Амос медээчиниң ному
Киирилде
Бурганның медээчилериниң аразында медээзи аңгы ном кылдыр бижиттинген эң баштайгы кижи Амос болур. Ол Бурганның медээзин медеглеп турар үеде, еврей чон ийи аңгы күрүнеге чурттап турган. Мурнуу чүкте – Иудея, ооң найысылалы – Иерусалим. Соңгу чүкте – Израиль, ооң политиктиг найысылалы – Самария хоорай, а эң чугула шажынчы төвү – Вефил хоорай.
Амос боду Иудеяның Вифлеем хоорайжыгаштан ырак эвесте турар Текоя деп суур чурттуг кадарчы кижи турган. Бистиң эрага чедир VIII вектиң ортан үезинде Бурган аңаа Соңгу күрүнеже баргаш, израильчилерге Ооң медээзин дамчыдарын дужааган. Ол үеде израиль чон чүдек-бужар херектер, Бурганга удур чүдүлге ёзулалдары болгаш ядыы-түреңги, кошкак улусту дарлаар чоруктар кылып, хөй бачыт үүлгедип турган.
Номну дараазында кезектерге чарып болур:
– Израиль-биле кожа чыдар бүгү чурттарны база Израильдиң бодун Бурган кезедир дугайында баш бурунгаар кысказы-биле чугаалааны (1–2 эгелер);
– израиль чоннуң бачыттарын сойгалаан база Бурганның ам келир шииткелин баш бурунгаар чугаалаан тодаргай өттүр билген медеглелдер (3–6 эгелер);
– Бурганның Амосче чорутканы беш көстүүшкүн болгаш оларга тайылбырлар (7–9 эгелер).
Адак соонда израиль чон Амостуң сагындырыгларын тооп дыңнавайн барган. Ынчангаш бистиң эрага чедир 722 чылда Ассирия күрүне Самарияны эжелеп алгаш, дириг арткан израильчилерни тудуп алгаш, аңгы-аңгы чурттарже өскээр көжүрүпкен.
11 Текоя чурттуг кадарчыларның бирээзи Амостуң сөстери бо-дур. Израиль дугайында Бурганның чорутканы бо көстүүшкүннү Амос Иудеяның хааны Озияның чагырып турганы база Иехоаштың оглу, Израильдиң хааны Иеровоамның чагырып турганы үеде , чер шимчээшкини болурунуң ийи чыл мурнунда көрген.
2 Амос:
«Дээрги-Чаяакчы ·Сиондан диңмирээр,
Иерусалимден дыңзыдыр алгырар ;
кадарчыларның оран-савазында улус качыгдап ыглажыр ,
Кармил дааның бажы кургай бээр» – деп чугаалаан.
Израильдиң кожазы чоннарның кеземчези
3 Дээрги-Чаяакчы мынча дээн:
«Хөй санныг кемниг үүлгедиглери дээш,
Дамаскының чурттакчыларын өршээвес мен ,
чүге дээрге олар Галаадты демир-биле чылча бастырып турган-дыр .
4 Азаил хаанның ордузунче отту ыдар мен,
ол от Венадад хаанның шивээлерин чиптер .
5 Дамаскының хаалгазының дээктерин адыра шаап кааптар мен ,
Авен шынаада чурттаан улусту база Бет-Эденде дүжүлге ээлээн кижини узуткап каар мен;
арамей чонну тудуп алгаш, Кирже шөлүптер».
Дээрги-Чаяакчының чугаалаан чүвези ол-дур.
6 Дээрги-Чаяакчы мынча дээн:
«Хөй санныг кемниг үүлгедиглери дээш,
Газа хоорайның чурттакчыларын өршээвес мен ,
чүге дээрге олар хары чонну, Эдомга хүлээдип бээр дээш,
мөөңү-биле тудуп аппарган болгай .
7 Газаның ханазынче отту ыдар мен,
ол от ооң шивээлерин чиптер.
8 Азот хоорайның чурттакчыларын ,
Аскалонда дүжүлге ээлээн кижини узуткап каар мен
база Экронче холумну угландырар мен –
ынчан артып калган филистим чон кырлып каар ».
Дээрги-Бурган-Чаяакчының чугаалаан чүвези ол-дур.
9 Дээрги-Чаяакчы мынча дээн:
«Хөй санныг кемниг үүлгедиглери дээш,
Тир хоорайның чурттакчыларын өршээвес мен ,
чүге дээрге олар хары чонну мөөңү-биле тудуп аппаргаш,
Эдомга хүлээдип берген-дир
база ха-дуңмалышкы эвилелди уттупкан-дыр .
10 Тирниң ханазынче отту ыдар мен –
ол от ооң шивээлерин чиптер».
11 Дээрги-Чаяакчы мынча дээн:
«Хөй санныг кемниг үүлгедиглери дээш,
Эдомнуң чурттакчыларын өршээвес мен ,
чүге дээрге олар ха-дуңмазы болур израиль чонну хылыш туткаш,
кээргел чок сывыртап, килеңинге алыскаш,
доктаамал дошкуурап, үргүлчү хорадап турган-дыр .
12 Теман черже отту ыдар мен,
ол от Восора хоорайның шивээлерин чиптер».
13 Дээрги-Чаяакчы мынча дээн:
«Хөй санныг кемниг үүлгедиглери дээш,
аммон чонну өршээвес мен ,
чүге дээрге ол, бодунуң девискээрин алгыдып аар дээш,
галаад черге сааттыг херээженнерни одура шаап турган-дыр .
14 Равва хоорайның ханазынга отту кыпсыр мен,
ол от ооң шивээлерин чаа-дайын хүнүнде алгы-кышкы аразынга,
хат-шуурганныг хүнде казыргыланып келгеш, чиптер.
15 Оларның хаанын хамык нояннары-биле кады дайзын тудуп алгаш баар ».
Дээрги-Чаяакчының чугаалаан чүвези ол-дур.
21 Дээрги-Чаяакчы мынча дээн:
«Хөй санныг кемниг үүлгедиглери дээш,
·Моавтың чурттакчыларын өршээвес мен ,
чүге дээрге олар Эдомнуң хаанының сөөгүн хүл кылдыр өрттедипкен-дир.
2 Моавче отту ыдар мен,
ол от Кериот хоорайның шивээлерин чиптер,
моав чон ону чылча шапкан аг-шеригниң алгы-кышкызының аразынга,
дайзыннар труба этсип турда, кырлып каар.
3 Ол чоннуң баштыңчызын узуткап,
ооң-биле кады шупту нояннарны өлүрүп каар мен».
Дээрги-Чаяакчының чугаалаан чүвези ол-дур.
Иудея биле Израильдиң кеземчези
4 Дээрги-Чаяакчы мынча дээн:
«Хөй санныг кемниг үүлгедиглери дээш,
Иудеяның чурттакчыларын өршээвес мен,
чүге дээрге олар Дээрги-Чаяакчының хоойлузундан ойталап,
Ооң дүрүмнеринге шынчы бооп артпаан-дыр ;
ада-өгбезиниң эдерип турганы меге бурганнар ол чонну оруундан өскээр дуурайлап каапкан-дыр .
5 Иудеяже отту ыдар мен,
ол от Иерусалимниң шивээлерин чиптер ».
6 Дээрги-Чаяакчы мынча дээн:
«Хөй санныг кемниг үүлгедиглери дээш,
Израильдиң чурттакчыларын өршээвес мен,
чүге дээрге ол чонда чөптүг-шынныг кижини – акша-мөңгүнге,
ядыы кижини – эжеш идик өртээнге-ле кул кылдыр садып турар-дыр .
7 Олар ядыы улусту довуракче доңгайтыр базып,
эрге-шөлээ чок улустуң оруун моондактаар-дыр ,
оглу-даа, ачазы-даа, чаңгыс-ла ол херээжен-биле будалып ,
Мээң ыдыктыг адымны бужартадыр-дыр.
8 Олар долаа төлевири кылдыр алган хевин чаткаш ,
өргүл салыр бедигээштер чанынга чыдып аар-дыр,
буруудаттырып турар улустан торгаал кылдыр алган арагазын
бурганнарының өргээзинге ижер-дир.
9 А Мен силерниң мурнуңарга пөш ышкаш бедик-чаагай ,
дуб ышкаш быжыг амор чонну узуткап кагдым,
ооң дазыл-дөзүн тура тыртып кагдым .
10 Мен силерни, амор черни ээлеп алзын дээш,
египет черден үндүре бергеш ,
дөртен чыл дургузунда ээн кургаг ховуга эдертип чоруп турдум .
11 Силерниң оолдарыңар аразындан – Бодумнуң медээчилеримни,
аныяк оолдарыңар аразындан – назорейлерни шилип ап турдум .
Ындыг эвес ийик бе, израиль чон?
А силер назорейлерге арага сыгап,
медээчилерге: „Өттүр билип медеглевеңер!“ – деп дужаап турдуңар ».
Дээрги-Чаяакчының медеглээн чүвези ол-дур.
13 «Көрдүңер бе, Мен силерни,
долдур моожалар чүдүрген тергениң базары дег,
чылча бастырар мен;
14 чүгүрүк-даа кижи дезе бээр арга тыппас,
быжыг-даа кижиниң туржуп шыдаар күжү чок апаар,
күш-шыдалдыг-даа кижи амы-тынын камгалап шыдавас .
15 Ча-согуннуг-даа кижи шыдашпас,
чүгүрүк-даа кижи, аът мунган-даа кижи амы-тынын камгалап шыдавас.
16 Эң-не эрес-дидим дайынчы безин
Дээрги-Чаяакчының шииткел хүнүнде хол даяң дезип чоруй баар».
Дээрги-Чаяакчының медеглээн чүвези ол-дур.
Бурганның медээчизи ыыттавайн барбас ужурлуг
31 Израиль чон, Дээрги-Чаяакчының силерге удур –
Бодунуң египет черден үндүре бергени бүгү аймак-чонга удур
чугаалаан сөстерин дыңнаңар:
2 «Черниң бүгү аймак-чоннарындан чүгле силерни хүлээп көрген мен ,
ынчангаш бүгү кем-бурууңар дээш, силерни кезедир мен».
3 Ийи кижи, дугуржуп албайн чыткаш, кады чорук кылыр деп бе?
4 Аргада арзылаңның мурнунда олча-тывыш чок болза, ол ырланыр деп бе?
Арзылаңчыгаш олча тудуп албаан болза, чыдынындан ырланыр деп бе?
5 Дузакта чемиш чок болза, куш ынаар кирер деп бе?
Какпаже чүү-даа кирбээн болза, ол часты бээр деп бе?
6 Хоорайга шериг труба этси бээрге, улус коргуп сирилевес деп бе?
Айыыл-халап хоорайны хөме тавараан болза, ону Дээрги-Чаяакчы үндүрбээн деп бе?
7 Дээрги-Чаяакчы чүү-даа чүвени Бодунуң чалчалары болур медээчилерге
чажыт бодалдарын ажытпайн кылыр эвес .
8 Арзылаң ырланган соонда, кижи коргуп сирилевес деп бе?
Дээрги-Бурган-Чаяакчы чугаалаан соонда, кижи Ооң сөзүн медеглевес деп бе?
Самарияның буураары
9 «Азот хоорайның база египет черниң шивээлеринге:
„Самарияны долгандыр турар дагларга чыылгаш,
ол хоорайда кедерээн ужур-дүрүм чок чорукче,
кызып-кыйыышкынче көрүңер “ – деп чарлаңар.
10 Ол дээрге ак сеткилдии-биле чурттап билбес,
боттарының шивээлеринде эртине-байлакты
күчүлел болгаш үптээшкин-биле чыып ап турар улус-тур » – деп,
Дээрги-Чаяакчы медеглээн.
11 Оон Дээрги-Бурган-Чаяакчы мынча дээн:
«Дайзын бүгү чуртту бүзээлеп аар.
Ол Самарияның күчү-күжүн узуткап каар,
шивээлерин үптеп кааптар ».
12 Дээрги-Чаяакчы мынча дээн:
«Самарияда орунунуң кыдыында база Дамаскыда орун-дөжээнде олурар
израильчилер камгалал алыр бе?
Кадарчы кижиниң арзылаң аксындан малының ийи чодазын
азы кулааның чартыын ушта тыртып аары дег, чүгле ындыг камгалал ап шыдаарлар.
13 Дыңнаан соонда, Иаковтуң салгалынга удур херечилеңер – деп,
Аг-шериглиг Дээрги-Бурган-Чаяакчы медеглээн. –
14 Кем-буруузу дээш, Израильди кезедип кээр хүнүмде
Вефилде өргүл салыр бедигээштерни база үреп бузар мен:
бедигээштиң мыйыстарын одура шаап каарга,
олар черже кээп дүжер .
15 Кышкы-даа, чайгы-даа бажыңнарны бузуп каар мен,
чаан сөөгүнден кылган каасталгаларлыг бажыңнар база буступ чиде бээр –
дыка хөй бажыңнар ынчалдыр буступ каар».
Дээрги-Чаяакчының медеглээн чүвези ол-дур.
41 Самарияның даанда чурттап турар,
Васанның семис-чаагай инектери ышкаш херээженнер –
ядыы улусту кызып-кыйып, түреңги улусту дарлап,
боттарының ашактарынга: «Эккеп кудуңар-ла, ижер бис!» – деп турар херээженнер –
бо чугаа-сөстү дыңнаңар.
2 Дээрги-Бурган-Чаяакчы Бодунуң ыдыктыы-биле даңгыраглап , мынча дээн:
«Силерни – тыртпалар-биле, арткан өөрүңерни – сыырткыыштар-биле
сөөртүп алгаш баар үе чедип кээр .
3 Мурнуңарда ханаларның оюк черлерин дамчыштыр үнер апаар силер .
Дайзын силерни үндүр сывыртааш, Хармонче аппаар».
Дээрги-Чаяакчының медеглээн чүвези ол-дур.
Израиль чоннуң Бурганче эглир хөңнү чогу
4 «Вефил хоорайга баргаш, бачыттан үүлгедиңер-ле,
Галгал хоорайга баргаш, кем-бурууңар көвүдедиңер-ле ;
эртенниң-не – өргүлдериңерни , үш хонгаш-ла – дүжүдүңерниң оннуң бир кезээн
эккеп салыңар-ла.
5 Израильчилер, ажыткылыг безин далган-тарааны
өөрүп четтириишкин өргүлү кылдыр эккеп салыңар-ла,
боттарыңарның эки тура-биле салып турар өргүлдериңер дугайында медээлеңер-ле ,
оларны салганыңар дугайында ыыткыр чарлаңар-ла .
Ынчаар кылырынга ынак эвес ийик силер бе?»
Дээрги-Бурган-Чаяакчының медеглээн чүвези ол-дур.
6 «Шупту хоорайларыңарга Мен силерни аш-биле кезедип турган мен,
бүгү чурттап турар черлериңерге аъш-чемиңер чедишпейн турган.
Ындыг-даа болза, Менче эглип келбээн силер ».
Дээрги-Чаяакчының медеглээн чүвези ол-дур.
7 «Мен дүжүт ажаалдазынга чедир үш ай арткан турда,
силерже чаъс чагдырбайн турдум ;
бир хоорайже чаъсты чагдыргаш, өскезинче чагдырбас турдум;
бир шөлдү чаъс-биле суггаргаш, өскезин суггарбайн баарымга, кургап каар турду.
8 Элээн каш хоорайларның чону суксунун хандырар дээш
чаңгыс хоорайга элеңейндир кылаштап кээрге-даа,
шуптузунуң суксунун хандырар суг чок боор турду.
Ындыг-даа болза, Менче эглип келбээн силер».
Дээрги-Чаяакчының медеглээн чүвези ол-дур.
9 «Тарып алган үнүш-тарааңарны
чалынныг изиг хат болгаш дүдүк-биле чиртип турдум ;
дыка хөй чимистиг садтарыңарны, виноград тараан шөлдериңерни,
фига биле оливаңар ыяштарын шартылаа чип кааптар турду .
Ындыг-даа болза, Менче эглип келбээн силер».
Дээрги-Чаяакчының медеглээн чүвези ол-дур.
10 «Египетке болуп турганы дег,
силерже мал-маган кырар хамчык аарыгны ыттым ,
аныяк эрлериңерни хылыш-биле кырып кагдым,
аъттарыңарны сүрүп аппаар турду;
турлагларыңарда өлүмнүң чыды думчууңар үдүн дола берди.
Ындыг-даа болза, Менче эглип келбээн силер».
Дээрги-Чаяакчының медеглээн чүвези ол-дур.
11 «Мээң Содом биле Гоморраны чылча базып кааным дег ,
силерниң чуртуңарда чамдык хоорайларны чылча базып кагдым;
ынчан силер оттан ушта тырткан кезектен дээредевес турдуңар .
Ындыг-даа болза, Менче эглип келбээн силер».
Дээрги-Чаяакчының медеглээн чүвези ол-дур.
12 «Ынчангаш Мен сени мынчаар аажылаар мен, Израиль,
сээң-биле мынчалдыр кылыр мен,
бодуңнуң Бурганың-биле ужуражырынга белеткенип ал, израиль чон!»
13 Дагларны тывылдырып, хатты чаяап,
кижиге Бодунуң угаан-бодалын медээлеп,
даң хаяазын болгаш дүмбейни чаяап турар,
черниң бедиктерин базып турар Бурган – Бурганың Ол-дур.
Ооң ады – Дээрги-Чаяакчы, Аг-шериглиг Бурган!
Кажыыдал ыы-сыызы база Бурганче эглип кээринче кыйгырыг
51 Израиль чон, силер дээш ыы-сыым төп кажыыдаан сөзүмнү дыңнаңар.
2 Израиль-кыс кээп дүшкеш, туруп чадап тур!
Ол бодунуң черинге бүгү улуска кагдырыпкан чыдырда,
көдүрер кижи тывылбас-тыр.
3 Чүге дээрге Дээрги-Бурган-Чаяакчы:
«Израильде муң кижи дайылдажып үнген хоорайга чүс-ле шериг артар,
чүс кижи дайылдажып үнген хоорайга он-на шериг артар» – дээн.
4 Дээрги-Чаяакчы израиль чонга чугаалаан:
«Менче чүткүңер , ынчан амы-тынныг артар силер;
5 Вефилче чүткүвеңер, Галгалче барбаңар ,
Беэр-Шеваже чорук кылбаңар ,
чүге дээрге Галгалдың чурттакчыларын тудуп алгаш баар,
Вефил айыыл-халапка таваржыр.
6 Дээрги-Чаяакчыже чүткүңер, ынчан амы-тынныг артар силер,
оон башка Ол Иосифтиң салгалын от ышкаш
өттүр таварып эрткеш, ону чиптер,
Вефилге ол отту өжүрер кижи турбас .
7 Силер дээрге шын шииткелди оо-хоран кылдыр хуулдуруп турар,
чөптүг-шынныг чорукту черже чыттыр базып турар улус-тур силер!
8 Үгер сылдыс биле Үш-Мыйгак сылдысты кым чаяаганыл ,
кым дүмбей караңгыны чырык эртенче хуулдуруп,
а хүндүскү үени дүн кылдыр караңгыладып,
далайның сугларын кыйгыргаш, чер кырынга тарай аксып турарыл?
Ооң ады – Дээрги-Чаяакчы!
9 Ол күш-шыдалдыг улуска удур хоозуралды салыптарга,
шивээлер чылча шаптырып аар.
10 А силер шииткел черинде сойгалакчыны көөр хөңнүңер чок,
шынны чугаалап турар кижи силерге бак бооп көстүр болгай .
11 Ядамыкты түрү бастырып,
ооң далган-тараазын үндүрүг кылдыр былаап ап турар силер.
Ынчангаш каас-коя бажыңнар-даа тудуп алган болзуңарза,
аңаа чурттавас силер,
шөлдерге кайгамчык эки виноград-даа тарып алган болзуңарза,
ооң арагазын ишпес силер .
12 Чүге дээрге Мен кемниг херээңерниң кайы хире хөйүн,
бачыдыңарның кайы хире аарын билир мен:
чөптүг-шынныг кижини кызып-кыйып, хээли ап турар силер ,
шииткел черинге ядыы кижиниң херээн шын шиитпес силер .
13 Ынчангаш угаанныг кижи ол үеде чүве чугаалавас,
чүге дээрге каржы-бак үе болган-дыр.
14 „Дээрги-Чаяакчы бис-биле кады“ дээр-дир силер.
Амы-тынныг артар дээш, бузутче эвес, буянче чүткүңер,
ынчан Аг-шериглиг Бурган ылап-ла силер-биле кады боор.
15 Бузутка хөңнүңер чок, буянга ынак болуңар
база шииткел черинге шын шииткелди тургузуңар;
ынчан Дээрги-Чаяакчы, Аг-шериглиг Бурган
Иосифтиң арткан салгалынче ээ көрнүр чадавас».
16 Ынчангаш Дээрги-Чаяакчы, Аг-шериглиг Бурган мынча дээн:
«Улус бүгү кудумчуларга ыглап-сыктаар,
хамык шөлчүгештерге „халак-халак!“ дижир.
Олар кажыыдап ыглаар кылдыр – тараачын кижини,
ыглап-сыктаар кылдыр – ажыг-шүжүг ырлары күүседип билир кижилерни
кыйгырып алыр .
17 Виноград тараан шөлдерниң шуптузунга ыы-сыы дыңналыр,
чүге дээрге Мен силерниң араңар-биле кезедип эрте бээр мен ».
Дээрги-Чаяакчының чугаалаан чүвези ол-дур.
Дээрги-Чаяакчының шииткел хүнү
18 «Дээрги-Чаяакчының шииткел хүнүн
күзелдии-биле манап турар улус ат болур!
Ол хүннү чүге манаар силер?
Ол дээрге чырык эвес, дүмбей-дир!
19 Кандыг-бир кижи арзылаңдан дезе бээрге, аңаа уткуй адыг келген дег
азы кандыг-бир кижи бажыңынга чедип келгеш, холу-биле ханадан даянырга,
ону чылан шапкан ышкаш хүн-дүр.
20 Дээрги-Чаяакчының шииткел хүнү караңгы эвес, чырык чүве бе?
Ол дээрге дүмбей-дир, ында чырыш кынныр чүү-даа чок.
21 Байырлалдарыңарга хөңнүм чок, оларны хүлээп көрбес мен,
байырланчыг чыыштарыңар үезинде салган бүрүн өрттедир өргүлдериңер
Меңээ таалал бербес .
Далган-тарааңар өргүлдерин Меңээ салыр болзуңарза , оларны хүлээвес мен,
семис мал-маганыңардан салган эп-найырал өргүлдеринче көрүнмес мен.
23 Боттарыңарның ырларыңарның ыыт-шимээнин Менден ырадыңар,
силерниң чадаганнарыңарның ойнаанын дыңнавас-даа мен.
24 Силерден күзээр чүвем бо-дур:
шын шииткел – хем суу ышкаш,
чөптүг-шынныг чорук – кажан-даа катпас агым ышкаш хөме аксын.
25 Израиль чон, силер Меңээ ээн кургаг ховуга дөртен чыл дургузунда
янзы-бүрү эът өргүлдери, далган-тараа өргүлдери салып турган бис дээр силер бе?
26 Хаан-бурганыңар Саккуттуң болгаш сылдыс-бурганыңар Кайванның дүрзүлерин –
боттарыңарга кылып алган дүрзү-бурганнарыңарны ап чораан болгай силер!
27 Ынчангаш Мен силерни Дамаскының ындынче шөлүптер мен » – деп,
Дээрги-Чаяакчы чугаалаан;
Ооң ады – Аг-шериглиг Бурган!
Израильдиң туразында чурттап турар улузу ат болур
61 ·Сион дагда сагыш амыр чурттап турар улус ат болур,
«Самарияның даанга айыыл чок чурттаар бис» деп бодап турар улус,
израильчилерниң оларга кээп турары ·баштың чоннуң ат-сураглыг улузу ат болур!
2 Калне хоорайже барып, көрүп көрүңер ,
оортан өндүр улуг Хамат хоорайже чоруптуңар,
оон филистим черде Геф хоорайже бада бериңер:
ол черлер бо күрүнелериңерден дээре деп бе?
Ол черлерниң девискээри бо черлерден делгем деп бе?
3 Айыыл-халап хүнүн ырак кылдыр бодап,
күчүлелдиң дүжүлгеге олурарын чоокшуладып турар-дыр силер.
4 Чаан сөөгү-биле каастаан оруннарыңарда чыдар-дыр силер,
орун-дөжээңерде хөлестеп чыдып алгаш,
сүрүг малыңарда эң-не семис хойларны,
коданыңарда семиртир азыраан шарыларны
дөгерип чип турар-дыр силер.
5 «Чадаганга үдеткеш, ырлажып, хөгжүм херекселинге Давид хаан ышкаш ойнап билир бис»
деп бодаар-дыр силер.
6 Дашкаларга арага кудуп ижип, эң эки үстер-биле чагдынар-дыр силер,
а Иосифтиң салгалының айыыл-халавы дээш сагыжыңар аарбас-тыр!
7 Ол бүгү дээш, силер ам дайзынның тудуп аппаар улузунуң
баштайгылары болур силер,
хөлестеп чыткан улустуң дою доостур!
Бурган Самарияны буурадып каар
8 Дээрги-Бурган-Чаяакчы Бодунуң амы-тыны-биле даңгыраглаан ,
Аг-шериглиг Бурган: «Иаковтуң салгалының улуургак чоруунга хөңнүм чок,
ооң шивээлерин көөр хөңнүм чок.
Найысылалды, ында турар бүгү чүвени дайзынга хүлээдип бээр мен – деп медеглээн. –
9 Кандыг-бир бажыңга он кижи амы-тынныг артар-даа болза,
олар база өлүп каар.
10 Оларны ажаап, өрттедир дээн төрели кижи чедип келгеш,
мөчү-сөөктерни үндүрер дээш, бажың иштинде кижиден:
„Сенден өске кижи бар-дыр бе?“ – деп айтырарга,
демгизи: „Кым-даа чок“ – деп харыылаар,
ынчан келген кижи: „Ыыттава! Дээрги-Чаяакчының адын адап болбас“ – дээр .
11 Чүге дээрге Дээрги-Чаяакчы дужаарга, улуг-даа бажыңнар буступ каар,
бичии-даа бажыңнар чуурлуп каар.
12 Хаяларга аът маңнаар бе?
Хая-дашты шары-биле чарып болур бе?
А силер база утка чок чүве кылып, шын шииткелди оо-хоран кылдыр,
чөптүг-шынныг чорукту ажыг өт кылдыр хуулдуруп алган-дыр силер.
13 Силер дээрге чөгенчиг чүүл дээш өөрүп:
„Бодувустуң шыдалывыс-биле күчү-күштү чедип алган эвес бис бе?“ –
деп турар улус-тур силер.
14 Көөр сен, израиль чон, Мен сеңээ удур өске чонну көдүрер мен.
Ынчан олар силерни соңгу чүкте Лево-Хаматтан эгелээш,
мурнуу чүкте Арава шынаага чедир дарлап-бастыр» – деп,
Дээрги-Чаяакчы, Аг-шериглиг Бурган чугаалаан.
Шартылаалыг көстүүшкүн
71 Дээрги-Бурган-Чаяакчы меңээ мындыг көстүүшкүн чорудуп берген. Хаанның сигенин кескен соонда үнген оът-сиген чаа-ла өзүп эгелеп турда, Ол шартылааны тывылдырган болду . 2 Шартылаа чер-чурттуң ногаан үнүжүн төндүр чиптерге, мен: «Дээрги-Бурган-Чаяакчы, чонуңну өршээп көрем, Израиль канчап шыдажырыл? Ооң бичиизи аажок-тур» – дидим. 3 Дээрги-Чаяакчы кээргей бергеш: «Көрген чүүлүң болбас!» – деп чугаалады .
Оттуг көстүүшкүн
4 Дээрги-Бурган-Чаяакчы меңээ мындыг көстүүшкүн чорудуп берген. Ол от-биле шииткел үндүрерин чарлады; шак ол от чер адаанда өндүр улуг сугларны, ол кезек черни өрттендир чип эгеледи. 5 Мен ынчан: «Дээрги-Бурган-Чаяакчы! Соксап көрем. Израиль канчап шыдажырыл? Ооң бичиизи аажок-тур» – дидим. 6 Дээрги-Бурган-Чаяакчы кээргей бергеш: «Ам көрген чүүлүң база болбас!» – деп чугаалады.
Хананың дортун хынап көөр херекселдиг көстүүшкүн
7 Дээрги меңээ мындыг көстүүшкүн чорудуп берген. Ол Боду хананың дортун хынап көөр херексел дузазы-биле туткан хана чанында турду, ук херексел Ооң холунда болду. 8 Дээрги-Чаяакчы менден: «Чүнү көрүп тур сен, Амос?» – деп айтырарга , мен: «Хананың дортун хынап көөр херекселди» – деп харыыладым. Дээрги: «Көрдүң бе, Мээң израиль чонумнуң ыргак-дортун хынап, шенеп көрдүм, аңаа катап база өршээл көргүспес мен. 9 Исаактың салгалдарының мөгейиишкин кылыр бедик черлери хоозураар, Израильдиң ыдыктыг дээн черлери үрелип бустур, Мээң хылыжым Иеровоам хаанга база ооң ук-салгалынга удур тулчур » – деп чугаалады.
Амасияның Амосту доктаадырын оралдашканы
10 Ынчан Бурганның Вефилде бараалгакчызы Амасия дээрзи израиль хаан Иеровоамче: «Амос силерге удур израиль чоннуң аразында сүлчээ белеткеп тур, ооң шупту сөстерин чуртувус угбайн тур. 11 Чүге дээрге Амос: „Иеровоам хылышка шаштырып өлүр, а израиль чонну бодунуң черинден тудуп аппаар“ – деп турду » – дээн медээ дамчытты.
12 Амасия оон Амоска: «Бүдүү билир! Барып, Иудеяже дезивит; аңаа өттүр билип медегле, аъш-чемиңни ынчалдыр ажылдап чи . 13 Моон соңгаар Вефилге өттүр билип медеглеве , чүге дээрге ол – хаанның ыдыктыг чери-дир, Бурганның күрүне чергелиг өргээзи-дир » – деп чугаалаан.
14 Амос Амасияга харыылап, мынча дээн: «Мен бүдүү билир-даа, бүдүү билирниң оглу-даа эвес мен. Мал кадарчызы-даа , фига ыяжының ажаакчызы-даа чордум. 15 Ынчалза-даа Дээрги-Чаяакчы мени шилип ап, кодан хоюмдан чаргаш: „Барып, Мээң израиль чонумга өттүр билип медегле!“ – деп чугаалаан. 16 А ам Дээрги-Чаяакчының чугаа-сөзүн дыңнап ал.
Сен болза: „Израильге удур өттүр билип медеглеве,
Исаактың салгалдарынга удур суртаалдава“ – дээр-дир сен .
17 Ол дээш Дээрги-Чаяакчы: „Сээң кадайың хоорайга самыын-садар херээжен апаар,
оглу-кызың хылышка шаштырып өлүр,
сээң чериңни хендир-биле хемчээп, үлеп-хуваап кааптар,
а сен бодуң ·арыг эвес черге өлүр сен;
израиль чонну бодунуң черинден тудуп аппаар!“ – деп чугаалаан».
Бышкан чимистиг көстүүшкүн
81 Дээрги-Бурган-Чаяакчы меңээ мындыг көстүүшкүн чорудуп берген. Бышкан чимистиг аргымал хааржак турар болду . 2 Ол: «Чүнү көрүп тур сен, Амос?» – деп айтырарга , мен: «Бышкан чимистерлиг аргымал хааржакты» – деп харыыладым. Дээрги-Чаяакчы ынчан меңээ: «Мээң израиль чонумнуң төнчүзү келген-дир : Мен аңаа катап база өршээл көргүспес мен. 3 Мээң шииткелим хүнү кээрге, ордуга ырлар өөлээн ыы-сыыже шилчий бээр» – деп медегледи.
Дээрги-Бурган-Чаяакчы аңаа немей:
«Кижи сеги дыка хөй болур,
оларны улус чер бүрүзүнге ыыт чок октапкаш баар.
4 Силер – ядыыларны бастыксап,
бо чурттуң түреңгилерин чок кылыксап турар улус –
ону дыңнаңар.
5 Силер дээрге: „Кажан-на ай чаазының байырлалы эртип ,
далган-тараа садар аргалыг боор бис;
кажан-на амыр-дыш хүнү төне берип , аңмаарларны ажыткаш,
хемчээр саваны бичииледип, өртектерни улгаттыргаш,
шын эвес деңзи шойлары-биле улус мегелээр аргалыг боор бис?
6 Ынчан баксырап калган далган-тарааны садыглаар аргалыг боор бис;
чединмес улусту – акша-мөңгүнге, ядыы улусту – эжеш идик өртээнге-ле
кул кылдыр садып алыр бис “ – деп турар улус-тур силер» – диди.
7 Израиль чоннуң чоргааралы Дээрги-Чаяакчы
Бодунуң бажы-биле даңгыраглап :
«Бо улустуң үүлгедиглериниң чаңгызын-даа кезээ мөңгеде утпас мен!
8 Ол үүлгедиглерден чер шимчей бербес бе,
ында чурттап турар кижи бүрүзү ыглай бербес бе?
Бүгү чер, Египетте Нил хем ышкаш, хөлзей бербес бе,
көдүрлүп-даа, чавырлып-даа турбас бе? » – деп чугаалаан.
9 «Мээң шииткелим хүнү кээр – деп, Дээрги-Бурган-Чаяакчы медеглээн. –
Ынчан хүннү дал дүъште ажар кылып каар мен,
чырык хүндүс-ле чер кыры караңгылай бээр ;
10 байырлалдарыңарны – ажыг-шүжүг кылдыр,
хамык ырларыңарны – ыы-сыы кылдыр хуулдурар мен ,
шуптуңарга качыгдалдың самдар хевин кедирип,
шуптуңарның баштарын тазартыр таарып каар мен;
чуртка ол хүннү кижиниң эр чаңгыс оглунуң өлүмү дээш
кажыыдалы дег кылып каар мен ,
ол хүн төнчүзүнге чедир кажыыдал хүнү дег болур».
11 Дээрги-Бурган-Чаяакчы оон ыңай медеглээн:
«Кажан Мээң черже ашты чорударым –
улустуң аъш-чем биле суг чедишпезинден эвес,
а Дээрги-Чаяакчының сөстерин дыңнаар дээш
аштап-суксаары хүннер чоокшулап келген-дир .
12 Кижилер бир далайдан өске далайга чедир
Дээрги-Чаяакчының сөзүн дыңнаары-биле чер кезип элеңнедир кылаштап,
соңгу чүктен чөөн чүкче улчуур, ынчалза-даа дыңнавас.
13 Ол шииткел хүнүнде аянныг чараш аныяк оолдар, кыстар
суксаанындан медерелин оскунуптар.
14 Самарияны кем-бурууже киирип турар бурганнар-биле даңгыраглаар,
„Дан хоорайның дириг бурганнары-биле
база Беэр-Шева-биле даңгыраглап тур бис!“ дээр улус кээп дүшкеш,
катап көдүрлүп шыдавас».
Вефилде өргүл бедигээжиниң көстүүшкүнү
91 Өргүл салыр бедигээш чанында турар Дээргини көрүп кагдым. Ол меңээ мынча дээн:
«Дээвиир сириңейни бээр кылдыр адагашты үстүрүпкеш,
дээвиирни демги улустуң шуптузунуң баштарынче кээп дүжер кылывыт ,
дириг артканнарын Мен хылыш-биле шанчып өлүрүп каар мен:
оларның аразындан дезер дээн кижи дезип шыдавас,
амы-тынныг артарын күзээн кижи камгалал ап шыдавас.
2 Олар Менден дезип, алдыы оранче-даа кире бээр болза,
Мээң холум оларны ушта тыртып аар,
дээрже-даа дезип үне бээр болза,
оортан дүжүр октаптар мен .
3 Кармил дагның бажынга-даа чашты бээр болза,
оларны аңаа тып алгаш, тудуп аар мен;
далай дүвүнге-даа Мээң караамдан ажытталы бээр болза,
оларны аңаа шагарын далай чыланынга дужаар мен .
4 Дайзыннар тудуп алгаш, сүрүп аппаар-даа болза,
оларны аңаа өлүрүп каарын хылышка дужаар мен.
Оларга ачы-буянны эвес, айыыл-халапты таварыштырар мен».
5 Аг-шериглиг Дээрги-Бурган-Чаяакчы чер кырынга дээптерге,
ол эстип-хайлы бээр ,
ында чурттап турар бүгү улус кажыыдап ыглажыр,
ол чер Египетте Нил хем ышкаш көдүрлүр база чавырлыр .
6 Дээрги-Чаяакчы Бодунуң үстүкү ордузун дээрлерге туткан ,
дээрниң таваан черге тургускан;
Ол далайның сугларын кыйгыргаш,
чер кырынга тарай аксып турар;
Ооң ады – Дээрги-Чаяакчы!
Бурган Израильди узуткааш, оон катап тургузуп каар
7 «Израильчилер, силерге Мээң хамаарылгам эфиоптарга ышкаш эвес ийик бе? – деп,
Дээрги-Чаяакчы медеглээн. –
Силерни египет черден үндүре бергеним дег,
филистим чонну – Кафтордан , арамей чонну – Кирден база
Мен үндүре бербээн ийик мен бе?
8 Дээрги-Бурган-Чаяакчының карактары бачыттыг күрүнеже көрүп тур.
Мен ону чырык чер кырынга турбас кылдыр узуткап каар мен.
Ынчанмыже Иаковтуң ук-салгалын шуут-ла узуткавас мен – деп,
Дээрги-Чаяакчы медеглээн. –
9 Дыңнаңар даан, Мен дужаал берип,
израиль чоннуң бок хавыын, далган-тарааны шишкиишке челбиири дег,
бүгү чоннар аразынче тарай шишкиир мен ,
чаңгыс-даа үрезин черже кээп дүшпес!
10 Мээң чонумда бүгү бачыттыг улус –
„Бо айыыл-халап бисти таварбас, биске чедип келбес!“ дижир улус –
хылыштан өлүп калыр.
11 Шииткел хүнү кээрге,
Мен Давидтиң буступ дүшкен чадырын катап тургузар мен,
ооң тиглерин дуглап каар мен, бузундуларын эде тудуштурар мен,
бурунгу үеде турганы дег кылдыр тудуп каар мен .
12 Израильчилер ынчан Эдомнуң арткан чонун болгаш
Меңээ хамааржыр бүгү өске чоннарны чагырып алыр».
Ол бүгүнү кылыр Дээрги-Чаяакчының медеглээн чүвези ол-дур.
13 «Дүжүттүң хөйүнден ону чыып безин четтикпейн баар,
элбек үнгенинден виноградты арага кылдыр хуулдуруп четтикпейн баар үе кээр – деп,
Дээрги-Чаяакчы медеглээн, –
ынчан виноград чулуу даглардан сыстып үнер,
хамык тейлерден агып бадар .
14 Мээң израиль чонумга эки чолду эгидер мен ,
олар буурап дүшкен хоорайларны катап туткаш , аңаа чурттай бээр,
шөлдерге виноград олурткаш, ооң арагазын ижер,
садтар тарып алгаш, ында кат-чимисти чыып чиир .
15 Израильчилерни боттарының черинге чурттадып каар мен,
оларны Мээң бергеним черден база катап үндүр сывырбас».
Дээрги-Чаяакчы Бурганыңның чугаалаан чүвези ол-дур.