аразынга бужартатпас ужурлуг, чүге дээрге Дээрги-Чаяакчы болур Мен ону ыдыктап турар-дыр мен».

¹⁶ Дээрги-Чаяакчы Моисейге мынча деп чугаалаан: ¹⁷ «Ааронга мону чугаала: сээң бүгү үре-салгалыңдан кандыг-бир кижи кемдээшкинниг болза, Бурганынга аъш-чем салып келбес ужурлуг. ¹⁸ Кемдээшкинниг кижи бүрүзү: согур-даа, аскак-даа, арнының хевири үрелген-даа, дудуу-даа, холу азы буду сынык-даа, күдүгүр-даа, ырбыска-чөлдүр-даа, караа аарыг-даа, кодур-бузур-даа, чуургалары чуурулган-даа кижи өргүл салып келбезин . ²¹ Бурганның бараалгакчызы Аароннуң ук-ызыгуурундан үнген мага-бодунда кемдээшкинниг кым-даа Дээрги-Чаяакчыга отка өрттедир өргүл салып келбес ужурлуг. Ол кижи кемдээшкинниг болганда, Бурганынга аъш-чем салып келбес ужурлуг. ²² Ол кижи ыдыктыг өргүлдерден база аажок ыдыктыг өргүлдерден Бурганынга салган аъш-чемни чип болур. ²³ Ынчалза-даа ооң ыдыктыг черни дуглаан көжегеже чоокшулаарын база өргүл салыр бедигээшке чоокшулаарын хоруп каан, чүге дээрге кемдээшкинниг болган-дыр. Ол кижи Мээң ыдыктыг чүүлдеримни бужартатпас ужурлуг, чүге дээрге Мен – оларны ыдыктап турар Дээрги-Чаяакчы-дыр мен».

²⁴ Моисей бо бүгүнү Ааронга болгаш ооң оолдарынга база бүгү израиль чонга чугаалаан.

Бурганга салган өргүлдерниң ыдыктыы

¹ Дээрги-Чаяакчы Моисейге мынча деп чугаалаан: ² «Ааронга болгаш ооң оолдарынга мону чугаала. Мээң ыдыктыг адымны бужартатпас дээш, олар израиль чоннуң Меңээ бараалгадып салган ыдыктыг өргүлдери-биле оваарымчалыг бооп көрзүннер. Мен – Дээрги-Чаяакчы-дыр мен! ³ Оларга мынчаар чугаала. Силерниң бүгү үре-салгалыңардан ·арыг эвес тургаш, израиль чоннуң Меңээ бараалгадып салган ыдыктыг өргүлдеринге дегген кижини Бодумнуң мурнумга амылыг арттырбас мен . Мен – Дээрги-Чаяакчы-дыр мен! ⁴ Аароннуң ук-ызыгуурундан үнген кеш аарыглыг азы мага-бодундан сыстып үнүп турар суук чүүлдүг кижи бар болза , арыгланып албаан шаанда, ыдыктыг өргүлдерни чивес ужурлуг.

Азы арыг эвес секке дегген , азы үрези төгүлген, ⁵ азы кандыг-бир арыг эвес үүрмек дириг амытанга дегген, азы өске кижиниң кандыг-даа хевирлиг арыг эвес чүүлдеринге дегген бараалгакчы бар дижик. ⁶ Шак ындыг арыг эвес чүүлдерге дегген кижи кежээге чедир арыг эвес болур. Ол кижи мага-бодун сугга чуп албаан шаанда, ыдыктыг өргүлдерни чип болбас ужурлуг. ⁷ А хүн ашкан соонда, ол кижи арыгланып каапкаш, ыдыктыг өргүлдерни чип болур, чүге дээрге ооң чиир ужурлуг аъш-чеми ол-дур. ⁸ Бурганның бараалгакчызы арыг эвес апарбас дээш, бодунуң өлүмү-биле өлген азы араатан аңга өлүрткен дириг амытанны чивес ужурлуг . Мен – Дээрги-Чаяакчы-дыр мен! ⁹ Бачыттарын боттары чүктевес дээш база айтыышкынымны үрээниниң ужун өлүп калбас дизе, бараалгакчылар Мээң айтыышкыннарымны сагып чорзун. Мен дээрге оларны ыдыктап турар Дээрги-Чаяакчы-дыр мен!

¹⁰ Бурганның бараалгакчызының өг-бүлезиниң кежигүнү эвес өске кым-даа: ооң аалчызы кижи база хөлезилеттинген ажылчын ыдыктыг өргүлдерни чивес ужурлуг . ¹¹ Бир эвес Бурганның бараалгакчызы хууда акша-мөңгүнү-биле кул кижи садып алыр болза, ол кул кижи ыдыктыг өргүлдерни чип болур. Бурганның бараалгакчызының аал-оранынга төрүттүнген кулдар база ооң аъш-чемин чип болур . ¹² Бурганның бараалгакчызының уруу бараалгакчы эвес кижиге өгленип алыр болза, ыдыктыг өргүлдү чивес ужурлуг. ¹³ Ынчалза-даа ооң уруу дулгуяк апаргаш азы ашаандан чарлы бергеш, уруг-дарыг чогундан, чалыы үезинде дег, ачазының бажыңынче чанып келген болза, ачазының аъш-чемин чип болур. А өске кым-даа ону чип болбас.

¹⁴ Бир эвес частырыг болуп, ыдыктыг өргүлдү чиптер кижи турар болза, ыдыктыг өргүлге ооң бештиң бир кезээн немээш, Бурганның бараалгакчызынга бээр ужурлуг . ¹⁵ Бурганның бараалгакчылары израиль чоннуң Дээрги-Чаяакчыга эккеп салып турары ыдыктыг өргүлдерин бужартатпазын. ¹⁶ Бурганның бараалгакчылары эвес израильчилер ыдыктыг өргүлдерни чиир болза, олар бачыды дээш буруулуг болурлар , чүге дээрге ол өргүлдерни Дээрги-Чаяакчы болур Мен ыдыктап турар болгай мен».

¹⁷ Дээрги-Чаяакчы Моисейге мынча деп чугаалаан: ¹⁸ «Ааронга болгаш ооң оолдарынга база бүгү израиль чонга мону чугаала. Үндезин израиль кижи азы израиль чоннуң аразынга чурттай берген даштыкы кижи кандыг-бир даңгыраан күүсеткеш азы эки туразы-биле өргүл салгаш, оозун Дээрги-Чаяакчыга бүрүн өрттедир өргүл кылдыр эккеп салып турар дижик. ¹⁹ Дээрги-Чаяакчыга таарымчалыг болзун дээш, ол өргүлүңер четпес-дудуу эвес, эр хиндиктиг бода мал азы хой-өшкү болзун. ²⁰ Четпес-дудуулуг кандыг-даа малды эккеп өргүвеңер, чүге дээрге ооңарны Дээрги-Чаяакчы хүлээп албас . ²¹ Бир эвес бир-ле кижи онза даңгыраан күүседип азы эки туразы-биле өргүл салып, Дээрги-Чаяакчыга эп-найырал өргүлүн эккеп салып турар болза, ол өргүл четпес-дудуу эвес бода азы шээр мал болур ужурлуг: ынчан ону Дээрги-Чаяакчы хүлээп алыр; ол малга кандыг-даа четпес-дудуу чүве турбас ужурлуг.

²² Согур азы аскак-дүскек; кезип каан черлиг азы берттинген; кодурлуг, оюлганныг азы божаалыг малды Дээрги-Чаяакчыга эккеп салбаңар, Дээрги-Чаяакчының өргүл бедигээжинге өргүл кылдыр салбаңар. ²³ Хөлүн эрттир узун азы чолдак хол-буттуг бода азы шээр малды эки тураның өргүлү кылдыр салып болур, а даңгырак күүседип, өргүлге салыр болза, таарымчалыг эвес болур. ²⁴ Чуургаларын бырыштыр азы чуура базып, үзе тыртып азы кезип каан малды Дээрги-Чаяакчыга эккеп салбаңар, бодуңарның чер-чуртуңарга ынчаар кылбаңар . ²⁵ Өске чер чурттуг улустуң холундан шак ындыг малды Бурганыңарга өргүл кылдыр эккеп салбаңар: олар кемдээшкинниг-дир, четпес-дудуу-дур, ынчангаш Дээрги-Чаяакчыга таарымчалыг болбас-тыр».

²⁶ Дээрги-Чаяакчы Моисейге мынча деп чугаалаан: ²⁷ «Бызаа, хураган азы анай төрүттүнер болза, чаш дириг амытан чеди хүн дургузунда иези-биле кады турзун, а сески хүнден ыңай Дээрги-Чаяакчыга өргүл кылдыр салырынга таарымчалыг болу бээр . ²⁸ Ынчалза-даа инек болгаш шээр малдың төлүн төрээн иези-биле кады чаңгыс хүнде дөгербеңер . ²⁹ Дээрги-Чаяакчыга салыр өөрүп четтириишкин өргүлүн дөгерип турар болзуңарза , Дээрги-Чаяакчы ону силерден хүлээп алыр кылдыр өргүңер: ³⁰ өргүл малын даартагы хүнге чедир арттырбайн, ол-ла хүнде чиир херек . Мен – Дээрги-Чаяакчы-дыр мен!

³¹ Мээң айтыышкыннарымны сагыңар база күүседиңер. Мен – Дээрги-Чаяакчы-дыр мен! ³² Израиль чоннуң аразынга Мени ыдыктай көрзүн дээш, Мээң ыдыктыг адымны бужартатпаңар. Мен – силерни ыдыктап турар Дээрги-Чаяакчы-дыр мен! ³³ Мен силерни египет черден Бурганыңар болур дээш үндүрүп эккелдим. Мен – Дээрги-Чаяакчы-дыр мен! »

Байырлалдарга хамаарышкан дүрүм-хоойлу

¹ Дээрги-Чаяакчы Моисейге мынча деп чугаалаан: ² «Израиль чонга мону чугаала. Ыдыктыг чыыштар деп чарлаар ужурлууңар Дээрги-Чаяакчының байырлалдары бо-дур; Мээң байырлалдарым бо-дур.

³ Алды хүн дургузунда ажылдаңар, а чедиги хүн – онзагай амыр-дыш хүнү, ыдыктыг чыыш хүнү-дүр . Ынчан кандыг-даа ажыл кылбаңар, ол хүн – чурттап турар бүгү аал-ораныңарга Дээрги-Чаяакчыга бараалгаткан амыр-дыш хүнү-дүр.

⁴ Доктааткан үе кээрге, улусту чыылдырар ужурлууңар ыдыктыг чыыштар, Дээрги-Чаяакчының байырлалдары бо-дур. ⁵ Бир айның он дөртте, имир дүшкенде, Дээрги-Чаяакчыга бараалгаткан ·Хосталыышкын байырлалы болур . ⁶ Ол-ла айның он бешки хүнүнде Дээрги-Чаяакчыга бараалгаткан база бир байырлал – Ажыткы-биле хөөтпээн далганнар байырлалы болур. Чеди хүн иштинде ажыткы-биле хөөтпейн хаарган далганнар чиир силер. ⁷ Ол байырлалдың бирги хүнүнде ыдыктыг чыыштан кылыңар, хүннүң кылыр ажыл кылбаңар. ⁸ Чеди хүн дургузунда Дээрги-Чаяакчыга өргүлдерни эккеп салып туруңар. А чедиги хүнде ыдыктыг чыыш болур, ынчан хүннүң кылыр ажыл кылбаңар ».

⁹ Дээрги-Чаяакчы Моисейге мынча деп чугаалаан: ¹⁰ «Израиль чонга мону чугаала. Мээң силерге берип турарым черге чеде бергеш, дүжүт ажаай берзиңерзе, баштайгы дүжүдүңерниң бирги моожазын Бурганның бараалгакчызынга эккеп бериңер . ¹¹ Бурганның бараалгакчызы бирги моожаны амыр-дыш хүнүнүң даартазында Дээрги-Чаяакчыга онза өргүл кылдыр бараалгатсын. Ынчан ооңар Дээрги-Чаяакчыга таарымчалыг болур. ¹² Бирги моожаны Дээрги-Чаяакчыга бараалгадыр хүнде четпес-дудуу эвес бир харлыг эр хураганны Дээрги-Чаяакчыга бүрүн өрттедир өргүл кылдыр салыңар. ¹³ А ооң-биле кады далган-тараа өргүлүн: олива үзү холаан, бир °эфаның оннуң ийизи ишти эң шынарлыг далганны Дээрги-Чаяакчыга таарымчалыг чаагай чыттыг өргүл кылдыр салыңар, оон ыңай олче бир °гинниң дөрттүң бири ишти арагадан кудуңар. ¹⁴ Бурганыңарга өргүлдү эккеп салыр хүнүңерге чедир чаа дүжүттүң хлевин-даа, хоорган тараазын-даа, тараа баштарын-даа чивеңер: силерниң бүгү салгалдарыңарга, чурттап турар бүгү аал-ораныңарга кезээ мөңгеде доктаадып каан дүрүм ол-дур.

¹⁵ Амыр-дыш хүнүнүң даартазында хүнден – өргүлге салыр моожаны эккеп салган хүнүңерден ыңай чеди катап чеди хонукту санап алыңар: ол үе бүрүнү-биле эртер ужурлуг . ¹⁶ Чедиги чеди хонуктуң соонда үнер бирги хүнге чедир бежен хүннү санап алгаш, Дээрги-Чаяакчыга чаа далган-тараа өргүлүн салыңар. ¹⁷ Чурттап турар аал-ораныңардан Дээрги-Чаяакчыга онза өргүл кылдыр ийи хлебти бараалгадып эккелиңер. Шак ол хлебти бир °эфаның оннуң ийизи ишти далганны ажыткы-биле хөөткеш, быжырар ужурлуг силер. Ол дээрге Дээрги-Чаяакчыга салган баштайгы дүжүттүң өргүлү-дүр. ¹⁸ Ооң соонда хлебтен аңгыда, чеди баш четпес-дудуу эвес бир харлыг эр хураганны, бир бугажыкты база ийи кошкарны эккелиңер. Олар Дээрги-Чаяакчыга салган бүрүн өрттедир өргүлдер болзун. А ол ышкаш далган-тараа өргүлү болгаш арага өргүлүн Дээрги-Чаяакчыга таарымчалыг чаагай чыттыг өргүл кылдыр эккеп салыңар. ¹⁹ Оон ыңай дүктүгүр хунаны бачыт дээш өргүл кылдыр база ийи баш бир харлыг эр хураганны эп-найырал өргүлү кылдыр салыңар. ²⁰ Бурганның бараалгакчызы оларны Дээрги-Чаяакчыга онза өргүлдер кылдыр бараалгадып, баштайгы дүжүттүң далган-тараазы болгаш ийи хураган-биле кады өргүлге салыр: олар Дээрги-Чаяакчыга бараалгаткан ыдыктыг өргүл болур база Бурганның бараалгакчызынга хамааржыр. ²¹ Шак ол хүнде ыдыктыг чыыш болурун чонга чарлап чугаалаңар, хүннүң кылыр ажыл кылбаңар: бо дээрге силерниң бүгү аал-ораныңарга, бүгү салгалдарыңарга кезээ мөңгеде доктаадып каан дүрүм-дүр.

²² Бодуңарның чериңерге дүжүт ажаап тура, шөлүңерниң кыдыын чедир ажаавайн, арттырып калыңар база ажаап турар тарааңар черже кээп дүжер болза, чыгбаңар: ону ядыыларга база өскээртен келген улуска арттырып калыңар . Мен – Дээрги-Чаяакчы Бурганыңар-дыр мен!»

²³ Дээрги-Чаяакчы Моисейге мынча деп чугаалаан: ²⁴ «Израиль чонга мону чугаала. Чедиги айның бирги хүнү силерге амыр-дыш хүнү, Трубалар байырлалы болгаш ыдыктыг чыыш болуп эртсин . ²⁵ Хүннүң кылыр ажыл кылбаңар, Дээрги-Чаяакчыга отка өрттедир өргүлден салыңар».

²⁶ Дээрги-Чаяакчы Моисейге мынча деп чугаалаан: ²⁷ «А ол-ла чедиги айның онгу хүнү – өндүр улуг арыглаашкын хүнү-дүр, ынчан силерге ыдыктыг чыыш болуп эртсин. Бодуңарны шеглээшкин-биле томаартыңар база Дээрги-Чаяакчыга отка өрттедир өргүлден салыңар . ²⁸ Ол хүнде кандыг-даа ажыл кылбаңар, чүге дээрге силерни Дээрги-Чаяакчы Бурганыңарның мурнунга арыглаар хүн-дүр. Ол дээрге өндүр улуг арыглаашкын хүнү-дүр. ²⁹ А ол хүнде бодун шеглээшкин-биле томаартпас кижи бүрүзүн чонунуң аразынга амылыг арттырбас. ³⁰ Шак ол хүнде кандыг-бир ажыл кылыр кижи турар болза, Мен ону чонунуң аразынга узуткап каар мен. ³¹ Кандыг-даа ажыл кылбаңар: ол дээрге силерниң бүгү аал-ораныңарга, бүгү салгалдарыңарга кезээ мөңгеде доктаадып каан дүрүм-дүр. ³² Ол дээрге силерге онзагай амыр-дыш хүнү-дүр. Айның тоску хүнүнүң кежээзинде бодуңарны шеглеңер: ол кежээден эгелээш, онгу хүннүң кежээзинге чедир амыр-дыжыңарны сагыңар».

³³ Дээрги-Чаяакчы Моисейге мынча деп чугаалаан: ³⁴ «Израиль чонга мону чугаала. Чедиги айның он беште Чадырлар байырлалы эгелээр. Ол байырлал Дээрги-Чаяакчыга бараалгаткан чеди хүн дургузунда үргүлчүлээр . ³⁵ Ооң бирги хүнүнде ыдыктыг чыыш болур, ынчан хүннүң кылыр ажыл кылбаңар. ³⁶ Чеди хүн дургузунда Дээрги-Чаяакчыга отка өрттеткен өргүлдү эккеп салып туруңар. Сески хүнде силерге база бир ыдыктыг чыыш болур, ынчан Дээрги-Чаяакчыга отка өрттедир өргүлдү салыр силер. Онзагай чыыш болур үе ол-дур, ынчан хүннүң кылыр ажыл кылбаңар.

³⁷ Дээрги-Чаяакчының байырлалдары шак ындыг боор-дур, ыдыктыг чыыштарны ол үеде эрттирер кылдыр доктаадып алыр силер. Ынчан Дээрги-Чаяакчыга дараазында өргүлдерни: бүрүн өрттедир өргүлдү, далган-тараа өргүлүн, эп-найырал өргүлдерин база арага өргүлдерин – өргүл бүрүзүн бодунуң өргүүр ужурлуг хүнүнде эккеп салыр силер. ³⁸ Ол бүгүнү Дээрги-Чаяакчыга бараалгаткан амыр-дыш хүннерин утпайн, силерниң бүгү анаа өргүлдериңерден ажыр, хамык даңгырак күүсеткен өргүлдериңерден база Дээрги-Чаяакчыга эккеп салырыңар бүгү эки тура өргүлдериңерден ажыр эккеп салыңар.

³⁹ А чедиги айның он беште, черниң беримчези болур дүжүттү ажаап каапкаш, Дээрги-Чаяакчының байырлалын чеди хүн дургузунда байырлаңар: бирги болгаш сөөлгү хүнде дыштаныр силер ⁴⁰ Бирги хүнде бодуңарга каас-чараш ыяштың чимистерин, пальма ыяжының бүрүлүг будуктарын, сырый, калбак бүрүлүг ыяштың адырларын база хем эрииниң талдарын ап алгаш, Дээрги-Чаяакчы Бурганыңарның мурнунга чеди хүн өөрүп-хөглеңер . ⁴¹ Дээрги-Чаяакчыга бараалгаткан ол байырлалды чылдың-на чеди хүн байырлаңар: силерниң бүгү салгалдарыңарга кезээ мөңгеде доктаадып каан дүрүм ол-дур – ону чедиги айда байырлап чоруңар. ⁴² Чадырларга чеди хүн чурттаңар: Израильдиң үндезин чурттакчызы болур кижи бүрүзү шак ол чадырларга чурттаар ужурлуг. ⁴³ Силерниң хамык үре-салгалыңар Мээң израиль чонну Египеттен үндүрүп эккелгеш, чадырларга чурттадып каанымны билип алзын. Мен – Дээрги-Чаяакчы Бурганыңар-дыр мен».

⁴⁴ Моисей оон израиль чонга Дээрги-Чаяакчының байырлалдарының дугайында дамчыдып чугаалап берген.

Алдын колду болгаш ыдыктаан хлебтер

¹ Дээрги-Чаяакчы Моисейге мынча деп чугаалаан: ² «Ыдыктыг черде турар чырыткы үргүлчү кыпсын дээш, чырыдарда ажыглаар, оливадан сы бастырган, эң арыг үстү сеңээ эккээрин израиль чонга дужаа . ³ Аарон чырыткыны Ужуражылга майгынында ыдыктыг аптараның мурнунда турар көжегениң даштынга, Дээрги-Чаяакчының мурнунга кежээден эртенге чедир үргүлчү тургузар ужурлуг: силерниң салгалдарыңарга кезээ мөңгеде доктаадып каан дүрүм ол-дур. ⁴ Аарон чырыткыларны Дээрги-Чаяакчының мурнунга арыг алдындан кылган колдуга үргүлчү кыпсыр ужурлуг.

⁵ Эң шынарлыг далганны алгаш, он ийи хлебтен быжырып ал: хлеб бүрүзүн быжырарынга бир °эфаның оннуң ийи кезээ далган үнер ужурлуг. ⁶ Оларны Дээрги-Чаяакчының мурнунда арыг алдындан кылган ширээге{*}, бир одуругга алды хлеб чыдар кылдыр, ийи одуруглай салып каг . ⁷ Одуруг бүрүзүнге кончуг эки ладанны салып каг. Ол ладанны хлебтер орнунга, өргүлдүң сагындырыг болур кезээ дег кылдыр өрттетсин. ⁸ Ээлчеглиг амыр-дыш хүнү кээрге-ле, ол хлебтерни Дээрги-Чаяакчының мурнунга үргүлчү салып турар херек: израиль чоннуң мөңге хүлээлгези ол-дур. ⁹ Шак ол хлеб Ааронга болгаш ооң оолдарынга хамааржыр, олар ону ыдыктыг черге чиир ужурлуг , чүге дээрге Дээрги-Чаяакчыга салган өргүлдерден оларга аажок ыдыктыг өргүл ол-дур: оларның үргүлчү алыр үлүү ол-дур».

Бурганны болгаш өске улусту хүндүлээри

¹⁰ Бир израиль херээженниң египет ачалыг оглу турган. Ол кижи израиль чоннуң аразынга тургаш, чоннуң турлаанга израиль кижи-биле алгыш-кырыш үндүрген. ¹¹ Израиль херээженниң оглу Дээрги-Чаяакчының адын бак сөглеп, каргаптарга, ону Моисейге эккелген. (Ооң авазы Данның төрел бөлүүнден үнген Даври дээр кижиниң уруу Саломит чүве-дир.) ¹² Ол оолду Дээрги-Чаяакчының күзел-соруу улуска ажыттынгыжеге чедир хоругдап кааннар .

¹³ Дээрги-Чаяакчы Моисейге мынча деп чугаалаан: ¹⁴ «Мени бак сөглеп, каргап турган кижини чоннуң турлааның даштынче үндүре бер, ооң каргыжын дыңнап турган хамык улус холдарын ооң бажынче салзын база чыглып келген бүгү улус ону даштар-биле соп каапсын . ¹⁵ Израиль чонга мону чугаала. Бодунуң Бурганын бак сөглеп, каргаар кижи бүрүзү бачыдын боду чүктээр . ¹⁶ Дээрги-Чаяакчының адын бак сөглеп, каргаар кижини өлүрүп каар херек, бүгү чон ону даштар-биле соп каапсын: Израильдиң үндезин чурттакчызы-даа кижини, өскээртен келген-даа кижини, Дээрги-Чаяакчының адын бак сөглеп, каргаар-ла болза, өлүрүп каар херек .

¹⁷ Бир кижи өске кижини өлүрер болза, ооң бодун өлүрүп каар херек . ¹⁸ А өске кижиниң малын өлүрген кижи ол малдың орнун дириг мал-биле тургузуп, төлээр ужурлуг . ¹⁹ Өске кижиге кемдээшкин чедирер кижи турар болза, ооң кылганы дег чүвени аңаа база кылзын . ²⁰ Сыйык сөөк дээш – сыйык сөөк, карак дээш – карак, диш дээш – диш: ооң өске кижиге чедиргени дег кемдээшкинни аңаа база чедирер ужурлуг. ²¹ Мал өлүрген кижи ооң орнун тургузуп, төлээр ужурлуг, а кижи өлүрген кижини өлүрүп каар херек. ²² Силерге чаңгыс дүрүм-хоойлу турзун: ол үндезин чурттакчы-даа кижиге, өскээртен келген-даа кижиге дөмей болзун . Мен – Дээрги-Чаяакчы Бурганыңар-дыр мен!»

²³ Моисей ол бүгүнү израиль чонга дамчыдып чугаалаарга, олар Дээрги-Чаяакчыны каргап турган кижини чоннуң турлааның даштынче үндүре бергеш, даштар-биле соп каапканнар. Олар Дээрги-Чаяакчының Моисейге берген айтыышкынын ынчалдыр күүсеткеннер.

Амыр-дыш чылы

(Хост. 23:10-11)

¹ Дээрги-Чаяакчы ·Синай дагга Моисейге мынча деп чугаалаан: ² «Израиль чонга мону чугаала. Мээң силерге берип турарым чуртка чеде бергениңерде, чер Дээрги-Чаяакчыга бараалгаткан амыр-дыш үезинде дыштаныр ужурлуг. ³ Шөлүңерни алды чыл болбаазырадып тарыңар, виноградыңар шөлүн ажаап-карактаңар база чериңерниң дүжүдүн ажаап көрүңер . ⁴ А чедиги чыл черниң онзагай амыр-дыш чылы, Дээрги-Чаяакчыга бараалгаткан амыр-дыш чылы болзун: ынчан шөлүңерни болбаазырадып тарываңар, виноградыңар шөлүн ажаап-карактаваңар. ⁵ Боду чайгаар үнүп келген дүжүдүңерни ажааваңар база ажаап-карактаваан сыптарда виноград чимистерин чыгбаңар: черниң амыр-дыш чылы келгени ол-дур. ⁶ Черниң амыр-дыш чылының үези силерни аъш-чем-биле хандырар: сеңээ, сээң эр, херээжен кулуңга, хөлезилеттинген ажылчыныңга болгаш аалыңда чурттап турар даштыкы кижиге; ⁷ мал-маганыңга база чериңде турар аң-меңге чериңниң бүгү дүжүдү аъш-чем болур».

Беженги чыл – Хосталга чылы болур

⁸ «Чеди катап чеди чылды санап алыңар, ынчан силерге чеди амыр-дыш чылын киириштир дөртен тос чыл хуусаалыг үе санаттынып кээр. ⁹ Чедиги айның онгу хүнүнде мыйыс эдискини этсиңер. Өндүр улуг арыглаашкын хүнүнде силерниң бүгү чериңерге мыйыс эдискини этсиңер. ¹⁰ Беженги чылды ыдыктай көргеш, чериңерде чурттаан бүгү улуска хосталыышкынны чарлаңар: ол чыл силерге Хосталга чылы болзун. Хувааглыг черин садыпкан кижи бүрүзү черин дедир эгидип алзын база кулданыгже саттырыпкан кижи бүрүзү өг-бүлезинче ээп келзин. ¹¹ Беженги чыл силерге Хосталга чылы болзун. Чүнү-даа тарываңар база черге боду чайгаар үнүп келген дүжүттү ажааваңар, ажаап-карактаваан сыптарда виноград чимистерин чыгбаңар. ¹² Ол дээрге Хосталга чылы-дыр. Ол силерге ыдыктыг болзун. Шөлде өзүп үнген ногаа-чимисти чиир силер.

¹³ Шак ол Хосталга чылында хувааглыг черин садыпкан кижи бүрүзү черин дедир эгидип алзын. ¹⁴ Өске кижиге чериңер садып азы ооң черин садып ап тура, бот-боттарыңарны когаратпаңар. ¹⁵ Дараазында Хосталга чылынга чедир арткан чылдарны санааш, ол чылдарның санын барымдаалап, черниң өртээн доктааткаш, өске кижиден черни садып ал, а ол кижи дүжүт чыып алганы чылдарның санын барымдаалап, черни сеңээ садар ужурлуг . ¹⁶ Шак ындыг чылдар хөй болган тудум-на, өртекти өстүрер ужурлуг сен, а ол чылдар эвээш боор болза, өртекти бадырар ужурлуг сен, чүге дээрге демги кижи сеңээ дүжүт санын садып турар болгай. ¹⁷ Бот-боттарыңарны когаратпаңар, Бурганыңардан коргуңар; Дээрги-Чаяакчы Бурганыңар – Мен-не болгай мен.

¹⁸ Мээң дүрүмнеримни күүседиңер, хоойлуларымны сагыңар база күүседиңер, ынчан чериңерге сагыш амыр чурттаар силер. ¹⁹ Чер силерге элбек дүжүттү бээрге, аъш-чемиңер четчир боор, чериңер кырынга сагыш амыр чурттаар силер. ²⁰ „Чедиги чылда тарывас база дүжүт ажаавас болзувусса, чүнү чиир бис?“ – деп айтыра бээриңер чадавас. ²¹ Мен алдыгы чылда Бодумнуң ачы-буянымны силерже чорудуп бээр мен: ол чыл силерге үш чылда четчир дүжүттү хайырлаар . ²² Сески чылда тарааңар тарып тура, эрги дүжүдүңерни чиир силер. Чүгле тоску чылда, сески чылдың дүжүдү үнүп кээрге, чаа дүжүдүңерни чиир силер.

²³ Чер Меңээ хамааржыр, ынчангаш ону кезээ мөңгеде садып болбас, а силер дээрге Мээң черимге түр када турумчуп алган көшкүн улус-тур силер . ²⁴ Ээлеп турарыңар бүгү черге биеэги ээге хувааглыг черин дедир садып алырын чөпшээреңер.

²⁵ Бир эвес ха-дуңма чонуңдан бир кижи ядарай бергеш, хувааглыг чериниң кезиин садып турар болза, ооң чоок төрели-камгалакчызы чедип келгеш, төрелиниң садыпкан черин дедир садып алзын . ²⁶ А ядараан кижиниң орнунга черни дедир садып алыр төрели тывылбаан дижик. Ынчан ол кижи черин дедир садып алырынга четчир акша-хөреңги тып аар болза, ²⁷ дараазында Хосталга чылынга чедир арткан чылдарны санааш, черин садыпкан кижизинге артыкшылдыг төлевирни эгидип бергеш, хувааглыг черин дедир эгидип алзын. ²⁸ А бир эвес ол кижиде черни садып алган турган кижиге эгидип бээр акша-хөреңги чок болза, ооң чери Хосталга чылынга чедир садып алган кижиниң ээлелинге артып каар. Хосталга чылында чер биеэги ээзинче эглип кээр, ол кижи база катап бодунуң чериниң ээзи болу бээр .

²⁹ Ынчаарга кандыг-бир кижи долгандыр ханалап каан хоорайда турар чуртталга бажыңын садыпкан болза, ону сатканындан бээр бүдүн чыл дургузунда дедир садып алырын чөпшээрээр. ³⁰ Бир эвес ээ кижи бүдүн чыл эрткижеге чедир бажыңын дедир садып албас болза, долгандыр ханалап каан хоорайда турар чуртталга бажыңы ону садып алган кижиге болгаш ооң бүгү салгакчыларынга кажан кезээде артып каар; ол бажыңны Хосталга чылында-даа ээзинге дедир эгитпес. ³¹ А долгандыр ханалаваан суурларда турар бажыңнарны черде шөлдер-биле деңней көөр: оларны кажан-даа дедир садып ап болур, а Хосталга чылында олар биеэги ээлеринче дедир эглип кээр.

³² А левиттерниң хоорайларынга хамаарыштыр алыр болза , левиттер боттарының ээлээн хоорайларында бажыңнарын кажан-даа дедир садып ап болур. ³³ Кандыг-бир кижи левиттерден бажың садып алыр болза , левиттерниң ээлээн хоорайында турар садыпкан бажың Хосталга чылында ээзинче дедир эглип кээр. Чүге дээрге левиттерниң хоорайларында турар бажыңнар израиль чоннуң аразынга оларның ээлел чери болур. ³⁴ А левиттерниң хоорайларының чанында одар-белчиирлерни садып болбас, чүге дээрге олар кезээ мөңгеде левиттерниң ээлел чери болур.

³⁵ Ха-дуңма чонуңдан бир кижи ядарай бергеш, бодун шуут азырап шыдавайн баар болза, өскээртен келген, чуртуңарга түр када чурттап турар кижини дег, ону деткип көр ; ол силерниң араңарга амыдырап артсын. ³⁶ Аңаа акша чегдиргеш, хөө хуузун алба, бергениңден хөйнү негеве . Бурганыңдан коргуп чор, демги кижи силерниң араңарга амыдырап артсын. ³⁷ Аңаа акша-мөңгүн бергеш, хөө хуузун алба, аъш-чемиң берип тура, бергениңден хөйнү дедир негеве. ³⁸ Мен дээрге силерге ханаан черни бээр дээш база Бурганыңар болур дээш, силерни египет черден үндүре берген Дээрги-Чаяакчы Бурганыңар-дыр мен.

³⁹ А бир эвес ха-дуңма чонуңдан ядарай берген бир кижини сеңээ садыптар болза , аңаа кулдуң кылыр ажылын онаава . ⁴⁰ Ол сээңиинге хөлезилеттинген ажылчын дег, түр када хөлечииң дег турзун; чүгле Хосталга чылынга чедир сеңээ ажылдап берзин . ⁴¹ А ол чыл кээрге, ооң боду-даа, ажы-төлү-даа сээң аалыңдан өг-бүлезинче, ада-өгбезиниң ээлел черинче дедир ээп чана берзин. ⁴² Чүге дээрге израиль чон – египет черден Мээң үндүре берген кулдарым-дыр: оларны кулгулаштыр садып болбас . ⁴³ Оларны каржы-дошкун чагырба , Бурганыңдан коргуп чор. ⁴⁴ А силерге эр азы херээжен кул турзун деп бодаар болзуңарза, силерни хүрээлээн чоннардан эр азы херээжен кулду садып алыңар. ⁴⁵ Силерниң араңарда чурттап турар даштыкы улустуң уруг-дарыын база садып ап болур силер. Оларның өг-бүлези силерниң чуртуңарга көжүп келгенде төрүттүнген ажы-төлүн база садып ап болур силер. Шак ындыг улус силерниң өнчүңер бооп болур. ⁴⁶ Оларны ажы-төлүңерге өнчү кылдыр арттырып каап болур силер. Ажы-төлүңер кулдарыңарның ээлери болур дээш салгап алыр: оларны кажан кезээде кулданып ап болуруңар ол. А силерниң ха-дуңмаңарны – израиль чонну каржы-дошкуну-биле чагырбаңар.

⁴⁷ Силерниң араңарда чурттап турар даштыкы кижи бай-шыдалдыг апарган, а ха-дуңма чонуңдан бир кижи ядарай бергеш, даштыкы кижиниң азы ооң өг-бүлезиниң кулу кылдыр саттырыпкан дижик ⁴⁸ Ындыг таварылгада, ол кижини садыпкан соонда дедир садып ап болур. Ону ооң акы-дуңмаларының бирээзи дедир садып алзын . ⁴⁹ Азы ооң төрел акызы, азы ол акызының оглу, азы төрел бөлүүнден чоок төрелдериниң бирээзи ону дедир садып алзын. Азы ол боду бай-шыдалдыг апаар болза, бодун садып хостап алзын.

⁵⁰ Ынчан ол кул кижи ону садыпканы чылдан бээр ээлчеглиг Хосталга чылынга чедир арткан үени санааш, ону садып алган кижи-биле санажып алзын. Ол кижи бодун садыпкан акша-мөңгүннү чылдар санынга хуваагаш, төлээр акшаны берзин; ооң ээ кижиге турган үезин хөлезилеттинген ажылчын бооп турганы хуусаа кылдыр санаар херек. ⁵¹ Хосталга чылынга чедир ам-даа хөй чылдар арткан болза, демги кижи оларның санын барымдаалап, ону садыптарга, алган акша-мөңгүнүн бодун дедир садып хостап турары дээш эгидип бээр ужурлуг. ⁵² А Хосталга чылынга чедир эвээш чылдар арткан болза, демги кижи оларны киириштир санааш, ол чылдарның санын барымдаалап, бодун дедир садып хостап турары дээш төлээр ужурлуг.

⁵³ Саттырыпкан кижи бүгү ол чылдарда ээзиниң хөлезилеттинген ажылчыны дег болзун: ээ кижи демги кижини каржы-дошкуну-биле чагыра бээрин болдурбаңар. ⁵⁴ Саттырыпкан кижи шак ынчаар дедир саттынып хосталбас-даа болза, Хосталга чылында ол боду-даа, ажы-төлү-даа хосталып, ээп чана бээр ужурлуг . ⁵⁵ Чүге дээрге израиль чон – Мээң кулдарым-дыр. Мээң египет черден үндүре берген кулдарым – олар-дыр. Мен – Дээрги-Чаяакчы Бурганыңар-дыр мен!»

Дыңнангыр чорук дээш ачы-буян

(Ы. х. к. 11:13-15; 28:1-14)

¹ «Боттарыңарга хоозун дүрзүлер, кижи холу-биле шуткуп-чазаан бурганнар, ыдыктыг адагаштар кылбаңар база чер-чуртуңарга даш көжээлер тургузуп, оларга мөгейбеңер ; Мен – Дээрги-Чаяакчы Бурганыңар болгай мен! ² Мээң доктаатканым амыр-дыш хүннерин сагыңар база Мээң ыдыктыг черимни хүндүлеңер . Мен – Дээрги-Чаяакчы-дыр мен!

³ Мээң дүрүмнерим ёзугаар амыдыраар болгаш Мээң айтыышкыннарымны сагыыр база күүседир болзуңарза, ⁴ Мен силерге чаъс-чаашкынны чогуур өйүнде бээр мен ; ынчан чер бодунуң дүжүдүн, а шөлдерде ыяштар – чимизин бээр . ⁵ Виноград чыылдазынга чедир элбек дүжүдүңер бастырарын, а тарылга үезинге чедир элбек виноградыңар чыырын уламчылаар силер. Аъш-чемиңерни тоттур чип, чер-чуртуңарга сагыш амыр чурттаар силер. ⁶ Мен силерниң чуртуңарга амыр-тайбыңны тургузар мен; удуп чыдып аарыңарга, силерни коргудуп-дүвүредир кым-даа турбас , айыылдыг аңнарны чер-чуртуңардан үндүр сывырар мен база дайзынның аг-шерии чуртуңар таварып эртпес. ⁷ Дайзыннарыңарны үндүр сывырар силер; оларны хылыш-биле кыргып-хыдып узуткаар силер. ⁸ Силерниң бежиңер чүс кижини, а чүзүңер – түмен шеригни үндүр сывырар , дайзыннарыңарны хылыш-биле кыргып-хыдып, узуткаар силер. ⁹ Силерже ээ көрүнгеш, хөй ажы-төлдү хайырлап, өстүрүп-көвүдедир мен, силер-биле чагыг-керээмни быжыглаар мен. ¹⁰ Ооң мурнунда курлавырлап алган дүжүдүңер аажок хөй болур. Чаа дүжүттү шыгжаар дээш, эрги дүжүттү үндүр безин эже бээр силер.

¹¹ Чурттаар өргээмни араңарга тургузуп алыр мен , силерден хая көрүнмес мен. ¹² Силерниң араңарга чоруп турар мен; силерге Бурган болур мен, а силер Мээң чонум болур силер . ¹³ Мен – силерни, египетчилерге кулдар болбазыннар дээш, египет черден үндүре берген Бурганыңар Дээрги-Чаяакчы-дыр мен . Дөңгүңерни чуура шапкаш, оорга-мойнуңарны хөндүрткеш, силерни эдертип аппарган мен».

Дыңнангыр эвес чорук дээш кеземче

(Ы. х. к. 28:15-68)

¹⁴ «А бир эвес Мени тооп дыңнавас, бо бүгү айтыышкыннарны күүсетпес болзуңарза; ¹⁵ Мээң дүрүмнеримни тооп көрбес, хоойлуларымны херекке албас болзуңарза база ооңар ужун Мээң бүгү айтыышкыннарымны күүсетпестээр болгаш Мээң чагыг-керээмни үрээр болзуңарза, чүү боорул? ¹⁶ Ынчан Мен база силерни бак көөр мен. Силерже коргунчуг айыыл-халапты: харыксырадыр аарыгларны, халыынны салыр мен . Ол аарыглардан карактарыңар шылап баксыраар, сеткил-хөңнүңер хинчектенир. Ынчан үрезиниңерни хей черге тарыыр силер, ооңар дайзыннарыңарга чемиш болур . ¹⁷ Мен силерге удур боор мен, дайзыннарыңарга аштырып алыр силер ; көрүшпес улузуңар силерни чагырып алыр; силерни кым-даа сүрбейн турда безин, дезип маңнажыр силер .

¹⁸ Ол бүгү болуп турда-ла, Мени тооп дыңнавас болзуңарза, бачыттарыңар дээш кеземчени чеди катап көвүдедир мен. ¹⁹ Күш-шыдалыңарның улуургак чоруун сый шавар мен. Дээрни демир дег, черни чес дег кылып каар мен . ²⁰ Ынчан силерниң күчү-күжүңер хей черге харыксырап төнер, чериңер дүжүдүн бербес, черде ыяштар чимизин бербес. ²¹ А бир эвес Меңээ удур хөделиишкин кылып, Мени тооп дыңнаарын күзевес болзуңарза, бачыттарыңар дээш кеземче согуг санын чеди катап көвүдедир мен . ²² Ынчан силерже черлик аң-араатаннарны салыптар мен . Олар ажы-төлүңерни тудуп алгаш баар, мал-маганыңарны кырып чиптер, силерни эвээжедир узуткап кааптар, оруктарыңар ээнзирей бээр!

²³ А ол бүгүнүң соонда безин халдавырлыг болур болзуңарза, Меңээ удур хөделиишкин кылыр болзуңарза, ²⁴ Мен база силерге удур апаар мен: бачыттарыңар дээш кеземче согуг санын чеди катап көвүдедир мен. ²⁵ Чагыг-керээмни үрээниңер дээш, өжээн негээр аг-шеригни силерже ыдар мен. Ынчан хоорайларыңарже чаштына бээр силер, ынчалза-даа силерниң араңарга аарыг-аржыкты нептередиптеримге, дайзынның холунче кире бээр силер. ²⁶ Аъш-чемиңер курлавырын узуткап каар мен , ынчан он херээжен кижиниң шупту арткан далганын быжырарынга чаңгыс-ла суугу четчир база хаарган далганыңарны бичиилеп чедиштирер силер. Ону чигеш, тотпас силер .

²⁷ А бир эвес ооң соонда-даа Мени дыңнавас болзуңарза база Меңээ удур хөделиишкин кылыр болзуңарза, ²⁸ Мен килеңней берип, силерге удур апаар мен база бачыттарыңар дээш кеземче согуг санын чеди катап көвүдедир мен. ²⁹ Аштааныңардан оолдар-кыстарыңарның эът-бодун чиир силер . ³⁰ Мөгейиишкин кылыр бедик черлериңерни үрегдеп, мөгейип турар адагаштарыңарны бузуп кааптар мен; мөчү-сөөктериңерни дүрзү-бурганнарыңар бузундуларынче октаптар мен . Мээң сеткилим силерден хөңнү кала бээр. ³¹ Силерниң хоорайларыңарны ээнзиредир мен, ыдыктыг дээн черлериңерни хоозурадыр мен база өргүлдериңерниң чаагай чыдын таарымчалыг деп көрүп тынмас мен. ³² Чер-чуртуңарны хоозурадып каарымга, аңаа чурттай берген дайзыннарыңар безин кайгап-харай бээр . ³³ А силерни өске чоннар аразынга тарадыр мен . Хылыжымны ужулгаш, сооңарже анныр мен. Чер-чуртуңар ээнзирээр, хоорайларыңар үрелип бустур.

³⁴ Дайзыннарыңар чуртунче силерни алгаш баар. Чер ынчан бодунуң ээнзиреп-хоозураарының бүгү үезинде дыштанмааны амыр-дыш чылдарының орнун тургузуп алыр. Чер амыр-тамчыын көре бээр, дыштанмааны бүгү амыр-дыш чылдарының орнун тургузуп алыр . ³⁵ Силер аңаа чурттап туруңарда, чер амыр-дыш чылдарында чеже хире амыр-тамчыын көрбээнил, хоозуралының бүгү үезинде шак ол амыр-тамчыын көре бээр. ³⁶ А силерден дириг арткан улус канчаарыл? Дайзыннарының чурттарынга оларның чүректеринче коргуушкунну сиңирер мен: хатка чайганган бүрү шылыраарга, хылыш туткан кижи сывыртаан-даа дег, дезип ыңай боорлар. Сүрүп турар кижи чок-даа болза, пет кээп ужарлар. ³⁷ Силерни сүрүп турар хылыш туткан кижи-даа бар дег, бот-бодуңарга тептигер силер . Дайзыннарыңарга удур туржур күжүңер чок болур . ³⁸ Өске чоннар аразынга кырлыр силер, дайзыннарыңар чурту силерни сыырыптар. ³⁹ А силерден артып калган улус дайзыннарыңарның чурттарынга боттарының-даа, ада-өгбелериниң-даа кем-буруузу дээш хилинчек көөрлер.

⁴⁰ Ынчан олар боттарының болгаш ада-өгбезиниң кем-буруузун база Меңээ өскерлип, кемниг херектер үүлгеткеннерин, Меңээ удур болуп турганнарын миннирлер . ⁴¹ Мээң база оларга удур апарганымны, оларны дайзыннарының чуртунче аппарганымны миннирлер. Бир эвес оларның бачыттыг чүректери томаарый бээр; олар кем-буруузу дээш кеземчени хүлээп алыр болза, ⁴² Мен база Иаков, Исаак болгаш Авраам-биле чарган чагыг-керээлеримни бодап кээр мен; бо чер-чуртту база бодап кээр мен. ⁴³ А ооң бетинде ол улус бо черни каггаш чоруптарга, олар чокта, ээнзиреп каар чер дыштанмааны амыр-дыш чылдарының орнун тургузуп алыр. А ол улус кем-буруузу дээш – Мээң хоойлуларымны тоовайн турганы база Мээң дүрүмнеримден хая көрнүп турганы дээш – кеземчени хүлээп алыр. ⁴⁴ Бо бүгү ындыг-даа бооп турза, Мен оларны, дайзыннарының чуртунга турда, тоовайн барбас мен, олардан хая көрүнмес мен. Оларны узуткавас мен база олар-биле чарган чагыг-керээмни үревес мен. Мен дээрге оларның Дээрги-Чаяакчы Бурганы-ла болгай мен! ⁴⁵ Олар дээш, өгбелери-биле чарган чагыг-керээмни бодап кээр мен. Мен оларга Бурган болур дээш, бүгү өске чоннар көрүп турда, оларның өгбелерин египет черден үндүре берген мен. Мен – Дээрги-Чаяакчы-дыр мен!»

⁴⁶ Дээрги-Чаяакчының ·Синай дагга Моисейни дамчыштыр израиль чонга доктаадып кааны дүрүм-хоойлулар, сургаалдар шак ындыг боор-дур.

Дээрги-Чаяакчыга даңгырактар болгаш ыдыктыг өргүлдер

¹ Дээрги-Чаяакчы Моисейге мынча деп чугаалаан: ² «Израиль чонга мону дамчыдып чугаала. Бир-ле кижини доктааткан өртек ёзугаар Дээрги-Чаяакчыга бараалгадып, ыдыктаар деп онза даңгырак берген дижик сен . ³ Дээрги-Чаяакчыга бараалгадып, ыдыктаан кижини дедир хостаар дизиңзе, доктааткан өртекти: чээрбиден алдан хар чедир назылыг эр кижи дээш – бежен мөңгүн ыдыктыг °шекелди ; херээжен кижи дээш – үжен шекелди; бештен чээрби хар чедир назылыг улус болза, эр кижи дээш – чээрби шекелди, а кыс кижи дээш – он шекелди; бир айдан беш хар чедир назылыг улус болза, эр кижи дээш – беш шекелди, а кыс кижи дээш – үш шекелди; алдан хардан улуг назылыг улус болза, эр кижи дээш – он беш шекелди, а херээжен кижи дээш – он шекелди төлээр ужурлуг сен. ⁸ А бир эвес доктааткан өртекти төлээр харыың чок болза, ыдыктаан кижиңни Бурганның бараалгакчызының мурнунга эккел. Бурганның бараалгакчызы ыдыктаан кижиңниң өнчү-хөреңгизин үнелеп көргеш, ону барымдаалап, төлээр өртээңни доктаатсын.

⁹ А бир эвес Дээрги-Чаяакчыга эккеп салып болур малды өргүүрүн аазаан болзуңза, ол малың ыдыктыг болу бээр. ¹⁰ Ол малды солуй салып, эки малды багайы-биле, багайын – экизи-биле орнавас ужурлуг сен. А бир эвес малды өске мал-биле солуур болзуңза, баштай салган-даа, орнап турар-даа малың Дээрги-Чаяакчыга салган ыдыктыг өргүл болур. ¹¹ Ынчаарга аазаан малың кандыг-ла-бир ·арыг эвес, Дээрги-Чаяакчыга өргүп болбас мал болза, ооңну Бурганның бараалгакчызынга эккеп көргүс. ¹² Бурганның бараалгакчызы ол малдың эки-багайын үнелеп көрзүн: өртээн чеже кылдыр доктаадыр-дыр, ынчалдыр болзун. ¹³ Бир эвес ол малыңны дедир садып алыр деп турар болзуңза, доктааткан өртекке немей өртектиң бештиң бирин бээр сен .

¹⁴ Бир-ле кижи бодунуң бажыңын Дээрги-Чаяакчыга бараалгадып, ыдыктап турар болза, Бурганның бараалгакчызы ол бажыңның эки-багайын үнелеп көрзүн: өртээн чеже кылдыр доктаадыр-дыр, ынчалдыр болзун. ¹⁵ Бир эвес бажыңын бараалгадыпкан кижи оозун дедир садып алыр деп турар болза, доктааткан өртекке немей өртектиң бештиң бирин берзин, ынчан бажың ооңуу болу бээр.

¹⁶ Бир-ле кижи бодунуң хувааглыг черинде шөлдү Дээрги-Чаяакчыга бараалгадып, ыдыктап турар болза, ол дээш доктааткан өртек тарыыр үрезин хемчээлинден хамаарышсын: бир °хомер ишти арбай дээш, бежен мөңгүн °шекелди төлезин. ¹⁷ Кандыг-бир кижи шөлүн Хосталга чылы эрткен соонда дораан-на Бурганга бараалгадып, ыдыктап турар болза, доктааткан өртек өскерилге чокка артсын . ¹⁸ А кандыг-бир кижи шөлүн Хосталга чылы эрткен соонда, элээн болгаш, бараалгадып, ыдыктап турар болза, Бурганның бараалгакчызы дараазында Хосталга чылынга чедир арткан чылдарның санын барымдаалап, акша-мөңгүннү санааш, төлээр ужурлуг түңнү доктааткан өртектен казып каапсын. ¹⁹ Шөлүн бараалгаткан кижи оозун дедир садып алырын күзээр болза, доктааткан өртекке немей өртектиң бештиң бир кезээ акша-мөңгүннү берзин, ынчан ол шөл база катап ооңуу болу бээр. ²⁰ Ынчаарга ол кижи шөлүн дедир садып албас болза азы ук шөлдү өске кижиге садыпкан болза, ону ам дедир садып аары болдунмас . ²¹ Ынчан ол шөл Хосталга чылында Дээрги-Чаяакчыга ыдыктыг өргүл болу бээр; Бурганга кезээ мөңгеде тураскааткан шөлдү дег, ону Бурганның бараалгакчызы ээлээр .

²² А бир эвес кандыг-бир кижи ооң хувааглыг черинге хамаарышпас шөлдү садып алгаш, Дээрги-Чаяакчыга бараалгадып, ыдыктап турар болза, ²³ Бурганның бараалгакчызы Хосталга чылынга чедир арткан чылдарны санааш, өртекти доктаадыр ужурлуг. А демги кижи доктаадып каан өртекти барымдаалап, акшаны ол-ла хүндүс Дээрги-Чаяакчыга ыдыктыг өргүл кылдыр бээр ужурлуг. ²⁴ Ол шөл Хосталга чылында демги кижиниң садып алганы ээзинче – черни хуваалда ёзугаар ээлеп турар кижиже эглип кээр. ²⁵ Доктааткан өртек бүрүзүн ыдыктыг °шекел-биле санашсын: бир шекелдиң деңзизи чээрби °герага дең болзун.

²⁶ Мал-маганның эң баштай төрүттүнген бүгү төлдери Дээрги-Чаяакчыга хамааржыр, ынчангаш оларны кым-даа бараалгадып, ыдыктап шыдавас. Бода-даа, шээр-даа мал болур болза, олар Дээрги-Чаяакчыга хамааржыр-ла болгай . ²⁷ А бир эвес ·арыг эвес малды бараалгадып, ыдыктап турар болза, ону доктааткан өртекке немей өртектиң бештиң бирин бергеш , дедир садып ап болур. Ынчаарга малды дедир садып алыр кижи чок болза, ону доктааткан өртек-биле садар херек.

²⁸ Кижиниң хуу өнчү-хөреңгизинден Дээрги-Чаяакчыга кезээ мөңгеде тураскаадып турары кандыг-даа чүүлдү: кижини-даа, малды-даа, хувааглыг черде шөлдү-даа садып азы дедир садып ап болбас. Кезээ мөңгеде Бурганга тураскааткан кандыг-даа чүүл Дээрги-Чаяакчыга аажок ыдыктыг өргүл болур. ²⁹ Бир эвес шак ол кезээ мөңгеде тураскааткан чүүл кижи болур болза, ону дедир садып ап болбас; ындыг кижини өлүмге онаар херек

³⁰ Черге өзүп үнер бүгү чүүлдүң оннуң бир кезии – шөлдерниң дүжүдү болгаш ыяштарның чимистери Дээрги-Чаяакчыга хамааржыр, ол дээрге Аңаа салган ыдыктыг өргүл-дүр . ³¹ Бир эвес кандыг-бир кижи бодунуң оннуң бир кезии үлүүн дедир садып алырын күзээр болза, ооң өртээн төлезин база өртектиң бештиң бир кезиин немей берзин . ³² Бода болгаш шээр малдың оннуң бир кезиин – демдектээн бүгү малды Дээрги-Чаяакчыга бараалгадып, ыдыктаар ужурлуг. ³³ Онгу малдың ээзи кижи оларны эки-багайлап ылгавазын база солувазын; а бир эвес ээ кижи шак ындыг малды солуп алыр болза, ол мал-даа, солуй салган малы-даа ыдыктыг өргүл болур база ону дедир садып алыры болдунмас».

³⁴ Дээрги-Чаяакчының израиль чонга Моисейни дамчыштыр ·Синай дагга берген айтыышкыннары шак ындыг боор-дур.