Осия медээчиниң ному
Киирилде
Бурганның сөзүн Осия израиль чонга Амос медээчиниң соонда (бистиң эрага чедир VIII вектиң ийиги чартыында) элээн каш чыл дургузунда дыңнадып келген. Ол үеде (4 Хаан. 14:23–17:23 көр) соңгу күрүне Израиль (азы Эфрем) аңгыланып, буурап эгелээн турган. Элээн каш хааннар үймээн үезинде дараалаштыр өлүртүп каан. Ассирия күрүне израиль черниң улуг-улуг кезектерин чоорту эжелеп ап турган. Чоннуң амыдыралында чөптүг эвес чорук күштелип, улус Дээрги-Чаяакчыдан ойталаарын, Ханаанның бурганнарынга мөгеерин уламчылаан.
Осия израиль чоннуң мөзү-шынар байдалын ашак-кадай улустуң аразында шынчы эвес чоруу-биле (медээчи бодунуң амыдыралынга ындыг байдалды чурттап эрткен) деңнеп турар. Дээрги-Чаяакчы Израильдиң ашаа деп адаттырган. Чон Дээрги-Чаяакчының алган кадайының овур-хевирин хүлээп ап, Аңаа ынак болур ужурлуг турза-даа, бодун самыын-садар херээжен дег алдынып турган. Өске бурганнар болгаш кожа күрүнелер Израильдиң таныш эрлери деп адаттырган – олар-биле Израиль бодунуң Ашаанга өскерлип турар. Иерусалимге Дээрги-Чаяакчыга мөгеериниң орнунга израильчилер боттарының шажын-чүдүлге ёзулалдарын Вефил (азы Бет-Авен), Галгал, Сихем болгаш өске-даа хоорайларга күүседип эгелээн. Дээрги-Чаяакчының овур-дүрзүзү деп санаары шуткуп каан ийи алдын бугажыкка безин олар мөгейип турган.
Осия израильчилерни боттарының бачыттарын минниринче база Дээрги-Чаяакчыны ылап билип ап, Аңаа ынак болурунче кыйгырган. Ынчалза-даа чон ону тооп дыңнаваан. Адак соонда Дээрги-Чаяакчы чөрүү чонну кезеткен: Ол Ассирияга Самарияның найысылалын эжелеп алгаш, израиль чонну тудуп аппаарын (бистиң эрага чедир 722–721 чч.) чөпшээрээн.
11 Озия, Иоафам, Ахаз болгаш Эзекия оларның Иудеяны чагырып турганы база Иоастың оглу Иеровоамның Израильди чагырып турганы чылдарда Дээрги-Чаяакчының Беериниң оглу Осияга ажыдып чугаалаан сөзү бо-дур.
Осияның кадайы болгаш ажы-төлү
2 Дээрги-Чаяакчы Осия-биле мынчаар чугаалажып эгелээн. Ол аңаа: «Барып, самыын-садар кадайдан ап ал, ооң самыын харылзаазындан тывылган ажы-төлдүг бол , ол чорук бо черниң улузу Дээрги-Чаяакчыдан ойталап, аажок самыырап турарынче айтыр » – дээн. 3 Ынчангаш Осия Дивлаимниң уруу Гомерни кадай кылдыр ап алган. Демгизи саатталгаш, аңаа оол уруг божуп берген чүве-дир. 4 Дээрги-Чаяакчы Осияга: «Бо чаш төлдү Изреел деп адап аар сен, ол ат удавайн Иеху хаанның салгалын Изреел хоорайга төгүлген хан дээш кезедиримче, Израильдиң салгалының күрүнези турарын соксадырымче айтыр. 5 Шииткелим хүнү кээрге, Мен Изреел шынаазынга Израильдиң чазын сыйып каар мен» – дээн.
6 Гомер база катап саатталгаш, кыс уруг божуп алган. Дээрги-Чаяакчы Осияга: «Бо чаш төлдү Ло-рухама деп адап аар сен, ол ат израиль чонну моон соңгаар өршээвезимче, аңаа ээ-хайыра көргүспезимче айтыр . 7 А Иудеяның чонунга ээ-хайыра көргүзерин уламчылап, оларны чаа-дайын: ча-согун, хылыш болгаш дайынчы аъттарлыг шериглер-биле эвес, а ооң Дээрги-Чаяакчы Бурганының ачызы-биле камгалаар мен » – дээн.
8 Ло-рухаманы эмзирип доруктурган соонда, Гомер база катап саатталгаш, оол уруг божуп алган. 9 Дээрги-Чаяакчы ынчан: «Бо чаш төлдү Ло-амми деп адап аар сен, ол ат силер – Мээң чонум болбазыңарже, Мээң силер-биле харылзаа тутпазымче айтыр» – дээн.
Дээрги-Чаяакчының израиль чонну катап тургузарын аазааны
10 «Ынчалза-даа алызында израиль чоннуң саны далайның санап четпес элезини ышкаш көвүдей бээр . Израильчилерге улустуң: „Ооң чону эвес силер“ – деп турган черинге: „Дириг Бурганның ажы-төлү силер“ – деп, оларга улус чугаалай бээр . 11 Иудеяның, Израильдиң чону ынчан каттыжып чыылгаш , боттарын чагырар чаңгыс баштыңчы олуртуп алгаш, боттарының черинге үнүш дег өзүп үнүп кээр . Изреелдиң хүнү өндүр улуг болур!
21 Акы-дуңмаңарны: „Бурганның чону“ – деп, угба-дуңмаңарны: „Ээ-хайыра алган“ – деп адап аар силер ».
Дээрги-Чаяакчы израиль чонну буруудаткаш, кезедир
2 «Аваңар-биле чаргылдажыңар-ла, чаргылдажыңар,
чүге дээрге ол – Мээң кадайым эвес-тир,
а Мен – ооң ашаа эвес-тир мен;
аваңар бодунуң самыын чоруун – арнындан,
өскерликчи чоруун – эмиглеринден ап каапсын.
3 Оон башка Мен ооң хевин уштуп, шалдаңнааш,
чаа төрүттүнгенинде дег көзүлдүр тургузуп каар мен :
ону ээн кургаг хову ышкаш кылып,
када берген чер кылдыр хуулдурар мен,
кагыдып-суксадып өлүрүп каар мен.
4 Ооң ажы-төлүнге-даа ээ-хайыра көргүспес мен ,
чүге дээрге олар самыын харылзаадан тывылган төлдер-дир ;
5 оларның авазы самыын-садып турган,
төрээн иези бодунуң адын баксырадып:
„Хандыкшааннарымга барайн, олар мени аъш-чем, суг, дүк, лён,
олива үзү болгаш суксуннар-биле хандырып турар болгай“ – деп турган.
6 Ол бүгү дээш, Мен ооң оруун теннер-биле моондактаар мен,
херим-биле долгандыр кажаалаар мен,
ол ынчан оруундан аза бээр.
7 Ол херээжен бодунуң хандыкшааннарын сүрүп чоруткаш, четпейн баар,
оларны дилээш, тыппайн баар;
оон ол: „Барып, баштайгы өөм ээзинче эгли берейн,
чүге дээрге ынчан меңээ амгызындан эки турган-дыр“ – дээр.
8 Ол херээжен далган-тараа, арага болгаш олива үзүн
Мээң аңаа берип турганымны ,
·Ваал бурганның дүрзүзүн шуткаан алдын, мөңгүннү
Мээң аңаа көвүдедип бергенимни билбес-тир.
9 Ол дээш, Мен Бодумнуң далган-тараамны – ажаалда үези кээрге,
арагамны – виноград быжар үе кээрге, дедир ап аар мен,
ооң шалдаңын чажырган Бодумнуң дүк, лёнумну хунаап аар мен.
10 Мен ам ооң бужарын хандыкшааннарының мурнунга ажыдар мен ,
ынчан ону кым-даа Мээң холумдан камгалап шыдавас.
11 Ооң кандыг-даа хөглүг байырлалдарын:
ай чаазы биле амыр-дыш хүннери демдеглээр байырлалдарын ,
бүгү-ле байырлалдыг чыыштарын соксадыр мен .
12 Ооң: „Хандыкшааннарымның берген төлевири бо-дур“ –
деп турганы виноград сыптарын, фига ыяштарын куругладыр мен;
оларның үнген сесерлиин арга-эзим кылдыр хуулдуруптарымга,
черлик аң-мең чимистерни чип кааптар.
13 ·Ваал бурганның дүрзүлеринге бараан болуп,
айдызап турганы дээш , ону кезедир мен;
ол херээжен сыргалар болгаш каасталгалар-биле каастангаш,
хандыкшааннарын сүрүп , Мени уттупкан турган болгай» – деп,
Дээрги-Чаяакчы медеглээн.
Эштежилге хүнү
14 «Ынчангаш Мен ону хандыкшыдып, ээн кургаг ховуга эккелгеш ,
эргеледип чугаалажыр мен .
15 Ооң соонда Мен аңаа чимистиг шөлдерни бээр мен,
а Хай-халап шынаазын идегелдиң кирер эжии кылдыр бээр мен;
ол аңаа бодунуң аныяк үезинде дег,
египет черден үнүп турган хүнүнде дег, Меңээ харыылаар .
16 Ол хүн кээрге, сен Мени „Ашаам!“ деп адаар сен – деп,
Дээрги-Чаяакчы медеглээн, –
оон ыңай „Ваалым! “ деп адавас сен.
17 Ол дүрзү-бурганнарның аттарын сээң аксыңдан чайладып кааптар мен,
оларның аттарын улус оон ыңай сагынмастай бээр .
18 Ол хүн кээрге, Мен израиль чон-биле
черлик аң-меңниң, дээрниң куштарының,
черде соястаан амытаннарның аразынга
эп-найырал керээзин чарар мен ;
ча-согунну сыйып, сээң чериңге чаа-дайынны узуткап кааш ,
айыыл чок чуртталганы сеңээ бээр мен.
19 Сени Бодум-биле кезээ мөңгеде дүгдеп аар мен,
чөптүг-шынныг чорук болгаш шын шииткелди,
энерел болгаш ээ-хайыраны илереткеш,
сени Бодум-биле дүгдеп аар мен .
20 Бердингенимни көргүзүп, сени Бодум-биле дүгдеп аар мен,
Дээрги-Чаяакчыны билген турар сен .
21 Ол хүн кээрге, Мен сеңээ харыы бээр мен – деп,
Дээрги-Чаяакчы медеглээн. –
Мен дээрге дужаарымга, ол черже чаъс чагдырар,
22 чер далган-тараа, виноград, оливаны өстүрер,
а ол аъш-чем Изреелди чемгерер.
23 Мен черге Бодумнуң чонумну үнүш дег тарып аар мен ,
„Ээ-хайыра албаан“ деп аттыг чонга ээ-хайыра көргүзер мен ;
„Мээңии эвес“ деп аттыг чонга : „Сен – Мээң чонум сен“ – дээр мен ,
а ол: „Сен – мээң Бурганым сен“ – деп харыылаар».
Осияның өскерлиичел кадайын ээлдирип алганы
31 Дээрги-Чаяакчы меңээ: «Ам база барып, бузутка ынак , бодунуң ашаанга өскерилген херээженге ынакшый бер. Дээрги-Чаяакчы израиль чонга, олар өске бурганнарже чайгылып, оларның үзүмнүг бооваларын чииринге ынак-даа болза, база ынчалдыр ынак болгай» – дээн.
2 Мен ынчан ол херээженни он беш °шекел мөңгүн болгаш бүдүн чартык °хомер ишти арбай-биле садып алган мен . 3 Мен аңаа: «Үр үеде мээң бажыңымга чуртта, самыырава, кым-биле-даа эр-херээжен харылзаа кылба, мен база сеңээ хамаарыштыр бодумну ынчаар алдынайн» – дээн мен.
4 Шак ынчаар израиль чон үр үеде хааны чок, нояны чок, өргүлү чок, даш көжээзи чок, эфоду чок, дүрзү-бурганы чок артар-дыр. 5 Израиль чон ооң соонда Бурганынче эглип, Дээрги-Чаяакчыже чүткүүр база бодунуң хааны Давидтиң салгакчызын хүлээп көөр , келир үеде ачы-буянныг Дээрги-Чаяакчыдан коргар.
Дээрги-Чаяакчының Израиль-биле чаргылдашканы
41 Израиль чон, Дээрги-Чаяакчының сөстерин дыңна!
Дээрги-Чаяакчы бо черниң чурттакчылары-биле чаргылдажып турар-дыр ,
бо черде чөптүг-шынныг чорук, энерел,
Бурганны билип аарынче чүткүл чок-тур.
2 Каргыш салыры болгаш мегелээр чорук,
кижи өлүрер, оорланыр болгаш самыыраар чорук хөлчок нептерээн-дир,
хан төгүүшкүнү даады-ла болуп турар-дыр.
3 Ол бүгү дээш, бо чер ыглап-сыктаар ,
ооң чурттакчылары черлик аң-мең болгаш дээрниң куштары-биле кады кырлып каар,
далайның балыктары безин өлүп каар .
4 «Кым-даа өске кижи-биле маргышпазын,
кым-даа өске кижини сойгалавазын.
Бурганның бараалгакчызы, Мен сээң-биле чаргылдажыр мен!
5 Хүндүс-даа буураар сен, Бурганның медээчизи дүне-даа сээң-биле кады буураар.
Сээң иеңни база узуткап каар мен.
6 Мээң чонум билииниң четпезинден кырдырып аар ;
билигни хүлээп көрбээн бооруңга,
Мен база сени Меңээ бараалгаар кылдыр хүлээп көрбес мен,
Бурганыңның хоойлузун уттупкан бооруңга,
Мен база сээң ажы-төлүңнү уттуптар мен.
7 Бараалгакчылар өзүп-көвүдээн тудум-на,
Меңээ удур бачыт үүлгедири дам баар-дыр;
оларның ат-алдарын бак атче хуулдурар мен.
8 Олар Мээң чонумнуң бачыт дээш өргүлдеринден аштанып-чемненир-дир ,
ынчангаш оларның сеткил-сагыжынга чоннуң бачыттыг болуру тааржыр-дыр.
9 Чон-биле болур чүве бараалгакчыларны оюп эртпес,
оруктары дээш, Мен оларны кезедир мен,
үүлгедиглерин ёзугаар оларга кеземче онаар мен .
10 Олар чигеш, тотпас , самыырааш, өзүп-көвүдевес,
чүге дээрге Дээрги-Чаяакчыга бараан болуушкунун сагывас апаргаш,
11 самыыраан-дыр.
Мээң чонум арагага, эзиртир суксуннарга алзып алган-дыр .
12 Ол кылып алган ыяш дүрзүзүнден айтыртынып турар-дыр ,
даянгыыжы аңаа харыы бээр-дир.
Самыыраашкынның сүлдези оларны астырып каапкан боорга ,
олар Бурганындан ойталаан-дыр.
13 Олар даглар баштарынга өргүлдерин эккеп салып,
тейлер кырынга бүгү улуг хөлегелиг ыяштар адаанга
айдызаашкын кылып турар .
Ынчангаш силерниң кыстарыңар самыырап,
кенээттериңер ашактарынга өскерлип турар.
14 Ол кыстарыңарны, кенээттериңерни кезетпес мен,
чүге дээрге эр улузуңар боттары
самыын-садар херээженнер-биле хойгажыр-дыр,
дүрзү-бурганнар өргээлеринге самыын-саткан улус-биле кады
өргүлдер салыр-дыр силер ,
а чүве билбес чон узуткаттырып турар-дыр.
15 Израильчилер, силер бодуңар самыырап-даа турар болзуңарза,
оода-ла Иудеяны бачытче киирбеңер;
Галгал хоорайже барбаңар , Бет-Авенче көдүрүлбеңер,
дириг Дээрги-Чаяакчының ады-биле даңгыраглаваңар.
16 Израиль чөрүү бызаа дег дедир апарган-дыр,
таанда-ла Дээрги-Чаяакчы ам ол чонну, хураганнарын дег,
чаагай одарга оъткарар бе?
17 Эфрем дүрзү-бурганнарга хандыкшаан-дыр,
сен ам ооң-биле үрелдешпе.
18 Оларның арагалаары кедерээн-дир,
самыыраашкыны хемчээл чок-тур,
ол чоннуң чагырыкчылары ыянчыг чүүлге ынак-тыр.
19 Эфремни шуурган чалгыннарынга ужудуп аппаар ,
израильчилер өргүлдериниң хайындан адын баксырадып аар».
Израильдиң шииттирери
51 «Бурганның бараалгакчылары, ол бүгүнү дыңнаңар,
израиль чон, ол бүгүнү кичээнгейге ап көр,
хаанның өг-бүлези, кулааңар ээктириңер;
силерни ам шиидер-ле болгай.
Мицпа хоорайга – какпа, Фавор дагга – чада салган четки бооп турдуңар.
2 Силер Ситтимге ханы оңгар казып алдыңар ,
а Мен силерни кезедир мен.
3 Эфремни билир мен, Израиль Меңээ ажык-көскү;
Эфрем, самыырап тур сен, Израиль, бужартап тур сен.
4 Үүлгедиглери израильчилерни Бурганынче ээлдирбейн турар ,
самыыраашкынның сүлдези оларның аразында турар-дыр ,
Дээрги-Чаяакчыны билбестер-дир.
5 Израильдиң адыыргак чоруу бодунга удур херечилээр ,
Эфрем бодунуң бузут-багы дээш кээп дүжер,
Иудея база олар-биле кады кээп дүжер.
6 Израильчилер шээр-даа, бода-даа малын өргүлге салып,
Дээрги-Чаяакчыны дилеп чорупкаш, тыппайн баар,
Дээрги-Чаяакчы олардан ырай берген болур .
7 Олар Дээрги-Чаяакчыга өскерлип, сурас ажы-төл төрүп алган-дыр.
Оларны бир ай дургузунда ээлээн чери-биле кады чиптер».
Израиль биле Иудеяга удур дайын
8 «Гива хоорайга мыйыс этсиңер ,
Рама хоорайга труба этсиңер,
Бет-Авенге дүвүрээзин чарлаңар :
Вениамин, дайзын сээң артыңда тур!
9 Кеземче хүнү кээрге, Эфрем хоозурап каар.
Ол бүгү болуру чайлаш чок дээрзин
Израильдиң аймактарынга медээлеп тур мен.
10 Иудеяның ·баштыңнары ээлел чериниң кызыгаарын алгыдып,
дүрүм үрээн улус-тур; Мен оларже килеңимни суг дег төгер мен.
11 Эфрем дарладып, шииткелге бастырган-дыр,
чүге дээрге хоозун дүрзү-бурганнарны эдерген-дир .
12 Эфремни үзүт-ховаган дег чиир мен, Иудеяны курт дег чиир мен.
13 Эфрем – бодунуң аарыын, Иудея – бодунуң балыын көрүп каан,
Эфрем Ассириядан дуза дилеп , өндүр улуг хаанче элчиннерин ыткан.
Ынчалза-даа ол силерни экиртип шыдавас, балыыңарны эмнеп шыдавас .
14 Чүге дээрге Эфремге арзылаң дег мен, Иудеяга араатан аң дег мен .
Ийе, Мен оларны үзерлеп каапкаш, алгаш чоруй баар мен –
кым-даа оларны камгалап шыдавас.
15 Олар буруузун билинмээн шаанда, Мени дилеп эгелевээн шаанда,
Мен турар черимче дедир чоруй барайн .
61 Олар хилинчекке бүргеткеш, Менче чүткүп эгелээр».
Дээрги-Чаяакчыже эглиишкин
Барып, Дээрги-Чаяакчыже эглиили!
Ол бисти аартып каан – Ол бисти экиртип каар;
бисти балыглап каан – балыгларывысты шарып бээр ;
2 ийи хонук эртерге, Ол бисти диргизер,
үшкү хүнде Ол бисти бут кырынга тургузуп каар ,
ынчан Аңаа шынчы амыдырап, Ону билип алыр бис.
3 Ынчангаш Дээрги-Чаяакчыны билип алырынче чүткүп көрээли.
Ол биске даң хаяазы дег ыяап-ла көстүп кээр,
Ол бисче чаъс ышкаш – черни суггарган часкы чаъс ышкаш чедип кээр.
Бурганга бердинмээн улус
4 «Эфрем, сени канчаайн? Сени канчаайн, Иудея?
Силерниң энерелиңер эртенги туман дег, эрип каар шалың дег .
5 Ынчангаш өлүм биле узуткаашкынны медээлээр дээш ,
силерже медээчилеримни чорудуп турдум ;
Мээң шииткелим чырык дег чайынналдыр чырып кээр.
6 Өргүлдү эвес, энерелдиг бооруңарны күзеп тур мен,
улустуң Бурганны билип алырын
оларның бүрүн өрттеткен өргүлдеринден артык күзеп тур мен .
7 А олар, өске улус ышкаш , чагыг-керээни үреп, Меңээ өскерилди.
8 Галаад – бузут үүлгедикчилериниң ханга борашкан хоорайы .
9 Дээрбечилерниң кижини кедеп турары дег,
бараалгакчыларның бөлүглели Сихем чедер орукка кижилер өлүрүп,
бузут үүлгедип турар.
10 Израиль чонда чүдек-бужар чүвени көрүп тур мен.
Эфрем самыырап турар-дыр, Израиль бужартап турар-дыр.
11 Иудея, сеңээ база дүжүт ажаар үени доктаадып каар!
Мен Бодумнуң чонумга эки чолду эгидер деп баарымга ,
71 Израильди эмнээр деп баарымга,
Эфремниң кем-буруузу, Самарияның бузут-багы көстү берди.
Олар мегелеп турар-дыр, оорлаашкын-даа болур-дур,
дээрбечи-даа улусту кудумчуларга үптээр-дир.
2 Оларның бузуттуг үүлгедиглериниң шуптузун сактып алганымны
медереп билбестер-дир;
ам оларны ажыл-херектери бүргеп алган,
оларны тода көрүп тур мен».
Эрге-чагырга тутканнарның бузуду
3 «Израильчилер боттарының бузут-багы-биле – хаанны,
оп-мегези-биле – нояннарны хөгледип турар.
4 Олар шупту өскерликчилер-дир, оларның күзээшкиннери,
хлеб быжырыкчызының суугузу дег, изип-хып тур,
а хлеб быжырыкчызы суугузун чүгле далганын хоюткаш,
оозу ажый бээр өйге чедир одавас болгай.
5 Хаанывыстың байырлалының хүнүнде нояннар
аарыгыжеге чедир изиглендир ижип алган,
а хаан кочуургак улусче холун сунган.
6 Олар боттарының кара сагыштыы-биле
чүректерин суугуга дөмей кылып аар;
оларның килеңи дүннү өттүр удуп хонар,
а эртен ол чалбыышталган от дег кыва бээр.
7 Олар шупту суугу ышкаш изий бергеш,
боттарының ·баштыңнарын сыырып турар;
оларның бүгү хааннары дүжүлгелеринден кээп дүжүп турар ,
оларның чаңгызы-даа Менден дуза дилеп кыйгырбады.
8 Эфрем өске чоннар-биле холужа берген-дир ,
ол бир талазы чиг хаарган далган дег апарган-дыр.
9 Хары улус ооң күжүн чип турган, а ол эскербээн,
ооң бажы көгере берген, а ол билбейн турар .
10 Израильдиң адыыргак чоруу бодунга удур херечилээр ;
ол бүгү болуп турда-ла, Дээрги-Чаяакчы Бурганынче ээлбес-тир,
Олче чүткүвес-тир.
11 Эфрем мелегей, сарыыл чок көге-буга дег-дир:
дуза дилеп, бирде Египетти кыйгырып,
бирде Ассирияже барып турар-дыр .
12 Израильчилер дуза дилеп чоруптарга,
Бодумнуң четкимни оларже хөме салыр мен ,
дээрниң куштарын дег, дүжүр октаар мен,
оларның чыылганын дыңнааш, бектеп каар мен .
13 Менден ырай бергени дээш, олар ат болур,
Меңээ удур үймээн үндүргени дээш, олар узуткаттырып аар.
Ол чонну камгалаар деп турдум,
а олар Мээң дугайымда меге чүве чугаалажыр-дыр.
14 Олар орун-дөжээнге човууртап чыткаш,
кажан-даа боттарының сеткил-чүрээнден Менден дуза дилеп кыйгырбады ;
олар чыглып турза-даа, чүгле далган-тараа чииринге,
арага ижеринге өйлежип, Менден ойталаар болду.
15 Оларны билиндир сургап, күш киир быжыглап турган мен,
а олар Меңээ удур бак чүве бодаар-дыр.
16 Олар кымче-даа эглип кээп турду,
чүгле Дээди Өрүкү Бурганче эвес;
олар ыргак-дагыр согуннар дег апарды ;
оларның нояннары аксы-дылының каржы-багы дээш
хылышка шаштырып аар, ынчан Египеттиң чону оларны кочулап-шоодар».
Израиль политиктиг база шажынчы бачыттары дээш кеземче алыр
81 «Трубадан эдис! Израильчилер Мээң чагыг-керээмни үрээн,
Мээң хоойлумга чагыртпаан боорга,
Дээрги-Чаяакчының черинче эзир шүүргедеп келген дег-дир .
2 Олар Менден дуза дилеп: „Бурганывыс!
Израильчилер бис Сени билип алдывыс!“ – деп кыйгырар .
3 Израиль чон буяндан ойталады;
дайзын ам ону истеп-сүрер.
4 Израильчилер хааннарны Мээң дужаалым чокка
боттары дүжүлгеге олуртуп турган ,
нояннарны Мээң чөпшээрелим чокка шилип ап турган.
Боттарының алдын-мөңгүнүнден дүрзү-бурганнар шуткуп ап турганнар,
ынчангаш узуткаттырып аарлар.
5 Самария, сээң дүрзү-бугажыыңны хүлээп көрбедим!
Мээң килеңим израильчилерже кыптыкты:
кажанга чедир арыгланып ап шыдавастарыл?!
6 Ол бугажыкты Израиль боду кылган болгай.
Ону шевер кижи шуткаан, ынчангаш ол бурган эвес-тир;
Самарияның бугажыы буступ каар!
7 Израильчилер салгын тарып алгаш, шуурган ажаап аар ;
үрезин бербес сыптан далган-тараа ажаап алдынмас,
далган-тараа ажааттынар-даа болза, ону хары улус чиир.
8 Израиль чон сыыртырып алган,
ол ам өске чоннар аразында ажык чок чүүл дег .
9 Олар Ассирияже дуза дилеп чорупкан ,
чааскаан улчуп чоруур черлик элчиген ышкаш
Эфрем хары улустуң ынакшылын төлевир берип тургаш, садып алган .
10 Израильчилер өске чоннарга төлевир үлеп берип турган-даа болза,
Мен оларны бөле сүрүп эккээр мен,
ынчан олар удавайн хары нояннарның база хаанның дарлалындан
хинчек көрүп эгелээрлер.
11 Эфрем бачыт дээш өргүл салыры-биле хөй-ле бедигээштер тудуп алган,
а оон оларны бачыт үүлгедири-биле ажыглап турган.
12 Мен израильчилерге Бодумнуң хөй хоойлуларымны бижип-даа берген болзумза,
олар боттарынга хамааржыр кылдыр хүлээп көрбес ийик.
13 Олар Дээрги-Чаяакчыга өргүл кылдыр эът эккеп салгаш, чип аар .
Оларның өргүлдери Меңээ таарымчалыг эвес;
Мен ам оларның бузудун бодап келгеш, бачыттары дээш кезедир мен :
олар Египетче эглип кээр .
14 Израиль бодунуң Чаяакчызын уттупкаш , ордулар тудуп алган-дыр;
Иудея хөй быжыглалдыг хоорайлар тудуп турар-дыр,
ынчалза-даа Мен ол хоорайларже отту ыдыптар мен,
от ордуларны чиптер ».
Израильдиң өөрүшкүзү ажыг-шүжүг бооп хуула бээр
91 Израиль, өөрбейн көр, өске чоннар ышкаш байырлап-хөглеве,
чүге дээрге самыырааш, Бурганыңдан ойталаан-дыр сен,
хамык тараа шаңнарынга самыын-садар чорук дээш
төлевир алырынга ынак-тыр сен .
2 Израильчилер боттарының далган-тараазын, олива чимизин чип шыдавас,
боттарының виноград арагазынга идегели боттанмас.
3 Олар Дээрги-Чаяакчының черинге чурттап артпас.
Эфрем Египетче дедир чоруптар ,
Ассирияга база ·арыг эвес аъш-чем чиир .
4 Олар ынчан Дээрги-Чаяакчыга арагазын өргүп кутпас,
оларның өргүлдери Аңаа таарышпас,
өргүл аъш-чеми оларга хөөржүдүлге аъш-чеми дег болур –
ону чиген бүгү улус ·арыг эвес апаар ,
чүге дээрге оларның аъш-чеми чүгле боттарының чииринге ажыглаттынып,
Дээрги-Чаяакчының өргээзинче кирбес.
5 Байырланчыг чыыш хүнүнде,
Дээрги-Чаяакчыга тураскааткан байырлал хүнүнде канчаар силер?
6 Израильчилер чылча шаптырыышкындан чайлай берзе-даа,
Египет оларны чыггаш, Мемфиске хөөржүдүп каар.
Оларның мөңгүнден кылган улуг үнелиг чүүлдерин шагар-оът дуй аптар,
чадырларынга тенниг үнүштер үнүп кээр.
7 Ялаладыр, кеземче көөр хүннери келген дээрзин
израильчилер билип алзын.
Бурганның медээчизи мелегей бе?
Бурганның Сүлдезинге башкарткан кижи угаанын ышкынган бе?
Сээң хөй санныг бузуттуг үүлгедиглериң дээш,
өндүр улуг өжээннешкек чорууң дээш,
Бурганның медээчилери ындыг улус апарган-дыр.
8 Бурганымның чону Эфремниң доскуулчузу – Бурганның медээчизи ,
ынчалза-даа ооң бүгү оруктарында какпа салып каан,
аңаа өжээнниг улус ооң Бурганының өргээзинде-даа бар.
9 Израильчилер боттарының бузуттуг үүлгедиглерин,
Гивага болуп турганы дег , күштелдирип алган-дыр,
Бурган оларның кем-буруузун бодап келгеш, бачыттарының ужун кезедир .
Израильчилер ажы-төл чок артар
10 «Мен Израильди тып аарымга,
ол ээн кургаг ховуда үнген виноград дег турган ,
сээң ада-өгбеңни фига ыяжының быжар өйү келген
баштайгы чимизи дег кылдыр көрүп каан мен.
А олар Фегор дагга чедип келгеш,
·Ваал дээр ыянчыг бурганга боттарын бараалгатканнар ,
ынакшый берген дүрзү-бурганы дег чүдек-бужар апарганнар.
11 Эфремниң ат-алдары куш ышкаш ужуп чоруй баар – ажы-төл төрүттүнмес,
херээженнер иштелбес база божувас.
12 А ажы-төлүн өстүрүп-даа аар болза,
чаңгызын-даа дириг арттырбас мен,
олардан хая көрнү бээримге, ат болурлар!»
13 Мээң көргеним ёзугаар Эфрем, Тир хоорай ышкаш,
кайгамчык эки черде турар-дыр,
ындыг-даа болза, Эфрем бодунуң ажы-төлүн өлүрүкчүже үндүрер ужурга таваржыр .
14 Дээрги-Чаяакчы, оларга бээр дээн чүвеңни берип көр.
Божуп-төрүвес ижин-хырынныг, соглуп калган эмиглиг кылып каап көр.
15 «Израильчилерниң бүгү бузуду – Галгалда ,
аңаа оларны көөр хөңнүм чок апарган;
бүгү бузуттуг үүлгедиглери дээш,
оларны Бодумнуң черимден үндүр ойладыптар мен,
оларга моон соңгаар ынак болбас мен;
оларның нояннары шуптузу Менден ойталаан болгай.
16 Эфрем буураан, дазылы кургап калган үнүштүң чимис бербези дег,
израильчилер база үре-төл чок болур,
а бир эвес божуп-төрүүр-даа болза,
оларның иштинге боттанган күзенчиг үре-төлүн өлүрүп каар мен».
17 Бурганым олардан ойталаар,
чүге дээрге Ону тооп дыңнавааннар-дыр;
олар өске чоннар аразынга улчуп чоруп бээр .
Хаанның база дүрзү-бугажыктың төнчүзү
101 Израиль – чечектелген виноград сывы , ол хөй чимис берип турар;
ооң чимизи көвүдээн тудум, улам хөй өргүл бедигээштери тудуп аар,
ооң чери эки болган тудум, даш көжээлерин каастаары дам баар.
2 Израильчилерниң сеткил-чүрээ Дээрги-Чаяакчыга шынчы эвес,
ол кем-буруузу дээш, олар кеземче алыр:
Дээрги-Чаяакчы оларның өргүл бедигээштерин үреп кааптар,
даш көжээлерин чуура шавар.
3 Израильчилер ынчан: «Бисте ам хаан чок-тур,
Дээрги-Чаяакчыдан-даа кортпайн турган болгай бис.
Хаан турар-даа болза, ол биске кандыг ажык-дузалыгыл?!» – дижир.
4 Олар хоозун сөстер чугаалап, меге даңгырак берип,
өске чоннар-биле эвилелдежип турарлар,
андазын чарган черде үнген хоран оът дег,
чөптүг шииткелди хажыдып турарлар .
5 Самарияның чурттакчылары Бет-Авенде дүрзү-бугажыкка мөгеер дээш барып турар;
ол дүрзүге мөгеер чон-даа, ооң өөрүп турган бараалгакчылары-даа
ол дээш кажыыдап, ыглажыр.
Чүге дээрге дүрзүнүң каас-чаражын чок кылып каар,
6 ооң бодун Ассирияже – өндүр улуг хаанга белек кылдыр – алгаш баар;
Эфрем бак атка кирер,
бодунуң кара сагыштыг бодалының ужун
Израильдиң ады баксыраар.
7 Самарияның хааны, сугда салдаан чарты дег, чиде бээр.
8 Бет-Авенде мөгейиишкин кылыр бедик черлерни –
израиль чоннуң бачыт үүлгедип турар черлерин үреп бузуп кааптар.
Израильчилерниң өргүл бедигээштеринге
тенниг үнүштер биле бок сиген үнүп кээр;
олар дагларга: «Бисти дуглай дүжүңер!» – деп,
тейлерге: «Бисче кээп дүжүңер!» – деп чанныр .
9 «Израиль, Гиваның үезинден бээр бачыт үүлгедип келген сен;
израильчилер ол хевээр артып калган;
Гивага шак ол бак сагыштыг улусту дайын таварбас бе?
10 Израильчилерни күзээним ёзугаар кезедир мен,
өске чоннар оларга удур чыглып кээр,
ынчан ийи кемниг херээ дээш, олар хүлүттүрүп аар.
11 Эфрем – өөредип каан, тараа бастырарынга ынак инек-тир ,
ооң быжыг мойнунга хомутту Мен Бодум кедирер мен;
Эфремни мунар мен, Иудея – чер аңдарар, Израиль – чер илииртээр.
12 Чөптүг-шынныг чорукту бодуңарга тарып алыңар –
энерелди ажаап аар силер; кур черни аңдарыңар ,
чүге дээрге Дээрги-Чаяакчыже чүткүүр үе келген-дир –
Ол чедип келгеш, шын шииткелди силерже чагдырар.
13 Бузутту болбаазыраттыңар, оон кем-буруу ажаап алгаш,
мегениң дүжүдүн чип алдыңар ,
чүге дээрге бодуңарның орууңарга, эңдерик аг-шерииңерге идегеп турдуңар.
14 Сээң чонуңга удур чаа-дайын үнер,
Салманның Бет-Арбел хоорайны тулчуушкун үезинде үреп бускаш,
аваларны ажы-төлү-биле катай чылча октап-шывадап турганы дег ,
сээң бүгү шивээлериңни үреп бузуп каар!
15 Үүлгеткен кедергей бузудуңар дээш,
Вефилдиң чурттакчылары силерни ынчаар бак аажылаар.
111 Израильдиң хааны даң хаяазында-ла өлүп каар.
Израиль чон – Бурганның ынак төлү
«Израиль аныяк турда, аңаа ынак апарган мен ,
Бодумнуң оглумну Египеттен үндүр кыйгырып алган мен .
2 Израильчилерни медээчилерим кыйгырып турда-ла,
олар ырап, ·Ваал бурганның дүрзүлеринге өргүлдер эккеп салып,
шуткуп, чазаан дүрзүлерге мөгейип, айдызаашкын кылып турганнар.
3 Мен Бодум Эфремни кылаштаарынга өөредип кагдым,
холумга көдүрүп алгаш чоруп турдум,
а израильчилер оларны Мээң экиртир эмнеп турарымны билбеди.
4 Кижизиг, ынакшылдыг харылзаалар-биле оларны хаара тудуп алган мен ;
оларның моюннарындан дөңгүнү ужулган дег болган мен,
ээккеш , аъш-чемни оларга салып берип турган мен .
5 Израиль Египетче дедир ээп чоруур , Ассирия ону чагырар,
чүге дээрге ол Менче эглиринден ойталаан-дыр.
6 Ооң хоорайларын хылыш кезе шавар –
ооң хаалгазының дээктерин үреп,
кара сагыштыг бодалдары дээш, израильчилерни сыырыптар.
7 Мээң чонум Менден ойталаарын кызып турар-дыр,
медээчилерим оларны бедикче кыйгырарга-даа,
өрү көдүрлүр кижи чок-тур .
8 Эфрем, сенден канчап ойталаар мен?
Израиль, сени канчап өскелерге бериптер мен?
Сени Адма хоорайны дег бак аажылаар мен бе,
Цевоим хоорай-биле кылган чүвемни сеңээ хамаарыштыр кылыр мен бе ?
Мээң бүгү кээргелим кыптыга берди, бодал-сагыжым өскерлип,
9 Бодумнуң килеңим ёзугаар кылбас мен,
Эфремни база катап узуткавас мен,
чүге дээрге Мен – кижи эвес , а силерниң араңарда ыдыктыг Бурган мен ;
силерге хорадап келбес мен .
10 Израильчилер Дээрги-Чаяакчыны эдерип чоруптар,
Ол арзылаң ышкаш ырланыр ;
Ооң ырланганын дыңнааш, ажы-төлү сырбаш дээш,
барыын чүктен чедип кээр .
11 Олар Египеттен – бора-хөкпеш ышкаш,
Ассириядан – көге-буга ышкаш ужуп чедип кээр ;
оларны боттарының аал-ораннарынга чурттадып каар мен».
Дээрги-Чаяакчының медеглээн чүвези ол-дур.
Иаковтуң салгалы бодунуң Бурганынга шынчы эвес
12 «Мени Эфрем меге-биле, израиль чон – авыяас чоруу-биле бүзээлеп алган;
Иудея шынчы ыдыктыг Бурганындан аза берген .
121 Эфрем хат кадарып, өрттендир чиир хатты сүрүп турар ,
хүннү бадыр мегени, хоозураашкынны көвүдедип турар.
Израильчилер Ассирия-биле-даа эвилелдежип,
Египетче-даа белек кылдыр олива үзү чорудуп берип турар .
2 Дээрги-Чаяакчы Иудея-биле база чаргылдажып турар,
Ол Иаковтуң үре-салгалынга ооң оруктары дээш,
үүлгеткен херектерин барымдаалап, кеземче онаар.
3 Иаков иезиниң иштинге-ле бодунуң акызын ажып эрткен ,
а күш-шыдалы четчи бергеш, Бурган-биле сегиржип алган .
4 Ол Бурганның төлээзи-биле хүрешкеш, тиилеп кааш,
Бургандан ачы-буян дилеп, ыглап турган;
Вефилге Бурган аңаа ужуражып, чугаалашкан .
5 Дээрги-Чаяакчы – Аг-шериглиг Бурган-дыр,
Ооң ат-дужаалы – Дээрги-Чаяакчы .
6 Сен бодуңнуң Бурганыңче эглип кел,
ээ-хайыралыг база чөптүг бол , Аңаа кезээде идеге.
7 Хананей садыгжылар шын эвес деңзилээр деңзи тудуп алгаш,
улустан чүве мегелеп чииринге ынак .
8 Эфрем: „Мен-даа олар ышкаш байыдым , эт-хөреңги чыып алдым.
Мээң бүгү ажыл-херээмден улус хоойлуга удурланышкак,
бачыт деп санадыр чүү-даа чүве тыппас“ – деп чугаалаан.
9 А Мен Египетке чурттап турган үеңден бээр
сээң Дээрги-Чаяакчы Бурганың болгай мен;
байырлалдар хүннеринде дег ,
сени база катап чадырларга чурттадып каар мен.
10 Мен Бодумнуң медээчилерим-биле чугаалажып,
оларже чоруткан көстүүшкүннеримни көвүдедип,
медээчилерни дамчыштыр чонну сагындырып турган мен .
11 А Галаад бузутка бердинген-дир , ооң чону чөгенчиг улус апарган-дыр.
Олар Галгалга өргүл кылдыр бугажыктар салып турган-дыр ,
оларның өргүл бедигээштери аңдарган шөлде оваалай чыгган даштар дег-дир.
12 Иаков Арам дээр чуртче дезе берген;
Израиль аңаа күдээлеп, кадайы дээш ажылдап берип,
өгленир дээш хой кадарып турган .
13 Дээрги-Чаяакчы израиль чонну Египеттен медээчизин дамчыштыр үндүре бергеш,
база-ла медээчизин дамчыштыр кадагалап турган .
14 Эфрем Дээргизин дыка-ла хорадаткан ,
өлүрүкчү чоруу дээш буруузун ол боду чүктээр,
ол Дээргизин куду көрген дээш,
Дээрги ооң бодун куду көрдүрер.
Дээрги-Чаяакчы Израильди үзерлеп кааптар
131 «Эфрем чүве чугаалаарга, улус сүрээдеп, сирилээр турган;
ол Израильге бедик турушту ээлеп алган,
ынчалза-даа ·Ваал бурган дээш буруудап , өлүп калган.
2 Ам израильчилерниң бачыт үүлгедири дам барган-дыр:
ус-шевер улус оларга дүрзү-бурганнарны мөңгүнден шуткуп,
чогаадып кылып берип турар-дыр;
израильчилер оон дүрзү-бурганнар-биле чугаалажып,
оларга өргүлдер салып турар-дыр;
кижилер шуткумал бугажыктарны ошкап турар-дыр!
3 Ол чоруу дээш, израильчилер эртенги туман ышкаш дүрген эстип чиде бээр,
олар эрип каар шалың дег , шаңдан хадаан тараа саваңы дег,
хоолайдан үнген ыш дег апаар .
4 А Мен – египет черге турган үеңден бээр,
сээң Дээрги-Чаяакчы Бурганың болгай мен,
сен Менден өске Бурган билбес сен,
Менден өске Камгалакчы-даа чок .
5 Ээн кургаг ховуга, кадып калган черге
сенче сагыш салып турган мен .
6 Одар-белчиирлиг апаргаш, израильчилер тодуг-догаа болу берди,
а тода бергеш, туразы улгадып, Мени уттупту .
7 Мен оларга арзылаң дег болур мен,
пар дег, орук чанынга кедээр мен .
8 Оларже оолдарын оскунган кыс адыг дег халдааш ,
хөрек-чүрээн үзерлээр мен; арзылаң ышкаш чиир мен;
черлик аң-араатан оларны үзерлеп кааптар.
9 Израиль, сээң узуткаттырар үең келди,
чүгле Мен сеңээ дузалап боор мен.
10 Сээң хааның ам кайдал?
Ол сени бүгү хоорайларыңга камгалап алзын че!
Баштыңнарың кайдал? Сен: „Биске хаандан, нояннардан берем!“ – деп
дилеп турдуң чоп .
11 Мен килеңней бергеш, сеңээ хаан бердим,
хорадай бергеш, ону хунаап алдым .
12 Эфремниң кем-буруузун доңнай баглап каан,
ооң бачыдын шыгжап каан – Мен ону утпас мен.
13 Эфрем угаан чок оол-дур,
херээжен кижи ону божуп чыдырда дег,
ол хилинчектенип турар,
ынчалза-даа хырындан үнер хөңнү чок-тур .
14 Мен израильчилерни өлүглер оранының эрге-чагыргазындан
адырар мен бе?
Чок, оларга кээргел көргүспес мен!
Өлүм, сээң хамчык аарыың кайыл?
Алдыы оран, сээң халдавырлыг аарыың кайыл?
15 Эфрем акы-дуңмазынга бодаарга, өзүген-даа болза,
өрттендир чиир хат чедип кээр –
ээн кургаг ховудан Дээрги-Чаяакчының хады көдүрлүр,
ынчан ол хат Эфремниң суунуң бажын соолдуруп каар,
булаан кадырып каар ;
ол хат Израильдиң эртине-байлаан үптээр,
ооң бүгү үнелиг чүүлдериниң шыгжамырын куругладыр.
141 Самария бодунуң буруузун чүктээр,
чүге дээрге бодунуң Бурганынга удур тура халаан-дыр ;
израильчилер хылыштан кырлып калыр,
оларның чаш төлдерин черже чылча октап,
сааттыг херээженнерин одура шаап каар ».
Израиль чон бачыдын миннир болза, Бурган аңаа ачы-буян хайырлаар
2 Израиль, Дээрги-Чаяакчы Бурганыңче эглип кел ,
чүге дээрге кем-бурууң дээш кээп дүшкен-дир сен.
3 Мөргүүр сөстериңер боданып алгаш, Дээрги-Чаяакчыже эглип кээп:
„Хамык кем-буруувусту өршээп,
эккээр чүүлүвүстү ээ көрнүүшкүн-биле хүлээп ап көрем,
аксы-сөзүвүстүң макталын өргүл кылдыр Сеңээ эккээр бис .
4 Ассирия бисти камгалавас , дайынчы аъттарывысты мунмас бис,
холувустуң кылыгларын ‘Бурганывыс’ деп адавас бис,
чүге дээрге өскүс улуска чүгле Сен ээ-хайыралыг болгай сен “ – деп чугаалаңар.
5 Менден ойталаар чоруктан оларны экиртир мен,
оларга сеткилим ханызындан ынак болур мен,
чүге дээрге Мээң килеңим олардан чайлай берген-дир.
6 Мен Израильге чаъс-шалың дег болур мен,
ол ынчан лилия дег чечектелир ,
Ливан дагда пөш дег, дазылдары тарай өзер;
7 ооң будуктары чаттылдыр херлир,
ол чараш-каазы-биле – олива ыяжы дег,
чаагай чыды-биле – Ливанның пөжү дег апаар.
8 Ооң хөлегезинге серииттенип олурган улус ээп келир,
олар далган-тарааны эңдере ажаап аар ,
боттары виноград сывы дег чечектелип,
Ливанның сураглыг арагазы ышкаш алдаржый бээрлер.
9 Эфрем ынчан: „Дүрзү-бурганнарның меңээ херээ чүл?“ – деп чугаалаар.
Мен ооң мөргүлүнге харыылап, ону карактап көөр мен,
аңаа девээлиг ыяш дег болур мен;
сенде бар ачы-буянның үнген дөзү мен.
10 Мерген угаанныг кижи ол бүгүнү билип алзын ,
сарыылдыг кижи угаап билзин.
Дээрги-Чаяакчының оруктары дорт болгай –
чөптүг-шынныг улус ол оруктап чоруптар,
а үймээнчи улус аңаа чорааш, кээп дүжер».