Иеремия медээчиниң ному
Киирилде
Чоокку Чөөн чүктүң хөй кезиин чаалап алган күчүлүг Ассирия күрүне бистиң эрага чедир VII вектиң ийиги чартыында буурап дүшкен. Египет база Вавилон деп ийи күрүне аразынга Ассирияның тергиидекчи туружун ээлеп аар дээш демисел эгелээн. Ол үеде халдей чонга чагыртып турган Вавилон VII вектиң төнчүзүнде Египетти тиилээш, Чоокку Чөөн чүктүң бүгү күрүнелерин бодунуң чагыргазының адаанче кончуг дүрген киирип эгелээн.
Ол чылдарда бичии Иудея күрүне бирде Египеттиң, бирде Вавилоннуң камгалал-хайгааралын дилеп, ол-бо чайгылып турган. Иудеяны шынчы эвес чоруу дээш кезедири-биле вавилон хаан Навуходоносор 597 чылда аныяк иудей хаан Иехонияны тудуп алгаш, хаанның орнунга ооң төрел акызы Седекияны олуртуп каан. Ынчалза-даа каш чыл эрткенде, Седекия база Вавилонга удур тура халыыр деп шиитпирлээн, ынчангаш Навуходоносор Иудеяже халдап кирип келген. Ийи чыл бүзээлеткен соонда (589-587 чч.), Иерусалим хоорай халдей аг-шеригге дүжүп берген. Вавилончулар ол найысылалды хоозурадып кааш, ооң чурттакчыларының барык шуптузун тудуп алгаш барган.
Шак ол төөгүлүг байдалга еврей чонга Бурганның сөзүн барык бежен чыл (627-580 чч.) дургузунда Иеремия медээчи дамчыдып келген. Ооң медээчи бараан болуушкунунуң баштайгы чылдарында Дээрги-Чаяакчыга бердинген база Иудеяны бачыттан, дүрзү-бурганнарга мөгеер чоруктан арыглаар дээш кызып келген Иосия хаан чуртту чагырып турган. Ынчалза-даа Иосия өлген соонда, Бурганга удур бузуттуг-бак үүлгедиглер кылып турган элээн каш хаан (Иоахаз, Иоаким, Иехония, Седекия) дүжүлгеге саадаан. Ол хааннарда база бүгү чонда боттарының бачыттарындан ойталааш, Дээрги-Чаяакчыже эглип кээр күзел шуут чогу дээш, Иеремия Бурганның кел чыдар шииткелин баш бурунгаар чугаалап турган.
Өске медээчилерниң поэтиктиг хевирге бижээн номнары-биле деңнээрге, бо номда проза хевиринге бижээн узун өттүр билген медеглелдер (оларның аяны Ыдыктыг хоойлуну катаптааны деп номга дөмей) база Иеремияның амыдыралындан чугула болуушкуннар дугайында тоожуушкун кирип турар. Медээчиниң амыдыралын номда тодарадып бижээниниң база ооң сеткил-сагыш көдүрлүүшкүннүг чугааларының ачызында бис ооң дугайында, өске медээчилерге көөрде, хөйнү билир бис. Бодунуң чонунуң аар-берге салым-хуузу дээш база ооң чугааларынга чаңгыс чер чурттугларының хөңнү чогу дээш, Иеремияның чуртталгазы үргүлчү муңгаралга алыскан турган.
Медээчилер номнарының аразында бо ном эң узуну болур. Чаңчыл ёзугаар «Иеремияның ыы-сыызы» деп номнуң автору база Иеремия болуп турар.
11 Хелкияның оглу Иеремияның сөстери бо-дур. Иеремия болза Вениаминниң аймааның черинде турар Анатот хоорай чурттуг Бурганның бараалгакчыларының бирээзи турган. 2 Дээрги-Чаяакчы аңаа Бодунуң сөзүн Амоннуң оглу иудей хаан Иосияның хааннаашкынының он үшкү чылында ажыдып эгелээн. 3 Дээрги-Чаяакчы Иеремияга Иосияның оглу иудей хаан Иоакимниң чагырган үезинде база сөөлзүредир – Иосияның оглу иудей хаан Седекияның хааннаашкынының он бирги чылын төндүр чугаалап келген. Ол-ла чылдың бешки айында дайзыннар Иерусалимниң чурттакчыларын тудуп алгаш, сүрүп аппарган .
Дээрги-Чаяакчының Иеремияны кыйгырганы
4 Дээрги-Чаяакчы меңээ Бодунуң сөзүн ажыдып:
«Хырын иштинге ботталдырып кааным мурнунда-ла
сени билир турдум,
иең иштинден үнүп кээриң мурнунда-ла
сени ыдыктап аңгылап кагдым ,
делегейниң чоннарынга медээчи кылдыр
салып кагдым » – деп чугаалаан.
6 Мен: «О, Дээрги-Бурган-Чаяакчы! Ам-даа аныяам кончуг болгаш, чүве чугаалап билбес-тир мен» – деп харыыладым .
7 А Дээрги-Чаяакчы меңээ:
«„Аныяк мен“ диве,
Мен сени кымче-даа чорудупсумза, баар сен,
Мээң сеңээ дужааган бүгү чүвемни чугаалаар сен!
8 Кымдан-даа кортпа ,
чүге дээрге Мен сээң-биле боор мен,
сени камгалаар мен » – дээн.
9 Дээрги-Чаяакчы холун сунуп, аксымга дээскеш , меңээ:
«Бодумнуң сөстеримни ам сээң аксыңдан
үнер кылып кагдым .
10 Көрдүң бе, Мен бөгүн сени чоннар, күрүнелерни
харагалзаар кижи кылдыр томуйлап тур мен –
дазылы-биле тура тыртар, үрегдээр,
узуткаар, буурадыр, быжыглаар
база тарып олуртур сен » – дээн.
Бурганның чорутканы ийи көстүүшкүн
11 Дээрги-Чаяакчы меңээ Бодунуң сөзүн ажыдып: «Иеремия, сен чүнү көрүп тур сен?» – деп чугаалады . Мен: «Миндаль ыяштың будуун көрүп тур мен» – деп харыыладым. 12 Дээрги-Чаяакчы меңээ: «Шын көрүп турар-дыр сен, ол дээрге Мээң удумзуравайн турарым ол-дур, Бодумнуң сөзүмнү күүседирим ол-дур» – дээн.
13 Дээрги-Чаяакчы меңээ Бодунуң сөзүн база катап ажыдып: «Сен чүнү көрүп тур сен?» – деп чугаалады. Мен: «Хайынган пашче көрүп тур мен, ол паш соңгу чүкте турар-дыр» – деп харыыладым. 14 Дээрги-Чаяакчы меңээ: «Бо черниң бүгү чурттакчыларын айыыл-халап соңгу чүктен хөме алыр-дыр » – дээн. 15 «Мен ам соңгу күрүнелерниң бүгү аймактарын кыйгырар мен – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. – Олар чедип келгеш, Иерусалимниң ханаларын, Иудеяның бүгү хоорайларын дескиндир бүзээлээш, аймак бүрүзү бодунуң дүжүлгезин Иерусалимниң иштинге тургузуп аар. 16 Мен Иудеяның үүлгеткен бүгү кем-буруузу дээш, ооң Менден ойталап, өске бурганнарга айдызаар өргүлдер кыпсып, холу-биле кылып алган дүрзүлеринге мөгейип турганы дээш, аңаа удур шииткелим үндүрер мен.
17 А сен куруң куржанып белеткенип ал , баргаш, Мээң сеңээ дужааган чүвемниң шуптузун улуска чугаала, оларның мурнунга сирилеве, оон башка Мен сени, олар көрүп турда, сириледиптер мен! 18 Бо черниң бүгү чурттакчылары – Иудеяның хааннары, нояннары, Бурганның бараалгакчылары болгаш карачал чону сеңээ удур болур, а Мен ам сени шивээ, демир адагаш, хүлер хана дег быжыг кылдыр тургузуп кагдым . 19 Олар сеңээ удур халдап үнер, ынчалза-даа күш четпестер, чүге дээрге Мен сээң-биле боор мен – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. – Мен сени камгалаар мен».
Иудеяның Бурганны каапканы
21 Дээрги-Чаяакчы меңээ Бодунуң сөзүн ажыдыпкан: 2 «Баргаш, Иерусалимниң чонунга Дээрги-Чаяакчының бо сөстерин чарлап чугаала:
„Сактып тур мен, аныяаңда меңээ бердинген чордуң,
душтук кыстың ынакшылы-биле меңээ ынак турдуң ,
ээн кургаг ховуга, үнүш-дүжүт чок черлерге
Мени эдерип чордуң .
3 Израиль – Дээрги-Чаяакчының ыдыктыг чону ,
Ооң дүжүдүнүң баштайгызы-дыр .
Ону чип турган улус шупту буруудаар,
айыыл-халап оларны хөме таварыыр“».
Дээрги-Чаяакчының медеглээн чүвези ол-дур.
4 Иаковтуң салгалы, Израильдиң бүгү аймактары,
Дээрги-Чаяакчының сөзүн дыңнаңар!
5 Дээрги-Чаяакчы мынча дээн:
«Таанда-ла ада-өгбеңер Мени кем-буруулуг деп көрген бе?
Чүге олар Менден ырай берди?
Олар хоозун чүүл сүргеш,
боттары хоозун куруг апардылар .
6 Олар: „Дээрги-Чаяакчы бисти Египеттен үндүре берген,
Ол бисти ээн кургаг ховуга,
кооргалдарлыг, суг чок черге, дүмбей караңгы,
кым-даа чорбайн турар, кижи ээлеп чурттавайн турар черге
эдертип чораан болгай . Олче чүткүүлү“ – диведилер.
7 Мен силерни дүжүткүр черже,
ооң ачы-буянныг беримчези-биле чемнензин дээш, эккелдим .
А силер чедип келгеш, канчалдыңар?
Мээң чуртумну бужартадып,
Мээң ээлээн черимни чүдек-бужар чүүл кылып кагдыңар!
8 Бурганның бараалгакчылары: „Дээрги-Чаяакчыже чүткүүлү!“ – деп кыйгырбады,
ыдыктыг хоойлу башкылары Мени билбес-тир,
силерниң чагырыкчыларыңар Менден ойталаан-дыр,
медээчилер ·Ваал бурганның өмүнээзинден медеглеп ,
ажык-дуза чок дүрзү-бурганнарга мөгейип турар-дыр!
9 Ол дээш Мен силер-биле чаргылдажыр мен – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. –
Силерниң салгалыңар-биле база чаргылдажыр мен .
10 Китт чоннуң ортулуктарынче баргаш, көрүңер,
кедар аймакче элчиннерден чоруткаш, хайгыылдап көрүңер.
Орта шак мындыг чүве болган бе деп билип алыңар:
11 бодунуң ёзулуг Бурган безин эвес бурганнарын солуп турар чон бар бе?
А Мээң чонум бодунуң алдарлыг Бурганын
ажык-дуза чок дүрзү-бурганнарга орнапкан-дыр .
12 О дээрлер, ону кайгап-хараңар,
коргуп-сүрээдеп, сирилеңер! – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. –
13 Мээң чонум бузуттуг ийи херек үүлгеткен:
ол Мени, амыдырал хайырлаар суг бажын, каапкаш ,
суг ызырынмас, үрелип бузулган доскаарлардан суг узуксап турар.
14 Израиль чон – кул бе?
Кулданыышкынга төрүттүнген чалча бе?
Ол чүге олча апарды,
15 чүге арзылаңнар олче сүртенчиг ырланып ,
ооң черин хоозурадып кагды?
Ооң хоорайлары өрттеттирген, чурттакчы чок арткан-дыр .
16 Мемфис биле Тафнис хоорайларның чурттакчылары
сээң бажыңны чара шаап кагды .
17 Ол бүгү дээш, бодуң шоруң!
Сеңээ орук баштап чораан Дээрги-Чаяакчы Бурганыңдан ойталаан болгай сен!
18 А ам Египетче чүге баарың ол,
Нил хемниң суун ижер дээш бе?
Ассирияже чүге баарың ол, Евфраттың суун ижер дээш бе?
19 Кем-бурууң дээш кеземче алыр сен,
өскерлиишкиниң дээш сени кезедир;
ынчангаш Дээрги-Чаяакчы Бурганыңдан ойталааның,
Менден кортпас апарганың кайы хире айыыл-халап,
ажыг-шүжүгге чедиргенин билип, көрүп ал».
Аг-шериглиг Дээрги-Бурган-Чаяакчының медеглээн чүвези ол-дур.
20 «Бурунгу шагда-ла Мен хомудуңну буза шаап,
моожаңны үзе тыртып берген мен ,
а сен: „Бараан болбас мен!“ – дидиң,
бүгү бедик тейлер бажынга,
таварышкан-на хөлегелиг саглагар ыяш адаанга
самыырап турдуң!
21 Мен сени тарып каарымга,
эң эки виноград үнген шөл, шилиттинген чаш будуктар турдуң .
Оон Меңээ хамаарыштыр канчап хары, черлик сып болу бердиң?!
22 Ынчангаш кандыг-даа саваң-биле арыдыр чунуп шыдавас сен –
кем-бурууң Мээң мурнумда көскү! – деп, Дээрги-Бурган-Чаяакчы медеглээн. –
23 Сен канчап: „Бужартаваан мен,
·Ваалдың дүрзүлеринге мөгейбээн мен“ – дээр сен?
Шынаага кылып турган херектериңче көрүп көр,
чүнү үүлгеткениңни медереп билип ал!
Эңгин теве дег, оруктарга дөскелчок караңнадыр маңнап турдуң.
24 Ээн кургаг ховуга чаңчыккан черлик кыс элчиген дег,
киргиннээш, агаарга харлыгып турдуң!
Ол элчигенни кым доктаадып шыдаарыл?
Эдержилге үезинде кым-даа, күзезе, ону чайлыг тып аар .
25 Ынчаар маңнап тургаш,
идииң эледир кедип аарындан кичээн,
суксааш, боостааң кургап калбазын халак!
Ынчалза-даа: „Хей чүве! Өске бурганнарга ынак мен,
оларның изин истээр мен“ – дээш турар болдуң .
26 Туттуруп алгаш, ады баксыраан оор кижи дег,
Израильдиң – чонунуң, хааннар, нояннар,
бараалгакчылар болгаш медээчилериниң – ады баксырады.
27 Олар ыяшты „Ачам сен“ деп,
дашты „Мени төрүп кагдың“ деп турар.
Менче арнын эвес, ооргазын эргилдирип кээр-дир.
Ол хирезинде-ле айыыл-халапка таварышканда,
„Бисти камгалап көрем!“ дижир-дир .
28 Иудея, сээң кандыг-даа хоорайың боду бурганныг болгай.
Кылып алган бурганнарыңар кайыл?
Айыыл-халап хөме таварып кээрге, шыдаар болза,
олар силерни камгалап чедип келзин .
29 Мээң-биле канчап чаргылдажыр силер?
Мээң мурнумга шупту кем-буруулуг силер – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. –
30 Чонуңарны кезедиримге-даа, хей болду,
чагыг-суртаалымны хүлээп албадыңар .
Медээчилериңерни силерниң хылыжыңар,
хайыра чок арзылаң ышкаш, чип төттү .
31 О, амгы салгал, Дээрги-Чаяакчының сөзүн тооп билип ап көрүңер!
Мен израиль чонга хамаарыштыр ээн кургаг хову,
дүмбей караңгы бооп турдум бе?
Ынчаарга чүге-ле Мээң чонум:
„Бодувустуң барыксаан оруувус-биле чоруй баар бис,
Сенче дедир ээп келбес бис!“ – дээрил?
32 Кыс кижи каас хептерин,
душтук кыс – думаалайын уттуп шыдаар бе?
А Мээң чонум Мени сагынмас-тыр,
шагда-ла уттупкан-дыр .
33 Хандыкшааннарыңче чүткүүр дээнде, мергежээниң аажок-тур,
орууңну бузутче шиглеп чаңчыккан-дыр сен .
34 Сээң хевиң эдээ актыг ядыыларның ханынга борашкан-дыр.
Олар кемниг херек үүлгетпээн, буруу чок улус-тур .
Ол хиреңде-ле:
35 „Мен актыг мен,
Бурганның килеңи менден чайлаар боор“ – дээр-дир сен.
Мен сени „Бачыт үүлгетпедим“ дээн сөстериң дээш
харыы тударынче кыйгырар мен!
36 Чүге алызын бодавайн, оруктарың солудуң?
Ассириядан чөгелиң төнгени дег,
Египеттен база чөгелиң төнер .
37 Египеттен база бажың халайтып алгаш үнер сен,
чүге дээрге Дээрги-Чаяакчы сээң идегеп турган чоннарыңны хүлээп көрбээн-дир:
олар-биле кады чорааш, чедимчелиг болбас сен!»
Өскерликчи Израиль биле Иудея Бурганче эглир ужурлуг
31 «Ашаа кадайын чандырыптарга,
кадайы оон чоруй баргаш, өске ашакка барып аар болза,
баштайгы ашаа олче эглип кээп болур бе?
Ынчаар болза, ол чер бужартай бербес деп бе?
А сен хөй таныштарың-биле самыырап турган хиреңде-ле,
Менче эглип кээр деп тур сен бе? – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. –
2 Тас тейлерже көрүжүң шигле,
ында сээң самыырап турбааның чер бар-дыр бе?
Ээн кургаг ховуда чорумалдар кеденген араб кижи дег ,
таныштарыңны орук кыдыынга манап турдуң .
Бодуңнуң самыыраашкын болгаш бузудуң-биле черни бужартаттың.
3 Ынчангаш чаъс чагбастаан,
Мен часкы чаъс-чайыкты кутпайн турдум .
Сээң арын-шырайың самыын-садар херээженнии дег-дир,
ыядыр арның чок-тур!
4 А ам сен Меңээ: „Аныяамдан тура эргим эжим! Ачам сен!
5 Таанда-ла кезээ мөңгеде килеңнээр сен бе,
кезээде хорадаар сен бе?“ – деп турар-дыр сен .
Ынча дээр хиреңде-ле, бар шааң-биле бузут үүлгедир-дир сен».
6 Дээрги-Чаяакчы меңээ Иосияның хааннаан үезинде : «Өскерликчи херээжен дег Израильдиң чүнү үүлгедип турганын көрген-не болгай сен. Ол бедик даг бүрүзүнче барып, таварышкан-на хөлегелиг салбагар ыяш адаанче кирип, аңаа самыырап турду . 7 Бүгү үүлгедиглериниң соонда, ол Менче эглип кээр боор деп бодадым, ынчалза-даа ол эглип келбеди. Ооң сөс ээлевес кыс дуңмазы Иудея ону көрүп турду. 8 Израильдиң Меңээ өскерлип турганы дээш, Мен аңаа чарлыышкын бижии бижээш, чандырыпкан мен . Оон көөрүмге, ооң сөс ээлевес кыс дуңмазы Иудея кортпайн, боду база самыырап чорупту . 9 Ол бодунуң ыят чок самыыраашкыны-биле черни бужартадып, даш, ыяш дүрзүлер-биле Меңээ өскерлип турду . 10 Ынчап тургаш-ла, Израильдиң сөс ээлевес кыс дуңмазы Иудея Менче шын сеткили-биле эвес, а кажарлап эглип келди» – деп чугаалаан.
11 Дээрги-Чаяакчы меңээ: «Өскерликчи Израиль, сөс ээлевес Иудеяга көөрде, ооң буруузу эвээш-тир . 12 Баргаш, соңгу чүкке: „Эглип кел, өскерликчи Израиль!“ – деп сөстерни чарлап чугаала» – дээн. Ол оон ыңай:
«Мен сеңээ хорадап артпас мен,
энерелдиг болгаш, кезээ мөңгеде килеңневес мен – деп медеглээн. –
13 Чүгле бодуңнуң кем-бурууңну билин:
Дээрги-Чаяакчы Бурганыңга удур бачыт үүлгедип,
таварышкан-на хөлегелиг салбагар ыяш адаанга
өске бурганнарга хандыкшып шаг болдуң ,
Мээң сөзүмнү тооп дыңнавайн турдуң».
Дээрги-Чаяакчының медеглээн чүвези ол-дур.
14 «Эглип келиңер, өскерликчи ажы-төл – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн, – чүге дээрге Мен – Ээңер-дир мен , силерни, бир хоорайдан-на – бир кижи, бир аймактан-на – ийи кижи кылдыр эдертип алгаш, ·Сионче эккээр мен. 15 Мээң сеткилимге тааржыр чагырыкчылардан силерге бээр мен, олар силерни угаан-медерелдии-биле чагырар . 16 Бо черге өзүп-көвүдеп, эңдерли бээр силер – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн, – ол хүннерде Дээрги-Чаяакчының чагыг-керээзин шыгжаан аптара дугайында улус чугаалашпас, ону бодавас база сагынмас, ону хереглевес, өске ыдыктыг аптара-даа кылып албас. 17 Ол үеде Дээрги-Чаяакчының дүжүлгези деп атты Иерусалимге тыпсыр, бүгү чоннар Иерусалимге чыглып келгеш, Дээрги-Чаяакчының адынга мөгеер, оон соңгаар боттарының чөрүүленген бузуттуг чүректеринге чагыртып чурттавайн баар. 18 Ол хүннерде Иудеяның чону Израильдиң чону-биле каттыжып алгаш , соңгу чүкте чурттан силерниң ада-өгбеңерге Мээң берген черимче чоруй баар.
19 Мен сеңээ ажы-төлүмге дег хамаарылгалыг болуксадым,
сеңээ күзенчиг черни, чоннарның эң кайгамчык үлүүн дыка берикседим.
Сен Мени „Ачам“ деп адаар боор деп,
Менден ойталавас боор деп бодадым.
20 Ынчалза-даа ашаанга өскерилген кадай дег,
израиль чон, сен база Меңээ өскерилдиң – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. –
21 Тейлер баштарында алгы-кышкы,
израиль чоннуң чалынган ыы-сыызы дыңналып турар,
чүге дээрге олар оруундан өскээр ээп,
Дээрги-Чаяакчы Бурганын уттупкан-дыр .
22 Эглип келиңер, өскерликчи ажы-төлүм,
Мен силерни шынчы эвес чорууңардан экиртип каар мен ».
Көрем, Сенче бар чыдыр бис,
чүге дээрге Дээрги-Чаяакчы Бурганывыс – Сен-дир сен!
23 Тейлерде – чүгле меге,
дагларда – чүгле шимээнниг чыыштар бар болгай.
Израильдиң камгалалы чүгле Дээрги-Чаяакчы Бурганывыстан кээри шын-дыр!
24 Бистиң аныяк шаавыстан-на бужар дүрзү-бурганнар
ада-өгбевистиң эт-хөреңгизин, оларның шээр, бода малын,
оглу-кызын сыырып турган.
25 Бужар чүүлдеривис бисти бүргеп алган,
бак адывыс бисти шып алган!
Чүге дээрге бис-даа, ада-өгбевис-даа аныяк шаавыстан амдыгаа чедир
Дээрги-Чаяакчы Бурганывыска удур бачыт үүлгедип,
Ооң сөзүн тооп дыңнавайн турган-дыр бис .
41 «Израиль, бир эвес эглип келиксээр болзуңза,
Менче эглип кел – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. –
Чүдек-бужар дүрзүлериңни ап октапкаш,
улчуп чорбастай берзиңзе база
2 шынныы-биле, ак сеткилдии-биле:
„Дириг Дээрги-Чаяакчының ады-биле даңгыраглап тур мен!“ – дээр болзуңза ,
өске чоннар Бургандан ачы-буян алыр,
Ол дээш чоргаарланыр ».
3 Дээрги-Чаяакчы Иудея биле Иерусалимде чурттаан улуска
мынча деп турар-дыр: «Кур черден боттарыңарга аңдарып алыңар ,
тенниг үнүштер аразынга үрезин тарываңар!
4 Дээрги-Чаяакчыга хамааржырыңарны көргүзери-биле
чүрээңерни демдектеп, арыглап алыңар ,
Иудеяның улузу, Иерусалимниң чурттакчылары,
оон башка силерниң бузуттуг херектериңер дээш
Мээң килеңим чалбыышталдыр хып,
өжүртүнмес өрт ышкаш апаар ».
Соңгу чүкте чурттан дайзын халдап кээр
5 «Иудеяга чарлап көрүңер,
Иерусалимге медээлеп чугаалаңар,
бүгү чуртка трубадан этсиңер ,
үнүңер шаа-биле: „Барып, быжыглаттынган хоорайларга чыглыылы!“ – деп алгырыңар.
6 ·Сионче дезер дээш ынаар углай туктан көдүрүңер,
амы-тыныңар камгалаңар, черле доктааваңар, чүге дээрге Мен соңгу чүктен айыыл-халап,
кончуу сүргей өлүм-чидим эккээр мен!
7 Шырыштан үнүп келген арзылаң дег,
чоннарны узуткаар хаан кел чыдар-дыр ,
ол силерниң чериңерни хоозурадыр дээш
бодунуң чыдынындан туруп келген-дир.
Узуткакчы хоорайларыңарны үреп бузуп кааптарга,
оларга чурттакчылар артпас».
8 Ынчангаш качыгдал хевинден кеткеш,
ишкирнигип ыглажыңар ,
Дээрги-Чаяакчының килеңи бисти оюп эртер эвес.
9 «Ол хүн хаан-даа, ноян-даа эр соруун чидириптер,
Бурганның бараалгакчылары коргуп-сүртээр,
медээчилер аңгадай бээр» – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн.
10 Мен: «Аа халак, Дээрги-Бурган-Чаяакчы! Сен бо чонга, Иерусалимниң чурттакчыларынга тайбың дүжерин аазааш, оларны ылап-ла мегелеп кагдың . Хылыш оларның боскун үзе кезер деп барды» – деп чугааладым.
11 Шак ол чонга, Иерусалимниң чурттакчыларынга:
«Ол үеде Мээң күжүр чонумче
ээн кургаг ховунуң тас тейлеринден
изиңейндир чип турар хат хадып кээр!
Ындыг хатка тараа арыглай челбиттинмес,
үрезин саваңдан арыглаттынмас.
12 Хат хөлүн эрттир дыңзыг боор!
Мээң күзел-соруум ёзугаар ол хат хадып кээрге,
Мен чонумга хамаарыштыр шииткелимни үндүрер мен!» – деп, Бурган чугаалаан.
13 Булут ышкаш, дайзын көдүрлүп олур ,
ооң ·дайынчы тергелери казыргы дег ,
аъттары эзирлерден кашпагай!
Ат болдувус-ла, өлүп читтивис-ле!
14 «Иерусалим, бодуңнуң чүрээңни бузуттан арыглап ал ,
ынчан камгалалды алыр сен!
Чежеге дээр кара бодалдарың амдажыдар сен?
15 Дан хоорайдан, Эфрем дагларындан
өлүмнүң медээзи дыңналып тур.
16 Чоннарга мону чарлаңар, Иерусалимге дамчыдыңар:
ырак чурттан аг-шериг кел чыдыр,
Иудеяның хоорайларында оларның алгы-кышкызы чаңгыланып тур.
17 Шөлдү долганган таңныылдар дег,
олар найысылалды бүзээлеп келди .
Чүге дээрге Иудея Меңээ удур тура халаан-дыр! – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. –
18 Бодуңнуң-на ажыл-херектериң,
бак үүлгедиглериң бо бүгүнү сенче халдатты!
Бузут-багыңдан тывылган ажыг-шүжүг сээң чүрээңни кемдедип тур».
Иеремияның чону дээш кажыыдааны
19 Ишти-хөңнүмнү! Ишти-хөңнүмнү!
Чүрээм аарышкыдан харыксырап, чарлыр чыгыы соп тур ,
ыыттавайн баар аргам чогул.
Чүге дээрге трубалар эткенин – дайынчы медээни дыңнап тур мен.
20 Халапты халап солаан , бүгү чурт хоозураан;
чадырларывыс хенертен, оран-сававыс – карак чивеш дээр аразында
буступ кээп дүшкен .
21 Кажанга чедир дайынның туктарын көрүп,
дайынчы трубалар этсирин дыңнаар мен?
22 «Мээң чонум мелегей-дир, Мени билбес-тир!
Угаан кирбээн уруглар дег, сарыыл чок-тур;
олар чүгле бузут үүлгедир талазы-биле мергежээн,
а буян кылып билбес-тир».
23 Черже көрдүм – ол ужу-бажы билдинмес, ээн болду,
дээрже көрдүм – ында чырык чок болду .
24 Дагларже көрдүм – олар сирилеп тур,
тейлер шупту сүрээдеп тур .
25 Көөрүмге, чаңгыс-даа кижи чок,
дээрниң куштары тарадыр ужа берген болду .
26 Көөрүмге, чечектелген чер ээн кургаг хову апарган болду ,
ооң бүгү хоорайларын Дээрги-Чаяакчының күзел-соруун ёзугаар бузуп каапкан –
Ооң килең-кылыы ол хире-дир!
27 Дээрги-Чаяакчы: «Бо бүгү чер хоозурап каар,
ынчалза-даа ону бүрүнү-биле узуткавас мен!
28 Ынчангаш чер ыглап-сыктаар , бедик дээр карара бээр ;
шиитпиримни үндүрген мен,
ам ону өскертпейн, күүседир мен» – деп чугаалаан болгай.
29 Аъттыг-шеригжилер биле ча адыгжыларының алгы-кышкызындан
хоорай чурттакчылары тарадыр маңнажып тур.
Олар шыргай аргаларже дезип,
кашпалдарже чаштып чоруп тур.
Хоорайлар шупту ээнзирээн, оларда чаңгыс-даа чурттакчы артпаан.
30 А сен, куруглаан Иудея, ам канчаар сен?
Каас-коя хептер кедип, алдын каасталгалар-биле шиметтинип,
карактарың будуп чордуң. Хей-ле каастанып чораан болдуң!
Сээң-биле самыырап турган таныштарың
сени тоовастап, амы-тыныңны үзүксеп тур .
31 Алгы-кышкыны дыңнап тур мен –
херээжен кижи божуп чыткан-даа дег,
ол дун төлүн божуп, човууртаан-даа ышкаш .
·Сион-кыс ыглап-сыктап, уё-човуур-биле холун өрү сунуп :
«Ат болдум! Өлүрүкчүлерден дезер дээш шаам төндү!» – деп тур.
Бүгү чон бачытка борашкан
51 «Иерусалимниң кудумчуларын эргий кылаштаңар.
Көрүп чоруңар, сураглап билип алыңар, төп шөлдерден дилеңер:
алыс шынче чүткээн, оода чаңгыс чөптүг кижи бар-дыр бе,
ындыг кижи тып шыдаар силер бе?
Тып алзыңарза, Мен найысылалды өршээр мен!
2 Иерусалимниң чурттакчылары дириг Дээрги-Чаяакчының ады-биле даңгыраглап турар,
ынчалза-даа ол даңгырактары меге боор-дур ».
3 Дээрги-Чаяакчы, Сээң карааң алыс шынны көрүп кагбас деп бе?
Чонуңну буурадып турдуң – а ол аарышкыны медереп билбес-тир,
ону узуткап турдуң – а ол угаан киреринден ойталаар-дыр .
Оларның сеткил-чүрээ даштан кадыг апарып,
Бурганче эглиринден ойталады .
4 Мен ынчан: «Бо-даа карачал улус-тур,
олар бүдүүлүк болгаш, Дээрги-Чаяакчының оруун,
боттарының Бурганының дүрүмнерин билбес болгай .
5 Ынчаарга ызыгууртан кижилерге барып, чугаалажып көрейн.
Олар Дээрги-Чаяакчының оруун,
Бурганының дүрүмүн билир болгай» – дээн мен.
Ынчалза-даа олар база шупту
Бурганның кедирген хомудун чуура шаап,
моожазын үзе тыртып каапкан болду .
6 «Ынчангаш оларже шыргай арыгдан арзылаң халдаар,
оларны ховунуң бөрүзү үзерлеп кааптар,
ирбиш хоорайлар чанынга кеденир:
хоорайдан үнген кижи бүрүзүн ол үсперлеп кааптар!
Чүге дээрге оларның бачыттары көвүдээн-дир,
Меңээ өскерлири дам барган-дыр.
7 Мен сени канчап өршээр мен?
Сээң улузуң Менден ойталаан-дыр,
Бурган болбас дүрзүлер ады-биле даңгыраглаар-дыр .
Мен тоттуруп турумда-ла, олар самыыралга алзып,
самыын херээженнер бажыңнарында тырлып турар-дыр.
8 Семис киргин аскыр дег, кижи бүрүзү өске кижиниң кадайынче туралап,
киштеп кыйгырар-дыр .
9 Таанда-ла ол бүгү дээш оларны кезетпес мен бе? – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. –
Таанда-ла ындыг чондан өжээн негевес мен бе?
10 Дайзын чоннуң виноград шөлдеринче барып, үрегдезин,
ынчалза-даа бүрүнү-биле узуткавазын .
Виноград сыптарын үрегдезин,
чүге дээрге олар Дээрги-Чаяакчыга хамаарышпас-тыр.
11 Чүге дээрге Израильдиң-даа, Иудеяның-даа чону
Меңээ шынчы эвес болган-дыр – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. –
12 Олар Дээрги-Чаяакчы дугайында мегелеп чугаалажып:
„Бурган бисти канчаптар деп. Бисти айыыл-халап-даа таварбас,
дайын-чаа-даа, аш-чут-даа көрбес бис!
13 Ооң медээчилери хат ышкаш хоозун кижилер-дир;
Дээрги-Чаяакчының сөзү оларга ажыттынмаан.
Оларның оштаан бүгү бак чүвези боттары-биле боттанзын!“ – деп турганнар ».
14 Аг-шериглиг Дээрги-Бурган-Чаяакчы мынча дээн:
«Иеремия, улустуң ындыг чугаа-сөзү дээш,
сээң аксыңдан үнер Мээң сөзүмнү от дег кылып каар мен ,
бо чон ыяш апаар – ону ол от чиптер .
15 Көөр силер, израильчилер,
Мен силерже ыракта чонну ыдыптар мен – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн, –
күчүлүг, эрте-бурунгу чонну!
Силер ооң дылын билбес боор силер,
чугаа-сөзүн билип шыдавас силер .
16 Ооң согун саадаа – ажык чевег дег ,
ооң дайынчылары шупту күш-шыдалдыг.
17 Ол чон силерниң дүжүдүңерни, аъш-чемиңерни сыырыптар,
оглу-кызыңарны база сыырыптар, мал-маганыңарны чиптер,
виноградыңарны, фига чимизиңерни база чиптер .
Ол силерниң идегеп турар быжыглалдыг хоорайларыңарны хылыш-биле чылча шаап каар.
18 Ынчалза-даа ынчан безин силерни төнчүзүнге чедир узуткавас мен – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. – 19 Улус: „Дээрги-Чаяакчы Бурганывыс бо бүгүнү бис-биле чүү дээш кылганы ол?“ – деп айтырарга , „Силер Оон ойталааш, бодуңарның чериңерге өске бурганнарга бараан болуп турдуңар, ынчангаш өске черге хары улуска бараан болур силер“ – деп харыылаар сен, Иеремия.
20 Иаковтуң салгалынга медээлеп, Иудеяга дыңнадып:
21 „Мону дыңнап ал, мелегей, угаан чок чон!
Карактыг хиреңерде, көрбес-тир силер,
кулактыг хиреңерде, дыңнавас-тыр силер! “ – деп чугаалаңар.
22 Менден коргар база сүрээдээр ужурлуг эвес ийик силер бе? – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. –
Мен дээрге далайны кызыгаарлай элезин салып каан Бурган-дыр мен.
Суг ажып шыдавас мөңге кызыгаарны кылып каан Бурган мен.
Далайның чалгыглары хөлзеп, часказа-даа, ону үреп күш четпес,
шимээргеп, диргелзе-даа, ону ажа шурап шыдавас .
23 А бо чон чөрүү, чагырга билбес-тир:
Менден хая көрүнгеш, чоруй барган-дыр .
24 Олар сеткил-чүрээнде: „Дээрги-Чаяакчы Бурганывыстан коргуп чоруулу,
Ол биске чогуур хуусаада, күзүн-даа, чазын-даа чаъзын чагдырып ,
дүжүт ажаар үелерни тодарадып бээр болгай“ – дивээн-дир.
25 Оларның кем-буруузу ол бүгүнү оларга бербейн барды,
бачыттары ачы-буянны олардан хунаап аппарды.
26 Мээң чонумнуң аразында бузуттуг улус бар-дыр:
олар кедегде олурар куш тудукчузу ышкаш,
какпа-дузаан салып алгаш, кижилер тудар-дыр!
27 Куштар долган хааржак ышкаш,
кара сагыш-биле тыпкан олча оларның бажыңнарын долган.
Ынчангаш олар байып, депшээн-дир,
28 чооннап, чагландыр семирип калган-дыр.
Кылбас-ла бузуттуг үүлгедии чок, өскүстер эки-чаагай чурттаар кылдыр,
оларның херээн чөптүү-биле шиитпес,
ядыыларның чаргызын шынныы-биле шиитпес улус-тур .
29 Таанда-ла ол бүгү дээш оларны кезетпес мен бе? – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. –
Таанда-ла ындыг чондан өжээн негевес мен бе?
30 Бо черде коргунчуг чүдек-бужар чүүлдер бооп турар-дыр:
31 бүдүү билирлер мегелеп медеглээр-дир ,
Бурганның бараалгакчылары боттарының туразы-биле
улусту чагырар-дыр,
Мээң чонумга ол чорук таарымчалыг-дыр.
Ол бүгүнүң хараазында силер-биле чүү боор деп?
Дайзын Иерусалимче халдаар
61 Вениаминниң аймаа, Иерусалимден дезиңер!
Текояга трубадан этсиңер,
Бет-Каремге сагындырыглыг демдектен бериңер ,
чүге дээрге соңгу чүктен айыыл-халап,
аажок улуг өлүм-чидим кел чыдар-дыр .
2 Эрге-чассыг, чараш ·Сион-кысты чок кылып каар мен!
3 Сүрүг малын кадарып чоруур кадарчылар дег,
дайзыннар аңаа чедип келгеш, чадырларын ону дескиндир тип алгаш,
кижи бүрүзү Иерусалимниң кайы-бир талазын кадарып туруп аар.
4 Олар: „Иерусалимге удур тулчуушкунну белеткеңер!
Туруңар, дал дүъште үнүптээли!
Харалаан, хүн ажар чедип, имиртиңней берди.
5 Туруңар, дүне када үнүптээли,
ооң быжыг ханаларын үреп бузуп кааптаалы!“ – деп тур».
6 Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчының чугаалаан чүвези бо-дур:
«Ыяштардан кезиңер , Иерусалимге удур бүзээлел чалын тудуңар.
Дарлал бо хоорайның эриин ажыр долган-дыр –
ол кеземчем көрзүн.
7 Суг бажындан бүлгүрлүп турар суг дег, найысылалда бузут хайныгып тур,
үптээшкин биле күчүлел ында оожургавайн дыңналып тур,
Мен көрүп кээримге-ле, кемдээшкин, балыг-бышкын көстүр-дүр!
8 Иерусалим, миннип кел, оон башка сенден хөңнүм кала бээр,
сени кижи чурттап шыдавас, хоозураан чер кылып каар мен».
9 Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы: «Израильчилерниң арткан кезээн,
виноград шөлүнде чимисти дег, чыып кааптар.
Виноград чыыкчызы дег, холуңну сыптарже сунувут!» – дээн.
10 Кымга чугаалаайн, кымны сургаайн, кым мени дыңнаарыл?
Улус-чон кулаан кумнап алган – дыңнап шыдавас-тыр .
Дээрги-Чаяакчының сөзүн дора көрүп, аңаа хөңнү чок-тур .
11 Дээрги-Чаяакчының килеңин үлежип турар мен,
ону доктаадып шыдавас мен!
«Кудумчуда бичии уругларже, бөлүглежип чыылган аныяктарже
Мээң килеңимни төвүт!
Эр-даа, херээжен-даа улусту тудуп алгаш баар,
назылап кыраан ирейни база.
12 Израильчилерниң бажыңнары, шөлдери болгаш кадайлары
хары улус холунче кире бээр ,
чүге дээрге Мен бо черниң чурттакчыларынче
холум көдүрер мен – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. –
13 Олар шупту, улуу-даа, бичези-даа, чүгле ажык-кончаа сүрүп ,
Бурганның медээчизинден эгелээш, Ооң бараалгакчызынга чедир
меге чүүл кылып чоруур болгай .
14 Олар „Амыр-тайбың, амыр-тайбың!“ деп хоозун чүве чугаалап ,
Мээң чонумнуң балыгларын чиик көрүп,
экиртир деп бодап турар, а амыр-тайбың чок-тур!
15 Олар чүдек-бужар чүүлдер кылып турар, ыядыр ужурлуг улус-тур,
ынчалза-даа ыядыр арын, эгенир сагыш оларда чок-тур .
Ынчангаш олар аштырганнар аразынга кырлып каар,
Мээң кеземче көргүзүп кээр хүнүмде кээп дүжер».
Дээрги-Чаяакчының чугаалаан чүвези ол-дур .
16 Дээрги-Чаяакчы мынча деп чугаалаан:
«Орук белдиринге доктаагаш, топтап көрүңер, эрте-бурунгу оруктар дугайында айтырыңар , буянның оруу кайда-дыр – олап чоруңар, ынчан сагыш-сеткилиңер тамчык-дыштыг болур – деп чугааладым. А силер: „Олап чорбас бис!“ – деп харыыладыңар. 17 Мен силерге доскуулчуларны тургускаш: „Труба этсирин дыңнаңар!“ – дидим. А силер: „Дыңнавас бис!“ – деп харыыладыңар .
18 Ынчангаш Мээң чонум-биле чүү боорун дыңнап алыңар, чоннар,
билип алыңар, чыылган улус.
19 Чер-делегей, дыңна! Мен бо чонче айыыл-халапты –
ооң бодунуң-на бодалдарының үре-түңнелин ыдып тур мен ,
чүге дээрге Мээң чугаа-сөзүмнү тооп дыңнаваан,
Мээң хоойлумну хүлээп көрбээн чон-дур.
20 Шевадан эккелген ладанның,
ырак чурттан эккелген чаагай чыттыг кулузуннуң Меңээ херээ чүл?
Бо чоннуң өргүлдери Мээң сеткилимге таарышпады,
ооң бүрүн өрттедир өргүлдеринге хөңнүм чогул ».
21 Ынчангаш Дээрги-Чаяакчы: «Бо чоннуң мурнунга моондактар салыр мен,
аңаа адалары болгаш оолдары, эжишкилер болгаш кожалар тептигип,
өлүп каар! » – дээн.
22 Дээрги-Чаяакчы: «Көрүңер!
Соңгу чүкте чурттан бир чон кел чыдыр ,
күчүлүг аймак чер-делегейниң кыдыындан көдүрлүп олур!
23 Ол дээрге холунда ча-согун, хылыш туткан,
каржы-дошкун, кам-хайыра чок улус-тур,
оларның алгы-кышкызы далайның дааш-шимээни дег.
Аъттыг шаап кел чыдар, тулчурунга белен дайынчылар-дыр,
олар сенче халдаары ол-дур, ·Сион-кыс!» – деп чугаалаан.
24 Оларның дугайында медээни дыңнадывыс, салдыныптывыс,
аарышкы, хилинчек бисти, божаан херээженни дег, ат кылып тур .
25 Шөлче үнмеңер, оруктарга көзүлбеңер,
чүге дээрге кайда-даа хылыш туткан дайзыннар бар-дыр,
долгандыр коргуш бар-дыр .
26 Мээң күжүр чонум!
Качыгдалдың самдар хевин кедип ал, хүлге боражып ал,
эр чаңгыс оглуңнуң өлүмү дээш кажыыдаан дег ,
ыглап-сыкта, ондап-оста,
чүге дээрге узуткакчы биске хенертен чедип кээр .
27 «Иеремия, Мен сени Бодумнуң чонумну шылгазын дээш,
мөңгүннүң шынарын хынаан эзилдирикчи дег, чоруттум ,
сен ам шивээ боор сен ,
чоннуң кылган херектерин үнелээр сен.
28 Олар шупту чөрүү, чагырга билбес,
хоп-чип дажып чурттап чоруур улус-тур.
Олар дээрге чүректери чес-демирден бүткен улус-тур,
олар шупту үүлгедикчилер-дир.
29 Хөрүктү үрүп турган,
ынчалза-даа Эзилдирикчи бо чонну хей-ле эзилдирген,
от ажык чок холуксааны ылгап шыдаваан:
бузут-бактыг улус аңгыланмайн барган!
30 Ол улусту ажык чок мөңгүн деп адаар,
Дээрги-Чаяакчы оларны хүлээп көрбээн-дир ».
Бурганның өргээзинге суртаал
71 Дээрги-Чаяакчының Иеремияга ажыдып каан сөзү бо-дур: 2 «Дээрги-Чаяакчының өргээзинде хаалга аксынга туруп алгаш , бо чугаа-сөстү медегле. „Бүгү Иудея, Дээрги-Чаяакчының сөзүн дыңна! Аңаа мөгеер дээш бо хаалга дамчыштыр кирип турар бүгү улус, дыңнаңар!“ – дээр сен».
3 Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы, Израильдиң Бурганы мынча дээн: «Оруктарыңар биле ажыл-херектериңерни эдип-чазап, экижидип алыңар , Мен ынчан силерни бо черге чурттадып арттырар мен . 4 „Дээрги-Чаяакчының өргээзи мында тур! Дээрги-Чаяакчының өргээзи тур! Дээрги-Чаяакчының өргээзи!“ дээн меге сөстерге идегевеңер . 5 Оруктарыңар биле ажыл-херектериңерни эдип-чазап, экижидип алыңар база кижилер аразында чаргыны чөптүү-биле чарыңар , 6 араңарда чурттап турар даштыкы кижини, өскүстү, дулгуяк херээженни базынмаңар, бо черге буруу чок кижиниң ханын төкпеңер база боттарыңарга хора халдадыр өске бурганнарга мөгейбеңер. 7 Ынчан Мен ада-өгбеңерге үе-дүпте кезээ мөңгеде ээлээр кылдыр берген черимге – шак бо черге силерни чурттадып арттырар мен .
8 А силер боттарыңарга ажык-дуза чок меге сөстерге идегээр-дир силер. 9 Оорланыр, кижи өлүрер, самыыраар, мегелеп даңгыраглаар , ·Ваал бурганга айдызаашкын кылыр, билбес чорааныңар өске бурганнарга мөгеер-дир силер, 10 а оон Мээң мурнумга чедип келгеш, Мээң адым-биле адаан бо өргээге туруп алгаш: „Камгалал алдывыс!“ – деп чугаалааш, ол бүгү чүдек-бужар үүлгедиглериңерни улаштыр кылыр деп баар-дыр силер! 11 Мээң адым-биле адаан бо өргээни көөрүңерге, дээрбечилер уязы сагындырар-дыр бе? А Мен ол бүгүнү көрүп тур мен! – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. – 12 Мээң ат-алдарым аңаа турар кылдыр эң баштай доктааткан чер болур Силомче баргаш, Мээң израиль чонумнуң бузут-багы дээш ону канчаар кезеткенимни көрүңер. 13 А силер ол бүгүнү үүлгедип турдуңар. Мен силерге катап-катап сагындырып шаг болдум, а силер дыңнаваан болгай силер, кыйгырып шаг болдум, а силер харыылаваан болгай силер – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн, – ам ол бүгү дээш, Силом-биле кылган чүвемни Мээң адым-биле адаан өргээ-биле, силерниң идегээр өргээңер-биле, силерге болгаш ада-өгбеңерге берген черим-биле база кылыр мен! 15 Эфремниң салгалы болур бүгү ха-дуңмаңарны Мээң мурнумдан үндүр сывырганым дег, силерни база үндүр сывырар мен .
Чоннуң Бурганга шын эвес мөгейиишкини
16 А сен, Иеремия, бо чон дээш мөргүве, ол дээш ыглап, чалбарба, Менден дилег кылба! Дөмей-ле сени дыңнавас мен. 17 Иудеяның хоорайларында, Иерусалимниң кудумчуларында оларның чүнү үүлгедип турарын көрбес-тир сен бе? 18 Ажы-төл ыяш чыып тур, адалары от кыпсып тур, херээженнер дээрниң Кадынынга өргүүр боовалар быжырар дээш далган нугуп, Мени хомудадыр дээш өске бурганнарга арага чажып тур. 19 Ынчалза-даа херек кырында кымны хомудадып турарларыл, Мени бе? – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. – Чок, боттарын хомудадып турарлар, боттары бак атка кирерлер».
20 Ынчангаш Дээрги-Бурган-Чаяакчы: «Мээң хорадаан килеңим бо черни, кижилер болгаш мал-маганны, шөлде ыяштарны, черниң үнүш-дүжүдүн хөме аптар. Килеңим өшпейн кыптыгар! » – дээн.
21 Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы, Израильдиң Бурганы мынча дээн: «Өргүлдерден эккеп салыңар-ла, бүрүн өрттедир өргүлдерден кылыңар-ла, өргүл малының эъдин чиңер-ле! 22 А силерниң ада-өгбеңерни Египеттен үндүре берген үемде, ол дугайында чугаалаваан мен, бүрүн өрттедир болгаш өске өргүлдер дугайында айтыышкыннар бербээн мен . 23 Оларга чүгле: „Мээң сөзүмнү дыңнаңар, Мен силерниң Бурганыңар болур мен, силер – Мээң чонум болур силер . Мээң айыткан кандыг-даа оруум-биле чоруңар, ынчан силерге эки-чаагай болур “ – деп айтыышкын берген мен. 24 А олар тооп дыңнавады, кулаан Менче ээктирбеди, боттарының угаап билир аайы-биле, чөрүүленген бузуттуг чүректериниң аайы-биле чурттап чордулар – Менче көрүнмейн, хая көрнү бердилер . 25 Ада-өгбеңерниң египет черден үне берген хүнүнден эгелээш, бөгүнге чедир Мен силерже Бодумнуң чалча-медээчилеримни катап-катап чорудуп келдим . 26 Ынчалза-даа силер Мени тооп дыңнаваан силер, Менче кулааңар ээктирбээн силер, чөрүүңер дам барып, ада-өгбеңерден артык бак апарган силер .
27 Сен ол бүгүнү оларга чугаалаар сен, Иеремия, а олар сени тооп дыңнавас; оларны кыйгырар сен, а олар сеңээ харыылавас. 28 Ынчан оларга: „Боттарының Бурганы, Дээрги-Чаяакчызының сөзүн тооп дыңнавас, чагыг-сургаалды хүлээп албас чон бо-дур! Алыс шын ам оларда чок-тур, оларның аксынга ол эптешпээн-дир!“ – деп чугаалаар сен.
29 ·Сион-кыс, чажың үзе кескеш, ыңай октавыт, тейлерге ыыткыр кажыыдап ыгла, чүге дээрге Дээрги-Чаяакчы бо салгалга килеңнээш, ону хүлээп көрбейн, каапкаш барган-дыр.
30 Иудеяның чону Мээң мурнумга бузут үүлгедип тур – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. – Олар чүдек-бужар чүүлдерин Мээң адымга тураскааткан өргээде тургузуп алган-дыр , ол өргээ ам бужартаан-дыр . 31 Олар Бен-Энном шынаазында Тофет деп черде өргүл салыр бедигээштер кылып алгаш, боттарының оглу-кызын отка өрттедип турар-дыр. Мен ындыг айтыышкын бербээн мен, ындыг чүве Мээң сагыжымга-даа турбаан! 32 Ынчангаш үези кээрге, ук черни Тофет азы Бен-Энном шынаазы дивес, а Кыргып хыдыышкын шынаазы деп адаар. Кижи ажаар чер чедишпес боорга, улусту Тофетке ажаап эгелээр – деп, Дээрги-Чаяакчы чугаалаан. – 33 Ол чоннуң улузунуң мөчү-сөөктери дээрниң куштарынга, черниң аң-араатанынга чемиш болур, аң-кушту ойладып-хойзур кижи тывылбас . 34 Иудеяның хоорайларынга, Иерусалимниң кудумчуларынга өөрүшкү биле хөглээшкин үнү, күдээ оол биле келин кыстың үнү дыңналбас кылдыр кылып каар мен , чүге дээрге бо черге бузундулар артар .
81 Ол үе кээрге, Иудеяның хааннарының, нояннарының сөөктерин, Бурганның бараалгакчылары биле медээчилериниң сөөктерин, Иерусалимниң чурттакчыларының сөөктерин бужартадып, чевеглерден үндүр октаптар – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. – 2 Ол сөөктерни хүн биле айның адаанга, ол улустуң ынак чорааны, бараан болуп чорааны сылдыстарның бүгү аг-шерииниң мурнунга тарадыр октаптар. Олар ук чырымалдарга мөгейип, олардан айтыртынып, оларның мурнунга доңгая кээп дүжүп турган болгай! Ол сөөктерни кым-даа чыгбас, орнукшутпас – черге өдек ышкаш артып каар .
3 Шак ол бузуттуг аймактың дириг арткан улузунга өлүм амыдыралдан күзенчиг апаар! Мээң оларны үндүр сывырыпканым чер бүрүзүнге, каяа-ла олар дириг артар болдур, ындыг болур» – деп, Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы медеглээн.
Мерген угаан чок чон
4 «Бо улус-чонга мону чугаала. Дээрги-Чаяакчының чугаалаан чүвези бо-дур.
Кээп ушкан кижи көдүрлүрүн оралдашпас деп бе?
Аза берген кижи дедир эглип келбес деп бе?
5 А Иерусалимниң бо чону чүге үргүлчү соора баарыл?
Ол мегеден так туттунгаш, Бурганче эглиринден ойталаар-дыр.
6 Мен кичээнгейлиг, топтап дыңнап турдум,
ынчалза-даа шынын чугаалавайн бардылар.
Кым-даа бузут дээш буруузун билинмеди,
„Чүнү үүлгедип алганым ол?“ диведи.
Кижи бүрүзү бодунуң оруу-биле,
чаа-дайын шөлүнче кушталган аът ышкаш, маңнаар-дыр.
7 Дээрде шилен безин ужуп чанып кээр үезин билир,
көге-буга, хараачыгай, дуруяа-даа үезинде ужуп кээр.
А Мээң чонум Дээрги-Чаяакчының дүрүмнерин билбес-тир .
8 „Бис мерген угаанныг бис,
Дээрги-Чаяакчының хоойлузу бисте бар“ деп канчап чугаалаар силер?
Ном-хоойлу тайылбырлакчыларының мегечи демир-үжүү
меге чүүл бижип турар .
9 Мерген угаанныглар бак атка кирер,
олар коргуушкунга алзып, какпа-дузакка туттурар.
Дээрги-Чаяакчының сөзүн хүлээп көрбээн улус-тур,
оларның мерген угааны кайыл ынчаш?
10 Ынчангаш Мен оларның кадайларын өске кижилерге,
оларның шөлдерин – өске ээлерге бериптер мен .
Олар шупту, улуу-даа, бичези-даа, чүгле ажык-кончаа сүрүп,
Бурганның медээчизинден эгелээш, Ооң бараалгакчызынга чедир
меге чүүл кылып чоруур-дур.
11 Олар „Амыр-тайбың, амыр-тайбың!“ деп хоозун чүве чугаалап ,
Мээң күжүр чонумнуң балыгларын чиик көрүп, экиртир бодап турар,
а амыр-тайбың чок-тур!
12 Олар чүдек-бужар чүүлдер кылып турар,
ыядыр ужурлуг улус-тур,
ынчалза-даа ыядыр арын, эгенир сагыш оларда чок-тур .
Ынчангаш олар аштырганнар аразынга кырлып каар,
Мээң кеземче көргүзүп кээр хүнүмде олар кээп дүжер» – деп, Дээрги-Чаяакчы чугаалаан .
13 «Оларның дүжүдүн узуткаар мен – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. –
Виноград сывынга кат артпас, фига ыяжынга чимис турбас,
бүрүлер база кадып каар. Оларга берген бүгү чүвем куруглап каар ».
14 Саадап турган херээвис чүл?
Барып, быжыглаттынган хоорайларга чыылгаш, аңаа өлүмден манаалы!
Дээрги-Чаяакчы Бурганывыс бисти өлзүн дээн-дир,
биске хораннап каан суг ижирткен-дир ,
бис Ооң мурнунга бачыт үүлгеткен болгай бис.
15 Амыр-тайбың кээр боор деп идегеп турдувус,
ынчалза-даа ачылыг чүү-даа чок-тур,
экирииривисти манап турдувус,
ынчалза-даа коргунчуг хай-халаптар чедип келди .
16 Дан хоорайдан аскырларның хөрээ киргирээни дыңналды,
дайзынның аъттарының киштээринден чер сириңейни берди!
Дайзыннар кел чыдыр, олар черни, ында бар бүгү чүвени,
хоорайларны, ында чурттаан улус-чонну сыырыптар.
17 «Мен силерже хоранныг чыланнарны чорудуп тур мен .
Оларны чагырар илбилиг сөстер чок,
олар силерни шагар эвеспе » – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн.
Иеремияның бодунуң чону дээш кажыыдааны
18 Ажыг-шүжүүм аргалаттынмас,
чүлдү-чүрээм саргып аарып турар.
19 Чурттуң бүгү булуңнарындан мээң күжүр чонумнуң:
«Таанда-ла ·Сионда Дээрги-Чаяакчы чок бе,
таанда-ла ооң Хааны чок бе? » – дээн кыйгызы дыңналып тур.
«Олар Мени чүге хары, чөгенчиг дүрзү-бурганнары-биле
килеңнедип алганыл? »
20 Дүжүт ажаалдазы доозулган, чай эрткен,
а биске камгалал келбеди.
21 Мээң күжүр чонумнуң балыглары дээш хинчектенип чор мен!
Дүмбей мени бүргеп алган, коргуушкун хөме апкан.
22 Таанда-ла Галаадта эм чок чүве бе?
Таанда-ла ында эмчи кижи чок чүве бе?
Ынчаарга мээң күжүр чонум чүге экирбейн турарыл?
91 О, мээң бажым суг долган кудук апарган болза!
Карактарымдан чаштар аттыгып үнүп турган болза!
Күжүр чонумнуң өлүрткен улузунуң ажыын ажып,
дүне-хүндүс ыглаар ийик мен.
2 Ээн кургаг ховуга хоргадап,
дүн чарар черлиг турган болзумза!
Бодумнуң чонумну каапкаш, чоруй баар ийик мен.
Чүге дээрге олар шупту самыыраан улус-тур,
өскерликчилер ниитилели-дир!
3 Оларның мегечи дылы кирижээн ча дег-дир .
Олар чер кырынга шын эвес чүүл-биле күш кирип,
бир кемниг херекке улаштыр өскезин үүлгедип чоруур.
«Олар Мени билбес – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. –
4 Кижи бүрүзү бодунуң кожазындан кичээнзин, ха-дуңмаңарга бүзүревеңер ,
чүге дээрге ха-дуңма улус бот-боттарын кажарлаарын бодаар,
кожа кижилер хоп-чип дажыыр.
5 Кижи бүрүзү бодунуң кожазын мегелээр,
кым-даа шынны чугаалавас,
аксы-дылын мегелеп чугаалаары-биле мергежидип алгаш,
бүгү күжүн бузутка берип турар.
6 Кара сагыш аразында чурттап турар кижи-дир сен, Иеремия.
Оларның сагыжы кара болгаш,
Мени билип аарындан ойталаан» – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн.
7 Ынчангаш Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы:
«Оларны эзилдирер, шенээр мен!
Мээң күжүр чонум-биле оон өскээр канчаар деп мен?
8 Оларның дылы – өлүмнүг согун,
оларның аксы-дылын кара сагыш долган.
Кожазы кижи-биле эп-найыралдыг чугаалажырлар ,
а чүрээнде аңаа какпа салып чыдарлар .
9 Таанда-да ол бүгү дээш оларны кезетпес мен бе?
Таанда-ла ындыг чондан өжээн негевес мен бе?» – деп медеглээн .
10 Дагларның ажыын ажып ыглап-сыктаар мен,
ховуларда одарлар дээш ишкирнигип ыглаар мен.
Чүге дээрге олар өрттенип калган-дыр ,
аңаа чорумалдар таварышпастаан-дыр,
сүрүг хойлар эдери дыңналбастаан-дыр.
Дээрниң куштары ужуп чоруй барган ,
хамык аң-мең тарадыр халчы берген.
11 «Мен Иерусалимни бузундулар оваазы ,
шөө-бөрүлер чурттаар чер кылып каар мен,
Иудеяның хоорайларын хоозурадыр мен,
оларга чурттакчылар артпас ».
12 Чүге бо чер өлүглени бергенил, чүге ээн кургаг хову дег өрттенгенил, чүге ында чорумалдар чогул? Бо бүгүнү билип шыдаар мерген угаанныг кижи бар бе? Дээрги-Чаяакчының чугаалаан сөзүн дамчыдып шыдаар кижи бар бе?
13 Дээрги-Чаяакчы: «Мээң оларга доктаадып берген хоойлумну каапканы дээш, Мээң сөзүмнү тооп дыңнавааны, ооң аайынга кирбээни дээш, ол бүгү болган-дыр. 14 Олар боттарының чөрүү чүректериниң аайынче кирип, ·Ваалдың дүрзүлеринге мөгейип турарлар, ол бүгүге ада-өгбезинден өөренип алганнар-дыр» – деп чугаалаан.
15 Ынчангаш Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы, Израильдиң Бурганы: «Мен бо чонну ажыг чашпан-биле чемгерер мен, оларга хоранныг суг ижиртир мен! 16 Оларны өске чоннар аразынга тоо быдарадыр мен , а олар-даа, оларның ада-өгбези-даа ол чоннарны билбес чораан болгай. Оларны хылыш-биле сүрүп, төнчүзүнге чедир узуткаар мен » – дээн.
17 Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы: «Боданыңар!
Ажыыңар ажып ыглажыр херээженнерни кыйгырар үе келди!
Олар чедип келзин! Эң-не мергежээннерин эккелдирип алыңар,
олар чедип келзин!» – деп чугаалаан .
18 Олар дүрген чедип келзин, бистиң ажыывыс ажып ыглашсын!
Бистиң карактарывыс чажы төгүлзүн, караавыс суу аттыгып үнзүн!
19 ·Сион тейден: «Ат болдувус! Аажок бак атка кирдивис!
Черивисти каап чоруп тур бис, оран-сававыс бузулган-дыр» –
дээн ыы-сыы дыңналып тур.
20 Дээрги-Чаяакчының сөзүн дыңнаңар, херээжен чон!
Силерниң кулааңар Ооң сөзүн тооп дыңназын.
Уругларыңарны ыглап-сыктап билир кылдыр өөредиңер,
бирээңер өскеңерни кажыыдап ыглаарынга өөредиңер.
21 Соңга өттүр шивээлеривисче өлүм шургуп кирип тур,
ажы-төлдү кудумчуларга, аныяк оолдарны – шөлдерге
кыргып-хыдып тур.
22 «Оларга мону чугаала. Дээрги-Чаяакчы:
„Кижилер мөчү-сөөктери шөлде өдек дег ,
тараа кезикчизиниң соонда арткан моожалар дег чыдып каар,
оларны ажаап чыыр кижи чок“ – деп чугаалаан».
23 Дээрги-Чаяакчы: «Мерген угаанныг кижи
мерген угааны-биле менээргенмезин ,
күш-шыдалдыг кижи күчү-күжү-биле чоргаарланмазын! – деп медеглээн. –
24 Мактаныр бодаан кижи чүгле Мени танып,
билип алганы дээш мактанзын .
Чүге дээрге Мен – энерелди боттандырып чоруур,
чер кырынга шын шииткел биле чөптүг-шынныг чорукту
боттандырып чоруур Дээрги-Чаяакчы-дыр мен,
Меңээ таарымчалыг чүүл ол-дур».
25 «Үези кээрге, ·кыртыжадып демдектеттиргеш-даа, ·арыг эвес бооп арткан бүгү улусту Мен кезедир мен – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. – 26 Египет биле Иудеяның чоннарын, эдом, аммон, моав чоннарны, ээн кургаг ховуда чурттап чоруур, кастыының дүгүн чүлүүр ёзу-чаңчылдыг улусту кезедир мен. Чоннар шупту херек кырында кыртыжадып демдектеттирбээн-дир, бүгү израиль чоннуң чүрээ база бужар-багындан арыглаттынмаан-дыр ».
Дээрги-Чаяакчы биле дүрзү-бурганнар аразында ылгал
101 Израиль чон! Дээрги-Чаяакчының сеңээ чугаалаан сөзүн дыңна! 2 Дээрги-Чаяакчы:
«Өске чоннарның оруун эдербеңер,
оларның коргары дээрде онзагай чүүлдерден кортпаңар! – деп чугаалаан. –
3 Өске чоннарның ёзу-дүрүмнери хоозун болгай:
олар аргадан ыяш кезип эккээрге,
шевер кижи ону балды-биле чазап кылгаш,
4 алдын, мөңгүн-биле каастап каан база
маска, кадаглар дузазы-биле тендиңневес кылдыр
быжыглап каан дүрзү-бурганныг боор .
5 Ногаа олурткан шөлде хоютку дег,
ол дүрзү-бурганнар чугаа-сөс чок.
Оларны улус көдүрүп, дажыглап чоруп турар,
а боттары чаңгыс-даа базым кылып шыдавас .
Олардан кортпаңар, олар хора халдадыр харыы-даа чок,
ачы-дуза чедирер шаа-даа чок ».
6 Сеңээ дөмей кым-даа чок, Дээрги-Чаяакчы!
Өндүр улуг-дур сен! Сээң адың өндүр бедик, күчү-күштүг!
7 Сенден кортпас кижи бар бе, чоннарның Хааны?
Чаңгыс Сеңээ ол бүгү чогуур-дур.
Аймак-чоннарның бүгү мерген угаанныгларының аразында,
бүгү күрүнелерде Сеңээ дөмей кым-даа чок!
8 Ол улус мелегей болгаш бүдүүлүк.
Оларның өөредии чөгенчиг – анаа-ла ыяш.
9 Олар Фарсистен калбартыр соктап каан мөңгүн,
Уфазтан алдын эккеп турар.
Чазаныкчы, эзилдирикчи усчулар ол бүгүден дүрзү-бурганнар кылгаш,
каас-коя хеп кедирип турарлар.
10 А Дээрги-Чаяакчы – алыс шын Бурган-дыр,
Ол – дириг Бурган, мөңге Хаан-дыр.
Ооң килеңинден чер сирилээр,
Ол хорадаарга, кандыг-даа чон шыдажыр харык чок боор.
11 Ол улуска: «Бурганнарыңар чер биле дээрни чаяаваан ,
олар чырык чер кырынга, дээр адаанга узуткаттырар » – деп чугаалаңар.
12 А Дээрги-Чаяакчы Бодунуң күчү-күжү-биле черни чаяап каан,
Бодунуң мерген угааны-биле өртемчейни тудуп тургускан,
Бодунуң угааны-биле дээрни хере азып каан .
13 Ол үнүн дыңзыдарга, дээрде суглар шимээргей бээр;
Ол булуттарны черниң кыдыг-кызыгаарындан бөлүп эккеп, чаъс чаап турда,
чаңныктарны чаяап, Бодунуң шыгжамырындан хатты үндүр хадыдып турар .
14 Билиг чок кижи бүрүзү сээдең ;
шевер-даа эзилдирикчиниң шуткуп алган дүрзү-бурганы
ооң адын баксырадыр ,
чүге дээрге ооң шуткаан чүүлдери – меге-дир, оларда тын чок .
15 Олар хоозун куруг, кочуланчыг кылыглар-дыр,
кеземче үези кээрге, олар чиде бээр.
16 А Иаковтуң Үлүү болур Бурган ындыг эвес:
бүгү чүвени Ол чаяаган,
Израиль – Ооң өнчү болур аймаа база ээлээн чери ,
Ооң ады – Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы!
Кел чыдар айыыл-халап
17 Бүзээлелде чурттап турар чон,
чуртуңну кааптарынга белеткенип, эт-севиң чыып ал.
18 Чүге дээрге Дээрги-Чаяакчы:
«Мен бо удаада шак бо черниң чурттакчыларын үндүр сывырып,
айыыл-халапка таварыштырар мен, оларны дайзыннары тудуп алзын» – дээн-дир.
19 Ат болдувус! Хилинчээвис көрдүвүс,
балыгларывыс саргып аарып тур .
Бо аарышкыга төлептиг болган болгаш,
шыдажып эртер апаар-дыр бис.
20 Бистиң оран-сававыс хоозураан-дыр,
ооң хендирлерин үзе тыртып каан-дыр .
Оолдарывыс бисти каапкаш, чиде берген.
Оран-сававысты тургузуп бээр,
шывыгларын кырынче салып бээр кижи ам чок-тур.
21 Чүге дээрге чагырыкчылар сээдеңнээн-дир,
Дээрги-Чаяакчыже чүткүвестээн-дир.
Ынчангаш олар ам чедимчелиг болбас,
оларның албаты чону тоо быдарай берген .
22 Медээ чедип келди, соңгу чүкте чурттан улуг дааш-шимээн дыңналды!
Иудеяның хоорайлары хоозурап, шөө-бөрүлер чурттаар чер апаар-дыр.
23 Билир бис, Дээрги-Чаяакчы:
кижи бодунуң оруун чагырып шыдавас,
баар уун башкарып шыдавас .
24 Бисти кезедип көрем, Дээрги-Чаяакчы,
чүгле чөптүү-биле, килеңнээн үеңде эвес!
Бисти чөгенчиг улус кылбайн көрем!
25 Сээң килеңиң Сени билбес чоннарже,
Сээң адыңны мактавас аймактарже кыптыксын!
Чүге дээрге олар израиль чонну сыырыпкан ,
ону чипкен, узуткап каан
база ооң чурттаан черин хоозурадып каан болгай .
Чагыг-керээни чоннуң үрээни
111 Дээрги-Чаяакчының Иеремияга ажыдып каан сөзү бо-дур: 2 «Шак бо чагыг-керээниң сөстерин дыңнаңар, оларны Иудеяның чонунга, Иерусалимниң чурттакчыларынга медээлеңер. 3 Оларга Дээрги-Чаяакчы, Израильдиң Бурганының сөстерин чугаала: бо чагыг-керээниң сөстерин тооп дыңнавас кижи каргаттырар . 4 Чагыг-керээмни Мен силерниң ада-өгбеңерни, хайылдырар суугудан ужулган дег, Египеттен үндүре бергеш , оларга: „Мээң сөзүмнү тооп дыңнаңар, Мээң силерге дужааганым бүгү чүвени кылыңар, ынчан силер Мээң чонум болур силер, а Мен силерниң Бурганыңар болур мен “ – деп чугаалап, айтып-чагаан мен. 5 Ынчаар кылыр болзуңарза, силерниң ада-өгбеңерге сүт болгаш ары чигири агып чыдар байлак черни – ам силерниң ээлеп турарыңар черни бээр болган даңгыраамны күүседир мен».
Мен: «Ылап-ла ындыг, о Дээрги-Чаяакчы!» – деп харыыладым.
6 Дээрги-Чаяакчы меңээ: «Бүгү бо сөстерни Иудеяның хоорайларынга, Иерусалимниң кудумчуларынга чарлап, чугаала. Шак бо чагыг-керээниң сөстерин дыңнаңар база күүседиңер! 7 Мен силерниң ада-өгбеңерни Египеттен үндүре берген хүнүмден эгелээш, сагындырып келген мен, оларга бөгүнге чедир катап-катап сагындырып шаг болдум. Оларга: „Мээң сөзүмге чагыртыңар!“ – деп турдум. 8 Ынчалза-даа олар тооп дыңнавады, кулаан ээктирбеди, кижи бүрүзү бодунуң бузуттуг чүрээниң чөрүү чоруунуң аайы-биле чурттап турду. Мен Бодумнуң чагыг-керээмни оларга күүседир кылдыр айтып-чагаан мен, ынчалза-даа олар күүсетпейн турду. Ынчангаш бо чагыг-керээниң бүгү каргыштары олар-биле чогуп бүдер кылып каар мен » – деп чугаалаан.
9 Дээрги-Чаяакчы меңээ: «Иудеяның улус-чонунуң, Иерусалимниң чурттакчыларының аразында сүлчээ бар-дыр . 10 Олар боттарының ада-өгбезиниң кем-буруузунче эглип келген-дир. Олар Мээң сөстеримни тооп дыңнаарындан ойталап, өске бурганнарга мөгейип, бараан болуп турду. Израиль биле Иудеяның улузу Мээң оларның ада-өгбези-биле чарган чагыг-керээмни үреди » – деп чугаалаан.
11 Ынчангаш Дээрги-Чаяакчы: «Мен ам оларже чайлап шыдавазы айыыл-халапты ыдар мен. Олар Мени кыйгырып эгелээр, а Мен оларны дыңнавас мен – дээн. – 12 Иудеяның хоорайлары, Иерусалимниң чурттакчылары боттарының айдызап турган бурганнарын кыйгырар, ынчалза-даа айыыл-халап үезинде бурганнары оларны камгалап шыдавас .
13 Иудея, сээң кандыг-даа хоорайың боду бурганныг болгай . Иерусалимниң кудумчу бүрүзүнде чүдек-бужар ·Ваал бурганга айдызаар өргүл бедигээжи тургузуп алган силер.
14 А сен, Иеремия, бо чон дээш мөргүве, ол дээш ыглап чалбарба, Менден дилег кылып тейлеве! Олар айыыл-халапка алыскаш, Мени кыйгыра бээрге, Мен оларны дыңнавас мен.
15 Мээң ынак чонум Мээң өргээмде чүнү кылып турарыл? Ол хөй бужар-бак үүлгедиглер кылып турар-дыр. Бузут үүлгеткеш, өөрүп турар болзуңза , сээң өргүлүңнү хүлээп аар деп бе? 16 Дээрги-Чаяакчы сеңээ „Каас-чараш кылдыр чечектелген, тааланчыг чимистерлиг олива ыяжы“ деп ат тывыскан . Ынчалза-даа күштүг диңмит-кызаңнааштыг чаъс үезинде оливаже Ол чаңнык дүжүрерге, ооң будуктары сыйлып каар. 17 Израиль биле Иудеяның улузу, силерни тарып олуртуп каан Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы боттарыңарның араңарга кылып турган бузудуңар дээш силер-биле айыыл-халап боорун чугаалаан. Силер ·Ваал бурганга айдызаашкын кылып, Мени килеңнедип турган болгай силер».
Чуртташтарының Иеремияны кара сагыштааны
18 Дээрги-Чаяакчы, Сен меңээ
ол улустуң бузуттуг үүлгедиглерин ажыттың,
мен ам ону билир мен.
19 Мен бүзүрээчел хураган дег болдум,
мени дөгерер дээш аппар чыткан ;
олар меңээ кара сагыштап: «Ону чечек-чимистиг ыяш дег кезип каалы,
дириглер оранынга ол артпазын,
ооң ады уттундура берзин!» – деп турганын билбээн-дир мен.
20 Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы, чөптүү-биле шиидип турар сен
база кижиниң сеткил-чүрээ, ишти-хөңнүн шенеп турар болгай сен!
Олардан өжээн негээриңни мен көрүп көрейн,
бодумнуң чаргы-чаалымны шиитпирлээрин Сеңээ бүзүредим .
21 Ынчангаш Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы мынча дээн: «Сеңээ өлүм күзеп: „Дээрги-Чаяакчының өмүнээзинден медеглеве , оон башка сени өлүрүп каар бис!“ – деп кыжанып турар Анатот хоорайның чурттакчыларын Мен ам кезедир мен! Оларның аныяк оолдары хылыштан кырлып каар, оолдар-кыстары аштап өлүр. 23 Оларның иштинден кым-даа амы-тынныг артпас, чүге дээрге кеземче чылы кээрге, Анатоттуң чурттакчыларынче айыыл-халапты ыдар мен».
Иеремияның Бурганга хомудалы
121 Сээң-биле чаргы-чаалы кылыр болзумза,
Сен чөптүг-шынныг болур сен, Дээрги-Чаяакчы!
Ындыг-даа болза, Сээң-биле чөптүг чорук дугайында чугаалажып көрейн.
Бузуттугларның оруу чүге чедимчелиг боорул,
кара сагыштыглар чүге амырап чыргаарыл?
2 Сен оларны тарып өстүрүп кагдың –
олар дазылдангаш, улгадып өскеш, чимизин берип тур.
Сээң адың оларның аксындан дүшпестээн-дир,
а сеткил-чүрээнден ырак-тыр .
3 Дээрги-Чаяакчы, Сен мени билир сен, көрүп турар сен,
сеткил-чүрээмни шенеп көрген сен –
ол Сээң-биле болду .
А бузуттуг улусту, хойлар дег, дөгерери-биле сүрүп аппар,
кырар хүнүн айтып каап көр.
4 Чежеге чедир кырында чурттаан кижилерниң
кем-буруузу дээш чер качыгдаарыл,
хову-шөлде оът-сиген оңуп кадарыл?
Аң-мең-даа, куштар-даа чиде берген ,
чүге дээрге ол кижилер:
«Дээрги-Чаяакчы бистиң оруувусту көрбес-тир» – деп турар-дыр.
Дээрги-Чаяакчының Иеремияга харыызы
5 «Чадаг кижилер-биле чарышкаш, шааң төне берген болза,
аъттар-биле канчап быражыр сен?
Оожум шөлээн черге айыыл чок чурттап турган болзуңза,
Иорданның эриинге канчап шыдажыр сен?
6 Сээң ха-дуңмаң, төрел бөлүүң улузу безин сени садыпкан-дыр,
олар сени истеп-сүрүп турар-дыр .
Сеңээ эки сөс чугаалаарга безин, оларга бүзүреве .
7 Мен Бодумнуң оран-савамны, Бодумнуң ээлээн черимни каапкан мен,
сеткилимден ынак чонумну дайзыннар холунга хүлээдип берген мен.
8 Мээң чонум шырыш иштинде арзылаң дег:
ол Менче ырланып эгелээрге, ону көөр хөңнүм чок апарды.
9 Мээң чонум шокар араатан куш дег,
өске араатан куштар ону бүзээлеп, халдап келген.
Барып, хову-шөлде бүгү аң-араатанны чыып эккелиңер!
Чедип келгеш, Мээң чонумну дойлап сыырыпсыннар!
10 Мөөң кадарчылар Мээң виноградым шөлүн үрегдеди ,
Мээң ээлээн черимни таптай басты.
Мээң эргим черимни хоозурадып, ээнзиретти.
11 Ээлээн черимни ээн кургаг хову кылдыр хуулдурупту,
ол ам Мээң мурнумда ээнзиреп калган ыглап тур,
чер-чурт ээнзирээн-дир, ол дээш сагышсыраар кижи чок-тур.
12 Ээн кургаг ховуда бүгү тас тейлерни кырлай базып,
узуткакчылар чедип келди;
Дээрги-Чаяакчының хылыжы черниң чурттакчыларын
бир кыдыындан өске кыдыынга чедир кыргып-хыдып каапты,
кым-даа амыр-тайбың көрбестеди.
13 Улус кызыл-тас тарааш, тенниг үнүш ажаап алды ,
чилчиин үзүлдүр ажылдаарга-даа, ажык-дуза чок болду.
Ындыг дүжүдүңерден ыядыңар,
Дээрги-Чаяакчының чалбыыштыг килеңи ол-дур!»
Иудеяның кожа чоннары
14 Дээрги-Чаяакчы: «Израиль чонумга хайырлааным ээлээн черже семеп халдаан бузуттуг-бак кожа чоннарны Мен боттарының чер-чуртундан тура тыртар мен, Иудеяның чонун база оларның аразындан тура тыртып аар мен. 15 Ынчалза-даа оларны тура тыртканым соонда, Мен оларга өршээл көргүзүп, кайызын-даа бодунуң ээлээн черинче эгидер мен . 16 Бир эвес олар Мээң чонумнуң оруктарын истеп өөренип аар болза, боттары-ла Мээң чонумну ·Ваал бурганның ады-биле даңгыраглаарынга өөреткени дег, Мээң адым-биле: „Дээрги-Чаяакчы дириг!“ – деп даңгыраглаар болза , олар база Мээң чонумнуң кезии апаар. 17 А Мени тооп дыңнавас чон турар болза, ону шуут узуткап, тура тыртып каар мен» – деп чугаалаан.
Лён кур болгаш арага кудар сава
131 Дээрги-Чаяакчы меңээ: «Барып, лён курдан садып алгаш, куржанып ал, чүгле ону сугга өттүрбе» – дээн. 2 Мен Ооң дужааганын ёзугаар лён кур садып алгаш, куржанып алдым.
3 Дээрги-Чаяакчы меңээ Бодунуң сөзүн база катап ажыдып: «Садып алгаш, куржанып чоруур куруңну ап ал, бо дораан Евфрат хемче баргаш, курну аңаа хая чарыынга чажырып каг» – деп чугаалады. 5 Мен Евфратче баргаш, Дээрги-Чаяакчының меңээ дужааганын ёзугаар курну чажырып кагдым.
6 Элээн хөй хүн эрткенде, Дээрги-Чаяакчы меңээ: «Евфратче баргаш, Мээң аңаа чажыртып каан курумну ап ал» – деп чугаалады. 7 Мен Евфратче катап база баргаш, курну чажырып каан черимден ушта казып алдым. Көөрүмге, кур ирип калган, канчаар-даа ажыглаттынмас апарган болду.
8 Дээрги-Чаяакчы меңээ Бодунуң сөзүн ажыдып, 9 мындыг чугаа дамчытты: «Иудеяның чоргаараар чүвезин, Иерусалимниң кончуг чоргааралын шак мынчаар ирииринче албадаар мен! 10 Бо бузуттуг чон Мээң сөстеримни тооп дыңнаарындан ойталап, чөрүү чүрээниң аайынга кирип, өске бурганнарга мөгейип, оларга бараан болуп, сөгүрүп турар-дыр! Ол чон канчаар-даа ажыглаттынмас бо кур ышкаш апаар. 11 Кижиниң белин дескиндир чыыра тырткан кур дег, Мен Израиль биле Иудеяның бүгү чонун Бодумче чыыра тыртып алдым – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. – Олар Мээң чонум, Мээң алдар-адым, мактал-хүндүм, каасталгам апарзын дээш ынчаар кылган мен, ынчалза-даа олар Мени тооп дыңнавады.
12 Улус-чонга мону чугаала. Дээрги-Чаяакчы, Израильдиң Бурганы: „Арага кудар сава бүрүзүн арага-биле долдурар“ – дээн. Олар сеңээ: „Таанда-ла бис сава бүрүзүн арага-биле долдурар ужурлуун билбезивис ол бе?“ – деп харыылаар.
13 Ынчан оларга мону чугаала. Дээрги-Чаяакчы мынча дээн: „Бо черниң бүгү чурттакчыларын – Давид хаанның дүжүлгезинде саадаан хааннарны, Бурганның бараалгакчылары биле медээчилерин, Иерусалимде чурттаан бүгү улусту – оларның шуптузун ужур эзиртир арага-биле долдурар мен! 14 Оон оларны савалар дег чуура шавар мен, бирээзин – өскезинге, адаларын – оолдарынга чуура үстүрер мен – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. – Өршээвес, кээргевес, ээ-хайыра көргүспес мен, кыргып-хыдыыр мен! “»
Өскерлиичел, туразы улуг чонну үндүр сывырганы
15 Тооп дыңнаңар, кичээнгейге алыңар, улуургаваңар,
чүге дээрге Дээрги-Чаяакчы чүве чугаалаан-дыр.
16 Дээрги-Чаяакчы Бурганыңарны дүмбей караңгы дүшпээнде , алдаржыдыңар,
караңгыга бүргеткен дагларга илдигип кээп ушпааныңарда, алдаржыдыңар!
Ынчан чырып кээрин манаар силер,
а Ол идегеп манааныңар чырыкты
чүү-даа көзүлбес караңгы кылдыр хуулдуруптар.
17 Бир эвес бо сөстерни тооп дыңнавас болзуңарза,
мээң сеткилим дуюкаа ыглап-сыктаар,
силерниң улуургааңар дээш ажыг-шүжүглүг ыглаар.
Караам суу эриин ажа бээр ,
чүге дээрге Дээрги-Чаяакчының сүрүүн туттуруушкунче сүрүп аппаар-дыр!
18 «Хаанга болгаш ооң иезинге : „Дүжүлгеңерден дүжүңер!
Ат-алдарыңарның оваадайы бажыңардан кээп дүжер-дир .
19 ·Негевте хоорайлар бүзээлеттирер-дир,
оларны камгалаар кым-даа чок боор.
Иудеяның чонун бүрүнү-биле тудуп алгаш баар-дыр“ – деп чугаала.
20 Карааң хере көр, ·Сион-кыс,
соңгу чүктен дайзын кел чыдыр!
Сеңээ хүлээдип берген сүрүг мал кайыл,
сээң кайгамчык чараш хойларың кайыл?
21 Сени башкарар кылдыр бодуңнуң чаңчыктырып алган улузуңну
Дээрги-Чаяакчы сээң бажыңга салып каарга, чүү дээр сен?
Божаан херээжен дег, аарышкыга алзыр сен!
22 Сеткил-чүрээңге: „Ол бүгү чүге мени таварды?“ – деп айтыртынар сен .
Эңдерик бачыттарың дээш сээң эдээңни өрү аңдарып, чазарлаан-дыр.
23 Эфиоп кижи кара-хүрең кежин,
ирбиш – ала-шокар кежин солуп шыдаар бе?
Чүгле бузут үүлгедип өөренген болгаш,
буян кылып шыдаар силер бе?
24 Мен сээң чонуңну,
ээн кургаг ховунуң хадынга доюлган тараа саваңы дег,
тарадыр шааптар мен!
25 Ол дээрге сээң хуу-салымың,
Мээң хемчээп бергеним үлүүң-дүр – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн, –
чүге дээрге Мени уттупкаш, меге чүүлге ынанган-дыр сен.
26 Ол дээш эдээңни арныңче өрү көдүрер мен,
бужарыңны улус көрзүн .
27 Сээң самыыраашкыннарыңны, туралаан киштээшкиниңни ,
шөлдер, тейлерге бужары-биле будулуп турганыңны көрген мен.
Ат болур сен, Иерусалим!
Кажанга чедир ·арыг эвес болур сен? »
Каңдаашкын болгаш дайын-чаа
141 Дээрги-Чаяакчының Иеремияга каңдаашкын дугайында ажыдып каан сөзү бо-дур.
2 «Иудея ыглап турар, ооң хоорайлары харыксырап калгаш,
черже кээп дүшкеш, кажыыдап турар ,
Иерусалимде ыы-сыы – кулак уюк.
3 Ызыгууртаннар чалчаларын сугладып чорударга,
демгилери кудуктарга келгеш, узар суг чок боорга,
куруг саваларлыг чанып кээп, ыядып-човаанындан арнын чажырып турар.
4 Чаъс чагбастаан болгаш , чер кыры чарлыгылап калган.
Тараажылар бак атка кирип, арнын чажырып алган!
5 Элик безин оът-сиген үнмээн боорга,
чаа төрүттүнген төлүн ховуга каап турар.
6 Черлик элчигеннер тас тейлерде туруп алган,
шөө-бөрүлер дег, чыт хап турар,
оларның карактары соолбурарып калган,
чүге дээрге оът-сиген үнмээн-дир».
7 Кем-буруувус бисти сойгалап тур,
ынчалза-даа Бодуңнуң адың бодааш ,
биске болчуп көрем, о Дээрги-Чаяакчы.
Ийе, бис Сеңээ дыка хөй катап өскерлип турдувус,
Сээң мурнуңга бачыт үүлгедип шаг болдувус.
8 Израильдиң Идегели , айыыл-халап үезинде ооң Камгалакчызы!
Чүге Сен ам бо черде хары кижи дег,
хонуп аар дээш түр доктааган аян-чорукчу дег апардың?
9 Чүге Сен ам аймаарай берген кижи дег,
кымны-даа камгалаар күш чок дайынчы дег апардың?
Дээрги-Чаяакчы, бистиң аравыста болгай сен,
бис Сеңээ хамааржыр болгай бис. Бисти кагбайн көрем!
10 Дээрги-Чаяакчы бо чон дугайында:
«Олар буттарын чагырбайн, улчуурунга ынак чорду,
ол дээш Мен оларга таарзынмайн бардым.
Мен ам оларның бузуттуг үүлгедиглерин бодап кээр мен,
бачыттары дээш кезедир мен » – дээн.
11 Дээрги-Чаяакчы меңээ: «Бо чонга ачы-буян дилеп, мөргүве! 12 Олар ·шээрленир-даа болза, ыы-сыызын дыңнавас мен , бүрүн өрттедир болгаш далган-тараа өргүлдери-даа кылыр болза, Меңээ таарышпас . Харын оларны дайын-чаа, аш-чут, хамчык аарыг-биле узуткаар мен! » – деп чугаалаан.
13 Мен ынчан: «Аа халак, Дээрги-Бурган-Чаяакчы! Сээң медээчилериң улуска: „Дайын-чаа көрбес силер, аш-чут-даа силерге болбас, чүге дээрге Бурган бо черге силерге быжыг тайбыңны хайырлаар“ – деп чугаалап тур» – дээн мен.
14 Дээрги-Чаяакчы меңээ: «Ол медээчилер Мээң адым тудуп, мегелеп медеглеп турар-дыр! Мен оларны айбылап чорутпаан, оларга айтыышкыннар бербээн, олар-биле чугаалашпаан мен. Менден келбээн меге ·ажыдыышкыннар, хоозун төлге, боттарының даап бодаан чүүлдерин өттүр билген медеглелдер кылдыр силерге чугаалап турар улус-тур» – дээн.
15 Ынчангаш Дээрги-Чаяакчы: «Мээң айбылап чорутпааным, Мээң адым тудуп медеглеп турар медээчилер: „Бо черге дайын-чаа-даа, аш-чут-даа турбас“ – деп турар-дыр. Олар боттары дайын-чаа биле аш-чуттан өлүп каар . 16 Ол медээчилерни дыңнап турган улус аш-чут биле дайын-чаадан өлүп каарга, оларны Иерусалимниң кудумчуларынче үндүр октаптар, ол улусту, оларның кадайларын, оглу-кызын ажаар кижи тывылбас . Мен оларже боттарының чедип алганы айыыл-халапты төптер мен. 17 Ол сөстерни оларга дамчыт» – дээн.
Мээң караамны чаштар долуп,
дүне-даа, хүндүс-даа соксаал чок ага берзин ,
чүге дээрге мээң күжүр хайыралыг чонум
коргунчуг балыглардан, аар кемдээшкиннерден
харыксырап калган-дыр .
18 Шөлче үнүп келгеш, көөрүмге,
хылыш-биле шанчып каан улус чыдыр,
хоорайга чедип келгеш, көөрүмге,
аштап, хилинчектенген улус тур .
Бурганның медээчизи-даа, бараалгакчызы-даа
чүнү-даа билбес апаргаш, чуртта улчуп чоруур-дур .
19 Таанда-ла Сен Иудеядан шуут ойталадың бе?
Таанда-ла Сээң сеткил-сагыжың ·Сионну көөр хөңнү чок бе?
Чүге Сен бисти экирип шыдавас кылдыр эттеп-соп тур сен?
Амыр-тайбың кээр боор деп идегеп турдувус,
ынчалза-даа ачылыг чүү-даа чок-тур,
экирииривисти манап турдувус,
ынчалза-даа коргунчуг хай-халаптар чедип келди .
20 Кем-буруувусту билир бис, Дээрги-Чаяакчы,
ада-өгбевистиң бузут-багын база билир бис,
Сээң мурнуңга бачыт үүлгеткен болгай бис .
21 Ынчалза-даа Бодуңнуң адың бодааш, бистен ойталава,
Бодуңнуң алдарлыг дүжүлгеңни куду көрдүреринче чыгава!
Бис-биле чарган чагыг-керээңни сактып кээп, ону үревейн көрем .
22 Өске чоннарның хоозун дүрзү-бурганнары чаъс чагдырып шыдаар бе?
Дээр чайыкты боду хайырлаар бе?
Дээрги-Чаяакчы Бурганывыс, Сен хайырлаар эвес сен бе?
Сеңээ идегеп тур бис, чүге дээрге ол бүгүнү Сен чаяап турар болгай сен.
Иудеяга кээргел чок кеземче
151 Дээрги-Чаяакчы меңээ мынча дээн: «Моисей биле Самуил-даа Мээң мурнумга чаннып көстүп келген болза , Мен бо чонну кээргевес ийик мен. Ол чонну Менден ырадыр сывырывыт, олар чоруй барзын! 2 Кажан олар сенден: „Кайнаар баар улус бис?“ – деп айтырар болза, мынча деп харыылаар сен. Дээрги-Чаяакчы:
„Өлүр хүнү келген кижи өлүмче барзын,
хылышка шаштырар кижи хылыштан калзын,
ашка чыгаткан кижи аштазын,
тудуп алгаш баары чайлаш чок кижи туттуруп алзын! “
– деп турар-дыр дээр сен.
3 Мен оларны дөрт шаажы-биле кезедир мен – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. – Оларны хылыш өлүр шанчар, мөчү-сөөктерин ыттар үзе-чаза тыртар, дээрниң куштары биле черниң аң-араатаны сыырар . 4 Мен оларны Эзекияның оглу, Иудеяның хааны Манассияның Иерусалимге үүлгеткен чүвези дээш бүгү өске күрүнелерге коргунчуг үлегер-чижек кылып каар мен .
5 Кым сени кээргээрил, Иерусалим?
Кым сээң ажыың ажып ыглаарыл?
Кым сээң амыр-мендиң айтырарыл?
6 Сен Мени каапкаш бардың – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн, –
дедир чоруй бардың.
Сеңээ удур Бодумнуң холумну көдүрдүм, узуткап кагдым –
сени кээргээр күжүм-даа төндү.
7 Мен черниң бүгү хоорайларында улусту
айыыр-биле тарадыр октапкан мен.
Бодумнуң чонумну узуткап каан мен,
оларны ажы-төл чок арттырган мен,
чүге дээрге боттарының оруундан өскээр эгбээн-дир!
8 Мээң күзел-соруум ёзугаар оларның дулгуяк херээженнери
далайның элезининден-даа хөй апарды.
Аныяк оолдарның аваларынче чырык хүндүс-ле узуткакчыларны ыттым,
оларга хенертен коргуушкун биле девидээшкинни таварыштырдым.
9 Чеди-даа ажы-төлдүг турган иелер ам харыксырап,
сагыш-сеткили куруглап калган ,
оларның хүнү дүъште-ле ажа берген ,
олар, ады баксырап, дорамчылаткан.
А чоннуң арткан улузун хылышка чиш кылдыр берип,
дайзыннарынга хүлээдип бээр мен».
Дээрги-Чаяакчының медеглээн чүвези ол-дур.
Иеремияның чаа хомудалынга Бурганның харыызы
10 Күжүр ием, ат болдум! Сен мени чүге бүгү чер-делегей-биле чаргылдажып, маргыжып чоруур кылдыр төрүп кааның ол?! Хуузун алыр дээш акша чегдирбээн мен, бодум-даа чээли албаан мен , а бүгү улус мени каргаар-дыр.
11 Дээрги-Чаяакчы мынча дээн: «Иеремия, Мен сени быжыглааш, ачы-буян хайырлаар мен! Айыыл-халап, кызып-кыйыышкын үезинде дайзыннарыңны сеңээ чанныр кылдыр албадаар мен .
12 Соңгу чүктен эккелген демир биле хүлерни кым сыйып шыдаарыл? 13 Иудея, сээң бүгү девискээриңге үүлгеткен бачыттарың дээш эт-хөреңгиңни, эртине-байлааңны дайзыныңга белен олча-тывыш кылып каар мен . 14 Бодуңнуң билбес чораан чериңче , дайзыннарыңче чоруур кылдыр сени албадаар мен, чүге дээрге Мээң килеңим от ышкаш кыптыгып, сени өрттедир деп тур!»
15 О, Дээрги-Чаяакчы, бүгү чүвени билир сен!
Мени утпа, менче сагыш салып көрем,
мени истеп-сүрген улустан өжээним негеп көрем!
Оларны үр шыдажып келгеш, мени чок кылдыртпа,
Сен дээш дорамчылал хүлээп чоруурумну билип ап көрем .
16 Сээң сөзүң мээң аъш-чемим апарып турду .
Сээң сөстериң сеткил-чүрээмниң өөрүшкүзү, хөглээшкини апарды ,
чүге дээрге Сеңээ хамааржыр болгай мен,
Дээрги-Чаяакчы, Аг-шериглиг Бурган!
17 Каттыржып-хөглээн улус чыыжынга олурбадым, хөглеведим –
Сээң холуң мени чааскаан олурарынче албадап тур ,
мени килең-биле бүргедиң.
18 Чүге мээң аарышкым читпезил, балыым экирбезил,
эмнеттинип шыдавазыл?
Таанда-ла Сен мени мегелеп, соглуучал хем дег апардың бе?
19 Ынчан Дээрги-Чаяакчы: «Менче эглип кээр болзуңза,
Мээң мурнумга бараан болур кылдыр сени
база катап тургузуп каар мен.
Үнелиг сөстү хоозун сөстен аңгылап шыдаар болзуңза,
Мээң аксы-сөзүм дег апаар сен.
Улус боттары сээң аайыңче кирер,
а сен оларның аайынче кирбес сен!
20 Мен сени бо чонга удур
быжыг хүлер хана кылдыр тургузар мен .
Олар сенче халдаар,
ынчалза-даа сени ажып тиилээр харык чок болур,
чүге дээрге Мен сээң-биле мен,
сени камгалап, кадагалаар мен – деп медеглээн. –
21 Мен сени каржы-бак улустан камгалап,
түрлүг улустуң холундан адырар мен».
Хай-халап хүнү
161 Дээрги-Чаяакчы меңээ Бодунуң сөзүн ажыдып: 2 «Бо черге кадай алба, оолдуг-кыстыг-даа болба» – деп чугаалаан. 3 Чүге дээрге Дээрги-Чаяакчы бо черге төрүттүнген оолдар, кыстар дугайында, оларны божаан иелер болгаш ботталдырган адалар дугайында: 4 «Олар хилинчектиг өлүм-биле өлүр, улус олар дээш кажыыдавас, оларны орнукшутпас – черге өдек дег чыдып каарлар . Олар дайын-чаа биле аш-чутка узуткаттырып аар , оларның мөчү-сөөктери дээрниң куштарынга, черниң аң-араатанынга чемиш болур » – деп чугаалаан.
5 Дээрги-Чаяакчы: «Мөчээн кижи-биле байырлажыышкын ёзулалы кылган бажыңче барба – деп медеглээн. – Ол кижиниң ажыын ажып, ыглап-сыктап, кажыыдал үлежип барба , чүге дээрге Мен бо чондан амыр-тайбыңымны, ээ-хайырамны болгаш энерелимни хунаап алган мен. 6 Бо черге ат-сураглыг-даа, карачал-даа улус өлүп каар, оларны орнукшутпас, олар дээш кажыыдавас, кым-даа олар дээш качыгдал демдээ кылдыр мага-бодун балыглавас, бажын чүлүвес . 7 Өлген кижи дээш кажыыдаан улусту аргалаары-биле кым-даа оларга аъш-чем бербес, мөчээн ада-иези дээш безин оларже аргалалдың дашказын сунмас. 8 Дойлаашкын чоруп турар бажыңче база барба, ол улус-биле кады дойлап олурба».
9 Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы, Израильдиң Бурганы: «Силерниң чуртталгаңар дургузунда, силерниң назыныңарда-ла, Мен бо черге өөрүшкү биле хөглээшкин үнү, күдээ оол биле келин кыстың үнү дыңналбас кылып каар мен – дээн. – 10 Кажан сен бо чонга ол бүгү сөстерни дамчыдарыңга, олар сенден: „Чүү дээш Дээрги-Чаяакчы биске ындыг улуг айыыл-халап оштады? Кем-буруувус кандыг чүвел? Дээрги-Чаяакчы Бурганывыстың мурнунга бачыдывыс кандыг чүвел?“ – деп айтырар . 11 Ынчан оларга: „Силерниң ада-өгбеңерниң Менден ойталааны дээш!“ – дээр сен – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. – Олар өске бурганнарга мөгейип, оларга бараан болуп, оларның мурнунга доңгая кээп дүжүп турган , а Менден ойталап, Мээң хоойлумну сагывайн барганнар. 12 Силерниң кылып турар үүлгедиглериңер ада-өгбеңерниинден-даа дора . Кайыңар-даа бузуттуг чүрээниң чөрүү чоруунуң аайы-биле чурттап, Мени тооп дыңнавайн турар. 13 Ынчангаш Мен силерни бо черден силерниң-даа, ада-өгбеңерниң-даа билбес чорааны чуртче үндүр сывырар мен; силер аңаа өске бурганнарга хүндүс-даа, дүне-даа бараан болур силер , чүге дээрге силерже ээ көрүнмес мен.
14 Ынчалза-даа үе кел чыдар – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн, – улус ынчан: „Израиль чонну Египеттен үндүре берген дириг Дээрги-Чаяакчының ады-биле!“ – деп даңгыраглавайн баар, 15 харын олар: „Израиль чонну соңгу чүкте черден, оларны ынаар үндүр сывырыпканы бүгү чурттардан үндүре берген дириг Дээрги-Чаяакчының ады-биле! “ – деп чугаалап эгелээр, чүге дээрге оларның ада-өгбезинге берген черимче оларны дедир эгидер мен.
16 Мен хөй санныг балыкчыларны чорудар мен – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн, – олар израильчилерни балык ышкаш тудар . Ооң соонда хөй санныг аңчыларны чорудар мен, олар израильчилерни даг, тей болгаш хаяларда чарык бүрүзүнден үндүр сывырар. 17 Чүге дээрге Мээң карактарым оларның бүгү оруктарын көрүп турар , олар Менден чаштып шыдавас – оларның кем-буруузу Мээң карактарымдан чажыртынмаан. 18 Мен оларны кем-буруузу, бачыттары дээш база Мээң черимни амы-тын чок чүдек дүрзүлери-биле бужартатканы, Мээң ээлээн черимни боттарының чүдек-бужар чүүлдери-биле долдурганы дээш ийи дакпыр кезедир мен ».
19 Дээрги-Чаяакчы – мээң күжүм, шивээм,
хай-халап хүнүнде хоргадалым!
Чер-делегейниң ужу-кыдыындан чоннар Сеңээ чедип келгеш:
«Ада-өгбевис чүгле меге, ажык-дуза чок хоозун чүүл
салгап алгаш, биске дамчыткан-дыр .
20 Кижи бодунга бурганнар кылып ап шыдаар деп бе?
Ол бурганнар дээр чүвелер – Бурган эвес-тир!» – дээр .
21 «Ынчангаш Мен бо удаада оларга Бодумнуң күчүлүг холумну көргүзер мен,
Мээң адым Дээрги-Чаяакчы дээрзин олар билип аар.
171 Иудеяның бачыдын демир шиш-биле,
алмаз кески-биле бижип каан,
оларның чүректерин калбак даш кылгаш, аңаа шыйып каан ,
өргүл салыр бедигээштериниң мыйыстарында оюп каан.
2 Олар өргүл салыр бедигээштеринче,
·Ашера бурганга тураскааткан ыяштарынче ,
саглагар ыяштарынче, бедик тейлеринче,
ховуда дагларынче, боттарының оолдарынче дег, сагыш салып турар.
Иудея, бүгү эт-хөреңгиңни, эртине-байлааңны өргүл салыр бедик черлериң дээш,
бүгү девискээрлериңде үүлгедип турар бачыттарың дээш,
өске улуска олча-тывыш кылдыр бериптер мен .
4 Мээң сеңээ бергеним хувааглыг чериңни
бодуңнуң бурууң-биле ышкынар сен.
Мен сени билбезиң чуртче дайзыннарыңга кул кылдыр хүлээдир мен,
чүге дээрге Мээң килеңим одун өөскүттүң, ол от мөңге кывар!»
Кижи күжүнге азы Дээрги-Чаяакчыга идегел
5 Дээрги-Чаяакчы мынча дээн:
«Кижиге идегээр, кижи амытанны чөленгииш деп санаар ,
сеткил-чүрээ Дээрги-Чаяакчыдан ойталаан кижи каргаттырар.
6 Ол кижи ээн кургаг ховуда чадаң үнүш дег , эки чүве көрбес,
сай-даштыг, изиг кургаг ховуга, кужурлуг, ээн черге чурттаар.
7 Дээрги-Чаяакчыга идегээр, Аңаа ынаныр кижи ачы-буян алыр!
8 Ындыг кижи суг чанынга тараан ыяш дег болур.
Ол ыяш суг кыдыынга дазылданган болгаш, изиг-кааң үеден кортпас;
ооң бүрүлери ногаан артар, каңдаашкынныг чыл аңаа коргунчуг эвес,
ол ынчан безин чимис бээрин соксатпас .
9 Кижиниң сеткил-чүрээ оп-мегелиг, эдип аар арга чок;
кым ону билип шыдаарыл?
10 А Мен, Дээрги-Чаяакчы, кижиниң чүрээнче өттүр көрүп,
сеткил-сагыжын шенеп турар мен ,
кижи бүрүзүн ооң херектерин ёзугаар, ажыл-херээниң үре-түңнелин барымдаалап,
шаңнаар азы кезедир мен .
11 Шынчы эвези-биле баяан кижи –
чуургаларын базып олурар, ынчалза-даа төлдери чазылбас торлаа дег .
Назын ортузу четкеш, ол кижи бүгү чүвезин чидирип аар,
өлүр үезинге чедир мелегей бооп артар».
12 Ыдыктыг өргээвис дээрге
Бурганның эрте шагда көдүрлүп үнген алдарлыг дүжүлгези-дир!
13 Дээрги-Чаяакчы – Израильдиң идегели!
Сени каапкаш барган кижи адын бужартадыр!
«Менден ойталаан улустуң алдар-адын черге таптай базар,
чүге дээрге Дээрги-Чаяакчыны – амыдырал хайырлаар суг бажын –
каапкан-дыр».
Иеремияның Бургандан дуза дилээни
14 Мени экиртип көрем, Дээрги-Чаяакчы, ынчан экирий бээр мен,
мени камгалап көрем, ынчан камгалал алыр мен,
чүге дээрге Сени алгап-мактап тур мен!
15 Улус-чон меңээ: «Дээрги-Чаяакчының сөзү кайыл?
Ол сөс боттанзын!» – деп тур .
16 Мен Сээң адың тудуп, улус чагырарынче чүткүвээн мен ,
айыыл-халап хүнү кээрин күзевээн мен, Сен Бодуң ону билир сен.
Мээң аксымдан үнген сөстер үргүлчү Сээң мурнуңга ажык.
17 Меңээ коргунчуг болбайн көрем.
Сен дээрге хай-халап хүнүнде хоргадалым болгай сен .
18 Мени истеп-сүрген улустуң ады баксыразын , а мээң адым баксыравазын,
олар коргуп-сүртезин, а мен коргуп-сүртевээйн!
Оларже айыыл-халап хүнүн ыдывыт,
аар согуушкун-биле оларны чылча шаап каг!
Амыр-дыш хүнүнүң дугайында
19 Дээрги-Чаяакчы меңээ: «Иудеяның хааннарының үнүп-кирип турары Улус-чон хаалгазынче, Иерусалимниң өске бүгү хаалгаларынче баргаш: 20 „Бо хаалгалар дамчыштыр кирип турар Иудеяның хааннары база бүгү чону, Иерусалимниң бүгү чурттакчылары, Дээрги-Чаяакчының чугаа-сөзүн дыңнаңар!“ – деп чугаала» – дээн.
21 Дээрги-Чаяакчының силерге дамчыткан чүүлү бо-дур: «Амы-тынныг артар дизе, амыр-дыш хүнүнде чүък дажыглап чорбаңар, ону Иерусалимниң хаалгаларын дамчыштыр киирбеңер . 22 Амыр-дыш хүнүнде бажыңыңардан чүък үндүрбеңер, кандыг-даа ажыл кылбаңар. Ада-өгбеңерге Мээң айытканым дег, амыр-дыш хүнүнүң ыдыктыын сагыңар . 23 Ада-өгбеңер Мени тооп дыңнаваан, Менче кулаан ээктирбээн болгай. Олар чөрүү болгаш, тооп дыңнаваан, чагыг-суртаалды хүлээп албаан болгай – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. – Бир эвес Мени ылап-ла тооп дыңнаар болзуңарза, амыр-дыш хүнүнде бо хоорайның хаалгаларын дамчыштыр чүък дажыглап киирбес база амыр-дыш хүнүнүң ыдыктыын сагып, ол хүн кандыг-даа ажыл кылбас болзуңарза, 25 ынчан бо хоорайның хаалгаларын дамчыштыр Давидтиң дүжүлгезинде саадаан хааннар база нояннар кирер . Олар ·чуузаларга олурупкаш, аът мунгаш, кирер: хааннар, оларның нояннары база Иудеяның улузу, Иерусалимниң чурттакчылары. Бо хоорай кезээ мөңгеде турар. 26 Иудеяның хоорайларындан, Иерусалимниң чоок-кавызындан, Вениаминниң ээлээн черинден, Шефеладан, даглардан, ·Негевтен улус чедип келгеш, Дээрги-Чаяакчының өргээзинге бүрүн өрттедир болгаш эп-найырал өргүлдери кылыр, далган-тараа өргүлдери, өөрүп четтириишкин өргүлдери болгаш айдызаар өргүлдер эккеп салыр .
27 А бир эвес Мени тооп дыңнавас, амыр-дыш хүнүнүң ыдыктыын сагывас база амыр-дыш хүнүнде Иерусалимниң хаалгаларын дамчыштыр чүък дажыглап эрттирер болзуңарза, Мен ынчан ол хаалгаларны хуюкталдыр өрттедир мен! Ол дээрге Иерусалимниң шивээлерин чиир өшпес от-тур! »
Дой сава кылыкчызы
181 Дээрги-Чаяакчы Иеремияга Бодунуң сөзүн ажыдып каан: «Дой сава кылыкчызының бажыңынче бар , Мен аңаа Бодумнуң сөзүмнү сеңээ чугаалаар мен». 3 Мен дой сава кылыкчызының бажыңынче кирип келгеш, көөрүмге, ол дой сава кылыр херекселиниң артында ажылдап турар болду . 4 Дойдан кылып турган савазының хевири үнмейн баарга-ла, ол ону бодунуң бодап алганын ёзугаар өске сава кылдыр эде кылып ап турду.
5 Дээрги-Чаяакчы меңээ Бодунуң сөзүн ажыдып: 6 «Израиль чон, бо дой сава кылыкчызының кылып турар чүвезин таанда-ла Мен сээң-биле боттандырып шыдавас мен бе? – деп медеглээн. – Ооң холунда дой дег, сен база Мээң холумда сен, израиль чон! 7 Мен кажан-даа чон азы күрүне дугайында „Ону дазылы-биле тура тыртып, буурадып, узуткап каар мен “ деп шиитпир хүлээп ап боор мен. 8 А бир эвес ону чугаалап каан чонум бодунуң бузудундан ойталаар болза, Мен база өскээр бодай берип, ол чонга таварыштырар дээн айыыл-халавым ытпас мен . 9 Мен кажан-даа чон азы күрүне дугайында „Ону быжыглаар, тарып олуртур мен“ деп шиитпир хүлээп ап боор мен. 10 А бир эвес ол чон Мээң мурнумга бузут үүлгедип, Мээң сөзүмнү тооп дыңнавас болза, Мен база өскээр боданып, аңаа көргүзер дээн ачы-буянымны ытпас мен .
11 Ынчангаш ам Иудеяның чонунга, Иерусалимниң чурттакчыларынга мону чугаала. Дээрги-Чаяакчы: „Мен силерге айыыл-халап белеткеп тур мен, силерге удур сагыштыг мен! Кайыңар-даа бузуттуг оруктан чайлай берзин . Оруктарыңарны, ажыл-херектериңерни экижидип алыңар “ – деп чугаалады дээр сен. 12 Ынчалза-даа олар: „Хей чүве! Күзээн чүвевис кылыр бис, кижи бүрүзү бодунуң бузуттуг чүрээниң чөрүү чоруунуң аайы-биле кылыр“ – деп харыылаар» .
13 Ынчангаш Дээрги-Чаяакчы:
«Чоннардан айтырып көрүңер, кым ындыг чүве дыңнааныл?
Израиль-кыс кончуг багай чүве үүлгетти!
14 Ливан дагларында хар хаяларлыг ийлерден кажан-даа эрип чидер эвес.
Өске черден аккан соок дамырак суглар кажан-даа соглуп төнер эвес.
15 А Мээң чонум Мени уткан-дыр ,
чөгенчиг дүрзү-бурганнарга айдызаашкын кылып турар-дыр!
Дүрзү-бурганнар чонну оруундан астырарга,
ол эрте-бурунгу оруктан өскээр баргаш ,
ам кокпа орук-биле, оңгул-чиңгил орук-биле бар чыдар-дыр.
16 Бо чон бодунуң черин хоозураашкынга,
мөңге кочулалга чыгаткан-дыр .
Ооң чаны-биле эрткен кижи бүрүзү элдепсинип, бажын чаяр .
17 Мен, күштүг хат дег ,
оларны дайзыннарының мурнунга тоо быдарадып каар мен,
айыыл-халавының хүнү кээрге,
оларга арным көргүспейн, хая көрнү бээр мен» – деп чугаалаан.
Иеремияга удур сүлчээ
18 Ынчалза-даа улус-чон: «Барып, Иеремияга удур сүлчээ кылыылы. Дүрүм-хоойлу – Бурганның бараалгакчыларынга, арга-сүме – мерген угаанныгларга, Бурганның сөзү – Ооң медээчилеринге артып каар-ла болгай! Барып, ону нүгүлдээли, ооң чугаа-сөзүн дыңнаваалы» – деп турган .
19 Дээрги-Чаяакчы, менче кулааң ээктирем,
мээң дайзыннарымның чугаа-сөзүн база дыңнап көрем!
20 Таанда-ла буян дээш бузут-биле харыылаар ужурлуг бе?
Мени өлзүн дээш, оңгар казып кагдылар .
Сактып келем: мен Сээң өргээңге оларга ачылыг болзун дээш мөргүп,
Сээң килеңиңни олардан чайладырын кызып турдум.
21 Ынчангаш оларның ажы-төлүн аш-чутка чыгадып көрем,
оларны хылышка шаштырып калам!
Оларның кадайлары дулгуяк бооп артсын ,
ажы-төлүн чидирзин, ашактары өлүп калзын,
аныяк оолдары дайынга хылыш-биле өлүртсүн!
22 Кажан оларже үптекчилерни хенертен эккээриңге,
оларның бажыңнарындан уё-човуур дыңналзын,
чүге дээрге олар мени тудуп аар дээш оңгар казып,
мээң буттарымга дузак салып каан-дыр .
23 А Сен, Дээрги-Чаяакчы, оларның меңээ удур кара сагыштыын,
мени өлүрер деп турарын билир сен .
Оларның кемниг херектерин өршээвейн көрем,
оларның бачыттарын эскербээн бооп эрттирбейн көрем!
Олар Сээң мурнуңга кээп ушсун –
Бодуңнуң килеңнээн үеңде оларны ынчаар аажылап көрем!
Бузулган дой доңга
191 Дээрги-Чаяакчы меңээ мынча дээн: «Барып, дой сава кылыкчызындан доңгадан садып ал. Чоннуң каш ·баштыңын база Бурганның каш улуг бараалгакчызын эдертип алгаш, 2 Бузулган савалар хаалгазын дамчыштыр Бен-Энном шынаазынче үне бергеш , Мээң сеңээ чугаалаар сөстеримни аңаа чарла. 3 Мынча дээр сен:
„Иудеяның хааннары, Иерусалимниң чурттакчылары, Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы – Израильдиң Бурганының чугаа-сөзүн дыңнаңар! Мен бо черже айыыл-халап ыдарымга, ооң дугайында дыңнаан кижи бүрүзүнүң кулаа түүгейни бээр . 4 Чүге дээрге Иерусалимниң чурттакчылары Мени каапкаш, бо черни бужартаткан-дыр, маңаа боттарының-даа, ада-өгбезиниң-даа, Иудеяның хааннарының-даа билбес чорааны өске бурганнарга айдызаашкын кылып турар-дыр, олар бо черни буруу чок улустуң ханы-биле суггарган-дыр . 5 Олар тейлерге ·Ваал бурганга өргүл салыр черлер тудуп, аңаа боттарының ажы-төлүн Ваалга бүрүн өрттедир өргүл кылдыр өрттедип турар-дыр. Мен ындыг айтыышкын бербээн мен, ындыг чүве чугаалаваан мен, сагыжымга-даа турбаан чүүл-дүр ол!
6 Ынчангаш үе кээрге, ол чер оон соңгаар Тофет азы Бен-Энном шынаазы эвес, а Кыргып хыдыышкын шынаазы деп адаттырар – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. – 7 Шак ол черге Иудея биле Иерусалимниң бодап алган чүүлүн буурадыр мен, оларны дайзынның хылыжынга шаштыртып каар мен – оларның амы-тынын үзүксээн улустуң холундан кырлып каарлар. Оларның мөчү-сөөктерин Мен дээрниң куштарынга, черниң аң-араатанынга чемиш кылдыр бээр мен . 8 Мен бо хоорайны хоозураашкын биле кочулалга чыгаар мен. Ооң чаны-биле эрткен кижи бүрүзү ооң бузундуларын көргеш, элдепсинер база кочулап сыгырар . 9 Мен бо хоорайның чурттакчыларын боттарының оглу-кызының эъдин чиир кылдыр албадаар мен . Оларның амы-тынын үзүксээн дайзыннар оларны бүзээлеп, кызып-кыярга, олар бот-боттарының эъдин чиир“.
10 Иеремия, сээң-биле кады келген кижилер көрүп турда, доңганы буза шапкаш, 11 оларга мону чугаала: „Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчының чугаалаан чүвези бо-дур. Мен бо чон биле бо хоорайны чуура шавар мен! Дой сава кылыкчылары доңганы ынчаар буза шавар, ол ооң соонда катап чыып эптеттинмес. Кижи ажаар чер чедишпес боорга, улусту Тофетке ажаап эгелээр . 12 Бо чер-биле ынчаар кылыр мен – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн, – ооң чурттакчыларын ынчаар бак аажылаар мен, бо хоорайны Тофетке дөмей кылып каар мен. 13 Иерусалимниң бажыңнары, Иудеяның хааннарының бажыңнары – улус оларның кырынга сылдыстарның аг-шериинге айдызаашкын кылып , өске бурганнарга арага чажып турган бүгү бажыңнар Тофет ышкаш ·арыг эвес апаар“».
Иеремия Бурганның өргээзинде
14 Иеремия Дээрги-Чаяакчының ону ынаар өттүр билип медеглезин дээш чорудупканы Тофеттен эглип келгеш, Дээрги-Чаяакчының өргээзиниң шөлүнге туруп алгаш , бүгү чонга: 15 «Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы, Израильдиң Бурганы: „Бо хоорайже, ооң чоок-кавызында хоорайжыгаштарже аңаа чугаалаан бүгү айыыл-халаптарымны ыдар мен, чүге дээрге оларның чурттакчылары чөрүү болгаш, Мээң сөстеримни тооп дыңнавас-тыр“ – деп тур» – дээн.
201 Дээрги-Чаяакчының өргээзин харагалзаар албан-хүлээлгелиг бараалгакчы – Иммерниң оглу Пашхур Иеремияның ол сөстерин дыңнап каан. 2 Пашхур Иеремия медээчини эттээш, ыдыктыг өргээниң соңгу чүгүнде турар Вениаминниң хааалгазының чоогунга доорбаш ыяшка хол-будун кыстыртып каан . 3 Даартазында хүндүс Пашхур Иеремияны доорбаш ыяштан адырып каан. Иеремия аңаа: «Дээрги-Чаяакчы сеңээ Пашхур эвес, а „Долгандыр коргуш“ деп ат тывысты» – деп чугаалаан.
4 Чүге дээрге Дээрги-Чаяакчы мынча дээн: «Мен сээң бодуңну болгаш сээң ынак бүгү улузуңну коргушка алзып аар кылып каар мен. Олар, сен көрүп туруңда, дайзыннарның хылыжынга шаштырып аар! Иудеяның бүгү чурттакчыларын Вавилоннуң хаанының холунга хүлээдип бээр мен, ол хаан улустуң чамдыызын Вавилонче тудуп аппаар, а чамдыызын хылыш-биле шанчып каар. 5 Мен бо хоорайның бүгү бай-байлаан, ооң өнчү-хөреңгизин, бүгү улуг үнелиг чүүлдерин, Иудеяның хааннарының эртинелерин – шуптузун дайзыннар холунга хүлээдип бээр мен . Олар бүгү чүвени үптеп-тонааш, хунаап алгаш, Вавилонче аппаар. 6 Пашхур, сени өг-бүлең улузу-биле кады тудуп алгаш баар. Вавилонга чеде бергеш, өлүр сен, сени аңаа ажаап каар – бодуңну, сээң ынак чораан бүгү улузуңну, сээң мегелеп медеглеп чораан улузуңну аңаа ажаап каар».
Иеремияның муңгагдалы
7 Сен мени дуурайлап кааптың, Дээрги-Чаяакчы.
Мен, шынап-ла, дуурайладып алдым .
Меңээ күчүлел көргүскеш, мени ажып кагдың.
Хүннү бадыр улус мени кочулаар-дыр,
бүгү улус мени дорамчылаар-дыр .
8 Чугаалап эгелээримге-ле,
аксымдан күчүлел биле үптээшкин дугайында алгы үнер-дир;
Дээрги-Чаяакчының сөзү дээш,
мен хүннү бадыр куду көрүүшкүн, кочулал көөр-дүр мен.
9 Мен ынчан: «Дээрги-Чаяакчы дугайында сагындырбаайн,
Ооң өмүнээзинден моон соңгаар чүве чугаалаваайн!» – деп бодадым.
Ынчалза-даа Ооң сөзү мээң чүрээмде кыпкан,
мээң ишти-хөңнүмден ушта чүткээн от дег апарды,
ону тудар дээш могап туруптум, тудуп шыдавайн бардым .
10 Хөй-ле улустуң хоп-кочузун дыңнап келдим,
долгандыр – коргуш .
«Хоп медээден чедирер-дир! Ол дугайында дыңнадыылы!» – дижип турлар.
Мээң-биле эп-найыралдыг чурттап чораан бүгү улус
тайып ужарымны манап: «Ол дуурайладып аар чадавас,
ынчан ону тиилеп, өжээнивис негеп аар бис!» – деп турар.
11 Ынчалза-даа Дээрги-Чаяакчы, коргунчуг дайынчы ышкаш, мээң-биле кады!
Ынчангаш мени истеп-сүргеннер кошкаш кынныр,
меңээ күш четпес, кончуг бак атка кирер болгаш,
салган сорулгазын чедип албас.
Оларның адының баксырааны кажан кезээде уттундурбас!
12 Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы чөптүг-шынныг улусту шылгаар,
Ол кижиниң сеткил-чүрээ биле ишти-хөңнүн өттүр көрүп турар .
Мени истеп-сүргеннерден Сээң өжээн негээриңни көрейн,
чүге дээрге бодумнуң чаргы-чаалымны шиитпирлээрин Сеңээ бүзүрээн мен .
13 Дээрги-Чаяакчыга ырлап бериңер, Ону алгап-мактаңар!
Ол түремик кижиниң амы-тынын бузуттуглар холундан адырар болгай .
14 Мээң төрүттүнген хүнүм каргаттырзын!
Иемниң мени божаан хүнү йөрээтпезин!
15 Ачамга «Оолдуг болган-дыр сен!» деп медээ эккелгеш,
ону амыраткан кижи каргаттырзын!
16 Шак ол кижи Дээрги-Чаяакчының кээргел чок
узуткап каапкан хоорайлары дег болзун .
Ол кижи эртен уё-човуур,
дал дүъште – дайын-чааның алгы-кышкызы дыңназын!
17 Чүге дээрге ол кижи мени хырын иштинге,
ием меңээ чевег болур кылдыр,
авам кезээ мөңгеде божувайн артар кылдыр,
чок кылбаан-дыр .
18 Чүге-ле мен хырын иштинден үнүп келгеним ол –
хилинчек-човалаң, ажыг-шүжүг көөр дээш бе ,
назыным төнчүзүнде бодумну бужартадыр дээш бе?!
Бурганның Седекияны камгалаарындан ойталааны
211 Кажан Седекия хаан Иеремияже Малхияның оглу Пашхурну база Маасеяның оглу Софония бараалгакчыны айбылап чорудупканда, Дээрги-Чаяакчының Иеремияга ажыдып каан сөзү бо-дур. Пашхур биле Софония Иеремияга дараазында сөстер дамчыткан: 2 «Дээрги-Чаяакчыдан бис дээш дилеп көр, чүге дээрге Вавилоннуң хааны Навуходоносор биске удур дайылдажып тур! Дээрги-Чаяакчы Бодунуң кайгамчык чүүлдериниң бирээзин бис дээш кылыр чадавас , Навуходоносор ынчан бистен чоруй баар чадавас».
3 Иеремия оларга мындыг харыы берген: «Седекияга Израильдиң Бурганы Дээрги-Чаяакчының бо сөстерин дамчыдыңар. Мен силерниң Вавилоннуң хааны-биле база хоорай ханаларының даштында силерни бүзээлээн халдей чон-биле чаалажып турар ок-чепсээңерни силерге удур углаар мен, оларны бо хоорайның төвүнге чыыр мен! 5 Мен Бодум силерге удур – күчүлүг холум-биле, күш-шыдалым-биле килең-кылыктыг, аажок хорадап – чаалажыр мен! 6 Бо хоорайда чурттаан амылыгларны – кижилерни-даа, дириг амытаннарны-даа – узуткаар мен. Олар коргунчуг хамчык аарыгдан өлүп-кырлып каар!
7 А ооң соонда Иудеяның хааны Седекияны, ооң дүжүметтерин, бүгү албаты чонун, бо хоорайда хамчык аарыгдан, дайын-чаа биле аштан дириг арткан бүгү улусту Вавилоннуң хааны Навуходоносорнуң холунга, дайзыннар холунга, оларның өлүмүн күзээн улустуң холунга хүлээдир мен – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. – Хаан оларны хылыш-биле шанчып каар, кээргевес, оларга хайыра көргүспес, өршээл бербес! »
8 «Иеремия, бо чонга Дээрги-Чаяакчы мээң сөстеримни чугаала. Мен силерге амыдыралдың оруун азы өлүмнүң оруун шилип аарын саналдап тур мен . 9 Бо хоорайга арткан улус дайын-чаа, аш-чут болгаш хамчык аарыгдан өлүп каар. А ооң даштынче үне бергеш, силерни бүзээлээн халдейлерге дүжүп бээр улус дириг артар, оларның олча-кежии – амы-тынныг артары боор . 10 Чүге дээрге Мен арнымны бо хоорайга удур, аңаа ачылыг чүүл эвес, айыыл-халап таварышсын дээш, көрүндүм – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. – Ол хоорайны Вавилоннуң хаанының холунга хүлээдир, хаан ону хуюкталдыр өрттедир ».
Давидтиң салгакчыларын шииткени
11 Иудеяның хаанының өг-бүлези, Давид хаанның салгалы, Дээрги-Чаяакчының сөзүн дыңнаңар! Дээрги-Чаяакчы мынча дээн:
«Эртенниң-не шынныг шииткел үндүрүңер,
базындырган кижини базынганның холундан адырыңар ,
оон башка Мээң килеңим силерниң бүгү бузуттуг үүлгедиглериңер дээш
өрт дег чалбыышталдыр кывар, ону кым-даа өжүрүп шыдавас .
13 Мен ам сеңээ удур апардым,
чавызаашта турар Иерусалим, оргулаашта хая! – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. –
Силер: „Кым бистиинче эртип кээп шыдаарыл,
кым бистиң оран-сававысче шургуп кирерил?“ – деп турар-дыр силер .
14 Мен силерни үүлгедиглериңер ёзугаар кезедир мен! – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. –
Силерниң эзим-аргаңарга от кыпсыр мен,
ол от долгандыр турар бүгү чүвени чиптер! »
221 Дээрги-Чаяакчы меңээ мынча дээн: «Иудеяның хаанының ордузунче баргаш, аңаа Мээң сөзүмнү медегле. 2 Мону чугаалаар сен: Давидтиң дүжүлгезинде саадаан Иудеяның хааны, Дээрги-Чаяакчының сөзүн дыңна – сен-даа, дүжүметтериң-даа, сээң чонуң-даа, бо хаалга дамчыштыр кирип турар бүгү улус база – дыңнаңар! 3 Дээрги-Чаяакчы мынча дээн: „Шынныг шииткел, чөптүг чорук кылыңар, базындырган кижини базынганның холундан адырыңар, даштыкы кижини, өскүс кижини, дулгуяк херээженни хомудатпаңар, оларны кызып-кыйбаңар, шак бо черге кем-буруу чок кижи ханы төкпеңер . 4 Бир эвес ол айтыышкынны күүседир болзуңарза, Давидтиң дүжүлгезинде саадаан хааннар ·чуузаларга олургаш-даа, аът мунгаш-даа – боттары, дүжүметтери, албаты чону – бо ордунуң хаалгаларын дамчыштыр кирер . 5 А бир эвес ол сөстерни тооп дыңнавас болзуңарза, бо орду бузундулар оваазы апаар “. Ону Бодум-биле даңгыраглап тур мен! » Дээрги-Чаяакчының медеглээн сөзү ол-дур.
6 Дээрги-Чаяакчы Иудеяның хаанының ордузунуң дугайында:
«Сен Меңээ Галаад дег,
Ливан сынның баштары дег өндүр-чаагай сен.
Ынчалза-даа Мен сени ээнзиргей чер,
чурттакчы чок хоорай кылып каар мен!
7 Мен сеңээ удур узуткакчыларны томуйлап каар мен,
кайызынга-даа чепсек берип каар мен.
Сээң эки дээн пөштериңни олар кезип каапкаш ,
отче октаптар – деп чугаалаан. –
8 Хөй чоннарның улузу бо хоорайның чаны-биле эртер, олар бот-боттарындан: „Дээрги-Чаяакчы чүү дээш бо өндүр улуг хоорайны ынчаар аажылааныл?“ – деп айтыржыр . 9 „Чүге дээрге олар боттарының Бурганы, Дээрги-Чаяакчының чагыг-керээзинден ойталааш, өске бурганнарга мөгейип, оларга бараан бооп турган-дыр “ – деп харыы кээр».
10 Өлген хаан дээш ыглашпаңар, ол дээш качыгдаваңар! Харын туттуруушкунда барган хаанның ажыын ажып ыглажыңар, чүге дээрге ол ам черле ээп келбес, төрээн чуртун көрбес. 11 Чүге дээрге Дээрги-Чаяакчы Иосияның оглу, Иудеяның хааны, бо черден туттуруушкунда барган Шаллум дугайында: «Бодунуң ачазы Иосияның соонда хааннап эгелээн Шаллум ам черле бээр келбес-тир! 12 Ону тудуп аппарган черге ол өлүп каар , бо черни моон соңгаар көрбес – деп чугаалаан. –
13 Бодунуң ордузун чөптүг-шынныг эвес,
үстүкү өрээлдерин – хоойлу-дүрүм чок тудуп турар,
өске кижини албадал-биле халаска ажылдадыр,
күш-ажыл дээш төлевир бербес хаан ат болур!
14 Ол „Бодумга улуг орду,
делгем үстүкү өрээлдер тудуп алыйн“ деп чугаалаан.
Ол бодунга улуг соңгалар оюп кылып,
пөш-биле каастай шап, кызыл будук-биле будуп турар.
15 Таанда-ла сээң хаан чагыргаңның ужур-утказы
пөштен хөй тудуглар тударында бе?
Сээң ачаң дойлап-даа тургаш,
шын шииткел биле чөптүг чорукту көргүзүп чорду .
Ынчангаш чедимчелиг бооп келди .
16 Ядыы-түреңги улустуң херээн ол шын шиитпирлеп турду ,
ынчангаш чедимчелиг бооп келди.
Мени билип аары ындыг боор эвес чүве бе? – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. –
17 А сен карааңны-даа, чүрээңни-даа
чүгле ажык-кончаа дилээринче, буруу чок улустуң ханын төгеринче,
улусту бастып, кызып-кыярынче углап келдиң».
18 Ынчангаш Дээрги-Чаяакчы Иосияның оглу, Иудеяның хааны Иоаким дугайында мынча дээн:
«Улус ооң ажыын ажып, акы-угбаларынга „Аа халак!“ дивес,
„Дээргивис, хайыраатывыс чок апарган-дыр!“ деп ажыын ажып ыглашпас.
19 Ону элчиген ажааган ышкаш кылдыр ажаап каар,
сөөртүп аппаргаш, Иерусалимниң даштынче үндүр октаптар .
20 ·Сион-кыс, барып, Ливан сынга ыглап-сыкта,
Васан дагга алгыр, Аварим сынга ишкирнигип ыгла,
чүге дээрге сээң хандыкшааннарың шупту чылча шаптырган-дыр.
21 Амыр-чаагай чурттап чоруңда,
Мен сээң-биле чугаалажып, сагындырып турдум,
а сен „Дыңнавас мен!“ дээн сен.
Аныяаңдан-на ындыг чордуң, Мени тооп дыңнавайн келдиң!
22 Сээң бүгү чагырыкчыларыңны хат хадып алгаш баар,
хандыкшааннарың{*} туттуруушкунга баар.
Ынчан бүгү бузуттуг үүлгедиглериң дээш адың баксыраар,
куду көрдүрер сен.
23 Пөштерде уя тудуп алган, Ливанда чурттап турар улус!
Эъди аараан херээженни аарышкы дег,
силерни хилинчек бүргей аптарга, човууртаар силер!»
24 «Дириг Бодумнуң адым-биле даңгыраглап тур мен! – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. – Иоакимниң оглу, Иудеяның хааны Иехония, сен Мээң холумда үнелиг билзээм-даа турган болзуңза , Мен сени уштуп октаптар мен! 25 Мен сени сээң амы-тының үзүксээн, коргуп-сүртээр улузуңнуң – Вавилоннуң хааны Навуходоносор болгаш халдей чоннуң холунга хүлээдип бээр мен. 26 Мен сени төрээн иең-биле кады хары чуртче үндүр сывырыптар мен – ол черге төрүттүнмээн силер, ынчалза-даа аңаа өлүр силер! 27 А аажок ээп келиксээриңер бо черже ам кажан-даа ээп келбес силер».
28 Таанда-ла ол кижи, Иехония,
ажыы чок бузук дой доңга бе, херээ чок сава бе?
Чүге ону ажы-төлү-биле кады оларның билбези чуртче сүрүп аппарганыл?
29 О чер, чер, чер! Дээрги-Чаяакчының сөстерин дыңна! 30 Дээрги-Чаяакчы мынча дээн:
«Ол кижини ажы-төл чок кижи дег кылдыр бүрүткеп калыңар,
ол кижи бүгү назынында эки чол көрбес.
Ооң салгакчыларындан кым-даа чаагай чолдуг болуп,
Иудеяны чагырбас, Давидтиң дүжүлгезинге саадавас ».
Давидтен укталган чөптүг-шынныг хаан
231 Дээрги-Чаяакчы: «Мээң коданымда хойларны чок кылып, тарадыр сывырып турар кадарчылар ат болур!» – деп медеглээн . 2 Мээң чонумну кадарып турар чагырыкчыларга Дээрги-Чаяакчы, Израильдиң Бурганы: «Мээң хойларымны тоо быдарадыр сывырыпкан, оларже сагыш салбаан силер. Мен ам бузуттуг үүлгедиглериңер дээш силерни кезедир мен – деп медеглээн. – 3 Хойларымның артынчызын үндүр сывырыпкан бүгү чурттарымдан чыып алгаш, төрээн аал-оранынче дедир чандырар мен . Олар ынчан өзүп-көвүдээр. 4 Чагырыкчылар кылдыр Мээң томуйлап каар улузум оларны кадарар . Хойларым оон ыңай коргуп-сүрээдевес, чиде бербес». Дээрги-Чаяакчының медеглээн чүвези ол-дур.
5 «Үези кээрге, Давидтиң салгакчызын, чөптүг-шынныг Өзүмнү өрү көдүрер мен – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. – Ол хаан чагырып эгелээш, мерген угаанныын көргүзүп, чер кырынга шын шииткел биле чөптүг чорукту доктаадыр. 6 Ооң чагырар үези кээрге, Иудея камгалал алыр, Израиль айыыл чок чурттаар . Ол хаанга „Яхве-Седкену “ деп ат тыпсыр .
7 Улус: „Израиль чонну Египеттен үндүре берген дириг Дээрги-Чаяакчының ады-биле!“ – деп даңгыраглавас апаар хүннер кээр – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. – 8 Харын улус: „Израиль чонну соңгу чүкте черден үндүре берген дириг Дээрги-Чаяакчының ады-биле! “ – деп бир өскээр чугаалааш, Мээң оларны үндүр сывырыпканым бүгү чурттардан дедир чанып келгеш, боттарының черинге чурттаар».
Меге медээчилер дугайында
9 Бурганның медээчилериниң дугайында.
Чүрээм чарылгыже саргып, соп тур,
бүгү сөөктерим мунчурады.
Дээрги-Чаяакчының ыдыктыг сөстериниң ужун
Ооң мурнунга эзирик кижи дег,
арагага алыскан кижи дег апардым.
10 Чер кырын самыыраан улус долган,
каргаттыргаш, чер ыглап турар –
ховуда оът-сиген кадып калган.
Ол улустуң сорулгазы – бузут,
оларның күжү – чөптүг эвес чорук.
11 «Бурганның медээчизи-даа, бараалгакчызы-даа бужартаан-дыр.
Оларның бузуттуг үүлгедиглерин
Мээң өргээмде безин көрүп тур мен! – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. –
12 Ол дээш, оларның оруу тайгыр апаар,
караңгыже шымны бээр .
Оларны идерге, кээп дүжерлер.
Чүге дээрге кеземче үезинде
оларже айыыл-халап ыдар мен! – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. –
13 Самарияда медээчилеримниң шуут бодал чогун көрген мен;
олар ·Ваал бурганның өмүнээзинден медеглеп турду ,
Мээң израиль чонумну оруундан астыктырып кагды.
14 Мээң Иерусалимде медээчилерим
коргунчуг чүүл үүлгедип турарын база көрүп тур мен;
олар самыыраан, мегеге башкартып чурттап чоруур ,
бузуттуг хейлерниң холун быжыктырып, деткиир улус-тур ,
ооң түңнелинде бузуттуг хейлер бак херектерин кагбас-тыр.
Мээң мурнумга олар шупту Содом дег,
Иерусалимниң чурттакчылары – Гоморра дег! »
15 Ынчангаш Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы ол медээчилер дугайында:
«Оларны ажыг чашпан-биле чемгерер мен,
оларга хоранныг суг ижиртир мен ,
чүге дээрге Иерусалимде Мээң медээчилерим дээш
бүгү чер бужартаан-дыр!» – деп чугаалаан.
16 Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы мынча дээн:
«Ол медээчилерниң сөстерин, силерге медеглээн чүвезин дыңнаваңар!
Олар хоозун сөстер медеглеп,
Дээрги-Чаяакчының сөстерин эвес,
а боттарының сеткилиниң күзелдерин чугаалап турар .
17 Олар Мени бак көөр улуска:
„Силерге амыр-тайбың турарын Дээрги-Чаяакчы чугаалаан!“ – деп
катаптап чугаалаар-дыр.
Чөрүү чүрээниң аайы-биле кылып турар бүгү улуска олар:
„Айыылга таварышпас силер!“ – дээр-дир ».
18 Ындыг-даа болза, Дээрги-Чаяакчының чөвүлелинге турган,
Ооң сөзүн дыңнаан, билип алган кижи бар бе?
Ооң сөзүнче кулаан ээктирип, дыңнаан кижи кымыл?
19 Дээрги-Чаяакчының шуурганы килеңнии-биле көдүрүлдү!
Коргунчуг казыргы хөме алгаш, бузуттугларның бажын алыр .
20 Дээрги-Чаяакчы Бодунуң чүрээнде бодалдарын күүседип,
боттандырбаан шаанда, Ооң килеңи оожургавас.
Келир үеде силер ону кончуг тода билип аар силер .
21 «Мен ол медээчилерни айбылап чорутпаан мен,
олар боттары маңнажып келди.
Мен оларга чүве чугаалаваан мен,
харын олар Мээң адым тудуп медеглеп тур!
22 Бир эвес олар Мээң чөвүлелимге турган болза,
чонумга Мээң сөстеримни медээлеп,
ону бузуттуг оруктан база бак үүлгедигден чайладыр ийик.
23 Мен чүгле чоок тургаш, Бурган боор мен бе? – деп, Дээрги-Чаяакчы айтырган. –
Ырак тургаш, Бурган эвес мен бе?
24 Кандыг-бир кижи Менден чажыт черже чаштына берип шыдаар бе?
Мен ону көрбейн баар мен бе? – деп, Дээрги-Чаяакчы айтырган. –
Дээр биле черни Мен бүргей ап турар эвес мен бе? »
Дээрги-Чаяакчының медеглээн чүвези ол-дур.
25 «Мээң адым тудуп, мегелеп өттүр билип медеглеп турар медээчилер чүү деп турарын дыңнаан мен. Олар: „Мен дүш көрдүм, дүш көрдүм!“ – дээр-дир . 26 Кажанга чедир ынчап кээр улузул? Ол медээчилер мегелеп өттүр билип медеглээр деп, бодунуң сагыжының даап бодаан чүвезин медеглээр деп бодап алган бе? 27 Мээң чонумнуң ада-өгбези ·Ваал бурганга мөгеер дээш, Мээң адымны утканы дег , ол медээчилер бот-боттарынга чугаалап турар дүштериниң дузазы-биле чонну Мээң адымны уттур кылдыр албадаар бис деп бодаар. 28 Дүш көрген медээчи оозун бодунуң дүжү кылдыр чугаалазын, а Мээң сөзүмнү ажыдып чугаалааным медээчи ол сөстү чонга шынныы-биле медеглезин! Тарааның үрезини биле саваңының аразында дөмей чүү барыл? – деп, Дээрги-Чаяакчы айтырган. – 29 Мээң сөзүм от ышкаш – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн, – Мээң сөзүм хая-даш чуура шапкан маска ышкаш!
30 Мен ол медээчилерге удур мен! – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. – Олар Мээң сөстеримни бот-боттарындан оорлап турар. 31 Мен ол медээчилерге удур мен! – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. – Олар хей чүве чулчургаш: „Бурганның медеглээн чүвези-дир“ – деп турар. 32 Меге дүштерин чугаалаан медээчилерге удур мен! – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. – Олар дүштерин чугаалап, боттарының бардамы-биле, мегези-биле Мээң чонумну будулдуруп турар . Мен оларны айбылап чорутпаан мен, оларга айтыышкын бербээн мен. Олар бо чонга кандыг-даа ажык-дуза чедирбес». Дээрги-Чаяакчының медеглээн чүвези ол-дур.
Дээрги-Чаяакчының сөзү үүрге-чүък бе?
33 «Иеремия, кажан азы Иудеяның чону, азы Бурганның медээчизи, азы бараалгакчызы сенден: „Дээрги-Чаяакчы кандыг үүрге-чүък чүдүрдү?“ – деп айтырар болза, „Дээрги-Чаяакчы: ‘Силер боттарыңар үүрге-чүък боор силер, а Мен силерни дүжүр октаптар мен’ – деп медеглээн“ – деп харыылаар сен. 34 Бир эвес моон соңгаар азы медээчи, азы бараалгакчы, азы улус-чондан бир кижи „Дээрги-Чаяакчының чүдүрген үүрге-чүъгү“ деп сөстер чугаалаар болза, Мен ол кижини, ооң өг-бүлезин кезедир мен».
35 Бот-боттарыңардан, ха-дуңмаңардан: «Дээрги-Чаяакчы чүү деп харыылады?» – деп азы «Дээрги-Чаяакчы чүү диди?» – деп айтырар ужурлуг силер. 36 «Дээрги-Чаяакчының чүдүрген үүрге-чүъгү» деп сөстерни моон соңгаар сагынмаңар, чүге дээрге кижи бүрүзүнүң сөстери ооң бодунга үүрге-чүък апаар болгай, а Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы, Дириг Бурганывыстың сөстерин хажыткан-дыр силер. 37 Медээчиден: «Дээрги-Чаяакчы чүү деп харыылады?» – деп азы «Дээрги-Чаяакчы чүү диди?» – деп айтырар ужурлуг силер. 38 Бир эвес силер «Дээрги-Чаяакчының чүдүрген үүрге-чүъгү» деп сөстер чугаалаарын соксатпас болзуңарза, Дээрги-Чаяакчының чүнү чугаалаанын дыңнаңар: «Мен силерге „Дээрги-Чаяакчының чүдүрген үүрге-чүъгү“ деп сөстерни чугаалап болбазын сагындырып турумда-ла, чугаалааныңар дээш, 39 Мен силерни база силерге, ада-өгбеңерге бергеним бо хоорайны уттуптар мен, Бодумдан ырадыр дүжүр октаптар мен! 40 Мен силерни кезээ мөңгеде кажан-даа уттундурбас бак атка киирер мен , куду көрүүшкүнге чыгаар мен».
Эки болгаш багай фига чимизи
241 Дээрги-Чаяакчы меңээ көстүүшкүн чорудуп берди. Көөрүмге, Дээрги-Чаяакчының өргээзиниң мурнунда фига чимистиг ийи хааржак салып каан болду . А ол болза Вавилоннуң хааны Навуходоносор Иерусалимден Иоакимниң оглу, Иудеяның хааны Иехонияны, Иудеяның нояннарын, усчу, дарган улузун үндүре бергеш, Вавилонче сүрүп аппарган соонда болган чүве . 2 Көөрүмге, бир хааржакта чаагайы кончуг, эрте бышкан фига чимизи, а өске хааржакта – кижи чиир аргажок, ирик фига чимизи бар болду .
3 Дээрги-Чаяакчы менден: «Иеремия, чүнү көрүп тур сен?» – деп айтырды. Мен: «Фига чимизин. Эки чимистер бо-дур – чаагайы кончуг, багайы бо-дур – кижи чиир аргажок, ирик» – деп харыыладым. 4 Дээрги-Чаяакчы, Израильдиң Бурганы меңээ сөзүн айыткап, мынча дээн: «Моон халдей черже үндүр сывырыпканым, Иудеядан өскээр көжүрткен улусче, бо эки чимисче дег, эки көөр мен. 6 Оларга ачы-буян чедирери-биле ээ көрнүп, бо черже дедир чандырар мен, оларны маңаа хоозуратпайн, быжыктырар мен, тура тыртпайн, тарып олуртур мен! 7 Мени – Дээрги-Чаяакчыны билип алзын дээш, Мен оларга угаангыр чүректи бээр мен . Олар Мээң чонум болур, Мен оларның Бурганы болур мен, чүге дээрге олар Менче чүрээниң ханызындан эглип кээр».
8 А кижи чиир аргажок, ирик чимистер дугайында Дээрги-Чаяакчы мынча дээн: «Иудеяның хааны Седекияны , ооң нояннарын, Иерусалимде база бо чуртта арткан бүгү өске улусту, Египетте чурттап турар бүгү израильчилерни ол багай фига чимизи ышкаш аажылаар мен. 9 Мен оларны чер-делегейниң бүгү күрүнелеринге коргунчуг айыыл-халаптың бужар үлегер-чижээ кылып каар мен , оларны үндүр сывырарым чер бүрүзүнге оларның адын баксырадыр мен, оларны дорамчылал, кочулал болгаш каргышка таварыштырар мен. 10 Мээң оларга болгаш оларның ада-өгбезинге берген черимге олар шупту узуткаттырып, чиде бергижеге чедир, Мен оларже чаа-дайын, аш-чут болгаш хамчык аарыгны ыдар мен ».
Вавилоннуң Иудеяны чагырар чеден чылы
251 Иосияның оглу, Иудеяның хааны Иоакимниң чагыргазының дөрткү чылында Дээрги-Чаяакчының Иеремияга Иудеяның бүгү чонунга хамаарыштыр ажыдып чугаалаан сөзү бо-дур. Ол чыл болза Вавилоннуң хааны Навуходоносорнуң чагыргазының бирги чылы чүве-дир . 2 Иеремия медээчиниң Иудеяның бүгү чонунга, Иерусалимниң бүгү чурттакчыларынга медеглээн чүүлү бо-дур: 3 «Дээрги-Чаяакчы меңээ Бодунуң сөзүн чээрби үш чыл дургузунда – Амоннуң оглу, Иудеяның хааны Иосияның чагыргазының он үшкү чылындан эгелээш , амдыгаа чедир – ажыдып келди. Мен силерге катап-катап дамчыдып-ла турдум, а силер тооп дыңнавадыңар . 4 Дээрги-Чаяакчы силерже Бодунуң чалча-медээчилерин катап-катап айбылап чорудуп-ла турду, а силер тооп дыңнавадыңар, оларның чугаазынче кулааңар ээктирбедиңер . 5 Ол силерге: „Кайыңар-даа бодунуң бузуттуг оруундан, бачыттыг үүлгедиглеринден ойталазын, ынчан Дээрги-Чаяакчының силерге база ада-өгбеңерге шаг шаанда берген черинге кезээ мөңгеде чурттаар силер . 6 Өске бурганнар эдербеңер, оларга бараан болуп, мөгейбеңер, холуңарның ажыл-херээ-биле Мени килеңнетпеңер , ынчан Мен силерже айыыл-халап ытпас мен“ – деп чугаалаан турган болгай».
7 «Ынчалза-даа силер Мени тооп дыңнавадыңар! – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. – Бодуңарга хора чедирип, холуңарның кылган ажыл-херээ-биле Мени килеңнеттиңер». 8 Ынчангаш Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы мынча дээн: «Мээң сөстеримни тооп дыңнавааныңар дээш, 9 Мен соңгу күрүнелерниң бүгү аймактарын кыйгыртып, чыыр мен – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн, – Мээң чалчам , Вавилоннуң хааны Навуходоносорну кыйгырткаш, ону бо черге, ооң чурттакчыларынга, бүгү кожа чоннарга удур чаалаштырар мен. Ол чоннарны бүрүнү-биле узуткаар мен, оларны хоозураашкын биле кочулалга, мөңге буураашкынга чыгаар мен . 10 Мен оларның аразынга өөрүшкү биле хөглээшкин үнү, күдээ оол биле келин кыстың үнү, дээрбе даштарының даажы дыңналбас кылып каар мен база чырыткының одун өжүрер мен. 11 Бүгү бо чер ээнзиреп хоозураар, бо чоннар чеден чыл дургузунда Вавилоннуң хаанынга кулдандырар.
12 Чеден чыл эртерге, Вавилоннуң хаанын, ооң чонун кем-буруузу дээш кезедир мен – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. – Халдей черни кезээ мөңгеде хоозурадыр мен. 13 Мен ол чер-биле Мээң аңаа удур чугаалаан бүгү чүвемни, бо номда бижиттинген чүвени, Иеремияның бүгү чоннар дугайында өттүр билип медеглээн чүвезин боттандырар мен . 14 Халдей чон боду хөй чоннарның кулу апаар, өндүр улуг хааннар ону чагырып аар – Мен ону үүлгеткен херектери дээш кезедир мен».
Килеңниң дашказын делегейниң чоннарынче чажар
15 Дээрги-Чаяакчы, Израильдиң Бурганы меңээ: «Мээң холумдан килеңимниң арагазын куткан бо дашканы алгаш, сени айбылап чорудуп турарым бүгү чоннарга ижиртип каг . 16 Олар ижипкеш, тендирип, Мээң оларже ыдып турарым хылышты көрүп кааш , кортканындан угаанын ышкыныптар» – деп чугаалаан. 17 Мен Дээрги-Чаяакчының холунда дашканы алгаш, Ооң мени айбылап чоруткан бүгү чоннарынга араганы ижиртип кагдым :
18 Иерусалимге, Иудеяның хоорайларынга, ооң хааннары биле нояннарынга – оларны хоозурадыр дээш, оларны ам хөме тавараан кочулал, куду көрүүшкүн болгаш каргаттырыышкынче чыгаар дээш – ижиртип кагдым;
19 Египеттиң хааны фараонга, ооң дүжүметтери биле нояннарынга, ооң бүгү албаты чонунга , 20 египетчилер аразында өске аймак-сөөктүг бүгү улуска;
Уц деп черниң бүгү хааннарынга;
филистим черниң бүгү хааннарынга – Аскалон, Газа, Экрон хоорайларның болгаш Азот хоорайның артынчызының хааннарынга ;
21 эдом, моав болгаш аммон чоннарга ;
22 Тир, Сидон хоорайларның хааннарынга ;
далай ындында чурттарның хааннарынга;
23 Дедан, Фема, Буз чурттакчыларынга , кастыында дүгүн чүлүүр бүгү улуска ;
24 Аравияның бүгү хааннарынга, ээн кургаг ховуда чурттаан янзы-бүрү аймак-чоннарны чагырган бүгү хааннарга;
25 Зимриниң бүгү хааннарынга, Эламның бүгү хааннарынга , Мидияның бүгү хааннарынга;
26 соңгу күрүнелерниң бүгү хааннарынга, чоокта-даа, ыракта-даа турарларынга, удаа-дараалаштыр ижиртип кагдым – чер-делегей кырында бар бүгү күрүнелерге ижиртип кагдым. А Сесахтың хааны эң сөөлүнде ижер.
27 «Ол улус-чоннарга мону чугаала. Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы, Израильдиң Бурганы мынча дээн: „Ижиңер, эзириңер, кузуңар! Кээп дүшкеш, Мээң силерже ыдарым хылышты көрүп кааш , турбас силер“. 28 Кажан олар сээң холуң сунган дашканы хүлээп аарындан ойталап, ижиксевес болза, оларга мону чугаала. Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы мынча дээн: „Албан ижер ужурлуг силер! 29 Мээң адым-биле адаан бо хоорайже-даа Мен айыыл-халап ыдып турумда, силер канчап кеземчеден чайлаар силер? Чок, чайлап шыдавас силер, чүге дээрге Мен чер-делегейниң бүгү чурттакчыларынга удур дайылдажыр кылдыр хылышты кыйгырып тур мен “». Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчының медеглээн чүвези ол-дур.
30 «Оларга бүгү бо сөстерни чарлап, мону чугаала.
Дээрги-Чаяакчы өрүтен диңмиреп кээр,
Бодунуң ыдыктыг оран-савазындан дыңзыг үн-биле алгырар ,
Бодунуң чер-чуртунче хөректенир,
виноград чулуу сы бастырган кижиниң дааш-шимээн үндүрери дег,
черниң бүгү чурттакчыларынче кышкырар!
31 Диңмирээшкин чер-делегейниң кыдыынга чедир дагжаар,
чүге дээрге Дээрги-Чаяакчы чоннар-биле маргыжар,
Ол бүгү улус-биле чаргылдажыр,
кем-буруулугларны хылыш-биле шаштыртып каар».
Дээрги-Чаяакчының медеглээн чүвези ол-дур.
32 Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы мынча дээн:
«Айыыл-халап бир чондан өске чонче сүрүштүр кел чыдыр,
чер-делегейниң кыдыындан кончуг улуг шуурган көдүрлүр!
33 Ол хүн Дээрги-Чаяакчыга өлүрткен улус
чер-делегейниң бир кыдыындан өске кыдыынга чедир чыткылаар .
Улус оларның ажыын ажып ыглашпас,
мөчү-сөөгүн чыып, ажаавас, олар чер кырынга өдек дег чыдып каар .
34 Чагырыкчылар, ыглап-сыктаңар, човууртаңар,
сүрүг ·баштыңнары, качыгдалдан довуракка боражыңар ,
чүге дээрге силерни дөгерер дээш аппаар үе келген-дир.
Силерни, үнелиг сава дег, буза шавар, тоо быдарадыр.
35 Чагырыкчылар хоргадаар чер тыппас,
сүрүг баштыңнарынга камгалал турбас.
36 Чагырыкчыларның ыы-сыызы,
сүрүг баштыңнарының ишкиртинип ыглааны дыңналып тур.
Дээрги-Чаяакчы оларның одар-белчиирин хоозураткан-дыр.
37 Дээрги-Чаяакчы күштүү-биле килеңнээрге,
тайбың одарлар узуткаттынып тур.
38 Дээрги-Чаяакчы бодунуң чыдынындан үнүп келген арзылаң ышкаш!
Улус-чоннарның чери Ооң кадыг-дошкун, кыптыккан килеңинден хоозурап калган».
Улус-чоннуң Иеремияны шииткени
261 Иосияның оглу, Иудеяның хааны Иоакимниң чагыргазының эгезинде Дээрги-Чаяакчы Бодунуң сөзүн ажыдып, 2 Иеремияга мынча дээн: «Дээрги-Чаяакчының өргээзиниң шөлүнге туруп алгаш , Иудеяның шупту хоорайларындан Дээрги-Чаяакчының өргээзинге мөгейип кээп турар бүгү чурттакчыларга сеңээ чугаалаарын дужааган бүгү сөстеримни дамчыт, чаңгыс-даа сөс уттуп кагба! 3 Олар тооп дыңнааш, кижи бүрүзү бодунуң бузуттуг оруундан ойталаар чадавас. Мен ынчан бодалым өскертип, оларга үүлгедиглери дээш таварыштырар дээним айыыл-халап олар-биле болбас кылып каар мен . 4 Оларга мону чугаала. Дээрги-Чаяакчы мынча дээн: „Бир эвес Мени тооп дыңнавас, Мээң силерге берген хоойлум ёзугаар чурттавас болзуңарза , 5 Мээң чалча-медээчилеримниң чугаазын тооп дыңнавас болзуңарза – а Мен силер Мээң медээчилеримни тооп дыңнавайн туруңарда-ла, оларны силерже катап-катап айбылап чорудуп-ла турар-дыр мен – 6 Силом-биле кылган чүвемни бо өргээ-биле кылыр мен , а бо хоорайны чер-делегейниң бүгү чоннарынга каргаттырарынче чыгаар мен“».
7 Иеремия ол бүгү сөстерни Дээрги-Чаяакчының өргээзинге чугаалаан, Бурганның бараалгакчылары, медээчилери база бүгү чон ону дыңнап турган. 8 Дээрги-Чаяакчының бүгү чонга дамчыдарын айыткан шупту чүвезин Иеремия чугаалап доозарга, Бурганның бараалгакчылары, медээчилери база бүгү чон ону тудуп алгаш: «Сеңээ өлүм, өлүм! 9 Дээрги-Чаяакчының адын тудуп өттүр билип медеглеп тура, Силом-биле болган чүве бо өргээ-биле база болурун, бо хоорайның ээнзирээрин, аңаа чурттаар кижи артпазын чүге чугааладың?» – деп алгыржы бергеннер.
Бүгү чон Иеремияны шиидер дээш Дээрги-Чаяакчының өргээзинге чыглып келген. 10 Иудеяның нояннары ол дугайында дыңнап кааш, хаанның ордузундан Дээрги-Чаяакчының өргээзинге чедип келгеш, Чаа хаалга чанынга олуруп алганнар. 11 Бурганның бараалгакчылары биле медээчилери нояннарга база бүгү чонга: «Бо кижини өлүрүп шиидер ужурлуг! Хоорайывыс дугайында ооң чүү деп өттүр билип медеглээнин боттарыңар дыңнадыңар» – дээн.
12 Иеремия нояннарга база бүгү чонга мынча дээн: «Дээрги-Чаяакчы мени бо өргээ болгаш бо хоорай дугайында силерниң дыңнааныңар өттүр билген медеглелди чугаалазын дээш айбылап чорутту. 13 Оруктарыңар биле ажыл-херээңерни экижидип ап көрүңер , Дээрги-Чаяакчы Бурганыңарның сөзүн дыңнаңар. Дээрги-Чаяакчы ынчан бодалын өскертип, силерге аазааны айыыл-халапты болдурбас . 14 А мен – силерниң холуңарже кирдим, мээң-биле силерге шын болгаш чөптүг деп сагындырар чүведен кылыңар . 15 Чүгле ыяк билип алыңар – мени өлүрер болзуңарза, кем-буруу чок кижиниң ханы дээш бодуңарга, бо хоорайга, ооң бүгү чурттакчыларынга буруу чүктедир силер. Чүге дээрге Дээрги-Чаяакчы мени шынап-ла ол бүгү сөстерни силерге дыңналдыр чарлазын дээш айбылап чоруткан болгай».
16 Нояннар база бүгү чон Бурганның бараалгакчылары биле медээчилеринге: «Бо кижини өлүрүп шиитпес ужурлуг-дур! Ол биске Дээрги-Чаяакчы Бурганывыстың өмүнээзинден чугаалап турган-дыр» – дээннер.
17 Чурттуң элээн каш ·баштыңнары туруп келгеш , чыылган бүгү чонга мынча дээннер: 18 «Иудеяның хааны Эзекияның үезинде Морешет чурттуг Михей өттүр билип медеглеп турду. Ол Иудеяның бүгү чонунга:
„Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы: ‘·Сионну шөл ышкаш аңдарып каар,
Иерусалим бузундулар оваазы апаар,
а бо өргээни туткан даг арга-ыяш үнген чер апаар’ – дээн“ – деп чугаалаан болгай .
19 Ындыг-даа болза, Иудеяның хааны Эзекия биле Иудеяның бүгү чону ол медээчини өлүрерин дидинген бе? Хаан Дээрги-Чаяакчыдан корга бергеш, Оон хайыра дилээрин оралдашпаан бе? Дээрги-Чаяакчы ынчан бодалын өскертип, Бодунуң оларга аазааны айыыл-халап болбас кылып каан болгай . А бис боттарывыстың бажывысче хан кудуп тур бис!»
20 (Өске бир кижи – Шемайяның оглу, Кириат-Иарим хоорай чурттуг Урия дээрзи база Дээрги-Чаяакчының өмүнээзинден өттүр билип медеглеп турган чүве-дир. Ол кижи бо хоорай биле бо черге удур, Иеремия ышкаш, өттүр билип медеглеп турган. 21 Иоаким хаан , ооң шериглери болгаш нояннары медээчиниң сөстерин дыңнаан соонда, хаан ону өлүрер деп барган. Урия ол дугайында билип кааш, кортканындан Египетче дезе берген. 22 Иоаким хаан Египетче бодунуң улузун – Ахборнуң оглу Элнафанны өске кижилер-биле кады чорудупкан. 23 Олар Урияны Египеттен үндүргеш, Иоаким хаанга эккелгеннер. Хаан Урияны хылыш-биле өлүрткеш, мөчү-сөөгүн карачал улус ажаар чевегже октаптарын дужааган чүве-дир.)
24 Ынчангаш Шафанның оглу Ахикам Иеремияга болчуп, Иеремияны өлүрүп каар кылдыр чонга бербейн барган.
Хомут-биле бадыткал демдээ
271 Иосияның оглу, Иудеяның хааны Седекияның чагыргазының эгезинде Дээрги-Чаяакчы Иеремияга Бодунуң сөзүн ажыдыпкан.
2 Дээрги-Чаяакчы меңээ мынча дээн: «Хомут биле моожадан кылгаш, мойнуңга кедип ал . 3 Иерусалимче Иудеяның хааны Седекияга келген элчиннер дамчыштыр эдом, моав болгаш аммон чоннарның, Тир болгаш Сидоннуң хааннарынче хомут, моожадан чорудувут. 4 Ол элчиннерге боттарының дээргилеринге Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы, Израильдиң Бурганының бо сөстерин дамчыдарын дужаа: 5 Мен Бодумнуң өндүр улуг күжүм болгаш күчүлүг холум-биле делегейни база чер кырында чурттап турар кижилерни, дириг амытаннарны чаяап каан мен . Делегейни Мен бериксээн кижимге бээр мен . 6 Мен ам ол бүгү черлерни Вавилоннуң хааны, Мээң чалчам Навуходоносорга хүлээдип тур мен, черлик аң-меңни безин аңаа чагыртыр кылдыр берип тур мен . 7 Аңаа, ооң оглунга , оглунуң оглунга бүгү чоннар бараан болур. Ооң соонда Навуходоносорнуң чер-чуртунуң бастырар ээлчээ кээр. Ынчан Вавилонну хөй чоннар, өндүр улуг хааннар чагырып аар .
8 Ынчалза-даа ам кандыг-бир чон азы күрүне аңаа, Вавилоннуң хааны Навуходоносорга, бараан болбас болза, Вавилоннуң хаанының хомудунче мойнун сукпас болза , Мен ындыг чонну дайын-чаа, аш-чут болгаш хамчык аарыг-биле кезедир мен – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн, – ол чонну хаанның холу-биле төндүр кыргып-хыдыыр мен. 9 Силерге: „Вавилоннуң хаанынга кул болбас силер“ – деп турар боттарыңарның бүдүү билир, төлгечи, дүшчү, караң көрнүр болгаш илби-шидичи улузуңарны дыңнаваңар . 10 Силерни чериңерден ырадыр дээш, Мен силерни үндүр сывырыптарымга, өлүп калзын дээш, олар силерге меге чүве медеглээр-дир . 11 А мойнун Вавилоннуң хаанының хомудунче сугар база аңаа бараан болур чонну Мен ооң бодунуң черинге арттырар мен – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. – Ол чон бодунуң черин болбаазырадып, аңаа чурттаар».
12 Ол бүгү сөстерни мен Иудеяның хааны Седекияга база медеглеп, мынча дээн мен: «Вавилоннуң хаанының кедирген хомудун мойнуңарга сугарындан ойталаваңар. Аңаа база ооң чонунга бараан болуңар, ынчан амы-тынныг артар силер! 13 Чүге сен бодуң, сээң албаты чонуң дайын-чаа, аш-чут болгаш хамчык аарыгдан өлүр ужурлугул? Дээрги-Чаяакчы Вавилоннуң хаанынга бараан болбас чон-биле ынчаар кылырын аазаан болгай. 14 Силерге: „Вавилоннуң хаанынга кул болбас силер“ – деп турар медээчилерни дыңнаваңар, чүге дээрге олар силерге меге чүве медеглеп турар-дыр».
15 «Мен оларны айбылап чорутпаан мен – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. – Олар Мээң адым тудуп, мегелеп медеглеп турар-дыр. Ынчангаш Мен силерни үндүр сывырыптар мен – силер өлүп каар силер, силерге өттүр билип медеглеп турар медээчилер база!»
16 Бурганның бараалгакчыларынга болгаш бүгү чонга мен Дээрги-Чаяакчының сөзүн дамчыдып чугааладым: «Силерге: „Удавайн Дээрги-Чаяакчының өргээзиниң херекселдерин Вавилондан дедир эгидер!“ – деп өттүр билип медеглеп турар медээчилерни дыңнаваңар, чүге дээрге олар силерге меге чүве медеглеп турар-дыр. 17 Оларны дыңнаваңар, Вавилоннуң хаанынга бараан болуңар, ынчан амы-тынныг артар силер! Чүге бо хоорайны үрегдеп бустурарынга чедирерил? 18 Бир эвес олар Бурганның медээчилери болза база Дээрги-Чаяакчының сөзү оларга четкен болза, Дээрги-Чаяакчының өргээзинде база Иудеяның хаанының ордузунда, Иерусалимде ам-даа арткан херекселдерни Вавилонче аппарбазын дээш, Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчыдан дилеп, мөргүзүннер».
19 (Вавилоннуң хааны Навуходоносор Иоакимниң оглу, Иудеяның хааны Иехонияны база Иудея биле Иерусалимниң бүгү ызыгууртаннарын Иерусалимден Вавилонче тудуп аппаарга , бо хоорайда Бурганның өргээзинге адагаштар, «далай» дээр чунар сава болгаш дөжектер арткан.) Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы, Израильдиң Бурганы Бодунуң өргээзинде база Иудеяның хаанының ордузунда, Иерусалимде арткан херекселдер дугайында мынча дээн: 22 «Ол херекселдерни Вавилонче аппаар ; оларже сагыш салыр хүнүмге чедир олар аңаа артып каар. Оон ол херекселдерни үндүре бергеш, бо черже дедир эгидер мен ». Дээрги-Чаяакчының медеглээн чүвези ол-дур.
Меге медээчи Анания
281 Иудеяның хааны Седекияның чагыргазының эгезинде , ооң дөрткү чылының беш айда Азурнуң оглу Анания – Гаваон хоорай чурттуг Бурганның медээчизи – Дээрги-Чаяакчының өргээзинге, Бурганның бараалгакчылары база бүгү чон көрүп турда, меңээ мынча дээн: 2 «Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы, Израильдиң Бурганы мону чугаалаан: „Мен Вавилоннуң хаанының кедирген хомудун чуура шаап каар мен. 3 Ийи чыл болгаш, Мен Вавилоннуң хааны Навуходоносорнуң Дээрги-Чаяакчының өргээзинден ап алгаш, Вавилонче аппарган бүгү херекселдерин бо черже дедир эгидер мен . 4 Иоакимниң оглу, Иудеяның хааны Иехонияны база Иудеядан Вавилонче тудуп аппарган бүгү улусту Мен бо черже дедир чандырар мен – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн, – чүге дээрге Вавилоннуң хаанының кедирген хомудун чуура шаап каар мен“».
5 Иеремия медээчи Анания медээчиге Дээрги-Чаяакчының өргээзинге турган бараалгакчылар биле бүгү чон көрүп турда, харыы берген. 6 Иеремия ынчан: «Дээрги-Чаяакчы ылап-ла ынчаар кылып каан болза! Ол сээң өттүр билген медеглелиңни күүседип, Бодунуң өргээзиниң херекселдерин Вавилондан бо черже дедир эгиткен база туттурган бүгү улусту дедир чандырган болза! 7 Чүгле сеңээ болгаш бүгү чонга дыңналдыр чугаалаар чүвемни дыңнап ал. 8 Шаг шаанда, сен-даа, мен-даа чок турган үеде, Бурганның медээчилери хөй чурттарга, өндүр улуг күрүнелерге дайын-чаа, айыыл-халап болгаш хамчык аарыг боорун баш бурунгаар чугаалап турган болгай. 9 Бир эвес медээчи амыр-тайбың доктаарын баш бурунгаар чугаалаан болза , Дээрги-Чаяакчының ылап-ла айбылап чоруткан медээчизи ол-дур деп, чүгле кажан ооң медеглээн сөстери чогуп бүдерге, хүлээп көөр турган » – дээн.
10 Анания медээчи Иеремия медээчиниң мойнунда хомутту ужулгаш, чуура шаап каапкаш, 11 бүгү чон мурнунга: «Дээрги-Чаяакчы: „Ийи чыл болгаш, Мен бүгү чоннарның мойнунда хомутту, Вавилоннуң хааны Навуходоносорнуң кедирген хомудун, шак ынчаар чуура шавар мен“ – деп чугаалады» – дээн. Иеремия медээчи ынчан бодунуң оруу-биле чорупкан.
12 Иеремия медээчиниң мойнунда хомутту Анания медээчи чуура шаап каан соонда, Дээрги-Чаяакчы Иеремияга Бодунуң сөзүн ажыдыпкан: 13 «Барып, Ананияга мону чугаала. Дээрги-Чаяакчы: „Сен ыяш хомутту чуура шаап кааш, ооң орнунга демир хомут кылып алдың!“ – дээн. 14 Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы, Израильдиң Бурганы: „Бүгү бо чоннар Вавилоннуң хааны Навуходоносорга бараан болзун дээш, оларның мойнунга демир хомут кедирер мен! Олар ооң кулдары апаар, черлик аң-меңни безин аңаа хүлээдир мен “ – деп медеглээн болгай».
15 Иеремия медээчи Анания медээчиге мынча дээн: «Анания, мени дыңна! Дээрги-Чаяакчы сени айбылап чорутпаан-дыр, сен бо чонну мегелеп, ынандырган-дыр сен . 16 Ынчангаш Дээрги-Чаяакчы: „Мен сени чырык чер кырынга амылыг арттырбас мен, бо чылын-на өлүп каар сен, чүге дээрге чугааң-биле Дээрги-Чаяакчыга удур үймээн үндүрген-дир сен“ – дээн болгай».
17 Ол-ла чылын, чеди айда, Анания медээчи өлү берген.
Вавилонче тудуп аппарган еврейлерге чагаа
291 Иеремия медээчиниң арткан ·баштыңнарже , Бурганның бараалгакчылары биле медээчилеринче болгаш Навуходоносорнуң Иерусалимден Вавилонче сүрүп аппарган бүгү чонунче Иерусалимден чоруткан чагаазы бо-дур. 2 Иехония хаанны, ооң авазын, Иудея болгаш Иерусалимниң дүжүметтери биле нояннарын, усчу, дарган улузун Иерусалимден тудуп аппарган соонда , 3 Иеремия ол чагааны Шафанның оглу Элеаса биле Хелкияның оглу Гемарияны дамчыштыр чоруткан турган. Ол ийи кижини Иудеяның хааны Седекия Вавилонче – ооң хааны Навуходоносорже айбылап чоруткан чүве-дир. Ол чагаада мынча деп бижээн:
4 Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы, Израильдиң Бурганы мынча дээн: «Иерусалимден Вавилонче үндүр сывырыпканым бүгү туттурган улус, дыңнаңар.
5 Бажыңнардан тудуп алгаш, ээлеп чурттаңар, сесерликтерден тарып алгаш, оларның чимизин чиңер. 6 Кадайдан ап алыңар, оол-кыстыг болуңар, оларны өглеп-баштаңар – олар база ажы-төлдүг болзун. Ол черге өзүп-көвүдеңер, эвээжевеңер! 7 Силерни ынаар үндүр сывырыпканым хоорайга амыр-тайбыңдан күзеңер. Ол хоорай дээш дилеп, Дээрги-Чаяакчыга мөргүңер , бир эвес аңаа амыр-тайбың доктаар болза, силерге база амыр-тайбың доктаар».
8 Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы, Израильдиң Бурганы: «Силерниң араңарда турар бүдүү билирлериңерге, төлгечилериңерге дуурайлатпаңар , дүжүн чугаалаар дүшчүлерни дыңнаваңар! 9 Ол улус силерге Мээң адым тудуп мегелеп өттүр билип медеглээр-дир , Мен оларны айбылап чорутпаан мен» – деп медеглээн.
10 Дээрги-Чаяакчы мынча дээн: «Вавилонга берип каан чеден чыл эрте бээрге , Мен силерже сагыш салыр мен , Мээң ачы-буянныг сөзүмнү силер-биле күүседип, силерни бо черже дедир чандырар мен. 11 Силерге
хамаарыштыр чүнү баш бурунгаар бодап алганымны Мен билир болгай мен – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. – Силерге келир үени, идегелди хайырлаар дээш, Мен айыыл-халап эвес, амыр-тайбыңны бээр деп бодалдыг мен. 12 Силер Мени кыйгырар силер, баргаш, Меңээ мөргүүрүңерге, Мен силерге харыылаар мен . 13 Менче чүткүп, дилеп эгелээш, тып аар силер . Бир эвес Менче бүгү чүлдү-чүрээңер-биле чүткүүр болзуңарза, 14 Мени тып аар силер – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн, – Мен силерге эки чолду эгидер мен , силерни ынаар үндүр сывырыпканым бүгү чоннардан, бүгү черлерден чыып эккээр мен» .
15 Силер: «Дээрги-Чаяакчы биске Бодунуң медээчилерин Вавилонга турувуста, база чорудуп берди» – деп турдуңар. 16 А Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы Давид хаанның дүжүлгезинде саадаан хаан дугайында, Иерусалим хоорайда бүгү чурттакчы чон – силерниң-биле кады тудуп аппарбаан ха-дуңмаңар дугайында мынча дээн: «Мен оларже дайын-чаа, аш-чут болгаш хамчык аарыг ыдып тур мен! Мен оларны кижи чиир аргажок, ирик фига чимизи ышкаш аажылаар мен . 18 Мен оларны дайын-чаа, аш-чут болгаш хамчык аарыг-биле истеп-сүрер мен . Оларны чер-делегейниң бүгү күрүнелеринге коргунчуг үлегер-чижек кылып каар мен, үндүр сывырарым чер бүрүзүнге оларны каргыш, хоозурал, кочулал болгаш дорамчылалга таварыштырар мен . 19 Чүге дээрге олар Мээң сөстеримни тооп дыңнавайн турган болгай – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. – Мен ол сөстеримни Бодумнуң чалча-медээчилеримни дамчыштыр оларже катап-катап чорудуп-ла турдум, а олар тооп дыңнавады – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. –
20 А силер, Мээң Иерусалимден үндүр сывырып, Вавилонче чорудупканым улус, Дээрги-Чаяакчының сөзүн тооп дыңнаңар!»
21 Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы, Израильдиң Бурганы силерге Ооң адын тудуп, меге чүве медеглеп турар медээчилер – Колияның оглу Ахав биле Маасеяның оглу Седекия дугайында мынчаар чугаалаан: «Мен оларны Вавилоннуң хааны Навуходоносорга хүлээдип бээримге, силер көрүп туруңарда, хаан оларны өлүрүп каар! 22 Оларны сактып, Вавилонче көжүрткен иудейлер аразынга: „Седекия болгаш Ахав-биле болган чүвени Дээрги-Чаяакчы сээң-биле база кылзын!“ – деп каргыш тыптыр . (Вавилоннуң хааны оларны отка хаарган.) 23 Чүге дээрге олар Израильге чүдек-бужар чүве үүлгедип: өске улустуң кадайлары-биле самыырап база оларга чугаалаарын дужаавааным меге чүвени Мээң адым тудуп чугаалап турганнар . Мен ону билир мен, аңаа херечи мен». Дээрги-Чаяакчының медеглээн чүвези ол-дур.
Шемайяга Дээрги-Чаяакчының медеглели
24 «Иеремия, Нехелам чурттуг Шемайя деп кижиге Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы, Израильдиң Бурганының дараазында сөстерин дамчыт: „Иерусалимниң бүгү чурттакчы чонунга, Маасеяның оглу, Бурганның бараалгакчызы Софонияга болгаш бүгү бараалгакчыларга бодуң өмүнээңден чагаа бижээн кижи сен болгай сен“».
Ол чагаада мынча деп бижээн турган:
26 Дээрги-Чаяакчы Софония сени Бурганның бараалгакчызы Иодайның орнунга бараалгакчы кылып каан болгай; Дээрги-Чаяакчының
өргээзинге угаанын ышкынгаш , өттүр билип медеглеп эгелээр улусту хайгаараар база оларның буттарын доорбаш ыяшка демирлээр, мойнунга дөңгү кедирер ужурлуг турган сен . 27 А силерниң черде өттүр билип медеглеп турар Анатот чурттуг Иеремияны чүге доктаатпас сен? 28 Ол Иеремия Вавилонда бисче: «Шөлүлгеңер үр хуусаалыг боор. Бодуңарга бажыңнардан тудуп алгаш, оларны ээлеп чурттаңар, сесерликтерден тарып алгаш, оларның чимизин чиңер» – деп бижээн чагаа чорутту.
29 Бурганның бараалгакчызы Софония ол чагааны Иеремия медээчиге номчуп берген. 30 Дээрги-Чаяакчы Иеремияга Бодунуң сөзүн ажыдыпкан: 31 «Өскээр көжүрткен бүгү улусче медээден чорудувут. Дээрги-Чаяакчы Нехелам чурттуг Шемайя дугайында: „Шемайяны Мен айбылап чорутпаан мен, ындыг-даа болза, ол силерге өттүр билип медеглеп, меге идегел берген-дир!“ – деп чугаалаан . 32 Ынчангаш Дээрги-Чаяакчы мынча дээн: „Мен Нехелам чурттуг Шемайяны, ооң үре-салгалын кезедир мен! Ооң үре-салгалындан кым-даа бо чоннуң аразынга чурттавас, Бодумнуң чонумга Мээң хайырлаар ачы-буянымны көрбес, чүге дээрге Шемайя бодунуң чугаазы-биле Дээрги-Чаяакчыга удур үймээн үндүрген-дир“». Дээрги-Чаяакчының медеглээн чүвези ол-дур.
Дээрги-Чаяакчының идегелди аазааны
301 Дээрги-Чаяакчының Иеремияга ажыдып каан сөзү бо-дур. 2 Дээрги-Чаяакчы, Израильдиң Бурганы мынча дээн: «Мээң сеңээ чугаалаан бүгү чүвемни дүрүг-номга бижип каг . 3 Чүге дээрге үези кээрге, Мээң чонумга, Израиль биле Иудеяга, эки чолду эгидер мен – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн, – оларның ада-өгбезинге берген черимче оларны дедир чандырар мен, олар ынчан черин ээлеп чурттаар ».
4 Дээрги-Чаяакчының Израиль биле Иудея дугайында чугаалаан сөстери бо-дур. 5 Дээрги-Чаяакчы мынча дээн:
«Коргуушкун биле девидээшкин кышкызы дыңналып тур –
амыр-тайбың чок-тур!
6 Айтырып, боданып көрүңер! Эр кижи божуп шыдаар бе?
А чүге Мен көөрүмге, эр улус,
божаан кадайлар дег, белинден туттунуп алганыл?
Чүге оларның арыннары ак тос апарганыл?
7 Аа халак! Ол өндүр улуг хүн-дүр, аңаа дөмейлежир хүн чок.
Израильге айыыл-халап үези кээри ол-дур ,
ынчалза-даа ол тын-менди үнер.
8 Ол хүн кээрге, Мен сээң мойнуңда хомутту чуура шаап, моожаңны үзе тыртар мен – деп, Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы медеглээн. – Ынчан Мээң улузум даштыкы улуска бараан болбайн баар, 9 а боттарының Бурганы, Дээрги-Чаяакчыга база оларның бажынга Мээң салып каарым боттарының хааны – Давидтиң салгакчызынга бараан болуп эгелээр .
10 А сен, Мээң чалчам Иаков , кортпа – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн, –
Израиль, сүрээдеве!
Мен сени камгалап, ырак чурттан дедир эккээр мен,
үре-салгалыңны – туттуруушкунда турары чурттан дедир чандырар мен.
Иаков ээп келгеш, хостуг-шөлээн, амыр-тайбың чурттаар,
ону кым-даа коргудуп-дүвүретпес .
11 Чүге дээрге Мен сээң-биле кады мен – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн, –
Мен сени камгалаар мен!
Оларның аразынга сени тоо быдаратканым бүгү чоннарның когун үзер мен,
а сени узуткавас мен.
Ындыг-даа болза, сени чөптүү-биле кезедир мен,
кеземче чок арттырбас мен! »
12 Дээрги-Чаяакчы мынча дээн:
«Балыгларың эмнеттинмес-тир, кемдээшкиниң аар-дыр!
13 Сээң херээң дээш кым-даа сагыш салбас-тыр,
балыгларыңга эм-таң чок-тур, экиртир эмнеттинмес-тир сен.
14 Хандыкшааннарың шупту сени уттупкан, сеңээ келиксевес апарган.
Дайзыннарың согугларын сенче угландырдым,
каржы-дошкуну-биле кезеттим,
чүге дээрге кем-бурууң улуг-дур, бачыттарың эңдерик-тир.
15 Балыгларың дээш, аар кемдээшкиниң дээш
чүге човууртап алгырар сен?
Кем-бурууң улуг-дур, бачыттарың эңдерик-тир,
ынчангаш Мен сени ынчаар аажыладым.
16 Ындыг-даа болза, сени сыырып турганнарның боттарын сыырар,
сени кызып-кыйып турган улусту тудуп алгаш баар!
Сени үптеп турганнар боттары үптеттирер,
сенден олча-тывыш ап турган улус
боттары олча-тывыш боор кылып каар мен!
17 Сени улус кагдырган деп санап:
„·Сион бо-дур, ол ам кымга-даа херекчок апарды!“ – деп турза-даа,
Мен сени экиртип, балыгларыңны эмнээр мен ».
Дээрги-Чаяакчының медеглээн чүвези ол-дур.
18 Дээрги-Чаяакчы мынча дээн:
«Мен Израильдиң чадырларын катап тигер мен,
ооң бажың-балгадын кээргээр мен!
Бузундулар шыпкан тейлер кырынга хоорайлар туттунар,
ордулар биеэги туружунга туттунуп туруптар.
19 Улус-чон мактал тудуп мөргүүр, өөрүп алгыржыр.
Мен оларны өстүрүп-көвүдедир мен –
олар моон соңгаар эвээжевес;
оларны алдаржыдар мен – олар куду көрдүрбес.
20 Оларның оолдары шаандагы үеде дег чурттаар,
оларның ниитилели Мээң мурнумга быжыгар,
оларны кызып-кыйган улусту кезедир мен!
21 Оларның ·баштыңы – боттарының бирээзи болур,
чагырыкчызы – боттарының аразындан үнер.
Мен ону чоокшуладып аар мен, ол Меңээ чоок апаар.
Кижи боду Менче чоокшулап диттикпес болгай – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. –
22 Силер Мээң чонум болур силер,
Мен – силерниң Бурганыңар болур мен! »
23 Дээрги-Чаяакчының шуурганы килеңнии-биле көдүрүлдү!
Коргунчуг казыргы бузуттугларны хөме ап, бажын алыр!
24 Дээрги-Чаяакчы Бодунуң чүрээнде бодалдарын күүседип,
боттандырбаан шаанда, Ооң өөскүп үнген килеңи оожургавас.
Келир үеде силер ону билип аар силер .
311 «Ол үе кээрге, Мен Израильде төрел бөлүк бүрүзүнүң Бурганы болур мен – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн, – а олар Мээң чонум болур».
Чаа израиль чон
2 Дээрги-Чаяакчы мынча дээн:
«Дайын-чаадан дириг арткан чон
ээн кургаг ховуга Мээң ээ көрнүүшкүнүмнү чедип алган.
Мен Израильге оожургал-дышты хайырлаан мен!
3 Мен аңаа ырактан көстүп келген мен.
Мөңге ынакшыл-биле сеңээ ынак болгаш ,
энерелим сеңээ көргүзер мен!
4 Сени база катап күш киирер мен;
Израиль-кыс, күштүг апаар сен!
Хөгжүм херексели тудуп алгаш,
өөрүң-биле база катап өөрүшкүлүг самнап үнүп кээр сен ;
5 Самарияның дагларынга виноградың база катап тарып аар сен.
Виноград тараан ажаакчылар ооң чимизин боттары чооглаар!
6 Ийе, ол хүннү доктааткан, ынчан Эфрем дагларында доскуулчулар:
„Тургулаңар, ·Сион дагже, Дээрги-Чаяакчы Бурганывысче
үне берээли! “ – деп алгыржы бээр».
7 Дээрги-Чаяакчы мынча дээн:
«Израильди өөрүшкүлүг алгап ырлаңар,
чоннарның ·баштыңын мендилеңер!
Чарлап, мактаңар база „Дээрги-Чаяакчы, Бодуңнуң чонуңну,
Израильдиң арткан кезээн камгалап көр!“ – деп дилеңер.
8 Мен израильчилерни соңгу чүкте чурттан,
чер-делегейниң ужу-кыдыындан чыып эккээр мен .
Согур, аскак-бүскек улус, иштиг-сааттыг, божуур четкен херээженнер база
оларның аразынга турар, олар дыка хөй бооп мөөңнежип алган чанып кээр.
9 Израильчилер ол чурттан ыы-сыылыг чоруптар –
мен ам оларны суглар кыдыы-биле оргу-дески оруктап эдертир мен,
олар аңаа илдикпес.
Мен – Израильдиң адазы-дыр мен,
Эфрем – Мээң дун оглум-дур !
10 Чоннар, Дээрги-Чаяакчының сөзүн дыңнаңар!
Ырак чурттарга медээлеп: „Израильди Кым тоо быдаратканыл,
Ол Боду ону чыып алгаш, кадарчы сүрүг малын дег,
карактап-кадарар “ – деп чугаалаңар.
11 Дээрги-Чаяакчы Израильди садып хостаан ,
ооң күш четпези холдан адырган!
12 Израиль чон ээп келгеш, бедик ·Сионга өөрүп-хөглээр,
Дээрги-Чаяакчының ачы-буян хайырлалы:
кызыл-тас, виноград арагазы, олива үзү,
аныяк бода болгаш шээр мал дээш өөрүп-байырлаар.
Оларның сагыш-сеткили суггаттыг чечектелген сесерлик дег апаар ,
хилинчек көрбестей бээрлер.
13 Чалыы кыстар самнап хөглээр,
аныяк оолдар, кырганнар база!
Оларның кажыыдалын хөглээшкин-биле солуур мен ,
оларны аргалаар мен, муңгарал соонда, өөртүр мен.
14 Бурганның бараалгакчыларын элбек-чаагай аъш-чем-биле чемгерер мен,
чонум Мээң ачы-буян хайырлалымны четтиргеш, тодар».
Дээрги-Чаяакчының медеглээн чүвези ол-дур.
15 Дээрги-Чаяакчы мынча дээн:
«Рамада алгы-кышкы, ажыг-шүжүгнүң ыы-сыызы дыңналып тур.
Рахил ажы-төлүнүң ажыын ажып ыглап, хөңнү чазалбайн тур,
чүге дээрге ажы-төлүн ышкынган-дыр »
16 Дээрги-Чаяакчы мынча дээн:
«Ишкирнигип ыглавайн көр, карааң чажы төгүлбезин,
чүге дээрге сээң күш-ажылың дээш шаңнал көрдүнген – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн, –
ажы-төлүң дайзыннарының чуртундан дедир чанып кээр!
17 Сээң идегелиң – келир үеде – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн, –
оолдарың боттарының ээлээн черинче эглип кээр!
18 Дыңнап кагдым – Израиль ыглап-сыктап:
„Сен мени кезеттиң, чөрүү молдурга ышкаш, кеземче алдым.
Эглип келзин дээш, мени ээлдирип алам, Дээрги-Чаяакчы ,
Сен – мээң Бурганым болгай сен!
19 Мен оруктан өскээр эггеш, хараададым,
бачыдым билингеш, бажым шаштынып турдум!
Адым баксырап, бодумну бужартаттым,
аныяк шаамның багын чүктеп чор мен“ – деп тур.
20 А Эфрем – Мээң эргим оглум, ынак төлүм эвес чүве бе?
Мен ону чаңгыс эвес катап чемелеп турдум,
ынчалза-даа черле утпаан мен!
Мээң сеткил-чүрээм ол дээш муңгарап чор, Мен ону кээргеп тур мен!»
Дээрги-Чаяакчының медеглээн чүвези ол-дур.
21 «Бодуңга орук демдеглээр даштардан салып ал,
чагылардан тургузуп ал,
сеткил-чүрээңни биеэде чоруп турганың дорт орукче угландыр.
О, Израиль-кыс, эглип кел, бодуңнуң хоорайларыңче эглип кел!
22 Кажанга чедир улчуп кээр сен, өскерликчи кыс?
Дээрги-Чаяакчы чер кырынга туруп көрбээн чүүлдү кылды:
кыс кижи бодунуң эр эжинче дедир эглип келди ».
23 Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы, Израильдиң Бурганы:
«Кажан мен израиль чонга эки чолду эгидеримге ,
Иудеяда, ооң хоорайларында улус:
„Чөптүг-шынныг оран-сава, ыдыктыг даг!
Дээрги-Чаяакчы сеңээ ачы-буяндан хайырлазын! “ – деп сөстерни чугаалаар.
24 Шак бо черни Иудеяның чону,
ооң бүгү хоорайларының чурттакчылары,
чер ажылдыглар болгаш сүрүг малы-биле көжүп чоруур улус
эп-найыралдыг ээлеп чурттаар.
25 Могап-шылаан улуска суг ижиртир мен,
шагзыраан улусту тоттурар мен» – дээн.
26 Ынчан мен одунгаш, карактарым көрүп келдим. Удуп чыткан үем тааланчыг болду.
Чаа чагыг-керээ
27 «Израиль биле Иудеяны чурттакчы чон болгаш мал-маган-биле долдурар үем кел чыдыр – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. – 28 Мурнунда Мен дазылы-биле тура тыртар, үрегдээр, буурадыр, узуткаар болгаш хора халдадыр дээш олардан карак салбайн турдум . Ам Мен быжыглаар база тарып олуртур дээш олардан карак салбас мен – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. – 29 Ол үеде улус: „Адалары шаңгыр кат чип турган, а ажы-төлдүң дижи кагжаан “ – деп чугаалавайн баар. 30 Чүге дээрге кижи чүгле бодунуң кем-буруузу дээш өлүр ; шаңгыр катты кым чигенил – ооң дижи кагжаар.
31 Израильдиң чону-биле база Иудеяның чону-биле чаа чагыг-керээ чарар үем кел чыдыр – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. – 32 Оларның ада-өгбезин холундан чедип алгаш, Египеттен үндүре бергеш, олар-биле чарганым дег эвес, өске чагыг-керээ болур. Олар ук чагыг-керээни үрээн болгай, а Мен оларның Ээзи турган мен – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. – 33 Мен ол хүннерде израиль чон-биле мындыг чагыг-керээ чарар мен : Бодумнуң дүрүм-хоойлумну оларның угаан-медерелинче киирер мен, оларның чүректеринге бижип каар мен! Мен оларның Бурганы болур мен, а олар Мээң чонум болур – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. – 34 Моон соңгаар кым-даа өске кижини, бодунуң ха-дуңмазын, сургап: „Дээрги-Чаяакчыны билип алыңар!“ – дивес, чүге дээрге олар шупту, улуг-бичези чокка, Мени билген турар – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. – Мен оларның кем-буруузун өршээр мен, оларның бачыттарының дугайында оон ыңай сагынмас мен ».
35 Хүндүскү үени чырытсын дээш хүннү хайырлаан,
дүнеки үени чырытсын дээш ай биле сылдыстарга дүрүмнер доктааткан ,
далайны хөлзедип, чалгыгларны шимээргедип турар
Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы деп аттыг Бурган мынча дээн:
36 «Бо дүрүмнер Мээң мурнумга күжүн чидирбези дег,
Израильдиң салгалы Мээң мурнумга кезээ мөңгеде чон бооп артар ».
37 Дээрги-Чаяакчы мынча дээн:
«Бедик дээр хемчээттинмес, черниң ханы үндезиннери шинчилеттинмес,
Мен база Израильдиң салгалындан, бак үүлгедиглер кылган-даа болза, ойталавас мен! »
Дээрги-Чаяакчының медеглээн чүвези ол-дур.
Чаа Иерусалим
38 «Бо хоорайны Дээрги-Чаяакчыга алдар кылдыр Хананел суургазындан Азыгда хаалгага чедир катап база тудар үе кээр – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. – 39 Чер хемчээр хендир оон Гарив тейге чедир шөйүлгеш, оортан Гоафче ээптер. 40 Ам мөчү-сөөк биле хүл шыпкан бүгү шынаага база Кедрон суунга чедир, чөөн чүкте Аът хаалгазынга чедир бүгү шөлдер Дээрги-Чаяакчының ыдыктыг чери апаар , ол хоорайны кажан-даа үреп буспас, узуткавас».
Иеремияның шөл садып алганы
321 Иудеяның хааны Седекияның чагыргазының онгу чылында Дээрги-Чаяакчы Иеремияга Бодунуң сөзүн ажыдып чугаалаан. Ол чыл болза Навуходоносорнуң чагыргазының он сески чылы турган чүве-дир. 2 Ынчан Вавилоннуң хаанының аг-шерии Иерусалимни бүзээлеп алган , а Иеремия медээчини Иудеяның хаанының ордузунда таңныылдар турар шөлдүң иштинге хоругдап каан турган. 3 Иудеяның хааны Седекия Иеремияны ынаар хоругдааш, мынча дээн: «Чүге сен мындыг чүве өттүр билип медеглээр сен? Чүге Дээрги-Чаяакчы: „Мен бо хоорайны Вавилоннуң хаанының холунга хүлээдип бээр мен, ол хаан хоорайны эжелеп аар! 4 Халдей чоннуң холундан Иудеяның хааны Седекия база адырлып шыдавас. Седекия Вавилоннуң хаанының холунче кире бергеш, ооң-биле арыннарын удур-дедир көржүп алгаш чугаалажыр, ону ийи караа-биле көөр. 5 Ол хаан Седекияны Вавилонче аппаар. Мен Седекияга хамаарыштыр хемчег албаан шаамда, ол аңаа артар. Халдейлер-биле чаалашкаш, тиилеп шыдавас-тыр силер“ – деп чугаалааныл? »
6 Иеремия Седекияга харыылаан: «Дээрги-Чаяакчы Бодунуң сөзүң меңээ ажыдып: 7 „Шаллум акыңның оглу Анамеил сеңээ келгеш: ‘Анатот хоорайның чанында мээң шөлүмнү садып алам, мээң чоок төрелим болгаш, сен ону садып аар ужурлуг сен’ – дээр“ – деп чугаалаан.
8 Оон, Дээрги-Чаяакчының чугаалааны дег, акымның оглу Анамеил таңныылдар шөлүнде меңээ чедип келгеш: „Анатоттуң чанында, Вениаминниң аймааның черинде мээң шөлүмнү садып алам, ону ээлээр эрге сенде бар болгай, сен ону садып аар ужурлуг сен . Садып ап көрем!“ – дээн. Мен ынчан Дээрги-Чаяакчының күзел-соруу ол дээрзин билип кагдым. 9 Мен Анатоттуң чанында шөлдү Анамеил шанымдан садып алгаш, аңаа он чеди °шекел мөңгүн деңзилеп бердим. 10 Мен садыглажылга бижиинге ат салгаш, таңмалааш, херечилер кыйгыргаш, мөңгүннү деңзилеп бердим. 11 Ол садыглажылга бижиин (дүрүм-хоойлу ёзугаар дүргеш, таңмалап каан бир хоолганы база дүрүп кагбаан өске хоолганы) ап алгаш, 12 ону Маасеяның оглунуң оглу, Нирияның оглу Варухка , Анамеил шаным база ол бижикке ат салган херечилер көрүп турда, дамчыдып берген мен. Таңныылдар шөлүнге турган бүгү иудейлер база ону көрген. 13 Ол бүгү улус көрүп турда, мен Варухка мындыг айтыышкын бердим: 14 „Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы, Израильдиң Бурганы: ‘Бо садыглажылга бижиин – дүрүп каанын-даа, дүрүп кагбаанын-даа ап алгаш, ол үр үеде кадагалаттынар кылдыр, дой саваже суп каг’ – дээн. 15 Чүге дээрге Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы, Израильдиң Бурганы: ‘Бо черге улус бажыңнар, шөлдер болгаш сесерликтерни ам-даа садып аар-дыр’ – деп чугаалаан болгай“.
16 Мен садыглажылга бижиин Нирияның оглу Варухка берип кааш, Дээрги-Чаяакчыга мөргээн мен: 17 „О, Дээрги-Бурган-Чаяакчы! Сен чер биле дээрни Бодуңнуң өндүр улуг күжүң болгаш күчүлүг холуң-биле чаяаган сен. Сээң кылып шыдавас чүвең чок! 18 Муң-муң кижилерге энерелиң көргүзер сен; ада-өгбезиниң кем-буруузу дээш салгакчыларын кезедир сен . О, өндүр улуг, күчү-күштүг Бурган, Сээң адың – Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы. 19 Сээң угаан-сарыылың өндүр улуг, ажыл-херээң сан-түң чок. Сээң карааң кижи төрелгетенниң бүгү оруктарын көрүп турар , Сен кижи бүрүзүн, ооң оруктары дээш, ажыл-херээниң үре-түңнелин барымдаалап, шаңнаар азы кезедир сен .
20 Сен Египетке кайгамчык демдектер көргүскен сен , оларны амдыгаа чедир Израильге-даа, бүгү улус аразынга-даа көргүзүп турар сен, ам эдилеп чоруур алдар-адыңны чедип алган сен! 21 Сен Бодуңнуң израиль чонуңну Египеттен көскү демдектер болгаш кайгамчык чүүлдер-биле, күчү-күжүң болгаш күчүлүг холуң-биле, аажок коргунчуг байдалдар тургузуп тургаш, үндүре берген сен . 22 Оларның ада-өгбезинге бээр бооп даңгыраглаан чериңни – сүт биле ары чигири аккан байлак черни оларга берген сен . 23 Олар чедип келгеш, ол черни ээлеп алган. Ынчалза-даа Сээң сөзүңнү тооп дыңнавайн барганнар, Сээң дүрүм-хоойлуң ёзугаар чурттавайн турганнар. Оларга кылзын деп айыткан чүвеңни кылбайн барганнар. Ол бүгү дээш, Сен оларже бо бүгү айыыл-халапты ыткан сен! 24 Бүзээлел чалдары хоорай ханалары-биле деңнежи берген-дир, дайзын хоорайны эжелеп аар, бо хоорайны бүзээлээн халдейлер ону холунга киирип аар. Хоорай дайын-чаа, аш-чут болгаш хамчык аарыгдан калыр . Сээң чугаалап турган чүвең боттанган-дыр, Сен ам ону көрүп тур сен. 25 А Сен, Дээрги-Бурган-Чаяакчы, бо хоорай халдейлерниң холунче кирип турда, чүге меңээ: ‘Бодуңга мөңгүн-биле шөлден садып ал, херечилерден кыйгырып ал’ – деп чугаалап тур сен?“»
26 Дээрги-Чаяакчы Иеремияга Бодунуң сөзүн ажыдып: «Мен – Дээрги-Чаяакчы, бүгү амылыг чүвениң Бурганы мен! Мээң кылып шыдавас чүвем бар бе? » – деп чугаалаан.
28 Дээрги-Чаяакчы мынча дээн: «Мен бо хоорайны халдейлерниң холунга, Вавилоннуң хааны Навуходоносорнуң холунга хүлээдип бээр мен, ол хаан ону эжелеп аар. Бо хоорайны бүзээлеп алган турар 29 халдейлер ынаар киргеш, ону отка чиртир – хоорайны, ээлери оларның кырынга ·Ваал бурганга айдызаашкын кылып, хары бурганнарга арага чажып, Мени килеңнедип турган бажыңнарны өрттедиптер . 30 Чүге дээрге Израиль биле Иудеяның чону аныяандан-на Мээң мурнумга чүгле бузут үүлгедип турган ; израиль чон бодунуң ажыл-херектери-биле Мени чүгле килеңнедип турган – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. – 31 Бо хоорай ону туткан хүнүнден эгелээш, амдыгаа чедир Мени килеңнедип, хорададып келген. Ынчангаш Мен ону караамдан чайладып кааптар мен. 32 Израиль биле Иудеяның чонунуң – оларның боттарының хааннарының, нояннарының, Бурганның бараалгакчылары биле медээчилериниң , Иудеяның улузунуң, Иерусалимниң чурттакчыларының Мени килеңнедир дээш кылып турган бүгү бузуду дээш ынчаар кылыр мен.
33 Олар Менден арыннарын чажырып, хая көрнү бердилер; оларны Мен катап-катап өөредип турдум, ынчалза-даа Мени тооп дыңнавадылар, суртаалымны хүлээп албадылар. 34 Мээң адымга тураскааткан өргээ иштинге чүдек-бужар чүүлдерин тургузуп алгаш, ол өргээни бужартаттылар . 35 Молох бурганга оглу-кызын өргүп , Бен-Энном шынаазынга ·Ваал бурганга өргүл салыр черлер тудуп алдылар. Мен оларга ынчаар кылырын дужааваан мен, ындыг чүдек-бужар чүүл Мээң сагыжымга-даа турбаан , Иудея ол дээш бачытка борашкан».
36 Улус ук хоорай дугайында: «Ол дайын-чаа, аш-чут болгаш хамчык аарыгга алзып, Вавилоннуң хаанының холунче кире бээр » – дээр-дир. Ындыг-даа болза, Дээрги-Чаяакчы, Израильдиң Бурганы ооң дугайында мынча дээн: 37 «Мен кылыктанып килеңнээш, аажок хорадай бергеш, сывырып чорудупканым бүгү чурттардан бо улусту чыып алгаш, бо черже дедир чандырар мен , оларга айыыл чок амыдыралды хайырлаар мен . 38 Олар Мээң чонум болур, а Мен оларның Бурганы болур мен . 39 Мен оларга чаңгыс аай чүрек биле чаңгыс аай орукту бээр мен – олар бүгү назынында Менден коргар, ол чорук оларга база оларның үре-салгалынга ачылыг болур. 40 Мен олар-биле мөңге чагыг-керээ чарып алгаш , олардан ойталавас мен, оларга ачы-буян кылырын соксатпас мен. Олар Менден ойталавазын дээш, чүректерин Менден коргар кылып каар мен. 41 Бүгү-ле чүлдү-чүрээм-биле, бүгү-ле сеткил-сагыжым-биле олар дээш өөрүүр мен , оларга ачы-буян көргүзер мен, оларны бо черге быжыг дазыл-дөстүг кылдыр тарып олуртур мен ».
42 Дээрги-Чаяакчы мынча дээн: «Мен бо чонче кончуг улуг айыыл-халап ыткан мен, Мээң ам аазаан бүгү ачы-буянымны оларже база ынчалдыр ыдар мен . 43 Силерниң ол дугайында: „Бо дээрге хоозураан чер-дир, ында кижи-даа, дириг амытан-даа чок, халдейлер холунга хүлээдип берген чер-дир“ – дээр чериңерге шөлдер садып ап шыдаар силер. 44 Маңаа улус мөңгүн-биле шөлдер садып алгаш, садыглажылга бижиктери кылып, таңмалааш, херечилер кыйгырар – Вениаминниң черинге, Иерусалимниң чоок-кавызынга, Иудеяның бүгү хоорайларынга: дагларда-даа хоорайларга, ·Шефелада-даа хоорайларга база ·Негевте-даа хоорайларга ол бүгүнү кылыр, чүге дээрге Мен оларга эки чолду эгидер мен! » Дээрги-Чаяакчының медеглээн чүвези ол-дур.
Кеземче соонда эмнээшкин
331 Дээрги-Чаяакчы Иеремияга, кажан ол таңныылдар шөлүнге хоругдал адаанга турда , Бодунуң сөзүн база катап ажыдып чугаалаан. 2 Черни чаяагаш, ону хевирлеп, быжыглаан Дээрги-Чаяакчы деп аттыг Бурган: 3 «Мени кыйгыр, сеңээ харыылаар мен, сээң билбейн чорааның, өндүр улуг, билип аары берге чүүлдерни сеңээ ажыдар мен » – дээн.
4 Дээрги-Чаяакчы, Израильдиң Бурганы бо хоорайны бүзээлээн дайзынның хылыжындан кээп дүжер бажыңнарның база Иудеяның хааннарының ордуларының дугайында мынча дээн: «Оларның чурттакчылары халдейлер-биле дайылдажып турар-дыр, ынчалза-даа ол бажыңнарны мөчү-сөөк долар! Мен килеңнеп, хорадааш, чурттакчыларны кыргып-хыдыыр мен! Оларның бүгү кем-буруузу дээш, Мен бо хоорайдан хая көрүнген мен .
6 Ындыг-даа болза, Мен бо хоорайга эмненип, сегиир арга берип, экиртир мен . Оларны эмнээш, элбек-чаагай амыр-тайбың биле алыс шынны оларга ажыдар мен. 7 Мен Иудея биле Израильге эки чолду эгидер мен , биеэде турганы дег быжыглаар мен. 8 Олар Меңээ удур бачыт үүлгедип турган – Мен оларны бүгү кем-буруузундан арыглаар мен . Олар Меңээ удур бачыт үүлгедип, Меңээ удур тура халып турган – Мен оларның бүгү бузут-багын өршээр мен. 9 Иерусалим хоорай Меңээ өөрүшкүлүг ат апаар, чер-делегейниң бүгү чоннары ону алгап-мактап, алдаржыдар. Өске чоннар Мээң бо хоорайга хайырлаан ачы-буяным дугайында дыңнап каар; Мээң бо хоорайга хайырлаан ачы-буяным база чаагай чоруум дугайында билип кааш, олар сүрээдеп, сирилей бээр».
10 Дээрги-Чаяакчы мынча дээн: «Силер бо чер дугайында: „Бо дээрге ээнзирээн чер-дир, мында кижи-даа, мал-маган-даа чок!“ – дээр-дир силер . Ынчалза-даа маңаа – ам хоозураан, чаңгыс-даа чурттакчы артпаан, кижи-даа, дириг амытан-даа чок Иудеяның хоорайларын, Иерусалимниң кудумчуларын база катап ыыт-шимээн дола бээр: 11 өөрүшкү биле хөглээшкин үнү, күдээ оол биле келин кыстың үнү дыңналыр! Бо черге Дээрги-Чаяакчының өргээзинге өөрүп четтириишкин өргүлдери кылган улустуң:
„Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчыга өөрүп четтириңер,
Ол ачылыг-дыр, Ооң энерели кезээ шагда үстүп төнмес-тир!“ –
деп алгырган үнү дыңналыр.
Чүге дээрге Мен бо черниң чурттакчыларынга эки чолду эгидер мен, бүгү чүве биеэде турганы ышкаш апаар». Дээрги-Чаяакчының чугаалаан чүвези ол-дур.
12 Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы мынча дээн: «Шак бо ээнзирээн, кижи-даа, дириг амытан-даа чок черге – ооң бүгү хоорайларының чоогунга база катап кадарчыларның сүрүг малын дыштандырар одар-белчиирлери турар. 13 Даглар, Шефела болгаш ·Негевте турар хоорайлар чоогунга, Вениаминниң черинде болгаш Иерусалимниң чоок-кавызында хоорайлар чоогунга, Иудеяның бүгү хоорайларының чоогунга сүрүг малдар боттарының ээзинге кадартып, база катап оъттай бээр». Дээрги-Чаяакчының чугаалаан чүвези ол-дур.
Чөптүг-шынныг Өзүм болгаш өскерлиш чок чагыг-керээ
14 «Израиль биле Иудеяның чонунга аазаан ачы-буянымны көргүзер хүннерим кээр – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. – 15 Ол хүннерде, ол үеде Давидтен укталган чөптүг-шынныг Өзүмнү өстүрер мен, чер кырынга шын шииткел биле чөптүг чорукту ол доктаадыр . 16 Ол хүннерде Иудея камгалал алыр, Иерусалим айыыл чок чурттаар , Иерусалимге „Яхве-Седкену “ деп ат тыпсыр ».
17 Дээрги-Чаяакчы: «Израильдиң дүжүлгезинге үргүлчү Давидтиң үре-салгалындан үнген кижи саадаар . 18 Левит бараалгакчылар база бүрүн өрттедир өргүлдер кылыр дээш, далган-тараа өргүлдери өрттедип, эп-найырал өргүлдери эккеп салыр дээш Мээң мурнумга үргүлчү турар» – деп чугаалаан.
19 Иеремияга Дээрги-Чаяакчы Бодунуң сөзүн ажыдып, мынча деп чугаалаан: «Мен хүнге база дүнге, олар чогуур үезинде солчуп турар кылдыр, кажан-даа күш чок апарбас чагыг берген мен . 21 Мээң чалчам Давид-биле чарган чагыг-керээм база күш чок апарбас – Давидтиң салгакчылары ооң дүжүлгезинге саадап, чагырар; Мээң чалчаларым – левит бараалгакчылар-биле чарган чагыг-керээм база күштүг бооп артар. 22 Сылдыстарның аг-шерии санаттынар бе, далайның элезининде хемчээл бар бе?! Мээң чалчам Давидтиң болгаш Меңээ бараан болган левиттерниң үре-салгалын база ынчаар өстүрүп-көвүдедир мен ».
23 Дээрги-Чаяакчы Иеремияга Бодунуң сөзүн ажыдып: 24 «Иеремия, көр даан. Бо улус: „Дээрги-Чаяакчы шаанда шилип алган ийи төрел бөлүүнден ойталаан-дыр!“ – дижип тур. Олар Мээң чонумну куду көрүп, ону ам чон деп санавайн тур» – деп чугаалаан.
25 Дээрги-Чаяакчы: «Хүндүскү болгаш дүнеки үеге чагыг берип, дээр биле черниң өскерлиш чок дүрүм-хоойлузун доктаатканым дег , 26 Мен Иаковтуң салгалындан, Мээң чалчам Давидтиң салгалындан ойталавас мен : оларның аразындан Авраам, Исаак болгаш Иаковтуң салгалын чагырар кижилерни шилиир мен! Мен оларга эки чолду эгидер мен» – дээн.
Седекияга Бурганның сагындырыы
341 Дээрги-Чаяакчы Иеремияга Бодунуң сөзүн ажыдып чугаалаан. Ол үеде Вавилоннуң хааны Навуходоносор, ооң бүгү аг-шерии, аңаа чагырткан чер-чурттуң бүгү күрүнелери, чоннары Иерусалимге база ооң чоок-кавызында хоорайларга удур дайылдажып турган .
2 Дээрги-Чаяакчы, Израильдиң Бурганы: «Барып, Иудеяның хааны Седекияга мону чугаала» – дээн. Дээрги-Чаяакчы Седекияга дамчыдар кылдыр мынча дээн: «Мен бо хоорайны Вавилоннуң хаанының холунга хүлээдип тур мен. Ол хаан ону өрттедиптер . 3 Сен бодуң база хаанның холундан адырлып шыдавас сен; дайзын сени тудуп аппаар, ооң холунче кире бээр сен. Вавилоннуң хаанын бодуңнуң ийи карааң-биле көөр сен, ол сээң-биле удур-дедир көржүп алгаш чугаалажыр. Сен Вавилонче чоруптар сен .
4 Ындыг-даа болза, Дээрги-Чаяакчының сөзүн тооп дыңна, Иудеяның хааны Седекия! Дээрги-Чаяакчы сеңээ хамаарыштыр мынча дээн: хылыштан өлбес сен, 5 амыр-тайбың өлүр сен . Сээң мурнуңда чурттап чораан, ада-өгбең болур биеэги хааннарны ажаап турда, чаагай чыттыг чүүлдер өрттедип турганы дег , сени ажаап турда база улус чаагай чыттыг чүүлдер өрттедип, „Аа халак, чагырыкчы!“ деп кажыыдап ыглажыр. Мен ону аазап чугаалап тур мен». Дээрги-Чаяакчының медеглээн чүвези ол-дур.
6 Иеремия медээчи ол бүгү сөстерни Иудеяның хааны Седекияга Иерусалимге медеглээн. 7 Ол аразында Вавилоннуң хаанының аг-шерии Иерусалимни база Иудеяның эжелеттирбээн хоорайлары Лахис биле Азеканы (чурттуң бүгү хоорайларындан чүгле ол ийи быжыглалдыг хоорай арткан чүве-дир) бүзээлеп алган турган.
Иудей чоннуң бодунуң кулдарын бак аажылааны
8 Седекия хаан Иерусалимниң чурттакчы чону-биле кулдарны хостаар дугайында дугуржулга чарган соонда, Дээрги-Чаяакчы Иеремияга Бодунуң сөзүн ажыдып чугаалаан. 9 Ол дугуржулга ёзугаар бүгү улус боттарының эр, кыс еврей кулдарын хостап салыр, иудей ха-дуңмазын кулданмас ужурлуг турган . 10 Бүгү нояннар, бүгү чон ол дугуржулганы хүлээп алгаш, эр, кыс кулдарын хостап салгаш, оларны оон ыңай кулданмас болган. Ынчаар дугурушкаш, кулдарын салып чорудупканнар. 11 Ынчалза-даа ооң соонда өскээр бодай бергеш, хостап салган эр, кыс кулдарын дедир эгидип ап, оларны база катап кулданып алганнар.
12 Израильдиң Бурганы Дээрги-Чаяакчы Иеремияга Бодунуң сөзүн ажыдып, мынча деп чугаалаан: 13 «Мен силерниң ада-өгбеңерни оларның кул болуп чорааны Египеттен үндүре бергеш , олар-биле мындыг чагыг-керээ чарган мен: 14 „Садып алганың еврей аймак-сөөк ха-дуңмаң кижини чедиги чылда хостап салыр сен; ол кижи алды чыл дургузунда сээң кулуң болзун, а ооң соонда ону аал-ораныңдан хосталгаже салывыт “. Ынчалза-даа силерниң ада-өгбеңер Мени тооп дыңнаваан, Менче кулаан ээктирбээн. 15 А ам силер бачыдыңар миннип, Мээң мурнумга чөптүг-шынныг херек кылдыңар: чаңгыс аймак улузуңарга хосталга хайырладыңар. Мээң мурнумга, Мээң адымга тураскааткан өргээге ол дугайында дугуржулга чарган силер. 16 Ынчалза-даа ооң соонда өскээр бодай бергеш, Мээң адымны бакка суктуңар – кайыңар-даа мурнунда оларның күзээн черинче хостап салыпкан эр, кыс кулдарын бодунга дедир эгидип алды. Оларны база катап албадал-биле кулданып алдыңар».
17 Ынчангаш Дээрги-Чаяакчы мынча дээн: «Силер Мени тооп дыңнавадыңар – боттарыңарның ха-дуңмаңарга, чаңгыс аймак улузуңарга хосталга хайырлавадыңар. Ол дээш Мен ам силерге хосталга хайырлап тур мен – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. – Дайын-чаа, аш-чут болгаш хамчык аарыгдан өлүр хосталганы! Мен силерни чер-делегейниң бүгү күрүнелеринге коргунчуг үлегер-чижек кылып каар мен . 18 Иудеяның нояннары, Иерусалимниң нояннары, ызыгууртаннары, Бурганның бараалгакчылары, чурттуң бүгү чону бугажыкты ийи үзе шапкаш, ооң чара кескен кезектериниң аразы-биле эртип, Мээң-биле керээ чарып алганнар . Олар оон Мээң чагыг-керээмни үреп, Мээң мурнумга ооң сөстерин күүсетпээн, ынчангаш олар ол бугажыкты канчалчыктар, Мен база оларны ынчаар аажылаар мен. 20 Мен ол улусту дайзыннар холунче, оларны өлүрүксээн улустуң холунче хүлээдип бээр мен. Оларның мөчү-сөөктери дээрниң куштары биле черниң аң-араатанынга чемиш болур . 21 Иудеяның хааны Седекияны, ооң нояннарын оларның дайзыннарының холунче, оларны өлүрүксээн улустуң, ам силерден аткаарлай берген Вавилоннуң хаанының шериглериниң холунче хүлээдир мен. 22 Мен ам дужаал бээр мен – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн, – дайзыннарны бо хоорайже ээлдирер мен , олар ооң-биле чаалашкаш, эжелеп алгаш, өрттедиптер. Иудеяның хоорайларын хоозурадыр мен, олар чурттакчы чок артар ».
Рехавтың салгалының төлептиг үлегер-чижээ
351 Иосияның оглу, Иудеяның хааны Иоакимниң чагыргазының үезинде Дээрги-Чаяакчының Иеремияга ажыткан сөзү бо-дур: 2 «Рехав деп төрел бөлүкке барып, чугаалашкаш, оларны Дээрги-Чаяакчының өргээзинде бир өрээлче эккелгеш , арагадан кудуп бер».
3 Мен барып, Авацинияның оглунуң оглу, Иеремияның оглу Иазанияны, ооң акы-дуңмаларын, бүгү оолдарын – рехавтарның бүгү төрел бөлүүн кыйгырып алгаш, 4 оларны Дээрги-Чаяакчының өргээзинче, Годолияның оглу, Бурганның кижизи Ананның оолдарының өрээлинче эккелдим. (Ол өрээл нояннар өрээлиниң чанынга, Шаллумнуң оглу, өргээ хаалгазының таңныылы Маасеяның өрээлиниң кырынга турган.) 5 Мен рехавтарның баарынга арага куткан кундагалар, дашкалар салгаш: «Арагадан ижип чооглаңар» – дээн мен.
6 А олар мынча деп харыылаан: «Арага ишпес улус бис, чүге дээрге Рехавтың оглу, бистиң өгбевис Ионадав биске: „Силер-даа, үре-салгалыңар-даа кезээ мөңгеде арага ишпеңер! 7 Бажың-балгат тутпаңар, тараа тарываңар, виноград олуртпаңар, ол бүгү силерге турбазын! Назыныңар дургузунда майгыннарга чурттаңар. Ынчан көжүп чоруур чериңерге үр чурттаар силер“ – деп айтып-чагаан чүве.
8 Рехавтың оглу, бистиң өгбевис Ионадавтың айтып-чагаан бүгү чүвезин күүседип турар бис: боттарывыс, кадайларывыс, оглу-кызывыс кажан-даа арага ишпээн. 9 Чурттаар бажың-балгат тутпаан бис, виноград олуртур, тараа тарыыр шөлдеривис, дүжүдүвүс чок. 10 Бис майгыннарда чурттап, Ионадав өгбевистиң биске айтып-чагаан бүгү чүвезинге чагыртып, ону күүседип чоруур бис. 11 А кажан Вавилоннуң хааны Навуходоносор бо чер-биле дайылдажып үнүптерге , чүгле ынчан халдей аг-шеригден база арамей аг-шеригден чайлап, Иерусалимче чоруй баарын шиитпирлээн бис. Ам Иерусалимде чурттап турарывыс бо».
12 Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы, Израильдиң Бурганы Иеремияга Бодунуң сөзүн ажыдып: «Барып, Иудеяның чонунга, Иерусалимниң чурттакчыларынга мону чугаала. Таанда-ла бо суртаалды билип ап шыдавас силер бе база Мээң сөстеримни тооп дыңнавас силер бе? – деп медеглээн. – 14 Рехавтың оглу Ионадавтың сөстери сагыттынып турар-дыр. Ол бодунуң үре-салгалынга арага ишпезин айтып-чагыырга, олар өгбезиниң айтыышкынынга чагыртып, амдыгаа чедир арага ишпейн чоруур-дур. А силер, Мен катап-катап чугаалап турумда-ла, Мени тооп дыңнавас-тыр силер. 15 Мен силерже Бодумнуң бүгү чалча-медээчилеримни айбылап чорудуп, оларны дамчыштыр: „Кайыңар-даа бодунуң бузуттуг оруун каапсын! Ажыл-херээңерни экижидип алыңар, өске бурганнарны эдерип, оларга бараан болбаңар , ынчан Мээң силерге база ада-өгбеңерге берген черимге чурттап артар силер“ – деп дамчыдып турдум. Ынчалза-даа силер кулааңар ээктирбээн, Мени тооп дыңнаваан силер. 16 Рехавтың оглу Ионадавтың салгалы бодунуң өгбезиниң оларга айтып-чагаан айтыышкынын күүседип турар-дыр. А бо чон Мени тооп дыңнавас-тыр!»
17 Ынчангаш Дээрги-Чаяакчы, Израильдиң Аг-шериглиг Бурганы: «Мен Иудеяга, Иерусалимниң чурттакчыларынга оларга аазаан бүгү айыыл-халавымны таварыштырар мен, чүге дээрге Мен оларга чүве чугаалаарымга, олар тооп дыңнавады. Кыйгырарымга, харыылавады » – дээн.
18 Иеремия оон рехавтарга чугаалаан: «Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы, Израильдиң Бурганы мынча дээн: „Ионадав өгбеңерниң айтып-чагаан чүүлүн тооп дыңнап, ооң бүгү айтыышкыннарын күүседип база бүгү чүвени ооң айтып-чагаанын ёзугаар кылып турарыңар дээш, 19 Рехавтың оглу Ионадавтың төрел бөлүү Мээң мурнумга кажан-даа төнүп читпес“. Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы, Израильдиң Бурганының чугаалаан чүвези ол-дур».
Иеремияның дүрүг-номун хаанның өрттеткени
361 Иосияның оглу, Иудеяның хааны Иоакимниң чагыргазының дөрткү чылында Дээрги-Чаяакчының Иеремияга ажыдып чугаалаан сөзү бо-дур: 2 «Дүрүг-номдан ап алгаш , аңаа Израиль, Иудея болгаш шупту чоннар дугайында бүгү сөстеримни – Иосия хаан чагырып турда, сээң-биле эң баштай чугаа кылып эгелээн хүнүмден эгелеп , амгы үеге чедир сеңээ чугаалаан бүгү чүвемни бижип каг. 3 Иудеяның чону Мээң оларга кандыг айыыл-халап таварыштырар деп турарымны дыңнап кааш, кижи бүрүзү бодунуң бузуттуг оруундан ойталаар чадавас . Ынчан Мен оларның кем-буруузун база бачыттарын өршээр мен ».
4 Иеремия Нирияның оглу Варухту кыйгырып алган. Варух Дээрги-Чаяакчының Иеремияга чугаалаан бүгү сөстерин Иеремияның чугаалаан аайы-биле дүрүг-номга бижип каан. 5 Иеремия Варухка: «Дээрги-Чаяакчының өргээзинче мээң кирерим хоруглуг. 6 Сен мээң сөстерим ёзугаар бижээн дүрүг-номну ап алгаш, ·шээрленир хүнде ынаар бар. Дээрги-Чаяакчының өргээзинге чыглып келген бүгү чоннуң мурнунга Ооң сөстерин дыңналдыр номчуп бер – боттарының хоорайларындан ынаар чеде берген Иудеяның бүгү чурттакчыларынга дыңналдыр номчуп бер. 7 Олар Дээрги-Чаяакчының мурнунга чаннып мөргүп, кайызы-даа бодунуң бузуттуг оруундан ойталаар чадавас, чүге дээрге Дээрги-Чаяакчының бо чонга килеңнеп, хорадаан сагыжы коргунчуг-дур» – дээн.
8 Нирияның оглу Варух Иеремия медээчиниң аңаа чагаанын ёзугаар кылып, Дээрги-Чаяакчының өргээзинге Ооң сөстерин бижээн дүрүг-номну номчаан.
9 Иосияның оглу, Иудеяның хааны Иоакимниң чагыргазының бешки чылының тос айда Дээрги-Чаяакчының мурнунга Иерусалимниң бүгү улузу база Иудеяның бүгү хоорайларындан Иерусалимге келген улус шээрлээшкин кылыр ужурлуг дээрзин чарлаан . 10 Варух дүрүг-номда бижээн Иеремияның сөстерин бүгү чоннуң мурнунга Дээрги-Чаяакчының өргээзинге дыңналдыр номчаан. (Варух Дээрги-Чаяакчының өргээзинде Чаа хаалга чанынга , үстүкү шөлге, Шафан бижээчиниң оглу Гемарияның өрээлинге номчаан чүве-дир.)
11 Шафанның оглунуң оглу, Гемарияның оглу Михей дээрзи дүрүг-номда бижээн Дээрги-Чаяакчының сөстерин дыңнап турган. 12 Михей оон хаанның ордузунче чорупкаш, бижээчилер өрээлинче кире берген. А ынчан аңаа бүгү нояннар: Элишама бижээчи, Семайяның оглу Делайя, Ахборнуң оглу Элнафан , Шафанның оглу Гемария, Ананияның оглу Седекия болгаш өскелер-даа олурган. 13 Михей оларга Варухтуң дүрүг-номдан чонга дыңналдыр номчаан чүвезин дыңнаан аайы-биле катаптап чугаалаан.
14 Нояннар Нафанияның оглу Иегудийни (а Нафания Хусийниң оглу, Шелемияның оглунуң оглу болур чүве-дир) Варухка: «Чон мурнунга бүгүдеге дыңналдыр номчаан дүрүг-номуңну ап алгаш, чедип кел» – деп дамчытсын дээш айбылап чорудупкан.
Нирияның оглу Варух дүрүгнү ап алгаш, нояннарга чедип келген. 15 Олар аңаа: «Бээр олургаш, бо дүрүг-номну биске номчуп берем» – дээннер. Варух оларга дүрүгнү номчуп берген. 16 Нояннар ол бүгү сөстерни дыңнааш, коргуп, бот-боттарынче кайгашкаш, Варухка: «Бо бүгү чугаа-сөстү хаанга дамчыдар ужурлуг бис!» – дээннер. 17 Олар Варухтан: «Бо бүгүнү канчап бижип кагдың? Биске чугаалап берем. Иеремияның сөстерин ёзугаар бе?» – деп айтырганнар.
18 Варух оларга: «Ол меңээ бо бүгү сөстерни боду чугаалады, а мен оларны дүрүгге будук-биле бижип кагдым» – деп харыылаан.
19 Нояннар Варухка: «Иеремия биле сен чоруй барып, чаштына бериңер. Кайда турарыңарны кым-даа билбес болзун» – дээн.
20 Нояннар ордуда хаанче чорупкан, а дүрүгнү Элишама бижээчиниң өрээлинге арттырып каан. Олар хаанга бүгү сөстерни дамчыткан.
21 Хаан ол дүрүг-номну эккелзин дээш, Иегудийни айбылап чорудупкан. Иегудий дүрүгнү Элишама бижээчиниң өрээлинден эккелгеш, ону хаанга база ооң чанында турган бүгү нояннарга дыңналдыр номчуп берген. 22 Хаан ол үеде – тос айда – кышкы бажыңынга чурттап турган . Ооң мурнунда көстүг одагда от хып турган. 23 Иегудий үш-дөрт одуруг үзүндүнү номчуурга-ла, хаан ол кезекти бижээчилер бижекчигежи-биле үзе кескеш, одагда отче киир каап олурган. Ынчалдыр бүгү дүрүгнү өрттедипкен. 24 Ол бүгү сөстерни дыңнаан хирезинде, хаан-даа, ооң дүжүметтери-даа кортпааннар, качыгдалдан боттарының хевин ора тыртпааннар . 25 Элнафан, Делайя болгаш Гемария олар хаандан дүрүг-номну өрттетпезин ээрежип дилээрге-даа, демгизи оларны дыңнаваан. 26 Хаан ынчан Иерахмеил тажы биле Азриилдиң оглу Серайяга база Авдиилдиң оглу Шелемияга Варух бижээчи биле Иеремия медээчини тудуп хоругдаарын дужааган , ынчалза-даа Дээрги-Чаяакчы ол ийи кижини чажырыпкан.
27 Варухтуң Иеремияның сөстерин ёзугаар бижээн дүрүг-номун хаан өрттедипкен соонда, Дээрги-Чаяакчы Иеремияга Бодунуң сөзүн ажыдып чугаалаан: 28 «Өске дүрүгден ап алгаш, Иудеяның хааны Иоакимниң өрттедипкени бирги дүрүгге турган бүгү сөстерни ынаар киир бижип каг. 29 Иудеяның хааны Иоакимге Дээрги-Чаяакчының бо сөзүн чугаала: „Сен ол дүрүг-номну өрттедип тура: ‘Иеремия, Вавилоннуң хааны чедип келгеш, бо черни узуткап, ында чурттаан кижилерни, дириг амытаннарны кыргып-хыдып каар дээрзин чүге бижидиң? ’ – дээн сен“. 30 Ынчангаш Дээрги-Чаяакчы Иудеяның хааны Иоаким дугайында: „Ооң үре-салгалы Давид хаанның дүжүлгезинге саадавас . Ооң мөчү-сөөгүн хүннүң изии биле дүннүң соогунче үндүр октап, бужартадыр . 31 Мен Иоакимни, ооң үре-салгалын, дүжүметтерин оларның кем-буруузу дээш кезедир мен. Иерусалимниң чурттакчылары, Иудеяның чону Мени тооп дыңнаваан боорга, Мен оларже Мээң оларга аазааным бүгү айыыл-халапты ыдар мен“ – деп чугаалаан».
32 Иеремия өске дүрүг ап алгаш, Нирияның оглу Варух бижээчиге берип каан. Варух аңаа Иудеяның хааны Иоакимниң отка өрттедипкени бирги дүрүгнүң бүгү сөстерин Иеремияның чугаалаанын ёзугаар бижип каан. Ол сөстерге дөмей өске-даа хөй сөстерни база немеп кааннар.
Седекияның хоозун идегели
371 Иоакимниң оглу Иехонияның соонда Иосияның оглу Седекия хаан апарган – ону Вавилоннуң хааны Навуходоносор Иудеяның хааны кылып каан . 2 Седекия, ооң дүжүметтери болгаш чурттуң чону Дээрги-Чаяакчының Иеремия медээчини дамчыштыр чугаалаан сөстерин тооп дыңнавайн турган .
3 Седекия хаан Иеремия медээчиже Шелемияның оглу Иегухал биле Маасеяның оглу Софония бараалгакчы оларны оон: «Дээрги-Чаяакчы Бурганывыска бис дээш мөргүп көр!» – деп дилезин дээш айбылап чорудупкан.
4 Ол үеде Иеремия чон аразынга хостуг аралажып чурттап турган, ону ам-даа кара-бажыңнаваан чүве-дир . 5 Ол аразында фараоннуң аг-шерии Египеттен үнүпкен. Иерусалимни бүзээлээн халдейлер ол дугайында медээ дыңнааш, хоорайдан аткаарлай бергеннер .
6 Дээрги-Чаяакчы, Израильдиң Бурганы Иеремия медээчини дамчыштыр мынча деп чугаалаарын айыткан: «Иегухал биле Софония, силерни Менден чүве айтырзын дээш айбылап чоруткан Иудеяның хаанынга мону чугаалаңар. Фараоннуң аг-шерии силерге дузалаар дээш кел чыдар, ынчалза-даа ол аг-шериг бодунуң чурту Египетче дедир чоруй баар . 8 Халдейлер эглип келгеш , бо хоорайны база катап бүзээлээш, ону эжелеп алгаш, хуюкталдыр өрттедиптер!»
9 Дээрги-Чаяакчы: «Халдейлер моон шуут чоруй баар деп идегевеңер! Чүге дээрге олар моон чорбас. 10 Силерге удур дайылдажып турар халдей аг-шеригни чылча шаап каар-даа болзуңарза, олардан чүгле балыглаткан дайынчылар-даа артар болза, олар туруп келгеш, чадырларындан үнгеш, бо хоорайны хуюкталдыр өрттедиптер» – деп чугаалаан.
Иеремияның кара-бажыңнаттырганы
11 Кажан халдей аг-шериг фараоннуң аг-шерииниң дугайында дыңнап кааш, Иерусалимден аткаарлай бээрге, 12 Иеремия медээчи Иерусалимден Вениаминниң черинче, аңаа бодунуң черин алыр дээш , хоорайдан үнген чон аразынга чорупкан. 13 Ынчалза-даа Иеремия Вениаминниң хаалгазын дамчыштыр үнүп бар чыдырда, аңаа турган таңныылдар даргазы – Ананияның оглунуң оглу, Шелемияның оглу Ирейя дээрзи ону тудуп алгаш: «Халдейлерже дезер деп тур сен бе?! » – дээн.
14 Иеремия: «Ол чүү дээриң ол! Халдейлерже дезер дивээн мен» – деп харыылаан. Ынчалза-даа Ирейя Иеремияны дыңнавайн, ону нояннарга эккелген. 15 Нояннар Иеремияга ажынып-хорадап турган . Олар ону эттеп-эттеп, Ионафан бижээчиниң кара-бажың кылдыр эде кылып каан бажыңынга хоругдап кааннар. 16 Иеремия ынчалдыр чер адаанда кара-бажыңче кире бергеш, аңаа дыка үр олурган.
17 Седекия хаан Иеремияны кыйгыртыптарга, ону ордуже эккелген. Хаан Иеремиядан: «Дээрги-Чаяакчы Бодунуң сөзүн ажыдып чугаалады бе?» – деп бүдүү айтырган. Иеремия: «Ийе, чугаалады – дээн. – Сен Вавилоннуң хаанының холунче кирер-дир сен ». 18 Иеремия Седекия хаанга оон ыңай: «Сээң мурнуңга, сээң дүжүметтериңниң, бо чоннуң мурнунга кандыг кем-буруулуг мен? Чүге мени кара-бажыңче киир октаптыңар? 19 Силерге: „Вавилоннуң хааны силерже, бо черже халдавас“ – деп турган медээчилериңер кайыл? 20 Мээң чагырыкчым, хааным, мени дыңнап көрем, дилээмни чугаалаар аргадан берип көрем! Мени Ионафан бижээчиниң бажыңынче дедир чорутпайн көрем, оон башка аңаа өлүп каар мен» – деп чугаалаан.
21 Седекия хаанның айтыышкынын ёзугаар Иеремияны таңныылдар турар шөлге хоругдап каан . Хлеб быжырыкчыларының кудумчузундан аңаа хоорайда далган-тараа төнгүжеге чедир , хүнде-ле бир хлеб берип турган. Иеремия ынчалдыр таңныылдар шөлүнге артып калган.
Иеремияның оңгарже киир октаттырганы
381 Маттанның оглу Шефатия, Пашхурнуң оглу Годолия, Шелемияның оглу Иегухал болгаш Малхияның оглу Пашхур олар Иеремияның бүгү чонга мындыг сөстер чугаалаанын дыңнааннар: 2 «Дээрги-Чаяакчы: „Бо хоорайга арткан кижи дайын-чаа, аш-чут болгаш хамчык аарыгдан өлүп каар. Халдейлерге дүжүп бээр кижи дириг артар, ооң олча-кежии – амы-тынныг артары боор! – дээн. – 3 Бо хоорайны Вавилоннуң хаанының шериинге хүлээдип бээр, ол хаан ону эжелеп аар!“ Дээрги-Чаяакчының чугаалаан чүвези ол-дур».
4 Нояннар хаанга: «Бо кижини өлүрер болза эки-дир , чүге дээрге ол ындыг сөстер чугаалааш, хоорайда арткан дайынчыларның, бүгү чоннуң сорук-күжүн кошкадып турар-дыр. Бо кижи чонга буян эвес, бузут күзеп турар-дыр» – дээннер.
5 Седекия хаан: «Ол силерниң холуңарда-дыр, чүге дээрге хаан силерге удурланыр харык чок-тур» – деп чугаалаан .
6 Иеремияны сегирип алгаш, таңныылдар шөлүнүң иштинде Малхия тажыга хамааржыр суг курлавырлаар оңгарже, хендирге баглааш, бадырыпканнар. Оңгарга ынчан суг чок , чүгле өл малгаш турган. Иеремия ол малгашче дүже берген .
7 Хаанның ордузунда дүжүметтерниң бирээзи – эфиоп аймак-сөөктүг Авдемелех Иеремияны оңгарже бадырыпканын дыңнап каан. Хаан ол үеде Вениаминниң хаалгазының чанынга олурган. 8 Авдемелех хаанның ордузундан үнүп келгеш, хаанга: 9 «Мээң чагырыкчым, хааным! Бо улус Иеремия медээчини кончуг бак аажылаан-дыр. Олар ону оңгарже киир октапкан-дыр, ол аңаа аштап өлүп каар, чүге дээрге хоорайда ам аъш-чем арткан эвес » – дээн.
10 Хаан эфиоп Авдемелехке: «Моон үжен кижиден эдертип алгаш, Иеремия медээчи өлбээнде, ону оңгаран уштуп каг» – деп дужааган.
11 Авдемелех улус эдертип алгаш, хаанның ордузунда чүү-хөө шыгжаар черге чеде берген. Ол оортан эрги, ажыглаар аргажок пөстер болгаш элей берген хептер ап алгаш, ол бүгүнү хендирге баглааш, кудукта чыткан Иеремияже бадырыпкан. 12 Эфиоп Авдемелех Иеремияга: «Колдууң адаандан хендир-биле багланып ал, а хендир адаанга эрги пөстер биле элей берген хептерни көвеп ал» – дээн.
Иеремия шак ынчаар кылган. 13 Улус Иеремияны хендир-биле көдүрүп, оңгардан ушта тыртып алган. Иеремия таңныылдар бажыңының хериминиң иштинге артып калган.
Иеремияның Седекия-биле ужуражылгазы
14 Седекия хаан Иеремияны кыйгыртыпкан. Медээчини Дээрги-Чаяакчының өргээзинче үшкү кирер черже эккээрге, хаан аңаа: «Мен сенден бир чүве айтырайн, а сен менден чүнү-даа чажырба» – дээн.
15 Иеремия Седекияга: «Бир эвес мен сеңээ ажыдып чугаалаар болзумза, мени өлүртүп каар эвес сен бе? Сеңээ арга-сүме бээр болзумза, мени тооп дыңнавас болгай сен» – дээн.
16 Седекия хаан Иеремияга: «Биске амы-тын хайырлаан дириг Дээрги-Чаяакчының ады-биле даңгыраглап тур мен! Мен сени өлүртпес мен, сени өлүрүксеп турар улустуң холунга хүлээтпес мен!» – деп бүдүү аазаан.
17 Иеремия ынчан Седекияга мынча дээн: «Дээрги-Чаяакчы, Израильдиң Аг-шериглиг Бурганы: „Бир эвес сен Вавилоннуң хаанының шериг баштыңнарынга дүжүп бээр болзуңза, амы-тының камгалап аар сен , бо хоорайны база хуюкталдыр өрттетпес. Бүгү өг-бүлең-биле кады амы-тынныг артар сен. 18 А бир эвес Вавилоннуң хаанының шериг баштыңнарынга дүжүп бербес болзуңза, бо хоорайны халдейлерге хүлээдип бээр, олар ону хуюкталдыр өрттедиптер , бодуң база оларның холундан адырлып шыдавас сен“ – дээн».
19 Седекия хаан Иеремияга: «Халдейлерге дүжүп бээр дээш дескен иудейлерден коргар-дыр мен. Халдейлер мени оларга хүлээдип бээр болза, олар мени бак аажылаар болгай» – деп харыылаан.
20 Иеремия мынча дээн: «Хүлээдип бербес! Мээң сеңээ чугаалап турарым Дээрги-Чаяакчының сөзүн дыңна, ынчан сеңээ эки болур, амы-тының камгалап аар сен . 21 А бир эвес хоорайдан үнеринден ойталаар болзуңза, Дээрги-Чаяакчы менче кандыг көстүүшкүн чорутканын дыңнап ал. 22 Көөрүмге, Иудеяның хаанының ордузунда арткан бүгү херээженнерни Вавилоннуң хаанының шериг баштыңнарынга тудуп аппарып турар-дыр. Олар:
„Сээң эш-өөрүң сени күткүдүп, бүзүредип алды.
А буттарың малгашка кадалы бээрге ,
олар сенден хая көрнүп, каапкаш барды“
– деп чугаалаар.
23 Сээң бүгү кадайларыңны, ажы-төлүңнү халдейлерже алгаш баар . Сен бодуң база оларның холундан чайлап шыдавас сен, Вавилоннуң хааны сени тудуп аар, а бо хоорайны хуюкталдыр өрттедиптер».
24 Седекия Иеремияга мынча дээн: «Сээң-биле чугаалашканывысты кым-даа билбес болзун, ынчан сен дириг артар сен. 25 Мээң сээң-биле чугаалашканым нояннарның кулаанга чеде бээрге, олар сеңээ чедип келгеш: „Хаанга сен чүнү чугааладың, а хаан сеңээ чүү диди? Биске чажырбайн чугаала, ынчан сени өлүрбес бис“ – дээр болза, 26 сен оларга: „Мен хаандан мени Ионафанның бажыңынче , аңаа өлбес дээш, дедир эгитпезин ээрежип дилеп турдум“ – дээр сен».
27 Иеремияга бүгү нояннар чедип келгеш, айтырыглар салып эгелээн. Иеремия оларга хаанның дужааганын ёзугаар харыылаан. Нояннар Иеремиядан оон ыңай чүнү-даа айтырбайн чоруй барган, чүге дээрге ооң хаан-биле чүнү чугаалашканын кым-даа билбес турган. 28 Иеремия Иерусалимниң эжелеттирген хүнүнге чедир таңныылдар шөлүнүң иштинге арткан.
Оон Иерусалим эжелеттирген.
Иерусалимниң буурааны
(4 Хаан. 25:1-21; Иер. 52:4-16)
391 Иудеяның хааны Седекияның чагыргазының тоску чылында, он айда Вавилоннуң хааны Навуходоносор бодунуң бүгү аг-шерии-биле Иерусалимге чедип кээп, ону бүзээлеп алган . 2 Седекияның чагыргазының он бирги чылында , дөрт айның тоста хоорайның ханазын деже шаапкан. 3 Вавилоннуң хаанының бүгү нояннары хоорайже кирип келгеш, Ортаакы хаалга чанынга турумчуп алган. Самгар чурттуг Нергал-Сарецер, дүжүметтер даргазы Нево-Сарсехим, караң көрнүрлер даргазы Нергал-Сарецер болгаш Вавилоннуң хаанының өске-даа нояннары аңаа турган .
4 Оларны көрүп кааш, Иудеяның хааны Седекия база бүгү шериглер дезе берген. Олар дүне када хаанның сесерлиин таварып эрткеш, ийи хана аразында хаалга дамчыштыр хоорайдан үнгеш, Иордан шынаазынче баар орук-биле чорупкан. 5 Халдей шериг оларны сүрүп чорупкаш, Иерихон ховуларынга Седекияны чыпшыр четкен. Седекияны тудуп алгаш, Вавилоннуң хааны Навуходоносорга, хамат черде Ривла хоорайже эккелгеннер . Навуходоносор аңаа Седекияга шииткел үндүрген . 6 Ривлага, Седекия көрүп турда, Вавилоннуң хааны ооң оолдарын өлүрүп каан. Иудеяның бүгү нояннарын база ол кыра шаап каан. 7 Оон ол Седекияның ийи караан дешкеш, ону хүлер кинчи-биле бектээш, Вавилонче алгаш барган .
8 Хаанның ордузун база карачал чоннуң бажыңнарын халдейлер хуюкталдыр өрттедипкен , а Иерусалимниң ханаларын бузуп каапкан . 9 Оон камгалакчы шериглер даргазы Навузардан дээрзи хоорайда дириг арткан улусту, Вавилоннуң талазынче дескен улусту база бүгү арткан чонну Вавилонче алгаш барган. 10 Чүгле чүзү-даа чок ядыы улустуң кезиин камгалакчы шериглер даргазы Навузардан Иудеяга арттыргаш, ол-ла хүнде оларга виноград база тараа тарыыр шөлдер берип каан.
11 Вавилоннуң хааны Навуходоносор камгалакчы шериглер даргазы Навузарданга Иеремияга хамаарыштыр: 12 «Ол кижини эдертип алгаш, каракта. Аңаа багай чүве кылба, ооң сенден дилээн чүү-даа чүвезин хандырып бээр сен» – деп дужааган.
13 Камгалакчы шериглер даргазы Навузардан, дүжүметтер даргазы Навузазван, караң көрнүрлер даргазы Нергал-Сарецер болгаш Вавилоннуң хаанының өске-даа нояннары улус айбылап, 14 Иеремияны эккелзин дээш чорудупкан. Иеремияны таңныылдар шөлүнден үндүргеш, Шафанның оглунуң оглу, Ахикамның оглу Годолияга , ол ону бажыңынга чедирип кагзын дээш, хүлээдип берген. Иеремия чонунуң аразынга чурттап артып калган.
Авдемелехке Бурганның аазаашкыны
15 Кажан Иеремия таңныылдар шөлүнге хоругдал адаанга турда , Дээрги-Чаяакчы аңаа Бодунуң сөзүн ажыдып чугаалаан: 16 «Барып, эфиоп Авдемелехке мону чугаала. Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы, Израильдиң Бурганы мынча дээн: „Ам Мен Бодумнуң бо хоорайга хамаарышкан сөстеримни аңаа ачылыг эвес, а хоралыг боор кылдыр күүседир мен! Сен көрүп туруңда, ол сөстерниң боттаныр хүнү чедип кээр. 17 А сени Мен ол хүн камгалаар мен – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн, – бодуңнуң коргар улузуңнуң холунче кирбес сен , 18 чүге дээрге Мен сеңээ болчур мен. Сен хылыштан өлбес сен, амы-тынныг артары – сээң олча-кежииң болур , чүге дээрге сен Меңээ идегеп турар болгай сен“». Дээрги-Чаяакчының медеглээн чүвези ол-дур.
Иеремияны хостааны
401 Камгалакчы шериглер даргазы Навузардан Иеремияны Рама хоорайга хостаан соонда, Дээрги-Чаяакчы Иеремияга Бодунуң сөзүн ажыдып чугаалаан. (Навузардан илчирбе-биле бектеттирген Иеремияны Рама хоорайдан, Вавилонче Иерусалим биле Иудеядан үндүр сүрүп турган улус аразындан тып алган чүве-дир.)
2 Иеремияны камгалакчы шериглер даргазынга эккээрге, ол Иеремияга мынча дээн:
«Дээрги-Чаяакчы Бурганың бо черге айыыл-халапты аазаан болгай . 3 Ам Дээрги-Чаяакчы чугаалаан чүвезин кылган-дыр, чүге дээрге сээң чонуң Дээрги-Чаяакчының мурнунга бачыт үүлгедип, Ооң сөзүн тооп дыңнавайн турган-дыр, ынчангаш силер-биле бо бүгү болган-дыр . 4 Ынчалза-даа мен бөгүн бектээн илчирбеден холуңну адырып тур мен. Бир эвес мээң-биле кады Вавилонче барыксаар болзуңза, бар, мен аңаа сенче сагыш салыр мен, а бир эвес мээң-биле кады Вавилонче баар хөңнүң чок болза, артып кал. Көр даан, бүгү чурт сээң мурнуңда-дыр – кайнаар барыксай-дыр сен – ынаар чоруй бар. 5 Бир эвес артып каар болзуңза , Шафанның оглунуң оглу, Ахикамның оглу Годолияже чоруй бар. Вавилоннуң хааны аңаа Иудеяның хоорайларын чагыртып каан-дыр. Ооң чанынга, бо чоннуң аразынга чурттап тур азы кайнаар баарын эки деп санаар-дыр сен, ынаар чоруй бар». Оон камгалакчы шериглер даргазы Иеремияга аъш-чем, белек-селек бергеш, салып чорудупкан.
6 Иеремия Мицпа хоорайга , Ахикамның оглу Годолияга чедип келгеш, ооң чанынга, ол чуртта артып калган улус аразынга чурттап турган.
Годолия – чурттуң чаа чагырыкчызы
(4 Хаан. 25:22-26)
7 Хову-шөлдерге турган иудей шериг баштыңнары база оларның улузу Вавилоннуң хааны Ахикамның оглу Годолияны тус чер чагырыкчызы кылдыр томуйлап, аңаа эр, херээжен улусту, уруг-дарыгны, чурттуң Вавилонче сүрүп аппарбаан ядыы чурттакчыларын даасканын дыңнап кааннар. 8 Ынчан Нафанияның оглу Измаил, Карейниң оолдары Иоханан биле Ионафан, Танхуметтиң оглу Серайя, Нетофа чурттуг Офайның оолдары болгаш Мааха чурттуг Иазания олар боттарының улузу-биле Мицпа хоорайже , Годолияга чедип келгеннер.
9 Шафанның оглунуң оглу, Ахикамның оглу Годолия оларга база оларның улузунга: «Халдейлерге бараан боорундан кортпаңар, чуртка артып калгаш, Вавилоннуң хаанынга бараан болуңар, ынчан менди-чаагай болур силер. 10 Мен Мицпага артып калгаш, бистиинге кээп турар халдейлер мурнунга чонну төлээлээйн, а силер виноград арагазы, чайгы чимистер, олива үзүнден курлавырлап чыып, саваларыңар долдуруңар, ээлеп алган хоорайларыңарга чурттаңар» – деп даңгыраглап чугаалаан.
11 Моавка, Эдомга, аммон чоннуң черинге болгаш бүгү өске черлерге турган шупту иудейлер Вавилоннуң хааны чоннуң артынчызын Иудеяга арттыргаш, Шафанның оглунуң оглу, Ахикамның оглу Годолияны оларның чагырыкчызы кылдыр томуйлаан дээрзин база дыңнап кааннар. 12 Ол иудейлер мурнунда үндүр сывыртатканы бүгү черлерден дедир эглип келгеннер. Олар Иудеяже, Мицпада турар Годолияга чедип келгеш, дыка хөй виноград арагазы кылып, чайгы чимис дүжүдүн элбээ-биле чыып алганнар.
13 Карейниң оглу Иоханан база хову-шөлдерге турган бүгү шериг баштыңнары Мицпада Годолияга чедип келгеннер. 14 Олар Годолияга: «Таанда-ла сен аммон чоннуң хааны Ваалистиң Нафанияның оглу Измаилди сени өлүрүп кагзын дээш ыдыпканын билбес сен бе?» – дээннер. Ынчалза-даа Ахикамның оглу Годолия оларга бүзүревейн барган. 15 Карейниң оглу Иоханан Мицпага тургаш, Годолияга бүдүү: «Чөпшээреп көрем, мен баргаш, Нафанияның оглу Измаилди өлүрүп каайн, ону кым-даа билбес. Бис канчап ооң сени өлүрүп каарын, сени долгандыр чыглып келген бүгү иудейлерниң катап база тарай бээрин база Иудеяның артынчызы чоннуң өлүп чидерин болдурар бис?» – дээн.
16 Ынчалза-даа Ахикамның оглу Годолия Карейниң оглу Иохананга: «Ынчанмайн көр! Измаилдиң дугайында шын эвес чүве чугаалап тур сен» – деп харыылаан.
Годолияны өлүргени
411 Чеди айда Мицпа хоорайга , Ахикамның оглу Годолияга Элишаманың оглунуң оглу, Нафанияның оглу Измаил бодунуң он кижизи-биле кады чедип келген. Измаил болза хаан уктуг, дээди дүжүметтерниң бирээзи боор кижи турган. Годолия биле Измаил Мицпага кады чемненип, дойлааннар. 2 Оон Нафанияның оглу Измаил болгаш ооң-биле кады келген он кижи туруп келгеш, Шафанның оглунуң оглу, Ахикамның оглу Годолияны – Вавилоннуң хаанының чуртту чагырар кылдыр томуйлаан кижизин хылыш-биле шанчып кааннар . 3 Измаил ол ышкаш Мицпага Годолия-биле кады турган бүгү иудейлерни база аңаа турган вавилон шериглерни өлүрүп каан.
4 Годолияны өлүрген хүннүң даартазында, ол дугайында кым-даа билбес турда, 5 Сихем, Силом болгаш Самария хоорайлардан сезен кижи чедип келген. Олар качыгдалдан салын чүлүп алган, ора тырткан хептер кеткен, мага-бодунда кезиглерлиг улус болган . Ол улус Дээрги-Чаяакчының өргээзинче далган-тараа өргүлдери болгаш ладан деп чаагай чыттыг чүүл көдүрүп эккел чыткан. 6 Нафанияның оглу Измаил Мицпадан оларга уткуй үнүп келген. Ол ыглап бар чыткан, а оларга чоокшулап келгеш: «Ахикамның оглу Годолияга барыңар» – дээн.
7 Ол улус хоорайже кирип кээри билек, Нафанияның оглу Измаил бодунуң улузу-биле кады оларны кыргып-хыдып каапкаш, мөчү-сөөктерин оңгарже октапкан. 8 Сезен кижиден он кижи Измаилге: «Бисти өлүрбейн көрем. Шөлде чүве чажырар черлеривис бар, ында кызыл-тас биле арбай, олива үзү биле ары чигири бар» – деп чанны берген. Измаил оларны, өске улусту өлүргени дег, өлүрбейн барган. 9 (Годолияны өлүрген соонда, Измаилге өлүрткен улустуң мөчү-сөөктерин октапкан оңгар бир шагда Аса хаанның Израильдиң хааны Ваасадан камгаланыр дээш казып алган суг курлавырлаар оңгары болган . Ук оңгарны Нафанияның оглу Измаил өлүрген улузунуң мөчү-сөөгү-биле долдуруп каан.) 10 Измаил Мицпага дириг арткан бүгү улусту, хаанның уругларын база камгалакчы шериглер даргазы Навузарданның Ахикамның оглу Годолияга чагыртып кааны, Мицпага артып калган улустуң шуптузун тудуп алган. Нафанияның оглу Измаил оларны тудуп алгаш, аммон чонче алгаш чорупкан.
11 Карейниң оглу Иоханан болгаш ооң-биле кады турган бүгү шериг баштыңнары Нафанияның оглу Измаилдиң үүлгеткен кемниг херээниң дугайында дыңнап кааннар. 12 Олар бүгү улузун чыып алгаш, Нафанияның оглу Измаил-биле чаалажып үнүп келгеннер. Олар ону Гаваонда улуг хөөлбек чанынга сүрүп четкеннер. 13 Измаилге туттурган улус Карейниң оглу Иохананны болгаш ооң-биле кады турган бүгү шериг баштыңнарын көрүп кааш, амырай бергеннер. 14 Измаилдиң Мицпадан тудуп алгаш барган улузу шупту дедир ээпкеш, Карейниң оглу Иохананга каттыжып алганнар. 15 А Нафанияның оглу Измаил бодунуң сес кижизи-биле кады Иоханандан дезе бергеш, аммон чонче чоруй барган .
16 Карейниң оглу Иоханан болгаш ооң-биле кады турган бүгү шериг баштыңнары Нафанияның оглу Измаилдиң Ахикамның оглу Годолияны өлүрүп кааш, Мицпадан сүрүп аппарганы бүгү артып калган чонну – чепсек эдилеп шыдаар эр улусту, херээжен улусту болгаш ажы-төлдү, ·акталактан чалчаларны эдертип алганнар. Иоханан оларны Гаваондан үндүрүп алгаш чорупкан. 17 Олар Египетче дезер дээш, Вифлеем хоорай чоогунда Геруф-Химам деп черге доктааганнар. 18 Халдейлерден корткаш, дезер бодааннары ол, чүге дээрге Нафанияның оглу Измаил Вавилоннуң хаанының чуртту чагырар кылдыр томуйлап кааны Ахикамның оглу Годолияны өлүрүп каан-на болгай.
Бурганның арткан чонга Египетче чоруурун хоругдааны
421 Бүгү шериг баштыңнары, Карейниң оглу Иоханан , Гошайяның оглу Иазания болгаш улуг-биче бүгү чон 2 Иеремия медээчиге чедип келгеш: «Бистиң дилээвисти хандырып көрүңер! Дээрги-Чаяакчы Бурганыңарга бис дээш мөргүп көрүңер, чоннуң бо артынчызы дээш мөргүп көрүңер! Көрүп тур силер, хөй санныг турган боттарывыс көңгүс эвээжей бердивис. 3 Дээрги-Чаяакчы Бурганың биске кандыг орук шилип аарывысты, чүнү кылырывысты айтып берзин» – дээннер.
4 Иеремия медээчи: «Дилээңерни кичээнгейге алдым, Дээрги-Чаяакчы Бурганыңарга дилээңер ёзугаар мөргүүр мен. Дээрги-Чаяакчының силерге харыылаан бүгү чүвезин чаңгыс сөс-даа чажырбайн силерге медеглээр мен» – деп харыылаан.
5 Олар Иеремияга: «Дээрги-Чаяакчы Бурганыңарның силерни дамчыштыр чугаалаан бүгү чүвезин бис ылап шын күүсетпес болзувусса, шынчы болгаш чөптүг Дээрги-Чаяакчы Боду бистиң багывысты херечилезин . 6 Эки азы багай-даа медээ боор болза, силерни Олче чорудуп турарывыс Дээрги-Чаяакчы Бурганывыстың сөзүн тооп дыңнаар бис. Дээрги-Чаяакчы Бурганывыстың сөзүн тооп дыңнааш, менди-чаагай артар бис » – деп чугаалааннар.
7 Он хонук эрткенде, Дээрги-Чаяакчы Иеремияга Бодунуң сөзүн ажыдып чугаалаан. 8 Иеремия Карейниң оглу Иохананны, ооң-биле кады турган бүгү шериг баштыңнарын, улуг-биче бүгү чонну кыйгыртып алгаш, 9 оларга мону чугаалаан: «Силерниң дилээңер дээш мөргүүр кылдыр мени Олче чорутканыңар Израильдиң Бурганы Дээрги-Чаяакчы мынча дээн: 10 „Бир эвес бо черге артар болзуңарза, Мен силерни быжыктырып, бууратпас мен, олуртуп, дазылыңар тура тыртпас мен , чүге дээрге силерже ытканым айыыл-халап дээш хараадап тур мен. 11 Коргуп турарыңар Вавилоннуң хаанындан кортпаңар! Оон черле кортпаңар! – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. – Чүге дээрге Мен силер-биле мен, силерни камгалаар мен, ооң холундан адырар мен. 12 Силерге ээ-хайыралыг болур мен, ынчан ол хаан база силерге ээ-хайыралыг болур, силерни боттарыңарның чериңерже дедир чандырар“.
13 А бир эвес силер, Дээрги-Чаяакчы Бурганыңарның сөзүн тооп дыңнавайн: „Бо черге чурттавас бис“ – дээр болзуңарза база 14 „Бис египет черже чоруй баар бис, аңаа дайын-чаа көрбес бис, дайынчы труба медээзи дыңнавас бис, аштавас бис, орта чурттаар бис!“ – дээр болзуңарза , 15 Иудеяның артынчызы, ам Дээрги-Чаяакчының сөзүн дыңна! Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы, Израильдиң Бурганы мынча дээн: „Египетче чоруурун ыяк шиитпирлээр болзуңарза, ынаар чеде бергеш, аңаа чурттай бээр болзуңарза, 16 силерниң коргарыңар дайын-чаа аңаа, Египетке, силерни таварыыр , коргуп турарыңар аш-чут Египетке силерни сүрүп чеде бээр, орта өлүп каар силер! 17 Египетке чурттаар дээш чоруурун шиитпирлээн бүгү улус аңаа дайын-чаа, аш-чут болгаш хамчык аарыгдан өлүп каар. Олардан кым-даа дириг артпас, Мээң оларже ыдарым айыыл-халаптан кым-даа чайлап шыдавас“.
18 Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы, Израильдиң Бурганы мынча дээн: „Мээң кыптыккан килеңим Иерусалимниң чурттакчыларын бүргей алганы дег, Египетке чеде бээриңерге, силерни база бүргей алыр. Силер каргышка, хоозуралга, адыңар баксыраарынга, дорамчылалга чыгаттырар силер, бо черни моон соңгаар көрбес силер“.
19 Иудеяның арткан чону! Дээрги-Чаяакчы силерге: „Египетче барбаңар!“ – дээн болгай. Ыяк билип алыңар: мен бөгүн силерни сагындырдым. 20 Силер частырыг кылып, боттарыңарның бажыңарже хан кудуп алдыңар! Силер мени Дээрги-Чаяакчы Бурганыңарже айбылап чорудупкаш: „Бис дээш Дээрги-Чаяакчы Бурганывыска мөргүп көр, Ооң чугаалаан бүгү чүвезин биске медегле – бис ону күүседир бис“ – дээн болгай силер. 21 Мен бөгүн Ооң медээзин силерге медегледим, ынчалза-даа Бурганыңар Дээрги-Чаяакчының сөзүн, Ооң мени дамчыштыр силерге дужааган чүвезин тооп дыңнавадыңар. 22 Ынчангаш ыяк билип алыңар: барып чурттаар деп турар чериңерге дайын-чаа, аш-чут болгаш хамчык аарыгдан өлүр силер!»
Сөс дыңнавас артынчы чоннуң Египетче чорупканы
431 Иеремия бүгү чонга оларның Бурганы Дээрги-Чаяакчының сөзүн – Ооң Иеремияны дамчыштыр оларга чугаалаан бүгү чүвезин медеглээн. 2 Ынчан Гошайяның оглу Азария, Карейниң оглу Иоханан өске бүгү бардам улус-биле кады Иеремияга мынча дээннер: «Шын эвес чүве чугаалап тур сен! Дээрги-Чаяакчы Бурганывыс сени „Египетче чорбаңар, аңаа чурттаваңар! “ деп чугаалазын дээш айбылап чоруткан эвес. 3 Харын Нирияның оглу Варух бисти халдейлерниң холунга хүлээдип бээр дээш база олар бисти өлүрүп кагзын азы Вавилонче сүрүп аппарзын дээш, сени биске удур ыдалап турар-дыр».
4 Карейниң оглу Иоханан, бүгү шериг баштыңнары болгаш бүгү чон Дээрги-Чаяакчының «Иудеяга артып калыңар!» дээн айтыышкынын тооп дыңнавайн барган. 5 Карейниң оглу Иоханан биле бүгү шериг баштыңнары Иудеяның артынчы чонун (а ол улус өске чоннарның черлеринче үндүр сывыртаткаш, ам Иудеяже дедир чанып кээп турган) – 6 эр, херээжен улусту, оларның ажы-төлүн, хаанның уругларын, камгалакчы шериглер даргазы Навузарданның Шафанның оглунуң оглу, Ахикамның оглу Годолия-биле арттырып каан бүгү улузун база ол ышкаш Иеремия медээчини, Нирияның оглу Варухту – эдертип алгаш, 7 Дээрги-Чаяакчыны тооп дыңнавайн, Египетче чорупканнар. Олар Тафнис хоорайга чеде бергеннер.
8 Тафниске Дээрги-Чаяакчы Иеремияга Бодунуң сөзүн ажыдып чугаалаан: 9 «Холуңга улуг даштардан тудуп алгаш, иудейлер көрүп турда, оларны Тафнисте фараоннуң ордузунче кирер чер чанында тапталган дой-довуракка суп каг. 10 Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы, Израильдиң Бурганының мынча дээн сөзүн иудейлерге чугаала: „Мен боже Бодумнуң чалчам , Вавилоннуң хааны Навуходоносорну кыйгыртып эккелгеш, ооң дүжүлгезин Мээң суп кааным даштар кырынга тургузар мен. Ол бодунуң майгынын оларның кырынга хере тыртып, тип аар! 11 Ол хаан чедип келгеш, Египетти чылча шавар .
Өлүр хүнү келген кижи өлүмче барзын,
туттуруп аары чайлаш чок кижи туттуруп алзын,
хылышка шаштырар кижи хылыштан калзын!
12 Египет бурганнарның өргээлерин өрттедир мен. Чамдык бурганнарны хаан өрттедиптер, өскелерин тудуп алгаш баар! Кадарчы кижиниң быттарын хевинден тө силгип кааптары дег, Навуходоносор база Египетти үптээр , оон амыр-шөлээн чоруй баар. 13 Ол хаан Египетте Хүн-бурганның өргээзинде тураскаал адагаштарны үреп кааптар, египет бурганнарның өргээлерин хуюкталдыр өрттедиптер“».
Иудейлерниң Египетке хары бурганнарга мөгеерин үргүлчүлээни
441 Дээрги-Чаяакчының Иеремияны дамчыштыр Египетте – Мигдолда, Тафнисте , Мемфисте болгаш Патрос девискээринде чурттап турар бүгү иудейлерге ажыдып чугаалаан сөзү бо-дур.
2 Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы, Израильдиң Бурганы мынча дээн: «Иерусалимге болгаш Иудеяның бүгү хоорайларынга таварыштырганым айыыл-халапты көрген силер. Ол хоорайлар амгы үеде бузундулар апарган, ында чурттакчылар артпаан. 3 Чүге дээрге оларның чурттакчылары бузут үүлгедип, Мени килеңнедип турган – олар боттарының-даа, силерниң-даа, ада-өгбеңерниң-даа билбес чорааны хары бурганнарга мөгейип, айдызаар өргүл кыпсып, бараан болуп турган . 4 Мен силерже Мээң бүгү чалча-медээчилеримни, силерге: „Ындыг чүдек-бужар чүве кылбаңар, Мен ону көөр хөңнүм чогул“ – деп чугаалазын дээш, катап-катап чорудуп-ла турган мен .
5 Ынчалза-даа иудейлер тооп дыңнавааннар, кулактарын ээктирбээннер, боттарының бузудундан ойталавааннар, хары бурганнарга айдызаашкын кылырын уламчылап турганнар! 6 Мээң килеңим тарай берген, ол килең Иудеяның хоорайларынга, Иерусалимниң кудумчуларынга кыптыккан; ол хоорайлар бузундулар апарып, хоозураанын бөгүн көрүп тур силер».
7 Дээрги-Чаяакчы, Израильдиң Аг-шериглиг Бурганы мынча дээн: «Чүге силер ам-даа боттарыңарга удур кедергей улуг бузут үүлгедип турарыңар ол? Чүге боттарыңарны иудей чондан үзе шаап, эр, херээжен улусту, элээди, чаш ажы-төлдү, силерниң араңарга артынчы безин артпас кылдыр узуткап турарыңар ол? 8 Силер Египетке чурттаар дээш көже бергеш, боттарыңарның холуңар-биле дүрзүлер кылып база хары бурганнарга айдызаашкын кылып, Мени килеңнедип турар-дыр силер. Боттарыңарны чок кылып аар силер база чер-делегейниң бүгү чоннарынга каргаттырарынга, оларның мурнунга адыңар баксыраарынга чыгаттырар силер. 9 Таанда-ла силер ада-өгбеңерниң кем-буруузун, Иудеяның хааннары биле кадыннарының кем-буруузун , боттарыңар биле кадайларыңарның кем-буруузун, Иудеяга, Иерусалимниң кудумчуларынга үүлгеттинип турган бүгү чүвени уттупканыңар ол бе? 10 Амдыгаа чедир томаарбаан, Менден кортпайн турар силер. Мээң силерге база ада-өгбеңерге бергеним хоойлум болгаш доктааткан дүрүмнерим ёзугаар чурттавайн турар силер».
11 Ынчангаш Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы, Израильдиң Бурганы мынча дээн: «Силерже айыыл-халап ыдарын быжыы-биле шиитпирлээн мен, Иудеяның бүгү чонун узуткаар мен! 12 Египетке чурттаар деп шиитпирлээш, чоруп турар дириг арткан иудейлерни чок кылыр мен – олар шупту аңаа узуткаттырып, кырлып каар. Олар дайын-чаа биле аш-чутка узуткаттырар, кырган-аныяа чокка, дайын-чаа, аш-чуттан өлүп каар . Каргыш биле хоозуралдың, дорамчылал биле бак атка кирериниң үлегер-чижээ апаарлар. 13 Мен Египетте чурттап турар улусту, Иерусалимни кезеткеним дег, дайын-чаа, аш-чут болгаш хамчык аарыг-биле кезедир мен . 14 Египетке кээп, чурттай берген иудейлерден дириг кижи артпас, кым-даа камгалал албас болгаш Иудеяже дедир чанмас. Олар бүгү-ле сагыш-сеткилинден Иудеяже ээп келиксеп, аңаа чурттаксап турар, ынчалза-даа Египеттен дезе берген каш кижиден аңгыда, кым-даа дедир ээп келбес».
15 Кадайлары хары бурганнарга айдызаар өргүл кыпсып турарын билир бүгү эр улус, аңаа мөөңнелип чыылган бүгү херээжен улус, египет черге, Патроска чурттап турган бүгү чон Иеремияга мынча деп харыылаан: 16 «Сени дыңнавас бис, биске Дээрги-Чаяакчының өмүнээзинден чугаалап турар сөзүңнү тооп дыңнавас бис! 17 Кылыр бооп аазаан бүгү чүвевисти моон-даа соңгаар кылыр бис: мурнунда боттарывыстың, ада-өгбевистиң, хааннарывыстың болгаш нояннарывыстың Иудеяның хоорайларынга, Иерусалимниң кудумчуларынга кылып турганывыс дег, дээрниң Кадынынга айдызаашкын кылып, арага өргүлү чажар бис . Бис ону кылып тургаш, тоттур чемненип, аас-кежиктиг чурттап, бак чүве көрбээн болгай бис. 18 А дээрниң Кадынынга айдызаашкын кылбастаан, арага өргүлү чашпастаан үевистен бээр түрегдеп эгеледивис, улузувус дайын-чаа биле аш-чуттан өлүп тур».
19 А херээженнер: «Бис дээрниң Кадынынга айдызаашкын кылып, аңаа ооң дүрзүзүн өттүндүр кылган боовалар быжырып, арага өргүлү чажып тура, ол бүгүнү ашактарывыстың чөпшээрели чокка кылып турар бис бе кай?» – дээннер.
20 Иеремия ынчан эр, херээжен улуска, аңаа удур чүве чугаалаан бүгү чонга мынча дээн: 21 «Иудеяның хоорайларынга, Иерусалимниң кудумчуларынга кылып турган айдызаашкыннарыңар дугайында чугаалап тур силер бе? Силерниң, ада-өгбеңерниң, хаан, нояннарыңарның, чурттуң чонунуң кылып турган айдызаашкыннарын Дээрги-Чаяакчы уткан деп бе? Олар Ооң сеткил-хөңнүнге дээпкен эвес бе? 22 Дээрги-Чаяакчы силерниң бузуттуг херектериңерни, үүлгедип турган чүдек-бужар чүүлдериңерни оон ыңай шыдажыр аргазы чок апарган , ынчангаш ам силерниң чериңер бузундулар апарган, хоозурал болгаш каргыш бооп хуула берген , ында чурттакчылар артпаан-дыр! 23 Айдызаашкын кылып, Дээрги-Чаяакчының мурнунга бачыт үүлгедип, Ооң сөзүн тооп дыңнавайн, ооң хоойлу, дүрүмнери болгаш айтыышкыннарын ёзугаар чурттавайн турганыңар дээш, ол бүгү айыыл-халап ам силерни хөме тавараан-дыр ».
24 Иеремия бүгү чонга, бүгү херээженнерге мынча дээн: «Египетте турар бүгү иудейлер, Дээрги-Чаяакчының сөзүн дыңнаңар! 25 Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы, Израильдиң Бурганы: „Боттарыңар-даа, кадайларыңар-даа чугаалап турган чүвеңерни кылып турар-дыр силер. ‘Берген аазаашкыннарывысты күүседир бис: дээрниң Кадынынга айдызаашкын кылып, аңаа арага өргүлү чажар бис!’ деп турган силер. Аазаашкыннарыңарны ыяк сагыңар-ла, аазаан чүүлүңерни күүседиңер-ле!“ – деп чугаалаан.
26 Ынчангаш Египетте чурттап турар бүгү иудейлер, Дээрги-Чаяакчының сөзүн дыңнаңар: „Дириг Бодумнуң өндүр улуг адым-биле даңгыраглап тур мен – деп, Дээрги-Чаяакчы чугаалаан, – Мээң адымны Египетте барган иудейлер моон соңгаар адавас, оларның кайызы-даа: ‘Дээрги-Бурган-Чаяакчының ады-биле даңгырагладым!’ – дивес. 27 Силерге ачы-буян эвес, айыыл-халап келзин дээш, Мен силерден карак салбас мен . Египетте турар бүгү иудейлер, төндүр кырлып калгыжеге чедир, дайын-чаа болгаш аш-чуттан өлүп кээр. 28 Чүгле каш борбак кижи дайын-чаадан дириг арткаш , Египеттен Иудеяже эглип кээр. Ынчан Египетке чурттаар дээш чоруй барган Иудеяның артынчы чону кымның сөзү – Мээң азы оларның – күүсеттинип турарын билип аар. 29 Мен силерни бо черге кезедир мен – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. – Мээң сөстерим силерге айыыл-халап бооп чогуп бүдерин билип алыңар. Ооң бадыткал демдээ бо-дур: 30 Мен Иудеяның хааны Седекияны ооң амы-тынын үзүксээн дайзыны – Вавилоннуң хааны Навуходоносорнуң холунга хүлээдип бергеним дег, Египеттиң фараону Вафрийни база ооң дайзыннарының холунга, ооң амы-тынын үзүксээн улустуң холунга хүлээдип бээр мен “. Дээрги-Чаяакчының чугаалаан чүвези ол-дур».
Дээрги-Чаяакчының Варухка медеглели
451 Кажан Нирияның оглу Варух бүгү бо чугаа-сөстү Иосияның оглу, Иудеяның хааны Иоакимниң чагыргазының дөрткү чылында дүрүг-номга бижип каан соонда , Иеремия медээчиниң Варухка чугаалаан сөзү бо-дур.
2 Израильдиң Бурганы Дээрги-Чаяакчы мынча дээн: «Варух, сен: „Ат болдум! Дээрги-Чаяакчы мээң аарыг-човалаңымны көвүдетти, уё-човуурумдан харыксырап калдым, амыр-дыш көрбестедим“ – дээр-дир сен .
4 Иеремия, сен аңаа Дээрги-Чаяакчының мынча дээн сөзүн дамчыт: „Бо бүгү чер кырынга Бодумнуң тудуп каан чүвемни үрегдээр мен, олурткан чүвемни тура тыртар мен! 5 Сен бодуңга хөлүн эрттир хөй чүве дилеп тур сен. Дилеве, чүге дээрге кижи бүрүзүнче айыыл-халап ыдар мен – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. – А сени, кайнаар-даа баар болзуңза, амы-тынныг арттырар мен, дириг артары – олча-кежииң болур “».
Египет дугайында медеглел
461 Дээрги-Чаяакчының Иеремия медээчиге өске чоннар дугайында ажыдып чугаалаан сөзү бо-дур .
2 Египет дугайында база Египеттиң фараону Нехаонуң Евфрат хемниң эриинде Кархемис хоорайга турган аг-шерииниң дугайында медеглел бо-дур. Ол аг-шеригни Вавилоннуң хааны Навуходоносор Иосияның оглу, Иудеяның хааны Иоакимниң чагыргазының дөрткү чылында чылча шапкан чүве-дир.
3 «Дозуг-камгалалдарыңар, чыдаларыңар белеткеңер,
дайынче далажыңар,
4 аъттарыңар эзертээш, халдып үнүңер, аъттыг кижилер!
Куяк бөргүңер кеткеш, чыскаалыңар,
чыдаларыңар баштарын чидидиңер, куяк хептен кедиңер!
5 Көрүп тур мен. Олар коргуп-сүртээш, дезипти,
күштүг дайынчылары кырдырып алды.
Хая көрүнмейн дезип-ле турлар,
долгандыр коргуш бар-дыр – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. –
6 Дүрген маңнаар-даа кижи дезип шыдавас,
күштүг-даа кижи камгаланып шыдавас.
Соңгу чүкте чуртка, Евфрат хемниң эриинге тептигип кээп дүшкеш,
олар кырлып калды.
7 Бо кым, Нил хем ышкаш, диргелип келди?
Ооң суу, шапкын агым дег, дажып тур.
8 Египет, Нил хем ышкаш, көдүрлүп келген,
шапкын агым дег дажып тур.
Ол: „Диргелгеш, чер-делегейни хөме аптар мен,
хоорайларны, чурттакчы чонну чок кылыр мен!“ – дээн.
9 Халдыңар-ла, аъттар! Маңнадыңар-ла, ·дайынчы тергелер!
Күштүг дайынчылар: дозуг-камгалалдыг эфиоптар, ливийлер,
чаларын хере тырткан лидийлер – тулчуп үнзүн!
10 Ол хүн болза Аг-шериглиг Дээрги-Бурган-Чаяакчының шииткелиниң хүнү-дүр ,
Ооң дайзыннардан өжээн негээр хүнү-дүр!
Хылыш кыргып-хыдып, тодар, оларның ханын пөктүр ижип аар –
ол дээрге Аг-шериглиг Дээрги-Бурган-Чаяакчыга соңгу чүкте чуртка,
Евфрат хемниң чанынга кылган өргүл-дүр .
11 Галаадче баргаш, эм бальзамдан ап ал , күжүр Египет-кыс!
Ынчалза-даа эм-таңны хей черге чыыр сен. Экирип шыдавас сен .
12 Сээң адың баксыраанын өске чоннар дыңнап каан,
сээң алгы-кышкың бүгү чер-делегейде дыңналып тур.
Чүге дээрге күштүг дайынчылар бот-боттарынга тептиккеш ,
чаңгыс угда кээп дүшкен».
13 Вавилоннуң хааны Навуходоносор келгеш, Египетти чылча шавар дугайында Дээрги-Чаяакчының Иеремия медээчиге ажыдып чугаалаан сөзү бо-дур:
14 «Египетке медээлеңер,
Мигдол, Мемфис биле Тафнис хоорайларга мону чарлаңар:
„Чыскаалыңар, белен болуңар,
чүге дээрге долгандыр турар бүгү чүвени хылыш кыргып-хыдып тур!“
15 Чүге сээң күштүг бугаң ойта кээп дүшкенил, чүге ол шыдашпааныл?
Ону Дээрги-Чаяакчы ойтур октапкан.
16 Хөй улус бот-боттарынга тептиккеш , кээп дүжүп,
бот-боттарынга: „Тураалыңар, төрел чонувус, төрээн черивисче
дедир чанаалы, кызагдакчының хылыжындан камгаланыыл!“ – деп тур.
17 Египеттиң фараонунга „Үезин эрттирип алган шуугакчы “
деп шоладан тыпсыңар .
18 Дириг Бодумнуң адым-биле даңгыраглап тур мен :
даглар аразында Фавор даг дег ,
далай чанында Кармил даг дег
улуг-шыырак дайзын силерге чедип кээр – деп,
Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы деп аттыг Хаан медеглээн . –
19 Египеттиң чурттакчылары, эт-севиңер чыып,
өскээр көжеринге белеткенип алыңар!
Чүге дээрге Мемфис хоозураар, ону үреп бузар,
аңаа чурттакчы артпас .
20 Египет – чараш инек-тир ,
олче соңгу чүктен шаашкак ужуп кээп-ле,
ужуп кээп-ле турар.
21 Египетте хөлезилеттинген шериглер – семис бызаалар – база дезиптер,
шупту маңнажып ыңай боор, чайгылыш чок туржуп шыдавас,
чүге дээрге оларга айыыл-халап хүнү, кеземче көөр үе чедип кээр.
22 Египет чылан ышкаш шиигейнип, ыңай союп бар чыдар,
дайзыннар олче дайылдажыр дээш кел чыдар,
ыяш кезикчилери дег, балдыларлыг чоокшулап орар.
23 Олар ооң эрттинмес арга-арыын кезип кааптар – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн, –
чүге дээрге дайзыннар шартылаадан хөй, эмге-тикчок.
24 Египет-кыс ады баксырап, соңгу чүктүң чонунуң холунче кирер ».
25 Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы, Израильдиң Бурганы мынча дээн: «Фивы хоорайда Амон бурганны, фараонну болгаш бүгү Египетти кезедир мен, фараонну болгаш аңаа идегээр бүгү улусту, ол чурттуң бурганнарын, хааннарын кезедир мен! 26 Мен оларны шуптузун оларның амы-тынын үзүксээн улустуң холунга: Вавилоннуң хааны Навуходоносорнуң, ооң дүжүметтериниң холунга хүлээдир мен. Ынчалза-даа ооң соонда Египетти, эрткен үеде ышкаш, улус ээлеп чурттаар – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. –
27 А сен, Мээң чалчам Иаков , кортпа,
Израиль, сүрээдеве! Мен сени камгалаар мен,
ырак чурттан дедир эккээр мен,
сээң үре-салгалыңны туттуруушкунда турары чурттан дедир чандырар мен.
Иаков ээп келгеш, амыр-тайбың, хостуг-шөлээн чурттаар,
ону кым-даа коргудуп-дүвүретпес .
28 Мээң чалчам Иаков, кортпа – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн, –
чүге дээрге сээң-биле кады мен!
Оларның аразынче сени үндүр сывырыпканым
бүгү чоннарның когун үзер мен, а сени узуткавас мен.
Ындыг-даа болза, сени чөптүү-биле кезедир мен,
кеземче чок арттырбас мен! »
Филистим чон дугайында медеглел
471 Фараоннуң Газа хоорайны чылча шаварының бетинде, Дээрги-Чаяакчының Иеремияга филистим чон дугайында ажыдып чугаалаан сөзү бо-дур . 2 Дээрги-Чаяакчы мынча дээн:
«Соңгу чүктен суглар диргелип кел чыдыр,
олар үерлээн хем дег агып келгеш,
черни база ында бар бүгү чүвени,
хоорайларны база чурттакчы чонну хөме алыр .
Ынчан аът даваннарының токкулаарындан,
·дайынчы тергелерниң кедергей шимээнинден,
оларның дугуйларының даажындан
улус ишкирнигип ыглаар, чурттуң чону ыглажыр.
Адалар ажы-төлүнче көрүнмес,
чүге дээрге оларның холунуң күжү чидер –
4 бүгү филистимнерниң узуткаттырар хүнүнде,
Сидон биле Тирниң сөөлгү эвилелчилериниң өлүп каар хүнүнде
ындыг болур .
Дээрги-Чаяакчы Кафтор ортулуктан келген филистим чоннуң
артынчызын узуткап каар!
5 Муңгаралдан Газа хоорайның чону бажын дөңгүрертир чүлүүр,
Аскалон хоорайның чону үн чок апаар.
Шынааның дириг арткан чурттакчылары,
кажанга чедир боттарыңарны, качыгдалыңар демдээ кылдыр,
балыглаар силер?»
6 Аа халак! Дээрги-Чаяакчының хылыжы,
кыргып-хыдыырын кажан соксаар сен?
Хынныңче эглип көр, оожургап, доктаа!
7 Ынчалза-даа хылыш канчап оожургаарыл?
Ол Дээрги-Чаяакчыдан дужаал алган болгай.
Дээрги-Чаяакчы Аскалон хоорайга удур,
далай эриинде чурттаан чонга удур
Бодунуң хылыжын ыткан-дыр .
Моав дугайында медеглел
481 Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы, Израильдиң Бурганы ·Моав дугайында мынча дээн:
«О, Нево хоорай! Ол ат болуп, хоозураар-дыр.
Кириатаим хоорай бак атка кирип, эжелеттирер-дир ;
бедик шивээ бак атка кирип, бустурар-дыр.
2 Моавтың ат-алдары ам чок.
Дайзыннар Эсевон хоорайга удур бак чүве бодап:
„Барып, ол аймакты узуткаалы!“ – деп турар-дыр.
Мадмена хоорай, сен база өлүр сен, хылыш сени сүрүп чедер.
3 Хоронаимде: „Буурадып, үреп бузуп тур!“ – дээн ыы-сыы дыңналыр.
4 Моав чылча шаптыртыр, ооң ажы-төлүнүң ыы-сыызы дыңналыр.
5 Лухитче үнүп бар чыдар улус соксаал чок ыглажыр,
Хоронаимче бадар орукта ажыг-шүжүгнүң,
хилинчектиң уё-човууру дыңналыр.
6 Дезип, амы-тыныңар камгалаңар!
Ээн кургаг ховуда чадаң үнүш дег болуңар .
7 Ажыл-херектериңерге, эртине-байлааңарга идегээн болгаш,
силер база туттуруп аар силер.
Хамос бурганны , ооң бараалгакчыларын, нояннарын
дайзын база тудуп алгаш баар .
8 Узуткакчы кайы-даа хоорайны оюп эртпес ,
кандыг-даа хоорай камгалал албас,
шынаа чурттакчы чок артар, оргулааш ээнзирээр».
Дээрги-Чаяакчы ынча дээн-дир.
9 «Моавка чалгындан бериңер, ол ужуп чоруй барзын.
Ооң хоорайлары хоозураар, чурттакчы чок артар.
10 Дээрги-Чаяакчының ажыл-херээ дээш кыспас кижи каргаттырар,
бодунуң хылыжын хан шылба кылбас кижи каргаттырар!
11 Моав, турнуккан арага дег , аныяандан-на амыр-шөлээн чораан.
Ону бир савадан өске саваже солуй кутпаан, тудуп аппарбаан –
ооң амданы биеэги хевээр арткан, чаагай чыды өскерилбээн.
12 Ынчангаш кажан Мен дайзыннар чорудуптарымга,
олар ону төптер, саваларны куругладыр,
доңгаларны чуура шавар үе чедип кээр – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. –
13 Бодунуң идегели боор Вефил дээш Израильдиң бак атка киргени дег,
Хамос бурган дээш Моавтың ады баксыраар .
14 Силер хей черге: „Бис дидим бис!
Дайын-чаага күчүлүг дайынчылар бис!“ – деп тур силер.
15 Моав хоозураар, ооң хоорайлары эжелеттирер,
эки дээн аныяк оолдарны өлүрер дээш аппаар – деп,
Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы деп аттыг Хаан медеглээн . –
16 Моавтың буураар үези чоокшулаан,
ооң айыыл-халавы кончуг дүрген чоокшулап орар.
17 Бүгү кожа чоннар, ооң адын билир бүгү улус,
ол дээш ыглап-сыктап: „Аа халак!
Күчү-күштүг, алдарлыг аймакты чылча шаап кагды!“ – деп халактаңар.
18 Дивоннуң чурттакчылары , алдар-хүндүлүг черден дүшкеш,
када берген черже олуруп алыңар –
Моавтың хоозурадыкчызы силерже кел чыдыр,
ол шивээлериңерни үреп бузуп каар.
19 Ароерниң чурттакчылары , орук кыйыынга туруп алгаш, көрүңер,
дириг арткаш, дезип үнген улустан: „Чүү болду?“ – деп айтырыңар.
20 Моавтың ады баксыраар, ону узуткап каар.
Ишкирнигип ыглап-сыктаңар,
Арнон хем эриинге Моавтың хоозураанын чарлаңар.
21 Оргулаашта хоорайларны – Халон, Иааца болгаш Мефаатты, Дивон, Нево болгаш Бет-Дивлатаимни, Кириатаим, Бет-Гамул болгаш Бет-Меонну, Кериот болгаш Восораны база моав черде ыракта-даа, чоокта-даа бүгү хоорайларны шиидер-дир. 25 Моавтың күчү-күжүн чок кылып каар, ооң эрге-чагыргазын дүжүрүп каар – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. –
26 Моавты эзиртир ижиртип калыңар , чүге дээрге ол Дээрги-Чаяакчыга удур бодун өрү көрдүнүп турган-дыр! Моав кускузунга боражып чытсын , улуска кочулатсын. 27 Сен Израиль дугайында кочуланып, бажыңны дорамчылалдыг чайып турдуң , а ол туттургаш, бак атка кирген ооржу эвес-тир.
28 Моавтың чурттакчылары, хоорайларыңар кааптыңар,
хаялар аразынга чурттаңар!
Хая чарыктарынга уя тудар черлик көге-бугалар дег болуңар ».
29 Моавтың улуургааның дугайында, аажок турамыының дугайында,
ооң туразының улуунуң, улуургааның, идээргээниң дугайында,
ооң хөңнүнүң улуунуң дугайында дыңнаан бис .
30 «Мен ооң бардамын билир мен – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. –
Ооң көөргеттинер чоруу хоозун меге-дир, ооң ажыл-херээ – меге-дир».
31 Ынчангаш Моавтың бүгү чону дээш ишкирнигип ыгладым;
Кир-Харешеттиң улузу дээш кажыыдап тур мен .
32 Сивмада виноград шөлү, сен дээш ыглааным
Иазер дээш ыглаанымдан качыгдалдыг-дыр.
Сээң виноградың сыптары далай ындынче,
Иазерге чедир чаттылып турган болгай.
Сээң чайгы чимизиңни, бышкан салбактарыңны
узуткакчы үзе тыртып тур.
33 «Дүжүткүр моав чер өөрүшкү, хөглел чок артар. Виноград арагазы бүдүрерин соксадыр мен. Кым-даа ыр-шоор-биле виноградын таптай баспас – олар өөрүшкүден эвес, а өске чылдагаан-биле алгыржыр. 34 Эсевондан Элеалеге чедир ыы-сыы дыңналып тур , ында чурттаан улустуң алгы-кышкызы шуут-ла Иаацага чедир, Сигордан Хоронаимге чедир, Эглат-Шелишияга чедир дыңналып тур, чүге дээрге Нимримниң суу соглуп каар-дыр. 35 Мен Моавта бедик черлерге өргүлдер салган, дүрзү-бурганнарынга айдызаашкын кылган бүгү улусту узуткаар мен!» – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн.
36 Ынчангаш мээң чүрээм Моав дээш шоор ышкаш ыглап тур! Кир-Харешеттиң чурттакчылары дээш мээң чүрээм шоор ышкаш ыглап тур, чүге дээрге оларның бүгү өнчү-хөреңгизи чок апарган-дыр. 37 Олар шупту муңгаралдан бажын дөңгүрертир таартып, салын чүлүп алган, холунга кезиглер кылып алган , оларның белинде качыгдалдың самдар хеви орааттынган.
38 «Моавта бажың бүрүзүнде, кудумчу санында ыы-сыы дыңналыр. Чүге дээрге Мен Моавты херекчок сава дег чуура шаап каар мен – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. – 39 Ол дээш улус ыглажып: „Моав чылча шаптырган-дыр! Аа халак! Моав бак атка кирип, дезипкен-дир!“ – деп чугаалаар. Моав кочу-шоот бооп хуула бээр, бодунуң бүгү кожа чоннарынга коргунчуг үлегер апаар».
40 Дээрги-Чаяакчы мынча дээн:
«Эзир шүүргедеп ужуп үнер ,
ол Моавтың кырынга чалгыннарын хере сунар!
41 Моавтың хоорайлары эжелеттирер,
ооң шивээлерин дайзын чаалап аар.
Ол хүн Моавтың дайынчылары кортканындан,
божаан кадайлар дег, сириңейни бээр .
42 Моав чон бүрүнү-биле узуткаттырар,
чүге дээрге ол Дээрги-Чаяакчының мурнунга бодун өрү көрдүнген-дир.
43 Моавтар, коргунчуг байдал, оңгар болгаш какпа-дузак –
силерни манап турар үлүг ол-дур – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. –
44 Коргунчуг байдалдан дескен кижи оңгарже кээп дүжер,
оңгардан үне берген кижи какпа-дузакка туттурар ,
чүге дээрге Мен Моавка удур кеземче үези доктаадыр мен – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. –
45 Дескен улус Эсевоннуң ханазының адаанга, чилчии үстүп, доктаай бээр.
А Эсевондан от, Сигоннуң хоорайындан чалбыыш өөскүп үнгеш,
Моавтың кастыын , шуугакчыларның тейин өрттедир.
46 Моав, ат болур сен! Хамос бурганның чону узуткаттырар.
Сээң оглу-кызыңны дайзын тудуп алгаш баар .
47 Ынчалза-даа келир үеде Мен Моавтың чонунга эки чолду эгидер мен ».
Дээрги-Чаяакчының медеглээн чүвези ол-дур .
Моавка үндүрген шииткел мооң-биле төнген.
Аммон чон дугайында медеглел
491 Аммон чон дугайында Дээрги-Чаяакчы мынча дээн:
«Израильдиң ажы-төлү чок чүве бе?
Ооң салгакчызы чок чүве бе?
А Милхом бурган чүге Гадтың черин эжелеп алды,
ооң чону чүге Гадтың хоорайларында чурттап турарыл?
2 Ынчалза-даа үе кээрге, аммон чоннуң Равва хоорайынга
дайын-чааның алгы-кышкызы дыңналыр кылып каар мен! – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. –
Ол хоорай бузундулар оваазы апаар,
ооң чанында хоорай-суурлар отка өрттенир,
Израиль бодун чагырган улусту боду чагырып эгелээр – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. –
3 Эсевон хоорай , ыглап-сыкта,
чүге дээрге Гай хоорайны хоозурадыр-дыр!
Равва чанында суурларның чурттакчылары, ишкирнигип ыглаңар,
качыгдалдың самдар хевин кедиңер,
херимнер кыдыы-биле улчуп чоруңар,
чүге дээрге Милхом бурганны дайзын
ооң бараалгакчылары болгаш нояннары-биле кады тудуп алгаш баар .
4 Чүге шынааларың-биле мактанып тур сен?
Сээң шынааң кургап каар-дыр!
Өскерликчи кыс ! Сен эртине-байлааңга идегеп:
„Кым менче халдаарыл?“ – деп турдуң .
5 Мен силерже бүгү чоок-кавы черлерден коргуушкунну ыдар мен – деп,
Аг-шериглиг Дээрги-Бурган-Чаяакчы медеглээн. –
Силерни үндүр сывырып, тоо быдарадыптар,
улчуп чоруур улусту кым-даа дедир эккеп, чыгбас.
6 Ынчалза-даа ооң соонда аммон чонга эки чолду эгидер мен ».
Дээрги-Чаяакчының медеглээн чүвези ол-дур .
Эдом дугайында медеглел
(Авд. 1:1-9)
7 Эдом чон дугайында Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы мынча дээн:
«Таанда-ла Теманда мерген угаан артпаан бе,
сарыылдыг улус арга-сүме берип шыдавастаан бе,
оларның мерген угааны бойлап калган бе?
8 Деданның чурттакчылары , хая көрүнмейн, дезип маңнаңар,
ханы куйларга чаштына бериңер,
чүге дээрге Исавтың үре-салгалынга онаашкан айыыл-халапты ам ыдар мен,
ону кезедир үем келген-дир!
9 Бир эвес сеңээ кат-чимис чыыкчылары чедип келген болза,
олар элээн катты арттырып кагбас бе?
Дүне када оорлар кээп чораан болза,
олар чүгле бодунга чеже херегил, ынчаны оорлап албас бе?
10 А Мен Эдомну куругладыр үптээр мен,
ооң чүве чажырар черлерин ажыдар мен,
ооң чону чаштып шыдавас! Ол чок апаар,
ооң үре-салгалы, ха-дуңмазы база кожалары узуткаттырар.
11 Эдом бодунуң өскүстерин Меңээ арттырып кагзын,
оларның амы-тынын кадагалаар мен,
ооң дулгуяк херээженнери Меңээ идегеп болур!»
12 Дээрги-Чаяакчы мынча дээн: «Кеземчеге таварышпас ужурлуг улус безин бо дашканы төндүр ижер! Кай, сен кеземчеден чайлаар сен бе? Чок, оон чайлавас сен, бо дашканы төндүр ижер сен! 13 Бодум-биле даңгыраглап тур мен! – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн, – Восора хоорай коргунчуг байдалга, бак атка киреринге, хоозуралга болгаш каргышка чыгаттырган, аңаа чагырткан бүгү хоорайлар кезээ мөңгеде бузундулар бооп хуулар».
14 Дээрги-Чаяакчыдан келген медээни дыңнаан мен.
«Шерииңер чыып, Эдомга удур чаалажып үнүңер!» – деп медээ чедирзин дээш
айбычы кижини чорудупкан болган.
15 «Мен сени чоннар аразынга чөгенчиг чон кылып каар мен,
улус аразынга аажок бак көрдүрер сен.
16 Чалымнарда чурттаан, даглар баштарын ээлээн чон,
бодуңнуң түрлүүңге , турамык чорууңга дуурайладып алдың.
Эзир куш дег, бедик черге уя тудуп алдың ,
ынчалза-даа Мен сени оортан дүжүр октаптар мен – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. –
17 Эдом хоозуралга чыгаттырар! Чаны-биле эрткен кижи бүрүзү ооң бузундуларын көргеш, элдепсинер база кочулап сыгырар . 18 Үреп бузуп каан Содом биле Гоморрага дег, олар-биле кожаланчак хоорайларга дег , Эдомга база чаңгыс-даа кижи чурттавас, ол черге кижи амытан турумчувас – деп, Дээрги-Чаяакчы чугаалаан. – 19 Иордан хемниң эриинден чечектелген одар-белчиирже үнүп келген арзылаң дег, Мен база эдом чонну далаштырып сывыртап, ону чагырар кижини шилип, томуйлаар мен. Меңээ дөмей кым барыл, Менден кым харыы негээрил? Меңээ удурланып шыдаар кадарчы бар бе?»
20 Ынчангаш Дээрги-Чаяакчының Эдом дугайында шиитпирин, Теманның чурттакчыларынга удур Ооң бодап алган чүвезин дыңнаңар . Дайзын сүрүг малдың хураганнарын алгаш баар, ооң кадында Бурган одар-белчиирлерни хоозурадып каар. 21 Эдом буступ дүжерге, дааш-шимээнден чер сирилээр, ыы-сыы Кызыл далайга чедир дыңналыр. 22 Эзир бедидир ужуп үнгеш, олчазын шүүргедеп, Восораның кырынга чалгыннарын хере сунар! Ол хүн Эдомнуң дайынчылары кортканындан, божаан кадайлар дег, сириңейни бээр .
Дамаск дугайында медеглел
23 Дамаск дугайында медеглел бо-дур .
Хамат биле Арпад хоорайлар багай медээ дыңнааш, мөгүдээр.
Олар, чалгып-хөлзээн далай дег,
кортканындан кыймыңайнып, оожургап чадажыр.
24 Дамаск харыксырап каар, дезип ыңай боор,
ол коргуп-сирилей бээр,
божаан херээжен дег, аарышкы, хилинчекке бүргедир .
25 Алдарлыг база өөрүнчүг турган хоорайдан улус дезе бээр.
26 «Ол хүн Дамаскының кудумчуларынга аныяк оолдар кырлып каар,
ооң дайынчылары шупту өлүп каар – деп, Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы медеглээн . –
27 Мен Дамаскының ханаларынче отту ыдар мен,
ол от Венадад хаанның шивээлерин чиптер ».
Араб аймактар дугайында медеглел
28 Вавилоннуң хааны Навуходоносорнуң чылча шаап кааны Кедар биле Асор деп күрүнелер дугайында Дээрги-Чаяакчы мынча дээн:
«Кедарга удур дайылдажып үнүңер,
чөөн чүктүң аймак-чоннарын узуткаңар!
29 Оларның чадырларын, сүрүг малын хунаап алыңар,
шывыг пөстерин, эт-херекселин, тевелерин ап алыңар,
оларже: „Долгандыр – коргуш!“ – деп алгырыңар.
30 Асорнуң чурттакчылары, дезип маңнаңар, улчуп-тояаңар,
ханы куйларга чаштыныңар! – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. –
Вавилоннуң хааны Навуходоносор силерге хамаарыштыр шиитпир үндүрген,
силерге удур бодал бодап алган.
31 Амыр-шөлээн, сагыш амыр чурттап орар чонга удур
дайылдажып үнүңер – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. –
Ооң эжик-хаалгазы, дээктери чок-тур, ооң кожазы чок-тур.
32 Оларның тевелерин өске улус олчалап аар,
эңдерик сүрүг малын дайзыннар үптеп аар.
Кастыын чүлүүр бо аймактарны хаттар-биле тарадыр шавар мен,
оларже бүгү чүктерден айыыл-халап ыдар мен – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. –
33 Асор шөө-бөрүлер чурттаар чер апарып, кезээ мөңгеде ээнзирээр,
аңаа чаңгыс-даа кижи чурттавас,
ол черге кижи амытан турумчувас ».
Элам дугайында медеглел
34 Иудеяны Седекия хаан чагырып эгелээнде , Дээрги-Чаяакчының Иеремия медээчиге Элам күрүне дугайында ажыдып чугаалаан сөзү бо-дур . 35 Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы мынча дээн:
«Мен Эламның ча-согунун, ооң кол күжүн, сыяр мен!
36 Мен Эламче чер-делегейниң дөрт ужу-кыдыындан дөрт хатты ыткаш ,
Эламны ол хаттар-биле тарадыр шавар мен.
Чуртунга Эламдан үндүр сывыртаткан улус келбээн чон чок болур.
37 Эламны дайзыннарының мурнунга,
ооң өлүмүн күзээн улустуң мурнунга сириледир мен.
Эламче айыыл-халап биле Бодумнуң кыптыккан килеңимни
ыдар мен – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн, –
ону хылыш-биле истеп-сүрер мен,
бүрүнү-биле узуткаар мен!
38 Бодумнуң дүжүлгемни Эламга тургузар мен,
ында бар хаанны, нояннарны кыргып-хыдыыр мен – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. –
39 Ынчалза-даа келир үеде
Эламның чонунга эки чолду эгидер мен ».
Дээрги-Чаяакчының медеглээн чүвези ол-дур .
Вавилон дугайында медеглел
501 Дээрги-Чаяакчының Иеремия медээчини дамчыштыр Вавилон болгаш халдей чер дугайында медеглээн сөзү бо-дур .
2 «Өске чоннар аразынга медеглеңер, чарлаңар,
медээ тугун көдүрүңер, чүнү-даа чажырбайн:
„Вавилон эжелеттирер-дир, Вил бурган бак атка кирер-дир ,
Меродах бурган бастырар-дыр –
Вавилоннуң көжээ-бурганнары бужартаар-дыр,
дүрзү-бурганнары чуура шаптырар-дыр “ – деп чугаалаңар.
3 Соңгу чүктен бир чон келгеш ,
Вавилонга удур халдааш, ооң черин хоозурадыр.
Аңаа кым-даа чурттап артпас :
кижи-даа, дириг амытан-даа оон көжүп үнгеш, улчуп чоруй баар.
4 Ол хүннерде, ол үе кээрге,
Израильдиң чону база Иудеяның чону кады чедип кээр – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. –
Олар ыы-сыылыг чорупкаш,
боттарының Бурганы Дээрги-Чаяакчыже чүткүп эгелээр .
5 Олар ·Сион чедер орук дилээр, арыннарын олче шиглей көрүп:
„Барып, Дээрги-Чаяакчыга каттыжып,
уттуп-кагбас мөңге керээни Ооң-биле чарып аалы“ – дээрлер.
6 Мээң чонум – азып читкен хойлар ;
оларны кадарчылары оруундан астыра берген ,
даглар аразында улчуп чоруурлар.
Даглар, тейлер кезип, тарай бергеш,
дыштанып турган өдээн уттупканнар.
7 Уткужуп келген бүгү улус оларны чип турар,
кызып-кыйган дайзыннары: „Бисте буруу чок!
Чүге дээрге олар Дээрги-Чаяакчының мурнунга,
чөптүг-шынныг оран-саваның мурнунга,
ада-өгбезиниң идегели болур Дээрги-Чаяакчының мурнунга
бачыт үүлгеткен болгай“ – деп чугаалап турар.
8 Вавилондан дезиңер, халдей черден чоруй барыңар ,
сүрүг хой баштаан хуналар дег болуңар.
9 Чүге дээрге Мен соңгу чүкте черге өндүр улуг чоннардан шериг чыггаш,
оларны Вавилонга удур ыдар мен –
олар олче халдаарга, ол эжелеттирер .
Дайзын шеригниң согуннары – олча-тывыш тыппайн,
дедир чанмас шыырак дайынчының согуннары-дыр.
10 Халдей чон оларга үптеттирер,
үптекчилер тодуп ханар! – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. –
11 Өөрүп-хөглеп, байырлап, Мээң ээлээн черимни үптеп турдуңар!
Шыкта бугажык дег дешкилеп, аскырлар дег киштеп турдуңар!
12 Ол дээш силерниң ие-чуртуңарның ады баксыраар,
төрээн ие-чериңерниң арны кызар,
ол ам чоннарның адак-багы апаар,
ээн кургаг хову, суг чок ээн чер болур.
13 Дээрги-Чаяакчының килеңинден Вавилон чурттакчы чок чер апаар,
бүрүнү-биле ээнзирээр.
Вавилоннуң чаны-биле эрткен кижи бүрүзү
ооң бузундуларын көргеш, элдепсинер, кочулап сыгырар .
14 Ча адыгжылары, Вавилон хоорайны бүзээлеп ,
чыскаалыңар, ону адыңар, согуннарыңар камнаваңар,
чүге дээрге ол Дээрги-Чаяакчыга удур бачыт үүлгеткен-дир!
15 Хоорайның бүгү талаларындан алгыржыңар!
Ол өршээл дилээр, ооң камгалал суургалары буступ кээп дүжер,
ханалары үрелип каар – Дээрги-Чаяакчының кеземчези ол-дур!
Оон өжээнден негеңер. Ол канчаар аажылап туржук,
ону база ынчаар аажылаңар!
16 Вавилонда чер болбаазырадып, дүжүт ажаар улусту чок кылыңар!
Кызагдакчының хылыжындан корткаш,
кижи бүрүзү бодунуң чонунче дедир чана берзин,
бодунуң черинче маңнап ыңай болзун .
17 Израиль – тоо быдараан сүрүг хой-дур ,
арзылаңнар ону тарай сывырыпкан.
Баштай ону Ассирияның хааны чип турган,
ооң соонда Вавилоннуң хааны Навуходоносор ооң сөөктерин хемдээн ».
18 Ынчангаш Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы, Израильдиң Бурганы мынча дээн:
«Мен Вавилоннуң хаанын, ооң чуртун,
мооң мурнунда Ассирияның хаанын кезеткеним дег , кезедир мен.
19 Мен Израильди биеэги одар-белчииринче дедир чандырар мен,
сүрүг хоюм Кармил биле Васанга оъттаар,
Эфрем биле Галаад дагларынга тодуп аар .
20 Ол хүннерде, ол үе кээрге,
улус Израильдиң кем-буруузун дилээр-даа болза, үре-түңнелдиг болбас,
Иудеяның бачыдын дилээр-даа болза, тыппас – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн, –
чүге дээрге Мен чонумнуң артынчызын өршээр мен .
21 Мератаим деп чуртка удур,
Пекодтуң чурттакчыларынга удур дайылдажып үнүвүт ,
оларны өлүрүп, кижи арттырбайн кыргып-хыды – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. –
Мээң дужааган бүгү чүвемни күүсет!
22 Ол черде – чаа-дайын дааш-шимээни, коргунчуг үрегдээшкин!
23 Бүгү чер-делегейни чуура шаап турган маска боду буступ, чуурлуп каар!
Өске чоннар аразынга Вавилон коргунчуг үлегер-чижек апаар.
24 Мен сени тудар четки салып каан мен, Вавилон.
Сен ону билбес болгаш, олче кире халый бээр сен.
Дайзын сээң кырыңга кээрге, туттуруп аар сен,
чүге дээрге Дээрги-Чаяакчы-биле тулчуп турган-дыр сен.
25 Дээрги-Чаяакчы Бодунуң шыгжамырын ажыткаш,
килеңиниң чепсээн уштуп алган :
Аг-шериглиг Дээрги-Бурган-Чаяакчы халдей черге ажыл-херек чок артпас!
26 Бүгү чүктен Вавилонче халдаңар.
Ооң тараа шыгжаан черлерин ажыдыңар,
кошкул-хөреңгизин тараа дег оваалай чыңар,
аңаа чүү-даа артпас кылдыр бүрүнү-биле узуткап кааптыңар!
27 Ооң хамык бугаларын өлүрүп калыңар –
оларны дөгерер дээш аппарзын.
Халдейлер ат болур, оларның кеземче көөр үе-шагы келген-дир.
28 Вавилон черден дезип, тын менди үнерин бодаан улустуң
алгы-кышкызы дыңналып тур,
ам ·Сионда улус Дээрги-Чаяакчы Бурганывыстың өжээн негээнин,
Бодунуң өргээзи дээш өжээн негээнин билип алыр .
29 Вавилонга удур ча адыгжыларын кыйгырыңар!
Кым-даа амы-тынныг артпас кылдыр,
ону долгандыр туруп, бүзээлеңер-ле!
Үүлгедиглери дээш ону кезедиңер,
Вавилон өске чоннарны канчаар аажылап чорааныл,
ону база ынчаар аажылаңар ,
чүге дээрге ол Израильдиң ыдыктыг Бурганы Дээрги-Чаяакчының мурнунга
өрү көрдүнүп турган-дыр.
30 Ооң кудумчуларынга аныяк оолдар кырлып каар,
ооң дайынчылары шупту ол хүн өлүп каар».
Дээрги-Чаяакчының медеглээн чүвези ол-дур .
31 «Адыыргак хей, Мен сеңээ удур мен – деп, Аг-шериглиг Дээрги-Бурган-Чаяакчы медеглээн,
– чүге дээрге сээң кеземче көөр үе-шагың келген-дир.
32 Адыыргак хей тептигип кээп дүжер, ону кым-даа көдүрбес.
Ооң хоорайларын от-биле бүргээр мен, ол от долгандыр бүгү чүвени чиптер! »
33 Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы мынча дээн:
«Израиль биле Иудеяның чону дарлаттырып турар-дыр!
Оларны дайзын тудуп аппаргаш, салбайн тудуп турар,
хостаар хөңнү чок-тур .
34 Ынчалза-даа оларның Камгалакчызы күштүг,
Ооң ады – Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы!
Ол оларга болчур, оларның черинге оожургалды эккээр,
а Вавилоннуң чурттакчыларын дүвүрелге алзыр.
35 Хылыш халдейлерже көдүрлүр – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. –
Вавилоннуң чурттакчыларынче, ооң нояннарынче болгаш
мерген угаанныгларынче көдүрлүр.
36 Хылыш ооң төлгечилеринче көдүрлүр,
ынчангаш олар угаан чок апаар,
хылыш ооң дайынчыларынче көдүрлүр,
ынчангаш олар сирилээр;
37 хылыш ооң аъттарынче, ·дайынчы тергелеринче
база ооң аг-шериинче кирген аймак-чоннарже көдүрлүр,
ынчангаш олар херээженнер дег кортук апаар .
Хылыш Вавилоннуң эртине-байлаанче көдүрлүр,
ынчангаш ону үптеп кааптар.
38 Ооң сугларынче каңдаашкын халдаарга, суглар соглуп каар .
Чүге дээрге бо чер – көжээ-бурганнарлыг чер-дир.
Ооң чурттакчылары дүрзү-бурганнар дээш угаанын ышкыныпкан-дыр.
39 Ынчангаш Вавилонга чүгле шөө-бөрүлер,
аң-мең болгаш страус куштар чурттаар .
Ол чер кезээ мөңгеде чурттакчы чок апаар,
салгалдан салгал дамчып ээнзиреп каар.
40 Бурганның үреп бузуп кааны Содом биле Гоморрага дег,
олар-биле кожаланчак хоорайларга дег ,
Вавилонга база чаңгыс-даа кижи чурттавас,
кижи амытан ол черге турумчувас ».
41 Көрүңер! Соңгу чүкте чурттаан чон , күчүлүг аймак,
өндүр улуг хааннар кел чыдыр,
олар чер-делегейниң кыдыындан көдүрлүп олур!
42 Олар холунда ча-согун, хылыш туткан;
олар – каржы-дошкун, кам-хайыра чок улус-тур,
оларның алгы-кышкызы далайның дааш-шимээни дег.
Аъттыг шаап кел чыдар, тулчурунга белен дайынчылар-дыр,
олар сенче халдаары ол-дур, Вавилон-кыс!
43 Вавилоннуң хааны оларның дугайында дыңнап кааш, салдыныптар,
ону аарышкы, хилинчек, божаан херээженни дег, ат кылыр .
44 «Иордан хемниң эриинден чечектелген одар-белчиирже үнүп келген арзылаң дег, Мен база вавилончуларны далаштырып сывыртап, оларны чагырар кижини шилип, томуйлаар мен. Меңээ дөмей кым барыл, Менден кым харыы негээрил? Меңээ удурланып шыдаар кадарчы бар бе?
45 Ынчангаш Дээрги-Чаяакчының Вавилон дугайында шиитпирин, Ооң халдейлер чуртунга удур бодап алган чүвезин дыңнаңар! Дайзын сүрүг малдың хураганнарын алгаш баар, ооң кадында Бурган одар-белчиирлерни хоозурадып каар. 46 Вавилон эжелеттирер, дааш-шимээнден чер шимчээр, бүгү чоннар алгы-кышкы дыңнаар».
511 Дээрги-Чаяакчы мынча дээн:
«Мен Вавилонга, Лэв-Камайның чурттакчыларынга удур
өлүмнүг шуурган көдүрер мен!
2 Мен Вавилонче ону тараа дег челбиир хары улусту чорудуптарымга,
олар айыыл-халап хүнүнде ону бүгү чүктен бүзээлеп алгаш,
ооң черин хоозурадыр.
3 Ча адыгжызы Вавилонче чазы-биле кезензин,
куяк хевин кедип алзын .
Ооң аныяк оолдарын, бүгү дайынчыларын
хайыра чок кыргып-хыдыңар!
4 Халдей черге өлүрткен улус чытсын,
Вавилоннуң кудумчуларынга өттүр шаштырткан улус чытсын .
5 Чүге дээрге Израиль биле Иудеяның черин
Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчыга удур үүлгеткен бачыттары
долган-даа болза, ыдыктыг Бурган оларны каапкаш барбаан-дыр .
6 Вавилондан дезиңер , ооң кем-буруузунуң хайында өлбес дээш,
амы-тыныңар камгалаңар ,
чүге дээрге Дээрги-Чаяакчының өжээн негээр үези келген-дир.
Вавилонну Ол үүлгедиглери дээш кезедир.
7 Вавилон – Дээрги-Чаяакчының холунда алдын дашка турган.
Бүгү чер-делегейни ол эзиртип турган ,
чоннар ооң арагазын ишкеш, угаанын ышкыныпкан .
8 Ынчалза-даа Вавилон хенертен кээп дүшкеш, буступ каар!
Ол дээш ыглап-сыктаңар , ооң балыгларынга чаар эмден эккелиңер –
экирий бээр чадавас».
9 «Вавилонну эмнеп турган бис, а ол экирбеди.
Ону кааптаалыңар, кайывыс-даа бодувустуң черивисче чоруй бараалыңар,
чүге дээрге Вавилонга удур үндүрген шииткел дээрге чедип,
булуттарга үзүп турар-дыр.
10 Дээрги-Чаяакчы бистиң чаргывыстың шынныын чарлады.
Барып, ·Сионга Дээрги-Чаяакчы Бурганывыстың ажыл-херээн медээлээли».
11 Согуннарыңар чидидиңер, саадааңар долдуруңар!
Дээрги-Чаяакчы Мидияның хааннарын хөделдирип, көдүрер .
Ооң бодалы Вавилонга удур: ону Ол узуткаар деп турар,
чүге дээрге Дээрги-Чаяакчы Бодунуң өргээзи дээш өжээн негээр .
12 Вавилоннуң ханазын дескиндир туктан көдүрүңер,
хайгаарал шериин күштелдириңер,
таңныылдарны таарыштыр тургузуңар,
кедегден белеткеңер. Дээрги-Чаяакчы бодап алганы-биле кылыр –
Вавилоннуң чурттакчыларынга аазаан бүгү чүвезин күүседир.
13 Өндүр улуг хемнер чанында чурттап турар сен , Вавилон,
эртине-байлааң эгээртинмес-тир,
ынчалза-даа сээң өлүмүң келген-дир,
үптээшкиннериң төнчүзү чоокшулаан-дыр.
14 Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы Бодунуң амы-тыны-биле :
«Шартылаа-биле дег, сени хары улус-биле долдурар мен,
оларның тиилелгелиг алгы-кышкызы сээң кырыңга чаңгыланыр» – деп даңгыраглаан.
15 Дээрги-Чаяакчы Бодунуң күчү-күжү-биле черни чаяап каан,
Бодунуң мерген угааны-биле өртемчейни тудуп тургускан,
Бодунуң угааны-биле дээрни хере азып каан .
16 Ол үнүн дыңзыдарга, дээрде суглар шимээргей бээр;
Ол булуттарны черниң ужу-кыдыындан бөлүп эккеп, чаъс чаап турда,
чаңныктарны чаяап, Бодунуң шыгжамырындан хатты үндүр хадыдып турар .
17 Билиг чок кижи бүрүзү сээдең ;
шевер-даа эзилдирикчиниң шуткуп алган дүрзү-бурганы
ооң адын баксырадыр ,
чүге дээрге ооң шуткаан чүүлдери – меге-дир, оларда тын чок .
18 Олар хоозун куруг, кочуланчыг кылыглар-дыр,
кеземче үези кээрге, олар чиде бээр.
19 А Иаковтуң Үлүү болур Бурган ындыг эвес:
бүгү чүвени Ол чаяаган,
Израиль – Ооң өнчү болур аймаа база ээлээн чери ,
Ооң ады – Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы!
20 «Сен – Мээң маскам , дайынчы чепсээм сен;
Мен сени ажыглап, чоннарны чылча шаап,
күрүнелерни узуткап турган мен.
21 Мен сени ажыглап, аътты мунукчузу-биле кады,
·дайынчы тергени башкарыкчызы-биле кады узуткап турган мен.
22 Мен сени ажыглап, эр-даа, херээжен-даа кижини,
кырган-даа, чаш-даа кижини,
аныяк оолду-даа, кысты-даа узуткап турган мен.
23 Мен сени ажыглап, кадарчыны сүрүг малы-биле-даа,
тараачын кижини шарылары-биле-даа,
даргаларны-даа, чагырыкчыларны-даа узуткап турган мен.
24 Ынчалза-даа Вавилонну, Халдеяның шупту чурттакчыларын,
оларның ·Сионга үүлгеткен бүгү бузуду дээш,
силер көрүп туруңарда, кезедир мен – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. –
25 О, бедик даг ышкаш узуткакчы Вавилон,
Мен сеңээ удур мен – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. –
Сен бүгү чер-делегейни хоозурадып турдуң,
Мен ам сенче холум көдүрер мен,
сени хаялардан дүжүр октаар мен, өртең даг кылып каар мен.
26 Улус сээң даштарыңны хана база бажың таваа кылыр дээш албас,
сен кезээ мөңгеде бузундулар бооп артар сен – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. –
27 Чер кырынга туктардан көдүрүңер,
өске чоннар аразынга трубадан этсиңер ,
Вавилонга удур дайынче чоннарны белеткеңер,
аңаа удур Арарат , Минни, Ашкеназ деп күрүнелерни ыдалаңар.
Аңаа удур шериг баштыңын чорудуңар,
мөөң шартылаа дег аъттардан чыңар!
28 Вавилонга удур дайынче чоннарны белеткеңер –
Мидияның хааннарын, ооң даргаларын, чагырыкчыларын,
оларга чагырткан бүгү күрүнелерни көдүрүңер .
29 Чер сирилеп, шимчей бээр,
чүге дээрге Дээрги-Чаяакчының Вавилонга хамаарыштыр бодалы бүдер –
вавилон чер чурттакчы чок апаар.
30 Вавилон дайынчылар чаалашпастаар,
олар шивээлерге хоруп олуруптар,
күжү төнүп, харыксырааш, херээженнер дег апаар .
Вавилоннуң бажыңнары өрттенир,
хаалга дээктерин адыра шаап кааптар .
31 Шапкынчыга уткуштур шапкынчы,
айбычыга уткуштур айбычы маңназын,
олар Вавилоннуң хаанынга
ооң хоорайы бүрүнү-биле эжелеттиргенин дыңнатсын;
32 кежиглерниң эжелеттиргенин, шивээлерниң өрттеттиргенин,
дайынчыларның коргушка алысканын дыңнатсын».
33 Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы, Израильдиң Бурганы:
«Ам бичии болгаш, дайзыннар Вавилоннуң чонун тарааны ажаап алгаш,
шаңга бастырары дег аажылаар » – дээн.
34 ·Сионнуң чурттакчылары:
«Вавилоннуң хааны Навуходоносор бисти сыырып, аймаарадыпкан,
ол бисти, сава ышкаш, куругладып каан.
Амырга-моос дег , ол бисти сыырыпкаш, амданнанып таалап турган;
хырнын долдур дыгып алган, а оон үндүр бүлгүрүпкен.
Вавилон бистиң мага-бодувусту
үзе-чаза тыртып кааны дээш буруу чүктезин!» – деп чугаалап тур.
Иерусалим: «Халдейлер мээң ханымны төккени дээш
харыылазын!» – деп чугаалап тур.
36 Ынчангаш Дээрги-Чаяакчы мынча дээн:
«Мен сеңээ болчур мен, сээң өжээниң негээр мен,
оларның далайы база сугларының баштары
соглу бээр кылып каар мен!
37 Вавилон бузундулар оваазы, шөө-бөрүлер чурттаар чер апаар,
хоозурал биле кочулалга чыгадыр, аңаа чурттаар кижи тывылбас .
38 Бүгү халдейлер арзылаңнар дег ырланып тур,
аныяк арзылаңнар дег алгыржып тур .
39 Олар изиргени бээрге, оларга дой кылыр мен
база хөглезиннер дээш эзиртир ижиртир мен,
олар оон мөңге уйгузу-биле удуй бергеш, черле одунмас – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. –
40 Мен оларны хойлар дег, кошкарлар биле хуналар дег,
дөгерер дээш сүрүп аппаар мен!
41 Сесах эжелеттирер-дир,
бүгү чер-делегейниң алдаржыткан хоорайы чаалаттырар-дыр!
Вавилон чоннар аразынга коргунчуг үлегер-чижек апаар-дыр.
42 Вавилоннуң кырынга далай чаттылар,
дааш-шимээнниг чалгыглар ону хөме алыр.
43 Ооң хоорайлары хоозурап, кургап калган ээн хову,
кым-даа чурттавас чер апаар, кижи амытан ону таварып эртпес .
44 Мен Вавилонда Вил бурганны кезедир мен ,
ооң ажырыпкан чүвезин аксындан ушта тыртар мен,
чоннар моон соңгаар олче чыглып келбес.
Вавилоннуң ханазы кээп дүжер!
45 Мээң чонум, Вавилондан үнүп чор!
Дээрги-Чаяакчының кыптыккан килеңинден амы-тыныңар камгалаңар!
46 Чүрээңер корткаш, сокпайн барбазын,
чер кырында нептерээн медээлерден кортпаңар.
Бир чылын медээ дыңналыр, өске чылын – катап база дыңналыр:
„Чер кырында – күчүлел, бир чагырыкчы өске чагырыкчы-биле дайылдажыр!“
47 Вавилоннуң дүрзү-бурганнарын кезедир үем чоокшулап келди!
Ооң бүгү чери дорамчыладыр, бүгү өлүрткен улус аңаа чыдар.
48 Чер биле дээр, оларда бар бүгү чүве
Вавилоннуң буурааны дээш өөрүп-байырлаар,
чүге дээрге Вавилонче соңгу чүктен узуткакчылар чедип кээр – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. –
49 Вавилоннуң өлүрген улузу бүгү чер-делегей кырынга кээп дүжүп турган,
ынчангаш Вавилон, израильчилерни өлүрүп турганы дээш, боду кээп дүжер.
50 Хылыштан чайлап шыдаан улус!
Чоруй барыңар, турбаңар,
ырак чуртка Дээрги-Чаяакчыны сактыңар,
Иерусалим чүрээңерге кадагалаттынып артсын!»
51 «Адывыс баксыраан-дыр, дорамчылал сөстери дыңнап тур бис,
ыядып-човааш, арнывыс кыза берди,
чүге дээрге даштыкы кижилер
Дээрги-Чаяакчының ыдыктыг өргээзинче кирип келген-дир ».
52 «Вавилоннуң дүрзү-бурганнарын кезедир үем чоокшулап келди – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн, –
ооң бүгү черинге балыглаттырган улус човууртаар .
53 Вавилон өрү дээрге чедир көдүрүлген-даа болза ,
бодунуң шивээзин бедикке быжыглап алган-даа болза,
Мээң ытканым узуткакчылар аңаа чеде бээр».
Дээрги-Чаяакчының медеглээн чүвези ол-дур.
54 Вавилонда – ыы-сыы, халдей черде – коргунчуг үрегдээшкин!
55 Дээрги-Чаяакчының Вавилонну узуткап турары ол-дур.
Ол Вавилоннуң дааш-шимээнин соксадып каар.
Дайзыннарның чалгыглары хайнып-мөөрээн суг дег шимээргеп,
оларның даашкыр үнү дыңналып турар.
56 Вавилонче узуткакчы кел чыдар, Вавилоннуң дайынчылары туттуруп аар,
оларның чаларын сыйып каар,
чүге дээрге Дээрги-Чаяакчы – кезедикчи Бурган
Вавилонга чогуур кеземчени көргүзер .
57 «Мен Вавилоннуң нояннарын, мерген угаанныгларын,
даргаларын, чагырыкчыларын эзиртир ижиртир мен,
олар мөңге уйгу-биле удуп калгаш, одунмас» – деп,
Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы деп аттыг Хаан медеглээн.
58 Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы: «Вавилоннуң кылын ханаларын
таваанга чедир үреп бузуп каар ,
ооң бедик хаалгалары өрттенип каар.
Чоннар хей-ле ажылдаан-дыр, аймактар хей-ле шаан төдүп турган-дыр.
Бүгү чүвени от чиптер » – дээн.
Иеремияның Вавилонче сөс чорутканы
59 Иеремия медээчиниң Маасеяның оглунуң оглу, Нирияның оглу Серайяга, кажан ол Иудеяның хааны Седекияның чагыргазының дөрткү чылында хаан-биле кады Вавилонче чорупканда, дамчыткан сөзү ол-дур. Серайя дээрге хаанның чыргал-дыжын харыылаар дүжүмет турган чүве-дир. 60 Иеремия Вавилонга таваржыр бүгү айыыл-халапты аңгы дүрүг-номга бижип каан – мында Вавилон дугайында бижээн бүгү чүве ол-дур.
61 Иеремия Серайяга мынча дээн: «Вавилонга чеде бергеш, дүрүг-номче көргеш, бо сөстерниң шуптузун дыңналдыр номчуур сен. 62 Оон: „Дээрги-Чаяакчы, Сен бо черни узуткап каарын, маңаа чурттап турар кижи-даа, дириг амытан-даа артпазын, ол чер кезээ мөңгеде ээнзирээрин шиитпирледиң! “ – деп чугаала. 63 Бо дүрүг-номну номчуп дооскан дораан-на, аңаа даштан чыпшыр баглааш, Евфрат хемче октавыт . 64 Оон: „Вавилон база ынчаар ис чок чидер! Мээң олче ыдарым айыыл-халап соонда ол туруп шыдавас, шуут харыксырап каар“ – деп чугаала».
Иеремияның сөстери маңаа четкеш, төнген.
Иерусалимниң эжелеттиргени
(4 Хаан. 24:18–25:21; 2 Чыл. 36:11-21)
521 Седекия чээрби бир харлыында хааннап эгелээш, Иерусалимге чуртту он бир чыл чагырган. Ооң авазын Хамутал дээр турган, ол – Ливна чурттуг Иеремияның уруу чүве-дир . 2 Седекия Иоакимниң кылып турган бүгү чүвезин өттүнүп, Дээрги-Чаяакчының мурнунга бузут үүлгедип турган. 3 Ынчаарга Иерусалим биле Иудеяга болуп турган чүве Дээрги-Чаяакчыны килеңнедиптерге, Ол оларның чурттакчыларын Бодунуң мурнундан сывырыпкан.
Седекия Вавилоннуң хаанынга удур тура халаан . 4 Седекияның чагыргазының тоску чылында, он айның онда Вавилоннуң хааны Навуходоносор бодунуң бүгү аг-шерии-биле Иерусалимге чедип келген. Олар хоорайны бүзээлээш, долгандыр бүзээлел чалдары тудуп алган . 5 Бүзээлээшкин Седекия хаанның чагыргазының он бирги чылынга чедир үргүлчүлээн.
6 Хоорайга аш кедереп, чурттакчы чон чиир аъш-чем чок арткан. Ол чылдың дөрт айның тоста 7 халдейлер хоорайның ханазын деже шаапкан. Бүгү иудей дайынчылар дүне када хоорайдан ийи хана аразында, Хаан сесерлииниң чанында турар хаалга дамчыштыр үнгеш, Иордан шынаазынче баар орук-биле дезипкен. А халдейлер ол үеде хоорайны бүзээлеп алган турган. 8 Халдей шериг Седекия хаанны сүрүп чорупкаш, ону Иерихон ховуларынга чыпшыр четкен. Седекияның бүгү шерии ону каапкаш, тарадыр маңнажы берген. 9 Халдейлер хаанны тудуп алгаш, хамат черде Ривла хоорайда Вавилоннуң хаанынче аппарганнар. Навуходоносор аңаа Седекияга шииткел үндүрген . 10 Вавилоннуң хааны Седекияның оолдарын, ачазы көрүп турда, өлүргеш , Иудеяның бүгү нояннарын Ривлага кыра шаап каан. 11 Оон Навуходоносор Седекияны согурарткаш, хүлер кинчи-биле бектеп каан. Вавилоннуң хааны ону Вавилонче аппаргаш , ол өлгүжеге чедир кара-бажыңга суп келген.
12 Беш айның онда (ол болза Вавилоннуң хааны Навуходоносорнуң чагыргазының он тоску чылы турган чүве-дир) Иерусалимче Вавилоннуң хаанының чоок дүжүметтериниң бирээзи, камгалакчы шериглер даргазы Навузардан чедип келген. 13 Ол Дээрги-Чаяакчының өргээзин, хаанның ордузун, Иерусалимде бүгү бажыңнарны – улуг дээн бажыңнарны шуптузун өрттедипкен . 14 Камгалакчы шериглер даргазы-биле кады келген халдей шериг Иерусалимни долгандыр бүгү ханаларны үреп бузуп каапкан . 15 Камгалакчы шериглер даргазы Навузардан чамдык ядамыктарны, хоорайда дириг арткан улусту, а ол ышкаш Вавилоннуң хаанынга дүжүп берген улусту болгаш арткан ус-шевер улусту тудуп алгаш барган. 16 Чүгле карачал улустуң чамдыызын камгалакчы шериглер даргазы Навузардан виноград биле тараа шөлдери ажаап болбаазырадыр кылдыр арттырып каан.
17 Халдейлер Дээрги-Чаяакчының өргээзинде хүлер адагаштарны, тергежигештерни, «далай» дээр хүлер чунар саваны үрей соктап каапкаш, ол чүүлдерниң бүгү хүлерин Вавилонче аппарганнар . 18 Олар оон ыңай хүл урар савалар, хүл-узарлар, кыскаштар, бижектер болгаш хымыштарны – Бурганга бараан болурда ажыглаар бүгү хүлер эт-херекселдерни алгаш барганнар . 19 Камгалакчы шериглер даргазы бүгү алдын биле мөңгүннү: чунар савалар, хүүрекчигештер, кыскаштар, тавактар, хымыштар, чырыткылар, дашкалар болгаш аяктарны база алгаш барган. 20 Соломон хаанның Дээрги-Чаяакчының өргээзинге кылып кааны ийи адагаш, «далай» дээр чунар сава база ону тургузар он ийи хүлер буга болгаш тергежигештерге хамаарыштыр алырга, ол бүгү херекселдерни кылган хүлер деңзилеттинмес аар турган . 21 Адагаштарның бирээзиниң-не бедии он сес кыры дурту , долгандыр хемчээли он ийи кыры дурту турган. Оларның ишти хос, ханаларының кылыны – дөрт илиг. 22 Бир адагаштың-на кырында беш кыры дурту бедик хүлер капитель турган. Капительдиң даштыы талазын четки хевирлиг, хүлерден кылган гранат чимистерлиг каасталга шыпкан турган (ийиги адагашта база-ла ындыг гранаттарлыг каасталга бар). 23 Четки хевирлиг каасталганы долгандыр шупту чүс гранат турган, оларның тозан алдызы капительдиң даштындан көстүп турган.
24 Камгалакчы шериглер даргазы Бурганның дээди бараалгакчызы Серайяны , ийиги бараалгакчы Софонияны болгаш Бурганның өргээзинче кирер черниң үш таңныылын тудуп алгаш барган. 25 Оон ыңай хоорайдан ол дарга шериглер баштыңын, хаанның ам-даа хоорайга арткан турган чеди чоок дүжүмедин, чурттуң чонун шериг хүрээлеңинче киир бижиир хүлээлгелиг кол бижээчизин болгаш хоорайга турган алдан чурттакчыны тудуп алгаш барган. 26 Камгалакчы шериглер даргазы Навузардан оларны тудуп аппаргаш, Ривлада Вавилоннуң хаанынга чедире берген. 27 Вавилоннуң хааны ол бүгү улусту хамат черде Ривла хоорайга шаажылап өлүрүп каан, а Иудеяның чонун бодунуң черинден көжүрүп үндүрген.
28 Навуходоносорнуң тудуп аппарган улузу бо хире хөй болган:
ооң чагыргазының чедиги чылында – 3023 иудейни сүрүп аппарган ;
29 Навуходоносорнуң чагыргазының он сески чылында Иерусалимден 832 кижини сүрүп аппарган;
30 ооң чагыргазының чээрби үшкү чылында камгалакчы шериглер даргазы Навузардан 745 иудейни сүрүп аппарган. Бүгү туттурган улустуң саны 4600 кижи болган.
Иехонияны хостааны
(4 Хаан. 25:27-30)
31 Иудеяның хааны Иехонияны тудуп аппарган соонда үжен чеди чыл эрткенде, Вавилоннуң хааны Эвил-Меродах аңаа өршээл көргүскен. Эвил-Меродах бодунуң чагыргазының бирги чылында, он ийи айның чээрби беште Иехонияны кара-бажыңдан үндүргеш, 32 ооң-биле эп-найыралдыг чугаалашкаш, ол үеде Вавилонга турган бүгү өске хааннарга бодаарга, хүндүткелдиг черге олуртуп каан. 33 Иехония кара-бажыңга кедип турган хевин солуп каапкаш, амыдыралының төнчүзүнге чедир Эвил-Меродах хаан-биле кады чемненип келген. 34 Ол Вавилоннуң хаанындан доктаамал хандырылганы хүннүң-не, өлген хүнүнге чедир, арткан бүгү назынында ап турган.