Эзра
Киирилде
Эзраның ному Персия Вавилонну эжелеп алган соонда, еврей чоннуң туттуруушкундан Иудеяже ээп кээп турганының дугайында, Иерусалимге амыдыралды аайлап-башкарганының база Дээрги-Чаяакчыга мөгейиишкинни катап тургусканының дугайында тоожуп турар. Бо ном биле Неемияның номун чаңгыс-ла ол автор Чылдар демдеглели деп номнарның уланчызы кылдыр чыып тургускан чадавас.
Номну үш кол кезекке чарып болур.
1) Персияның хааны Кирниң үезинде иудейлерниң баштай (бистиң эрага чедир 538 ч.) ээп келгени (1–2 эгелер).
2) Вавилон аг-шеригниң 586 чылда үреп бузуп кааны Дээрги-Чаяакчының өргээзин катап тургускаш, ыдыктааны (3–6 эгелер). Еврейлер Вавилонга туттуруушкунга турда, Иудеяны ээлеп чурттай берген чоннар болганчок-ла удурланып турза-даа, Бурганның өргээзин тудар ажыл 515 чылда, Аггей биле Захария медээчилерни дамчыштыр Бурганның хей-аът киириишкининиң ачызында, доозулган. Мында оон ыңай оон-даа орай үеде кожа чоннарның Иерусалимниң ханазын тударынга удурланганын тодарадып бижээн. Номнуң ол үзүндүзүнүң улуг кезии еврей дылда эвес, а Персияның күрүне дылы болур арамей дылда бижиттинген.
3) Элээн каш салгал солушкан соонда, бистиң эрага чедир V вектиң ортан үезинде чадавас, Иерусалимче Вавилондан Бурганның бараалгакчызы, шажынчы эртемден Эзра еврейлерниң база бир бөлүү-биле кады ээп келген (7–10 эгелер). Ол бодунуң чонунга Дээрги-Чаяакчыга бүзүрелдиң эге дөзүнче эглип кээр база Ооң хоойлузун оон-даа кызымак күүседир талазы-биле дузалаан. Эзраның аажок улуг салдарының ужун хоойлу тайылбырлакчылары израиль ниитилелге дараазында чылдарда кончуг чугула рольдуг апарган.
1Кир хаанның иудейлерни чандырганы
(2 Чыл. 36:22-23)
1 Дээрги-Чаяакчы Бодунуң Иеремияны дамчыштыр чугаалаан сөстери боттанзын дээш , Персияның хааны Кирниң чагыргазының бирги чылында ол хаанны сагыш алындырыпкан. Кир хаан ынчан бодунуң бүгү күрүнезинге мындыг чарлык үндүргеш , ону бижидип, номчуткан:
2 «Персияның хааны Кирниң чугаалаан чүвези бо-дур: „Дээрде саадаан Дээрги-Бурган-Чаяакчы меңээ чер-делегейниң бүгү күрүнелерин хүлээдип бергеш, иудей черде Иерусалим хоорайга Аңаа өргээ тударын дааскан . 3 Дээрги-Чаяакчының чонунга хамааржыр бүгү улус – Бурганы олар-биле кады болзун! – иудей черде Иерусалимче чоруй баргаш, Израильдиң Бурганы Дээрги-Чаяакчының Иерусалимде турар Бурганның өргээзин тутсун. 4 Иудейлерниң артынчызынга оларның чурттап турар бүгү черлеринде кожалары дузалап, оларны алдын-мөңгүн, эт-хөреңги, мал-маган болгаш Иерусалимде Бурганның өргээзинге эки тура-биле кылган өргүл белектери-биле хандырзын“».
5 Иуда биле Вениаминниң аймактарының ·баштыңнары, Бурганның бараалгакчылары, левиттер – Бурганның сагыш алындырыпкан бүгү улузу – Иерусалимге Дээрги-Чаяакчының өргээзин барып тудар дээш көдүрлүп үнген. 6 Оларның бүгү кожалары эки тура-биле эккелген шупту өргүл белектеринден аңгыда, алдын-мөңгүн эт-херексел, эт-хөреңги, мал-маган болгаш улуг үнелиг эт-септи оларга берген. 7 Навуходоносорнуң Иерусалимден ап алгаш, бодунуң бурганнарының өргээзинге салып алганы Дээрги-Чаяакчының өргээзиниң эт-херекселин Кир хаан боду үндүрүп берген. 8 Персияның хааны Кир ол эт-херекселди үндүрерин эртине-байлак шыгжамырының кадагалакчызы Митредатка дагзып каан. Митредат ол эт-херекселди санап-түңнээш, Иудеяның чагырыкчызы Шешбацарга хүлээдип берген .
9 Оларның даңзызы бо-дур:
алдын тавактар – 30;
мөңгүн савалар – 1000;
бижектер – 29;
10 алдын аяктар – 30;
эжеш мөңгүн аяктар – 410;
өске савалар – 1000.
11 Шупту алдын-мөңгүн эт-херекселдиң саны 5400 болган. Улус-чон Вавилондан Иерусалимче көжүп чанып турда, Шешбацар ол бүгүнү ап алгаш, эккелген.
Туттуруушкундан ээп келген улустуң даңзызы
(Неем. 7:6-73)
21 Чурттуң туттуруушкундан ээп келген улузу бо-дур. Оларны Вавилоннуң хааны Навуходоносор бодунуң чуртунче тудуп аппарган турган . Олар Иерусалим болгаш Иудеяже, кижи бүрүзү бодунуң хоорайынче, 2 Зоровавел , Иисус, Неемия, Серайя, Раалия, Мардохей, Билшан, Мисфар, Бигвай, Рехум болгаш Баана оларны эдерип чедип келген.
Израиль чоннуң сан-даңзызы бо-дур :
3 Пароштуң үре-салгалы – 2172 кижи,
4 Шефатияның үре-салгалы – 372,
5 Арахтың үре-салгалы – 775,
6 Пахат-Моавтың үре-салгалы (Иисус биле Иоавтың төрел бөлүүнден) – 2812,
7 Эламның үре-салгалы – 1254,
8 Заттунуң үре-салгалы – 945,
9 Заккайның үре-салгалы – 760,
10 Баниниң үре-салгалы – 642,
11 Бевайның үре-салгалы – 623,
12 Азгадтың үре-салгалы – 1222,
13 Адоникамның үре-салгалы – 666,
14 Бигвайның үре-салгалы – 2056,
15 Адинниң үре-салгалы – 454,
16 Атерниң үре-салгалы (Эзекияның төрел бөлүүнден) – 98,
17 Бецайның үре-салгалы – 323,
18 Иораның үре-салгалы – 112,
19 Хашумнуң үре-салгалы – 223,
20 Гиббарның үре-салгалы – 95.
21 Вифлеемниң улузу – 123 кижи,
22 Нетофаның чурттакчылары – 56,
23 Анатоттуң чурттакчылары – 128,
24 Азмаветтиң улузу – 42,
25 Кириат-Иаримниң, Кефира биле Беероттуң улузу – 743,
26 Рама биле Геваның улузу – 621,
27 Михмастың чурттакчылары – 122,
28 Вефил биле Гайның чурттакчылары – 223,
29 Невонуң улузу – 52,
30 Магбиштиң улузу – 156,
31 Элам-Ахерниң улузу – 1254,
32 Харимниң чурттакчылары – 320,
33 Лод, Хадид болгаш Ононуң улузу – 725,
34 Иерихоннуң улузу – 345,
35 Сенааның улузу – 3630.
36 Бурганның бараалгакчылары:
Иедайяның үре-салгалы (Иисустуң төрел салгалындан) – 973 кижи,
37 Иммерниң үре-салгалы – 1052,
38 Пашхурнуң үре-салгалы – 1247,
39 Харимниң үре-салгалы – 1017.
40 Левиттер : Иисус биле Кадмиилдиң үре-салгалы (Годавияның төрел салгалындан) – 74 кижи.
41 Ыраажылар : Асафтың үре-салгалы – 128 кижи.
42 Хаалгачы улус : Шаллум, Атер, Талмон, Аккув, Хатита болгаш Шовайның үре-салгалы – 139 кижи.
43 Бурганның өргээзиниң ажылчыннары : Циха, Хасуфа болгаш Таббаоттуң үре-салгалы, 44 Керос, Сиага болгаш Фадоннуң үре-салгалы, 45 Левана, Хагава болгаш Аккувтуң үре-салгалы, 46 Хагав, Шамлай болгаш Хананның үре-салгалы, 47 Гиддел, Гахар болгаш Реайяның үре-салгалы, 48 Рецин, Некода болгаш Газамның үре-салгалы, 49 Уза, Пасеах болгаш Бесайның үре-салгалы, 50 Асна, Меуним болгаш Нефисимниң үре-салгалы, 51 Бакбук, Хакуфа болгаш Хархурнуң үре-салгалы, 52 Бацлут, Мехида болгаш Харшаның үре-салгалы, 53 Баркос, Сисара болгаш Фамахтың үре-салгалы, 54 Нециах биле Хатифаның үре-салгалы.
55 Соломоннуң чалчаларының үре-салгалы : Сотай, Гассоферет болгаш Феруданың үре-салгалы, 56 Иаала, Даркон болгаш Гидделдиң үре-салгалы, 57 Шефатия, Хаттил, Похерет-Гаццевайим болгаш Амийниң үре-салгалы.
58 Бурганның өргээзиниң ажылчыннары биле Соломоннуң чалчаларының ук-салгалы шупту – 392 кижи.
59 Израильче Тел-Мелах, Тел-Харша, Херув-Аддан, Иммер хоорайлардан чедип келген-даа болза, оларның төрел бөлүктери израиль чондан укталган дээрзин шынзыдып шыдаваан улус:
60 Делайя, Товия болгаш Некоданың үре-салгалы – 652 кижи.
61 Бурганның бараалгакчыларындан укталган улус: Ховайя, Гаккоц болгаш Верзеллийниң үре-салгалы. (Ол Верзеллий дээрге Галаад чурттуг Верзеллийден укталган бир кысты кадай кылып алгаш, ол ат-биле адаттынып эгелээн кижи турган.) 62 Ол улус боттарының төрел угунуң бижилгезин дилеп турган, ынчалза-даа тыппайн баргаш, ·арыг эвес кылдыр санаттырып, Бурганның бараалгакчыларының даңзызынче киир бижиттирбээн. 63 Тус чер чагырыкчызы оларга, урим биле туммимни ажыглап шыдаптар бараалгакчы көстүп келгижеге чедир, аажок ыдыктыг өргүлдерниң эъдин чивезин дужаап каан.
64 Эглип келген бүгү ниитилел 42 360 кижилиг болган чүве-дир.
65 Оон аңгыда 7337 эр, херээжен кул кижи турган, оон ыңай 200 эр, херээжен ыраажы база олар-биле кады турган. 66 Олар 736 аъттыг, 245 мулдуг, 67 435 тевелиг болгаш 6720 элчигенниг турган.
68 Төрел салгалдарның чамдык ·баштыңнары Иерусалимде Дээрги-Бурган-Чаяакчының өргээзинге келгеш, ону биеэде турган черинге катап тудар дээш, эки тура-биле өргүл кылган. 69 Олар боттарының шыдаар шаа-биле ол ажыл дээш акша-хөреңги шыгжамырынче 61 000 драхма алдын, 5000 °мина мөңгүн болгаш Бурганның бараалгакчылары кедер 100 хеп дужаап берген.
70 Ынчалдыр Бурганның бараалгакчылары, левиттер, карачалдар, ыраажылар, хаалгачылар болгаш Бурганның өргээзиниң ажылчыннары – бүгү израиль чон боттарының хоорайларынга чурттап эгелээн.
Өргүл салыр бедигээшти катап тургусканы
31 Израильчилер боттарының хоорайларынга чурттай берген соонда, ол чылдың чеди айда бүгү чон, чаңгыс кижи ышкаш, Иерусалимге чыглып келген . 2 Иоседектиң оглу Иисус бодунуң ха-дуңмазы болур Бурганның бараалгакчылары-биле, Салафиилдиң оглу Зоровавел бодунуң акы-дуңмазы-биле Израильдиң Бурганынга өргүл салыр бедигээш тудуп эгелээн . Олар ону Бурганның кижизи Моисейниң хоойлузунда бижип каанын ёзугаар аңаа бүрүн өрттедир өргүлдер кылыр дээш тудуп эгелээн . 3 Олар кожа чоннардан коргуп турган-даа болза , өргүл салыр бедигээшти биеэги таваанга тудуп кааш, аңаа Дээрги-Чаяакчыга бүрүн өрттедир өргүлдерни эртен, кежээ эккеп салып турган . 4 Оон олар ыдыктыг хоойлуда айтып каанын ёзугаар Чадырлар байырлалын демдеглеп, ону эрттирер хүн бүрүзүнде бүрүн өрттедир өргүлдерни доктааткан сан-хемчээл ёзугаар салып турган . 5 Ооң соонда олар хүннүң-не кылыр ужурлуг өргүлдерни, ай чаазының байырлалында болгаш Дээрги-Чаяакчыга тураскааткан бүгү ыдыктыг хүннерде кылыр өргүлдерни, эки тура-биле кылып турар өргүлдерин эккеп салып эгелээн. 6 Чеди айның бирээде, Дээрги-Чаяакчының өргээзиниң таваа ам-даа салдынмаан-даа турган болза, олар Аңаа бүрүн өрттедир өргүлдерни эккеп салып эгелээн.
Бурганның өргээзин катап тудуп эгелээни
7 Израильчилер даш чонукчуларынга, чазаныкчыларга акша-мөңгүннү, а Тир биле Сидоннуң чурттакчыларынга аъш-чем, арага-хымыс болгаш олива үзүн, олар Персияның хааны Кирниң чөпшээрели-биле пөш ыяшты Ливандан Иоппияже далайлап сөөртсүн дээш , берип эгелээн.
8 Олар Иерусалимде Бурганның өргээзинче чедип келген соонда, ийиги чылдың ийи айда Салафиилдиң оглу Зоровавел, Иоседектиң оглу Иисус болгаш оларның өске ха-дуңмазы – Бурганның бараалгакчылары, левиттер болгаш Вавилонга туттуруушкундан Иерусалимче ээп келген бүгү улус ажылдап эгелээн. Олар чээрби хардан өрү назылыг левиттерни Дээрги-Чаяакчының өргээзин тудар ажылдар хайгаараары-биле томуйлап каан. 9 Ынчангаш Иисус, ооң оолдары, акы-дуңмазы; Кадмиил, ооң оолдары база Иуданың аймаа Бурганның өргээзин тудар ажылдарны, чаңгыс кижи дег, хайгаарап көрүп эгелээн. Хенададтың оолдары болгаш оларның левит ха-дуңмазы оларга дузалап турган.
10 Тудугжулар Дээрги-Чаяакчының өргээзиниң таваан салып каарга , боттарының тускай хептерин кеткеш, трубалар тудуп алган Бурганның бараалгакчылары биле кимвалдар тудуп алган левиттер (Асафтың үре-салгалы) Израильдиң хааны Давидтиң чагыын ёзугаар Дээрги-Чаяакчыны алдаржыдар дээш туруп алган . 11 Оон олар Дээрги-Чаяакчыны алгап-мактаан, алдаржыткан ырларны ырлажып эгелээн: «Ол ачылыг-дыр, Ооң Израильге энерели кезээ шагда үстүп төнмес-тир» .
Бүгү чон Дээрги-Чаяакчыны алдаржыдып, ыыткыр ырлажып турган, чүге дээрге Ооң өргээзиниң таваан салып каан болган. 12 Ынчалза-даа дыка хөй улус – Бурганның биеэги өргээзин көрген , назы-хары улгаткан бараалгакчылар, левиттер, төрел салгалдар ·баштыңнары чаа өргээниң таваан салып турарын көргеш, ишкирнип ыглажып турган. А өске хөй улус өөрүшкүден ыыткыр алгыржып турган. 13 Чон ынчаар шимээргеп, хөлзээрге, өөрүшкүнүң алгы-кышкызын ыы-сыыдан ылгаары болдунмас болган. Ыыт-шимээн кайы ырактан дыңналып турган.
Бурганның өргээзин база Иерусалимни катап тударынга удурланыышкыннар
41 Иуда биле Вениаминниң аймактарының дайзыннары туттуруушкундан ээп келген улустуң Израильдиң Бурганы Дээрги-Чаяакчыга өргээ тудуп турарын дыңнап кааш, 2 Зоровавелге база төрел салгалдар ·баштыңнарынга чедип келгеш: «Силер-биле кады тудаалы. Бис база, силер ышкаш, Бурганыңарга мөгейип, бисти бээр көжүрүп каан Ассирияның хааны Асарданның үезинден эгелээш , Аңаа өргүл салып турар болгай бис» – дээннер .
3 А Зоровавел, Иисус база израиль чоннуң төрел салгалдарының өске баштыңнары: «Чок, Бурганывыстың өргээзин бис-биле кады тутпас силер. Персияның хааны Кирниң биске дужааганын ёзугаар Израильдиң Бурганы Дээрги-Чаяакчының өргээзин чүгле боттарывыс тудар бис» – деп харыылаан.
4 Ынчан ол черниң чурттакчылары иудей чон өргээни улаштыр тутпазын дээш, оларны коргудуп, холу салдына бээр кылдыр ундарадып турган . 5 Олар иудейлерниң бодалдарынга шаптыктаар дээш, Персияның хааны Кирниң чагырган бүгү үезинде, оон Персияны Дарий хаан чагырып эгелегижеге чедир, чөвүлекчилер хээлилеп ап турган.
6 Ахашверош хаанның чагыргазының эгезинде дайзыннар Иудея биле Иерусалимниң чурттакчыларынга удур улуг буруудадыышкын бижээн.
7 Оон Персияның хааны Артаксеркстиң үезинде Бишлам, Митредат, Табеел болгаш оларның өске-даа эш-өөрү ол хаанга чагаа бижээн. Олар чагааны арамей үжүктер-биле арамей дылга бижээн .
8 Тус чер чагырыкчызы Рехум биле Шимшай бижээчи Артаксеркс хаанга Иерусалимге хамаарыштыр мындыг чагаа бижээн :
9 «Тус чер чагырыкчызы Рехум, Шимшай бижээчи болгаш оларның эш-өөрү – шииткекчилер, дүжүметтер, тарпелейлер, апарсалар, архилер,
вавилончулар, сузыжылар (азы эламнар) болгаш өндүр улуг, хүндүткелдиг Аснафар хаанның тудуп алгаш, Самарияга чагырткан хоорайларже база Евфрат хемниң барыын талазында өске девискээрлерже көжүрүп каан улузу бо чагааны бижээн».
11 Оларның хаанче чорудупкан чагаазының хоолгазы мындыг болган:
«Артаксеркс хаанга, Евфрат хемниң барыын талазында чурттап турар силерниң чалчаларыңардан.
12 Хаан билип алзын дээш бижип тур бис. Силерниинден бистиң черже үнүпкен иудейлер Иерусалимге келгеш, шак ол үймээнчи, бузут-бактыг хоорайны катап тудуп эгеледи. Олар ханаларны катап тургузуп, оларның үндезинин эде салып тур.
13 Хаан оон ыңай мону база билип алзын. Бир эвес бо хоорай катап туттунуп, ооң ханаларын чедир тудуп каар болза, албан-үндүт, үндүрүг, каайлы төлеттинмейн баар , хаанның орулгазы эвээжей бээр. 14 Бис хаандан хамаарылгалыг болганывыста, хаанның адын баксырадып турарын анаа көрүп шыдавас болгаш, хаанга медээ чедирип, чагаа бижидивис. 15 Силерниң мурнуңарда турган хааннарның төөгү бижилгелеринден дилеттирип көрүңер. Ол бижилгелерден бо хоорай – үймээнчи, хааннарга болгаш тус чер девискээрлеринге хоралыг, эрте шагдан-на тура халыышкын үндүрүп турган хоорай дээрзин тып номчуп, билип аар силер. Ынчангаш ону үреп бузуп каан чүве-дир. 16 Хаанга дыңнадып тур бис: бир эвес бо хоорай катап туттуна берип, ооң ханаларын чедир тудуп каар болза, Евфрат хемниң барыын талазында силерниң ээлээн девискээриңерден чүү-даа артпас».
17 Хаан оларга мындыг харыы берген:
«Тус чер чагырыкчызы Рехум, Шимшай бижээчи болгаш силерниң Самарияда-даа, Евфрат хемниң барыын талазында өске черлерде-даа чурттап турар эш-өөрүңер, амыр-мендиңерни эредим.
18 Силерниң биске чоруткан чагааңарны мээң мурнумга очулдуруп , дыңналдыр номчуп берди. 19 Мен дужаал бээримге, дилеп номчааш, ол хоорайга эрте шагда-ла хааннарга удур тура халыышкыннар болуп, үймээннер, хөлзээшкиннер үнер чер турганы билдине берди. 20 Иерусалимге Евфраттың барыын талазында бүгү девискээрни чагырган күчүлүг хааннар турган , чон оларга албан-үндүт, үндүрүг, каайлы төлеп турган болду . 21 Ынчаарга ол улуска ажылын доктаадырын дужааңар, мен айтыышкын бербээн шаамда, ук хоорайны катап тутпазын. 22 Көрдүңер бе, ол херекти эки хайгаараңар. Хаанга когарал чедирер хире апаар кылдыр, ол айыылды өстүрген херээ чүл?»
23 Артаксеркс хаанның чагаазының хоолгазын Рехумга, Шимшай бижээчиге болгаш оларның эш-өөрүнге номчуп бээри билек, олар доп-дораан Иерусалимде иудейлерже чорупкаш, ажылды доктаадырын күш-биле албадапкан.
Татнайның Дарий хаандан дилээ
24 Ынчалдыр Иерусалимде Бурганның өргээзин тудар ажыл соксай берген болгаш Персияның хааны Дарийниң чагыргазының ийиги чылынга чедир катап эгелевээн.
51 Ынчан Бурганның медээчилери: Аггей биле Аддонуң үре-салгалы Захария Иудеяда база Иерусалимде чурттап турар иудейлерге Израильдиң Бурганының адын тудуп, өттүр билип медеглеп турган. 2 Салафиилдиң оглу Зоровавел биле Иоседектиң оглу Иисус Иерусалимде Бурганның өргээзин тудуп эгелээн, а Бурганның медээчилери олар-биле кады болуп, деткип турган .
3 Ол үеде Евфрат хемниң барыын талазында девискээрниң чагырыкчызы Татнай , Шефар-Бознай болгаш оларның эш-өөрү демги иудейлерге чедип келгеш: «Бо өргээни тударын, тудугну катап тургузарын кым силерге чөпшээреди?» – деп айтырган.
4 Олар оон ыңай: «Бо тудугну кылып турар улустуң аттары кымыл?» – деп айтырган.
5 Ынчалза-даа Иудеяның ·баштыңнарын Бурганы камгалап-карактап турган болгаш , Дарий хаанче чоруткан медээ четпээн шаанда, ол херекке хамаарыштыр хаанның шиитпири келбээн шаанда, оларның ажылын доктаатпаан. 6 Евфраттың барыын талазында девискээрниң чагырыкчызы Татнай, Шефар-Бознай болгаш оларның демги девискээрде дүжүмет эш-өөрүнүң Дарий хаанга бижээн чагаазының хоолгазы бо-дур. 7 Оларның хаанче чорудупкан дыңнадыында бижээни болза:
«Дарий хаан, амыр-мендиңер эреп, мөгейдивис!
8 Хаан мону билип алзын: бис Иудеяның девискээринче, өндүр улуг Бурганның өргээзинче барып чордувус. Чон ол өргээни чонган даштардан тудуп, ооң ханаларында ыяш оорга чудуктар салып турар болду. Ажыл чүткүлдүү-биле, чедимчелиг кылдынып турар-дыр.
9 Бис оларның ·баштыңнары-биле чугаалажып: „Бо өргээни тударын, тудугну катап тургузарын кым силерге чөпшээреди?“ – деп айтырдывыс. 10 Оон аңгыда оларның аттарын база айтырдывыс, ынчангаш силерни билип аар кылдыр, оларның ·баштыңнарының аттарын бижип берип болур бис. 11 Иудейлер биске мынча деп харыылады:
„Бис – дээр биле черниң Бурганының чалчалары – Ооң хөй-хөй чылдар мурнунда туттунган турган, Израильдиң өндүр улуг хаанының эгелээш, төндүр тудуп каан өргээзин катап тудуп тур бис. 12 Бистиң ада-өгбевис дээрде саадаан Бурганны килеңнедип аарга , Ол оларны Вавилоннуң хааны, халдей аймак-сөөктүг Навуходоносорнуң холунга хүлээдип берген. Навуходоносор демги өргээни үрегдеп каапкаш, чонувусту Вавилонче тудуп аппарган .
13 Ынчалза-даа Вавилоннуң хааны Кирниң чагыргазының бирги чылында ол хаан Бурганның өргээзин катап тударын дужааган . 14 Навуходоносор хаанның Иерусалимде Бурганның өргээзинден ап алгаш, Вавилонда өргээже аппарганы алдын-мөңгүн ыдыктыг эт-херекселди безин Кир хаан Вавилондан үндүрүп берген . Кир хаан ол эт-херекселди тус чер чагырыкчызы кылдыр томуйлап кааны Шешбацарга бергеш , 15 аңаа: ‘Бо эт-херекселдерни Иерусалимде Бурганның өргээзинге аппарып салып каг. Ол өргээни ооң турган черинге катап тудуп кагзын’ – деп дужааган.
16 Ол Шешбацар ынчан бээр келгеш, Иерусалимде Бурганның өргээзиниң таваан салып каан . Ол хүнден эгелээш, амгы хүнге чедир өргээни тудуп турар бис, ынчалза-даа ажыл ам-даа доозулбаан“.
17 Бир эвес хаан күзээр болза, Вавилонда эртине шыгжамырларында хаанның бижилгелеринден улуска дилеттирип көрзүн – Кир хаанның Иерусалимде Бурганның өргээзин катап тудар айтыышкын бергени шын бе? Хаан бо херекке хамаарыштыр бодунуң шиитпирин бисче бижип чорудар болза, эки боор ийик».
Дарий хаанның чарлыы
61 Дарий хаан ынчан дужаал бээрге, Вавилонда эртине шыгжамырларында бижимелдер шыгжаар черден дилээшкин кылдырган. 2 А херек бижимел Мидия девискээринде Экбатана хоорайның ордузундан тывылган. Шак ол сагындырыглыг албан бижиинде мынча деп бижээн болган:
3 Чагыргазының бирги чылында Кир хаан Иерусалимде Бурганның өргээзинге хамаарыштыр дужаал үндүрген:
«Бо өргээ – өргүлдер эккеп салып турар чер-дир; ону катап тудуп, таваан салып кагзын. Өргээниң бедии алдан кыры дурту, дооразы база алдан кыры дурту болзун. 4 Ооң ханаларын үш одуруг чонган даштардан, бир одуруг ыяштан салып кагзын . Чарыгдалдарны хаанның акша-хөреңгизинден төлеп берзин. 5 А оон ыңай Навуходоносор хаанның Иерусалимде Бурганның өргээзинден ап алгаш, Вавилонче эккелгени алдын-мөңгүн эт-херексел Иерусалимде өргээже эглип келзин, оларны турган черлеринге салып кагзын ».
6 Ынчангаш Дарий хаан мындыг дужаал үндүрген:
«Евфрат хемниң барыын талазында девискээрниң чагырыкчызы Татнай , Шефар-Бознай болгаш оларның эш-өөрү, шак ол девискээрниң дүжүметтери! Бурганның өргээзинден ыңай туруңар, 7 ону тудар ажылга шаптык катпаңар. Иудеяда тус чер чагырыкчызы база чоннуң ·баштыңнары Бурганның ол өргээзин турган черинге катап тудуп кагзын.
8 Оон ыңай Бурганның өргээзин тударынга демги иудей ·баштыңнарга дуза кадарының талазы-биле мээң дужаалым бо-дур : тудуг ажылы доктаавазын дээш, оларның чарыгдалдарын хаанның акша-хөреңгизинден – Евфрат хемниң барыын талазында девискээрниң үндүрүг орулгазындан бүрүнү-биле төлеп бээр ужурлуг силер. 9 Оларга херектиг бүгү чүвени: дээрде саадаан Бурганга өргүл кылыр бугажыктар, кошкарлар болгаш хураганнарны база кызыл-тас, дус, арага болгаш олива үзүн Иерусалимде Бурганның бараалгакчыларының айытканын ёзугаар хүннүң-не ыяап-ла берип туруңар. 10 Олар ынчан дээрде саадаан Бурганга таарымчалыг өргүлдерни салып, хаанның болгаш ооң оолдарының менди-чаагай чоруу дээш мөргүп шыдаар .
11 Мындыг дужаал база берип тур мен: бир эвес кандыг-бир кижи бо чарлыкты үрээр болза, ооң бажыңындан чудук уштуп, сүүрткеш, ол кижиниң мага-бодун өттүр шанчып шаажылазын, а бажыңын кемниг херээниң ужун бузуп каапсын . 12 Ол чарлыкты үреп, Иерусалимде Бурганның өргээзин үрегдээр дээш холун көдүрер кандыг-даа хаанны азы чонну Бодунуң ат-алдарын ында тургузуп каан Бурган узуткап кагзын.
Мен, Дарий, ындыг дужаалды бердим. Ону ыяап-ла күүсетсин».
Бурганның өргээзин тудуп доосканы болгаш Бурганга бараалгатканы
13 Ынчан Евфрат хемниң барыын талазында девискээрниң чагырыкчызы Татнай , Шефар-Бознай болгаш оларның эш-өөрү Дарий хаанның чорудупкан дужаалында ооң айыткан бүгү чүвезин ылаптыг күүсеткен. 14 Иудей ·баштыңнар өргээниң тудуун Бурганның медээчилери Аггей биле Аддонуң үре-салгалы Захарияның өттүр билген медеглелдериниң деткимчези-биле чедиишкинниг уламчылаан . Олар өргээни Израильдиң Бурганының айтыышкынын ёзугаар база Персияның хааннары Кир , Дарий болгаш Артаксеркс оларның чарлыктарын ёзугаар тудуп дооскан. 15 Бурганның өргээзиниң тудуун Адар деп айның үште, Дарий хаанның чагыргазының алдыгы чылында дооскан.
16 Израиль чон – Бурганның бараалгакчылары, левиттер болгаш туттуруушкундан ээп келген бүгү арткан улус бо өргээни Бурганга бараалгадып, чаартканын өөрүшкүлүг байырлап демдеглээн . 17 Бурганның өргээзин чаартып турар үеде израильчилер өргүл кылдыр чүс буганы, ийи чүс кошкарны, дөрт чүс хураганны база бүгү израиль чоннуң бачыды дээш өргүл кылдыр – Израильдиң аймактарының санын ёзугаар – он ийи хунаны эккеп салган. 18 Израильчилер оон Моисейниң номунда бижээнин барымдаалап , Бурганның бараалгакчылары биле левиттерни оларның салбыр, бөлүктерин ёзугаар Бурганга Иерусалимге бараан боору-биле тургузуп каан.
Хосталыышкын байырлалын демдеглээни
19 Бир айның он дөртте туттуруушкундан ээп келген улус ·Хосталыышкын байырлалын демдеглээн . 20 Бурганның бараалгакчылары биле левиттер ыдыктанып-арыгланып каапкан – олар шупту ·арыг апарган турган. Левиттер Хосталыышкын байырлалында дөгерер хураганнарны туттуруушкундан ээп келген бүгү улуска, ха-дуңмазы бараалгакчыларга болгаш боттарынга белеткеп алган. 21 Туттуруушкундан чанып келген израильчилер дөгерген хураганның эъдин чип турган, Израильдиң Бурганы Дээрги-Чаяакчыга мөгеер дээш, ол черде чурттап турар чоннарның ·арыг эвес чаңчылдарындан адырлып алган бүгү улус база байырлалга киришкен. 22 Оон олар чеди хүн дургузунда ·Хаарган далганнар байырлалын өөрүшкүлүг демдеглеп келген, чүге дээрге Дээрги-Чаяакчы оларны өөрүшкү-биле бүргээн. Израильдиң Бурганы Ассирияның хаанын оларже ээ көрүндүрүптерге, ол хаан израильчилерниң холун Дээрги-Чаяакчының өргээзин тудар кылдыр быжыглап каан болгай.
Ном-хоойлу тайылбырлакчызы Эзра
71 Ол болуушкуннарның соонда Персияның хааны Артаксеркстиң чагыргазының үезинде Серайяның үре-салгалы Эзра (Серайя – Азарияның оглу, Азария – Хелкияның оглу, 2 Хелкия – Шаллумнуң оглу, Шаллум – Садоктуң оглу, Садок – Ахитувтуң оглу , 3 Ахитув – Амарияның оглу, Амария – Азарияның оглу, Азария – Мерайоттуң оглу, 4 Мерайот – Зерахияның оглу, Зерахия – Узийниң оглу, Узий – Буккийниң оглу, 5 Буккий – Авишуйнуң оглу, Авишуй – Финеестиң оглу, Финеес – Элеазарның оглу, Элеазар – Бурганның дээди бараалгакчызы Аароннуң оглу болур чүве-дир) Вавилондан үнгеш, Иерусалимге чедип келген. 6 Эзра болза Израильдиң Бурганы Дээрги-Чаяакчының израильчилерге Моисейни дамчыштыр берген ыдыктыг хоойлузун шыырак билир ном-хоойлу тайылбырлакчызы турган. Хаан Эзраның дилеглерин бүрүнү-биле хандырган, чүге дээрге Дээрги-Бурган-Чаяакчының холу ону камгалап турган. 7 Чамдык израильчилер база Бурганның бараалгакчылары, левиттер, ыраажылар, хаалгачылар болгаш Бурганның өргээзиниң ажылчыннарының чамдыызы Эзра-биле кады Артаксеркс хаанның чагыргазының чедиги чылында Иерусалимче чедип келген.
8 Эзра Иерусалимге хаанның чедиги чылының беш айда келген турган. 9 Ол Вавилондан бир айның бирээде чоруурун шиитпирлээш, Иерусалимге беш айның бирээде келген, чүге дээрге Бурганның буянныг холу ону камгалап турган. 10 Эзра бодунуң сеткил-чүрээн Дээрги-Чаяакчының хоойлузун шинчилеп көөрүнге, ону күүседиринге база израиль чонну Ооң дүрүмнер, айтыышкыннарынга өөредиринге бараан болдурган кижи турган.
Артаксеркс хаанның Эзрага чагаазы
11 Артаксеркс хаан Бурганның бараалгакчызы Эзрага – Дээрги-Чаяакчының Израильге берген айтыышкыннары болгаш хоойлуларын шинчилеп турган эртемденге мындыг чагаа бижээн:
12 «Хааннарның хааны Артаксеркстен. Дээрде саадаан Бурганның хоойлузунуң тайылбырлакчызы, Ооң бараалгакчызы Эзра, амыр-мендиңни эредим .
13 Мээң дужаалым бо-дур : күрүнемде израиль чонга хамааржыр кижи бүрүзү, Бурганның бараалгакчызы азы левит кижи бүрүзү сээң-биле кады Иерусалимче чоруур дизе, чорупсун, ажырбас. 14 Сени хаан мен болгаш чеди чөвүлекчим Бурганыңның сенде бар хоойлузунга хамаарыштыр Иудея биле Иерусалимни хайгаарап көрзүн дээш чорудуп тур бис. 15 Харын-даа хаан мээң болгаш чөвүлекчилеримниң Иерусалимде чурттап турар Израильдиң Бурганынга өргээн алдын-мөңгүнүн чедирип бээр сен. 16 Вавилоннуң бүгү девискээринден чыып шыдаарың алдын-мөңгүннү база чонуңнуң болгаш Бурганның бараалгакчыларының Ооң өргээзинге өргүп турар өргүл-белектерин база Иерусалимче чедирип бээр сен. 17 Ол акша-мөңгүн-биле ыяап-ла бугалар, кошкарлар, хурагаганнар, далган-тараа болгаш арага садып алгаш, ол бүгүнү силерниң Бурганыңарның Иерусалимде өргээзиниң өргүл салыр бедигээжинче эккеп салып каар сен .
18 Сен база сээң ха-дуңмаң арткан алдын-мөңгүннү шиитпирлээн аайыңар-биле, Бурганыңарның күзел-соруун ёзугаар чарыгдап болур силер. 19 Бурганыңның өргээзинге бараан болуру-биле сеңээ хүлээдип берген эт-херекселди Иерусалимде Бурганның мурнунга салып каг. 20 Бурганыңның өргээзинге херек апарган өске-даа чүүлдерни, олар херектиг деп көөр болзуңза, хаанның эртине шыгжамырларындан ап берип болур сен.
21 Мен, Артаксеркс хаан, Евфрат хемниң барыын талазында девискээрде хаанның акша-хөреңги кадагалакчыларынга дужаал берип тур мен: дээрде саадаан Бурганның хоойлузунуң тайылбырлакчызы, Ооң бараалгакчызы Эзраның силерден айтырган бүгү чүвезин ыяап-ла хандырып бериңер. 22 Аңаа 100 °талант чедир деңзилиг мөңгүннү, 100 °кор ишти чедир кызыл-тасты, 100 °бат чедир араганы, 100 бат чедир олива үзүн, а дусту, күзээнин ёзугаар, кызыгаарлаашкын чок бээр силер . 23 Дээрде саадаан
Бурганның дужааган бүгү чүвезин Ооң өргээзи дээш чүткүлдүү-биле күүседир ужурлуг – Бурган хаанның болгаш ооң оолдарының күрүнезинче килеңневезин. 24 Силерге билдингир болзун: Бурганның бараалгакчызы, левит, ыраажы, хаалгачы, Бурганның өргээзиниң ажылчыны болгаш өске-даа бараан болукчу улустуң кайызындан-даа албан-үндүт, үндүрүг, каайлы хавырар эргеңер чок.
25 А сен, Эзра, Бурганыңның сеңээ хайырлаан мерген угааны-биле чагырыкчылар, шииткекчилерден томуйлап каг . Олар Евфрат хемниң барыын талазында девискээрниң бүгү чонунга – сээң Бурганыңның хоойлуларын билир бүгү улуска чөптүг шииткелден көргүссүн, а билбес улусту өөредип калыңар. 26 Сээң Бурганыңның хоойлузун база хаанның хоойлузун күүсетпес кижи бүрүзүн ыяап-ла шиидип кагзын: азы өлүрүп кагзын, азы чурттан үндүр шөлүпсүн, азы эт-хөреңгизин хавырзын, азы кара-бажыңнап кагзын».
Эзраның Бурганны алдаржытканы
27 Ада-өгбевистиң Бурганы Дээрги-Чаяакчыга алдар! Ол Иерусалимде Бодунуң өргээзинге демги дужаалы-биле алдар-хүндү көргүзеринче хаанны сагыш алындырыпкан болгай. 28 Дээрги-Чаяакчы Бодунуң энерелин меңээ хаанның, ооң чөвүлекчилериниң болгаш бүгү күчү-күштүг нояннарының мурнунга көргүскен болгай. Мээң Бурганым Дээрги-Чаяакчының холу мени кагбаан болгаш, мен дидимненип, мээң-биле кады чоруптар кылдыр израиль чоннуң төрел салгалдар ·баштыңнарын чыып алган мен.
Эзра-биле кады ээп келген эр улустуң даңзызы
81 Артаксеркс хаанның чагыргазының үезинде мээң-биле кады Вавилондан үнүп келген төрел салгалдар ·баштыңнарының оларның ада-өгбезин ёзугаар даңзызы бо-дур:
2 Финеестиң үре-салгалындан – Гирсам;
Ифамарның үре-салгалындан – Даниил;
Давидтиң үре-салгалындан – Хаттуш ;
3 Шеханияның үре-салгалындан чамдык улус;
Пароштуң үре-салгалындан – Захария болгаш ооң-биле кады 150 эр кижи төрел салгал даңзызынче кирген;
4 Пахат-Моавтың үре-салгалындан – Зерахияның оглу Элиоенай болгаш ооң-биле кады 200 эр кижи;
5 Заттунуң үре-салгалындан – Яхазиилдиң оглу Шехания болгаш ооң-биле кады 300 эр кижи;
6 Адинниң үре-салгалындан – Ионафанның оглу Эвед болгаш ооң-биле кады 50 эр кижи;
7 Эламның үре-салгалындан – Аталияның оглу Исайя болгаш ооң-биле кады 70 эр кижи;
8 Шефатияның үре-салгалындан – Михаилдиң оглу Зевадия болгаш ооң-биле кады 80 эр кижи;
9 Иоавтың үре-салгалындан – Иехиилдиң оглу Авдий болгаш ооң-биле кады 218 эр кижи;
10 Баниниң үре-салгалындан – Иосифияның оглу Шеломит болгаш ооң-биле кады 160 эр кижи;
11 Бевайның үре-салгалындан – Бевайның оглу Захария болгаш ооң-биле кады 28 эр кижи;
12 Азгадтың үре-салгалындан – Гаккатанның оглу Иоханан болгаш ооң-биле кады 110 эр кижи;
13 Адоникамның үре-салгалындан – сөөлзүредир чедип келген Элифелет, Иеиел, Шемайя болгаш олар-биле кады 60 эр кижи;
14 Бигвайның үре-салгалындан – Утай, Заббуд болгаш олар-биле кады 70 эр кижи төрел салгал даңзызынче кирген.
Иерусалимче ээп келиишкин
15 Мен ол бүгү улусту Агава хемче киир агып чыдар хемчигештиң чанынга чыып алган мен. Бис аңаа үш хондувус. Чонну база Бурганның бараалгакчыларын хынап көөрүмге, оларның аразында чаңгыс-даа левит кижи чок болду. 16 Мен ынчан ·баштыңнар болур Элиезер, Ариил, Шемайя, Элнафан, Иарив, Элнафан, Нафан, Захария болгаш Мешулламны база эртемденнер Иегоиарив биле Элнафанны кыйгыртып алгаш, 17 оларны Касифия деп черниң даргазы Иддоже чорудупкан мен. Иддога база ооң Касифияда ха-дуңмазы – Бурганның өргээзиниң ажылчыннарынга Бурганывыстың өргээзинге бараан болур улустан чорудуп бээр кылдыр чүнү дамчыдарын оларга айтып берген мен.
18 Бурганывыстың буянныг холу бисти кагбаан болгаш, олар биске бараан болукчу улусту: Махлиниң үре-салгалы, салым-чаяанныг Шеревияны база ооң оолдары биле акы-дуңмазы болур он сес кижини эккелген. (Махли Левийниң оглу, а Левий – Израильдиң оглу чүве-дир.) 19 Хашавияны , ооң-биле кады Мерариниң үре-салгалы Исайяны болгаш ооң акы-дуңмазы, оолдары болур чээрби кижини база эккелген. 20 Олар оон ыңай Бурганның өргээзиниң ажылчыннары болур 220 кижини – левиттерге дузалажыр кылдыр Давид хаанның, ооң нояннарының томуйлап каан улузун эккелген. Оларның шуптузунуң аттарын даңзылап бижип каан.
21 Аңаа, Агава хемниң чанынга, боттарывысты Бурганывыстың мурнунга томаартып, биске, ажы-төлүвүске база бүгү эт-хөреңгивиске айыыл чок орук-суурну Оон дилеп аар дээш , шээрлээшкин кылырывысты чарлаан мен. 22 Хаандан орук-суурга дайзыннардан бисти камгалаар чадаг болгаш аъттыг шериглер дилээри меңээ ыядынчыг болган, чүге дээрге бис аңаа: «Бурганывыстың холу Олче чүткүп турар кижи бүрүзүнге буян көргүзер, а Оон ойталаан бүгү улусче Ооң килеңи болгаш күчү-күжү угланыр» – дээн турган бис.
23 Ынчангаш бис ·шээрленип, Бурганывыстан ол дугайында дилээривиске, Ол бистиң мөргүлүвүске харыылаан.
24 Оон мен Бурганның кол бараалгакчыларындан он ийи кижини – Шеревия биле Хашавияны база оларның он акы-дуңмазын аңгылап кагдым. 25 Мен оларның мурнунга хаанның, ооң чөвүлекчилер, нояннарының болгаш Вавилонга турган бүгү израильчилерниң Бурганывыстың өргээзинге өргүл белээ кылдыр берген алдын-мөңгүнүн, эт-херекселин деңзилээш , оларның холунга 650 °талант мөңгүннү, 100 талант мөңгүн эт-херекселди, 100 талант алдынны, 1000 драхма деңзилиг 20 алдын дашканы болгаш эки дээн кылагар хүлерден кылган, алдын ышкаш үнелелдиг ийи саваны берипкен мен .
28 Мен оон ыңай оларга: «Силер – Бурганга бараалгаткан улус-тур силер, бо эт-херексел база ыдыктыг. Бо алдын-мөңгүн дээрге ада-өгбеңерниң Бурганы Дээрги-Чаяакчыга эки тура-биле берген өргүл-дүр. 29 Ол бүгүнү Бурганның кол бараалгакчыларының, левиттерниң, Израильдиң төрел салгалдар ·баштыңнарының мурнунга деңзилээш, Иерусалимде Дээрги-Чаяакчының өргээзиниң шыгжамыр-өрээлдеринче дужаап бергижеңерге чедир серемчилелдиг кадагалаңар» – дээн мен.
30 Оон Бурганның демги бараалгакчылары биле левиттер Иерусалимде Бурганывыстың өргээзинче аппарзын дээш, оларның мурнунга деңзилеп каан алдын-мөңгүннү, ыдыктыг эт-херекселди хүлээп алган.
31 Иерусалимге чедер дээш, бир айның он ийиде Агава хемден үнүпкен бис. Бурганывыстың холу бисти кагбайн турган болгаш, Ол бисти орук-суурга дайзыннардан, дээрбечилерден камгалап турду. 32 Иерусалимге чедип келгеш, үш хүн дыштанган бис .
33 Дөрткү хүнде бис Бурганывыстың өргээзинге алдын-мөңгүннү, ыдыктыг эт-херекселди деңзилээш, Урияның оглу, Бурганның бараалгакчызы Меремотка хүлээдип бердивис. Ооң-биле кады Финеестиң оглу Элеазар, а ол ышкаш левиттер – Иисустуң оглу Иегозавад , Биннуйнуң оглу Ноадия олар турган. 34 Бүгү чүве санаттынып, деңзилеттинген, база ол-ла үеде ниити деңзи бижиттинген.
35 Ооң соонда туттуруушкундан ээп келген улус Израильдиң Бурганынга бүрүн өрттедир өргүлдер: бүгү израиль чон дээш он ийи бугажык, тозан алды кошкар, чеден чеди хураган болгаш бачыт дээш өргүл болур он ийи хунаны эккелген. Ол бүгү мал-маганны Дээрги-Чаяакчыга бүрүн өрттедир өргүл кылдыр салган. 36 Ол улус оон ыңай хаанның дужаалдарын Евфрат хемниң барыын талазында девискээрниң чагырыкчыларынга база ооң томуйлааны өске эргелекчилерге эккеп берген . Ынчан ол даргалар израиль чонга база Бурганның өргээзинге деткимче көргүскен.
Даштыкы херээженнер-биле өг-бүле тутканнарны илереткени
91 Ол бүгүнү кылган соонда, баштыңчылар меңээ чедип келгеш: «Израильдиң чону, Бурганның бараалгакчылары болгаш левиттер кожа чоннардан: хананей, хет, ферез, иевус, аммон, моав, египет, амор чоннардан, оларның чүдек-бужар чаңчылдарындан аңгыланмаан-дыр. 2 Израильчилер ол чоннарның кыс уругларын боттарынга база оолдарынга кадай кылдыр ап турган болгаш , ыдыктыг чон кожа чоннар-биле холужа берген-дир , артында-ла баштыңчылар биле даргалар Бурганга ындыг шынчы эвес чоруктуң үлегерин бир дугаарында көргүскен-дир» – дээн.
3 Ону дыңнап кааш, мен качыгдалдан бодумнуң тонум, хөйлеңимни ора тыртып каапкаш, бажым дүгүн, сегел салымны чула тыртып, муңгаралга алзыпкан олурган мен. 4 Ынчан Израильдиң Бурганының сөстеринден сүрээдеп турар бүгү улус туттуруушкундан ээп келгеннерниң ол кемниг херээ дээш, мени долгандыр чыглып келген. Мен аңаа кежээки өргүл салыр үеге чедир муңгаралга алзыпкан олурган мен.
Эзраның чоннуң бачыдын билинген мөргүлү
5 Кежээки өргүл салыр үеде бодумну томаартып, олурган черимден ора тыртып каапкан хептиг туруп келгеш, дискек кырынга олура дүжүп, бодумнуң Бурганым Дээрги-Чаяакчыже холдарым сунуп , 6 мөргүп эгеледим:
«О, Бурганым! Меңээ аажок ыядынчыг-дыр, Сенче дорт көрүп шыдавас-тыр мен, чүге дээрге бистиң бачыттарывыс бажывысты ажа берген-дир , кем-буруувус дугайында сураг дээрде чеде берген-дир . 7 Ада-өгбевистиң үезинден бээр амгы үеге чедир кем-буруувус кончуг улуг . Бачыттарывыс ужун боттарывыс, хааннарывыс, Бурганның бараалгакчылары өске чер чурттуг хааннар холунче, олар бисти кыргып-хыдызын, тудуп алзын, үптезин, бак атка киирип кагзын дээш, хүлээттирген бис, амгы үеде-даа ындыг хевээр-дир.
8 А ам, хензиг үеде бистиң Бурганывыс Дээрги-Чаяакчы бисти кээргей берип, чамдыывыска дириг артарын чөпшээреп, ыдыктыг черге тургустунуп аар арганы биске хайырлады. Бурганывыс бистиң карактарывыска чырыкты хайырлап , кулданыгга турган биске бичии-даа болза дирлип кээр арганы берди. 9 Бис – кулдар бис , ынчалза-даа кулданыышкынга турувуста безин, Бурганывыс бисти каапкаш барбаан. Персияның хааннарының мурнунга Ол биске энерелин илереткен: Бурганывыстың өргээзин тудуп үндүрүп, ону бузундулар аразындан катап тургузуп кагзын дээш, Ол бисти диргизипкен база Иудея биле Иерусалимге бисти камгалап, хана-биле херимнеп каан.
10 Бурганывыс, бис ол бүгүнүң соонда ам чүү дээр бис? Сээң айтыышкыннарыңдан ойталаан-дыр бис. 11 Оларны Сен биске Бодуңнуң чалча-медээчилериң дамчыштыр берип: „Эжелеп аар дээш бар чыдарыңар чер дээрге ында чурттап турар чоннарның бужар-бак чоруундан ·арыг эвес апарган чер-дир. Олар боттарының чүдек-бужар чаңчылдары-биле ол черни бүрүнү-биле долдуруп каапкан-дыр. 12 Ынчангаш боттарыңарның кыс уругларыңарны оларның оолдарынга кадай кылдыр бербеңер, а оларның кыс уругларын оолдарыңарга кадай кылдыр албаңар. Олар-биле кажан-даа эп-найырал тутпаңар, оларның чаагай чоруун күзевеңер. Ынчан силер күштүг боор силер, ук черниң кежиктерин чиир силер база ажы-төлүңерге мөңге өнчү кылдыр арттырып каар силер“ – дээн сен.
13 Бузут-бактыг үүлгедиглеривис дээш, өндүр улуг кем-буруувус дээш бисти тавараан бүгү айыыл-халаптың соонда, Сен – бистиң Бурганывыс, бачыттарывыс дээш алыр ужурлуг кеземчевисти чиигедип , биске дириг артар арганы бердиң. 14 Таанда-ла бис Сээң айтыышкыннарыңны ам база үреп, шак ол бужар-бак чоннар-биле төрелдежир бис бе? Сен ам бисти кыргып-хыдып каарынга чедир килеңней бербес сен бе, таанда-ла чаңгыс-даа кижи дириг артпайн барбас бе?! 15 Израильдиң Бурганы Дээрги-Чаяакчы, Сээң чөптүүңнү билир бис, чүге дээрге бөгүнге чедир дириг арттывыс. Кем-буруувус Сеңээ илдең-дир . Ынчангаш бистиң чаңгызывыс-даа Сээң көрүжүңнү ууп шыдавас».
Чоннуң даштыкы кадайларын, олардан ажы-төлүн чандырыпканы
101 Эзра мөргүп, ол бачытты ажыы-биле миннип , ыглап-сыктап, Бурганның өргээзиниң мурнунга доңгая кээп дүжүп турда, ону долгандыр мөөң израильчилер: эр, херээжен улус болгаш ажы-төл чыглып келген. Ол улус база ажыг-шүжүглүг ыглап турган. 2 Ынчан Иехиилдиң оглу, Эламның үре-салгалының бирээзи Шехания Эзрага: «Бис Бурганывыска шынчы эвес болуп, долгандыр чурттап турар чоннар аразындан даштыкы кадайлар ап алган-дыр бис. Ындыг турбуже, израиль чонда идегел ам-даа бар. 3 Ам мээң дээргимниң база Бурганывыстың айтыышкыннарын хүлээп көөр улустуң сүмезин ёзугаар ол кадайларывыстың шуптузун база олардан төрүттүнген ажы-төлдү боттарывыстан чорудуптар бооп, бистиң Бурганывыс-биле керээден чарып аалы . Ыдыктыг хоойлу ёзугаар болур болзун . 4 Туруп келиңер, бо дээрге силерниң херээңер-дир. Бис силерни деткиир бис, кадыг-быжыг болуп, хөделип кириптиңер!» – дээн.
5 Эзра туруп келгеш, Бурганның кол бараалгакчылары, левиттер болгаш бүгү израиль чонну олар Шеханияның саналын ёзугаар кылыр бооп даңгыраглаарынче албадапкан . Олар шупту даңгыраан берген.
6 Эзра Бурганның өргээзиниң мурнундан чорупкаш, Элиашивтиң оглу Иохананның өрээлинге чедип келгеш, аңаа хонуп алган . Ол аңаа аъш-чем-даа чивээн, суг-даа ишпээн , чүге дээрге туттуруушкундан чанып келген улустуң кемниг херээ дээш качыгдап ыглап турган.
7 Иудея биле Иерусалимге туттуруушкундан ээп келген бүгү улус Иерусалимге чыглыр ужурлуг деп чарлаан. 8 Бир эвес үш хүн эрткенде, келбейн баар кижи турар болза, дарга, ·баштыңнарның шиитпирин ёзугаар, ооң бүгү эт-хөреңгизин хавырар, а ол боду туттуруушкундан чанып келген улус аразындан үндүр сывыртадып аар.
9 Иуда болгаш Вениаминниң аймактарының бүгү чурттакчылары үш хүн дургузунда Иерусалимге чыглып келген. Тос айның чээрбиде бүгү чон Бурганның өргээзиниң мурнунда шөлге ол херек ужун база чаъс ужун сириңейнип олурган. 10 Бурганның бараалгакчызы Эзра туруп келгеш, чонга: «Даштыкы кадайлар ап алгаш, Бурганга шынчы эвес бооп, Израильдиң кем-буруузун көвүдеткен-дир силер. 11 Ам силерниң ада-өгбеңерниң Бурганы Дээрги-Чаяакчыны алдаржыдып, Ооң күзел-соруун күүседиңер: кожа чоннардан – даштыкы кадайларыңардан аңгыланып алыңар» – дээн.
12 Бүгү ниитилел дыңзыдыр харыылаан: «Силернии шын-дыр. Чугаалааныңар ёзугаар кылыр бис. 13 Ынчалза-даа мында хөй чон бар-дыр, чаъстаан үе-дир, даштыгаа турар аргавыс чогул. Бо херек база ийи-бир хүннүң херээ эвес-тир, чүге дээрге ындыг янзылыг бачыт үүлгеткен улус хөй болгай. 14 Бистиң даргаларывыс бүгү ниитилелди төлээлеп, хөделип кирипсин. Бистиң хоорайларывыста даштыкы кадайлар ап алган бүгү улус боттарының хоорайларының ·баштыңнары болгаш шииткекчилери-биле кады Иерусалимче доктааткан үеде чедип келзин. Бурганывыстың ол херек дээш бисче кыптыккан килеңи бистен чайлай бергижеге чедир, улус ынчаар кылзын». 15 (Чүгле Асаилдиң оглу Ионафан биле Тикваның оглу Яхзейя база оларны деткээн Мешуллам болгаш левит Шавтай олар ук саналга удурланган.)
16 Туттуруушкундан ээп келген улус-чон санал ёзугаар кылган. Бурганның бараалгакчызы Эзра төрел салгалдар ·баштыңнарын, оларның төрел бөлүктерин ёзугаар, аттарын адап, томуйлап каан. Он айның бирээде олар бо херекти сайгарары-биле хуралдап олуруп алгаш, 17 бир айның бирээде даштыкы кадайлар-биле өгленчип алган бүгү улуска хамаарыштыр хыналданы кылып дооскан.
Даштыкы кадайларын чандырыпкан улустуң даңзызы
18 Бурганның бараалгакчыларының аразында даштыкы кадайлар-биле чурттап турган улус бо-дур.
Иоседектиң оглу Иисустуң болгаш ооң ха-дуңмазының үре-салгалындан: Маасея, Элиезер, Иарив болгаш Гедалия. 19 Олар боттарының кадайлары-биле чарлып аарын аазаан. Оон кем-буруузу дээш, кодан малында кошкарны өргүл кылдыр эккеп салган .
20 Иммерниң үре-салгалындан : Ананий биле Зевадия.
21 Харимниң үре-салгалындан : Маасея, Илия, Шемайя, Иехиил болгаш Озия.
22 Пашхурнуң үре-салгалындан : Элиоенай, Маасея, Измаил, Нафанаил, Иегозавад болгаш Элеаса.
23 Левиттерден: Иегозавад, Шимей, Келайя (ооң Клита деп ады база бар турган), Петахия, Иуда болгаш Элиезер.
24 Ыраажылардан : Элиашив.
Хаалгачылардан: Шаллум, Телем болгаш Урий.
25 Өске израильчилерниң аразындан даштыкы кадайлар-биле чурттап турган улус бо-дур.
Пароштуң үре-салгалындан : Рамайя, Изия, Малхия, Миямин, Элеазар, Малхия болгаш Ванея.
26 Эламның үре-салгалындан: Маттания, Захария, Иехиил, Авдий, Иремот болгаш Илия.
27 Заттунуң үре-салгалындан: Элиоенай, Элиашив, Маттания, Иремот, Завад болгаш Азиза.
28 Бевайның үре-салгалындан : Иоханан, Анания, Заббай болгаш Афлай.
29 Баниниң үре-салгалындан : Мешуллам, Маллух, Адайя, Иашув, Шеал болгаш Иремот.
30 Пахат-Моавтың үре-салгалындан : Адна, Хелал, Ванея, Маасея, Маттания, Веселиил, Биннуй болгаш Манассия.
31 Харимниң үре-салгалындан: Элиезер, Ишшия, Малхия, Шемайя, Симеон, 32 Вениамин, Маллух болгаш Шемария.
33 Хашумнуң үре-салгалындан: Мафнай, Мафафа, Завад, Элифелет, Иеремай, Манассия болгаш Шимей.
34 Баниниң үре-салгалындан: Маадай, Амрам, Уел, 35 Ванея, Бидья, Келуги, 36 Ванья, Меремот, Элиашив, 37 Маттания, Мафнай, Иаасай, 38 Бани, Биннуй, Шимей, 39 Шелемия, Нафан, Адайя, 40 Махнадбай, Шашай, Шарай, 41 Азариил, Шелемиягу, Шемария, 42 Шаллум, Амария болгаш Иосиф.
43 Невонуң үре-салгалындан: Иеиел, Маттифия, Завад, Зевина, Иаддай, Иоил болгаш Ванея.
44 Ол улус шупту даштыкы кадайлар-биле чурттап турган. Оларның кадайларының чамдыызы ашактарынга ажы-төл божуп берген турган .