Ы. х. к.

Ыдыктыг хоойлуну катаптааны

Киирилде

Моисейниң Беш номунуң төнчүзүнче «Ыдыктыг хоойлуну катаптааны» деп ном кирген. Номнуң утка-хевири – еврей хоойлу доктаадыкчызы Моисейниң сөөлгү чагыг-сургаалы. Ол чагыг-сургаалды израиль чонга моав черге, Ханаанче халдап кирериниң бетинде берген. Номну Моисейниң үш узун чугаазынга (1–4 эгелер; 5–29 эгелер; 30–31 эгелер) база төнчү кезекке (32–34 эгелер) чарып болур.

Номнуң ады мурнундагы номнарже кирген хөй хоойлулар ында катаптанып турарын көргүскен. Ооң-биле чергелештир элээн хөй санныг чаа хоойлулар таваржып турар. Бо ном дээрге бар турган хоойлу-дүрүмнерниң дорт катаптаашкыны эвес, а Бурганның чагыг-керээзин чаарткаш, израильчилерниң чаа салгалынга дамчытканы-дыр. Синай дагга баштайгы чагыг-керээни чарганындан бээр барык дөртен чыл эрткен-не болгай. Хөй хоойлулар оон-даа бурунгаар – израиль чоннуң ханаан черге сууржуң чурттай бээри, кажан аңаа чаа байдалдарга тааржыр оон-даа тодаргай хоойлужудулга херек апаары үеже өттүр көрүп турар.

Номнуң эң-не шылгараңгай кезектериниң бирээзи – Израильдиң оон соңгааргы төөгүзүн тайылбырлаар арганы берип турар йөрээшкиннер болгаш каргыштар даңзызы болур. Еврейлерге сургаал кылган Бурганның медээчилери (ылаңгыя Иеремия) шак ол йөрээшкиннер болгаш каргыштарны болганчок-ла барымдаалаар турган. Бурганның өргээзин бистиң эрага чедир VII-ги чүс чылда чаартып турда, аңаа тывылган ном – бо ном азы ооң элээн улуг кезии ол бооп чадавас (4 Хаан. 22 эге көр). Иосия хаан улустуң шагда-ла уттупканы Бурганның негелделерин база Ооң сөзүн тоовас улуска кыжанган каргыштарын дыңнап кааш, коргуп-сүртей берген болгаш мөзү-шынар, шажын-чүдүлге талазы-биле Моисейниң үезинден бээр израиль ниитилелге туруп көрбээн эң шыңгыы арыглаашкынны эгелээн.

Бо ном монотеизмниң (чаңгыс Бурганга бүзүрээр, мөгеер чоруктуң) тодаргай илерээшкинин база бүдүн еврей хоойлунуң алыс ужуру – чүгле Дээрги-Бурган-Чаяакчыга мөгейип, Аңаа чүден артык ынак болурунда деп көргүзүп турар.

Ханаан черни ээлээр дугайында дужаал

¹ Бо сөстер дээрге Моисейниң бүгү израиль чонга Иордан хемниң чөөн талазында Арава шынаага база ээн кургаг ховуга, Суфтуң дужунга, Фаран, Тофел, Лаван, Асирот болгаш Дизагав хоорайларның аразынга чугаалаан сөстери-дир. ² (Сеир дагларынга чедер орук-биле ·Хорив дагдан Кадес-Варниге чедир он бир хүн дургузунда чоруур турган.) ³ Египеттен хосталып үнген соонда, дөртенги чылдың он бир айның бирээде Моисей израильчилер-биле чугаалашкаш, оларга хамаарыштыр Дээрги-Чаяакчының айтып-чагаан бүгү чүвезин дамчытканы ол. ⁴ Эсевон хоорайга чуртун чагырып турган амор хаан Сигонну база Аштерот болгаш Эдрея хоорайларга чуртун чагырып турган Васанның хааны Огту базып каан соонда , ⁵ Моисей Иорданның чөөн талазынга, моав черге, бо хоойлуну тайылбырлап эгелээн:

⁶ «·Хорив даг эдээнге турувуста, бистиң Бурганывыс Дээрги-Чаяакчы биске: „Бо даг чанынга чежеге дээр турар силер . ⁷ Барып көжүп үнүңер: амор чоннуң даглыг чуртунче, оларның шупту кожаларының чурттап турар черлеринче : Иордан хемниң шынаазынче, даглыг черже, шатче, ·Негевче болгаш далай эриинче чоруй барыңар; ханаан черни таварып эрткеш, Ливан дагларынга, улуг Евфрат хемге чеде бериңер. ⁸ Көрүңер даан, Мен бо черни силерге берип тур мен, ам баргаш, Дээрги-Чаяакчының ада-өгбеңерге – Авраам, Исаак болгаш Иаков оларга база оларның үре-салгалынга бээр бооп даңгыраглааны бо черни өнчү кылдыр хүлээп алыңар“ – дээн болгай».

Израильдиң баштыңчыларын томуйлааны

⁹ «Мен ынчан силерге мынча деп турдум чоп: „Силерни чааскаан ууп чүктеп шыдавас-тыр мен . ¹⁰ Дээрги-Чаяакчы Бурганыңар силерни өстүрүп-көвүдедип кагды, ам дээрде сылдыстар дег хөй-дүр силер! ¹¹ Ада-өгбеңерниң Бурганы Дээрги-Чаяакчы силерни амгы саныңардан муң катап көвүдетсин , силерге аазап турганы дег, ачы-буянын хайырлазын! ¹² Мен канчап-ла чааскаан силерниң аар-бергеңерни ууп, үүрге-чүъгүңерни чүктеп шыдажыр база чаргыңарны чарар мен?! ¹³ Бодуңарга аймактар аайы-биле угаан-сарыылдыг, шылгаттынган улустан шилип алыңар, мен оларны силерге баштыңчылар кылып бээр мен“.

¹⁴ Силер меңээ: „Сээң биске айыткан шиитпириң эки-дир“ – деп харыыладыңар. ¹⁵ Мен ынчан силерниң аймактарыңардан кол кижилерни: угаан-сарыылдыг, шылгаттынган улусту кыйгырткаш, силерге баштыңчылар кылып каан мен – олар муң, чүс, бежен болгаш он кижиге даргалар база аймак бүрүзүнде удуртукчулар апарган .

¹⁶ Мен ынчан силерниң демги баштыңчыларыңарга мынча деп айтып-чагаан мен: „Ха-дуңма чонуңарның чаргы-чаалызын дыңнап, израиль кижи израиль кижи-биле-даа, даштыкы кижи-биле-даа чаргылдажып турар болза, шынныы-биле шиидиңер . ¹⁷ Шииткел үндүрүп тура, улусту ылгай көрбеңер, аргажок ынай-даа, өндүр улуг-даа кижини деңге дыңнаңар , кандыг-даа кижиден кортпаңар, чүге дээрге силер улусту Бурганның өмүнээзинден шиидип турар силер; а шиитпирлээри эмин эрттир берге херекти меңээ эккелиңер, ону дыңнап көргеш, бодум шиитпирлээр мен “. ¹⁸ Оон мен силерниң кылыр ужурлуг шупту ажыл-херектериңерге хамаарыштыр айтыышкыннарны база-ла ынчан берген мен».

Хайгыылдаашкын база чоннуң кортканы

(Сан. 13–14)

¹⁹ «Бис ынчан ·Хоривтен көжүп үнгеш, Дээрги-Чаяакчы Бурганывыстың дужааганын ёзугаар, амор чоннуң даглыг чуртунга чедер орук-биле чорупкаш, силерниң көргениңер аажок улуг коргунчуг ээн кургаг ховуну таварып эрткеш, Кадес-Варниге чеде берген бис. ²⁰ Мен силерге: „Дээрги-Чаяакчы Бурганывыстың биске берип турары амор чоннуң даглыг чуртунда чедип келдиңер, ²¹ көрүңер даан, бо черни Дээрги-Чаяакчы Бурганыңар силерге берип турар-дыр, барып, ада-өгбеңерниң Бурганы Дээрги-Чаяакчының силерге чугаалап турганын ёзугаар, ону ээлеп алыңар, кортпаңар-даа, сүрээдевеңер-даа “ – дээн мен.

²² А силер ынчан шупту меңээ чедип келгеш: „Бо черни биске шинчип көрүп бээр улустан баштай чорудуптаалы, олар бистиң эртер ужурлуг оруувус база барып чедер хоорайларывыс дугайында медээден эккелзин“ – дээн силер.

²³ Ол бодалды таарымчалыг деп көргеш, силерниң араңардан он ийи кижини – аймак бүрүзүнден-не бир кижи кылдыр – шилип алган мен. ²⁴ Хайгыылчылар чорупкаш, даглыг черже үнгеш, Эшкол шынаага чеде бергеш, ону шинчип көрген. ²⁵ Оон ол черниң чимистерин тудуп алгаш, биске эккелгеш, Дээрги-Чаяакчы Бурганывыстың биске берип турары чер дугайында медээлеп: „Эки чер-дир“ – деп чугаалаан.

²⁶ А силер ынаар үнүксевейн, Дээрги-Чаяакчы Бурганыңарның айтыышкынынга удурланып, ²⁷ чадырларыңарга: „Биске хөңнү чок болгаш база бисти амор чоннуң холунга хүлээдип берип, узуткап каар дээш, Дээрги-Чаяакчы бисти египет черден үндүре берген-дир. ²⁸ Ынаар чедер харыывыс кайда боор. Хайгыылчы ха-дуңмавыс ‘Ол чон бистен күчүлүг, улуг-шыырак-тыр, ооң хоорайлары улуг болгаш дээрге чедип турар быжыглалдарлыг-дыр, Энактың үре-салгалын безин аңаа көрдүвүс’ деп чугаалааш, сорук-күжүвүстү кошкадыпты“ – деп хыйланып турган силер.

²⁹ А мен силерге: „Ол чондан кортпаңар-даа, сүрээдевеңер-даа. ³⁰ Дээрги-Чаяакчы Бурганыңар мурнуңарда бар чыдар болгай, Ол, Египетке, бодуңар көрүп туруңарда, силерге кылганы дег, силерниң талаңарга чаалажыр . ³¹ Ээн кургаг ховуга Дээрги-Чаяакчы Бурганыңар силерни бүгү эрткен орууңарга, бо черге чедип келгижеңерге чедир, ада кижиниң оглун чүктеп чорууру дег, чүктеп чораанын көрген-не болгай силер “ – дээн болгай мен.

³² Ынчалза-даа ол таварылгада Дээрги-Чаяакчы Бурганыңарга бүзүревейн бардыңар; ³³ силерге турлагжып алыр чер көрүп бээр дээш мурнуңарга орук баштап бар чыткан Бурганга, силерге орук айтыр дээш дүне – от аразынга, а хүндүс – булут аразынга бар чыткан Бурганга бүзүревейн бардыңар ».

Бурганның чонну кезеткени

(Сан. 14:20-45)

³⁴ «Дээрги-Чаяакчы силерниң чугаа-сөзүңерни дыңнап кааш, килеңнеп: ³⁵ „Бо улустан, бо бузуттуг салгалдан кым-даа ада-өгбеңерге бээр бооп аазааным эки черни көрбес. ³⁶ Чүгле Иефоннийниң оглу Халев ол черни көөр; Дээрги-Чаяакчыга бүрүнү-биле чагыртканы дээш , Мен аңаа болгаш ооң үре-салгалынга таварып эрткен черин бээр мен“ – деп даңгыраглаан.

³⁷ Силерниң хайыңар-биле Дээрги-Чаяакчы меңээ безин килеңнеп, мынча дээн: „Сен база ол черже кирбес сен ; ³⁸ Нуннуң оглу, сээң дузалакчың Иисус – ынаар кирер кижи ол-дур, сен ону сорук киирип, быжыглап каг, чүге дээрге ол черни ээлээр кылдыр, израиль чонну баштап киире бээр кижи ол-дур. ³⁹ ‘Дайзыннарга олча-тывыш болу бээр улус-тур’ деп турган чаш ажы-төлүңер, амгы үеде эки-бакты ылгап билбес оолдарыңар демги черже кире бээр, оларга ол черни бээримге, ээлеп алыр. ⁴⁰ А силер дедир эггеш, Кызыл далай чедер орук-биле ээн кургаг ховуже чоруптуңар“.

⁴¹ Ынчан силер меңээ: „Дээрги-Чаяакчының мурнунга бачыт үүлгеткен-дир бис, ам барып, Дээрги-Чаяакчы Бурганывыстың биске дужааганын ёзугаар чаалажыылы“ – деп харыылаан силер. Ооң соонда кайыңар-даа дайылдажыр чепсээн астып алгаш, даглыг черже үне бээри шуут белен деп бодаан. ⁴² А Дээрги-Чаяакчы меңээ: „Оларга: ‘Ынаар үнмеңер база дайылдашпаңар, чүге дээрге араңарда Мен чок-тур мен. Оон башка дайзыннарыңарга чылча шаптырар силер’ – деп чугаала“ – дээн.

⁴³ Мен силер-биле чугаалашкан мен, ынчалза-даа мени тоовайн, Дээрги-Чаяакчының айтыышкынынга удурланып, тураңар улгадып, даглыг черже үне бердиңер. ⁴⁴ Ол даглыг черниң чурттакчылары – амор чон силерге удур чаалажып үнгеш, силерни арылар ышкаш сывыртап, Сеирден эгелээш, мырыңай Хормага чедир чылча шаап турган. ⁴⁵ Силер ынчан ээп келгеш, Дээрги-Чаяакчыдан дуза дилеп, ыглажып турдуңар, а Ол сөстериңерни дыңнавайн эрттирип, силерни тоовайн барган. ⁴⁶ Ынчангаш силер Кадеске ол хире үр болган силер ».

Израиль чон Эдом, Моав болгаш Аммоннуң чоогунда

¹ «Бис дедир ээпкеш, Дээрги-Чаяакчының меңээ чугаалаанын ёзугаар, Кызыл далай чедер орук-биле ээн кургаг ховуже чорупкаш, Сеир дагларын үр үе дургузунда оюп эртип келген бис . ² Ынчан Дээрги-Чаяакчы меңээ мынча деп чугаалаан: ³ „Бо дагларны чежеге дээр оюп эртип кээр силер, соңгу чүкче ээптиңер. ⁴ Чонга мону айтып-чагы. Силер чаңгыс сөөк ха-дуңмаңар – Исавтың үре-салгалының чурттап турары Сеирни таварып эртер силер. Олар силерден корга бээр, ⁵ ындыг-даа болза, олар-биле дайылдажырындан кичээниңер, чүге дээрге Сеир дагларын ээлеп чурттаар кылдыр Исавка хүлээдип берген болгаш , оларның черинден силерге идик улдуңу хире-даа чер бербес мен. ⁶ Аъш-чемни олардан акша-биле садып чиңер, сугну база акша-биле садып ижиңер“.

⁷ Дээрги-Чаяакчы Бурганыңар силерниң кылып турар бүгү чүүлдериңерге ачы-буянны хайырлаан, шак бо кончуг улуг ээн кургаг ховуда көжүп чоруп турарыңарны-даа билир болгай; Дээрги-Чаяакчы Бурганыңар силер-биле дөртен чыл кады чоруп тур , хереглээн бүгү чүвеңерни ап келдиңер. ⁸ Оон Сеирде чурттап турар ха-дуңмавыс болур Исавтың үре-салгалының чаны-биле эрте берип, Арава шынаада Эйлат биле Эцион-Гаверни таварып эрткен оруктан эггеш, Моав ховузунче шиглей чорупкан бис.

⁹ Дээрги-Чаяакчы меңээ мынча дээн: „Моав чонну кызып-кыйба, ооң-биле дайылдашпа, чүге дээрге Ар хоорайны Лоттуң үре-салгалынга ээледип каан мен, ынчангаш ооң черинден сеңээ хензиг-даа чер бербес мен “.

¹⁰ (Ооң мурнунда ол черге эмим чон – улуг-шыырак, хөй санныг, Энактың үре-салгалы ышкаш бедик-чаагай улус – чурттап турган . ¹¹ Ол улусту, Энактың үре-салгалын дег, ·рефалар деп санап турган , а моавтар оларны эмимнер деп адап алган . ¹² А Сеирге ооң мурнунда хоррей чон чурттап турган , оон Исавтың үре-салгалы оларны чер-чуртундан үндүр сывырып, узуткап каапкаш, оларның черин ээлеп алган – израиль чон база Дээрги-Чаяакчының берген өнчүзү болур черни ынчалдыр ээлеп алган болгай.)

¹³ Дээрги-Чаяакчы: „Ам көдүрлүп, Заред хемниң шынаазын кеже бериңер“ – дээрге, Заред шынааны таварып эрте берген бис . ¹⁴ Кадес-Варниден көжүп үнгеш, Заредти кеже берген үевиске чедир үжен сес чыл шуужуп эрткен. Ол үе дургузунда бистиң турлаавыста дайылдажып шыдаар эр улустуң салгалы, Дээрги-Чаяакчының оларга хамаарыштыр даңгыраглап турганы дег, бүрүнү-биле кырлып калган . ¹⁵ Дээрги-Чаяакчының холу оларны, когу үзүлгүжеге чедир, турлагда чон аразындан төндүр узуткап турган. ¹⁶ Ол салгалдың дайылдажып шыдаар эр улузу шупту кырлып, чон аразынга артпаанда, ¹⁷ Дээрги-Чаяакчы меңээ мынча дээн: ¹⁸ „Сен ам Моавтың кызыгаарындан үнүп, Ар хоорайның чаны-биле эртип бар чыдыр сен. ¹⁹ Аммон чонга чоокшулап келген-дир сен. Оларны кызып-кыйба, олар-биле дайылдашпа; аммон чоннуң черинден сеңээ хензиг-даа чер бербес мен , чүге дээрге ол черни Лоттуң үре-салгалынга{*} ээледип каан мен“».

²⁰ (Ол чурт ·рефаларның чурту деп база санаттынып турар, ооң мурнунда аңаа рефалар чурттап турган, а аммоннар оларны замзумимнер деп адап алган . ²¹ Олар улуг-шыырак, хөй санныг, Энактың үре-салгалы ышкаш бедик-чаагай чон болур; Дээрги-Чаяакчы оларны, аммоннар чедип кээрге, узуткап каан. Аммон чон замзумимнерниң черин эжелеп алгаш, аңаа чурттай берген. ²² Исавтың үре-салгалы Сеирге чедип кээрге, Бурган база ынчалдыр кылып, хоррей чонну узуткап каан болгай – олар хоррейлерниң черин эжелеп алгаш, амдыгаа чедир ында чурттап турар . ²³ А Кафтордан чедип келген кафтор чон Газа хоорайга чедир суурларга чурттап турган аввей чонну узуткап кааш, оларның черинге чурттай берген .)

Сигон хаанның тиилеттиргени

(Сан. 21:21-26)

²⁴ «Дээрги-Чаяакчы оон мынча дээн: „Көдүрлүп, көжүп үнгеш, Арнон хемниң шынаазын кеже бер; көр даан, сээң холуңга Эсевоннуң амор сөөктүг хааны Сигонну база ооң черин хүлээдип берип тур мен – ооң-биле дайылдажып, ол черни эжелеп ап эгеле. ²⁵ Бо хүнден эгелээш, бүгү чырык черде чоннар сенден коргуп, сүрээдээр кылдыр кылып каар мен ; сээң дугайыңда дыңнап каан чоннар аажок коргуп, сүрээдээнинден сирилей бээр“.

²⁶ Мен ынчан Кедемот ховузундан Эсевонда Сигон хаанче төлээлекчилерим чорудуптарымга, олар аңаа эп-найырал саналдап, сөс дамчыткан: ²⁷ „Силерниң чериңер таварты эрте бээрин биске чөпшээреп көрүңер. Бис чүгле орук-биле чоруп, оң-даа, солагай-даа талаже эгбейн эрте бээр бис . ²⁸ Аъш-чемиңерни акша-биле садып чиир бис, сууңарны база акша-биле садып ижер бис, чүгле кылаштап эрте берип көрээли. ²⁹ Иорданны кежип, Дээрги-Чаяакчы Бурганывыстың биске берип турар черинге чеде бергижевиске чедир, чериңер таварып эртерин, Сеирде чурттап турар Исавтың үре-салгалы база Арда чурттап турар моавтар дег, биске чөпшээреп көрүңер“.

³⁰ Ынчалзажок Эсевоннуң хааны Сигон биске бодунуң черин таварып эртерин чөпшээревээн, чүге дээрге Дээрги-Чаяакчы Бурганыңар ону силерниң холуңарга хүлээдип бээр дээш, дошкуурадып база чөрүүледип каан; ам ынчалдыр бүткен-даа-дыр!

³¹ Дээрги-Чаяакчы меңээ: „Көр даан, Мен сеңээ Сигонну база ооң черин хүлээдип берип эгеледим, ооң черин эжелеп ап эгелей бер“ – дээн.

³² Сигон ынчан бодунуң шупту албаты чону-биле Иааца деп черге биске удур тулчуп үнүп келген. ³³ А Дээрги-Чаяакчы Бурганывыс Сигонну биске хүлээдип бээрге, ону, ооң оолдарын база шупту албаты чонун базып каан бис. ³⁴ Ол үеде бис Сигонга хамааржыр хамык хоорайларны эжелеп алгаш, оларның шуптузунуң чурттакчы чонун бүрүнү-биле узуткап каан бис – эр-даа, херээжен-даа улусту, ажы-төлдү-даа чок кылып, кымны-даа диригге арттырбаан бис. ³⁵ Чүгле оларның мал-маганын база эжелеп алганывыс хоорайларда үнелиг чүүлдерни бодувуска олча-тывыш кылдыр ап алган бис. ³⁶ Арнон хемниң эриинде турар Ароер хоорай биле шынаада турар өске-бир хоорайдан эгелээш , Галаадка чедир биске удур туржуп шыдаар хоорай турбаан, Дээрги-Чаяакчы Бурганывыс оларның шуптузун биске хүлээдип берген. ³⁷ Чүгле аммоннарның черинче чоокшулаваан силер; Иавок хемниң кыдыында база дагларда турар хоорайларынче – Дээрги-Чаяакчы Бурганывыстың оларга дээрин хоруп кааны шупту черлерже – чоокшулаваан силер».

Ог хаанның тиилеттиргени

(Сан. 21:31-35)

¹ «Оон өскээр эггеш, Васанче шиглей чорупкан бис. Васанның хааны Ог бодунуң шупту албаты чону-биле Эдрея чанынга биске удур тулчуп үнүп келген. ² Дээрги-Чаяакчы меңээ: „Ол хаандан кортпа, Мен ону, ооң шупту албаты чонун база чуртун сээң холуңга хүлээдип бээр мен; сен ону Эсевонга чуртун чагырып турган амор хаан Сигонну ышкаш аажылаар сен“ – дээн .

³ Дээрги-Чаяакчы Бурганывыс Васанның хааны Огту, ооң бүгү албаты чонун бистиң холувуска хүлээдип берген; бис оларны кырып каарывыска, чаңгыс-даа дириг кижи артпаан! ⁴ Ынчан Огка хамааржып турган хамык хоорайларны эжелеп алган бис; чаңгыс-даа хоорай биске чагыртпайн барбаан: алдан хоорайны – шупту Аргов девискээрни , Ог хаанның күрүнези Васанны чагырып алган бис. ⁵ Ол хоорайлар шупту бедик ханалар-биле, хаалгалар болгаш дээктер-биле быжыглаттынган турган. Дыка хөй быжыглал чок хоорайларны база эжелеп алган бис. ⁶ Эсевоннуң хааны Сигоннуң хоорайларынга кылганывыс дег, хоорай бүрүзүнде чурттап турар эр-даа, херээжен-даа улусту, ажы-төлдү-даа кырып каапкан бис . ⁷ А хамык мал-маганны база ол хоорайларның бүгү үнелиг чүүлдерин олча-тывыш кылдыр ап алган бис.

⁸ Бис ол үеде ийи амор хаанның чагырганы Иорданның чөөн талазында черни – Арнон хемден Эрмон дагга чедир – хунаап алган бис. ⁹ (Сидоннуң чурттакчылары Эрмон дагны Сирион деп адаар, а амор чон ону Сенир деп адаар болган .) ¹⁰ Оргулааш черде турар хамык хоорайларны, бүгү Галаадты база бүгү Васанны – Ог хаанның күрүнезинде Салха биле Эдрея хоорайларга чедир эжелеп алган бис».

¹¹ (Васанның хааны Ог дээрзи арткан сөөлгү ·рефаларның бирээзи турган чүве-дир . Ооң демир оруну аммоннарның Равва хоорайында ам-даа бар болдур ийин. Кыры дурту-биле хемчээрге, ол оруннуң узуну тос кыры, дооразы дөрт кыры болган.)

Иорданның чөөн талазында черни эжелеп алганы

¹² «Бистиң ынчан эжелеп алган черивисти: Арнон хемниң шынаазының чанында турар Ароер хоорайдан эгелээш, даглыг Галаадтың чартык кезиин – ында турар хамык хоорайлар-биле катай – Рувим биле Гадтың аймактарынга хүлээдип берген мен . ¹³ А Галаадтың арткан кезээ биле Огтуң күрүнези Васанны бүрүнү-биле Манассияның аймааның чартыынга берип каан мен. (Бүгү Аргов девискээрни – бүгү Васанны „рефалар чурту“ деп адаар чүве. ¹⁴ Манассияның үре-салгалы Иаир дээрзи бүгү Аргов девискээрни гессур биле мааха аймактарның кызыгаарынга чедир эжелеп алгаш, Васанны бодунуң ады-биле „Иаирниң хоорай-суурлары“ деп адап алган, ол ат амдыгаа чедир арткан.) ¹⁵ Махирниң төрел бөлүүнге Галаадты хүлээдип берген мен . ¹⁶ А Рувим биле Гадтың аймактарынга Галаадтан Арнон хемге чедир черни хүлээдип берген мен; ол черниң бир талакы кызыгаары Арноннуң шынаазының ортузу-биле эрткен, а Иавоктуң шынаазы – аммон чон-биле кызыгаар бооп турган ; ¹⁷ ол ышкаш Иордан хемниң чөөн талазында шынааны база соңгу чүкте Киннерет хөлден мурнуу чүкте Дус далайның (азы Арава далайының) чөөн талазында Фасги сынның эдээнге чедир черни хүлээдип берген мен.

¹⁸ Ол үеде силерге мынча деп айтып-чагаан мен: „Дээрги-Чаяакчы Бурганыңар силерге бо черни ээлээр кылдыр берген-дир. Дайылдажып шыдаар шупту эр улузуңар чепсегленгеш, ха-дуңмаңар – израиль чонну баштап алгаш, мурнап чорупсун; ¹⁹ чүгле кадайларыңар, ажы-төлүңер база мал-маганыңар – а силерде мал-маган эңдерик дээрзин билир мен – силерге айтып бергеним хоорайларга артып калзын . ²⁰ Дээрги-Чаяакчы ха-дуңмаңарга база, силерге ышкаш, тайбың чуртталганы хайырлаарга, олар Дээрги-Чаяакчы Бурганыңарның Иорданның барыын талазынга берип турар черин ээлеп аарга, чүгле ынчан силерниң кайыңар-даа мээң хуваап бергеним чериңерже ээп кээп болур “.

²¹ Иисуска база ол үеде: „Дээрги-Чаяакчы Бурганыңарның демги ийи хаанны канчанганын ийи карааң-биле көрген болгай сен; таварып эртериң бүгү күрүнелерни база Ол ынчаар аажылаар . ²² Олардан кортпаңар, Дээрги-Чаяакчы Бурганыңар Боду силерниң талаңарда чаалажып турар болгай “ – деп чагып турган мен».

Моисейниң Ханаанче кирип болбас ужурлуу

²³ «Мен ол үеде Дээрги-Чаяакчыга чаннып тейлеп: ²⁴ „Дээрги-Чаяакчы, Дээргим! Сен Бодуңнуң чалчаңга өндүр бедииңни база күчү-күжүңнү көргүзүп эгелей бердиң. Сээңии дег ажыл-херектерни кылып, Сээңии дег күчү-күштү көргүзүп шыдаар өске бурган дээрде-даа, черде-даа бар бе? ²⁵ Иорданның ындыы чарыынче кеже бергеш, ында чаттылып чыдар эки черни, чараш даглыг черни база Ливан дагларны көөрүн чөпшээреп көрем!“ – деп турган мен.

²⁶ Ынчалза-даа Дээрги-Чаяакчы силерниң хайыңар-биле меңээ килеңней берген турган болгаш , мени тоовайн барган. Ол меңээ мынча дээн: „Болгаан! Меңээ моон соңгаар ынча диве; ²⁷ Фасги сынның бажынче үне бергеш, барыын, соңгу, мурнуу болгаш чөөн чүкче көрүп көр. Карааң-биле көрүп ал, чүге дээрге бо Иордан хемни кешпес-тир сен. ²⁸ Иисусту чагып-сурга, ону быжыктырып, сорук киирип каг, чүге дээрге бо чонну баштап чоруур база сээң ам көрүп каарың черни оларга ээлээр кылдыр бээр кижи – ол-дур “.

²⁹ Оон бис Бет-Фегорнуң дужунда шынаага доктаап туруп алган бис».

Бурганның хоойлузунга чагыртсын дээн чагыг

¹ «Ынчангаш, израиль чон, сагыыр кылдыр силерге өөредип турарым дүрүм, хоойлуларны дыңнаңар, оларны күүседир болзуңарза, амы-тынныг артар силер база ада-өгбеңерниң Бурганы Дээрги-Чаяакчының силерге берип турар черин өнчү кылдыр алыр силер. ² Мээң силерге берип турар айтыышкыннарымга чүнү-даа немевеңер база оон чүнү-даа казываңар ; силерге чагып турарым Дээрги-Чаяакчы Бурганыңарның айтыышкыннарын сагыңар. ³ Фегорда ·Ваал бурганның хайы дээш, Дээрги-Чаяакчының кылган чүвезин карааңар-биле көрген болгай силер: Ваал бурганга мөгейген кижи бүрүзүн Дээрги-Чаяакчы Бурганыңар силерниң араңарга амылыг арттырбаан болгай , ⁴ а силер, Дээрги-Чаяакчы Бурганыңарга бердинген улус, шуптуңар амдыгаа чедир дириг-дир силер. ⁵ Көрүңер даан, Дээрги-Чаяакчы Бурганымның меңээ дужааганын ёзугаар, дүрүм, хоойлуларны силерге өөредип кагдым, эжелеп аар дээш кирип турарыңар черге оларны сагыңар. ⁶ Оларны кадагалап, күүседир болзуңарза, өске чоннар мурнунга угаан-сарыылдыг улус бооп көстүр силер , ол чоннар демги бүгү дүрүмнер дугайында дыңнап кааш: „Шынап-ла, бо өндүр улуг чон угаан-сарыылдыг-дыр!“ – дээр .

⁷ Дээрги-Чаяакчы Бурганывыстан кажан-даа дуза дилеп кыйгырарывыска, Ооң биске чоогу дег, ындыг чоок бурганнарлыг өске кандыг өндүр улуг чон барыл? ⁸ Мээң бөгүн силерге берип турар бүгү өөредиим дег, ындыг чөптүг дүрүм, хоойлуларлыг өске кандыг өндүр улуг чон барыл? ⁹ Чүгле сеткил-сагыжыңарны кадагалаңар, карааңар-биле көргениңер Бурганның ажыл-херектерин уттуңар халак, олар силерниң назыныңар дургузунда чүрээңерге шыгжаттынып артсын; шак ол ажыл-херектерни ажы-төлүңерге-даа, оларның ажы-төлүнге-даа чугаалап бериңер . ¹⁰ Дээрги-Чаяакчы Бурганыңарның мурнунга ·Хорив даг чанынга турганыңарны база Дээрги-Чаяакчының меңээ ынчан: „Чонну Мээң чанымга чыывыт, оларга Бодумнуң сөстеримни дыңнадып берейн – олар дыңнап алгаш, чер кырынга чурттаар назынының дургузунда Менден коргуп өөренип алзын база ажы-төлүн ол бүгүге өөредип кагзын“ – дээнин чугаалап бериңер .

¹¹ Силер чоокшулай бергеш, даг эдээнге туруп алган силер, а даг дээрниң хиндиинге чедир өөскээн отка бүргедипкен, дүмбей караңгы дүжүп, ону сырый кара булут бүргей берген . ¹² Дээрги-Чаяакчы силерге от иштинден чүве чугаалаан, Ооң чүү дээнин дыңнап турган силер, а овур-дүрзүзүн көрбээн силер, чүгле үнүн дыңнаан силер. ¹³ Ол Бодунуң чагыг-керээзин – он айтыышкынны – силерге чарлааш, ону күүседирин дужаагаш, ийи калбак дашка бижип каан . ¹⁴ Ол үеде Дээрги-Чаяакчы меңээ силерни, эжелеп аар дээш кирип турарыңар черге сагыыр кылдыр, дүрүм, хоойлуларга өөредип каарын дужааган».

Дүрзү-бурганнарга мөгееринден кичээндириг

¹⁵ «Сеткил-сагыжыңарны кадагалаңар, Дээрги-Чаяакчы ·Хорив дагга от иштинден силерге чүве чугаалап турган хүнде Ооң кандыг-даа овур-дүрзүзүн көрбээн болгай силер. ¹⁶ Кичээниңер! Самыырап, бодуңарга эр азы херээжен кижи хевирлиг көргүскен кандыг-бир шуткаан азы чазаан дүрзү кылып алдыңар халак . ¹⁷ Черде бар кандыг-бир мал-маганның, дээрде ужуп чоруур кандыг-бир чалгынныг куштуң дүрзүзүн кылып алдыңар халак; ¹⁸ чер кырында соястап чоруур кандыг-бир амытанның, черден куду деңнелдиг сугларда кандыг-бир амытанның дүрзүзүн кылып алдыңар халак. ¹⁹ Дээрже көргеш, ооң шупту аг-шериин: хүннү, айны, сылдыстарны көрүп кааш, элзеттирип, оларга мөгейип, бараан болуп эгеледиңер халак , Дээрги-Чаяакчы Бурганыңар ол бүгүнү дээр адаанда шупту өске чоннарга, оларның үлүү кылдыр, хуваап берген болгай, ²⁰ а силерни, Ооң хуу өнчүзү болзун дээш, хайылдырар суугудан ужулган дег, Египеттен үндүрүп эккелген болгай . Ам Бурганның ындыг чону болганыңар көскү-дүр.

²¹ Силерниң хайыңар-биле Дээрги-Чаяакчы Бурганыңар менче килеңнеп, мээң Иорданның ындыы чарыынче кешпезимни база Ооң силерге берип турары эки черже кирбезимни даңгыраглаан . ²² Ынчангаш Иорданны кешпейн, бо черге өлүр болган-дыр мен, а силер хемни кешкеш, дуу эки черни эжелеп аар силер. ²³ Чүгле кичээниңер: Дээрги-Чаяакчы Бурганыңарның силер-биле чарган чагыг-керээзин утпаңар база Ооң силерге хоруп дужааганын ёзугаар бодуңарга кандыг-даа хевирлиг дүрзүлер кылып албаңар. ²⁴ Чүге дээрге Дээрги-Чаяакчы Бурганыңар – өрттендир чиир от-тур, хүннээчел Бурган-дыр .

²⁵ А ол черге ажы-төлүңер база оларның ажы-төлү төрүттүнүп келгенде, чүве тоовастап, самыырап: кандыг-даа хевирлиг дүрзүлер кылып алгаш, Дээрги-Чаяакчы Бурганыңар мурнунга бузут үүлгедип, Ону хорададып алган дижик силер. ²⁶ Ынчаар болзуңарза, бөгүн дээр биле черни силерге удур херечилер кылдыр кыйгырып , сагындырып тур мен: ээлеп алыр дээш Иорданны кежип турарыңар черден доп-дораан ис чок чиде бээр силер, аңаа үр-даа чурттавайн, узуткаттырып аар силер! ²⁷ Дээрги-Чаяакчы силерни өске чоннарже тоо быдарадып чорудуптар , Ооң силерни аппаары чоннар аразынга эвээш санныг бооп артар силер. ²⁸ Силер аңаа кижи холу-биле ыяштан азы даштан кылган, көрүп, дыңнап, чемненип, чыт билип шыдавас бурганнарга бараан болур силер . ²⁹ Ынчалза-даа ол чурттарга Дээрги-Чаяакчы Бурганыңарже чүткүп, Ону дилеп эгелээр силер; бир эвес Олче бүгү чүлдү-чүрээңер-биле, бүгү сеткил-сагыжыңар-биле чүткүүр болзуңарза, тып чеде бээр силер . ³⁰ Айыыл-халапка алзып алган туруңарда, келир үеде ол бүгү силер-биле болу бергенде, Дээрги-Чаяакчы Бурганыңарже эглип, Ооң үнүн тооп дыңнаар силер. ³¹ Дээрги-Чаяакчы Бурганыңар – ээ-хайыралыг Бурган-дыр. Ол силерни каапкаш барбас, узуткап кагбас, силерниң ада-өгбеңер-биле чаргаш, даңгыраа-биле шынзыткан чагыг-керээзин утпас».

Дээрги-Чаяакчы – дың чаңгыс ёзулуг Бурган

³² «Бурганның чер кырынга кижини чаяап каан хүнүнден эгелээш , сээң тыптып кээриң мурнунда-ла эрте берген үелерни шинчилеп көр даан: бүгү чырык чер кырынга шак бо ышкаш өндүр улуг херек турган бе азы ол ышкаш чүве дыңналган бе? ³³ Сен ышкаш, Бурганның от иштинден чугаалап турар үнүн дыңнааш безин , дириг арткан өске-бир чон бар бе? ³⁴ Азы өске-бир бурган чедип келгеш, бодунга чонну өске чон аразындан ялалар, көскү демдектер, кайгамчык чүүлдер, чаа-дайын, быжыг хол, күчү-күш болгаш аажок коргунчуг байдалдар-биле ап алырын шенээн бе? Египетке, сен көрүп туруңда, Дээрги-Чаяакчы Бурганың ол бүгүнү сен дээш кылган болгай. ³⁵ Дээрги-Чаяакчы Бурган дээрзин, Оон өске Бурган чок дээрзин билип алзын дээш, сеңээ ол бүгүнү көргүскен-дир . ³⁶ Сеңээ сургаал бээр дээш, Ол Бодунуң үнүн дыңнаарын сеңээ дээрден хайырлап, чер кырынга Бодунуң өндүр улуг одун көргүскен , Ооң от иштинден дыңналган чугаа-сөзүн дыңнап турган сен.

³⁷ Дээрги-Чаяакчы сээң ада-өгбеңге ынак болгаш, оларны салгап арткан үре-салгалын шилип алгаш, сени өндүр улуг күчү-күжү-биле Египеттен Боду үндүрүп эккелген. ³⁸ Сенден улуг, күштүг чоннарны сээң мурнуңдан үндүр сывырыпкаш, оларның черинче сени киирип, черни сээң өнчүң кылдыр хуваап бээр дээш, ынчаар кылган-дыр. Ам ынчалдыр бүткен-даа-дыр. ³⁹ Ынчангаш ам Дээрги-Чаяакчы – өрү дээрде, куду черде Бурган дээрзин , оон өске Бурган чок дээрзин билип ал, ону чүрээңге шыгжап ал . ⁴⁰ Мээң бөгүн сеңээ айтып-чагып турарым Ооң дүрүм, хоойлуларын кадагала, ынчан сеңээ болгаш сени салгап аар үре-салгалыңга эки болур база Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның сеңээ кезээ шагда берип турары черге үр чурттаар сен».

Үш хоргадал-хоорайны шилип кааны

(Сан. 35:9-34; Ы. х. к. 19:1-13; Иис. 20:1-9)

⁴¹ Моисей ынчан Иорданның чөөн талазынга үш хоорай аңгылап каан. ⁴² Ооң мурнунда өжээннешпейн турган кижизин сагыштыы-биле эвес, билбейн эндеп каан кижи ол хоорайларның кайы-бирээзинче дезе бергеш, дириг артып каап болур турган. ⁴³ Шилиттинген хоргадал-хоорайлар бо-дур: ээн кургаг ховуда оргулааш черде турар, Рувимниң аймаанга хамааржыр Бецер хоорай, Галаадта турар, Гадтың аймаанга хамааржыр Рамот хоорай болгаш Васанда турар, Манассияның аймаанга хамааржыр Голан хоорай.

Моисейниң дүрүм-хоойлузунга киирилде

⁴⁴ Моисейниң израиль чонга дамчыткан хоойлузу бо-дур. ⁴⁵ Израиль чон Египеттен хосталып үнген соонда, Моисейниң оларга чугаалаан доктаалдары, дүрүмнери болгаш хоойлулары бо-дур. ⁴⁶ Моисей оларны чонга Иорданның чөөн талазынга, Бет-Фегорнуң дужунда шынаага, Эсевонга чуртун чагырып турган амор хаан Сигоннуң черинге чугаалаан. Ооң мурнунда Моисей Египеттен хосталып үнген израиль чон-биле кады келгеш, Сигонну базып кааш, ⁴⁷ ооң база Васанның хааны Огтуң черлерин – Иорданның чөөн талазынга чурттап чораан ийи амор хаанның черлерин эжелеп алган турган . ⁴⁸ Арнон хемниң эриинде Ароерден эгелээш, Сийон (азы Эрмон) дагга четкен , ⁴⁹ Иорданның чөөн талазында бүгү шынааны ээлээн, Фасги сынның эдээнде Дус далайга четкен черлер ол турган .

Он айтыышкын

(Хост. 20:1-17)

¹ Моисей бүгү израиль чонну чыылдырып алгаш, чугаалаан: «Израиль, дыңна, бөгүн силерге дыңналдыр чугаалаарым дүрүм, хоойлуларны дыңнаңар; оларны өөренип алгаш, күүседирин кызыдыңар. ² Дээрги-Чаяакчы Бурганывыс ·Хорив дагга бистиң-биле чагыг-керээ чарган болгай. ³ Бистиң ада-өгбевис-биле эвес, а бөгүн мында турар дириг улус – бис бүгүде-биле ол чагыг-керээни чарган болгай. ⁴ Дээрги-Чаяакчы ол дагның бажынга силер-биле удур-дедир көржүп алгаш, от иштинден чугаалажып турган ; ⁵ а мен ол үеде, Дээрги-Чаяакчының сөстерин силерге дамчыдып чугаалаар дээш, Ооң биле силерниң араңарга турган мен, чүге дээрге оттан корткаш, даг бажынче үнмээн болгай силер . Ол ынчан мынча дээн:

⁶ „Мен дээрге сени кул болуп чорааның Египеттен үндүре берген Бурганың Дээрги-Чаяакчы-дыр мен . ⁷ Сеңээ Менден өске кандыг-даа бурганнар турбазын .

⁸ Бодуңга дүрзү-бурган кылба; өрү дээрде, куду чер кырында болгаш чер адаа сугда чоруур чүвениң кандыг-даа чурук-дүрзүзүн кылба . ⁹ Оларга мөгейбе база бараан болба, чүге дээрге сээң Дээрги-Чаяакчы Бурганың болур Мен – хүннээчел Бурган-дыр мен ; Мени хүлээп көрбес улустуң ажы-төлүн, ада-өгбезиниң кем-буруузу дээш, үшкү болгаш дөрткү салгал чедир кезедир мен . ¹⁰ А Меңээ ынак база Мээң айтыышкыннарымны күүседир улуска муң салгал чедир энерелдиг болур мен .

¹¹ Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның адын хей черге адава; Дээрги-Чаяакчының адын хей черге адап турар кижини Ол кеземче чокка арттырбас .

¹² Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның дужааганын ёзугаар амыр-дыш хүнүн ыдыктай көрүп, сагып чор . ¹³ Алды хүн дургузунда ажылдап, янзы-бүрү ажыл-херектериң кыл. ¹⁴ А чедиги хүн – Дээрги-Чаяакчы Бурганыңга бараалгаткан амыр-дыш хүнү-дүр. Ол хүнде сен бодуң-даа, сээң оглу-кызың-даа, сээң эр, херээжен кулдарың-даа, сээң шары, элчигениң-даа, бүгү өске мал-маганың-даа, сээң аал-ораныңда турар даштыкы кижи-даа – дөгереңер кандыг-даа ажыл-херек кылбаңар, сээң эр, херээжен кулдарың база сен ышкаш дыштанып алзын. ¹⁵ Египет черге кул болуп чорааныңны, Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның сени оортан быжыг холу-биле база күчү-күжү-биле үндүре бергенин утпайн чор, ынчангаш Дээрги-Чаяакчы Бурганың сеңээ амыр-дыш хүнү доктаадырын дужааган болгай.

¹⁶ Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның сеңээ дужааганын ёзугаар ачаң биле аваңны хүндүлеп чор , ынчан сээң назының узаар база Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның сеңээ берип турары черге буян-кежиктиг чурттаар сен .

¹⁷ Кижи өлүрбе .

¹⁸ Кады чурттаан эжиңге өскерилбе .

¹⁹ Оорлава .

²⁰ Өске кижиге удур хоозун херечилел кылба .

²¹ Өске кижиниң кадайынче туралава база өске кижиниң аал-оранын, ооң шөлүн, ооң эр, херээжен кулдарын, ооң буга, элчигенин – өске кижиде бар чүү-даа чүвени алыксава “».

Моисей – чон биле Бурганның аразында эптештирикчи

²² «Дээрги-Чаяакчы ол сөстерни чыылган бүгү чонга даг кырынга от, булут болгаш дүмбей караңгы аразындан ыыткыр медеглээш, оон өске чүве чугаалаваан. Оон Бодунуң сөстерин ийи калбак дашка бижээш, ол даштарны меңээ берип каан . ²³ Дүмбей караңгыдан үн дыңнап кааныңда база даг чалбыышталдыр хып турда, сээң аймактарыңның шупту ·баштыңнары база удуртукчулары меңээ чедип келгеш, ²⁴ мынча дээн болгай: „Дыңнап көрем, Дээрги-Чаяакчы Бурганывыс Бодунуң өндүр чырыы биле бедиин биске көргүстү, Ооң от иштинден дыңналган үнүн дыңнадывыс. Бурган кижи-биле чугаалашкан соонда, ол кижи дириг артып каарын бөгүн көрдүвүс! ²⁵ Ындыг-даа болза, ам өлген херээвис чүл? Дээрги-Чаяакчы Бурганывыстың үнүн ам бир дыңнап кагзывысса, өлүп каар болгай бис, ол кончуг улуг от бисти чиптер болгай . ²⁶ Бис ышкаш, дириг Бурганның от иштинден чугаалап турар үнүн дыңнааш, дириг арткан улус бар бе? ²⁷ Сен бодуң Дээрги-Чаяакчы Бурганывысче чоокшулай бергеш, Ооң чугаалаар бүгү чүвезин дыңнап ал, ооң соонда Дээрги-Чаяакчы Бурганывыстың сеңээ чугаалаан бүгү чүвезин биске дамчыдар сен, а бис дыңнап алгаш, күүседир бис “.

²⁸ Мээң-биле чугаалажып туруңарда, Дээрги-Чаяакчы дыңнап кааш, меңээ мынча дээн: „Бо чоннуң сеңээ чугаалап турган сөстерин дыңнадым. Оларның чугаалап турар бүгү чүвези шын-дыр ; ²⁹ оларның чүректери Менден коргуп, Мээң шупту айтыышкыннарымны бүгү назынында сагыырынче туралыг боору кай! Ынчан оларга-даа, оларның үре-салгалынга-даа кезээ мөңгеде эки боор. ³⁰ Сен барып, чадырларынче чана бээр кылдыр оларга чугаала, ³¹ а бодуң маңаа, Мээң-биле кады артып кал. Мен сеңээ оларга өөредип каарың ужурлуг шупту айтыышкыннар, дүрүмнер болгаш хоойлуларны чугаалап берейн. А бо улус Мээң оларга ээлээр кылдыр берип турарым черге чеде бергеш, ол бүгүнү күүсетсин“. ³² Ынчангаш Дээрги-Чаяакчы Бурганыңарның силерге дужааганын ёзугаар кылырын кызыдыңар, оң-даа, солагай-даа талаже өскээр барбаңар ; ³³ Дээрги-Чаяакчы Бурганыңарның силерге эдерерин айыткан оруу-биле чоруңар, ынчан амы-тынныг артар силер, силерге эки-чаагай болур база ээлеп чурттаар чериңерге узун назы назылаар силер ».

Дээрги-Чаяакчы – дың чаңгыс Бурганывыс

¹ «Дээрги-Чаяакчы Бурганыңарның силерге өөредип каарын дужааган айтыышкыннары, дүрүмнери болгаш хоойлулары бо-дур. Ээлеп чурттаар дээш бар чыдарыңар черге ол бүгүнү күүседиңер. ² Ынчан Дээрги-Чаяакчы Бурганыңардан коргар силер, айтып-чагып турарым Ооң дүрүмнери биле айтыышкыннарын боттарыңар, ажы-төлүңер болгаш ажы-төлүңерниң ажы-төлү амыдыралыңар дургузунда сагыыр силер ; ынчан силерниң назыныңар узаар. ³ Дыңна, израиль чон, сеңээ эки-чаагай болзун дээш база ада-өгбеңниң Бурганы Дээрги-Чаяакчының сеңээ чугаалап турганы дег , сүт биле ары чигири агып чыдар байлак черге эңдере өзүп-көвүдээриң дээш, ол бүгүнү күүседирин кызыт.

⁴ Дыңна, Израиль , Дээрги-Чаяакчы Бурганывыс – дың чаңгыс Дээрги-Чаяакчы-дыр! ⁵ Бодуңнуң Бурганың Дээрги-Чаяакчыга бүгү-ле чүлдү-чүрээңден, бүгү-ле сеткил-сагыжыңдан, шыдаар-ла шааңдан ынак бол . ⁶ Бөгүн сеңээ айтып-чагып турар сөстеримни сеткил-чүрээңге шыгжап ал. ⁷ Оларны бодуңнуң ажы-төлүңге шиңгээттирип каг , бодуңнуң бажыңыңга олургаш-даа, орукка чорааш-даа, удуп чыдып аарда-даа, оттуп келгеш-даа, ол сөстер дугайында чугаалап чор . ⁸ Ол сөстерни, сагындырыглыг демдек дег, холуңга баглап ал, олар сээң карактарыңга көскү кертиг дег болзун . ⁹ Оларны бажыңыңның эжииниң кастыктарынга база хаалгаңга бижип ал ».

Дээрги-Чаяакчыны уттуп болбазын сагындырганы

¹⁰ «Дээрги-Чаяакчы Бурганың сеңээ бээр бооп, Авраам, Исаак болгаш Иаков ада-өгбеңге даңгыраглааны черже – бодуңнуң тутпааның , чурттаарынга таарымчалыг улуг хоорайларлыг черже сени киире бээр; ¹¹ сээң чыып долдурбааның янзы-бүрү эт-хөреңги долган бажыңнарны, сээң казып кылбааның кудуктарны, сээң тарывааның виноград сыптары биле олива ыяштары үнген шөлдерни сеңээ бээр, аъш-чемни тоттур чиир сен. ¹² Ынчан кул болуп чорааның Египеттен сени үндүре берген Дээрги-Чаяакчыны уттуп алдың халак. ¹³ Чүгле Дээрги-Чаяакчы Бурганыңдан корт, чүгле Аңаа бараан бол , чүгле Ооң ады-биле даңгырагла . ¹⁴ Өске бурганнарны – сени долгандыр чурттап турар чоннарның бурганнарын эдербе. ¹⁵ Чүге дээрге сээң Бурганың – чон аразында турар Дээрги-Чаяакчы – хүннээчел Бурган болгай ; ынчаар болзуңза, Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның килеңи сеңээ удур кыптыгып, Ол сени чырык чер кырынга амылыг арттырбас.

¹⁶ Дээрги-Чаяакчы Бурганыңарны, Массага шенеп турганыңар дег , моон соңгаар шеневеңер . ¹⁷ Дээрги-Чаяакчы Бурганыңарның силерге айтып-чагаан айтыышкыннарын, доктаалдарын болгаш дүрүмнерин ыяк сагыңар.

¹⁸ Дээрги-Чаяакчының мурнунга чөптүг, эки чүведен кыл, ынчан сеңээ эки-чаагай болур, Дээрги-Чаяакчының ада-өгбеңге бээр бооп даңгыраглап турган черин ээлеп аар сен; ¹⁹ ынчан, Дээрги-Чаяакчының чугаалап турганы дег, Ол сээң хамык дайзыннарыңны сээң мурнуңдан үндүр сывырыптар .

²⁰ Келир үеде сээң оглуң: „Дээрги-Чаяакчы Бурганывыстың силерге айтып-чагып каан доктаалдары, дүрүмнери болгаш хоойлулары чүнү көргүзүп турарыл?“ – деп айтырар болза , ²¹ оглуңга мынча деп харыылаар сен: „Египетке фараоннуң кулдары турган бис, а Дээрги-Чаяакчы бисти быжыг холу-биле Египеттен үндүре берген . ²² Дээрги-Чаяакчы фараонга удур, ооң шупту чоок улузунга, бүгү Египетке удур өндүр улуг коргунчуг бадыткал демдектерин база кайгамчык чүүлдерни, бис көрүп турувуста, кылган . ²³ Ада-өгбевиске бээр бооп даңгыраглап турганы черже бисти киирип, ону биске ээледир дээш, Ол бисти Египеттен үндүре берген. ²⁴ Дээрги-Чаяакчы Бурганывыстан кортсун дээш база бисти амы-тынныг арттырып каар дээш, Дээрги-Чаяакчы биске шупту бо дүрүмнерни күүседирин айтып-чагаан, ынчалзывысса, назынывыс дургузунда биске эки-чаагай болур. Ам ынчалдыр бүткен-даа-дыр. ²⁵ Дээрги-Чаяакчы Бурганывыстың биске айтып-чагаан шупту айтыышкыннарын Ооң мурнунга күүседирин кызыдар болзувусса, бис ылап-ла чөптүг-шынныг улус боор бис “».

Израиль – Бурганның шилиттинген чону

¹ «Дээрги-Чаяакчы Бурганың эжелеп аар дээш бар чыдарың черже сени киире бээр база хөй чоннарны: хет, гергес, амор, хананей, ферез, хиввей болгаш иевус дээр, сенден хөй санныг, күштүг чеди чонну сээң мурнуңдан үндүр сывырыптар . ² Дээрги-Чаяакчы Бурганың ол чоннарны сээң эргеңге хүлээдип бээр, сен оларны базып каар сен. Ынчан оларны бүрүнү-биле узуткап каг , олар-биле эвилелдешпе, оларга хайыра бербе. ³ Ол чоннар-биле төрелдешпе : уругларыңны оларның оолдарынга кадай кылдыр бербе база оларның кыстарын оолдарыңга ап бербе ; ⁴ чүге дээрге олар сээң үре-салгалыңны Дээрги-Чаяакчыдан ойталаарынче күткүдерге, үре-салгалың өске бурганнарга бараан болуп эгелээр, ынчан Ооң килеңи чонче кыптыгар, Ол сени удавайн узуткап кааптар .

⁵ Ол чоннарны мынчаар аажылаар ужурлуг силер. Оларның өргүл салыр бедигээштерин үрегдеп бузуп, даш көжээлерин чуура шаап, ·Ашера бурганга тураскааткан ыяштарын кезип кааптыңар база дүрзү-бурганнарын өрттедиптиңер . ⁶ Чүге дээрге Дээрги-Чаяакчы Бурганыңга хамааржыр ыдыктыг чон-дур сен , чер-делегейде бар бүгү чоннарның аразындан Бодунуң улуг үнелиг өнчү-хөреңгизи болзун дээш , Дээрги-Чаяакчы Бурганыңар силерни шилип алган. ⁷ Өске чоннардан хөй санныг дээш, Ол силерни шилип, хүлээп албаан-на болгай, бүгү чоннар аразында эң эвээш санныг-ла болгай силер . ⁸ А Дээрги-Чаяакчы силерге ынак болгаш база ада-өгбеңерге берген даңгыраан күүседир дээш, силерни Египеттен быжыг холу-биле үндүрүп, кулданыышкындан база Египеттиң хааны фараоннуң холундан адырып хостаан болгай.

⁹ Дээрги-Чаяакчы Бурганың – Ооң чагыг-керээзин сагыыр база Аңаа ынак, Ооң айтыышкыннарын сагып чоруур улустуң муң дугаар салгалынга чедир энерелин хевээр арттырар Бурган , бүзүрелдиг Бурган дээрзин билип ал. ¹⁰ А Ону көөр хөңнү чок улустуң боттарын Ол кезедип, узуткаар. Ону көөр хөңнү чок кижиниң бодун Ол саадатпайн кезедир . ¹¹ Ынчангаш күүседир кылдыр мээң бөгүн сеңээ берип турарым айтыышкыннар, дүрүмнер болгаш хоойлуларны сагы».

Дыңнангыр чорук дээш шаңнал

¹² «Бир эвес шак ол дүрүмнерни тооп дыңнаар, сагыыр база күүседир болзуңза, Дээрги-Чаяакчы Бурганың, ада-өгбеңге даңгыраглаанын ёзугаар , Бодунуң чагыг-керээзин болгаш энерелдиин хевээр арттырар. ¹³ Дээрги-Чаяакчы сеңээ ынак болур, ачы-буянын хайырлаар: сени өстүрүп-көвүдедип, хөй ажы-төлдүг кылып каар, Ооң сеңээ бээр бооп ада-өгбеңге даңгыраглааны черге элбек дүжүттү, хөй далган-тарааны, арага-суксунну, олива үзүн хайырлаар, бода база шээр малыңга хөй төлдерни хайырлаар. ¹⁴ Өске бүгү чоннарга бергенинден хөй ачы-буянны алыр сен; ажы-төл чок эр, херээжен улус турбас , мал-маганың база кызыравайн, чаш төлдүг болур. ¹⁵ Дээрги-Чаяакчы кандыг-даа аарыг-аржыкты сенден чайладып кааптар, Египетке көргениң, сээң билириң хоралыг аарыгларны сенче халдатпас , харын ол аарыгларны сени көөр хөңнү чок бүгү улуска чыпшырып каар. ¹⁶ Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның сээң эргеңге хүлээдип бээри бүгү чоннарны сыырыптар сен; оларга хайыра бербе, оларның бурганнарынга мөгейбе – ол дээрге сеңээ салган четки-дир .

¹⁷ Бир эвес ишти-хөңнүңде: „Ол чоннар менден хөй санныг-дыр, оларны канчап үндүр сывырып шыдаар мен“ дээр болзуңза, канчалза экил? ¹⁸ Олардан кортпа, Дээрги-Чаяакчы Бурганың фараонну база бүгү Египетти канчанганын сактып кел. ¹⁹ Карааң-биле көргениң өндүр улуг кеземчелерни, бадыткал демдектерин, кайгамчык чүүлдерни база Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның сени Египеттен үндүре берген быжыг холун, күчү-күжүн сактып кел. Дээрги-Чаяакчы Бурганың сээң коргуп турарың бүгү чоннарны база ынчаар аажылаар .

²⁰ Дээрги-Чаяакчы Бурганыңар улуг арыларын оларже ыдыптар . Силерден дезип, чаштына бергеш, дириг арткан шупту улус узуткаттырып каар. ²¹ Ол чоннардан сүртеве, Дээрги-Чаяакчы Бурганың – сээң чонуңнуң аразында турар өндүр улуг болгаш сүртенчиг Бурган болгай . ²² Дээрги-Чаяакчы Бурганың ол чоннарны сээң мурнуңдан чоорту үндүр сывырар; оларны дораан-на узуткап каарың болдунмас, оон башка шөлдерге черлик аң-мең көвүдеп, сеңээ айыылдыг апаар . ²³ Дээрги-Чаяакчы Бурганың ол чоннарны сээң эргеңге хүлээдип бээр, олар медээжок мөгүдеп, дүвүрээш, узуткаттырып аар. ²⁴ Дээрги-Чаяакчы Бурганың ол чоннарның хааннарын сээң холуңга хүлээдип бээрге , оларның ады чырык чер кырынга уттундура бээр кылып каар сен; сеңээ удур кым-даа туржуп шыдавас , алызы барып, оларны узуткап каар сен. ²⁵ Ол чоннарның бурганнарының дүрзүлерин отка өрттедивит, оларны каастап шыпкан алдын, мөңгүннү алыксава , оон башка ол каасталгалар сеңээ салган дузак апаар, ол дээрге Дээрги-Чаяакчы Бурганыңга чүдек-бужар чүүлдер-дир. ²⁶ Бажыңыңче ындыг чүдек-бужар чүүлдерни киирбе, оон башка, сени база, оларны ышкаш, узуткап каар ужурлуг – ол чүүлдерни чүдек-бужар деп санап, ческин – ол дээрге узуткаттырар ужурлуг чүүлдер-дир».

Эки амыдырай бергеш, Бурганны уттуп болбазы

¹ «Бөгүн силерге айтып-чагып турарым шупту айтыышкыннарны күүседирин кызыдыңар, ынчан амы-тынныг артып, өзүп-көвүдээр силер база Дээрги-Чаяакчының ада-өгбеңерге бээрин даңгыраглаан черинге чеде бергеш, ону эжелеп аар силер. ² Дээрги-Чаяакчы Бурганың сени ам дөртен чыл дургузунда ээн кургаг ховуда эдертип чоруп тур, ол орукту утпа; Ол сени томаартырын күзеп, сени шенеп , сеткил-сагыжыңда чүнү шыгжап чорууруңну – Ооң айтыышкыннарын сагыыр-сагывазыңны билип алыксаан-дыр. ³ Ол сени томаартып, аштаткан соонда, сээң-даа, ада-өгбеңниң-даа билбези манна-биле ашкарып-чемгерип турган . Кижи амытан чүгле хлеб-биле эвес, а Дээрги-Чаяакчының чугаалаан бүгү чүвезиниң ачызында амыдыраар дээрзин Ооң сеңээ билиндириксээни ол . ⁴ Ам дөртен чыл дургузунда сээң кеткен хевиң элеп көрбеди, будуң черле ышпады . ⁵ Ада кижиниң оглун сургаары дег, Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның сени сургап турарын медереп билип аар сен . ⁶ Ынчангаш Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның айтыышкыннарын сагы, Ооң оруун эдер, Оон коргуп чор.

⁷ Дээрги-Чаяакчы Бурганың сени эки черже эдертип бар чыдар болгай. Ол дээрге хемнерлиг, кара сугларлыг, шынаалар биле дагларда суг баштары аттыгып үнүп чыдар чер-дир ; ⁸ кызыл-тастыг, арбайлыг, виноград сыптары, фига, гранат болгаш олива ыяштары үнген, ары чигирлиг чер-дир; ⁹ аъш-чемни мага хандыр чиириң, чединмес деп чүве билбес бооруң чер-дир; даштардан демирни, даглардан чести чона шаап ап болур чер-дир. ¹⁰ Ол черге аъш-чемни тоттур чиир сен, Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның сеңээ берген эки чери дээш, Ону алгап-йөрээр сен.

¹¹ Кичээн! Мээң бөгүн сеңээ айтып-чагып турарым Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның айтыышкыннар, дүрүмнер болгаш хоойлуларын сагывайн баарындан база Ону уттуптарындан кичээн. ¹² Аъш-чемни тоттур чиир сен, эки бажыңнар тудуп алгаш, оларны ээлеп чурттай бээр сен. ¹³ Бода-даа, шээр-даа малың дыка өзүп-көвүдээр, хөй алдын-мөңгүннүг апаар сен, бүгү эт-хөреңгиң аажок хөй болу бээр! ¹⁴ Ынчан кул болуп чорааның египет черден сени үндүре берген Дээрги-Чаяакчы Бурганыңны уттуп, улуургай бердиң халак . ¹⁵ Ол сени хоранныг курт-чыланнарлыг , суг чок, кургап калган черлерлиг улуг, коргунчуг ээн кургаг хову таварты эрттире берген болгай ; Ол сеңээ кадыг хаядан сугну үндүр аксып берген болгай . ¹⁶ Ол сени ээн кургаг ховуга ада-өгбеңниң билбези манна-биле чемгерип турган болгай . Сени томаартыр, шенээр дээш база соонда сеңээ ачы-буян көргүзер дээш, Ол ынчаар кылып турган. ¹⁷ Ишти-хөңнүңде: „Мээң күжүм, быжыг холум бо байлакты меңээ олчалап тып берди“ дей бердиң халак . ¹⁸ Дээрги-Чаяакчы Бурганыңны утпайн чор, чүге дээрге сээң ада-өгбеңге даңгыраглааны Бодунуң чагыг-керээзин шынзыдарын күзээш, Ол сеңээ байлак олчалап тывар күштү берип турар. Ам ынчалдыр бүткен-даа-дыр.

¹⁹ А бир эвес Дээрги-Чаяакчы Бурганыңарны уттуп, өске бурганнар эдерип, оларга бараан болуп, мөгеер болзуңарза, бөгүн баш бурунгаар сагындырып тур мен: өлүрүңер чайлаш чок. ²⁰ Дээрги-Чаяакчы Бурганыңарның үнүн тооп дыңнавас болзуңарза, Ооң силерниң мурнуңарга узуткап турар чоннары дег, бодуңар база узуткаттырып аар силер! »

Чоннуң дыңнангыр эвези

¹ «Дыңна, израиль чон! Сен ам Иорданны кежип, сенден улуг болгаш күштүг, быжыглалдары дээрге чедип турар улуг хоорайларлыг чоннарның черин эжелеп аар деп турар-дыр сен. ² Ында Энактың үре-салгалы: бедик-чаагай, улуг-шыырак улус чурттап турар, оларның дугайында билир сен база „Энактың үре-салгалынга удур кым туржуп шыдаарыл?“ дээнин дыңнаан сен . ³ Ам билип ал: Дээрги-Чаяакчы Бурганың, өрттендир чиир от дег , сээң мурнуңда бар чыдар. Дээрги-Чаяакчы ол чоннарны узуткаар база сээң мурнуңга сөгүртүр; Ооң сеңээ аазап турганы дег, удатпайн оларны үндүр сывырып, узуткап каар сен .

⁴ Дээрги-Чаяакчы Бурганың ол чоннарны сээң мурнуңдан үндүр сывырып эгелээрге, ишти-хөңнүңде: „Чөптүг-шынныг боорумга, Ол мени бо черни ээлеп чурттаар кылдыр эккелди“ дивейн көр. Чок! Дээрги-Чаяакчы ол чоннарны сээң мурнуңдан боттарының кем-буруузу дээш үндүр сывырып турар . ⁵ Чөптүг-шынныг, мөзүң эки болгаш, ол черге чеде берип, ону өнчү кылдыр алыр деп турарың ол бе? Чок! Дээрги-Чаяакчы Бурганың ол чоннарны сээң мурнуңдан кем-буруузу дээш кезедири-биле, сээң ада-өгбең: Авраам, Исаак болгаш Иаков оларга даңгыраглаан сөзүн күүседири-биле үндүр сывырып турар болгай . ⁶ Ынчангаш билип ал: Дээрги-Чаяакчы Бурганың бо эки черни чөптүүң дээш ээлээр кылдыр бербейн турар, харын чөрүү чон-на болгай сен!

⁷ Дээрги-Чаяакчы Бурганны ээн кургаг ховуга кайы хире хорададып келгениңерни утпайн сактып чоруңар: египет черден көжүп үнген хүнүңерден эгелээш, бо черге чедип келгениңерге чедир Дээрги-Чаяакчыга удурланып келген болгай силер. ⁸ ·Хорив даг чанынга безин Дээрги-Чаяакчыны хорададып алган силер, Ол килеңнээш, силерни узуткап каарының кырында турду . ⁹ Мен ол үеде Дээрги-Чаяакчының силер-биле чарган чагыг-керээзин бижээн ийи калбак дашты хүлээп аар дээш, даг бажынче үне бергеш, аңаа аъш-чем чивейн, суг ишпейн, дөртен дүн-хүннү эрттирген мен . ¹⁰ Дээрги-Чаяакчы меңээ Бодунуң холу-биле айтыышкыннар оюп бижээн ийи калбак дажын ап берген; чыглып келген хүнүңерде Дээрги-Чаяакчының даг бажынга, от иштинге чугаалаан шупту сөстерин ол даштарда оюп бижип каан болган .

¹¹ Дөртен дүн-хүн эрткен соонда, Дээрги-Чаяакчы меңээ чагыг-керээни бижээн ийи калбак дашты ап берген. ¹² Ол меңээ: „Туруп келгеш, доп-дораан моон дүже бер, чүге дээрге сээң Египеттен үндүре берген чонуң самыырап ат болду: олар Мээң айтып бергеним оруктан дүргени кончуг өскээр барган-дыр, боттарынга дүрзү-бурган шуткуп алган-дыр“ – дээн .

¹³ Оон Дээрги-Чаяакчы меңээ: „Бо чоннуң чөрүүзүн көрүп тур мен, дедири кончуг чон чүве. ¹⁴ Мени соксатпа, Мен оларны узуткап кааптайн, оларның адын чырык чер кырындан балап кааптайн , а сени олардан күштүг болгаш хөй санныг чоннуң өгбези кылып каайн “ – деп чугаалаан. ¹⁵ Мен эргилгеш, оду чалбыышталдыр кыпкан дагдан дүже берген мен, чагыг-керээни бижээн ийи калбак дашты ийи холумга тудуп алган мен. ¹⁶ Көөрүмге, Дээрги-Чаяакчы Бурганыңарга удур бачыт үүлгедип, бодуңарга бугажык дүрзүзү шуткуп ап, Дээрги-Чаяакчының силерге айыткан оруундан дүргени кончуг өскээр барган болган силер. ¹⁷ Ийи калбак дашты ийи холум-биле тудуп алгаш, оларны силер көрүп туруңарда, черже октап, буза шаап каапкан мен.

¹⁸ Оон Дээрги-Чаяакчының мурнунга доңгая кээп дүшкеш, ооң мурнунда дег, дөртен дүн-хүн дургузунда ээрежип, аъш-чем-даа чивээн, суг-даа ишпээн мен . Дээрги-Чаяакчыны килеңнедип, Ооң мурнунга бузут үүлгедип турганыңар дээш – кылган шупту бачыдыңар дээш ээрежип турганым ол . ¹⁹ Дээрги-Чаяакчының коргунчуг килеңинден коргуп, Ол хорадай бергеш, силерни чок кылып каар ирги бе деп сестип турган мен. Ынчалза-даа Дээрги-Чаяакчы ол удаада база мени тоопкан. ²⁰ Дээрги-Чаяакчы Ааронга база аажок килеңнээш, ону чок кылып каар деп бодаан, а мен ынчан Аарон дээш база мөргүп турган мен. ²¹ Силерниң бачыт үүлгедип, шуткуп алган бугажыыңарны алгаш, өрттедипкен мен; ону чуура шаап, довурак дег үүрмектеп каапкаш, ооң хүлүн дагдан агып баткан хемче киир чажыпкан мен .

²² Силер Тавера, Масса болгаш Киброт-Гаттаавага база Дээрги-Чаяакчыны хорадаткан силер . ²³ Дээрги-Чаяакчы силерни Кадес-Варниден чорудуп: „Баргаш, Мээң силерге берип турарым черни эжелеп алыңар“ – дээрге, Дээрги-Чаяакчы Бурганыңарның айтыышкынынга удурланып, Аңаа бүзүревейн барган силер, Ону тооп дыңнаваан силер . ²⁴ Силерни танып билип алган хүнүмден эгелээш, Дээрги-Чаяакчының аайынга кирбес улус чордуңар.

²⁵ Дээрги-Чаяакчының мурнунга доңгая кээп дүшкеш, дөртен дүн-хүн дургузунда ээрежип дилеп келген мен, чүге дээрге Ол силерни узуткап каар деп турган. ²⁶ Дээрги-Чаяакчыга мынча деп мөргүл кылган мен : „Дээрги-Чаяакчы, Дээргим! Бодуңнуң өнчүң болур чонну узуткавайн көр. Сен ону Бодуңнуң өндүр бедииң-биле хостааш, күштүг холуң-биле Египеттен үндүре берген болгай сен. ²⁷ Бодуңнуң чалчаларың: Авраам, Исаак болгаш Иаков оларны бодап кел – бо чоннуң чөрүүзүнче, ооң кем-буруузунче база бачыттарынче көрбейн көр. ²⁸ Бисти оон үндүре бергениң черниң чурттакчылары: ‘Дээрги-Чаяакчы Бодунуң чонун оларга аазаан черинге чедирип шыдавайн барып, оларга хөңнү чок апаргаш, өлүрүп каары-биле ээн кургаг ховуже эдертип эккелди’ – деп чугаалавазын . ²⁹ А израильчилер дээрге Сээң өндүр улуг күш-шыдалың-биле база күчүлүг холуң-биле Египеттен үндүре берген чонуң-дур, Бодуңнуң өнчүң-дүр “».

Чагыг-керээни чаартканы

(Хост. 34:1-4)

¹ «Дээрги-Чаяакчы ынчан меңээ: „Бодуңга мурнундагы калбак даштар ышкаш ийи калбак даштан чондуруп алгаш, Менче, даг бажынче үнүп кел, ыяш аптарадан база чазап ал . ² Мен ынчан ол калбак даштарга сээң буза шаап каапканың даштарга турган сөстерни оюп бижип каар мен. Сен чаа даштарны ыдыктыг аптараже суп каар сен “ – дээн чүве.

³ Мен акация ыяжындан аптара чазап алгаш , биеэги даштар ышкаш ийи калбак даш чондургаш, ол даштарны тудуп алгаш, дагже үне берген мен. ⁴ Дээрги-Чаяакчы чыглып турган хүнүңерде силерге от иштинден чугаалааны он айтыышкынын ол ийи калбак дашка, ооң мурнунда бижээни ышкаш, бижип каан болгаш ол даштарны меңээ ап берген . ⁵ Мен эргилгеш, дагдан бада бергеш, Дээрги-Чаяакчының меңээ дужааганын ёзугаар, калбак даштарны чазап алган аптарамче суп каан мен, олар ында шыгжаттынган .

⁶ (Израиль чон Беерот-Бене-Яакандан көжүп үнгеш, Мосера дээр черге чеде берген ; Аарон аңаа мөчээн, ону ол-ла черге орнукшудуп каан . Ооң оглу Элеазар ачазының орнунга бараалгакчы апарган. ⁷ Чон оортан Гудгодче, Гудгодтан – хемнерлиг Иотвафа дээр чуртче көжүп үнген . ⁸ Ол үеде Дээрги-Чаяакчы Левийниң аймаан Ооң чагыг-керээзин шыгжаан аптараны көдүрүп дажыглаар, Аңаа бараан болуп, Ооң мурнунга турар база Ооң ады-биле чонну йөрээр кылдыр өске аймактардан аңгылап каан – амдыгаа чедир ындыг бооп турар. ⁹ Ынчангаш Левийниң аймаа өске ха-дуңма аймактар-биле кады хувааглыг чер, үлүг албаан, а Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның аңаа чугаалап турганы дег, Ол Боду ооң үлүү болур.)

¹⁰ Мен даг бажынга, биеэги үеде дег, дөртен дүн-хүннү эрттирген мен ; Дээрги-Чаяакчы ол удаада база мени тооп көрүп, сени узуткавас деп шиитпирлээн. ¹¹ Оон Дээрги-Чаяакчы меңээ: „Баргаш, бо чонну баштап чорувут, оларга бээр бооп ол чоннуң ада-өгбезинге даңгыраглааным черни олар барып эжелеп алзын“ – деп чугаалаан ».

Ыдыктыг хоойлунуң алыс ужур-утказы

¹² «Израиль чон, ам дыңна: Дээрги-Чаяакчы Бурганың сенден чүнү негеп турарыл? Ол чүгле Дээрги-Чаяакчы Бурганыңдан коргарыңны, Ооң шупту оруктарын эдерериңни, Аңаа ынак бооруңну, Дээрги-Чаяакчы Бурганыңга бүгү чүлдү-чүрээңден, бүгү сеткил-сагыжыңдан бараан бооруңну база ¹³ бөгүн сеңээ айтып-чагып турарым Дээрги-Чаяакчының айтыышкыннарын, дүрүмнерин сагыырыңны күзеп турар. Ынчан сеңээ эки-чаагай болур .

¹⁴ Дээр, эң бедик дээр, чер, ында бар бүгү чүве Дээрги-Чаяакчы Бурганыңарга хамааржыр , ¹⁵ ынчалза-даа Дээрги-Чаяакчы чүгле силерниң ада-өгбеңерни чоок хүлээп көрүп, оларга ынак апарган, оларны салгап арткан үре-салгалы болур силерни өске шупту чоннар аразындан шилип алган – ам ынчалдыр бүткен-даа-дыр.

¹⁶ Ынчангаш Дээрги-Чаяакчыга хамааржырыңарны демдектеп, чүректериңер арыглап алыңар , моон соңгаар чөрүү болбаңар . ¹⁷ Чүге дээрге Дээрги-Чаяакчы Бурганыңар – бурганнарның Бурганы , дээргилерниң Дээргизи-дир , өндүр улуг, күчү-күштүг, сүртенчиг Бурган-дыр. Ол улусту ылгай көрбес база хээли албас ; ¹⁸ Ол өскүс кижиге, дулгуяк херээженге болчуп, чөптүг шиитпирни үндүрер ; Ол өскээртен келген кижиге ынак, аңаа аъш-чем биле идик-хепти берип турар. ¹⁹ Силер база өскээртен келген кижиге ынак болуңар, чүге дээрге бодуңар база египет черге өскээртен келген улус бооп чораан болгай силер .

²⁰ Чүгле Дээрги-Чаяакчы Бурганыңдан коргуп чор, Аңаа бараан бол, Ооң-биле коштунчу бер, Ооң ады-биле даңгырагла . ²¹ Ол – сээң макталыңга төлептиг, Ол – сээң Бурганың, Ол сен дээш, ийи карааң-биле көрүп туруңда, өндүр улуг, сүрээденчиг чүүлдерни кылган. ²² Ада-өгбең Египетке чедип кээрде, чеден борбак кижи турган , а ам Дээрги-Чаяакчы Бурганың сени дээрде сылдыстар дег хөй санныг чон кылып каан ».

Дээрги-Чаяакчының өндүр улуг ажыл-херектери

¹ «Дээрги-Чаяакчы Бурганыңарга ынак болуңар, Ооң сагызын деп дужааган бүгү чүвезин, Ооң дүрүмнерин, хоойлуларын болгаш айтыышкыннарын кезээде сагып чоруңар. ² Бөгүн Дээрги-Чаяакчы Бурганыңарның сургаалын бодап келиңер. Бо бүгүнү билбес, көрбээн ажы-төлүңер-биле эвес, а силер-биле чугаалажып тур мен. Силер харын бо бүгүнү билир силер – Ооң өндүр бедиин, быжыг холун, күчү-күжүн, ³ Ооң бадыткал демдектерин, Египеттиң хааны фараонну, фараоннуң бүгү чуртун канчанганын билир силер. ⁴ Дээрги-Чаяакчының египет аг-шеригни, оларның дайынчы аъттарын, тергелерин канчанганын, олар силерни сүрүп бар чыдырда, Кызыл далайның суунга дүжүрүп, чылча шаап каанын , бөгүнге чедир-даа ол байдал өскерилбээнин билир силер; ⁵ бо черге чедип келгижеңерге чедир, ээн кургаг ховуга Ооң силерни канчанганын билир силер ; ⁶ Рувимниң үре-салгалы болур Элиавтың оолдары Дафан биле Авиронну Ооң канчанганын: чер аксын аазадыпкан дег болуп, бүгү израиль чон көрүп турда, оларны, өг-бүлелерин, чадырларын – оларның аал-оранын бүрүнү-биле сыырыпканын билир силер . ⁷ Дээрги-Чаяакчының кылып турган хамык өндүр улуг ажыл-херектерин карааңар-биле көрген болгай силер».

Израильге аазаттынган чер дээш Бурганның сагыш човаашкыны

⁸ «Мээң бөгүн силерге айтып-чагып турарым шупту айтыышкыннарны сагыңар, ынчан силер күш кире бээр силер база барып эжелеп аар дээш Иорданны кежип, кирер деп турарыңар черни эжелеп ап шыдаар силер; ⁹ ынчан шак ол черге – Дээрги-Чаяакчының ада-өгбеңерге база оларның үре-салгалынга бээр бооп даңгыраглааны , сүт болгаш ары чигири агып чыдар байлак черге узун назы назылаар силер.

¹⁰ Сээң эжелеп аар дээш бар чыдар чериң египет чер дег эвес болур. Оон үнүп келгениң египет черге болза, үрезиниң тарып алгаш, тарымал үнүштүг сесерликти дег, будуң күжү-биле суггарып аар турган болгай сен. ¹¹ А сээң эжелеп аар дээш кежип бар чыдар чериң даглар болгаш шынааларлыг, дээрден чаъс чаарга, ооң суун ижип аар чер-дир ; ¹² Дээрги-Чаяакчы Бурганың ол чер дээш сагыш салып турар, Ол бүдүн чыл дургузунда ону карактаар .

¹³ Мээң бөгүн силерге айтып-чагып турар айтыышкыннарымны тооп дыңнаар: Дээрги-Чаяакчы Бурганыңарга ынак боор, Аңаа бүгү чүлдү-чүрээңерден, бүгү сеткил-сагыжыңардан бараан болур болзуңарза , ¹⁴ Дээрги-Чаяакчы силерниң чериңерже күскү-даа, часкы-даа чаъсты чогуур үезинде чагдырар, ынчан тарааңарны ажаап, виноградыңар арагазын, оливаңар үзүн белеткеп аар силер . ¹⁵ Ол силерниң шөлүңерге мал-маганыңар чиир оът-сигенни өстүрүп бээр , силер база тоттур чиир аъш-чемниг болур силер.

¹⁶ Ынчалза-даа кичээниңер – чүрээңер дуурайлатпазын база чайгыла бергеш, өске бурганнарга бараан болуп, мөгейбеңер! ¹⁷ Ынчаар болзуңарза, Дээрги-Чаяакчының килеңи силерже кыптыгып, Ол дээрни дуглап каарга, чаъс чагбастай бээр , чер дүжүдүн берип шыдавайн баар; Дээрги-Чаяакчының силерге берип турары эки черге удавайн өлүп чиде бээр силер».

Израильдиң шилилгези

¹⁸ «Ынчангаш мээң ол сөстеримни чүрээңерге, сеткил-сагыжыңарга шыгжап алыңар, оларны, сагындырыглыг демдек дег, холуңарга баглап алыңар, олар силерниң карактарыңарга көскү кертиг дег болзун . ¹⁹ Бажыңыңарга олургаш-даа, орукка чорааш-даа, удуп чыдып аарда-даа, оттуп келгеш-даа, ол сөстерим дугайында чугаалап, оларны ажы-төлүңерге өөредип калыңар . ²⁰ Оларны бажың эжииниң кастыктарынга база хаалгаңарга бижип алыңар . ²¹ Ынчан силер-даа, ажы-төлүңер-даа Дээрги-Чаяакчының ада-өгбеңерге бээр бооп даңгыраглаан черинге, дээрниң чер кырында кезээде турары дег, үр чурттаар силер.

²² Бир эвес силерге күүсетсин дээш айтып-чагып турарым шупту айтыышкыннарны сагыыр: Дээрги-Чаяакчы Бурганыңарга ынак болур, Ооң шупту оруктарын эдерер, Ооң-биле коштунчу бээр болзуңарза, ²³ Дээрги-Чаяакчы силерниң мурнуңардан бүгү чоннарны сывырып чорудуптар, силерден улуг, күштүг чоннарның черин эжелеп аар силер; ²⁴ будуңар баскан кандыг-даа чер силернии болур – чериңерниң кызыгаары ээн кургаг ховудан Ливан дагларынга чедир, Евфрат хемден Барыын далайга чедир шөйлүр . ²⁵ Кым-даа силерге удур туржуп шыдавас : Дээрги-Чаяакчы Бурганыңар, силерге аазап турганы дег, силерниң будуңар баскан чер бүрүзүнде улусту силерден коргуп, сүрээдээр кылып каар.

²⁶ Көрүңер даан, мен силерге азы йөрээшкинни, азы каргышты шилип аарын саналдап тур мен . ²⁷ Бир эвес Дээрги-Чаяакчы Бурганыңарның бөгүн силерге айтып-чагып турарым айтыышкыннарын тооп дыңнаар болзуңарза, йөрээттирип, ачы-буян алыр силер , ²⁸ а бир эвес Дээрги-Чаяакчы Бурганыңарның айтыышкыннарын тооп дыңнавайн, бөгүн силерге айтып-чагып турарым оруктан өскээр барып, билбес чорааныңар бурганнар соо-биле чоруур болзуңарза, каргаттырар силер .

²⁹ Дээрги-Чаяакчы Бурганыңар эжелеп аар дээш кирип турар чериңерже силерни чедире бээрге, Гаризим дагга йөрээл сөзүңер чугаалаңар, а Гевал дагга каргыш сөзүңер чугаалаңар . ³⁰ Ол даглар Иорданның барыын талазы-биле чоруткан оруктуң ындында, хемниң шынаазында чурттаан хананейлерниң черинде, Галгал хоорайның дужунда, Морэ деп дуб ыяштыг черде турар-ла болгай . ³¹ Дээрги-Чаяакчы Бурганыңарның силерге берип турар черинге чедип, ону эжелеп аар дээш, Иорданны кежип турар-дыр силер; ол черни эжелеп алгаш, аңаа чурттай бээр силер. ³² Ынчангаш мээң бөгүн силерге берип турарым шупту дүрүм, хоойлуларны сагыырын кызыдыңар».

Бурганга мөгеер дың чаңгыс чер

¹ «Ада-өгбеңерниң Бурганы Дээрги-Чаяакчының силерге ээлээр кылдыр берип турар черинге, аңаа чурттап кээр бүгү үеңерде күүседирин кызыдар ужурлууңар дүрүм, хоойлулар бо-дур.

² Силерниң үндүр сывырып турарыңар чоннарның боттарының бурганнарынга бараан болуп турар черлерин: олар бедик дагларга-даа, тейлерге-даа, хөлегелиг саглагар ыяштар адаанга-даа турар болза, чок кылып кааптыңар . ³ Оларның өргүл салыр бедигээштерин бузуп, даш көжээлерин чуура шаап, ·Ашера бурганга тураскааткан ыяштарын өрттедип, бурганнарының дүрзүлерин чылча шаап кааптыңар ; ол черге оларның аттарының дугайында безин сактыышкынны узуткап кааптыңар.

⁴ Дээрги-Чаяакчы Бурганыңарга ынчалдыр мөгейбес ужурлуг силер. ⁵ Дээрги-Чаяакчы Бурганыңар силерниң шупту аймактарыңарның ээлеп чурттаар черлеринден Бодунуң ат-алдарының турумчуур черин шилип алыр. Бурганга мөгеер дээш, шак ол черге чедип кээп турар силер . ⁶ Ынаар бүрүн өрттедир болгаш өске-даа өргүлдериңерни, дүжүдүңер биле малыңарның Бурганга хамааржыр оннуң бир кезиин, тускай хуу өргүлдериңерни, даңгырак күүседип база эки тура-биле салып турар өргүлдериңерни, бода-даа, шээр-даа малыңарның дун төлдерин эккээр силер. ⁷ Ол черге өг-бүлелериңер-биле Дээрги-Чаяакчы Бурганыңарның мурнунга аштанып-чемненир силер, Ооң ачы-буянының ачызында чедип алган бүгү чүвеңер дээш өөрүп-хөглээр силер .

⁸ Кижи бүрүзү бодунуң шынныг деп санаар аайы-биле бөгүн мында кылып турары дег, ол черге ынчаар кылбас ужурлуг бис . ⁹ Силер ам-даа амыр-дыш черинче – Дээрги-Чаяакчы Бурганыңарның силерге хуваап берип турар черинче кирбээн-дир силер. ¹⁰ А Иорданны кешкеш, Дээрги-Чаяакчы Бурганыңарның силерге хуваап берип турар черинге чурттай бээриңерге, Ол силерни бүзээлээн дайзыннарыңарның шуптузундан адырып, амыр-дышты хайырлаар, ынчан айыыл чок чурттай бээр силер . ¹¹ Ынчан Дээрги-Чаяакчы Бурганыңарның Бодунуң ат-алдары аңаа турумчузун дээш шилип алыр черинче мээң силерге айтып-чагып турар бүгү чүвемни: бүрүн өрттедир болгаш өске-даа өргүлдериңерни, дүжүдүңер биле малыңарның оннуң бир кезиин, тускай хуу өргүлдериңерни болгаш Дээрги-Чаяакчыга даңгырак бергеш, салып турар шупту шилиттинген өргүлдериңерни эккээр силер. ¹² Дээрги-Чаяакчы Бурганыңарның мурнунга шупту: боттарыңар, оглу-кызыңар, эр, херээжен кулдарыңар – өөрүп-хөглеңер. Силерниң хоорайларыңарда чурттап турар левиттерни база хөглээшкиниңерже киирип алыңар, чүге дээрге олар силер-биле кады үлүг-хуу – хувааглыг чер албаан болгай . ¹³ Карааңарга көзүлген-не чер бүрүзүнге бүрүн өрттедир өргүлдер салырындан кичээниңер, ¹⁴ а чүгле Дээрги-Чаяакчының силерниң бир аймааңарның черинден шилип алган черинге бүрүн өрттедир өргүлдериңер салып, силерге айтып-чагып турарым бүгү чүвени кылыр силер».

Дөгерген малдың эът-ханын чиир-чивези

¹⁵ «Ындыг-даа болза, Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның ачы-буян хайырлап, сеңээ берген малының эъдин чурттап турарың кандыг-даа черлерге дөгергеш, күзээниң ёзугаар чип болур сен; чээрен азы иви эъдин ышкаш, ол эътти ·арыг-даа, арыг эвес-даа кижи чип болур ; ¹⁶ чүгле хан чиве, ону черже, суг ышкаш, аксып каавыт . ¹⁷ А далган-тарааңның, виноградың арагазының болгаш оливаң үзүнүң Бурганга хамааржыр оннуң бир кезиин, бода болгаш шээр малыңның дун төлдерин, Бурганга аазааның шупту даңгырак өргүлдерин, эки тура-биле салып турар өргүлдериңни, тускай хуу өргүлдериңни чурттап турар чериңге чивес ужурлуг сен. ¹⁸ А чүгле Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның мурнунга, Ооң шилип алыр черинге ол бүгүнү чиир ужурлуг сен – бодуң, оглу-кызың, эр, херээжен кулдарың чиңер база сээң хоорайларыңда чурттап турар левит кижи-биле кады чи; Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның мурнунга бодуңнуң бүдүргениң бүгү чүве дээш өөрүп-хөгле. ¹⁹ Левит кижини бодуңнуң чериңге чурттап турар бүгү назыныңда уттуп кагдың халак .

²⁰ Дээрги-Чаяакчы Бурганың, сеңээ аазаанын ёзугаар, девискээриңни алгыдып бээрге, эът чиксей бергеш: „Эъттен чип көөр-дүр“ – дээр болзуңза, күзээниң ёзугаар эът чип болур сен . ²¹ Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның Бодунуң ат-алдары аңаа турумчузун дээш шилип алыр чери сенден ырак болза, Дээрги-Чаяакчының сеңээ берген бода-даа, шээр-даа малындан кандыг-бир малды мээң дужааганым ёзугаар дөгергеш, чурттап турар чериңге күзээниң ёзугаар чиир сен. ²² Ол малды, чээрен биле иви эъдин ышкаш, чиир сен, ·арыг-даа, арыг эвес-даа кижи ол эътти чип болур. ²³ Ынчалзажок хан чииринден шыңгыызы-биле ойтала, малдың амы-тыны ханында болгай, ооң эъди-биле кады амы-тынын чивейн көр . ²⁴ Хан чиве, ону черже, суг ышкаш, аксып каавыт. ²⁵ Дээрги-Чаяакчыга таарымчалыг чүүл кылып, хан чивес болзуңза, сеңээ, сени салгаар үре-төлүңге эки-чаагай болур.

²⁶ А Бурганга айтып, өргүүр дээн малдарыңны, даңгырак бергеш, салып турар өргүлдериңни Дээрги-Чаяакчының шилип алыр черинге эккеп сал; ²⁷ ол черже эккелген малдарың бүрүн өрттедир өргүлдер болза, оларның эъдин-даа, ханын-даа Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның өргүл салыр бедигээжинче салып каг, ынчалзажок өске өргүлдериң ханын Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның өргүл бедигээжинче төвүт, а эъдин чип аар сен. ²⁸ Сеңээ айтып-чагып турарым бо сөстерниң шуптузун тооп дыңнап, күүсет; Дээрги-Чаяакчы Бурганыңга эки, таарымчалыг бооп көстүр чүүлдер кылыр болзуңза, сээң бодуңга, сени салгаар үре-төлүңге кезээ мөңгеде эки-чаагай болур».

Ханаанның бурганнарынга мөгейбези

²⁹ «Черин эжелеп алыр дээш бар чыдарың чоннарны Дээрги-Чаяакчы Бурганың үндүр сывырыпкаш, сээң мурнуңга узуткап каар, оларның черин ээлеп чурттай бээр сен. ³⁰ Ынчан кичээн: сээң мурнуңга ол чоннарны узуткап каан соонда, оларның ёзу-чаңчылын эдергеш, дузакка туттурба, оларның бурганнарынче чүткүп: „Бо чоннарның бурганнарынга бараан болуп турганы дег, мен база ынчаар кылыр мен“ – диве . ³¹ Дээрги-Чаяакчы Бурганыңга ынчалдыр мөгейбе, чүге дээрге Ооң бужарзынары, көөр хөңнү чок чүүлдерни ол чоннар бодунуң бурганнарынга мөгейгеш, кылып турар болгай, бодунуң оолдар, кыстарын безин бурганнарынга өргүп, отка өрттедип турар болгай .

³² Силерге айтып-чагып турарым бүгү чүвени күүседирин кызыдыңар, чугаалаан чүвемге чүнү-даа немевеңер база оон чүнү-даа казываңар ».

Чонну дүрзү-бурганнарга мөгееринче күткүп турар улусту узуткаары

¹ «Бир эвес чон аразынга ошчу кижи азы дүш дүжээр кижи илереп келгеш, силерге бадыткал демдээ азы кайгамчык чүүл көргүзерин аазаарга, ² ооң чугаалап турганы бадыткал демдээ азы кайгамчык чүүл бүде бээр болза , ол кижи: „Силерниң билбес чорааныңар бурганнарны эдерээли, оларга бараан болуулу“ – дээн дижик. ³ Ынчан ол ошчунуң азы дүшчүнүң сөстерин дыңнаваңар, чүге дээрге Дээрги-Чаяакчы Бурганыңар ону дамчыштыр силерни шенеп, Аңаа бүгү чүлдү-чүрээңерден, бүгү сеткил-сагыжыңардан ынааңарны билип алырын күзеп турар-дыр. ⁴ Чүгле Дээрги-Чаяакчы Бурганыңарны эдериңер, Оон коргуп чоруңар, Ооң айтыышкыннарын сагыңар, сөзүн дыңнаңар, Аңаа бараан болуңар база Ооң-биле коштунчу бериңер. ⁵ А ол ошчуну азы дүшчүнү өлүрүп каар ужурлуг . Чүге дээрге ол кижи кулдар болуп чорааныңар египет черден силерни үндүре берген Дээрги-Чаяакчы Бурганыңардан ойталаар кылдыр силерни көгүдүп, Бурганның силерге эдерер кылдыр айтып-чагааны оруктан силерни чайладырын күзеп турар-дыр; чон аразында бужар-бакты ынчаар узуткап калыңар.

⁶ Бир эвес сээң чоок улузуң: азы чаңгыс иеден төрүттүнген ха-дуңмаң, азы оглуң, азы урууң, азы эрге-чассыг кадайың, азы эң чоок эжиң сени бүдүү дуурайлап: „Сээң-даа, ада-өгбеңниң-даа билбес чорааны өске бурганнарны эдерип, оларга бараан болуулу“ – деп, ⁷ сени долгандыр турар чоок-даа, ырак-даа черлерде, черниң бир кыдыындан өске кыдыынга чедир чурттап турар чоннарның бурганнарын айтып, чугаалаан дижик. ⁸ Ол кижи-биле чөпшээрешпе, ону дыңнава база кээргеве, аңаа хайыра бербе база болушпа . ⁹ Харын ол кижини өлүрүп каг; сээң холуң ону өлүрери-биле кымныындан-даа мурнай көдүрүлзүн, а бүгү чоннуң холу ооң соонда көдүрүлзүн . ¹⁰ Ону даштар-биле өлүр соп каг , чүге дээрге ол кижи кул болуп чорааның египет черден сени үндүре берген Дээрги-Чаяакчы Бурганыңдан ойталаар кылдыр көгүдүп турган болгай. ¹¹ Бүгү израиль чон ол дугайында дыңнап кааш, корга бээр база силерниң араңарга ооң соонда ындыг бузут үүлгетпестей бээр.

¹² Бир эвес Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның сеңээ чурттазын дээш берип турар хоорайларының кайы-бирээзиниң дугайында багай медээ сеңээ чедип, ¹³ чон аразындан үнген дүржок улус ында илереп келгеш, хоорайының улузун дуурайлап: „Силерниң билбес чорааныңар өске бурганнарны эдерип, оларга бараан болуулу“ – дижип, оларны күткүдүп алганын дыңнап каан дижик сен. ¹⁴ Ол чугааны истеп, шинчип, таптыг айтырып ап көр; бир эвес ол бүгү шын болуп, ук бужар чорук чон аразынга ылап-ла болган болза, ¹⁵ демги хоорайның чурттакчыларын хылыш-биле узуткап каг, ону база ында бар бүгү чүвени бүрүнү-биле үрегдеп бузуп, чурттакчыларының мал-маганын безин хылыш-биле өлүрүп каг. ¹⁶ Ол хоорайдан олчалап алган эт-хөреңгини ооң төп шөлүнге оваалай чыггаш, хоорайны база шупту эт-хөреңгини Дээрги-Чаяакчы Бурганыңга салган бүрүн өрттедир өргүл кылдыр өрттедивит; ол кезээ мөңгеде хорумналган бузундулар бооп артсын , ону кажан-даа катап тургуспазын. ¹⁷ Бурганга тураскааткан узуткаар ужурлуг чүү-даа чүве сээң холуңче кирбезин , ынчан Дээрги-Чаяакчы кыптыккан килеңин чавырылдырар, сеңээ ээ-хайыралыг, өршээлдиг болур база ада-өгбеңге даңгыраглаанын ёзугаар сени өстүрүп-көвүдедир. ¹⁸ Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның сөзүн дыңнап, бөгүн сеңээ айтып-чагып турарым Ооң шупту айтыышкыннарын күүседип, Аңаа таарымчалыг чүүлдү кылып чор».

Кажыыдалдың хоруглуг ёзу-чаңчылы

¹ «Силер – Дээрги-Чаяакчы Бурганыңарның ажы-төлү силер ; өлү берген улус дээш кажыыдаарда, мага-бодуңарны чара кеспеңер, хавааңар үстүнде бажыңар дүгүн дөңгүрертир чүлүвеңер , ² чүге дээрге Дээрги-Чаяакчы Бурганыңга хамааржыр ыдыктыг чон-дур сен, чер-делегейде бар бүгү чоннарның аразындан Ол сени Бодунуң улуг үнелиг өнчү-хөреңгизи болзун дээш шилип алган болгай ».

Израиль чоннуң чип болбас дириг амытаннары

(Лев. 11:1-47)

³ «Бужар чүү-даа чүве чиве. ⁴ Силерге чиирин чөпшээрээн дириг амытаннар бо-дур : инек, хой, өшкү мал, ⁵ иви, чээрен, элик-хүлбүс, аргар, те-чуңма, сайгак ⁶ база кандыг-даа адыр дуюглуг, кегженир дириг амытан. ⁷ Адыр дуюглуг азы кегженир дириг амытаннардан чүгле дараазында дириг амытаннарны чип болбас силер: тевени, койгунну болгаш сарлык-дегени , чүге дээрге олар кегженир-даа болза, адыр дуюу чок дириг амытаннар-дыр, ынчангаш силерге ·арыг эвес боор-дур; ⁸ хаванны база чивес ужурлуг силер, чүге дээрге ол адыр дуюглуг-даа болза, кегженмес-тир, ынчангаш силерге арыг эвес боор-дур. Ындыг янзылыг дириг амытаннарның эъдин чивеңер, сегинге дегбеңер!

⁹ Сугга чурттаар бүгү дириг амытаннардан чакпалыг база казырыктыг амытаннарны чип болур силер. ¹⁰ А чакпазы азы казырыы чок шупту суг амытаннарын чип болбас силер, олар силерге ·арыг эвес болур.

¹¹ Кандыг-даа ·арыг кушту чип болур силер; ¹² а дараазында куштарны чивес ужурлуг силер: эзирни, дасты, кара-дасты, ¹³ дээлдигенни, бичежек эзирлерниң бүгү хевирлерин, ¹⁴ кускуннуң бүгү хевирлерин, ¹⁵ страусту, үгүнү, ак-кускунну, хартыганың бүгү хевирлерин, ¹⁶ кызыл-үгүнү, тулаа кужу ибисти, ак-үгүнү, ¹⁷ пеликанны, тогдукту, балыкчы-үгүнү, ¹⁸ шиленни, аистиң бүгү хевирлерин, итпикти болгаш часкыны. ¹⁹ Ужар чалгынныг кандыг-даа курт-кымыскаяк силерге ·арыг эвес болур, оларны чивеңер. ²⁰ А кандыг-даа ужар чалгынныг арыг амытанны чип болур силер.

²¹ Бодунуң өлүмү-биле өлген дириг амытан чиве . Ооң сегин хоорайыңда чурттап турар даштыкы кижиге беривит, ол кижи ону чизин азы өске чер чурттуг кижиге садывыт; а сен дээрге Дээрги-Чаяакчы Бурганыңга хамааржыр, ыдыктыг чон болгай сен .

Анайны ооң авазының сүдүнге хайындырба ».

Дүжүттүң Бурганга хамааржыр оннуң бир кезииниң дугайында

²² «Чылдың-на шөлүңден ажаап ап турар бүгү дүжүдүңнүң оннуң бир кезиин аңгылааш , ²³ Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның Бодунуң ат-алдары аңаа турумчузун дээш шилип алыр черинге, Ооң мурнунга чиир сен; далган-тарааңның, виноградың арагазының болгаш оливаң үзүнүң оннуң бир кезиин база бода-даа, шээр-даа малыңның дун төлдерин ынаар эккеп, чиир сен. Ооң ачызында Дээрги-Чаяакчы Бурганыңдан бүгү назыныңда коргарынга өөренип алыр сен. ²⁴ А бир эвес ол черже чедер орук узун болза, Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның Бодунуң ат-алдарын аңаа көргүзер дээш шилип алыр чери ырак болгаш, ол бүгү дүжүттү ынаар чедирип шыдавас болзуңза, Дээрги-Чаяакчы Бурганың сеңээ элбек дүжүттү хайырлаан соонда, ²⁵ ол дүжүдүңнү акша-мөңгүнге орнапкаш, акша-мөңгүнүңнү холуңдан салбайн, Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның шилип алыр черинче чорувут. ²⁶ Ол акша-мөңгүн-биле күзээн бүгү чүвеңни: бода-даа, шээр-даа малды, виноград арагазын, өске эзиртир суксунну – алыксаан бүгү чүвеңни садып ал; Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның мурнунга ол бүгүнү өг-бүлең-биле кады чип, өөрүп-хөглээр сен. ²⁷ Сээң хоорайыңда чурттап турар левит кижини база уттуп кагба , чүге дээрге ооң сээң-биле кады ээлеп алган үлүү – хувааглыг чери чок болгай .

²⁸ Үш чыл эрткен санында-ла, үшкү чылда ажаап алган дүжүдүңнүң оннуң бир кезиин бүрүнү-биле аңгылай чыггаш, хоорайыңга курлавырлап шыгжап ал . ²⁹ Ээлээр хувааглыг черни сээң-биле кады албаан левит кижи, сээң хоорайыңда чурттап турар даштыкы кижи, өскүс кижи болгаш дулгуяк кадай чедип келгеш, тоттур чемнензин, ынчан Дээрги-Чаяакчы Бурганың сээң кылып турар шупту ажыл-херектериңге ачы-буянны хайырлаар».

Өрелерни өршээри

¹ «Чеди чыл болгаш-ла, өрелерни өршээ . ² Ону мынчалдыр кылыр сен. Өске кижиге акшазын чээлиге берген кижи бүрүзү ооң өрезин өршээзин база ол кижиден (ха-дуңмазындан) өре төлээрин негевезин, чүге дээрге Дээрги-Чаяакчыга тураскааткан „Өрелер өршээр үе“ чарлаттынган-дыр. ³ Даштыкы кижиниң өрезин негеп боор сен, а чаңгыс аймак-сөөктүг ха-дуңмаңның сеңээ эгидер ужурлуг өрезин өршээ . ⁴ Ынчаарга сээң чуртуңга түреңги кижи турбас ужурлуг, чүге дээрге Дээрги-Чаяакчы Бурганың сеңээ өнчү кылдыр хуваап берип турар черинге ачы-буянын хайырлаар; ⁵ чүгле Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның сөзүн тооп дыңнаар болзуңза база мээң бөгүн сеңээ айтып-чагып турарым шупту айтыышкыннарны күүседирин кызыдар болзуңза, ындыг болур. ⁶ Дээрги-Чаяакчы Бурганың, чугаалап турганы дег, сеңээ ачы-буянын хайырлаарга, хөй чоннарга акша-хөреңгини чээлиге бээр сен, а бодуң чегдинмес сен ; хөй чоннарны чагырар сен, а олар сени чагырбас .

⁷ Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның сеңээ берип турар черинде хоорайларыңның кайы-бирээзинге сээң ха-дуңмаңдан түреңги кижи тыптып кээр болза, чүрээңни дашталдырба база ол кижиниң мурнунга холдарың адыштанмайн, ⁸ холуңну олче сунуп, ооң хереглеп турар чүвезин хандырары-биле чээлиден бер . ⁹ „Чедиги чыл, өрелер өршээр чыл, чоокшулап олур“ деп бак сагыш угааныңга кирип кээринден кичээн, ынчан түреңги ха-дуңмаңче бак көрүп, аңаа дуза кадарындан ойталадың халак, ынчаар болзуңза, ол кижи Дээрги-Чаяакчыга хомудаарга, бачыдың дээш буруудаар сен. ¹⁰ Ол кижиге чээлиден бер, аңаа бергениң дээш сеткилиң хараадавазын, чүге дээрге ол чорууң дээш Дээрги-Чаяакчы Бурганың сээң шупту ажыл-херектериңге база кылып турар бүгү чүүлдериңге ачы-буянын хайырлаар. ¹¹ Чер кырынга түреңги улус кажан-даа үстүп-төнмес , ынчангаш сеңээ: „Бодуңнуң чериңде ха-дуңмаң болур ядыы-түреңги кижиге дузалап, холуңну олче сунуп бер“ – деп дужаап тур мен».

Кулдарны хостаары

¹² «Бир эвес еврей ха-дуңмаңдан эр азы херээжен кижи бодун сеңээ кул кылдыр садыпкан болза, ол кижи алды чыл дургузунда кулуң болзун, а чедиги чылда ону аал-ораныңдан хосталгаже салывыт . ¹³ Ол кижини аал-ораныңдан чорударда, хол куруг чорутпа, ¹⁴ харын аңаа бодуңнуң мал-маганыңның, далган-тарааңның болгаш виноградың арагазының кезиин бер: Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның сеңээ хайырлаан ачы-буянындан аңаа чүдүрүп бер. ¹⁵ Египет черге кул болуп чорааныңны, Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның сени адырып хостап каанын утпайн чор, ынчангаш бөгүн сеңээ бо бүгүнү айтып-чагып тур мен.

¹⁶ А бир эвес эр кул кижи сеңээ болгаш сээң өг-бүлеңге ынак апарган болза база сээңиинге эки чурттап турар болгаш, „Моон чорбас мен“ дээн болза, ¹⁷ ооң кулаан эжикке чыпшыр иткеш, шивегей-биле үттеп ал, ол кижи ынчан кезээ шагда сээң кулуң апаар . Херээжен кулуңга хамаарыштыр база шак ындыг дүрүмнү сагыыр сен.

¹⁸ Кул кижини аал-ораныңдан хостап салып турарың дээш сеткилиң карарбазын, чүге дээрге ол кул алды чыл дургузунда хөлезилеттинген ажылчынның ажыл төлевиринден ийи катап хөй орулганы киирип берген-дир; Дээрги-Чаяакчы Бурганың кылып турар бүгү чүвеңге ачы-буян хайырлаар».

Мал-маганның дун төлүн ыдыктаары

¹⁹ «Бода-даа, шээр-даа малыңның эр дун төлдерин Дээрги-Чаяакчы Бурганыңга бараалгадып, ыдыктап бер : баштай төрүттүнген бугаңны ажылдадып ажыглава, баштай төрүттүнген шээр малыңның дүгүн кыргыва. ²⁰ Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның мурнунга ындыг малды чылдың-на эккеп, Дээрги-Чаяакчының шилип алыр черинге өг-бүлең-биле кады чиир сен.

²¹ А бир эвес ол мал четпес-дудуу: азы аскак, азы согур, азы өске-бир четпес чүүлдүг болза, ону Дээрги-Чаяакчы Бурганыңга өргүве . ²² А бодуңнуң чурттап турар чериңге ону чип болур сен; ·арыг-даа, арыг эвес-даа кижи, чээрен азы иви эъдин ышкаш, чип болур . ²³ Чүгле ол малдың ханын чиве: ону черже, суг ышкаш, аксып каавыт ».

Үш кол байырлал

(Хост. 12:1-39; 13:3-10; 23:14-17; Лев. 23:4-22, 33-43; Сан. 28:16-31; 29:12-39)

¹ «Авив айны онзалап, Дээрги-Чаяакчы Бурганыңга бараалгаткан ·Хосталыышкын байырлалын эрттирип чор, чүге дээрге авив айда Дээрги-Чаяакчы Бурганың сени Египеттен дүне када үндүре берген болгай. ² Дээрги-Чаяакчы Бурганыңга бараалгаткан Хосталыышкын байырлалының өргүлүн – бода азы шээр малыңны Дээрги-Чаяакчының Бодунуң ат-алдары аңаа турумчузун дээш шилип алыр черинге дөгерер сен. ³ Ол өргүл-биле кады ажыткылыг аъш-чем чиве, а кады чеди хүн дургузунда ажыткы-биле хөөтпейн хаарган далган-тарааны – түрегделиңни демдеглээн далган-тарааны чиир сен, чүге дээрге египет черден дүвү-далаш үнүп чоруткан болгай сен ; бүгү назыныңда египет черден көжүп үнген хүнүңнү сактып чоруур дээш, ынчалдыр кыл. ⁴ Сээң ээлээн бүгү чериңге чеди хонук дургузунда ажыткы турбас ужурлуг база байырлалдың бирги хүнүнүң кежээзинде дөгерген малыңның эъдин эртенге чедир арттырбас ужурлуг сен .

⁵ Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның сеңээ берип турары ээлел чери бүрүзүнге байырлалда өргүүр малды дөгерип болбас, ⁶ а ону Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның Бодунуң ат-алдары аңаа турумчузун дээш шилип алыр черинге, чүгле аңаа, кежээ, хүн ажар өйде, Египеттен үнүп турганың үеде, дөгерер сен. ⁷ Өргүл малын Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның шилип алыр черинге быжырып белеткээш, чиир сен, а даартазында эртен ээп чана бээр сен. ⁸ Алды хүн дургузунда ажыткы-биле хөөтпейн хаарган далган чиир сен, чедиги хүнде Дээрги-Чаяакчы Бурганыңга бараалгаткан онзагай чыыш болур, ол хүн ажыл кылбас сен.

⁹ Дүжүттү хол кадыыры-биле ажаап эгелээр хүнден эгелээш, чеди неделяны санап алгаш , ¹⁰ Дээрги-Чаяакчы Бурганыңга бараалгаткан Чеди неделя байырлалын демдеглеп эрттир, эки тура-биле өргүлден сал, Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның сеңээ хайырлаан ачы-буянының аайы-биле чежени салырын бодуң шиитпирле. ¹¹ Сен бодуң, оглу-кызың, эр, херээжен кулдарың, сээң хоорайыңда чурттап турар левит кижи, чон аразында турар даштыкы кижи, өскүс кижи болгаш дулгуяк херээжен кижи – Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның мурнунга, Ооң Бодунуң ат-алдары аңаа турумчузун дээш шилип алыр черинге өөрүп-хөглеңер. ¹² Египетке кул болуп чорааныңны утпа , бо дүрүмнерни сагып, күүседип чор.

¹³ Тарааңны бастырып, виноградың хандызын сыскырып алгаш, чеди хүн дургузунда Чадырлар байырлалын демдеглеп эрттирер сен ; ¹⁴ бодуң, оглу-кызың, эр, херээжен кулдарың, сээң хоорайыңда чурттап турар левит кижи, даштыкы кижи, өскүс кижи болгаш дулгуяк херээжен кижи ону байырлап, өөрүп-хөглеңер. ¹⁵ Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның шилип алыр черинге Аңаа бараалгаткан байырлалды демдегле. Дээрги-Чаяакчы Бурганың сеңээ – бүгү дүжүдүңге база кылып турар шупту ажыл-херээңге ачы-буянын хайырлаар-дыр, ынчангаш чүгле өөрүп-хөглээр-дир сен.

¹⁶ Шак ынчаар шупту эр улузуң чылда үш катап: ·Хаарган далганнар байырлалынга, Чеди неделя байырлалынга база Чадырлар байырлалынга Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның мурнунга, Ооң шилип алыр черинге чедип кээр ужурлуг; ол чедип кээрде, кым-даа болза, Дээрги-Чаяакчының мурнунга хол куруг келбезин. ¹⁷ Кижи бүрүзү Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның хайырлаан ачы-буянының аайы-биле өргүл белээн тудуп алгаш, чедип келзин».

Шииткекчилер биле удуртукчулар

¹⁸ «Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның сеңээ берип турары хоорай бүрүзүнге аймактар аайы-биле шииткекчилер биле удуртукчуларны томуйлап каг , олар чонну чөптүү-биле шиитсин . ¹⁹ Хоойлуну хажытпа, улусту ылгай көрбе , хээли алба – хээли мерген угаанныг улусту согурартыр, актыг улустуң чугаа-сөзүн хажыдар . ²⁰ Чөптүг-шынныг чорукче, чүгле чөп-шынче чүткү! Ынчан дириг артар сен база Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның сеңээ берип турар черин ээлээр сен».

Дүрзү-бурганнарга мөгеерин хоругдааны

²¹ «Дээрги-Чаяакчы Бурганыңга тудуп алганың өргүл салыр бедигээш чанынга ·Ашера бурганга тураскааткан ыяштар тургуспа . ²² Мөгеер дээш даш көжээ тургуспа, Дээрги-Чаяакчы Бурганың оларны көөр хөңнү чок болгай.

¹ Дээрги-Чаяакчы Бурганыңга кандыг-бир четпес чүүлдүг бода азы шээр малды өргүл кылдыр эккеп салба, ол дээрге Дээрги-Чаяакчы Бурганыңга чүдек-бужар өргүл-дүр .

² Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның сеңээ берип турары хоорайларыңның кайы-бирээзинде чурттаан чон аразында Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның мурнунга бузут үүлгедир, Ооң чагыг-керээзин үрээр: барып, өске бурганнарга бараан болуп, хүнге, айга азы сылдыстарның шупту аг-шериинге мөгеер эр азы херээжен кижи тыптып кээп болур. Мен ынчаар кылырын хоруп каан-на болгай мен. ⁴ Сеңээ ону медээлээрге, дыңнап алгаш, эки истеп хына: бир эвес ол ылап шын бооп, Израильге шак ындыг чүдек-бужар чүве үүлгеттинген болза, ⁵ ол бузутту үүлгеткен эр азы херээжен кижини хоорайыңның эжик-хаалгазынга эккелгеш, даш-биле өлүр соп каавыт . ⁶ Чүгле ийи азы үш кижиниң херечилээн аксы-сөзү бар болза, ол кижини өлүмге шиидип болур; чаңгыс херечиниң аксы-сөзүн ёзугаар кижини өлүрүп шиидип болбас . ⁷ Херечилер ол кижини өлүрери-биле кымны-даа мурнай олче холун көдүрзүн, ооң соонда бүгү чон шаажылалга киржип, холун көдүрзүн , чон аразында бужар-бакты ынчаар узуткап калыңар».

Шиитпирлээри берге херектери

⁸ «Бир эвес хоорайыңга кандыг-бир херекти: азы өлүрүүшкүннү, азы чаргы-чаалыны, азы кемдээшкинни үзе шиитпирлээри сеңээ берге болза, Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның шилип алыр черинче чоруй бар. ⁹ Аңаа левит бараалгакчыларга база ол үеде орта турар шииткекчиге чеде бергеш, олардан айтырып көр. Олар сеңээ херекти канчаар үзе шиитпирлээрин айтып бээр . ¹⁰ Бараалгакчы биле шииткекчи сеңээ Дээрги-Чаяакчының шилип алыр черинге чүү дээр болдур, ол ёзугаар кылып, оларның сеңээ айтыры бүгү чүвени күүседирин кызыдар сен. ¹¹ Оларның сеңээ айтыр хоойлузу биле шиитпирин ёзугаар кылыр сен; чугаалаар сөзүнден оң-даа, солагай-даа талаже чайгылбас сен.

¹² А Дээрги-Чаяакчы Бурганыңга бараан болуп турар бараалгакчы биле шииткекчини тооп дыңнавас, туразы улуг кижини өлүрүп каар ужурлуг, Израильде бужар-бакты ынчаар узуткап каг. ¹³ Бүгү чон ол дугайында дыңнап кааш, корга бээр база ооң соонда ынчаар туразы улгатпас».

Хаанны дүжүлгеге олуртуру

¹⁴ «Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның сеңээ берип турары черже чедип кээп, ону эжелеп, ээлеп чурттай бергеш, „Мени долгандыр чурттаан өске чоннар ышкаш, мени башкарар хаандан олуртуп аар-дыр“ деп барган дижик сен . ¹⁵ Ынчан Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның шилип аар хаанын сени башкарар кылдыр дүжүлгеге олуртуп ал ; шак ол хаанны ха-дуңмаң аразындан эккеп, дүжүлгеге олуртуп ап болур сен, ха-дуңмаң эвес, даштыкы кижини бодуңга хаан кылбас сен. ¹⁶ Чүгле ол хаан кижи эңдерик аът эдилевезин база эңмежок аът эккеп аар дээш Египетче чонну эгитпезин ; Дээрги-Чаяакчы силерге: „Ол орук-биле черле дедир эгбеңер“ – деп чугаалаан-на болгай. ¹⁷ Сагыш-хөңнүн дуурайлатпас дизе, хаан кижи эңмежок кадай албазын база эңдерик мөңгүн, алдын чыып, бодун байытпазын .

¹⁸ Хаан кижи дүжүлгеге саадапкаш, левит бараалгакчыларның шыгжап турары дүрүг-номдан ол хоойлуну бодунга чара бижидип алзын. ¹⁹ Ук хоойлу хаанга турзун, ол ону бүгү назынында номчуп , Дээрги-Чаяакчы Бурганындан коргуп өөрензин база ол хоойлунуң бүгү айтыышкын, дүрүмнерин күүседир дээш кызытсын. ²⁰ Ынчан хаан кижи бодун ха-дуңма чонундан өрү көрдүнмес, ол хоойлудан оң-даа, солагай-даа талаже чайгылбас, шак ындыг хаан база ооң үре-салгалы үр үеде Израиль күрүнениң хааннары бооп, дүжүлгеге саадаар».

Бурганның бараалгакчылары биле левиттерниң алыр үлүү

¹ «Левит бараалгакчыларның, Левийниң бүгү аймааның өске израильчилер-биле кады алыр үлүү – хувааглыг чери чок, олар Дээрги-Чаяакчыга өрттедип салган өргүлдер-биле, Ооң үлүү-биле аштанып-чемненир ужурлуг. ² Левийниң аймаа ха-дуңма аймактар аразынга хувааглыг чер албас, Дээрги-Чаяакчының аңаа чугаалап турганы дег, Ол Боду левиттерниң үлүг-хуузу болур .

³ Бурганның бараалгакчыларының чондан алыр ужурлуг чүүлдери бо-дур. Бода азы шээр мал өргүп турар кижи бүрүзү бараалгакчыга малдың өштүн, чаактарын болгаш хырнын бээр ужурлуг . ⁴ Ол ышкаш баштайгы далган-тарааңны, виноградың арагазын болгаш оливаң үзүн – дүжүдүңнүң башкылыын база хойларыңның баштай кыргаан дүгүн бараалгакчыга эккеп бер. ⁵ Чүге дээрге Дээрги-Чаяакчы Бурганың сээң шупту аймактарыңдан Левийниң аймаан болгаш ооң үре-салгалын кажанда-даа Дээрги-Чаяакчының адынга бараан болуп, Ооң мурнунга турзун дээш шилип алган болгай.

⁶ Бир эвес левит кижи бүгү Израильде турар хоорайларның кайы-бирээзинден – түр чурттап турган черинден бодунуң күзели-биле Дээрги-Чаяакчының шилип аары черге чеде бергеш, ⁷ ол черде Дээрги-Чаяакчыга бараан болуп турар шупту левит ха-дуңмазы ышкаш, Дээрги-Чаяакчы Бурганының адынга бараан болуп эгелээр болза, ⁸ ол левит кижи ада-өгбезинден салгап алган эт-хөреңгизин садыпкаш, алган орулгазынга немелде кылдыр өске левиттер-биле кады аъш-чем үлүүнден ап турзун».

Караң көрнүр улусту эвес, а Бурганның медээчилерин дыңнаары

⁹ «Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның сеңээ берип турары черже кире бергеш, ында чурттап турар чоннарның үүлгедип турганы чүдек-бужар чүүлдерин өөренип алба . ¹⁰ Чон аразынга бодунуң оглун азы уруун от өттүр эрттирер кижи турбас ужурлуг ; төлгечи, караң көрнүр кижи, илбилиг сөстер чугаалаар кижи, сымыраачы, ¹¹ шишпикчи, илбичи, өлүг улустуң сүнезиннерин кыйгырар кижи база турбазын . ¹² Чүге дээрге ындыг чүүлдер кылып турар улус Дээрги-Чаяакчының мурнунга бужар болур, шак ол бужар-бак чоруу дээш, Дээрги-Чаяакчы Бурганың оларны сээң мурнуңдан үндүр сывырып турар. ¹³ Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның мурнунга кем-буруу чок бол! ¹⁴ Сээң үндүр сывырып турарың чоннар төлгелээр база караң көрнүр кижилерин дыңнаар болгай, а сеңээ Дээрги-Чаяакчы Бурганың ынчаар кылбазын айыткан болгай.

¹⁵ Бурганың Дээрги-Чаяакчы сээң ха-дуңма чонуң аразындан мен ышкаш ·медээчи кижини илередип бээр, ону тооп дыңнаар сен . ¹⁶ Чүге дээрге ·Хорив дагга чыыш кылган хүнүңде Дээрги-Чаяакчы Бурганыңдан дилег кылып: „Моон соңгаар Дээрги-Чаяакчы Бурганымның үнүн дыңнавас мен, өлү бербес дээш, шак ол өндүр улуг отту көрбес мен“ – деп турган сен .

¹⁷ Ынчан Дээрги-Чаяакчы меңээ мынча дээн: „Улустуң чугаалап турары шын-дыр . ¹⁸ Мен оларга ха-дуңмазының аразындан сен ышкаш медээчини илередип бергеш, Бодумнуң сөстеримни ооң аксындан үнер кылып каар мен. Ол медээчи оларга Мээң дужааган бүгү чүвемни чугаалаар ; ¹⁹ а ооң Мээң өмүнээмден чугаалаан сөстерин тооп дыңнавас кижиден харыы негээр мен. ²⁰ Ынчалза-даа Мээң аңаа чугаалазын дивээн чүвемни Мээң адымдан диттип чугаалаар медээчи база өске бурганнарның өмүнээзинден чугаалаар медээчи өлүп каар ужурлуг “.

²¹ Сагыжыңга „Медээчиниң сөзүн Дээрги-Чаяакчы чугаалаваанын канчап билип аар бис?“ деп бодап болур сен. ²² Бир эвес медээчи: „Дээрги-Чаяакчының өмүнээзинден чугаалап тур мен“ – дээрге, ооң сөзү боттанып бүтпес болза, Дээрги-Чаяакчы ол сөстү чугаалаваан-дыр, медээчи ону боду диттип чугаалаан-дыр, ынчангаш оон кортпа».

Хоргадал-хоорайлар

(Сан. 35:9-34; Ы. х. к. 4:41-43; Иис. 20:1-9)

¹ «Дээрги-Чаяакчы Бурганың Бодунуң сеңээ берип турар черин ээлээн чоннарны узуткап каарга, ол черни эжелеп ап, оларның хоорайларынга, бажыңнарынга чурттай бээр сен. ² Ынчан Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның сеңээ ээлээр кылдыр берип турары черге үш хоорайдан бодуңга аңгылап ал. ³ Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның сеңээ хуваап берген черин үш кезекке үскеш, ол хоорайларже оруктардан кылып ал. Ол хоорайлар кандыг-даа өлүрүкчү кижиниң хоргадаар чери болур.

⁴ Ынаар дезип чоруй баргаш, дириг артып каап шыдаар өлүрүкчү кижиге хамаарышкан дүрүм бо-дур. Ооң мурнунда өжээннешпейн турган кижизин сагыштыы-биле эвес, билбейн эндеп каан кижи дугайында чугаалап турары ол. ⁵ Ооң чижээ бо-дур. Бир кижи өске кижи-биле кады арыгже ыяш кезип киргеш, балды туткан холун карбаш кылырга, балды сывындан уштунган демир бис эжинге дээптерге, оозу чок апарган болза, өлүрүкчү болган кижи, дириг артар дээш, демги үш хоорайның кайы-бирээзинче дезе берзин . ⁶ Орук хөлүн эрттир ырак болур болза, өлүрткен кижи дээш өжээн негээн төрелиниң сеткили хайнып-хөлзеп, өлүрүкчүнү сүрүп чорупкаш, чыпшыр четкеш, өлүрүп каап болур, а демги өлүрүкчү өлүмге шииттирбес ужурлуг, чүге дээрге өлүрүп каан кижизи-биле ооң мурнунда өжээннешпейн турган-дыр. ⁷ Ынчангаш мен сеңээ „Бодуңга үш хоорайдан аңгылап ал“ деп айтып-чагааным ол.

⁸ Бир эвес бөгүн сеңээ айтып-чагып турарым шупту айтыышкыннарны күүседирин кызыдарыңга база Дээрги-Чаяакчы Бурганыңга ынак бооп, бүгү назыныңда Ооң оруктарын эдерериңге, Дээрги-Чаяакчы Бурганың, ада-өгбеңге даңгыраглап турганы дег, девискээриңни делгемчидип, ада-өгбеңге бээр бооп аазааны бүгү черни сеңээ бээр болза, ол үш хоорайга немей өске үш хоорайны база аңгылап алыр сен. ¹⁰ Ынчан Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның сеңээ хуваап берип турары черге кем-буруу чок кижиниң ханы төгүлбес, а сен ооң өлүмү дээш буруудавас сен .

¹¹ Ынчалза-даа бир кижи өске кижи-биле өжээннешкеш, ону өлүрер дээш кедеп манап алгаш, олче халдап, өлүрүп кааш , ол хоорайларның кайы-бирээзинче дезе бээр болза, ¹² ооң чурттап турган хоорайының даргалары, ол кижини тудуп эккээр кылдыр, улус чорудупсун база ону өлүрүп каар кылдыр, өжээн негекчизиниң холунга хүлээдип берзин. ¹³ Сен ол кижиге хайыра бербе; актыг кижиниң өлүмү дээш кем-бурууну Израильден чайладып каавыт , ынчан сеңээ эки-чаагай апаар».

Хувааглыг черниң кызыгаары

¹⁴ «Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның сеңээ ээлээр кылдыр берип турар черинге алырың хувааглыг черде кожаңның чериниң кызыгаарын демдеглээн, бурунгуларның тургузуп кааны дашты чылзы итпе ».

Херечиниң өчүү

¹⁵ «Кандыг-бир кемниг херек кылган, бачыт үүлгеткен дээш буруудап турар кижиниң буруузу чаңгыс кижиниң удур херечилээни-биле бадыткаттынмас, ооң буруузун бадыткаар дизе, ийи азы үш херечиниң өчүү херек .

¹⁶ Бир эвес кара сагыштыг херечи кандыг-бир кижини кемниг херек кылган дээш буруудадып, аңаа удур херечилээр болза , ¹⁷ чаргылдашкан ийи кижи Дээрги-Чаяакчының мурнунга – ол үеде аңаа турар бараалгакчылар биле шииткекчилер мурнунга херээн сайгартсын . ¹⁸ Шииткекчилер эки истеп-хынаар ужурлуг; бир эвес демги херечиниң мегелеп херечилеп, чаңгыс аймак-сөөктүг кижиге удур хоп медээ кылганы илереп келген болза, ¹⁹ ол херечиниң ха-дуңмазы кижиге чедирер бодаан хоразын ооң бодунга чедириңер ; чон аразында турар ындыг бужар-бакты узуткап каг. ²⁰ Өске улус ол дугайында дыңнап кааш, корга бээр, чон аразынга ындыг бужар-бакты оон соңгаар үүлгетпестей бээр.

²¹ Буруулуг кижиге хайыра бербе: амы-тын дээш – амы-тын, карак дээш – карак, диш дээш – диш, бут дээш – бут деп кеземче доктааттынзын ».

Шериг хүлээлгези болгаш дайын чорудулгазы

¹ «Дайзыныңга удур дайылдажып үнгеш, дайынчы аъттар биле тергелер база сенден хөй санныг аг-шериг көрүп кааш, кортпа, чүге дээрге сени египет черден үндүре берген Бурганың Дээрги-Чаяакчы сээң-биле кады болгай .

² Тулчуушкунче бар чыдырыңарда, Бурганның бараалгакчызы чедип келгеш, чонга мынча дизин: ³ „Израиль чон, дыңна, бөгүн дайзыннарыңар-биле тулчур деп тур силер, сорук-күжүңер кошкаш дивезин, коргуш чок болуңар, сүрээдеп хөлзевеңер; ⁴ Бурганыңар Дээрги-Чаяакчы силер-биле кады бар чыдар болгай, дайзыннарыңар-биле тулчу бээриңерге, Ол силерге тиилелгени Боду хайырлаар!“

⁵ Удуртукчулар ынчан чонга мынча деп чарлазын: „Чаа бажың тудуп алгаш, аңаа чурттап четтикпээн кижи бар болза, чана берзин, оон башка ол кижи дайынга өлүртүп каар болза, өске кижи ооң бажыңынга чурттай бээр. ⁶ Чимистиг үнүштер тарып алгаш, ооң дүжүдүн чыып чип четтикпээн кижи бар болза, чана берзин, оон башка ол кижи дайынга өлүртүп каар болза, өске кижи ооң дүжүдүн ажаап аар. ⁷ Душтуу кыс-биле дүгдешкеш, ооң-биле кады чурттаваан кижи бар болза, чана берзин, оон башка ол кижи дайынга өлүртүп каар болза, өске кижи ол кысты кадай кылып аар “. ⁸ Удуртукчулар чонга оон ыңай: „Кортук, сорук чок кижи бар болза, чана берзин, оон башка ол кижи ха-дуңмазын боду ышкаш чүрээ бош улус кылып каар“ – деп чарлазын . ⁹ Удуртукчулар ол бүгүнү чонга чугаалап дооскаш, чонну башкарар шериг баштыңнарын томуйлап каар ужурлуг.

¹⁰ Хоорайны эжелеп аар дээш чеде бергеш, аңаа тайбыңдан саналда. ¹¹ Бир эвес ооң чурттакчылары сээң саналдаан тайбыңыңны хүлээп ап, эжик-хаалгазын ажыдып бээр болза, ында чурттап турар улус шупту сеңээ ажылдап берип , бараан болзун. ¹² А ол хоорай сээң саналдаан тайбыңыңдан ойталап, сээң-биле дайылдажы бээр болза, ону бүзээлеп ал. ¹³ Кажан Дээрги-Чаяакчы Бурганың ону сээң холуңга хүлээдип бээрге, ында чурттап турар шупту эр улусту хылыш-биле узуткап каг. ¹⁴ Чүгле херээженнерни, ажы-төлдү, мал-маганны болгаш хоорайда артып калган бүгү чүвени – шупту олча-тывышты бодуңга ап алгаш, Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның сеңээ хүлээдип бергени дайзыннарыңдан алган олча-тывыжыңны ажыглап, эдиле . ¹⁵ Ол дүрүм сенден дыка ыракта турар хоорайларга хамааржыр, а Ханаанда чурттап турар чоннарның хоорайларынга хамаарышпас.

¹⁶ А Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның сеңээ оларның черин ээлеп аар кылдыр берип турары черде чоннарның хоорайларынга чаңгыс-даа дириг кижи арттырба, ¹⁷ Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның сеңээ дужааганын ёзугаар, хет, амор, хананей, ферез, хиввей, иевус чоннарны бүрүнү-биле узуткап каг ; ¹⁸ ынчан олар боттарының бурганнарынга мөгеерде сагып турары чүдек-бужар ёзу-чаңчылдарынга сени өөредип шыдавас, а сен Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның мурнунга бачыт үүлгетпес сен.

¹⁹ Кандыг-бир хоорайга удур дайылдажып, эжелеп аар дээш, ону үр үеде бүзээлээр болзуңза, хоорайны долгандыр үнген ыяштарже балды аннып, үреве; оларның чимизин чип болур-ла болгай, ынчангаш ужурба! Шөлде үнген ыяш – кижи эвес-ле болгай, ону бүзээлеп, ооң-биле дайылдашкан херээ чүү боор . ²⁰ Чүгле чимистерин чемге хереглевес деп билириң ыяштарны үреп, ужургаш, сээң-биле дайын чорудуп турар хоорайга удур, ону чагырып алыры-биле, бүзээлел ажылдары кылып, ажыглап болур сен».

Илереттинмээн өлүрүүшкүн

¹ «Бир эвес Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның сеңээ ээлезин дээш берип турар черинге шөлде чыдар өлүрткен кижи тывылган, а ону кым өлүрүп кааны билдинмес болза, ² сээң ·баштыңнарың база шииткекчилериң ынаар баргаш, ооң чыдар чери биле долгандыр турар хоорайлар аразын хемчээзин. ³ Өлүрткен кижиниң чыдар черинге эң чоок хоорайның даргалары ажылдадып чаажыктырбаан, мойнунга хомут черле кедирбээн инекти шилип алгаш , ⁴ үргүлчү суг агып чыдар шынааже, кажан-даа болбаазырадып, үрезин чажып көрбээн черже эккелгеш, аңаа ооң мойнун сыйып кагзын. ⁵ Бурганның бараалгакчылары – Левийниң үре-салгалы чедип келзин, чүге дээрге оларны Дээрги-Чаяакчы Бурганның Бодунга бараан болзун, Ооң өмүнээзинден чонну йөрээзин дээш шилип каан болгай , ынчангаш кандыг-даа маргылдаалыг херекти база кемдээшкин чедирген таварылганы оларның сөзүн ёзугаар шиитпирлээр ужурлуг. ⁶ Өлүрткен кижиге эң чоок хоорайның шупту даргалары шынаага мойнун сыйып каан инектиң кырынга холдарын чуп алгаш: ⁷ „Бо ханны бистиң холувус төкпээн, чүү болганын карактарывыс көрбээн. ⁸ Дээрги-Чаяакчы, Бодуңнуң хостап кааның израиль чонуңну арыглап каап көр, кем-буруу чок кижи өлүрген дээш, Бодуңнуң израиль чонуңну буруудатпа “ – деп херечилезин. Олар ынчан ол кижиниң өлүмү дээш буруу чүктевес. ⁹ Дээрги-Чаяакчының мурнунга шын бооп көстүр чүүлдү кылып тургаш, актыг кижи өлүрген дээш бурууну чон аразындан чайладыр сен ».

Туттурган херээжен кижи-биле өгленири

¹⁰ «Кажан дайзыннарыңга удур чаалажып үнүп кээриңге, Дээрги-Чаяакчы Бурганың оларны сээң холуңга хүлээдип бээрге, оларны тудуп аппарган дижик сен. ¹¹ Туттурган улус аразында аянныг чараш херээжен кижи көрүп кааш, аңаа хандыкшый берип, кадай кылдыр ап алгаш, ¹² ону бажыңыңче эккеп алган дижик сен. Демги херээжен бажын дөңгүрертип , дыргаан кезип, ¹³ туттуруп кээрде кедип чораан хевин солуй кеттинип алзын; сээң бажыңыңга артып калгаш, бир ай дургузунда ада-иезиниң ажыын ажып кажыыдазын. Чүгле ооң соонда ол херээжен-биле чоокшулажып, ооң ашаа апаар сен, а ол сээң кадайың апаар. ¹⁴ А бир эвес ол херээжен сеткилиңге таарышпайн барза, ону күзээн-не черинче хостап салывыт, чүгле акша-мөңгүнге орнап, сатпа, кул кижи кылдыр хуулдурба , чүге дээрге ону сен бакка суп каан болгай сен».

Дун оолдуң эргези

¹⁵ «Ийи кадайлыг бир эр кижи оларның бирээзинге ынак, а өскезинге ынак эвес турган дижик . Ынак-даа, ынак эвес-даа кадайы аңаа оол божуп бээрге, ынак эвес кадайының оглу баштай төрүттүнүп, дун оглу апарган болза, ¹⁶ ол эр кижи оолдарынга эт-хөреңгизин үлештирип тура, ынак эвес кадайындан баштай төрүттүнген оглунга хамааржыр үлүгнү ынак кадайының оглунга тывыспас ужурлуг. ¹⁷ Харын ол кижи ынак эвес кадайындан оглун дун оглу кылдыр хүлээп көргеш, аңаа өнчүзүнден ийи дакпыр үлүгнү үзүп бээр ужурлуг , чүге дээрге демги оол ооң ажы-төлүнүң баштайгызы болган-дыр, дун оолдуң өнчү салгаар эргези аңаа хамааржыр-дыр».

Хайжок оол

¹⁸ «Бир эвес кандыг-бир кижи хайжок, сөс дыңнавас, ада-иезиниң чугаазын тоовас, кезедирге-даа, чагыртпас оолдуг болза , ¹⁹ ада-иези ону бодунуң хоорайының даргаларынга, ол хоорайның шииткел черинге чедире берзин. ²⁰ Олар хоорайының даргаларынга: „Бистиң бо оглувус хайжок, сөс дыңнавас, бисти тоовас, чазый болгаш арагачы кижи-дир “ – деп чугаалазын. ²¹ Ынчан оларның хоорайының шупту чурттакчылары ол оолду даш-биле өлүр соп каапсын; чон аразында бужар-бакты ынчаар узуткап каар сен, ону дыңнааш, шупту израильчилер корга бээр».

Ыяшка азып каан кижи каргаттырар

²² «Бир эвес кандыг-бир кижи өлүрүп шиидер кеземчеге дүүшкен бачыт үүлгедип аарга, ону өлүрүп каан соонда, ооң мага-бодун ыяшка азып каар болзуңза , ²³ мага-бот ыяшка хондур турбазын, ону ол-ла хүн ажаап каг , чүге дээрге ыяшка азып каан кижи Бурганга каргаттырган-дыр , Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның сеңээ хуваап берип турар черин ынчалдыр бужартатпас ужурлуг сен».

Ачы-дуза болгаш каттыштырып болбас чүүлдер

¹ «Ха-дуңма кижиңниң бода азы шээр малы өөрүнден чыдып калганын көрүп кагзыңза, оларны көрбээчеңнеп эрте бербе, а ээзинге эгидип бер . ² Ээзи кижи чоок-кавыда чурттавайн турар азы сен ол мал-маган кымныыл дээрзин билбес болзуңза, малды аалыңче аппар. Ээзи кижи дилеп чедип келгижеге чедир, ол малды тудуп тур, оон эгидип бээр сен. ³ Ха-дуңма кижиңниң элчигенин азы хевин база ынчаар сен. Ооң чидирипкени, а сээң тып алганың кандыг-даа чүвени ынчаар сен, ону көрбээчеңнеп эрте бербе.

⁴ Бир эвес ха-дуңма кижиңниң элчигени азы бугазы чүъгүнүң аарындан орукта кээп ушкан чыдарын көрүп кагзыңза, көрбээчеңнеп эрте бербе, а демги кижиге дузалап, малды көдүржүп бер.

⁵ Херээжен кижи – эр кижинии болур чүү-даа чүвени, эр кижи – херээжен кижиниң хевин кетпезин, чүге дээрге ынчалдыр кылып турар кижи бүрүзү Дээрги-Чаяакчының мурнунга чүдек-бужар болур.

⁶ Бир эвес орук ара бир-ле ыяшта азы черде куш оолдары олурар азы чуургалар чыдар уяга таваржы бээриңге, ава куш оолдары азы чуургалары-биле кады олурар болза, ол кушту ажы-төлү-биле кады алгаш барба . ⁷ Куш оолдарын ап ап болур сен, а иезин салывыт, ынчан сеңээ эки-чаагай болур, сээң назының узаар.

⁸ Чаа бажың тудуп тургаш, бажың кырында сери кыдыынга камгалал чаактардан кылып каг , ынчан кандыг-бир кижи оон аңдарлы бээр болза, сээң бажыңыңга кижи өлгени дээш буруудавас сен.

⁹ Виноград тарып алган шөлүңге өске янзы үрезин немей тарыва , оон башка тарып алган үрезиниң дүжүдүн-даа, виноградың чимизин-даа Дээрги-Чаяакчыга бээр ужурлуг сен база ону чип болбас сен.

¹⁰ Буга биле элчигенни чаңгыс угда ажыглап, чер аңдарба.

¹¹ Дүк биле лён холуштур даарап кылган хеп кетпе.

¹² Даштыкы хевиңниң дөрт кыдыынга салбактардан чыпшыр даарап ал ».

Чаа өгленген херээженниң арыы

¹³ «Кандыг-бир кижи кадай ап алгаш, ооң-биле кады хонган соонда, ол херээжен аңаа таарышпас-тыр деп шиитпирлээш, ¹⁴ ооң дугайында нүгүлдүг сөстер тарадып, ону бак атка киирип: „Мен бо херээженни кадай кылдыр ап алгаш, ооң-биле кады хондум, а ол арыг кыс эвес болду“ – деп чугаалаар болза, ¹⁵ аныяк херээженниң ада-иези ооң арыг кыс турганының бадыткал демдээн ап алгаш, хоорай даргаларынче, хоорайның шииткел черинче үндүре берзин. ¹⁶ Кыстың ачазы даргаларга: „Уруумну бо кижиге кадай кылдыр берген мен, күдээм ам аңаа таарышпас апарды, ¹⁷ ынчангаш ол уруумнуң дугайында нүгүлдүг сөстер тарадып, ‘Сээң урууң арыг кыс эвес болду’ деп тур, ынчалза-даа мээң уруумнуң арыг кыс турганының бадыткал демдээ бо-дур“ – деп чугаалаар ужурлуг. Оон хоорай даргаларының мурнунга уруунуң иштики хевин чада салып кагзын. ¹⁸ Ынчан ол хоорайның даргалары демги эр кижини эккелгеш, кезедир ужурлуг. ¹⁹ Олар ону, израиль кысты бак атка кииргени дээш, чүс °шекел деңзилиг мөңгүнге торгааш, ол акша-мөңгүннү кыстың адазынга берзин. А кыс боду демги кижиниң кадайы бооп артсын, ол эр кижи арткан бүгү чуртталгазында ооң-биле чарлыр эргези чок.

²⁰ А бир эвес эр кижиниң чугаалаан чүвези шын болуп, аныяк кыстың арыг турганының бадыткал демдектери тывылбас болза, ²¹ даргалар ол кысты адазының бажыңының эжиинге эккелзин, хоорайжылар ону аңаа даш-биле өлүр соп каапсын, чүге дээрге ол кыс израиль чоннуң аразынга бужар чорук кылып, адазының бажыңынга чурттап тургаш-ла, самыырап турган-дыр; чон аразында бужар-бакты ынчаар узуткап каар сен».

Эр, херээжен бачыттыг харылзаалар

²² «Ашактыг херээжен-биле хойгажып чыдар эр кижи илерээр болза, херээжен-даа кижи, ооң-биле хойгажып чыткан эр-даа кижи иелээн өлүр ужурлуг ; Израильде ол бужар-бакты ынчаар узуткап каар сен.

²³ Кандыг-бир эр кижи өске эр кижиниң дүгденишкен аныяк кызы-биле хоорайга ужуражы бергеш, ооң-биле хойгажыр болза, ²⁴ оларның иелдирзин хоорай хаалгазының чанынга эккелгеш, даш-биле өлүр соп кааптыңар: аныяк кысты – хоорайга тургаш, дуза дилеп алгырбаан дээш, эр кижини – өске кижи душтуун бакка суп каан дээш; чон аразында ол бужар-бакты ынчаар узуткап каар сен.

²⁵ Кандыг-бир эр кижи өске эр кижиниң дүгденишкен аныяк кызы-биле ажык шөлге ужуражы бергеш, аңаа күш дөгеп, хойгажыр болза, чүгле ол кыс-биле хойгажып чыткан эр кижини өлүрүп каар ужурлуг; ²⁶ а кыстың бодун канчанма-даа – ону өлүрүп шиитки дег кем-бурууну ол үүлгетпээн-дир; кандыг-бир кижиниң өске кижиже халдап, өлүрүп кааны ышкаш таварылга болган-дыр. ²⁷ Ол эр кижи дүгденишкен эштиг аныяк кыс-биле ажык шөлге ужуражы берген болгай, демги кыс дуза дилеп алгырарга-даа, аңаа болчуп кээр кижи чок болган-дыр.

²⁸ Кандыг-бир кижи дүгденишкен эжи чок аныяк кыс-биле ужуражы бергеш, ону күштеп, хойгажып чыдырда, кырынга улус келген болза, ²⁹ ол кыс-биле хойгажып чыткан эр кижи ооң адазынга бежен °шекел мөңгүннү төлээр, а демги кысты кадай кылып алыр ужурлуг; ол кысты бакка суп каан болгаш, эр кижи ам арткан бүгү чуртталгазында ооң-биле чарлыр эргези чок .

³⁰ Кандыг-даа эр кижи ачазының кадайы – соңгу иезин ап, ачазының хевиниң эдээн ажытпазын ».

Израиль ниитилелге каттыжып болбас улус

¹ «Чуургаларын чуура бастырып алган азы эр сүрүзүн одура кестиртип алган кижи Дээрги-Чаяакчыга мөгеер ниитилелге каттыжып болбас . ² Сурас бооп төрүттүнген кижи Дээрги-Чаяакчыга мөгеер ниитилелге каттыжып болбас, ооң онгу салгал чедир үре-салгалы безин ол ниитилелге каттыжып болбас.

³ Аммон азы моав аймак-сөөктүг кижи Дээрги-Чаяакчыга мөгеер ниитилелге каттыжып болбас , оларның онгу салгал чедир үре-салгалы безин кажанда-даа ол ниитилелге каттыжып болбас, ⁴ чүге дээрге Египеттен үнгеш, бар чыдырыңарда, олар сеңээ аъш-чем биле суг бээринден ойталап, хүндүлевээн-дир база сенче каргыш салдырар дээш Арам-Нахараимде Петор чурттуг Беорнуң оглу Валаамны сеңээ удур хөлезилеп алган-дыр . ⁵ Ынчалза-даа Дээрги-Чаяакчы Бурганың Валаамның сөстерин хүлээвейн, ооң каргыжын сеңээ йөрээшкин кылдыр хуулдурупкан , чүге дээрге Дээрги-Чаяакчы Бурганың сеңээ ынак болгай; ⁶ чурттап чоруур бүгү үеңде, кезээ мөңгеде ол чоннар-биле эп-найыралдашпа, оларга чаагай чорук күзеве.

⁷ А эдом чонну дора көрбе, ол сээң ха-дуңмаң болгай ; египет чонну дора көрбе, сен ооң черинге өскээртен келгеш, чурттап чораан болгай сен . ⁸ Сээң-биле аралаштыр чурттап турар эдом болгаш египет улустуң үшкү салгалында төрүттүнер ажы-төл Дээрги-Чаяакчыга мөгеер ниитилелге каттыжып болур».

Турлагның арыг-шевери

⁹ «Дайзыннарыңга удур тулчуп үнгеш, кандыг-даа бак чүве кылырындан кичээнип чор. ¹⁰ Бир эвес дүне када кандыг-бир кижиниң үрези төгүлгеш, ·арыг эвес апарган болза, ол кижи турлаг даштынче үне бергеш, дедир кирбес ужурлуг , ¹¹ а кежээ дүжерге, сугга чунуп алзын, ынчан ол кижи хүн ажа бээрге, турлагже кирип кээп болур.

¹² Албаннаар чериң турлагның даштынга турар ужурлуг. ¹³ Чепсээңден аңгыда, озук ап чоруур ужурлуг сен, турлаг даштынга албаннап олурар апаргаш, ооң-биле черге оңгар каскаш, кадыг албаныңны хөөп каар сен; ¹⁴ чүге дээрге Дээрги-Чаяакчы Бурганың сени камгалап, дайзыннарыңны сээң эргеңге хүлээдип бээр дээш, турлааңда чоруп турар болгай , ынчангаш турлааң ыдыктыг болур ужурлуг, оон башка Ол сенде ыянчыг чүүл барын көрүп кааш, сени каапкаш баар».

Дургуннаан кулдар

¹⁵ «Бодунуң дээргизинден Израильче дургуннап келген кул кижини ооң дээргизинге эгитпе, ¹⁶ ол кул кижи израиль чоннуң аразынга, сээң хоорайларыңның кайы-бирээзинге – таарымчалыг деп көргеш, шилип алган черинге чурттазын, ону базынма».

Самыын-садар кижилер

¹⁷ «Израиль херээжен-даа, эр-даа улус аразындан дүрзү-бурганнарның өргээлеринде самыын-садар кижи турбас болзун . ¹⁸ Кандыг-даа даңгырааң күүседип тура, самыын-садар херээженниң азы чүдек-бужар эрниң ажылдап алган төлевирин Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның өргээзинге өргүл кылдыр салба, ол ийи самыын-садар чорук Дээрги-Чаяакчы Бурганыңга чүдек-бужар чүүл болур».

Хөө хуузу

¹⁹ «Чаңгыс аймак-сөөк ха-дуңмаңга хөө хуузу алыр сорулга-биле акша-мөңгүн, аъш-чем азы өске-бир чүве чегдирбе. ²⁰ Даштыкы кижиден хөө хуузу ап болур сен, а бодуңнуң ха-дуңма чонуңдан хөө хуузу алба , ынчан Дээрги-Чаяакчы Бурганың эжелеп аар дээш бар чыдарың черге кылыр бүгү чүвеңге ачы-буянын хайырлаар».

Даңгырактар

²¹ «Дээрги-Чаяакчы Бурганыңга даңгырак берип турар болзуңза, ону саадатпайн күүсет , чүге дээрге Дээрги-Чаяакчы Бурганың ол дээш сенден негеп аар, күүсетпээн дээш, бачыт чүктээр сен. ²² А бир эвес даңгырак бербээн болзуңза, бачыт чүктевес сен. ²³ Аксыңдан үнген сөзүңнү сагып, күүсет. Дээрги-Чаяакчы Бурганыңга эки тура-биле берген аксы-сөзүң ёзугаар күүседир ужурлуг сен».

Алыксак-чиксек болбазы

²⁴ «Өске кижиниң виноград шөлүнче кирип келгеш, ооң чимизин мага хандыр, тоттур чип болур сен, а барба-саваңга чыгба.

²⁵ Өске кижиниң тараа тараан шөлүнче кирип келгеш, тараа баштарын холуң-биле чулуп чип болур сен , а дүжүдүн хол кадыыры-биле кеспе».

Өгленчири болгаш чарлыры

¹ «Бир эр кижи кыс кижи-биле өгленчип, ону кадай кылып алган соонда, ооң бир-ле бужар чүвезин билип каапкаш, кадайынга таарзынмайн барып, аңаа чарлыр дугайында бижик бижээш, холунга тудускаш, ону бажыңындан чорудупкан дижик . ² Демги херээжен кижи ашааның бажыңындан чоруй баргаш, өске эр кижи-биле өгленчип аарга, ³ ооң ол ашаа база аңаа хөңнү чок апаргаш, чарлыр дугайында бижик бижээш, кадайының холунга тудускаш, ону бажыңындан чорудупкан дижик азы ону кадай кылдыр ап алган ийиги ашаа өлүп калган дижик. ⁴ Ынчан ол херээженни чандырыпкан баштайгы ашаа ону катап кадай кылдыр ап ап шыдавас, чүге дээрге ол херээжен бужартай берген-дир – оларның катап чоокшулажыры Дээрги-Чаяакчының мурнунга чүдек-бужар чүве болур; Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның сеңээ хуваап берип турар черин ынчалдыр бачыт-биле бужартатпа .

⁵ Чоокта чаа кадайланып алган кижини шеригже албазын база аңаа кандыг-даа албан-хүлээлге дааспазын, ол эр кижи бажыңынга бир чыл дургузунда хостуг чурттап, алган кадайын хөглетсин ».

Ачы-дуза болгаш чөптүг чорук дугайында дүрүмнер

⁶ «Кандыг-бир кижиге чээлиге акша берип тургаш, долаа кылдыр ол кижиниң тараа дээрбелээр даштарын алба – шак ол даштар ооң амыдыралы-дыр.

⁷ Бодунуң ха-дуңма израиль чонунуң аразындан бир кижини оорлааш, ону кулу кылып алган кижи турар болза, ол ооржу кижини өлүрүп каар ужурлуг ; чон аразында бужар-бакты ынчаар узуткап каг.

⁸ Араңарга халдавырлыг кеш аарыы тыптып кээринден оваарныңар , левит бараалгакчыларның өөредип турар бүгү чүүлдерин шыңгыы сагып, күүседиңер, мээң оларга айтып-чагааным ёзугаар хынамчалыг күүседиңер; ⁹ Египеттен кел чыдырыңарда, Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның Мариамны канчалганын утпа .

¹⁰ Өске-бир кижиге чээлиге акша берип турар болзуңза, долаа ап аар дээш ооң бажыңынче кирбейн, ¹¹ даштыгаа манап тур, сенден чээли алган кижи долаазын боду үндүрүп бээр. ¹² Бир эвес ол ядыы кижи болза, ооң долаа кылдыр берген хевин дедир бербейн, удуп чыдып алба, ¹³ харын ол кижи хеви-биле шуглангаш, удуп чыдып алзын; сени алгап-йөрээп кагзын дээш, ооң берген долаазын хүн ажар өйде эгидип бер , ынчан Дээрги-Чаяакчы Бурганың сени чөптүг-шынныг кижи кылдыр санаар .

¹⁴ Хөлечииң болур ядыы-түреңги кижиниң, ол кижи сээң израиль ха-дуңмаңның бирээзи-даа азы сээң чериңде, хоорайларыңның кайы-бирээзинде чурттап турар даштыкы кижи-даа болза, сеткилин хомудатпайн , ¹⁵ аңаа ажыл төлевирин хүннүң-не, хүн ажар бетинде, төлеп берип тур , чүге дээрге ол кижи ядыы болгаш, алыр төлевирин идегелдиг манап турар болгай, оон башка ол сеңээ хомудап, Дээрги-Чаяакчыны кыйгырарга, бачыт үүлгеткен деп санаттырар сен .

¹⁶ Ада кижи ажы-төлүнүң кем-буруузу дээш өлүмге онаар кеземче албас ужурлуг, ажы-төл база адазы дээш өлүртпес ужурлуг; кижи бүрүзү чүгле бодунуң кем-буруузу дээш өлүртүр ужурлуг .

¹⁷ Даштыкы кижиниң база өскүс кижиниң эргезин кызагдава , дулгуяк херээженниң хевин долаа кылдыр алба. ¹⁸ Египетке кул болуп чорааныңны, Дээрги-Чаяакчының сени оортан адырып хостаанын утпа, ынчангаш мен сеңээ ол бүгүнү кылырын айтып-чагып тур мен.

¹⁹ Бодуңнуң чериңге дүжүт ажаап тура, шөлге бир моожаны көрбейн эрттирипкеш, ону ап, дедир келбе; ол тараа даштыкы кижиге, өскүс кижиге болгаш дулгуяк херээженге артып калзын , ынчан Дээрги-Чаяакчы Бурганың кылып турарың кандыг-даа ажыл-херекке ачы-буянын хайырлаар. ²⁰ Олива ыяштарының чимизин дүжүр шаап тура, будуктарда арткан чимистерни катап кээп, чыгба; олар сээң чуртуңда турар даштыкы кижиге, өскүс кижиге болгаш дулгуяк херээженге артып калзын. ²¹ Виноградың шөлүнден каттар ажаап ап тура, артып калган каттарны чедир чыгба; олар даштыкы кижиге, өскүс кижиге болгаш дулгуяк херээженге артып калзын. ²² Египет черге кул болуп чорааныңны утпа, ынчангаш мен сеңээ ол бүгүнү кылырын айтып-чагып тур мен».

Чөптүг кеземче

¹ «Ийи кижи аразынга маргылдаалыг херек үнген болза, олар шииткел черинче барзын, аңаа шииткекчилер оларның чаргызын үзүп, буруу чок кижини агартсын, а буруулуг кижини шиидип кагзын . ² Бир эвес шииткекчи буруулуг кижини шыкпыыштаары чүүлдүг деп көөр болза, ону доңгайтыр чыттыргаш, кем-буруузун барымдаалап, чеже катап согарын тодараткаш, боду көрүп турда, шыкпыыштаарын дужаазын. ³ Кижини дөртенден хөй катап шыкпыыштап болбас , оон хөй катап шыкпыыштаар болза, демги ха-дуңмаң кижи сээң мурнуңга куду көрдүргени ол-дур».

Тараа бастырып турар шары

⁴ «Тараа бастырып турар шарының аксынга хээрик кедирип, чемнениринге шаптыктава ».

Үре-салгал дугайында

⁵ «Кады чурттап турган ийи алышкының бирээзи өлүп каарга, ооң соон салгаар оглу чок болза, өлген кижиниң кадайы хары эр кижиге барбас ужурлуг. Ол херээженниң калган ашааның дуңмазы ооң-биле чоок харылзаа тудуп, кадай кылдыр ап алгаш, кады чурттазын . ⁶ Ол херээженниң дун оглу калган баштайгы ашааның соон салгаар оглу деп санадыр ужурлуг, ынчан өлү берген кижиниң ады Израильге уттундуруп читпес . ⁷ А бир эвес калган кижиниң дуңмазы чаавазын алыр хөңнү чок болза, ол херээжен кижи хоорайның шииткел черинде даргаларга чеде бергеш: „Калган ашаамның дуңмазы акызының адын Израильге арттырып каарындан ойталап, мени кадай кылдыр ап алыр хөңнү чок-тур“ – деп чугаалазын. ⁸ Ынчан ол хоорайның даргалары демги эр кижини кыйгыртып алгаш, ооң-биле чугаалажыр ужурлуг; бир эвес ол кижи ойталап: „Ол херээженни алыр хөңнүм чогул“ – дээр болза, ⁹ ооң чаавазы, даргалар көрүп турда, олче чоокшулай бергеш, ооң кеткен идиин уштуп , арнынче дүкпүрүпкеш: „Бодунуң акызының ук-ызыгуурун тургуспас кижини ынчаар бак аажылаар ужурлуг!“ – деп чугаалазын. ¹⁰ Оон Израильге ойталап каапкан эр кижиниң өг-бүлезинге „Кызыл-даван кижиниң өг-бүлези“ деп ат тыпсып каар.

¹¹ Ийи эр кижи чокшуп турда, оларның бирээзиниң кадайы ашаанга болчуп, ону эттеп турар кижиден адырып аар дээш, өске эр кижиниң ажы-төл төрүдер сүрүзүнден сегирип аар болза, ¹² ол херээженниң холун одура шаап каг, аңаа хайыра бербе».

Садыг кылырда, ак сеткилдиг болуру

¹³ «Сээң деңзи шою сугар хавыңга шын эвес деңзилээр: аар-даа, чиик-даа деңзилиг болза, чаңгыс хемчээл көргүзер шойлар турбас ужурлуг; ¹⁴ сээң бажыңыңга тарааны шын эвес хемчээр: ишкири аңгы-даа болза, чаңгыс хемчээл көргүзер савалар турбас ужурлуг . ¹⁵ Сээң деңзиң шою ылап шын деңзилиг, а хемчээр саваң ылап шын хемчээлдиг болур ужурлуг, ынчан Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның сеңээ берип турар черинге назының узаар, ¹⁶ чүге дээрге ындыг ак сеткилдиг эвес чүве кылып турар кижи Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның мурнунга чүдек-бужар болур».

Амалик чонну узуткаары

¹⁷ «Египеттен үнүп бар чыдырыңда, амалик чон сени канчанганын утпа : ¹⁸ ол чон сенче орукка харыксырап, могай берген чоруңда халдап келген, кошкап-суларааш, сооңга чыдып калган бүгү улузуңну кыра шаап каапкан, Бургандан-даа кортпаан болгай. ¹⁹ Ынчангаш Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның сеңээ эжелеп алгаш, ээлеп чурттаар кылдыр берип турар черинге Ол сени бүгү чүктен бүзээлээн шупту дайзыннарыңдан адырып, тайбың чуртталганы хайырлаарга, амалик чон дугайында сактыышкынны чырык чер кырындан балап каавыт, ооң аажылаашкынын черле утпа! »

Баштайгы дүжүттүң оннуң бир кезиин өргүүрү

¹ «Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның сеңээ хуваап берип турар черинге чедип келгеш, ону эжелеп ап, аңаа чурттай бергеш, ² Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның сеңээ берип турары черден ажаап аарың, черниң беримчези баштайгы дүжүттүң шуптузун чыып ап, аргаан хааржакче бир кезиин суккаш, Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның Бодунуң ат-алдары аңаа турумчузун дээш шилип алыр черинче чорувут . ³ Ол үеде ында турар бараалгакчыга чеде бергеш: „Дээрги-Чаяакчының биске бээр бооп ада-өгбевиске даңгыраглаан черинче кирип келгенимни бөгүн Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның мурнунга херечилеп тур мен“ – деп чугаала.

⁴ Бараалгакчы аргаан хааржакты сээң холуңдан ап алгаш, Дээрги-Чаяакчы Бурганыңга өргүл салыр бедигээш мурнунга салып каар. ⁵ А сен Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның мурнунга мынча деп херечилээр сен: „Мээң өгбем Арам чурттуг тояанчы кижи турган. Ол Египетче чоруй баргаш, аңаа хөй эвес төрелдери-биле кады чурттай берген соонда , аңаа оон өндүр улуг, күштүг, хөй санныг чон укталган . ⁶ А египет чон бисти бак аажылап, бастып, аар-берге ажыл кылдыртып турган . ⁷ Бис ынчан ада-өгбевистиң Дээрги-Чаяакчы Бурганындан дуза дилеп кыйгырарывыска, Дээрги-Чаяакчы үнүвүстү дыңнап, бистиң хилинчээвисти, аар-берге ажыл кылып, дарладып турарывысты көрүп каан . ⁸ Дээрги-Чаяакчы бисти Египеттен Бодунуң быжыг холу-биле, күчү-күжү-биле, кончуг улуг коргунчуг байдалдар-биле, өндүр улуг бадыткал демдектери болгаш кайгамчык чүүлдер-биле үндүре бергеш , ⁹ бо черже эккеп, сүт биле ары чигири агып чыдар бо байлак черни биске берген болгай. ¹⁰ Ынчангаш ам Сээң меңээ берген чериңден ажаап алганым баштайгы дүжүттү эккелдим, Дээрги-Чаяакчы“.

Ооң соонда ол өргүлүңнү Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның мурнунга салып кааш, Аңаа сөгүрүп, мөгеер сен. ¹¹ Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның сеңээ база сээң өг-бүлеңге берген шупту ачы-буяны дээш өөрүп-хөгле – чон аразында турар левит кижи болгаш даштыкы кижи база сээң-биле кады өөрүп-хөглезин.

¹² Оннуң бир кезээн чыыр хуусаа болур үшкү чыл санында-ла бүгү дүжүдүңден – хевир бүрүзүнден-не оннуң бир кезээн аңгылап алгаш , левит кижиге, даштыкы кижиге, өскүс кижиге болгаш дулгуяк херээженге бээр сен, олар ону сээң хоорайларыңга тоттур чип чурттазын . ¹³ Ынчан Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның мурнунга мынча дээр сен: „Бодумнуң бажыңымдан ыдыктыг өргүлдү аппаргаш, левит кижиге, даштыкы кижиге, өскүс кижиге болгаш дулгуяк херээженге бериптим – меңээ чагып-сургаан шупту айтыышкыннарың ёзугаар кылдым, оларны күүседиринден ойталап, утпадым. ¹⁴ Мен ол аъш-чемни кажыыдап тургаш, чип көрбээн мен, ·арыг эвес тургаш, аңгылай салбаан мен , өлүг улустуң сүнезинин чемгерерин саналдаваан мен ; Дээрги-Чаяакчы Бурганымның сөзүн тооп дыңнап, Сээң меңээ айтып-чагааның бүгү чүвени күүсеткен мен. ¹⁵ Бодуңнуң ыдыктыг оран-саваң – дээрлерден куду алзы көрем , Бодуңнуң израиль чонуңга база Сээң биске бергениң черге ачы-буяндан хайырла – сүт биле ары чигири агып чыдар байлак черни биске бээрин ада-өгбевиске даңгыраглаан болгай сен“».

Израиль чон – Бурганга хамааржыр онзагай чон

¹⁶ «Бөгүн Дээрги-Чаяакчы Бурганың шак ол дүрүм, хоойлуларны күүседирин айтып-чагып тур: оларны бүгү чүлдү-чүрээңден, бүгү сеткил-сагыжыңдан сагып, күүсет. ¹⁷ Сен бөгүн Дээрги-Чаяакчыга Ол – сээң Бурганың дээрзин, Ооң оруктары-биле чорууруңну, Ооң дүрүмнери, хоойлулары болгаш айтыышкыннарын сагыырыңны, Ооң сөзүн тооп дыңнаарыңны аазап чугаалаан сен. ¹⁸ Дээрги-Чаяакчы база, сеңээ чугаалап турганы дег, Ооң улуг үнелиг өнчү-хөреңгизи чон болуруңну , Ооң шупту айтыышкыннарын сагыыр ужурлууңну бөгүн сеңээ аазап, медеглээн. ¹⁹ Ол сени Бодунуң чаяаганы бүгү өске чоннардан өрү көдүрүп каарын , мактал-хүндүнү, алдар-атты, өндүр-чаагай чорукту сеңээ хайырлаарын, Ооң чугаалап турганы дег, Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның ыдыктыг чону болуруңну аазап, медеглээн ».

Гевал дагда даш тураскаалдар

¹ Моисей болгаш израиль чоннуң ·баштыңнары чон-биле чугаалашкан. Моисей айтып-чагаан: «Бөгүн сеңээ айтып-чагып турарым шупту айтыышкыннарны күүседир сен. ² Иорданның ындыы чарыынче, Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның сеңээ берип турары черже кеже бергеш, бодуңга улуг даштардан тургускаш , оларны чугайлап ал . ³ Хемни кеже бергеш-ле, ол даштарга бо хоойлунуң шупту сөстерин бижип каг, ооң соонда ада-өгбеңниң Бурганы, Дээрги-Чаяакчының сеңээ аазаанын ёзугаар, Ооң сеңээ берип турары, сүт биле ары чигири агып чыдар байлак черже кире берип болур сен.

⁴ Иорданны кеже бергеш, бөгүн сеңээ айтып-чагааным ёзугаар, ол даштарны Гевал дагга тургускаш, чугайлап каг. ⁵ Аңаа Дээрги-Чаяакчы Бурганыңга өргүл салыр бедигээшти даштан, демир херексел ажыглавайн, тудуп каг : ⁶ Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның өргүл бедигээжин хоюглап дүрбүвээн даштар-биле тудуп алгаш, аңаа Дээрги-Чаяакчы Бурганыңга бүрүн өрттедир өргүлдерден эккеп сал; ⁷ эп-найырал өргүлдерин база эккеп салгаш, аңаа чип, Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның мурнунга өөрүп-хөгле . ⁸ А демги даш тураскаалдарга бо хоойлунуң шупту сөстерин көскү тодаргай кылдыр бижип каг ».

Он ийи каргыш

⁹ Моисей болгаш левит бараалгакчылар бүгү израиль чон-биле чугаалашкан. Моисей чонга: «Израиль, топтап дыңна! Сен бөгүн Дээрги-Чаяакчы Бурганыңга хамааржыр чон болу бердиң! ¹⁰ Ынчангаш Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның сөзүн тооп дыңна, сеңээ бөгүн айтып-чагып турарым Ооң шупту айтыышкын, дүрүмнерин күүсет» – деп чугаалаан.

¹¹ Моисей ол хүн чонга оон ыңай мону айтып-чагаан: ¹² «Иорданны кеже бергениңде, Симеоннуң, Левийниң, Иуданың, Иссахарның, Иосифтиң болгаш Вениаминниң аймактары чонну йөрээри-биле Гаризим дагга туруп алзын . ¹³ А Рувимниң, Гадтың, Асирниң, Завулоннуң, Данның болгаш Неффалимниң аймактары чонга каргыш салыры-биле Гевал дагга туруп алзын.

¹⁴ Левиттер бүгү израильчилерге ыыткыр чарлазын:

¹⁵ „Бодунга дүрзү-бурган шуткуп азы чазап кылып алгаш, оозун чажырып алган кижи каргаттырар, кижи холу кылган дүрзү-бурган болза Дээрги-Чаяакчының мурнунга чүдек-бужар чүүл-дүр!“

Бүгү чон: „·Аминь!“ – деп харыылаар .

¹⁶ „Ада-иезин бак көөр кижи каргаттырар!“

Бүгү чон: „Аминь!“ – деп харыылаар .

¹⁷ „Кожазы кижиниң чериниң кызыгаарын демдеглээн дашты чылзы идипкен кижи каргаттырар!“

Бүгү чон: „Аминь!“ – деп харыылаар .

¹⁸ „Согур кижини оруундан астырган кижи каргаттырар!“

Бүгү чон: „Аминь!“ – деп харыылаар .

¹⁹ „Даштыкы кижиниң, өскүс кижиниң болгаш дулгуяк херээженниң эргезин кызагдаан кижи каргаттырар!“

Бүгү чон: „Аминь!“ – деп харыылаар .

²⁰ „Ачазының кадайы – соңгу иези-биле холбажыпкан кижи каргаттырар! Ол кижи ачазының хевиниң эдээн ажыткан-дыр“.

Бүгү чон: „Аминь!“ – деп харыылаар.

²¹ „Кандыг-бир мал-маган-биле холбажыпкан кижи каргаттырар!“

Бүгү чон: „Аминь!“ – деп харыылаар .

²² „Ачазының азы авазының уруу-биле холбажыпкан кижи каргаттырар!“

Бүгү чон: „Аминь!“ – деп харыылаар .

²³ „Кат-иези-биле холбажыпкан кижи каргаттырар!“

Бүгү чон: „Аминь!“ – деп харыылаар .

²⁴ „Өске кижини бүдүү өлүрүп каан кижи каргаттырар!“

Бүгү чон: „Аминь!“ – деп харыылаар .

²⁵ „Буруу чок кижини өлүрүп шиитсин дээш хээли алган кижи каргаттырар!“

Бүгү чон: „Аминь!“ – деп харыылаар .

²⁶ „Бо хоойлунуң сөстерин деткивес база күүсетпес кижи каргаттырар!“

Бүгү чон: „Аминь!“ – деп харыылаар ».

Хоойлуну дыңнааны дээш, чонга йөрээшкиннер

(Лев. 26:1-13; Ы. х. к. 11:13-15)

¹ «Бир эвес Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның сөзүн тооп дыңнаар база бөгүн сеңээ айтып-чагып турарым Ооң шупту айтыышкыннарын күүседирин кызыдар болзуңза, Дээрги-Чаяакчы Бурганың сени чер-делегейниң шупту чоннарындан өрү көдүрүп каар . ² Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның сөзүн тооп дыңнаар болзуңза, бо йөрээшкин бүрүнү-биле сеңээ доктаап, сеңээ хамаарыштыр чогуп бүдер.

³ Хоорайга-даа, шөлге-даа ачы-буянны алыр сен. ⁴ Сээң ажы-төлүң болгаш чериңден үнер дүжүт, бода база шээр малыңның төлү хөй болур. ⁵ Дүжүт чыыр аргаан хааржактарың, барба-саваң долу болур. ⁶ Кылып турар бүгү чүүлүңге, бүгү үелерде ачы-буянга бүргеттирер сен .

⁷ Дээрги-Чаяакчы сенче халдап турар дайзыннарыңны сээң мурнуңга чылча шаап каар: олар сеңээ удур чаңгыс орук-биле тулчуп үнүп келгеш, чеди аңгы орук-биле дезип ыңай болур .

⁸ Дээрги-Чаяакчы сээң аңмаарларыңны долдуруп бээр, кылып турар кандыг-даа ажыл-херээңге чедиишкинниг болур сен; Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның сеңээ берип турары черге ачы-буянны алыр сен . ⁹ Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның айтыышкыннарын сагып, Ооң оруктары-биле чоруур болзуңза, Дээрги-Чаяакчы, сеңээ даңгыраглааны дег, сени Бодунга хамааржыр ыдыктыг чон кылдыр тургузуп каар . ¹⁰ Ынчан чер кырында шупту чоннар сээң Дээрги-Чаяакчыга хамааржырыңны дыңнап кааш, сенден корга бээр.

¹¹ Дээрги-Чаяакчы сеңээ бээр бооп ада-өгбеңге даңгыраглаан черинге элбек-чаагай чорукту: бодуңга эңдерик үре-төлдү, мал-маганыңга эңмежок төлдү, чериңге элбек дүжүттү хайырлаар. ¹² Дээрги-Чаяакчы сеңээ дээрниң эжиктерин – Бодунуң ачылыг эртине шыгжамырын ажыдып, сээң чериңге чаъсты чогуур өйүнде чагдырып бээр база кылып турар шупту ажыл-херээңге ачы-буянын хайырлаар; хөй чоннарга чээлиге акша-хөреңги бээр сен, а бодуң олардан чегдинмес сен .

¹³ Бир эвес мээң бөгүн сеңээ сагып, күүседир кылдыр айтып-чагып турарым Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның айтыышкыннарын тооп дыңнаар болзуңза, Дээрги-Чаяакчы сени кудурук эвес, баш кылып каар, адаанга эвес, кырынга турар сен. ¹⁴ Чүгле мээң бөгүн сеңээ айтып-чагып турарым бүгү сөстерден оң-даа, солагай-даа талаже чайлава, өске бурганнар эдербе, оларга бараан болба».

Хоойлуга чагыртпааны дээш, чонга каргыштар

(Лев. 26:14-45)

¹⁵ «Ынчалза-даа Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның сөзүн тооп дыңнавас база мээң бөгүн сеңээ айтып-чагып турарым Ооң шупту айтыышкыннар, дүрүмнерин күүседирин кызытпас болзуңза, шупту бо каргыштар сеңээ доктаап, сени хөме таварыыр .

¹⁶ Хоорайга-даа, шөлге-даа каргаттырар сен. ¹⁷ Дүжүт чыыр аргаан хааржактарың, барба-саваң каргаттырар. ¹⁸ Үре-төлүң, чериңден үнер дүжүдүң, бода база шээр малыңның төлү каргаттырар. ¹⁹ Кылып турар бүгү чүүлүң бүгү үелерде каргаттырар.

²⁰ Дээрги-Чаяакчы сенче, узуткаттырып каггыжеңге чедир, кылып турар кандыг-даа ажыл-херээңче каргышты, мөгүдээшкинни болгаш хайны салыр – Дээрги-Чаяакчыдан ойталааның дээш, бузуттуг херектериң уржуу-биле удавайн өлүп каар сен. ²¹ Ээлеп чурттаар дээш кирип турарың черге Дээрги-Чаяакчы сенче, амы-тыныңны үзүп каггыжеге чедир, хамчык аарыгны салып кээр. ²² Оон Дээрги-Чаяакчы сенче харыксырадыр аарыгны, халыынны, дегдирер аарыгны халдадыр ; сээң дүжүдүңче каңдаашкынны, өрттендир чип турар изиг хатты болгаш дүдүктү салыр – ол бүгү айыыл-халап өлгүжеңге чедир сени истеп-сүрер. ²³ Сээң бажың кырында дээр демир дег, будуң адаанда чер чес дег апаар . ²⁴ Дээрги-Чаяакчы сээң чериңче чаъс-чаашкын орнунга дээрден элезин-довурак бадырар – ол бүгү сенче амы-тының үзүлгүжеге чедир бадып кээр.

²⁵ Дээрги-Чаяакчы сени дайзыннарыңга аштырып аар кылдыр хүлээдип бээр: оларга удур чаңгыс орук-биле тулчуп үнгеш, олардан чеди аңгы орук-биле дезип ыңай боор сен , бүгү чер-делегейниң күрүнелери сээң айыыл-халавыңны көргеш, „Дадайым!“ дээр. ²⁶ Улузуңнуң мөчү-сөөгү дээрниң хамык куштарынга, черниң аң-араатанынга чемиш болур , оларны ойладып-хойзур кижи тывылбас .

²⁷ Дээрги-Чаяакчы сенче, египетчилерже дег, ириңниг балыгларны , оюлганнаар кеш аарыын база янзы-бүрү хевирлиг кодурларны халдадыр – ол дээрге эмнеттинмес аарыглар болур. ²⁸ Дээрги-Чаяакчы сени солуудадыр, согурартыр болгаш аңгададыр; ²⁹ сен ынчан дал дүъште, караңгыда согур кижи дег, база суйбанып кылаштаар сен ; бүгү оруктарыңга чедимче чок болур сен, дайзыннар сени хүннүң-не кызып-кыйып, үптээр – сени кым-даа камгалавас.

³⁰ Херээжен кижи-биле дүгдежип аарыңга, өске эр кижи ооң-биле хойгажыр; бажың тудуп алгаш, аңаа чурттап шыдавас сен; виноград тарып алгаш, ону ажыглап шыдавас сен ; ³¹ сен көрүп туруңда, бугаңны соп каарга, ооң эъдин чивес сен; элчигениңни хунаап аппаргаш, сеңээ дедир эгитпес; шээр малыңны дайзыннарыңга хүлээдип бээр – сени кым-даа камгалавас.

³² Сээң оглу-кызыңны өске чоннар тудуп аппаар , карактарың хүннү бадыр оларны дилегзинип көрдүнгеш, турлур деп баар, холдарың сула салдына бээр.

³³ Чериңге үнер дүжүттү, ажыл-ижиңниң бүгү үре-түңнелин сээң билбезиң чон былаап чиир, үргүлчү кыстыртып, хилинчектенир сен . ³⁴ Карааң-биле көрүп турарың бүгү чүведен угааның солуудай бээр. ³⁵ Дээрги-Чаяакчы дискектериң биле чодаларыңче коргунчуг аарыг халдадыр – ол таваңгайыңдан тейиңге чедир бүгү бодуңну шыва аптар .

³⁶ Дээрги-Чаяакчы сени база аңаа башкартыр дээш дүжүлгеге олуртуп алган хааныңны сээң-даа, ада-өгбеңниң-даа билбези черже аппаар , аңаа баргаш, ыяш биле даштан кылган хары бурганнарга бараан болур сен . ³⁷ Дээрги-Чаяакчының сени аппарып кааны черде бүгү чоннар сээң байдалыңны көргеш, коргуп-сестир, адыңны бужар үлегер-чижек кылдыр ажыглап, кочулап-шоодар .

³⁸ Шөлүңге хөй үрезин тарып аар сен, а дүжүдүң эвээш болур , чүге дээрге шартылаа чиптер . ³⁹ Виноград шөлдериңге виноград тарып, болбаазырадыр сен, а арага ишпес сен, чимис чыып албас сен , чүге дээрге виноградты курт чиптер. ⁴⁰ Олива ыяштары сээң чериңге каяа-даа үнер, а ооң үзүн ажыглап шыдавас сен, чүге дээрге чимизи тоглап дүже бээр. ⁴¹ Оглу-кызың төрүттүнер, ынчалза-даа чаныңга арттырып ап шыдавас сен, чүге дээрге оларны тудуп аппаар . ⁴² Сээң хамык ыяштарың биле чериңде үнген бүгү дүжүдүңнү шерги узуткап каар. ⁴³ Чон аразында чурттап турар даштыкы кижи сенден арттыр депшип, улам-на өрү көдүрлүр, а сен улам-на куду бадар сен. ⁴⁴ Ол кижи сеңээ чээли бээр, а сен аңаа чээли бээр харык чок боор сен, ол – баш, а сен – кудурук болур сен.

⁴⁵ Сени узуткап каггыжеге чедир, шупту ол каргыштар сеңээ доктаап, сени таварыыр база истеп-сүрер, чүге дээрге Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның сөзүн тооп дыңнавайн, Ооң сеңээ айтып-чагаан айтыышкын, дүрүмнерин сагывайн турган болгай сен. ⁴⁶ Ол каргыштар сеңээ база сээң үре-салгалыңга кезээ мөңгеде бадыткал демдээ база барымдаа болур.

⁴⁷ Дээрги-Чаяакчы Бурганыңга, бүгү чүве элбекшилдиг турда, эки тура-биле бараан болбааның дээш , ⁴⁸ Дээрги-Чаяакчының сеңээ удур салганы дайзыныңга бараан болуп, аштап-суксаар сен, кедер хеви чок, чүү-даа чүвези чок кижи болур сен; Дээрги-Чаяакчы, сээң амы-тыныңны үзүп каггыжеге чедир, мойнуңга демир хомут кедирип каар .

⁴⁹ Дээрги-Чаяакчы ырактан – чер-делегейниң кыдыындан – сеңээ удур чон көдүрүп эккээр , дылын билбезиң чон сенче эзир ышкаш шүүргедеп ужуп кээр . ⁵⁰ Олар дээрге кадыг-дошкун шырайлыг, кырганнарны хүндүлевес, аныяктарны өршээвес улус болур. ⁵¹ Ол чон сени хоозурадып каггыжеге чедир, мал-маганыңның төлүн база чериңге үнер дүжүттү чип кээр ; сеңээ далган-тараа, арага, олива үзүн база бода-даа, шээр-даа малыңның төлүн арттырбас, сээң амы-тыныңны үзүп каггыжеге чедир, былаап ап кээр.

⁵² Ол чон сээң идегеп турар бедик быжыг ханаларыңны бүгү чериңге үреп бузуп каггыжеге чедир, сени шупту хоорайларыңга кызып-кыйып, бүзээлеп кээр; Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның сеңээ бергени бүгү черге, шупту хоорайларыңга дайзын сени кызып-кыйып, бүзээлээр . ⁵³ Сен ынчан дайзыныңга бүзээледип, кыстыргаш, бодуңнуң үре-төлүңнү, Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның сеңээ бергени оглу-кызыңның эът-бодун чиир сен . ⁵⁴ Чон аразынга туразында, таалап чыргап чурттап чораан эр кижи ха-дуңмазы кижиже, эргим ынак кадайынче, артып алган ажы-төлүнче кам-хайыра чок көөр; ⁵⁵ бодунуң чип турары ажы-төлүнүң эът-бодун чоок улузунуң кайызынга-даа бербес, чүге дээрге дайзының сени шупту хоорайларыңга бүзээлеп, кызагдап кээрге, ол эр кижиниң чиир өске аъш-чеми чок болур. ⁵⁶ Чон аразынга туразында, таалап-чыргап чурттап чораан болгаш, будун безин черге дээспейн чораан херээжен кижи бодунуң эргим ынак ашаанче, оглу-кызынче кам-хайыра чок көөр; ⁵⁷ дайзының сени шупту хоорайларыңга бүзээлеп, кызагдап кээрге, чиир өске аъш-чем чогундан ол херээжен божуп алган чаш төлүн уруг сыртыы-биле кады бүдүү чип амыдыраар .

⁵⁸ Бо дүрүг номда бижиттинген бо хоойлунуң шупту сөстерин күүседирин кызытпас, Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның алдарлыг болгаш сүрээденчиг адындан кортпас болзуңза, ⁵⁹ Дээрги-Чаяакчы сени база үре-салгалыңны анаа эвес айыыл-халап-биле үскүлештирер; Ооң сеңээ таварыштырар айыыл-халавы доктаамал база күчүлүг, аарыглары – хоралыг база доктаамал болур. ⁶⁰ Ол сенче Египетке көргениң, коргуп турарың шупту аарыг-аржыкты халдадыр, олар сеңээ чыпшына бээр . ⁶¹ Дээрги-Чаяакчы сенче бо хоойлу номунда бижиттинмээн-даа янзы-бүрү аарыгларны, айыыл-халапты, амы-тыныңны үзүп каггыжеге чедир, халдадып кээр. ⁶² Дээрде сылдыстар ышкаш хөй-даа болзуңарза , дыка эвээжиңер дириг артып каар, чүге дээрге Дээрги-Чаяакчы Бурганыңарның сөзүн дыңнавайн турган болгай силер.

⁶³ Силерге буян көргүзүп, силерни өстүрүп-көвүдедип тура, Дээрги-Чаяакчының өөрүп турганы дег, силерни узуткап, кырып тура, Ол база өөрүүр ; ⁶⁴ Дээрги-Чаяакчы сени бүгү чоннар аразынга, чер-делегейниң бир кыдыындан өске кыдыынга чедир тарадып кааптар , аңаа бодуңнуң-даа, өгбеңниң-даа билбес чорааны, ыяш биле даштан кылган хары бурганнарга бараан болур сен. ⁶⁵ Ол чоннар аразынга оожургал көрбес сен, будуң дыштандырар чер тыппас сен. Дээрги-Чаяакчы аңаа чүрээңни хөлзедип, дүвүредир, карааңны шыладып, баксырадыр, сеткил-хөңнүңнү муңгарадып, хилинчектээр; ⁶⁶ амы-тыныңга үргүлчү айыыл кыжаныр, дүне-даа, хүндүс-даа коргуп-дүвүрээр сен, „Амы-тынныг артар мен“ деп бүзүрел чок болур сен. ⁶⁷ Коргуушкунга алыскаш, көрүп турар чүвеңден мөгүдээш, эртен: „Дүрген-не кежээ дүшкен болза!“, а кежээ: „Дүрген-не даң аткан болза!“ – дээр сен . ⁶⁸ Мээң сеңээ: „Ону моон соңгаар көрбес сен“ – дээним орук-биле Дээрги-Чаяакчы сени Египетче, корабльдарга олурткаш, дедир эккээр , аңаа бодуңарны эр, херээжен кулдар кылдыр дайзыннарыңарга садар дээриңерге, садып алыкчы тывылбас».

Моавка чагыг-керээни база катап чарганы

¹ Дээрги-Чаяакчының Моисейге израиль чон-биле, ·Хорив дагга чарганы чагыг-керээзинден аңгыда , моав черге чарарын дужааган чагыг-керээзиниң сөстери бо-дур.

² Моисей бүгү израиль чонну чыылдырып алгаш, чугаалаан: «Дээрги-Чаяакчының египет черге, силер көрүп туруңарда, фараон-биле, ооң шупту дүжүметтери болгаш чурту-биле кылган бүгү чүүлүн көрген болгай силер: ³ ол өндүр улуг ялаларны, бадыткал демдектерин база кайгамчык чүүлдерни карааңар-биле көрген болгай силер; ⁴ ынчалза-даа Дээрги-Чаяакчы силерге бөгүнге чедир чүве билип алыр кылдыр угаан бербээн-дир, көөр кылдыр карак бербээн-дир, дыңнап алыр кылдыр кулак бербээн-дир . ⁵ Ол: „Мен силерни дөртен чыл дургузунда ээн кургаг ховуга эдертип кээримге безин, мага-бодуңарда хевиңер-даа, будуңарда идииңер-даа элевээн болгай ; ⁶ ол үе дургузунда анаа эвес аъш-чемни-даа чиген, анаа эвес суксунну-даа ишкен силер , ынчангаш Дээрги-Чаяакчы Бурганыңар – Мен дээрзин билип алган силер“ – дээн болгай.

⁷ Бо черге чедип кээриңерге, Эсевоннуң хааны Сигон биле Васанның хааны Ог биске удур тулчуп үнүп кээрге, оларны чылча шаап каан бис . ⁸ Оларның черин эжелеп алгаш, Рувимниң, Гадтың аймактарынга база Манассияның аймааның чартыынга хуваап берген бис . ⁹ Ындыг болганда, бо чагыг-керээниң сөстерин сагып, күүседиңер, ынчан кылып турар бүгү чүүлдериңерге чедиишкинниг болур силер .

¹⁰ Силер шупту бөгүн мында Дээрги-Чаяакчы Бурганыңарның мурнунда тур силер: аймактарыңар ·баштыңнары, даргаларыңар, удуртукчуларыңар, шупту эр израильчилер; ¹¹ бичии ажы-төлүңер, алган кадайларыңар, турлааңарда силер-биле кады чурттап, ыяжыңар чарып, сууңар суглап берип турар даштыкы улус база мында тур . ¹² Израиль чон, сен мында Дээрги-Чаяакчы Бурганың-биле чагыг-керээ чарып, ону даңгырак-биле бадыткап турарың ол-дур. Дээрги-Чаяакчы Бурганың бөгүн сээң-биле керээ чарып, ¹³ сени Бодунуң чону кылып ап турар-дыр, Ол ам сээң Бурганың апаар-дыр . Ол сеңээ ынчалдыр аазап, ада-өгбең болур Авраам, Исаак болгаш Иаков оларга ынчалдыр даңгыраглап турган болгай. ¹⁴ Даңгырак-биле бадыткаан шак бо чагыг-керээни чүгле силер-биле – ¹⁵ бөгүн мында Дээрги-Чаяакчы Бурганывыстың мурнунда мээң-биле кады турар улус-биле эвес, а бөгүн бистиң аравыста ам-даа төрүттүнмээн улус-биле база чарып тур мен.

¹⁶ Египет черге канчаар чурттап турганывысты, орук ара биске таварышкан чоннарның черин канчаар эрткенивисти билир болгай силер. ¹⁷ Ол чоннарның чүдек-бужар чүүлдерин – ыяш, даш, мөңгүн болгаш алдындан кылган дүрзү-бурганнарын көрген силер. ¹⁸ Бөгүн силерниң араңарга ол чоннарның бурганнарын эдерип, бараан болур дээш, Дээрги-Чаяакчы Бурганывыстан ойталап турар эр, херээжен кижи-даа, төрел бөлүк-даа, аймак-даа турбас болзун. Силерниң араңарга кандыг-даа оо-хоранныг, ажыг чашпан дазылданып үнмезин . ¹⁹ Ындыг кижи ол даңгырактың сөстерин дыңнап кааш, сеткил-хөңнүнге бодун алгап-йөрээп: „Бодум турам-биле-даа чурттап чорааш, амыр-чыргалдыг болур мен“ – дээр болза, ол бак кижи бодун-даа, өске улусту-даа айыыл-халапче киирер . ²⁰ Дээрги-Чаяакчы ындыг кижиге өршээл көргүспес, харын Ооң килеңи кыптыгып, аңаа дыка хорадаар база бо номда бижиттинген шупту каргыш ол кижиниң кырынга дүжер, Дээрги-Чаяакчы ооң адын чырык чер кырындан балап кааптар . ²¹ Дээрги-Чаяакчы ол кижини шак бо хоойлу номунда бижиттинген чагыг-керээниң хамык каргыштарын ёзугаар Израильдиң шупту аймактарындан аңгылап, бак аажылаар.

²² Дараазында салгал, силерниң сооңарда чурттаар ажы-төлүңер база ырак чурттан чедип кээр даштыкы кижи бо черниң айыыл-халавын, Дээрги-Чаяакчының аңаа халдаткан аарыгларын көргеш: ²³ „Күгүр, дуска бүрүнү-биле чирткен , өрттенип калган чер-дир, тараа тарывастаан, дүжүт бербестээн, кандыг-даа оът-сиген өзүп үнмес апарган чер-дир; Дээрги-Чаяакчы килеңнеп хорадааш, таптай базып каапкан Содом, Гоморра, Адма болгаш Цевоим хоорайларның узуткаттырган үезинде дег хоозураан чер-дир“ – дээр .

²⁴ Бүгү чоннар: „Дээрги-Чаяакчы бо черни чүү дээш ынчаар бак аажылааны ол? Чүү дээш ынчаар килеңнээни ол?“ – деп айтырар . ²⁵ Оларга харыы бо-дур: „Чүге дээрге бо чон ада-өгбезиниң Бурганы Дээрги-Чаяакчының оларны Египеттен үндүре бергеш, олар-биле чарган чагыг-керээзинден ойталаан-дыр . ²⁶ Олар барып, хары бурганнарга бараан болуп, ооң мурнунда билбес турганы, Дээрги-Чаяакчының оларга үлүг кылдыр бербээни бурганнарга мөгейип турганнар. ²⁷ Ол бүгү дээш, Дээрги-Чаяакчының килеңи бо черже кыптыга берген. Ол ынаар бо номда бижиттинген хамык каргыштарны салыпкан . ²⁸ Дээрги-Чаяакчы килеңнеп, кылыктанып, аажок хорадааш, оларны боттарының чуртунга дазылындан тура тырткаш, өске черже шөлүпкен-дир . Ам ынчалдыр бүткен-даа-дыр“.

²⁹ Чажыт чүве Дээрги-Чаяакчы Бурганывыска хамааржыр , а Ооң ажыдып берген чүвезин биске болгаш үре-салгалывыска, ол хоойлунуң шупту сөстерин күүсетсин дээш, кезээ мөңгеде дамчыдып берген».

Бурганче эглиишкин

¹ «Кажан мээң шупту бо сөстерим – йөрээшкин-даа, каргыш салыышкыны-даа – сээң-биле чогуп бүде бээрге, Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның сени оларже тарадып чорудупканы бүгү чоннар аразынга ол дугайында боданы бергеш , ² бодуң-даа, үре-салгалың-даа Дээрги-Чаяакчы Бурганыңче эглип кээп , бөгүн сеңээ айтып-чагып турарым Ооң сөзүн бүгү чүлдү-чүрээңден, бүгү сеткил-сагыжыңдан тооп дыңнаар болзуңза, ³ Дээрги-Чаяакчы Бурганың сеңээ эки чолду эгидер , Ол сеңээ ээ-хайыралыын көргүзүп, оларның аразынга тоо быдарадып кааны бүгү чоннар иштинден сени катап чыып эккээр . ⁴ Чер-делегейниң ужу-кыдыынга чедир-даа тарай берген болзуңза, Дээрги-Чаяакчы Бурганың сени аңаа чыггаш, оортан дедир эккээр . ⁵ Дээрги-Чаяакчы Бурганың сени ада-өгбеңниң ээлеп чорааны черже эккээрге, ол черни ээлеп чурттаар сен; Ол сеңээ буянын көргүзүп, ада-өгбеңден-даа хөй санныг кылдыр өстүрүп-көвүдедир. ⁶ Дээрги-Чаяакчы Бурганыңга бүгү чүлдү-чүрээң-биле, бүгү сеткил-сагыжың-биле ынак болзун дээш, сээң-даа, үре-салгалыңның-даа чүректерин Ол Бодунга бараалгадып, демдектээр , ынчан дириг артар сен.

⁷ Ынчан Дээрги-Чаяакчы Бурганың шупту ол каргыштарын сени истеп-сүрүп турган дайзыннарыңче, сени көөр хөңнү чок улусче салыптар , ⁸ а сен Олче эглип кээп, Дээрги-Чаяакчының сөзүн тооп дыңнап, Ооң айтыышкыннарын, бөгүн сеңээ айтып-чагып турарым дег, шуптузун күүседир сен. ⁹ Дээрги-Чаяакчы Бурганың кылып турар кандыг-даа ажыл-херээңге чедиишкинни элбээ-биле хайырлаар, сеңээ – хөй үре-төлдү, мал-маганыңга – хөй төлдү, чериңге – элбек дүжүттү хайырлаар. Дээрги-Чаяакчы сеңээ ачы-буян хайырлап тура, ада-өгбең дээш өөрүп турганы дег, сен дээш база өөрүүр, ¹⁰ чүге дээрге сен Ооң сөзүн тооп дыңнап, бо хоойлу номунда бижиттинген Ооң айтыышкын, дүрүмнерин сагыыр сен база Дээрги-Чаяакчы Бурганыңче бүгү чүлдү-чүрээң-биле, бүгү сеткил-сагыжың-биле эглип кээр сен».

Амыдырал биле өлүмнүң кайы-бирээзин шилип алыры

¹¹ «Бөгүн сеңээ айтып-чагып турар чагыымны билип аары сеңээ берге эвес, ол сенден ырак эвес болгай. ¹² Ол айтыышкын дээрде эвес, ынчангаш: „Кым бис дээш дээрже үнүп , ону биске эккеп берип, дыңнадырыл? Ынчан ону күүседир ийик бис“ – дээн херээң чок. ¹³ Ол айтыышкын далай ындында база эвес, ынчангаш: „Кым бис дээш далай ындынче чоруп, ону биске эккеп берип, дыңнадырыл? Ынчан ону күүседир ийик бис“ – дээн херээң чок. ¹⁴ Харын ол сөс сеңээ дыка чоок: ол сээң аксы-дылың биле чүрээңде, ынчангаш ону күүсет.

¹⁵ Көр даан, бөгүн сеңээ амыдырал биле буянны азы өлүм биле айыыл-халапты шилип аарын саналдап тур мен ; ¹⁶ бөгүн сеңээ Дээрги-Чаяакчы Бурганыңга ынакшыырын, Ооң оруктары-биле чоруурун база Ооң айтыышкыннарын, хоойлуларын болгаш дүрүмнерин күүседирин айтып-чагып тур мен, ынчан дириг артып, өзүп-көвүдээр сен, эжелеп аар дээш бар чыдар чериңге Дээрги-Чаяакчы Бурганың сеңээ ачы-буянын хайырлаар. ¹⁷ А бир эвес сээң чүрээң Дээрги-Чаяакчыдан ойталап, Ону тооп дыңнавас болза, сен элзеттирип, өске бурганнарга мөгейип, бараан болур болзуңза, ¹⁸ сеңээ бөгүн сагындырып тур мен: ээлеп чурттаар дээш Иорданны кежип турарың черге үр чурттавайн, өлүп каар сен.

¹⁹ Дээр биле черни бөгүн сеңээ удур херечилер кылдыр кыйгырып тур мен: амыдыралды азы өлүмнү, йөрээшкинни азы каргышты шилип аарын сеңээ саналдап тур мен. Амыдыралды шилип ал, ынчан сен-даа, үре-салгалың-даа дириг артар; ²⁰ Дээрги-Чаяакчы Бурганыңга ынак бол, Ооң сөзүн дыңнап, Ооң-биле коштунчу берип көр , чүге дээрге ада-өгбең Авраам, Исаак болгаш Иаков оларга Дээрги-Чаяакчының бээр бооп даңгыраглааны черге дириг артып, үр чурттаарың оон хамааржыр».

Нуннуң оглу Иисусту Моисейниң томуйлааны

¹ Моисей барып, бүгү израиль чонга бо сөстерни чугаалаан: ² «Мээң назы-харым 120 чеде берди , мен ам сени эдертип алгаш чоруп шыдавас апардым. Дээрги-Чаяакчы база меңээ: „Бо Иордан хемни кешпес сен“ – дээн болгай . ³ Дээрги-Чаяакчы Бурганың сени Боду баштап алгаш, чоруптар. Ол демги чоннарны сээң мурнуңга узуткап каарга, оларның черин эжелеп аар сен; Дээрги-Чаяакчының чугаалаанын ёзугаар, Иисус сени баштап чоруптар .

⁴ Дээрги-Чаяакчы амор хааннар Сигон биле Огту узуткап, оларның черин хунаап алганы дег , ол чоннарны база ынчалдыр бак аажылаар. ⁵ Дээрги-Чаяакчы оларны силерниң эргеңерге хүлээдип бээрге, оларны мээң силерге айтып-чагаан шупту айтыышкыннарым ёзугаар аажылаар силер . ⁶ Кадыг-быжыг, эрес-дидим болуңар, олардан коргуп-сүртевеңер, Дээрги-Чаяакчы Бурганың силер-биле кады Боду чоруптар, Ол силерден ойталавас, силерни кагбас ».

⁷ Моисей Иисусту кыйгыртып алгаш, бүгү израиль чон көрүп турда, аңаа: «Кадыг-быжыг, эрес-дидим бол , чүге дээрге бо чон-биле кады Дээрги-Чаяакчының оларның ада-өгбезинге бээр бооп даңгыраглаан черинче кирер-дир сен база ол черни чонга ээлээр кылдыр бээр-дир сен. ⁸ Дээрги-Чаяакчы сээң мурнуңга орук баштап чоруптар, Боду сээң-биле кады чоруур, Ол сенден ойталавас, сени кагбас; кортпа-даа, сүрээдеве-даа» – деп чугаалаан.

Хоойлуну чеди чыл болгаш-ла, номчуур ужурлуг

⁹ Моисей ол хоойлуну бижээш, Дээрги-Чаяакчының чагыг-керээзиниң аптаразын дажыглаар албан-хүлээлгелиг левит бараалгакчыларга база Израильдиң шупту ·баштыңнарынга хүлээдип берген. ¹⁰ Моисей оларга мынча деп чагып каан: «Чеди чыл эртерге-ле, Өрелер өршээр чылда , Чадырлар байырлалында , ¹¹ кажан бүгү израиль чон Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның мурнунга, Ооң шилип аар черинге чедип кээрге, бо хоойлуну бүгү чон мурнунга дыңналдыр номчуп бээр силер . ¹² Чонну: эр-даа, херээжен-даа улусту, ажы-төлдү, силерниң хоорайларыңарда чурттап турар даштыкы улусту чыып аар силер – олар хоойлуну дыңназын, ону өөренип алзын база Дээрги-Чаяакчы Бурганыңардан кортсун, бо хоойлунуң бүгү сөстерин күүседирин кызытсын. ¹³ Оларның бо хоойлуну билбес үре-салгалы база ону дыңнап кааш, Дээрги-Чаяакчы Бурганыңардан коргуп өөренип аар. Иорданны кежип, эжелеп аар дээш бар чыдарыңар черге чурттаар бүгү үеңер дургузунда ынчалдыр кылыңар».

Дээрги-Чаяакчының Моисей биле Иисуска берген даалгазы

¹⁴ Дээрги-Чаяакчы Моисейге: «Көрдүң бе, өлүр хүнүң чоокшулап келди . Иисусту кый деп алгаш, ·Ужуражылга майгынынга иелээ туруңар, Мен орта Иисуска даалга берейн » – дээн. Моисей биле Иисус чедип келгеш, майгын чанынга туруп алганнар.

¹⁵ Булут чагы иштинде Дээрги-Чаяакчы майгын кырынга көстүп кээрге, ол булут чагы майгынче кирер чер чанынга туруп алган . ¹⁶ Дээрги-Чаяакчы Моисейге мынча дээн: «Ада-өгбеңниң соондан аъттанып, улуг уйгуң удуур-дур сен. А бо чон кирип бар чыдар чериниң хары бурганнарын эдерип, самыыраар-дыр база Менден ойталап, Мээң олар-биле чарган чагыг-керээмни үрээр-дир . ¹⁷ Ынчан Мээң килеңим бо чонче кыптыга бээр; Мен оларны кааптар мен, олардан хая көрнү бээр мен. Бо чон дайзыннарга чемиш апаар, ону хөй айыыл-халап, түрегдел таварыыр, ынчан ол: „Бурганывыс бистиң-биле эвес боорга, шак ол айыыл-халап бисти хөме тавараан ирги бе?“ – дээр . ¹⁸ А Мен ол үеде ооң өске бурганнарже чайгылгаш, үүлгедип аары хамык кем-буруузу дээш, оон хая көрнү бээр мен.

¹⁹ Ынчангаш дараазында ырның сөстерин бижип алгаш , израиль чонга өөредип, ырладып туруңар, бо ыр израиль чонга удур Мээң херечилелим болзун. ²⁰ Мен оларны, ада-өгбезинге даңгыраглап турганым ёзугаар, сүт болгаш ары чигири агып чыдар байлак черже киире бээр мен ; олар аңаа тоттур чемненип, семис-шыырак апаргаш, өске бурганнарже чайгылып, оларга бараан болур, а Мени херекке албайн баар, Мээң олар-биле чарган чагыг-керээмни үрээр. ²¹ Оларны хөй айыыл-халап биле түрегдел таварыырга, бо ыр оларга удур херечилел болур, чүге дээрге оларның үре-салгалы бо ырны утпайн, ырлажыр. Мээң оларга бээр бооп даңгыраглап турганым черже оларны киирерим бетинде, бөгүн-не, оларның чүнү кылыксап турарын, чүүже чүткүлдүүн билир мен».

²² Ол-ла хүнде Моисей бо ырны бижээш, израиль чонга өөредип каан.

²³ Дээрги-Чаяакчы ынчан Нуннуң оглу Иисуска даалга берип: «Кадыг-быжыг, эрес-дидим бол , чүге дээрге израиль чонну Мээң оларга бээр бооп даңгыраглааным черже киирер кижи сен-дир сен, Мен сээң-биле кады болур мен» – деп чугаалаан.

Моисейниң израиль чонну кичээндиргени

²⁴ Моисей бо хоойлунуң шупту сөстерин дүрүг номга төндүр бижээш , ²⁵ Дээрги-Чаяакчының чагыг-керээзиниң аптаразын дажыглап турар левиттерге айтып-чагаан: ²⁶ «Бо хоойлу номун ап алгаш, Дээрги-Чаяакчы Бурганыңарның чагыг-керээзиниң аптаразының чанынга салып калыңар, бо ном аңаа чонга удур херечилел болур . ²⁷ Чүге дээрге мен силерниң сөс дыңнавазыңарны, чөрүүңерни билир-ле болгай мен: ам – силерниң араңарга дириг турумда безин – Дээрги-Чаяакчының сөзүн дыңнавас-тыр силер, а өлүп каарымга, мырыңай дедир апаар силер ыйнаан. ²⁸ Аймактарыңарның шупту ·баштыңнарын, шупту удуртукчуларыңарны мээң чанымга чыып эккелиңер, мен оларга бо сөстерни дыңналдыр чугаалап, оларга удур херечи боор кылдыр дээр биле черни кыйгырар мен. ²⁹ Өлү бээримге, бүрүнү-биле самыырап, мээң айтып-чагаан оруумдан чайлай бээриңерни билир мен ; келир үеде силерни айыыл-халаптар таварыыр, чүге дээрге Дээрги-Чаяакчының мурнунга бузут үүлгедип, холуңарның кылып турар чүүлдери-биле Ону хорададып турар-дыр силер ».

Моисейниң ыры

³⁰ Моисей бүгү израиль чон чыглып кээрге, оларга бо ырның сөстерин төнчүзүнге чедир дыңналдыр чугаалап берген:

¹ «Дээр, мени дыңна, чугаалап көрейн;

чер, аксымдан үнген сөс-домакты дыңна .

² Мээң өөредиим чаъс ышкаш чаай каапсын,

сөс-домаам шалың ышкаш дүже берзин ;

дымыргай чаъс ногаан үнүшче дег,

чаъс-чайык оът-сигенче дег, чаай каапсын .

³ Дээрги-Чаяакчының адын алдаржыдар мен.

Бурганывысты үнелеп, алдаржыдыңар!

⁴ Ол – бистиң Хаявыс, Ооң ажыл-херектери ·болбаазыраңгай ,

Ооң шупту оруктары дорт ;

Бурган сөзүнге шынчы, Ында меге чүү-даа чок,

Ол чөптүг болгаш шынныг .

⁵ А Ооң сөзүн дыңнавас, Ону тоовас бо улус

Ооң мурнунга самыырай берген-дир,

олар кем-буруулуг-дур, Ооң ажы-төлү эвес-тир.

⁶ Дээрги-Чаяакчыга ындыг хамаарылга көргүзүп болур бе,

о мелегей, бодал чок чон?!

Ол – сээң Адаң, Чаяакчың эвес ийикпе?!

Сени Ол чаяап, бут кырынга тургузуп каан болгай .

⁷ Эрте-бурунгу үени сактып кел,

биеэги салгалдарның чурттап чораан чылдарын бодап көр ;

адаңдан айтыр – ол сеңээ харыылап бээр,

ирейлерден айтыр – олар сеңээ чугаалап бээр .

⁸ Дээди Өрүкү Бурган чоннарга черни үлеп берип,

кижи төрелгетенни тарай көжүрүп тура ,

Бурганның оолдарының санын барымдаалап,

чоннарның ээлээн черлерин кызыгаарлап каан.

⁹ Дээрги-Чаяакчының үлүү – Ооң чону ол,

Израиль – Ооң Бодунга хуваап алган өнчүзү-дүр .

¹⁰ Дээрги-Чаяакчы Израильди ээн черден,

хат сыгырган ээн кургаг ховудан тып алгаш,

ону карактап-хайгаарап, ол дээш сагыш салып,

карак огу дег камгалап-камнап турган .

¹¹ Төлдерин уязындан ужуп үнеринче албадап,

оларның кырынга хайгаарап ужуп, чалгыннарын чада салып,

төлдерин шуптузун көдүрүп алгаш, чалгынынга олурткаш,

дажыглап аппаар эзир дег ,

¹² Дээрги-Чаяакчы Израильди чааскаан эдертип чоруп турган,

Ооң-биле кады өске бурган турбаан.

¹³ Ол Израильди бедигээштерже көдүрүп аппарган ;

чон шөлдерниң дүжүдүн чип турган,

Дээрги-Чаяакчы ону хаядан чыгган ары чигири,

кадыг чалымдан үнген үс ,

¹⁴ инек сүдүнүң хойтпаа, хой сүдү,

Васанның хураганнары, ирттериниң чаа база серге чаа болгаш

эң шынарлыг кызыл-тас-биле чемгерип турган;

виноград суксунун ол ижип турган.

¹⁵ Ешурун тодуп семирээш, дедирленгеш туруп берген;

ол шөртейтир семирип, чооннап калган ,

бодун чаяаган Бурганны каапкан,

бодун камгалаар Хаяны куду көрген.

¹⁶ Израильчилер өске бурганнарга мөгейгеш , Бурганны хорададып алган,

чүдек-бужар чүүлдерге мөгейгеш, Ону килеңнедип алган .

¹⁷ Олар Бурганга эвес, буктарга –

боттарының биеэде билбес турганы,

кожа чоннардан хүлээп алганы,

чаа, ада-өгбезиниң сагыжынга кирбейн чорааны бурганнарга

өргүл салып турган .

¹⁸ Израиль, сени божуп-төрээн Хаяны уттупкан-дыр сен,

сени эъди аарып божаан Бурганны сагынмас-тыр сен .

¹⁹ Дээрги-Чаяакчы Бодунуң оглу-кызының бак херектерин көрүп кааш,

хорадаанындан Бодунуң чонун херекке албас апарган.

²⁰ Ол мынча дээн: „Олардан хая көрнү бээр мен,

алызы барып, олар-биле чүү боорун көөр мен,

чүге дээрге олар – самыыраан салгал-дыр, бүзүрел чок ажы-төл-дүр.

²¹ Олар Бурган бооп шыдавас дүрзүлер-биле

Мээң хүннээчел сагыжымны оттуруп алды ,

хоозун дүрзү-бурганнары-биле анчыгзындырып алды;

Мен чон дээр арга чок улус-биле

оларның хүннээчел сагыжын оттурар мен,

угаан-бодал чок чон-биле анчыгзындырар мен .

²² Чүге дээрге килеңим от дег кыптыга берди ,

ол алдыы оранның ханы дүвүнге чедир оя чип,

черни база ооң дүжүдүн чип, дагларның дазыл-дөзүн өрттедип тур.

²³ Израильчилерже эңдерик айыыл-халапты халдадыр мен,

оларже согуннарымны төндүр адар мен ;

²⁴ олар арып-доруп, харыксырай бээр,

халыын-биле база хамчык аарыг-биле узуткаттырып аар;

оларже араатан аңнарны база черде соястаан хоранныг курт-чыланнарны салыр мен .

²⁵ Даштыгаа ажы-төлдү хылыш кыргып-хыдып каар,

бажыңнарга база аныяк оол-кысты-даа, чаш төлдү-даа,

буурул баштыг ирейни-даа коргунчуг өлүм манап турар .

²⁶ Мен ‘Оларны чок кылып, олар дугайында сактыышкынны

улус аразынга уттундура бээр кылып каайн’ деп болур турдум,

²⁷ ынчалза-даа израильчилерниң дайзыннары Мээң хөңнүмге дээптер ирги бе дээш, соксап кагдым.

Соксаваан болзумза, ол дайзыннар болган чүүлдү шын эвес тайылбырлап:

‘Бистиң холувустуң күжү тииледи, ол бүгүнү Дээрги-Чаяакчы кылбады!’ – деп

мактаны бээр болгай “.

²⁸ Олар дээрге угаанын ышкыныпкан чон-дур,

боданыр безин харык чок улус-тур .

²⁹ Олар угаанныг улус турган болза,

ол бүгүнүң дугайында боданып,

алызы барып, олар-биле чүү боорун билип каар ийик.

³⁰ Ол улусту Хаязы дайзынынга тудуп бербээн болза,

оларны Дээрги-Чаяакчы хүлээдип бербээн болза,

канчап чаңгыс кижи муң шеригни сывырып чорудуп,

ийи кижи түмен шеригни ойладып чорудуп шыдаарыл?

³¹ Дайзыннарның бурганы бистиң Хаявыс ышкаш эвес ,

дайзыннарывыс боттары безин ону билип турар.

³² Оларның сыптарын Содомга тарып каан,

Гоморраның шөлдеринге олуртуп каан,

оларның чимистери – хоранныг, ажыг салбактар-дыр ;

³³ оларның хандызы – чылан хораны-дыр,

шагар чыланнарның кээргел чок хораны-дыр .

³⁴ Бурган: „Ол бүгүнү утпаан мен,

Мээң шыгжамырларымда шыгжаттынып чыдар эвес чүве бе?

³⁵ Менде олардан өжээн негеп, кезедир арга бар,

ынчан олар тайып кээп дүжер“ – дээн .

Оларже айыыл-халап хүнү чоокшулап келген,

оларга белеткеп каан кеземче удавас чедип кээр.

³⁶ Дээрги-Чаяакчы Бодунуң чонун шын шиидип ,

Бодунуң чалчаларынга ээ-хайыралыын көргүзер,

чүге дээрге оларның күчү-күжү харыксырап,

кул-даа, хостуг-даа кижи барык артпаанын көрүп каар .

³⁷ Ол ынчан мынча дээр: „Оларның бурганнары кайыл,

хоргадал бээр хаязы кайыл?

³⁸ Оларның өргүл малдарының чаан чип,

өргүп куткан арагазын ижип турган бурганнары кайыл?

Ол бурганнар туруп келгеш, силерге дузалажып, чаглактан хайырлазын!

³⁹ Көрүңер даан: Мен дээрге Бурган-дыр мен; Менден өске Бурган чок-тур ;

Мен өлүрүп база тынгарып турар мен , балыглап база экиртип турар мен ,

кым-даа Мээң холумдан кижини адырып шыдавас .

⁴⁰ Дээрниң мурнунга Бодумнуң мөңге амы-тыным-биле даңгыраглап тур мен:

⁴¹ кылаш кыннып турар хылыжым чидидип алганымда ,

шииткелди холумга хүлээп алганымда,

Мээң дайзыннарымдан өжээн негеп ,

Мени көөр хөңнү чок улусту кезедир мен.

⁴² Согуннарымга хан ижиртир мен,

хылыжым өлүрткен база туттурган дайзынның эът-ханынга тодар ,

ооң ·баштыңнарының баштарын одура шавар“.

⁴³ Өске чоннар улузу, Бурганның чону дээш өөрүп-байырлаңар!

Чүге дээрге Ол Бодунуң чалчаларының өлүмү дээш өжээн негээр ,

Бодунуң дайзыннарындан өжээн негээр,

Бодунуң чери биле чонун арыглап каар болгай».

⁴⁴ Моисей чонга чедип келгеш, ол ырның сөстерин Нуннуң оглу Иисус-биле кады чонга дыңналдыр чугаалап берген.

⁴⁵ Моисей ол сөстерниң шуптузун бүгү израиль чонга чугаалап дооскан соонда, ⁴⁶ оларга мынча дээн: «Бөгүн силерге медээлеп турарым бүгү сөстер дугайында хандыр боданып, оларны ажы-төлүңерге – ол хоойлунуң шупту сөстерин күүседирин кызыдар кылдыр – айтып-чагып калыңар . ⁴⁷ Ол хоойлу дээрге силерге хоозун сөстер эвес-тир, ол – силерниң амыдыралыңар-дыр, Иорданны кежип, эжелеп аар дээш бар чыдарыңар черге ол хоойлунуң ачызында үр чурттаар силер ».

⁴⁸ Ол-ла хүн Дээрги-Чаяакчы Моисей-биле чугаалашкан: ⁴⁹ «Бо турар Аварим сынче чорупкаш, моав черде, Иерихоннуң дужунда турар Нево дагже үне бергеш, израиль чонга ээлеп чурттаар кылдыр берип турарым ханаан черже оортан көрүп көр . ⁵⁰ Ол дагның бажынче үнгеш, Аарон акыңның Ор дагга өлү бергеш , өгбелериниң соондан өске оранче чоруй барганы дег, сен база мөчүүр сен. ⁵¹ Чүге дээрге Кадесте Мериваның суунуң чанынга, Цин ховузунга израиль чоннуң аразынга Меңээ өскерлип, Мээң ыдыктыымны израиль чоннуң аразынга хүндүлевээн болгай силер . ⁵² Ам израиль чонга берип турарым черни ырактан көөр сен, ынчалза-даа ынаар кирбес сен! »

Моисейниң чоннуң аймактарын йөрээгени

(Э. д. 49:1-28)

¹ Бурганның кижизи Моисейниң өлүр бетинде израиль чонну йөрээп каан йөрээли бо-дур. ² Ол мынча дээн:

«Дээрги-Чаяакчы ·Синайдан чедип келген,

Сеирден чонга хүн дег көстүп келген,

Фаран дагларындан чырып келген ,

Ол Бодунуң түмен-түмен ыдыктыг төлээлериниң аразындан чедип келген ,

Ооң холундан кызаңнаан от чонга чырып турган .

³ Дээрги-Чаяакчы чоннарга шын сеткилинден ынак,

ыдыктыг чоннуң улузу шупту Сээң холуңда,

олар Сээң сөзүң дыңнаар дээш, Сээң будуңче доңгая кээп дүшкеннер.

⁴ Моисей биске хоойлуну берген ,

ол хоойлу дээрге израиль ниитилелдиң өнчүзү-дүр.

⁵ Израиль чоннуң аймактары ·баштыңнары-биле кады чыглып кээрге,

Дээрги-Чаяакчы Ешуруннуң хааны бооп турган .

⁶ Рувим дириг артып, өлүп читпезин,

ынчалза-даа ооң аймаа эвээш санныг болзун!»

⁷ Моисей Иуданың аймааның дугайында мынча дээн:

«Дээрги-Чаяакчы, Иуданың дилег-сөзүн дыңнап көрем,

ону бодунуң төрелдеринче эккеп калам;

ооң бодунуң күчү-күжү четчир болзун,

а Сен ону дайзыннарындан адырып, дузалап көрем».

⁸ Моисей Левийниң аймааның дугайында мынча дээн:

«Сээң туммим биле уримиң Сеңээ бердинген улуста-дыр;

Сен оларны Массага шенеп көрген сен,

олар-биле Мериваның суунуң чанынга маргыжып турган сен .

⁹ Ол аймактың улузу ада-иезиниң дугайында: „Оларже көрүнмес мен“ – деп,

ха-дуңмазын танывастап, ажы-төлүн тоовастай берип ,

Сээң сөзүңнү күүседип, чагыг-керээңни сагып турар болгай.

Левиттер Иаковту Сээң хоойлуларыңга,

Израильди Сээң дүрүмнериңге өөредип турар

база Сеңээ чыттаар кылдыр айдызаар чүүлдер кыпсып ,

Сеңээ өргүл салыр бедигээшке бүрүн өрттедир өргүлдерни салып турар.

¹¹ Дээрги-Чаяакчы, Левийниң күчү-күжүн йөрээп көр,

ооң кылып турар ажыл-херээ Сеңээ таарымчалыг болзун;

олче халдаан улусту чылча шаап көрем,

ону көөр хөңнү чок улус олче кажан-даа халдавазын».

¹² Моисей Вениаминниң аймааның дугайында мынча дээн:

«Дээрги-Чаяакчының ынак улузу Ооң чанынга айыыл чок чурттазын,

Бурган оларны хүннү бадыр чаглактазын база чүктеп алгаш чорзун ».

¹³ Моисей Иосифтиң аймактарының дугайында мынча дээн:

«Дээрги-Чаяакчы ооң черинге ачы-буянын хайырлап,

дээрниң чаъс-шалыңын бадырып берзин,

чер адаанда сугларны аксып берзин .

¹⁴ Хүн аңаа элбек дүжүттү эккелзин,

айлар солчурга, чаагай дүжүт ажааттынзын.

¹⁵ Үе-дүптүң даглары эң эки үнүштерин берзин,

эрте-бурунгу тейлер элбек белээн хайырлазын .

¹⁶ Чер база ону шыпкан бүгү үнүш элбек дүжүдүн хайырлазын.

Хараган иштинден көстүп келген Бурганның энерели

Иосифтиң бажынче бадып келзин,

ха-дуңмазының аразында онзагай кижиниң тейинче бадып келзин.

¹⁷ Ооң күш-шыдалы баштай төрүттүнген буганыы дег,

ооң ийи мыйызы шары мыйызы дег,

олары-биле ол шупту чоннарны

чер-делегейниң кыдыынга чедир үзүп, сывыртаар .

Эфремниң түмен-түмен, Манассияның муң-муң үре-салгалы ындыг-дыр ».

¹⁸ Моисей Завулоннуң аймааның дугайында мынча дээн:

«Завулон, ажыл-херектериң кылгаш, өөрүп-байырла;

Иссахар, чадырларыңга тургаш, өөрүп-байырла.

¹⁹ Ол ийи аймак өске чоннарны даанче чалап алгаш,

аңаа шын өргүлдерин салыр ,

олар далайның байлаа-биле база

элезинде чажыра хөмген эртине-байлак-биле амыдыраар».

²⁰ Моисей Гадтың аймааның дугайында мынча дээн:

«Гадтың ээлээн девискээрин делгемчидип турар Бурганга алдар;

Гад арзылаң дег амыдырап, олчазының холун база бажын үзерлеп кааптар .

²¹ Ол эң эки черни бодунга шилип көрүп алыр ,

ук черни ·баштыңга хуваап бээрин доктаадыр.

Гад чоннуң баштыңнары-биле кады келгеш,

Дээрги-Чаяакчының айтыышкынын шын сагып,

израиль чон-биле кады Ооң дүрүмнерин күүседир».

²² Моисей Данның аймааның дугайында мынча дээн:

«Дан дээрге васан черден үне халып кээр аныяк арзылаң-дыр ».

²³ Моисей Неффалимниң аймааның дугайында мынча дээн:

«Неффалим Дээрги-Чаяакчының ээ көрнүүшкүнүнге сеткили ханган,

Ооң ачы-буянынга бүргеткен;

далай кыдыы биле мурнуу чүк –

ооң ээлеп чурттаар чери ол-дур ».

²⁴ Моисей Асирниң аймааның дугайында мынча дээн:

«Иаковтуң оолдарының аразында Асир эң хөй ачы-буян алзын,

ха-дуңмазы аңаа таарзынзын, ол олива үзү сүзүп кылаштазын.

²⁵ Сээң шивээлериңни демир болгаш хүлер-биле быжыглазын,

бүгү назыныңда шыырак болур сен».

²⁶ «О, Ешурун , сеңээ дузалаар дээш,

булуттарда саадапкаш, дээрде кел чыдар

өндүр бедик Бурган ышкаш өске кым-даа чок .

²⁷ Үе-дүптен бээр турган Бурган – хоргадалың-дыр ,

Ооң мөңге холдары сени тудуп турар,

Ол дайзыннарыңны сээң мурнуңдан сывыртап чорудуптар,

сеңээ „Дайзынны узутка!“ дээр.

²⁸ Израиль айыыл чок, тускайлаң чурттап турар ,

Иаковтуң үре-салгалы турар чер элбек далган-тараалыг база виноград арагалыг,

ооң дээри чаъс-шалыңны бадырып бээр.

²⁹ Израиль, амыр-чыргалдыг сен!

Сен ышкаш, Дээрги-Чаяакчының камгалап турары өске чон бар бе?!

Дээрги-Чаяакчы – сеңээ дузалап турар дозуг-камгалал-дыр ,

сени өрү депшидер хылыш-тыр!

Дайзыннарың сенден корткаш, чашпаалаар апаар ,

оларның бедик черлерин таптай базып каар сен!»

Моисейниң мөчээни

¹ Моавтың ховуларындан Моисей Нево дагже, Иерихон хоорайның дужунда турар Фасги сынның шыпшык бажынче үне берген. Дээрги-Чаяакчы аңаа бүгү чуртту: Галаадтан Дан хоорайга чедир черни; ² Неффалимниң бүгү черин, Эфрем биле Манассияның черлерин база Иуданың бүгү черин мырыңай Барыын далайга чедир; ³ оон ·Негев ховузу, Пальмалар хоорайы Иерихондан Сигор хоорайга чедир Төгерик шынааны көргүскен.

⁴ Оон Дээрги-Чаяакчы Моисейге: «„Бо черни силерниң үре-салгалыңарга бээр мен“ – деп Авраам, Исаак болгаш Иаков оларга бээр бооп даңгыраглаан черим бо-дур . Мен сеңээ ону карааң-биле көөр арганы бердим, ынчалза-даа сээң будуң ынаар киир баспас » – дээн.

⁵ Дээрги-Чаяакчының чалчазы Моисей аңаа, моав черге, Дээрги-Чаяакчының чугаалаанын ёзугаар мөчээн. ⁶ Ону Бет-Фегор хоорайның дужунда шынаада, моав черде хөөржүткен база ооң чевээ кайда дээрзин бөгүнге чедир кым-даа билбес . ⁷ Моисей 120 харлыында мөчээн , өлүрүнге чедир ооң карааның шоозу баксыраваан, күш-шыдалы сулараваан. ⁸ Израиль чон Моавтың ховуларынга Моисейниң ажыын ажып, үжен хүн ыглап-сыктап келген .

Моисейниң ажыын ажыырының хүннери эрте бээрге, ⁹ бодунуң соон салгаар кылдыр Моисейниң томуйлап кааны Нуннуң оглу Иисус мерген угаанга бүргедипкен . Израиль чон аңаа чагыртып эгелээш, Дээрги-Чаяакчы Моисейге канчаар дужааганыл, ынчаар кылып турган. ¹⁰ Оон бээр Израильге Моисей ышкаш Бурганның медээчизи кажан-даа турбаан. Дээрги-Чаяакчы ооң-биле удур-дедир көржүп, таныжар турган . Ол ону египет черже – фараонга, ооң дүжүметтеринге база бүгү египет чуртка удур бадыткал демдектери биле кайгамчык чүүлдер кылзын дээш – чорудупкан. ¹² Чүгле Моисей ындыг быжыг холдуг турган, чүгле ол ындыг коргунчуг чүүлдерниң шуптузун бүгү израиль чон көрүп турда кылып шыдаан.