Ажыл-чорудулга

Элчиннерниң ажыл-чорудулгазы

Киирилде

Христиан чаңчыл ёзугаар бо номну Павел элчинниң орукка кады чораан эжи база үшкү Буянныг Медээниң автору Лука эмчи бижээн деп санап турар.

Номнуң бирги кезээнде (1–8 эгелер) Христостуң элчиннериниң суртаалының ачызында Иерусалимде, Иудея болгаш Самарияда христианнар бөлүүнүң баштайгы өзүлдезиниң дугайында чугаалап турар (бистиң эраның 30 чылдары). Ийиги кезээнде (9–28 эгелер) Буянныг Медээниң еврей чоннуң чурттап турганы Палестинаның кызыгаарындан дашкаар, грек культураның төптеринге база Рим империязының мырыңай найысылалынга чедир канчаар нептереп турганын тоожуп турар. Иерусалимге Иисуска бүзүрээннерже Беженги хүнде дүжүп келген Ыдыктыг Сүлде оон ыңай тодарадып бижээн бүгү болуушкуннар үезинде христиан ниитилелди эдертирин база быжыктырарын уламчылаан.

Ол үеде (б. э. 40–60 чч.) өске чоннарга христиан шажынның кол суртаалчызы Павел турган. Ол ооң мурнунда христиан чүдүлгеге аажок удурланып-даа турган болза, Христос аңаа көзүлген соонда, Аңаа бүзүрей берген. Павел Чоокку Чөөн чүктүң девискээринге аян-чоруктар кылып, Христостуң дугайында суртаалдап чораан.

Ном Павелди Римге тудуп хоругдааны-биле төнүп турар. Эрте-бурунгу христиан төөгүчүлернии-биле, Павел суд соонда хосталып үнгеш, Римниң барыын талазында чурттарга Буянныг Медээни суртаалдаарын уламчылаан. Ындыг-даа болза, элээн каш чыл эрткенде, рим эрге-чагырга ону катап база кара-бажыңнап алгаш, христиан чүдүлгени ажыы-биле хүлээп алганы дээш, ол удаада шаажылап каан.

Киирилде сөстер

¹ Феофил , баштайгы номумга Иисустуң эң эгезинден эгелээш, Бодунуң шилип алган элчиннеринге Ыдыктыг Сүлде дамчыштыр айтыышкыннарын бергеш, дээрже көдүрлүп үнгени хүнге чедир чүнү кылып база чүү чүвеге өөредип турганын силерге дөгерезин бижип берген мен. ³ Хилинчек көрүп, өлген соонда, Иисус ол улуска чедип кээп, хөй-ле бүзүренчиг барымдаалар-биле Бодун дириг кылдыр көргүскен . Ол оларга дөртен хонук дургузунда чедип кээп, Бурганның Чагыргазының дугайында чугаалап турган.

Христостуң дээрже көдүрүлгени

⁴ Оон бир-ле катап, олар-биле кады чемненип оргаш , Иисус мындыг айтыышкын берген: «Иерусалимни кагбаңар , а Мээң чугаалааным дег, Мээң Адамның силерге аазааны Ыдыктыг Сүлдениң кээрин манаңар. ⁵ Иоанн силерни ·сугже суп турган , а Мээң Адам, каш хүн эртерге, силерни Ыдыктыг Сүлдеже сугар-дыр» .

⁶ Өөреникчилер база катап Иисус-биле ужуражып келгеш: «Дээрги, израиль күрүнени катап тургузарың үе-шаг ам келбээн бе?» – деп айтырганнар .

⁷ Ол оларга мынча дээн: «Аданың Бодунуң эрге-чагыргазы-биле доктаатканы үелер болгаш хуусааларны билири – силерниң херээңер эвес-тир! ⁸ Ынчаарга Ыдыктыг Сүлде силерже бадып кээрге, күчү-күштү хүлээп алгаш, Иерусалимге, бүгү Иудеяга, Самарияга база чер-делегейниң кыдыынга чедир Мээң херечилерим боор силер» .

⁹ Ынча дээш, Иисус оларның караанга көзүлдүр дээрже көдүрлүп үнгеш, булутче ажытталы берген . ¹⁰ Олар дээрже топтап көрүп турда, хенертен ак хептиг ийи эр кижи оларга көстүп келгеш , ¹¹ мынча дээннер: «Галилейжилер, чүге мында дээрже кайгап тур силер? Силерниң мурнуңарга дээрже көдүрлү берген Иисус, Ооң ам канчаар чоруй барганын көргениңер дег, шак-ла ынчаар дедир ээп кээр» .

Иуданың орнунга элчинни шилип алганы

¹² Ооң соонда Иисустуң өөреникчилери Елеон даандан баткаш, Иерусалимче ээп келгеннер. Ол даг Иерусалимден ·амыр-дыш хүнүнде эртерин чөпшээрээн чер хире ырак турган . ¹³ Олар хоорайже киргеш, делгем өрээлге чыглып келгеннер. Аңаа Пётр, Иоанн, Иаков, Андрей, Филипп, Фома, Варфоломей, Матфей, Алфейниң оглу Иаков, Симон Зилот болгаш Иаковтуң оглу Иуда олар турган чүве-дир . ¹⁴ Өөреникчилер шупту үргүлчү чыглып, мөргүүр чаңчылдыг турганнар. Элээн каш херээжен болгаш Иисустуң авазы Мария база Ооң дуңмалары олар-биле кады орта кээп турганнар.

¹⁵ Каш хүн эрткенде, база бир шак ындыг чыышка 120 хире кижи чыылган турда, Пётр туруп келгеш, мынча дээн: ¹⁶ «Ха-дуңма, Иисусту садыпкаш, оон Ону тудуп хоругдаар улусту баштап кээр Иуда дугайында Ыдыктыг Сүлдениң ·Давидтиң аксы-биле Бижилгеде өттүр билип медеглээн чүвези боттаныр ужурлуг турган-дыр . ¹⁷ Иуда бистиң бирээвис турган, ол кылып келген ажыл-чорудулгавыска база киржип чораан» . ¹⁸ (Ол бузуттуг үүлгедии дээш алган акшазы-биле чер садып алган, ынчалза-даа черже ок кадалдыр кээп ушкаш, хырны чарлып, ижин-шөйүндүзү уштуна берген. ¹⁹ Иерусалимде шупту улус ол дугайында билир турган болгаш, Иуданың черин боттарының дылынга Акелдама азы «Ханныг шөл» деп адааннар.)

²⁰ «А Ыдыктыг ырлар номунда: „Аал-чурту ээн калзын, аңаа кым-даа чурттавазын“ база „Өске кижи ооң эрге-дужаалын эдилезин“ – деп бижээн болгай . ²¹ Ынчангаш Дээрги Иисус бистиң-биле кады турар үеде, үргүлчү аравыска чораан өске-бир кижиден шилип алыр ужурлуг бис. ²² Ол кижи Иоанның улусту ·сугже суп турган үезинден эгелеп , Иисустуң бистиң мурнувуска дээрже көдүрүлгенинге чедир аравыска чоруп турган, Иисустуң катап дирилгенин бистиң-биле кады көрген херечи болзун» .

²³ Олар ийи кижини: Варсава деп өске аттыг, Иуст деп шолалыг Иосифти база Матфийни саналдааннар. ²⁴ Элчиннер: «Дээрги-Чаяакчы, кижи бүрүзүнүң сеткил-чүрээн билир болгай сен . Бо ийи кижиниң кайызын шилип алганыңны база ²⁵ бодунуң турар ужурлуг черинче чорупкан Иуданың орнунга кымның элчин бооп, бараан болур ужурлуун көргүс» – деп мөргүп турганнар. ²⁶ Оон олар үлүг шилип, төлге дажы октаарга, үлүг Матфийге онаашкан . Ол арткан он бир элчинге немей он ийигизи деп санаттыра берген.

Ыдыктыг Сүлдениң бадып келгени

¹ Беженги хүннүң байырлалында шупту бүзүрээн улус чаңгыс бажыңга чыглып келген. ² Хенертен дээрден кедергей күштүг шуурганның шимээнинге дөмей ыыт дыңналгаш, оларның турган бажыңын дола берген. ³ Оларга оттуг дылдарга дөмей бир-ле чүве көзүлген соонда, ол дылдар аңгыланза-ла, кижи бүрүзүнүң кырынга чаңгыстап турупкан. ⁴ Олар шупту Ыдыктыг Сүлдеге бүргедипкеш , Ооң хайырлаан күжү-биле өске дылдарга чугаалап эгелээннер .

⁵ Иерусалимге ол өйде делегейниң чер-булуң бүрүзүнден чыглып келгилээн Бурганга мөгеер иудейлер база турган. ⁶ Шимээн дыңнааш, хөй чон чыглып келген. Улус аймап-хөлзей берген, чүге дээрге кижи бүрүзү дыңнаарга, элчиннер ооң төрээн дылында чугаалап турар болган. ⁷ Кайгаанындан аайын тыппайн, олар аразында чугаалажы берген: «Бо чугаалап турар улус дөгерези Галилеядан эвес чүве бе? ⁸ Бистиң кижи бүрүзү-биле олар ооң төрээн дылынга чугаалашкан кылдыр канчап дыңнап турар апардывыс? ⁹ Бистиң аравыста парфяннар, мидийлер, эламиттер, Месопотамияның, Иудея биле Каппадокияның, Понт биле ·Асияның, ¹⁰ Фригия биле Памфилияның база Египеттиң чурттакчылары, Ливияның Киринея хоорай чоогунда девискээриниң улузу, Римден келгеннер, ¹¹ иудейлер-даа, ·прозелиттер-даа , Криттиң чурттакчылары болгаш арабтар бар-дыр. Бис шуптувус олардан Бурганның өндүр улуг ажыл-херээниң дугайында төрээн дылдарывыска дыңнап турар-дыр бис!»

¹² Олар элдепсингенинден болгаш аймаараанындан: «Бо чүү болду?» – деп удур-дедир айтыржып турганнар. ¹³ А чамдык улус: «Олар арага ижип алгаш, эзирип калганнар-дыр» – деп кочулаан .

Пётрнуң чонга чугаазы

¹⁴ Пётр өске он бир элчин-биле кады туруп келгеш, чонга чугаа кылып, дыңзыдыр мынча дээн: «Иудейлер база Иерусалимниң бүгү чурттакчылары! Бо бүгү чүү чүвел дээрзин тайылбырлап берейн. Мени кичээнгейлиг дыңнап көрүңер. ¹⁵ Бо улус, силерниң бодап турарыңар дег, эзирик эвес улус-тур, ам хүн үнгенден бээр чүгле үшкү шак ышкажыл . ¹⁶ Бо дээрге харын Иоил медээчиниң мынча дээн чүвези ол боор :

¹⁷ „Бурган чугаалаан:

Сөөлгү хүннерде Бодумнуң Сүлдем-биле бүгү улусту бүргей аптар мен .

Силерниң оглу-кызыңар өттүр билип медеглеп эгелээр,

аныяк оолдарыңар онзагай көстүүшкүннер көөр,

а кырганнар өттүр билген дүштер дүжээр.

¹⁸ Мен ол хүннерде эр, кыс чалчаларымны безин Бодумнуң Сүлдем-биле бүргей аптар мен,

оон олар өттүр билип медеглей бээр.

¹⁹ Өрү дээрге база куду черге кайгамчык бадыткал демдектери –

хан, от болгаш дүргектелген ышты көргүзер мен.

²⁰ Дээрги-Чаяакчының өндүр улуг болгаш бүгү улуска илдең шииткел хүнү кээр бетинде,

хүн дүмбей караңгы бооп, ай хан өңнүг бооп хуула бээр.

²¹ Ынчан Дээрги-Чаяакчының адын кыйгырган кижи бүрүзү камгалал алыр“ .

²² Израиль чон, мээң чугаам дыңна: Назарет чурттуг Иисус дээрге Ону дамчыштыр кылган күчү-күштүг херектери-биле, кайгамчык чүүлдери-биле база бадыткал демдектери-биле „Мээң шилип алган Кижим-дир“ деп Бурганның шынзытканы Кижи ол турган. Ол бүгү силерниң араңарга болган болгаш, ону боттарыңар билир силер. ²³ Иисусту силерниң холуңарга Бурганның бодап алганы-биле база баш удур көрүп кааны-биле хүлээдип бээрге, Ону бачыттыг улустуң холу-биле ·белдир-ыяшка хере шаап өлүрдүңер . ²⁴ Ынчалза-даа Бурган Ону катап диргискеш, өлүмнүң туттуруундан хостап кагды, чүге дээрге өлүм Аңаа күш четпес болган-дыр . ²⁵ ·Давид Христостуң адындан мынча дээн:

„Дээрги-Чаяакчыдан үргүлчү карак салбайн чордум.

Ол мээң-биле-дир, ынчангаш тендиш дивес мен .

²⁶ Ынчангаш мээң чүрээм өөрүп-байырлаан,

мээң дылым Сени кезээде мактап, өөрээн база

мээң мага-бодум үргүлчү идегел-биле амыдыраар .

²⁷ Сен мээң амы-тынымны өлүглер оранынга кагбас сен ,

Сеңээ бердинген чалчаңның ирип каарын болдурбас-ла болгай сен!

²⁸ Сен меңээ амыдыралче орукту айтып бердиң,

Сен мээң-биле кады турар болгаш, мени өөрүшкү-биле бүргээр сен!“

²⁹ Ха-дуңма! Улуг өгбевис Давидке хамаарыштыр ол өлген база ону хөөржүткен дээрзин бүзүрелдии-биле чугаалап болур мен. Ооң чевээ бөгүнге чедир бисте бар-дыр . ³⁰ Давид боду өттүр билип медеглээр чаяанныг болгаш , „Дүжүлгеңге үре-салгалыңның бирээзин олуртур мен“ деп Бурганның аңаа даңгыраглап аазаанын билир турган . ³¹ Ол Христостуң катап дирлирин база баш бурунгаар чугаалап турган: „Ол өлүглер оранынга артпаан, Ооң мага-боду чевегге иривээн“ .

³² Бурган Иисусту катап диргискен, а бис шупту ооң херечилери болдувус! ³³ Бурган Ону Бодунуң оң талазынче өрү көдүрүп алган , Иисус аазаан Ыдыктыг Сүлдени Адазындан алгаш, ам көрүп база дыңнап турарыңар чүвени силерже сиңниктир бүргээни ол-дур. ³⁴ Давид боду дээрже өрү көдүртпээн, ынчалза-даа ол:

„Дээрги-Чаяакчы мээң Дээргимге:

‘Дайзыннарыңны буттарың адаанга эккеп салбаан шаамда,

Мээң оң таламга олур’ – дээн“ – деп чугаалаан .

³⁶ Ынчангаш Бурган Иисусту Дээрги база Христос кылдыр шилээнин билип ал, израиль чон! А силер Ону хере шаап турган-дыр силер».

³⁷ Улус ону дыңнааш, сагыжы ыстап аарып, Пётрдан болгаш өске элчиннерден айтырганнар: «Ха-дуңма, бис ам чүнү кылыылы?»

³⁸ Пётр мынча деп харыылаан: «Бачыттарыңар миннип, Бурганче эглиңер. Силерниң кижи бүрүзү Иисус Христостуң ады-биле ·сугга суктуруп , бачыттары дээш, өршээлден алзын, оон Ыдыктыг Сүлдени белек кылдыр алыр силер . ³⁹ Ол бүгүнү силерге, үре-салгалыңарга, силерден ырак турар бүгү өске чоннарга , бистиң Бурганывыс Дээрги-Чаяакчының кый дээри бүгү улуска аазаан турган болгай». ⁴⁰ Пётр өске-даа хөй сөстер-биле оларны сагындырып, ээрежип дилээн: «Бо самыыраан салгалдың бузут-багындан адырлып, камгалалды хүлээп ап көрүңер!»

⁴¹ Ооң суртаалын хүлээп алган бүгү улус ·сугга суктурган. Ол хүн бүзүрээннерниң санынга 3000 хире кижи немешкен. ⁴² Бүгү бүзүрээннер элчиннерден өөрениринге, аралажып чыглырынга, эп-сеткилдиң чемин үлежип чииринге болгаш мөргүүрүнге идепкейлиг киржип келгеннер.

Бүзүрээн улустуң чуртталгазы

⁴³ Кижи бүрүзү Бурганны хүндүлээн коргуушкунга алзыпкан, а элчиннер хөй кайгамчык демдектерни кылып турган. ⁴⁴ Бүзүрээннер дөгере кады турган, а оларның бүгү чүвези ниити турган . ⁴⁵ Олар боттарының ээлел черлерин болгаш эт-хөреңгизин саткаш, бүгү чединмес улузунга үлеп бергеннер. ⁴⁶ Хүн бүрүде олар Бурганның өргээзинге кады чыглып кээп, а оон бажыңнарынга өөрүшкү болгаш ак сагыш-биле эп-сеткилдиң чемин үлежип чип, ⁴⁷ Бурганны алгап-мактап турганнар. Бүгү чон оларны чүүлзүнүп турган, а Дээрги-Чаяакчы оларның санынга камгалал алганнарны хүннүң-не немеп турган.

Пётр биле Иоанның бертик-межел диленчини экирткени

¹ Бир-ле катап Пётр биле Иоанн мөргүл шагында (хүн үнгенден бээр тоску шакта) Бурганның өргээзинче мөргүүр дээш бар чытканнар. ² Төрүмелинден бертик-межел бир кижи турган чүве-дир . Ону улус хүннүң-не көдүрүп эккелгеш, Бурганның өргээзиниң Кайгамчык каас деп адаар хаалгазының чанынга олуртуп каарга, ол Бурганның өргээзинче кирген улустан хайырлал диленир турган.

³ Кирер эжик аксынга Пётр биле Иоанны көрүп кааш, демги кижи олардан база дилени берген. ⁴ Пётр биле Иоанн олче топтап көргеш: «Бисче көрем» – дээннер. ⁵ Бертик-межел кижи олардан кандыг-бир чүве алырын кордап, топтап көрген. ⁶ Пётр ынчан: «Менде мөңгүн-даа, алдын-даа чок-тур, ынчалза-даа менде бар чүвени сеңээ берейн : Назарет чурттуг Иисус Христостуң адының күжү-биле туруп, кылашта!» – дээн. ⁷ Пётр ооң оң холундан туткаш, тургузуп кээри билек , бертик кижиниң таваңгайлары, дискектери күш кире берген. ⁸ Ол бут кырынга тура халааш, кылаштап эгелээн. Оон шурагылай аарак кылаштап база Бурганны алдаржыдып, олар-биле кады Бурганның өргээзинге кирип келген. ⁹ Хамык улус ооң Бурганны алгап-мактап, кылаштап турарын көрүп каан. ¹⁰ Бурганның өргээзиниң Кайгамчык каас хаалгазының чанынга хайырлал диленип олурган кижини олар танып кааннар. Ооң-биле болган чүүл улусту элдепсиндирип, кайгадыпкан.

Пётрнуң Бурганның өргээзинге чугаазы

¹¹ Экирээн кижи Пётр биле Иоанндан салдынар ужур чок болган, а кайгап-хараан хамык улус Соломоннуң серизи дээр черге оларны үглеп келген. ¹² Ону көргеш, Пётр мынча дээн: «Израиль чон! Чүге ол чүүл дээш, кайгап тур силер? Бис бо кижи кылаштай бээр кылдыр бодувустуң күжүвүс-биле база Бурганга бердингенивис-биле кылыпкан чүве дег, чүге бисче ынчаар кайгап тур силер? ¹³ Бистиң ада-өгбевистиң: Авраам, Исаак болгаш Иаковтуң Бурганы Бодунуң Чалчазы Иисусту ынчалдыр алдаржыткан-дыр . А силер Иисусту рим эрге-чагыргага хүлээдипкеш, Ону хостаар деп турган ·Пилаттың мурнунга Оон ойталаан силер . ¹⁴ Ыдыктыг, чөптүг-шынныг Кижиден ойталааш, өлүрүкчүнү силерге хостап бээрин дилээн силер . ¹⁵ Амыдыралдың Үнер дөзүн өлүрген силер! Ынчалза-даа Бурган Ону өлүглер аразындан катап диргизип каан, а бис ооң херечилери бис. ¹⁶ Бо кижини Иисустуң ады быжыктырган-дыр, чүге дээрге Ооң адының күжүнге бүзүрээн-дир бис. Көрүп турарыңар база билириңер бо кижини Иисуска бүзүрел шуптуңарның мурнунга бүрүнү-биле экиртип кагды.

¹⁷ Ынчаарга, ха-дуңма, силер-даа, силерниң баштыңчыларыңар-даа чүве билбезинден ынчаар кылганын билир мен . ¹⁸ Бурган Бодунуң медээчилериниң аксы-биле Христостуң хилинчек көөрүн баш бурунгаар медеглээш, бүгү чүвени ынчалдыр боттандырды-даа. ¹⁹ Силерниң бачыттарыңар өршээттинзин дээш, ооңарны миннип, Бурганче эглиңер! ²⁰ Дээрги-Чаяакчы ынчан силерге чаартыныышкынның үезин хайырлаар база Христос кылдыр шилип бергени Иисусту чорудуп бээр. ²¹ Бодунуң ыдыктыг медээчилерин дамчыштыр Бурганның үе-дүпте-ле баш бурунгаар медеглээни дег , бүгү чүвени катап тургузар үе келгижеге чедир, Иисус дээрлерге артар ужурлуг.

²² Моисей мынча дээн болгай :

„Бурганыңар Дээрги-Чаяакчы бодуңарның-на ха-дуңмаңар аразындан үнген мен ышкаш Медээчини силерге чорудуп бээр. Ол силерге чүнү-даа чугаалаар болза, тооп дыңнаар ужурлуг силер. ²³ Ол Медээчини тооп дыңнавас кижи бүрүзүн чонунуң аразынга амылыг арттырбайн узуткап каар“ .

²⁴ Самуилден эгелээш , бүгү медээчилер бо хүннерни баш бурунгаар медеглеп турган. ²⁵ А силер – Бурганның ада-өгбеңер-биле чарган чагыг-керээзиниң база медээчилерниң салгакчылары силер. Бурган ынчан ·Авраамга мынча дээн болгай: „Сээң үре-салгалың дамчыштыр чер-делегейниң бүгү аймак-чоннары ачы-буян алыр“ . ²⁶ Бурган Бодунуң ынак Чалчазын катап диргискеш, Ол силерге ачы-буянын хайырлап, шуптуңарны бачыттыг оруктарындан чайлатсын дээш, Ону хамыктың мурнунда силерже чоруткан-дыр».

Пётр биле Иоанн дээди иудей Чөвүлел мурнунда

¹ Пётр биле Иоанн чонга суртаалдап турда, оларга Бурганның бараалгакчылары, Бурганның өргээзиниң таңныылдар даргазы болгаш ·саддукейлер чедип келген. ² Олар Пётр биле Иоанның чонну өөреткени дээш база Иисустуң ачызында өлүглер аразындан катап дирлип болурун суртаалдааны дээш хорадап турганнар. ³ Олар элчиннерни тудуп хоругдааш, кежээ дүжүп, орайтаан боорга, эртенге дээр кара-бажыңнап кааннар . ⁴ Ынчалза-даа суртаал дыңнааннарның хөйү Христоска бүзүрей берген, а бүзүрээн улустуң саны 5000 чоокшулап турган.

⁵ Даартазында хүндүс иудейлер даргалары, ·баштыңнар болгаш ном-хоойлу тайылбырлакчылары Иерусалимге чыглып келген. ⁶ Бурганның дээди бараалгакчызы Анна, а ол ышкаш Каиафа , Иоанн, Александр база дээди бараалгакчының төрел бөлүүнүң өске-даа кежигүннери аңаа турганнар. ⁷ Олар Пётр биле Иоанны боттарының мурнунга тургускаш, байысаап эгелээннер: «Кандыг күш-биле база кымның өмүнээзинден бо бүгүнү кылган силер? »

⁸ Пётр ынчан, Ыдыктыг Сүлдеге бүргеткеш , мынча деп харыылаан: «Улус-чоннуң даргалары болгаш ·баштыңнар! ⁹ Бертик кижиге көргүскен буянывыс дээш , бөгүн бистен харыы негеп, ону канчаар экирткенивисти айтырып турар болзуңарза, ¹⁰ силер бүгүде база бүгү израиль чон билип алзын: силерниң хере шаап кааныңар, Бурганның өлүглер аразындан катап диргискени Назарет чурттуг Иисус Христостуң ады-биле ол кижи мурнуңарда каң-кадык турар-дыр! ¹¹ Иисус дээрге тудугжулар силерниң херекчок дээш, октапканыңар, ынчалза-даа эң чугула апарган даш-тыр . ¹² Камгалал чүгле Оон кээр , бистиң ооң ачызында камгалал алырывыс дээш, кижи амытанга берип каан өске ат чырык черде чок».

¹³ Пётр биле Иоанның дидимин көргеш, ·дээди иудей Чөвүлелдиң кежигүннери кайгай берген, чүге дээрге ол ийи кижи эртем-билиг чок, бөдүүн улус дээрзин эскергеннер чүве-дир. А оон Пётр биле Иоанның Иисус-биле кады турганын билип алганнар. ¹⁴ Экирээн кижи элчиннер чанында турар боорга , олар удур чугаалаптар чүве тыппаан. ¹⁵ Эрге-чагырга төлээлери ынчан Пётр биле Иоаннга Чөвүлел чыылган черден үнерин дужаагаш, аразында мынча деп сүмелешкеннер: ¹⁶ «Бо улусту канчаар бис? Оларның кайгамчык чүүл кылганын Иерусалимниң бүгү чурттакчылары билир болгай, а бис ону меге деп шыдавас-тыр бис. ¹⁷ Ынчаарга ол дугайында медээ чонга улам нептеревезин дээш, оларга Иисустуң адындан кымны-даа болза өөредирин хоруп каалы». ¹⁸ Олар элчиннерни катап кыйгырткаш, кандыг-даа таварылгада Иисустуң ады-биле өөретпезин база Ооң өмүнээзинден чугаалавазын дужааганнар. ¹⁹ Ынчалза-даа Пётр биле Иоанн: «Бодап көрүңер даан, Бурганга эвес, силерге чагыртырын Ол чүүлзүнер бе? ²⁰ Бис көрген болгаш дыңнаан чүвевис дугайында ыыттавайн барып шыдавас бис» – деп харыылааннар. ²¹ Иудей даргалар оларны база катап котпактааш, хостап салыпканнар, а кеземче онаар аайын тыппааннар, чүге дээрге бүгү чон болган чүүл дээш Бурганны алдаржыдып турган . ²² Кайгамчыктыы-биле экирээн кижиниң хары дөртен ажа берген турган чүве-дир.

Дидим болур дээш, бүзүрээннерниң мөргүлү

²³ Пётр биле Иоанны салыптарга, олар боттарының эш-өөрүнге баргаш, Бурганның дээди бараалгакчылары болгаш ·баштыңнарның оларга чугаалаан бүгү чүвезин дамчыдып бергеннер. ²⁴ Бүзүрээннер ону дыңнааш, шупту чаңгыс аай Бурганга ыыткыр мөргүп, мынча дээннер: «Чагырыкчывыс! Сен дээрни, черни, далайны болгаш өртемчейде бар бүгү чүвени чаяаган сен! ²⁵ Сен шагда-ла Ыдыктыг Сүлдең дамчыштыр бистиң өгбевис, Сээң чалчаң ·Давидтиң аксы-биле мынча дээн сен:

„Чоннар чүге килеңнеп хөлзеп турарыл,

аймактар чүге хоозун чүүлдер бодап турарыл?

²⁶ Чер-делегейниң хааннары тура халчып, чагырыкчылар демнежип,

Дээрги-Чаяакчыга база Ооң шилип алганы Христоска удур

тулчуп үнер деп барган-дыр“ .

²⁷ Сээң шилип алган Ыдыктыг Чалчаң Иисуска удур Иерусалимге Ирод биле ·Понтий Пилат өске чоннар улузу болгаш иудейлер-биле кады чогум-на ынчалдыр сүлчээ кылып, бөлүглежип турган болгай. ²⁸ Олар чыылгаш, Сээң күзел-сорууң болгаш эрге-чагыргаңның баш бурунгаар айыткан чүвезин боттандырган-дыр. ²⁹ Дээрги-Чаяакчы, а ам оларның биске кыжанып турарын көрүп көрем. Сээң медээңни коргуш чок суртаалдаар күштү чалчаларың биске хайырлам . ³⁰ Аарыг кижилерни экиртип, Бодуңнуң күжүңнү көргүзем, Сээң ыдыктыг Чалчаң Иисустуң ады-биле кайгамчык демдектерден кылып көрем!»

³¹ Бүзүрээн улус мөргүп доозуптары билек, оларның чыылган чери сириңейни берген, а олар шупту Ыдыктыг Сүлдеге бүргеттиргеш , Бурганның медээзин дидими-биле медеглей бергеннер.

Бүзүрээннерниң бүгү чүвези ниити

³² Бүзүрээн улустуң сагыш-сеткил болгаш угаан-бодалы чаңгыс аай апарган. Оларның кайызы-даа бодунуң эт-хөреңгизин «Чүгле бодумнуу-дур» дивээн, харын оларда бар бүгү чүве ниити болуп турган . ³³ Элчиннер Дээрги Иисустуң катап дирилгенин аажок күштүг херечилеп-ле турганнар, а Бурганның ачы-буяны оларның шуптузунда элбээ-биле бар болган. ³⁴ Оларның аразынга чединмес кижилер турбаан , чүге дээрге ээлел черлиг азы бажыңныг улус өйлеп-өйлеп оозун садыпкаш, акшазын ³⁵ элчиннерниң бүрүн эргезинге хүлээдип берип турган. Ол акшаны кижи бүрүзүнге ооң хереглелин ёзугаар үлеп бээр турган.

³⁶ Чижек кылдыр элчиннерниң Варнава (ол ат «Деткикчи» дээн уткалыг) деп адаары, Кипр чурттуг Иосиф дээр ·левит кижи ³⁷ бодунуң эдилээн шөлүн садыпкаш, акшазын элчиннерге эккеп берген.

Анания болгаш Сапфира

¹ Сапфира деп кадайлыг Анания дээр кижи база бодунуң эдилээн черин садыпкан. ² Ынчалза-даа акшазының кезиин бодунга арттырып алган, а кадайы ону билир турган. Анания арткан акшазын эккелгеш, элчиннерге берипкен. ³ А Пётр аңаа мынча дээн: «Анания, чер саткаш, алган акшаң чамдыызын чажырыптар база Ыдыктыг Сүлдени мегелептер кылдыр эрлик чүге чүрээңни ынчаар чагырып алганы ол? ⁴ Ээлел чериң, ону садар бетинде, сээңии турбаан чүве бе? Садыпкаш, алган акшаң база сээңии эвес чүве бе? Ынчаар кылырын чүге бодап алдың? Сен улусту эвес, а Бурганны мегелээн-дир сен». ⁵ Ону дыңнааш, Анания, амы-тыны үстүп, кээп дүшкен. Ол дугайында дыңнаан бүгү улус аажок корткан. ⁶ Аныяк эрлер туруп келгеш, ооң мага-бодун ажаарынга белеткээш, үндүрүп, орнукшудуп кааннар.

⁷ Үш хире шак эрткенде, болган чүүл дугайында чүнү-даа билбес Ананияның кадайы бо чедип келген. ⁸ Пётр оон айтырган: «Чугаалап көрем, чериңерни ынча түңге садыпкан ийик силер бе?»

Оозу: «Ийе, ынчага» – деп харыылаан.

⁹ Пётр ынчан аңаа мынча дээн: «Чүге силер Дээрги-Чаяакчының Сүлдезин шенээр деп дугуржуп алганыңар ол? Дыңна даан, ашааңны ажаап чораан улус эжик аксында келди, олар ам сени көдүрүп үндүре бээр». ¹⁰ Ол-ла дораан демги херээжен Пётрнуң мурнунга кээп дүжүп, амы-тыны үстү берген. Аныяк эрлер кирип келгеш, ооң өлүг чыдарын көргеш, мага-бодун үндүре бергеш, ашааның чанынга орнукшудуп кааннар. ¹¹ Бүзүрээннерниң дөгерезин база ону дыңнаан шупту улусту улуг коргуушкун хөме апкан.

Элчиннерниң кылганы кайгамчык чүүлдер

¹² Элчиннер чон аразынга хөй-ле кайгамчык демдектерни кылганнар . Бүзүрээннер шупту Соломоннуң серизиниң адаанга чыглып турган. ¹³ Өске улустан кым-даа оларга каттыжарын дидинмээн, а чон оларны мактаар болган. ¹⁴ Харын оон-даа хөй, улам хөй улус, эр-херээжени катай-хаара, Дээрги-Чаяакчыга бүзүреп, ындыгларның саны көвүдеп-ле олурган. ¹⁵ Ооң түңнелинде улус аарыг кижилерин, чаны-биле эртип бар чыткан Пётрнуң оода-ла хөлегези оларның кайы-бирээзинге дээптеринге идегээш, кудумчуже үндүрүп, аңаа дөжектерге чыттырып туруп берген . ¹⁶ Ол чоок-кавыда хоорайлардан мөөң чон Иерусалимче сөктүп кээп, аараан-даа, буктарга алыскан-даа кижилерин элчиннерге эккээрге, олар шупту экирий бээр болган.

Элчиннерни тудуп хоругдааны

¹⁷ А Бурганның дээди бараалгакчызының, ооң чоок кижилериниң (а олар ·саддукейлерниң шажынчы бөлүүнүң улузу чүве-дир) адааргалы иштин ириде берген . ¹⁸ Олар элчиннерни тудуп хоругдааш, карачал чоннуң кара-бажыңынга суп каан . ¹⁹ Ынчалза-даа дүне када Дээрги-Чаяакчының төлээзи кара-бажың эжиин ажыткаш, оларны үндүре берген . ²⁰ Ол мынча дээн: «Бурганның өргээзиниң иштинге туруп алгаш, чаа амыдырал дугайында улуска, чүве арттырбайн, чугаалап бериңер!» ²¹ Олар ону дыңнааш, эртен эрте Бурганның өргээзинче кирип, чонну өөредип эгелээннер. А Бурганның дээди бараалгакчызы болгаш ооң чоок кижилери чедип келгеш, ·дээди иудей Чөвүлелди база Израильдиң ·баштыңнарын дөгерезин чыггаш, элчиннерни эккелзин дээш, кара-бажыңче улус чорудупканнар.

²² Ынчалза-даа айбычылар кара-бажыңга кээрге, элчиннер тывылбайн барган. Олар оон ээп келгеш, чүү болганын дыңнадып: ²³ «Кара-бажыңга кээп, көөрүвүске, хаалгазын ыяк быжыг дуглап каан, таңныылдар эжик аксында турар болду. Ынчалзажок ажыдыпкаш, оон кымны-даа тыппадывыс» – деп харыылааннар. ²⁴ Ындыг сөстер дыңнааш, Бурганның дээди бараалгакчылары болгаш таңныылдар даргазы болган чүүлдүң аайын тып чадааннар. ²⁵ Оон бир кижи келгеш, оларга: «Кара-бажыңнап каан улузуңар Бурганның өргээзинде чонну өөредип турлар!» – деп дыңнаткан. ²⁶ Таңныылдар даргазы ынчан улузу-биле кады чоруткаш, элчиннерни эп-чөп-биле эккелген. Улуска даш-биле соктуруп кааптарындан корткаш , олар күш дөгевээн.

Дээди иудей Чөвүлелдиң хуралы

²⁷ Таңныылдар элчиннерни эккелгеш, ·дээди иудей Чөвүлел мурнунга тургузупканнар . Бурганның дээди бараалгакчызы оларга: ²⁸ «Ол кижиниң ады-биле улус өөредирин бис шыңгыы хорудувус чоп . Ындыг-даа болза, өөредииңерни бүдүн Иерусалимни бир кылдыр нептереткеш, Ооң өлүмү дээш бурууну база бисче чууй каар-дыр силер» – дээн .

²⁹ Пётр болгаш өске элчиннер мынча деп харыылаан: «Кижилерге эвес, а Бурганга колдадыр чагыртыр ужурлуг бис . ³⁰ Иисусту шаажылал ыяжынга хере шаап өлүрдүңер, а ада-өгбевистиң Бурганы Ону катап диргизип кагды. ³¹ Израиль чон бачыттарын билингеш, Бурганче эглип, өршээл алзын дээш, Бурган Иисусту Баштыңчы болгаш Камгалакчы кылдыр көргүзүп, Бодунуң оң талазынче өрү көдүрдү. ³² Ол бүгүнүң херечилери – бис-тир бис база Аңаа чагыртыр улуска Бурганның бергени Ыдыктыг Сүлде ол-дур» .

³³ Ону дыңнааш, Чөвүлел кежигүннери хорадаанындан өдү чарлы бер чазып, элчиннерни өлүрер дей бергеннер .

³⁴ Оларның аразынга бүгү чонга хүндүткелдиг ном-хоойлу тайылбырлакчызы Гамалиил дээр ·фарисей турган . Ол ·дээди иудей Чөвүлелдиң мурнунга туруп келгеш , элчиннерни бичии када үндүрүптерин дужааган. ³⁵ Оон ол Чөвүлелге мынча дээн: «Израильчилер! Бо улусту канчаар деп турарыңарны хынамчалыг боданып көрүңер. ³⁶ Элээн каш чыл бурунгаар маңаа бодун өндүр улуг кижи кылдыр мегеленген Февда дээрзи турду чоп. Аңаа 400 хире кижи каттыжа берген болгай. Ынчалза-даа Февданы өлүрүп каарга, ону эдерген улус дөгере тарай халчы бергеш, сураг бардылар. ³⁷ Ооң соонда чизе үезинде Галилея чурттуг Иуда келгеш, элээн хөй улус чыып алгаш, үймээн үндүрген ийик чоп. Ол база өлүртүп каан, а ону эдергеннер тарай халчы берген. ³⁸ Ынчангаш ам силерге сүмем бо-дур: ол улуска дегбейн, сула салыптыңар. Бо херек кижилерден үнген болза, ол буурап дүжер . ³⁹ А бир эвес ол Бургандан келген болза, оларны доктаадып шыдавас силер, харын Бурганга удур апаарыңар чадапчок» .

⁴⁰ Олар Гамалиилдиң сүмезин хүлээп алгаш, элчиннерни кыйгырткаш, эттеп-эттеп, Иисустуң адын суртаалдаарын хорааш, салып чорудупканнар. ⁴¹ Элчиннер Иисус дээш дорамчылал алырынга төлептиг болганынга өөрүп , ·дээди иудей Чөвүлелден чоруй барганнар. ⁴² Олар хүн бүрүде Бурганның өргээзинге-даа, бажыңнар кезип-даа, «Иисус дээрге Христос-тур» дээн Буянныг Медээни улуска чедирип, суртаалдаарын уламчылап турганнар.

Чеди дузалакчыны шилип алганы

¹ Бүзүрээн улустуң саны улам көвүдеп турда, оларның аразында грек дылдыг иудейлер тус черниң иудейлеринге чарбыттынып эгелээннер. «Хүн бүрүнүң чемин үлеп турда, бистиң дулгуяк херээженнеривисти бо чер чурттуглар тоовайн баар-дыр» – деп, грек дылдыглар чугаалаар болган. ² Он ийи элчин ынчан арткан бүгү бүзүрээннерни чыылдыргаш, мынча дээннер: «Бурганның медээзин суртаалдаар ажыл-херээвисти каапкаш, аъш-чем үлелгезинче сагыш салыр харыывыс чок-тур. ³ Ынчангаш силерниң араңардан Ыдыктыг Сүлде болгаш мерген угаанга бүргеткен, эки мөзүлүү билдингир чеди кижиден шилип ап көрүңер, ха-дуңма. Бо албан-хүлээлгени оларга дагзыр бис . ⁴ А боттарывыс үргүлчү мөргүп, Бурганның медээзин суртаалдап тураалы».

⁵ Ол саналды шупту чыылган улус чүүлзүнгеш, Иисуска бүзүрелге бүргеткен, Ыдыктыг Сүлдеге башкарткан кижи болур Стефанны, ол ышкаш Филиппти , Прохорну, Никанорну, Тимонну, Парменни болгаш Антиохия чурттуг ·прозелит Николайны шилип алганнар. ⁶ Ол улусту элчиннер мурнунга тургузуптарга, элчиннер оларга холдарын дегзип , мөргүп турганнар. ⁷ Бурганның медээзи тарап-ла турган , Иерусалимде бүзүрээннер саны улам көвүдеп-ле орган. Бурганның бараалгакчыларының аразында безин хөй улус бүзүрелге чагырты берген.

Стефанны тудуп хоругдааны

⁸ Бурганның авыралы болгаш күжү бүргээн демги Стефан дээр кижи чон аразынга өндүр улуг кайгамчык демдектерни кылып турган. ⁹ «Кулданыгдан хосталганнар ·синагогазы» дээр синагоганың чамдык кежигүннери: Киринеядан, Александриядан, Киликиядан болгаш ·Асиядан келген иудейлер Стефанга удурланып, ооң-биле маргыжа бергеннер. ¹⁰ Ынчалза-даа Стефан чугаалай бээрге, мерген угаанга болгаш ооң аксы-сөзү-биле чугаалап турган Сүлдеге удурланыр харык чок болганнар . ¹¹ Олар ынчан чамдык улусту Стефанга удур нүгүл кылып: «Бис ооң Моисейни база Бурганны бак сөглеп турганын дыңнадывыс» – дээр кылдыр бүдүү көгүдүп алганнар . ¹² Олар ынчалдыр чонну, ·баштыңнарны болгаш ном-хоойлу тайылбырлакчыларын хөлзедиптерге, демгилери келгеш, Стефанны тудуп хоругдааш, ·дээди иудей Чөвүлелче аппарганнар. ¹³ Меге херечилерни эккеп тургузуптарга, олар мынча дээннер: «Бо кижи ыдыктыг өргээ биле хоойлуну доктаамал бак сөглеп келди . ¹⁴ Бис ооң: „Назарет чурттуг Иисус бо өргээни бузуп кааптар база Моисейниң биске арттырып каан чаңчылдарын өскертиптер “ – деп турганын дыңнаан бис». ¹⁵ Дээди иудей Чөвүлелде бүгү улус Стефандан карак салбайн кайгап олурган болгаш, ооң арны, ·дээрниң төлээзиниң арны дег, чырып келгенин көрүп каан.

Стефанның дээди иудей Чөвүлелге чугаазы

¹ Бурганның дээди бараалгакчызы ынчан оон: «Ол буруудадыышкыннар шынныг бе?» – деп айтырган.

² Стефан мынча деп харыылаан: «Ха-дуңма болгаш адалар! Мени дыңнаңарам. Алдарлыг Бурган бистиң өгбевис ·Авраамга ол Месопотамияга чурттап турган өйде, ооң Харранче көже бээриниң мурнуу чарыында, кээп көзүлген . ³ Бурган кээп көзүлгеш, аңаа мынча дээн: „Бодуңнуң чуртуңну база төрелдериңни каапкаш, Мээң айтып бээрим черже чорувут“ . ⁴ Оон Авраам халдейлерниң чуртундан чорупкаш, Харранга чурттай берген. Ооң ачазы мөчээн соонда, Бурган Авраамны силерниң ам чурттап турарыңар бо черже көжүрүпкен . ⁵ Ол Авраамга хуу өнчү кылдыр улдуң хире-даа черни маңаа бербээн. Ынчалза-даа ол үеде Авраамга ажы-төл турбаан-даа болза , Бурган бо чуртту аңаа болгаш ооң үре-салгалынга ээлээр чер кылдыр бээрин аазаан . ⁶ Бурган аңаа мынча дээн: „Сээң үре-салгалың хары чуртче көжүртүпкен улус боор-дур. Олар аңаа 400 чыл иштинде кулданыг болгаш дарлал адаанга чурттап кээр-дир“ . ⁷ Бурган улаштыр мынча дээн: „Ынчалза-даа Мен оларны дарлаан чонну шиидер мен . Оон олар ол чурттан чоруй баар база бо черге Меңээ мөгейип бараалгаар“ . ⁸ Ооң соонда Ол Авраам-биле ·кыртыжап демдектээр ёзулал-биле шынзыткан чагыг-керээ чарган . Ынчангаш Авраам Исаактың адазы апаргаш, оглун ооң төрүттүнгенинден сески хүнде кыртыжап демдектээн . Ооң соонда Исаак – Иаковтуң адазы, а Иаков – он ийи улуг өгбениң адазы апарган .

⁹ Демги улуг өгбелер бичии дуңмазы Иосифке адааргааш, ону Египетче кул кылдыр садыпканнар. Ынчалза-даа Бурган ооң-биле кады болган . ¹⁰ Ол Иосифти бүгү айыыл-халаптан адыргаш, аңаа мерген угаанны база Египеттиң хааны фараоннуң эки хамаарылгазын берген. Фараон Иосифти бүгү Египеттиң база бодунуң ордузунуң чагырыкчызы кылып каан . ¹¹ Оон бүгү Египетке болгаш ханаан черге аш-чут эгелеп, аажок улуг айыылды халдаткан. Бистиң өгбелеривис чиир чем тыппайн турган. ¹² Египетте тараа барын дыңнааш, Иаков бистиң өгбелеривис болур оолдарын ынаар чорудупкан. Оларның Египетке бир дугаар барганы ол чүве-дир . ¹³ А олар ийиги удаа кээрге, Иосиф ам-на акыларынга бодунуң адын адап, ажыттынган , оон фараон база Иосифтиң төрелдерин билип алган. ¹⁴ Ооң соонда Иосиф бодунуң ачазы Иаковту болгаш чеден беш кижи санныг бүгү төрелдерин эккелдирип, улус чорудупкан . ¹⁵ Иаков Египетке чедип келген . Аңаа ол-даа, бистиң өгбелеривис-даа өлгүжеге чедир чурттааннар . ¹⁶ Оларның мага-боттарын Сихемче дедир аппаргаш, Авраамның Эммор деп кижиниң оолдарындан ол черге садып алганы чевегге орнукшудуп кааннар .

¹⁷ Бурганның Авраамга берген аазаашкыны күүсеттинер үе чоокшулаан тудум, Египетте бистиң чоннуң саны дыка көвүдеп олурган . ¹⁸ А Египетти ол аразында Иосифти билбес чаа хаан чагыра берген . ¹⁹ Ол хаан бистиң чонну кара сагыштыы-биле ажыглап, ада-өгбевисти каржызы-биле дарлап келген. Ол чаа төрүттүнген чаштарны безин үндүр октаарынче албадап, оларны өлүмге чыгап турган . ²⁰ Ындыг өйде Моисей – Бурганга тааржыр чаш төл – төрүттүнген. Баштайгы үш айда ону ачазының бажыңынга ажаап өстүрген . ²¹ А чаш төлдү үндүр октаар ужурга таварышканда, ону фараоннуң уруу тып алгаш, бодунуң оглу дег азырап доруктурган . ²² Моисей Египеттиң бүгү-ле мерген угаанын шиңгээдип алгаш, ажыл-херекке, чугаа-сөске аажок салым-чаяанныг кижи болган.

²³ Ол дөртен харлапкаш, ха-дуңмашкы израиль чонга душкаш кээрин шиитпирлээн. ²⁴ Оларның бирээзин бастып турарын көргеш, Моисей дора көрдүрген кижиге болчуп, ооң өжээнин негеп, египет кижини өлүрүп каан . ²⁵ Моисей Бурганның ону еврейлерге камгалал бээри-биле ажыглап турарын бодунуң чону билип каар боор деп бодаан, ынчалза-даа олар билбээн. ²⁶ Даартазында, еврейлер аразында чокшуп турда, ол чедип келгеш, оларны эптештирерин кызып: „Ха-дуңмашкы улус эртип, чүге бот-боттарыңарны хомудадып турарыңар ол?“ – дээн. ²⁷ Ынчалза-даа эжин хомудаткан кижи Моисейни ыңай идипкеш: „Кым сени бистиң даргавыс болгаш шииткекчивис кылып каан чүвел? ²⁸ Азы дүүн египет кижини өлүргениң дег, мени база өлүрериң ол бе?“ – дээн . ²⁹ Ону дыңнааш, Моисей мадиан черже дезипкен . Ол аңаа өске черден келген даштыкы кижи болуп чурттай бергеш, ийи оолдуг апарган .

³⁰ Дөртен чыл эрткен соонда, ·Синай даг эдээнде ховуга, Моисейниң мурнунга, хып турар чадаң ыяш чалбыыжынга Дээрги-Чаяакчының төлээзи көстүп келген . ³¹ Ону көрүп кааш, Моисей аажок кайгап, топтап көөрү-биле чоокшулап келгеш, Дээрги-Чаяакчының үнүн дыңнап каан: ³² „Мен – сээң ада-өгбеңниң Бурганы, Авраам, Исаак болгаш Иаковтуң Бурганы-дыр мен“ . Моисей кортканындан сириңейнип, чадаң ыяшче караан көдүрерин дидинмээн. ³³ Дээрги-Чаяакчы аңаа мынча дээн: „Будуңда кеткен идииң уштуп ал. Базып турар чериң ыдыктыг чер-дир . ³⁴ Египетте Мээң чонумну дарлап турарын көрдүм, ооң уё-човуурун дыңнадым. Ону хостаар дээш, бадып келдим. Ам сени Египетче айбылап чорудуп тур мен“ . ³⁵ Ол Моисей болза еврейлерниң: „Кым сени дарга болгаш шииткекчи кылып каан чүвел?“ – деп чугаалааш, хүлээп көрбээни база аңаа чадаң ыяшка көзүлген төлээзин дамчыштыр оларга дарга база хостакчы кылдыр Бурганның чорудуп бергени кижи ол болган.

³⁶ Египеттиң черинге, Кызыл далайга база дөртен чыл дургузунда ээн кургаг ховуга кайгамчык чүүлдер болгаш көскү демдектер кылып тургаш , еврейлерни Египеттен үндүре берген Моисей ол болган. ³⁷ Израиль чонга: „Бурган бодуңарның-на ха-дуңма чонуңар аразындан мен ышкаш медээчини илередип бээр “ – дээн демги-ле Моисей ол болган . ³⁸ Ээн кургаг ховуга чыылган чонга Бурганның төлээзиниң ·Синай дагга аңаа ажыдып берген чүвезин чугаалаан кижи ол болган. Дээрги-Чаяакчының дириг сөстерин биске дамчыдып бээри-биле хүлээп ап тура , өгбелеривис-биле кады турган кижи ол болган.

³⁹ Ынчалза-даа өгбелеривис аңаа чагыртырындан ойталап, хүлээп көрбээннер база сеткилинде Египетче эгли бергеннер . ⁴⁰ Олар Ааронга мынча дээннер: „Бисти баштаар бурганнардан кылып бер че, бисти Египеттен үндүрүп эккелген демги Моисейниң канчап барганын билбес-тир бис“ . ⁴¹ Олар ынчан бугажык хевирлиг дүрзү-бурган кылып алгаш, аңаа өргүл салгаш, боттарының холу-биле кылган чүвезиниң мурнунга өөрүп-байырлап турганнар . ⁴² А Бурган өгбелеривистен хая көрнү бергеш, оларның сылдыстарның аг-шериин бурганчыдып, мөгеер чоруун соксатпайн, каапкаш барган . Медээчилерниң номунда ону мынчаар бижээни дег боттанган:

„Израиль чон! Ээн кургаг ховуга дөртен чыл дургузунда

Меңээ янзы-бүрү өргүлдер кылган ийик сен бе?

⁴³ Силер Молохтуң чадырын ,

бурганыңар Ремфанның сылдызын – мөгеер дээш, кылып алганыңар дүрзү-бурганнарны ап алгаш чордуңар чоп .

Ынчангаш Мен силерни Вавилон ындынче шөлүптер мен“ .

⁴⁴ Ээн кургаг ховуга өгбелеривиске Херечилел майгыны турган . Ону Бурганның Моисейге берген айтыышкынын ёзугаар база аңаа көргүскен үлегери-биле кылган чүве-дир . ⁴⁵ Өгбелеривис ол майгынны Моисейден хүлээп алгаш, Нуннуң оглу Иисустуң башталгазы-биле өске чоннарның черинге эккелгеш , ол черни эжелеп алганнар, чүге дээрге Бурган ол чоннарны өгбелеривистиң мурнундан үндүр сывырып турган . Демги майгын ол чуртка ·Давидтиң хааннаан үезинге чедир арткан. ⁴⁶ Бурган Давидче ээ көрүнген , а ол израиль чоннуң Бурганынга өргээ тудар чөпшээрел бээрин Оон дилээн . ⁴⁷ А Ооң ол өргээзин ·Соломон туткан . ⁴⁸ Ындыг-даа болза, Дээди Өрүкү Бурган кижи холу-биле туткан өргээлерге чурттавас , ол дугайында Бурган медээчизин дамчыштыр мынча дээн:

⁴⁹ „Дээр – Мээң дүжүлгем, чер – бут салыр ширтээм.

Меңээ кандыг өргээ тудуп берип шыдаар силер? – деп, Дээрги-Чаяакчы чугаалаан. –

Мээң дыштаныр черим каяа туруп боорул?

⁵⁰ Ол бүгүнү Мээң холум чаяаган эвес чүве бе?“

⁵¹ Чөрүү хейлер! Бурганның мурнунга чүрээ болгаш кулаа-биле ·арыг эвестер! Үргүлчү-ле Ыдыктыг Сүлдеге удурланып чоруур-дур силер , өгбелериңер кандыг чораан ийик, силер база ындыг силер . ⁵² Өгбелериңерге истедип-сүрдүрбээн чаңгыс-даа медээчи турган ийикпе? Чөптүг-шынныг Кижиниң чедип кээрин баш бурунгаар медеглээн улусту олар өлүрүп турду , а ам силер Ооң Бодун садыпкаш, өлүрүп кагдыңар. ⁵³ Бурганның төлээлеринден Ооң ыдыктыг хоойлузун алдыңар , ынчалза-даа аңаа чагыртпайн бардыңар!»

Стефанны даш-биле соп өлүргени

⁵⁴ Иудей даргалар ону дыңнааш, хорадаанындан диштерин кыжырадып турганнар . ⁵⁵ А Стефан Ыдыктыг Сүлдеге бүргедипкеш, дээрже топтап көргеш, Бурганның өндүр чырыын болгаш Ооң оң талазында турар Иисусту көрүп каан . ⁵⁶ Ынчан ол: «Дыңнаңар, мен аңгайтыр ажыттына берген дээрни болгаш Бурганның оң талазында турар ·Кижи амытан Оглун көрүп тур мен» – дээн.

⁵⁷ Олар ынчан кулактарын дуглап, дыңзыдыр алгыржыпканнар, оон Стефанче хөме шурай бергеннер. ⁵⁸ Олар ону хоорай даштынче үндүр сөөрткеш, даш-биле соп эгелээннер . Ону буруудаткан херечилер каъттангыларын Савл дээр аныяк эрниң буттарының баарынга каап, кадартып кааннар. ⁵⁹ Олар Стефанны даш-биле соп турда, Стефан: «Дээрги Иисус! Мээң амы-тыным хүлээп ал!» – деп мөргүп турган . ⁶⁰ Оон дискектенип олуруп алгаш , дыңзыг үн-биле: «Дээрги-Чаяакчы, бо бачыды дээш, оларны буруудатпайн көр!» – деп чугаалаан соонда, Стефанның амы-тыны үстү берген.

Бүзүрээн улусту истеп-сүргени

¹ Савл Стефанны өлүргенин чөпсүнген чүве-дир . Ол хүнде Иерусалимниң христиан ниитилелге удур аажок улуг истеп-сүрүүшкүн эгелээн болгаш , элчиннерден өске бүзүрээн улустуң шуптузу Иудея биле Самарияже тарап чоруй барган . ² Бурганга бердинген улус Стефанны ажаап кааш, ооң ажыын ажып, ыы-сыызын төп пат болганнар. ³ А Савл бүзүрээннерни чок кылыр дээш кызыдып эгелээн : ол бажыңнарны эргий кезип, эр, херээжен улусту тудуп хоругдааш, кара-бажыңче киир октап турган.

Филипптиң Самарияга суртаалдааны

⁴ А тарап чоруткан улус чедип барган черлеринге Буянныг Медээни суртаалдап турган . ⁵ Биеэги бир Филипп Самарияның кол хоорайынга келгеш, Христос дугайында суртаалдап эгелээн. ⁶ Чон Филипптиң чугаазын дыңнааш база ооң кылып турары кайгамчык чүүлдерин көргеш, олче кичээнгей салып эгелээн. ⁷ Чүге дээрге хөй-ле букшуураан улустуң буктары алгы-кышкы-биле үнүп , хөй-ле чартыктаан, бертик-бежел улус экирип турар болган. ⁸ Ол хоорайның чурттакчылары аажок өөрээннер.

⁹ А ооң мурнунда-ла ол хоорайга Симон дээр кижи чурттап чораан, ол бодун өндүр улуг кижи мен деп чугаалап, илби-шидизи-биле ·самарий чонну кайгадып турган. ¹⁰ Бүгү улуг-биче улус ону магадап дыңнап: «Бо кижиде Бурганның Өндүр улуг деп адаан күжү бар-дыр» – деп турганнар. ¹¹ Ол бодунуң илби-шидизи-биле хамыкты кайгадып шаг болган болгаш, улус ону тооп дыңнаар турган. ¹² Ынчалза-даа хоорайның чурттакчылары Бурганның Чагыргазы болгаш Иисус Христостуң дугайында суртаалдаан Филиппке бүзүрей берген соонда, хөй эр, херээжен улус ·сугга суктуруп алган. ¹³ Симон база бүзүрей бергеш, сугга суктуруп алган . Ол үргүлчү-ле Филипптен чыда калбайн эдерип, ооң кылып турганы өндүр улуг кайгамчык демдектерин көргеш, магадаар болган.

¹⁴ ·Самарияның чурттакчылары Бурганның медээзин хүлээп алганын дыңнааш , Иерусалимге турган элчиннер оларже Пётр биле Иоанны чорудупкан. ¹⁵ Олар баргаш, чаа бүзүрээн улус Ыдыктыг Сүлдени алыр кылдыр, олар дээш мөргүй бергеннер . ¹⁶ Чүге дээрге бүзүрээннер Дээрги Иисустуң ады-биле сугга суктуруп-даа алган болза , Ыдыктыг Сүлде оларның кайызынче-даа бадып келбээн турган . ¹⁷ Ынчан Пётр биле Иоанн оларга холдарын дээскен , оон олар Ыдыктыг Сүлдени хүлээп алган. ¹⁸ Элчиннер улуска холдарын дегзирге-ле, Ыдыктыг Сүлдениң бадып кээп турарын көрүп кааш, Симон элчиннерге акша саналдап: ¹⁹ «Холдарым дээскеним кижиже Ыдыктыг Сүлде бадып кээр кылдыр, меңээ база ындыг күштен бериңерем» – деп дилег кылган.

²⁰ А Пётр аңаа мынча дээн: «„Бурганның белээн акша-биле садып ап шыдаар мен“ деп бодапкан болзуңза, акшаң сээң-биле кады хайлып чиде берзин! ²¹ Бистиң бараан болуушкунувуска киржир үлүг-хууң чок-тур, чүге дээрге сээң чүрээң Бурганның мурнунга шынчы эвес-тир. ²² Ол бузудуң дээш, бурууң билин база Дээрги-Чаяакчыга тейле, канчап билир, Ол ындыг бодалдарыңны өршээр чадавас . ²³ Ажыг адааргал иштиң долганын база кара сагышка туттурганыңны көрүп тур мен».

²⁴ Симон ынчан: «Силерниң чугаалааныңар ышкаш, хайлып чиде бербес кылдыр, мен дээш Дээрги-Чаяакчыга мөргүп көрүңер» – деп харыылаан .

²⁵ А элчиннер ол черге боттарының херечи болган бүгү чүвезин улуска чугаалап, Дээрги-Чаяакчының медээзин суртаалдааш, Иерусалимче ээп келгеннер. Орук ара олар Самарияның хөй-ле суурларынга Буянныг Медээни медеглеп чорааннар.

Филипп болгаш эфиоп дүжүмет

²⁶ А Филиппке Дээрги-Чаяакчының төлээзи мынча дээн : «Дораан мурнуу чүкче, Иерусалимден Газа хоорай баар кагдынган ээн орукче чорувут». ²⁷ Ол дораан чорупкан. Ынчан бир-ле эфиоп кижи – Эфиопияның кандакиязы дээр кадынның ызыгууртан дүжүмеди болгаш кадынның эртине-байлааның кадагалакчызы – Бурганга мөгейип, Иерусалимге четкеш келген соонда, ²⁸ ол-ла орук-биле чанып олурганнар. Эфиоп бодунуң ·чуузазынга саадапкаш, Исайя медээчиниң номун номчуп чораан.

²⁹ Ыдыктыг Сүлде Филиппке мынча дээн : «Чуузага чеде бергеш, ооң чаны-биле базып олур».

³⁰ Филипп чуузага чеде бергеш, дүжүметтиң Исайяны номчуп турарын дыңнап каан. «Номчаан чүүлүңерниң утказын билип турар-дыр силер бе?» – деп, Филипп айтырган.

³¹ «Кандыг-бир кижи тайылбырлап бээр болза дээрден башка, канчап билип алыр кижи мен?» – деп, демгизи харыылааш, чуузага кады олурарынче Филиппти чалаан. ³² Дүжүметтиң Бижилгеден номчуп олурган черинде мынча дээн болган:

«Дөгерери-биле аппар чыдар дөтпе-хураган дег,

дүгүн кыргыыр дээн хойнуң үн үндүрбези дег, ол аксын ажытпаан.

³³ Ону дора көрүп, чөптүг шииткел кылбааннар.

Ооң салгалының дугайында кым чугаалап шыдаарыл?

Ону чер кырынга амылыг арттырбаан болгай» .

³⁴ Дүжүмет Филипптен: «Айтып берип көрем, медээчи мында кымның дугайында чугаалаан чоор: бодунуң дугайында бе азы өске кандыг-бир кижи дугайында бе?» – деп айтырган.

³⁵ Филипп ынчан тайылбыр кылып, Бижилгениң ол черинден эгелээш, Иисус дугайында Буянныг Медээни аңаа медеглей берген . ³⁶ Чоруп-ла оргаш, олар ·сугга чедип келгеннер. Дүжүмет мынча дээн: «Көрем, суг бо-дур. Мээң сугга суктуруп аарымга чүү шаптыктап турарыл?» ³⁸ Ол чуузазын доктаадырын дужааган. Оон Филипп биле дүжүмет сугну сүзүп кире бээрге, Филипп ону ·сугже суккан. ³⁹ Олар сугдан үнүп кээрге, Дээрги-Чаяакчының Сүлдези Филиппти алгаш барган . Дүжүмет бодунуң оруун өөрүшкү-маңнайлыг уламчылап чорупкан, а Филиппти ооң соонда черле көрүп көрбээн. ⁴⁰ А Филипп Азот хоорайга чеде хона бергеш, оон Кесарияга чеде бергижеге чедир, таварып эрткени бүгү хоорайларга Буянныг Медээни суртаалдап чораан.

Савлды Бурганче ээлдиргени

¹ Ол аразында Савл Дээрги Иисустуң өөреникчилеринге кыжанып , оларның амы-тынынга чедерин бар шаа-биле кызып турган . Ол Бурганның дээди бараалгакчызынга чеде бергеш, ² Дамаскының ·синагогаларынга көргүзери-биле бижээн чагааларны дилеп алган. Иисустуң өөредиин эдерген улусту Савл Дамаскыдан тып алыр болза, оларны эр-херээжен деп ылгавайн, хүлүп-бектээш, Иерусалимче эккеп болур деп чөпшээрелди чагааларда берген болган.

³ Савл Дамаск хоорайже чоокшулап бар чыдырда, хенертен ону дээрден чырык хөме чырыдыпкан . ⁴ Ол черже кээп ушкаш: «Савл! Савл! Мени чүге истеп-сүрүп тур сен?» – дээн үн дыңнап каан.

⁵ Ол: «Силер кым силер, Дээрги?» – дээн.

Үн: «Мен – сээң истеп-сүрүп турарың Иисус-тур мен – деп харыылаан . – ⁶ А ам туруп келгеш, хоорайже чорувут. Аңаа баарыңга, сээң ам чүнү кылыр ужурлууңну улус чугаалап бээр».

⁷ Савл-биле кады чораан улус дылдары көжүп калган турган: олар үннү дыңнаарын дыңнааннар, ынчалза-даа кымны-даа көрбээннер . ⁸ Савл черден туруп келген, а карактарын ажыдыптарга, ол чүнү-даа көрбес апарган бооп-тур. Ынчангаш ооң-биле кады чораан улус ону холундан четкеш, Дамаскыже аппарганнар. ⁹ Ооң карактары үш хүн дургузунда согур хевээр турган, ынчан ол чүнү-даа ижип-чивээн.

¹⁰ Дамаскыга Иисуска бүзүрээн Анания дээр кижи турган . Дээрги-Чаяакчы аңаа ·ажыдыышкын кылып: «Анания!» – дээн.

Оозу: «Дээрги-Чаяакчы, мында мен!» – деп харыылаан .

¹¹ Дээрги-Чаяакчы аңаа мынча деп айыткан: «Бо дораан Дорт дээр кудумчуга бар, оон Иуданың бажыңындан Тарс хоорай чурттуг Савл дээр кижини айтыр, ол ам ында мөргүп турар-дыр. ¹² Савл Менден ажыдыышкын алган: чедип келгеш, холдарын аңаа дээскеш, ооң карактарын экиртип бээр Анания дээр кижини көрген».

¹³ Анания мынча деп харыылаан: «Дээрги-Чаяакчы, мен ол кижи дугайында база Иерусалимде Сээң улузуңга удур ооң кылганы эңдерик бузуттуг үүлгедиглер дугайында хөй улустан дыңнаан мен. ¹⁴ А бээр кээрде, ол Сээң адыңга бүзүрээр бүгү улусту тудуп хоругдаар эргени Бурганның дээди бараалгакчызындан дилеп алгаш, чедип келген-дир».

¹⁵ Ынчаарга Дээрги-Чаяакчы аңаа: «Ынаар бар, чүге дээрге ол кижи – Мээң шилип алган чепсээм-дир. Ол Мээң адымны өске чоннарның , хааннарның болгаш израиль чоннуң мурнунга медеглээр . ¹⁶ Мээң адым ужун ооң ам кайы хире хилинчек көөрүн Бодум аңаа айтыр мен» – дээн .

¹⁷ Анания чорупкаш, ол бажыңче кире бергеш, Савлга холдарын дээскеш : «Дуңмам Савл! Бээр кел чоруңда, сеңээ уткушкан Дээрги Иисус сээң карактарың катап көре берзин дээш база Ыдыктыг Сүлде сени бүргезин дээш, мени сенче чорудупту» – дээн. ¹⁸ Ол дораан Савлдың карактарындан балык казырыы дег чүве адырлып кээп дүшкен соонда, ооң согуру эттине берген. Ол туруп келгеш, ·сугга суктуруп алган. ¹⁹ А ооң соонда Савл чемненип аарга, күжү катап эглип келген.

Савлдың Дамаскыга суртаалдааны

Савл Иисустуң өөреникчилери-биле кады Дамаскыга каш хонган . ²⁰ Ол ·синагогаларга Иисус дээрге Бурганның Оглу дээрзин дораан суртаалдап эгелээн. ²¹ Ону дыңнаан улус шупту кайгап: «Иерусалимге Иисуска бүзүрээн улусту чок кылырын кызып турган кижи ол эвес чүве бе? Оларны тудуп хоругдааш, Бурганның дээди бараалгакчыларынче аппаар дээш, ол бээр кел чораан эвес чүве бе?» – деп турганнар . ²² А Савлдың чугаазы улам күштүг , улам барымдаалыг болу берип, Иисус дээрге Христос дээрзин ол шынзыдарга, Дамаскыда чурттаан иудейлер удурланыр аайын тыппайн турган .

²³ Элээн үр үе эрткенде, иудейлер ону өлүрер дээш, сүлчээ кылганнар . ²⁴ Ынчалза-даа Савл оларның ол сагыжын билип каан. Олар ону өлүрер дээш, дүн-хүн дивейн, хоорай хаалгазын кадаргаш турупканнар. ²⁵ А Савлдың өөреникчилери дүне када келгеш, ону аргаан хааржакка олурткаш, хоорай ханазының кырынче көдүргеш, ооң артынче бадырыпканнар .

Савл Иерусалимде

²⁶ Савл Иерусалимге келгеш, Иисустуң өөреникчилеринге каттыжып аарын оралдашкан. Ынчалза-даа олар шупту ооң өөреникчи апарганынга бүзүревейн, коргар болганнар. ²⁷ Варнава ынчан ону эдертип алгаш, элчиннерге келгеш, Савлдың орукка чорааш, Дээрги-Чаяакчыны көргенин, Дээрги-Чаяакчының ооң-биле канчаар чугаалашканын база Иисустуң ады-биле ооң Дамаскыга кайы хире дидим суртаалдаанын оларга чугаалап берген . ²⁸ Савл олар-биле кады артып калгаш, Иерусалимни хостуг эргий кезип, Дээрги-Чаяакчының ады-биле дидим суртаалдап турган. ²⁹ Ол грек дылдыг иудейлер-биле чугаалажып тургаш, олар-биле маргыжыпкан, а олар ону өлүрер деп барганнар. ³⁰ Бүзүрээннер ону билип кааш, Савлды Кесарияже аппаргаш, оон Тарсче чорудупканнар .

³¹ Бүгү Иудеяга, Галилеяга база Самарияга христиан ниитилелге амыр-тайбың дүжүп, ол быжыгып олурган. Бүзүрээн улус Дээрги-Чаяакчыны хүндүлеп, Оон коргуп чурттаар боорга база Ыдыктыг Сүлде оларны сорук киирерге, өөреникчилерниң саны көвүдеп кел-ле чыткан.

Пётрнуң Энейни экирткени

³² Хоорайларны эргий кезип чорааш, Пётр Лиддада чурттаан бүзүрээн улуска душчуп чеде берген. ³³ Ол аңаа мунчурап аарааш, сес чыл дургузунда дөжээнден турбайн чыткан Эней дээр кижини тып алган. ³⁴ Пётр ол кижиге: «Эней! Иисус Христос сени экиртир деп тур . Тургаш, дөжээң дүрүп ал» – дээн. Эней ол-ла дораан туруп келген. ³⁵ Лидда биле Шароннуң бүгү чурттакчылары ооң экирээнин көргеш, Дээрги-Чаяакчыга бүзүрей бергеннер.

Пётрнуң Тавифаны диргискени

³⁶ Иоппия хоорайга Иисустуң бир кыс өөреникчизи турган. Ооң адын Тавифа азы «Элик» дээр турган. Ол буянныг херектер кылып, ядыыларга хөй хайырлал берип чораан кижи чүве-дир . ³⁷ Ол хүннерде Тавифа аарааш, өлген болган. Ооң мага-бодун чуггаш, бажыңының кырыкы өрээлинче салып кааннар. ³⁸ А Лидда Иоппияның чоогунга турган, ынчангаш бүзүрээннер Пётрнуң Лиддада келгенин дыңнааш, олче ийи кижи чорудупкаш: «Дораан биске кээп көрүңер!» – деп ээрежип дилээннер.

³⁹ Пётр дөгертингеш, олар-биле кады чорупкан. Ол чедип кээрге, ону кырында өрээлче киире бергеннер, а бүгү дулгуяк кадайлар ону үглеп келгеш, олар-биле кады турган үезинде Эликтиң даарап берген хөйлеңнерин болгаш өске-даа хевин ыы-сыылыг көргүзүп турганнар. ⁴⁰ Пётр оларның дөгерезин өрээлден үндүрүпкеш , дис кырынга олура дүшкеш, мөргүп эгелээн . Оон өлген кижиже эргилгеш: «Тавифа, туруп кел!» – дээн. Ол херээжен карактарын ажыдып келгеш, Пётрну көрүп кааш, ковайып келген. ⁴¹ Пётр олче холун сунгаш, тургузуп алган . Оон ол бүзүрээннер болгаш дулгуяк кадайларны кый депкеш, Тавифа дириг дээрзин оларга көргүскен. ⁴² Ол болуушкун бүгү Иоппияга билдингир апарган болгаш, хөй улус Дээрги-Чаяакчыга бүзүрей берген. ⁴³ А Пётр Иоппияга элээн хөй хүн чурттаан. Ол алгы-кеш эттээр Симоннуң бажыңынга турган.

Корнилийге Бургандан келген ажыдыышкын

¹ Кесарияга Корнилий деп аттыг, рим шеригниң Италий дээр батальоннуң чүс шериг баштыңчызы кижи турган. ² Ооң боду-даа, өг-бүлези-даа Бурганны аажок хүндүлээр, Аңаа бердинген улус турган. Ол ядыыларга хөй хайырлал бээр, Бурганга үргүлчү мөргүүр кижи чүве-дир . ³ Бир-ле катап, хүн үнгенден бээр тоску шак үезинде , Бурган аңаа ·ажыдыышкын кылган. Аңаа чедип келгеш: «Корнилий!» – дээн Бурганның төлээзин ол тода көрүп каан.

⁴ Корнилий корга берип, олче көрүнгеш: «Дээрги-Чаяакчы, чүү ирги?» – дээн.

Бурганның төлээзи : «Мөргүлдер болгаш ядыыларга хайырлалдарыңны Бурган бодап алган-дыр . ⁵ Ам Пётр деп адаткан Симонну эккээр кылдыр Иоппияже улустан айбылавыт. ⁶ Ол кижи далай эриинде бажыңныг алгы-кеш эттекчизи Симон сугда турар-дыр» – деп харыылаан. ⁷ Корнилий-биле чугаалашкан Бурганның төлээзи чоруй баарга, ол бодунуң ийи чалчазын болгаш бодунуң чанынга турар хүлээлгелиг, Бурганга бердинген бир шеригни кый деп алган. ⁸ Ол чүү болганын, чүве арттырбайн, чугаалааш, оларны Иоппияже чорудупкан.

Пётрга Бургандан келген ажыдыышкын

⁹ Даартагы хүннүң дүъш үезинде, ол улус хоорайга чоокшулап кел чыдырда, Пётр бажың кырынче мөргүп үне берген . ¹⁰ Ол аштааш, чемнениксей берген. Чем хайнып турар аразында, аңаа Бургандан ·ажыдыышкын келген. ¹¹ Пётр аңгайтыр ажыттына берген дээрни база дөрт ужундан агаарга тудуп алгаш, черже бадырып олурар улуг пөске дөмей бир-ле чүвени көрүп каан. ¹² Ол пөсте янзы-бүрү дөрт даванныг-даа, соястаар-даа дириг амытаннар база азырал эвес куштар бар болган. ¹³ Оон бир-ле үн дыңналып, аңаа: «Пётр, туруп келгеш, оларны дөгергеш, чи» – дээн.

¹⁴ Ынчалза-даа Пётр: «Черле хоржок, Дээрги-Чаяакчы! – деп харыылаан. – Мен кажан-даа бужар, ·арыг эвес чүве чип көрбээн мен ».

¹⁵ Үн ынчан база катап чугаалааш, аңаа мынча дээн: «Бурганның арыглап каан чүвезин арыг эвес дивейн чор ». ¹⁶ Үш удаа ынчанган соонда, пөс катап дээрже көдүрлүп үне берген.

¹⁷ Пётр Бургандан ол чүү уткалыг ажыдыышкын болганын аайын тыппайн турда, Корнилийниң айбылаан улузу Симоннуң бажыңы кайдазын айтырып четкеш, хаалга чанынга доктаай бергеннер. ¹⁸ Олар: «Пётр деп аттыг Симон мында бар бе?» – деп ыыткыр айтырганнар.

¹⁹ Пётр Бургандан ажыдыышкын дугайында боданып турар аразында, Ыдыктыг Сүлде аңаа мынча дээн : «Симон, сени үш кижи дилеп тур. ²⁰ Доп-дораан адаанче дүже бер. Олар биле иудейлерниң аразында кандыг-даа ылгал кылбайн, ол улус-биле кады чорувут, чүге дээрге оларны Мен чоруттум».

²¹ Пётр адаанче дүжүп келгеш, ол улуска: «Дилеп турар кижиңер мен-дир мен. Кандыг херектиг келдиңер?» – дээн.

²² Олар мынча деп харыылаан: «Бисти Бурганга бердинген база Оон коргар, бүгү иудейлерниң хүндүлээри Корнилий дээр чүс шериг баштыңчызы кижи чорутту. Аңаа Бурганның ыдыктыг төлээзи силерни бодунуң бажыңынче чалап алгаш, чугаа-сөзүңерни дыңнаарын дужааган-дыр». ²³ Пётр ынчан оларны бажыңче чалааш, аалчыларын ашкарып-чемгерген.

Пётр Корнилийниң бажыңында

Даартазында хүндүс Пётр дөгертингеш, олар-биле кады чорупкан, Иоппиядан чамдык бүзүрээннер база ону эдерип чорупканнар. ²⁴ Оон бир хүн эрткенде, олар Кесарияга чедип келгеннер. Корнилий төрелдерин болгаш чоок эш-өөрүн чыып алгаш, оларны манап турган. ²⁵ Пётр бажыңче кирип олурда, Корнилий ону уткааш, ооң мурнунче кээп дүжүп, мөгейген . ²⁶ Ынчалза-даа Пётр ону көдүргеш: «Туруңар! Мен анаа кижи-дир мен» – дээн . ²⁷ Оон ол Корнилий-биле чугаалашпышаан, бажыңче кирип келгеш, ында хөй улус чыылганын көрүп каан.

²⁸ Пётр оларга мынча дээн: «Иудей кижиниң өске аймак-чон улузу-биле харылзажыры база оларның бажыңынга кирери хоруглуг дээрзин билир силер . Ынчалза-даа Бурган меңээ „Кымны-даа бужар, арыг эвес деп болбас ужурлуг сен“ деп айыткан. ²⁹ Ынчангаш мени чалап, улус кээрге, удур чүве чугаалавайн, чедип келдим. Мени чүге келдирткениңерни ам айтырып көрейн».

³⁰ Корнилий мынча дээн: «Мен дөрт хүн бурунгаар, бо өйде , бажыңымга мөргүп олурган мен, тоску шак үези турган чүве. Хенертен мээң мурнумга чайынналчак чырык хептиг кижи көстүп келген. ³¹ Ол мынча дээн: „Корнилий, Бурган мөргүлүң дыңнаан-дыр база ядыыларга хайырлалдарың бодап турар-дыр. ³² Ынчангаш Пётр деп аттыг Симонну сүрдүрүп, Иоппияже улустан чорудувут. Ол далай эриинде бажыңныг алгы-кеш эттекчизи Симон сугда аалдап турар-дыр“. ³³ Мен ол дораан силерни сүрдүрүп, улус чорудуптум, чедип келгениңер кончуг эки-дир. Дээрги-Чаяакчының силерге: „Чугаала“ – деп дужааган бүгү чүвезин дыңнаар дээш, бис ам шупту мында, Бурганның мурнунда турарывыс бо-дур».

Пётрнуң Буянныг Медээни суртаалдааны

³⁴ Пётр ынчан чыылган улуска чугаалап эгелээн: «Бурган улусту ылгай көрбес дээрзин ам-на билдим . ³⁵ Кандыг-даа чоннуң иштинден Ону хүндүлээр база чөптүг чорукту барымдаалаар улус Ооң сеткилинге кирер-дир . ³⁶ Бурганның израиль чонга чорудуп бергени медээ дугайында билир силер. Амыр-тайбың дугайында Буянныг Медээзин Ол бүгүдениң Дээргизи Иисус Христостуң аксы-биле медегледи. ³⁷ Иоанның суртаалдааны ·сугга суктуруушкун соонда, Галилеядан эгелээш, бүгү Иудеяга чүү болуп турганын билир силер . ³⁸ Бурган Назарет чурттуг Иисусту шилип алгаш, Ыдыктыг Сүлде биле күштү Аңаа хайырлаан . Бурган Иисус-биле кады болган, ынчангаш Иисус буянныг херектер кылып, эрликтиң салдарынга алыскан улустуң дөгерезин экиртип, чер болганга чоруп турган . ³⁹ Бис Иисустуң иудейлер чуртунга база Иерусалимге кылып турган бүгү чүүлдериниң херечилери бис. Иудейлер Ону шаажылал ыяжынга кадай шаап өлүргеннер.

⁴⁰ Ынчалза-даа Бурган Иисусту үшкү хүнде катап диргискеш, Ону улуска көстү бээр кылыпкан. ⁴¹ Бүгү чон эвес, а бис, Бурганның баш удур шилип алган херечилери, Ону көрдүвүс. Ол катап дирлирге, Ооң-биле кады аштанып-чемненип турдувус. ⁴² Ол биске улуска суртаалдаарын база дириглерни-даа, өлүглерни-даа шиитсин дээш, Бурганның салып кааны шииткекчи – Ол Боду дээрзин херечилээрин дужааган. ⁴³ Бүгү медээчилер Ооң дугайында херечилеп , Аңаа бүзүрээн кижи бүрүзүнүң бачыттарын Ооң ады-биле өршээрин бадыткап турганнар».

⁴⁴ Пётр ону чугаалап турда-ла, ооң суртаалын дыңнап турган бүгү улусче Ыдыктыг Сүлде бадып келген. ⁴⁵ Пётр-биле кады келген ·кыртыжап демдектеткен бүзүрээннер Бурганның Ыдыктыг Сүлдени өске чоннар улузунга белек кылдыр бергенин көргеш, кайгап калганнар. ⁴⁶ Чүге дээрге олар дыңнаарга, демги улус билдинмес дылдарда чугаалажып , Бурганны алдаржыда берген чүве-дир.

Пётр ынчан мынча дээн: ⁴⁷ «Бо улус Ыдыктыг Сүлдени бис ышкаш алды чоп! Ындыг болганда, оларның ·сугга суктурарын хоруп болур бе?» ⁴⁸ Пётр оларга Иисус Христостуң ады-биле сугга суктурарын дужааган . Оон демги улус Пётрдан ам-даа каш хүн иштинде олар-биле артарын дилеп турганнар.

Пётрнуң Иерусалимниң Бурганга бүзүрээннер ниитилелинге чугаазы

¹ Өске чоннар улузу база Бурганның медээзин хүлээп алганын элчиннер болгаш Иудеяда бүзүрээн улус дыңнап каан. ² Ынчангаш, Пётр Иерусалимге чедип кээрге, чамдык ·кыртыжап демдектеткен бүзүрээннер ону буруудады берген. ³ Олар: «Сен кыртыжап демдектетпээн улус бажыңнары кирип, олар-биле кады чемнендиң» – деп турганнар .

⁴ Пётр ынчан болган чүүлдү бирден бирээ чокка чугаалап эгелээн: ⁵ «Мен Иоппия хоорайга мөргүп олургаш , Бургандан ·ажыдыышкын алдым. Дөрт ужундан туткаш, дээрден бадырып олурар улуг пөске дөмей бир-ле чүве көрдүм. Ол чүве меңээ чоокшулап кээрге, ⁶ ынаар бакылапкаш, азырал болгаш черлик дөрт даванныг-даа, соястаар-даа дириг амытаннарны, азырал эвес куштарны көрүп кагдым. ⁷ Оон меңээ: „Пётр, туруп келгеш, оларны дөгергеш, чи“ – дээн үн дыңнап кагдым. ⁸ Мен: „Черле хоржок, Дээрги-Чаяакчы! Мен кажан-даа бужар азы ·арыг эвес чүве чип көрбээн мен“ – деп харыыладым. ⁹ Дээрден үн база катап чугаалады: „Бурганның арыглап каан чүвезин арыг эвес дивейн чор“ . ¹⁰ Болган чүүл үш катап катаптады. Оон ол бүгү дээрже катап көдүрлүп үне берди. ¹¹ Таптыг-ла ол өйде бистиң аалдап турганывыс бажыңга Кесариядан менче чоруткан үш кижи чедип келди. ¹² Ыдыктыг Сүлде меңээ ол улус биле бистиң аравыста кандыг-даа ылгал кылбайн , олар-биле кады чоруурун айытты. Бо алды бүзүрээн ха-дуңмавыс база мени эдерип чорупту, оон бис Корнилийниң бажыңынга чеде бердивис. ¹³ Ол биске бодунуң бажыңынга Бурганның төлээзин көргенин чугаалады. Бурганның төлээзи аңаа : „Пётр деп аттыг Симонну сүрдүрүп, Иоппияже улустан чорудувут. ¹⁴ Сени болгаш бүгү өг-бүлеңни камгалаар сөстерни ол сеңээ чугаалап бээр“ – дээн болду.

¹⁵ Мен чугаалап эгелээримге, Ыдыктыг Сүлде, эгезинде бисче ышкаш, оларже база бадып келди . ¹⁶ Мен ынчан Дээрги Иисустуң: „Иоанн улусту ·сугже суп турган, а Бурган силерни Ыдыктыг Сүлдеже сугар-дыр“ – дээнин сактып келдим . ¹⁷ Ынчангаш Дээрги Иисус Христоска бүзүрей бээривиске, биске бергени белээн Бурган өске чоннар улузунга база берген болганда, Аңаа удурланыр хире чүү ындыг кижи мен?»

¹⁸ Ону дыңнааш, олар оожургай берип, Бурганны алдаржыдып: «Өске чоннар улузу база мөңге амыдыралды алзын дээш, Бурган оларга база бачыттарын миннип, Бодунче эглип кээр арганы хайырлаан-дыр» – дижип турганнар.

Антиохияның христиан ниитилели

¹⁹ Стефан өлген соонда эгелээн истеп-сүрүүшкүннерден дескеш, тарай берген бүзүрээннер Финикия, Кипр болгаш Антиохияга чеде бергеннер. Олар Буянныг Медээни чүгле иудейлерге медеглеп чорааннар. ²⁰ Ындыг-даа болза, оларның Кипрде болгаш Киринеяда чурттаан чамдыызы Антиохияга келгеш, Дээрги Иисус дугайында Буянныг Медээни өске чоннар улузунга база медеглеп турганнар. ²¹ Дээрги-Чаяакчының күжү олар-биле кады болуп, дыка хөй улус бүзүрээш, Дээрги-Чаяакчыже эгли берген.

²² Ол дугайында чугаа-соот Иерусалимниң христиан ниитилелинге дыңналырга, олар Антиохияже Варнаваны чорудупкан. ²³ Варнава ынаар четкеш, Бурганның ол улуска көргүскен авыралын көргеш, аажок өөрүп, Дээрги-Чаяакчыга сеткилдиң ханызындан бердинер база шынчы боор кылдыр оларны сорук киирип турган. ²⁴ Чүге дээрге ол болза Ыдыктыг Сүлдеге база бүзүрелге бүргеткен , буянныг кижи чүве-дир. Дыка хөй улус Дээрги-Чаяакчыны эдерип, Аңаа бүзүрей берген. ²⁵ Варнава оон Тарсче Савлды дилеп чорупкаш , ²⁶ ону тып алгаш, Антиохияга эккелген. Олар аңаа христиан ниитилелге бүдүн чыл дургузунда артып калгаш, дыка хөй улусту өөредип турганнар. Иисуска бүзүрээн улусту эң баштай Антиохияга христианнар деп адай берген.

²⁷ Ол өйде Антиохияже Иерусалимден Бурганның медээчилери чеде берген . ²⁸ Оларның бирээзи, Агав дээр кижи , туруп келгеш, Сүлдеге башкарткаш, бүгү делегейге улуг аш болурун медеглээн (ол аш-чут Клавдий императорнуң үезинде болган чүве-дир). ²⁹ Бүзүрээн кижи бүрүзү ынчан бодунуң шыдаар шаа-биле Иудеяда ха-дуңмаларынче дузаламчы чорударын шиитпирлээн. ³⁰ Олар ынчалдыр кылгаш, чыып алган акшазын Варнава биле Савлды дамчыштыр Иудеяда христиан ниитилелдиң удуртукчуларынче чорудупканнар.

Иаковту өлүргени, Пётрну тудуп хоругдааны

¹ Барык ол өйде Ирод хаан христиан ниитилелдиң чамдык улузун истеп-сүрүп эгелээн. ² Ол Иоанның акызы Иаковту хылыш-биле шанчып өлүрерин дужааган . ³ Иудейлерге ол чорук тааржырын көргеш, Пётрну база тудуп хоругдап алган (ынчан ·Хаарган далганнар байырлалының хүннери турган чүве-дир) . ⁴ Ирод Пётрну тудуп хоругдааш, ону кара-бажыңче киир октааш , ээлчег бүрүзү дөрт кижилиг болур дөрт бөлүк шеригге ону ээлчежип кадарарын дужааган. Чүге дээрге Ирод ·Хосталыышкын байырлалының соонда ону шиидери-биле чон мурнунче үндүрүп кээр бодаан. ⁵ Пётрну кара-бажыңга суккаш, кадартып каан, а бүзүрээннер Петр дээш Бурганга бар шаа-биле мөргүп турганнар .

Пётрну хостааны

⁶ Иродтуң ону чон мурнунче үндүрүп кээр деп турганы хүннүң бүдүүзүнде дүне Пётр ийи илчирбе-биле демирледип алгаш, ийи шериг аразынга удуп чыткан, а кара-бажыңның эжиин таңныылдар кадарып турган. ⁷ Хенертен Дээрги-Чаяакчының төлээзи чедип келгеш , кара-бажың иштин чайынналдыр чырыдыпкан. Дээрниң төлээзи Пётрнуң быктынче идип, ону оттурупкаш: «Дүрген тур» – дээрге, илчирбелер Пётрнуң холдарындан кээп дүшкен . ⁸ Дээрниң төлээзи Пётрга: «Идик-хевиң кедип ал» – дээрге, ол кеттинип алган. Оон ·дээрниң төлээзи: «Каъттангыдан дуй эштипкеш, мээң соомдан чорувут» – дээн. ⁹ Дээрниң төлээзиниң кылып турар хамык чүүлү херек кырында болуп турарын билбейн, Пётр ону эдерип үнүп келген. «Дүш көрген боор мен» деп, ол бодап чораан.

¹⁰ Бирги болгаш ийиги ээлчегниң таңныылдарының чаны-биле эрткеш, олар хоорайже үнер демир хаалгага чедип келгеннер. Хаалга боду-ла ажыттына берген , а олар үнүп келгеш, бир кудумчу дургаар кылаштап чорупканда, дээрниң төлээзи хенертен чоруй барган. ¹¹ Пётр миннип келгеш, мынча дээн: «Ам ылап шын билдим: Дээрги-Чаяакчы Бодунуң төлээзин чоруткаш, мени Иродтуң холундан база иудей чоннуң меңээ онаар боор деп манап турганы шаажылалдан камгалаан-дыр» .

¹² Пётр ону медереп билгеш, Марк деп ады база бар Иоанның авазы Марияның бажыңынче чорупкан. Аңаа хөй чон чыылгаш, мөргүп турган чүве-дир. ¹³ Пётр хаалганы соктаптарга, Рода дээр чалча кыс дыңнаалап үне халаан. ¹⁴ Ол Пётрнуң үнүн танып кааш, өөрээнинден хаалганы ажыдарын-даа уттупкаш, дедир хире халааш: «Пётр хаалга аксында тур!» – дээн.

¹⁵ Улус: «Сээң угааның анаа эвес-тир» – дээннер.

А ол: «Мээңии шын» – дээш турар болган.

Улус аңаа: «Ол болза ону карактаан дээрниң төлээзи боор» – дээннер . ¹⁶ Ол аразында Пётр хаалганы соктап-ла турган. Хаалганы ажыдыпкан улус ону көрүп кааш, аажок кайгаан. ¹⁷ Оларже ыыттаваңар деп холу-биле айыткаш, Пётр Дээрги-Чаяакчының кара-бажыңдан ону канчаар үндүргенин чугаалааш: «Ол дугайында Иаковка база өске-даа бүзүрээн улуска дыңнадыңар» – дээн. Оон ол өске черже чоруй барган.

¹⁸ Хүн үнүп кээрге, шериглер аразынга улуг хөлзээзин үнген: кым-даа Пётр-биле чүү болганын билбес болган. ¹⁹ Ирод ону дилеп эгелээш, тып чадаан болгаш таңныылдарны байысаагаш, оларны шаажылаарын дужааган. Ооң соонда Ирод Иудеядан Кесарияже чорупкаш, аңаа артып калган.

Иродтуң өлгени

²⁰ Ол үеде Ирод Тир биле Сидоннуң чурттакчыларынга аажок килеңнээн турган. А олар хаанның кол чалчазы болур Власт дээр кижини бодунуң талазынче элзедип алгаш, чаңгыс эп-сеткил-биле хаанга чеде бергеш, эптежип алырын дилээннер, чүге дээрге оларның чуртун аъш-чем-биле Иродтуң чурту хандырып турган чүве-дир. ²¹ Ужуражыр кылдыр доктааткан хүнде Ирод хаан хевин кеткеш, дүжүлгезинге саадапкаш, чыылган чонга чугаа чугаалаан. ²² А чон: «Ол дээрге кижиниң эвес, а Бурганның үнү-дүр!» – деп алгыржып эгелээн. ²³ Ирод Бурганны алдаржытпайн барган , ынчангаш Дээрги-Чаяакчының төлээзи ол дораан ону чылча берипкен . Ол курттарга диригге-ле чиртип, өлүп калган.

²⁴ А Бурганның медээзи улам күш кирип, нептереп турган . ²⁵ Варнава биле Савл оларга онааган даалганы күүсеткеш , Марк деп өске ады база бар Иоанны эдертип алгаш, Иерусалимче ээп келгеннер .

Варнава биле Савлдың бараан болуушкуну

¹ Антиохияның христиан ниитилелинге Бурганның медээчилери болгаш башкылар: Варнава , Нигер деп өске ады база бар Симеон, Киринея чурттуг Луций, Ирод чагырыкчы-биле кады кижизиттирип өскен Манаил болгаш Савл олар турганнар. ² Олар Дээрги-Чаяакчыга бараан болуп база ·шээрленип турда , Ыдыктыг Сүлде мынча дээн: «Варнава биле Савлды меңээ аңгылап бериңер , Мээң оларны кылзын деп айытканым ажыл-херээнче барзыннар». ³ Медээчилер болгаш башкылар ынчан шээрленип, мөргүп алгаш, Варнава биле Савлга холдарын дээскеш, оларны чорудупканнар.

Кипрге суртаал

⁴ Ыдыктыг Сүлдениң айбылап чорутканы ийи элчин Селевкияже бада бергеш, оортан Кипр ортулукче эжиндирип чорупканнар. ⁵ Олар Саламин хоорайга келгеш, аңаа иудей ·синагогаларга Бурганның медээзин суртаалдааннар. Иоанн Марк база олар-биле кады чоруп, дузалап турган.

⁶ Олар ортулукту өттүр эрткеш, Паф хоорайга келгеннер. Аңаа оларга караң көрнүр еврей, меге медээчи Вариисус таваржы берген . ⁷ Ол Римден томуйлаан ортулук чагырыкчызы Сергий Павелдиң чоок кижизи турган. Чагырыкчы угаанныг кижи болган. Ол Бурганның медээзин дыңнаксааш, Варнава биле Савлды келдиртип алган. ⁸ Ынчалза-даа Элима (ол атты очулдурарга, «Караң көрнүр кижи» дээн уткалыг) дээрзи чагырыкчыны бүзүрелден астыктырар дээш кызып турган. ⁹ Савл (ооң Павел деп ады база бар турган) ынчан Ыдыктыг Сүлдеге бүргедипкеш , ол Элимаже топтап көргеш, мынча дээн: ¹⁰ «Эй, кара сагыжы, бузуду бажын ашкан хей, эрликтиң оглу, бүгү-ле буянныг чоруктуң дайзыны! Дээрги-Чаяакчының шын оруктарындан улусту астыктырарын черле соксавас сен бе? ¹¹ Дыңнап көр, Дээрги-Чаяакчының холу сенче көдүрүлген-дир, ам согурара бергеш, элээн үеде хүн чырыы көрбес сен». Ол дораан дүмбей караңгы Элиманы хөме аптарга, ол оруун баштап бээр кижи дилеп, ыңай-бээр кылаштап эгелээн. ¹² Болган чүүлдү көргеш, Дээрги-Чаяакчының өөредиин кайгап-хараан чагырыкчы бүзүрей берген.

Павел биле Варнава ·Асияда

¹³ Павел болгаш ону эдерген улус Пафтан эжиндирип чоруткаш, Памфилияның черинге эрикче дүшкеш, Пергия хоорайга келгеннер. Аңаа Иоанн олар-биле чарылгаш, Иерусалимче чана берген . ¹⁴ А олар Пергиядан оруун уламчылап үнгеш, Писидияда Антиохия хоорайга чедип келгеш, ·амыр-дыш хүнүнде ·синагогаже кирип, аңаа олуруп алганнар. ¹⁵ Моисейниң хоойлузу болгаш медээчилерниң номнарындан номчулгалар кылган соонда, синагога даргалары оларга мындыг сөс дамчыткан: «Ха-дуңма, силерде чонну быжыктырар медээ бар болза, чугаалап көрүңер».

¹⁶ Павел ынчан туруп келгеш, чүве чугаалаар дээнин холу-биле айыткаш, мынча дээн: «Израиль чон база Бурганга мөгеер өске улус, мени дыңнаңар! ¹⁷ Бо израиль чоннуң Бурганы бистиң өгбелеривисти шилип алган. Бистиң чонувус Египетке чурттап турда, Бурган оларны өстүрүп-көвүдеткеш, Бодунуң холунуң күжү-биле ол чурттан үндүре берген . ¹⁸ Дөртен хире чыл дургузунда Ол ээн кургаг ховуга оларны шыдажып келген . ¹⁹ Бурган ·Ханаанга чеди аңгы өске чонну хыдып каапкаш , оларның черин израиль чонга 450 чыл иштинде өнчү кылдыр берип каан . Ооң соонда Самуил медээчиниң үезинге чедир Бурган оларга баштыңчылар берип келген . ²¹ Ооң соонда чон бодунга хаандан бээрин дилээрге , Бурган оларга Вениаминниң аймаандан үнген Кистиң оглу Саулду берген. Саул дөртен чыл чагырган . ²² Оон Бурган ону дүжүлгеден дүжүргеш , оларга хаан кылдыр ·Давидти берген. Ол дугайында Бурган: „Мээң сеткилимге кирер кижини – Иессейниң оглу Давидти тып алдым. Ол Мээң күзел-соруумну күүседир“ – деп херечилээн . ²³ А Бурган, Бодунуң аазааны дег, Израильге Давидтиң салгалындан Камгалакчы Иисусту хайырлаан.

²⁴ Иисустуң чедип кээриниң бетинде, Иоанн бүгү израиль чонга бачыттарын миннип, Бурганче ээлгениниң бадыткалы кылдыр оларның ·сугга суктурар ужурлуун суртаалдап турган . ²⁵ Бодунга даандырган ажыл-херекти төндүрүп тура, Иоанн мынча дээн: „Силер мени кым деп бодап тур силер? Чок, манап турар Кижиңер эвес-тир мен. Ол мээң соомда кээр, а мен Ооң идииниң шидиишкинин безин чежеринге төлеп чок мен“ .

²⁶ Ха-дуңма, ·Авраамның салгакчылары база силерниң араңарда Бурганга мөгеер өске улус! Бисче камгалалдың бо медээзин чоруткан-дыр! ²⁷ Иерусалимниң чурттакчылары болгаш оларның даргалары Иисусту танывайн барган . Олар Ону шииткеш, ·амыр-дыш хүнү кээрге-ле, номчуп турар медээчилерниң номнарында сөстерни ындыг янзылыг боттандырганы ол . ²⁸ Ону өлүмге шиитки дег, кандыг-даа буруу Оон тыппаан-даа болза, олар Пилаттан Ону өлүрерин дилеп турганнар . ²⁹ Ооң дугайында Бижилгеде баш бурунгаар чугаалаан бүгү чүвени боттандырган соонда, олар Иисусту шаажылал ыяжындан дүжүргеш, чевег-куйга салып кааннар . ³⁰ Ынчалза-даа Бурган Ону өлүглер аразындан катап диргизиптерге , ³¹ ол бүгүнүң мурнунда Ооң-биле кады Галилеядан Иерусалимге келген улуска Иисус хөй хүннер дургузунда чедип кээп турган . Ам олар – израиль чоннуң мурнунга Ооң херечилери-дир .

³² Бурган бистиң өгбелеривиске берген аазаашкынын оларның ажы-төлү болур биске, Иисусту катап диргискеш, күүсеткен деп турар Буянныг Медээни силерге медеглээнивис бо. Ол дугайында ийиги Ыдыктыг ырда мынчаар бижээн: „Сен – Мээң Оглум сен, Мен бөгүн Сээң Адаң апардым!“ ³⁴ Ооң мага-боду кажан-даа иривезин дээш , Иисусту өлүглер аразындан катап диргискениниң дугайында Бурган мынчаар чугаалаан: „Мен силерге Давидке аазааным ыдыктыг база ынаныштыг ачы-буянымны бээр мен“ . ³⁵ Өске Ыдыктыг ырда Ол мынча дээн: „Сеңээ бердинген Чалчаңның ирий бээрин болдурбас сен“ .

³⁶ Давид бодунуң үезинде Бурганның күзел-соруун чогудуп, бараан болуп турган, оон мөчээн . Ону ооң өгбелери-биле кады хөөржүдүп каан, ооң мага-боду ирий берген. ³⁷ А Бурганның катап диргискен Кижизи ириишкинден чайлаан! ³⁸ Ынчангаш, ха-дуңма, бачыттарыңарны өршээрин Иисус Христосту дамчыштыр медеглээнин билип ап көрүңер. ³⁹ Бүзүрээн кижи бүрүзү Моисейниң хоойлузун ёзугаар агартынып шыдавазыңар бүгү чүве дээш , Иисус Христостуң ачызында агартыышкын алыр . ⁴⁰ Медээчилерниң:

„Шоодукчулар, кичээниңер! Кайгап-хараңар база өлүп чиде бериңер .

Чүге дээрге улустан дыңнааш-даа, бүзүревейн баар чүүлүңерни чурттап чоруур үеңерде бүдүрер мен“

– деп чугаазын ёзугаар болур бүгү чүве силер-биле болу бээринден кичээниңер!»

⁴² Павел биле Варнава ·синагогадан чоруп турда, дараазында ·амыр-дыш хүнүнде база-ла ол дугайында чугаалап бээрин улус олардан дилээн. ⁴³ Чыыш тараан соонда, хөй иудейлер база Бурганга мөгеер ·прозелиттер Павел биле Варнаваны эдерип чорупканнар. А олар улус-биле чугаалажып, Бурганның авыралынга артып каарын оларга бүзүредип турганнар.

⁴⁴ Дараазында амыр-дыш хүнүнде Дээрги-Чаяакчының медээзин дыңнаар дээш, барык бүдүн хоорай чыглып келген. ⁴⁵ Ынча хөй чон көргеш, иудейлерниң ишти ирип , Павелдиң чугаалап турар чүвезинге удурланып, ону бак сөглей бергеннер. ⁴⁶ Павел биле Варнава ынчан дидими-биле мынча дээн: «Бурганның медээзин бир дугаар ээлчегде силерге суртаалдаар ужурлуг бис. Ынчалза-даа силер ону хүлээп көрбейн баргаш, боттарыңарны мөңге амыдыралга төлеп чок кылып турар болганыңарда , ам ол медээни өске чоннар улузунга медеглээр бис . ⁴⁷ Чүге дээрге Дээрги-Чаяакчының биске берген айтыышкыны ындыг-дыр:

„Камгалалым чер-делегейниң ужу-кыдыынга четсин дээш ,

Мен Сени бүгү чоннарга чырык кылып кагдым“ » .

⁴⁸ Ону дыңнааш, өске чоннар улузу өөрүп-байырлап, Дээрги-Чаяакчының медээзин алдаржыдып турганнар. Мөңге амыдыралга баш бурунгаар шилиттинген бүгү улус бүзүрей берген. ⁴⁹ Дээрги-Чаяакчының медээзи ол черни бир кылдыр нептерээн. ⁵⁰ Ындыг-даа болза, иудей чүдүлге хүлээп алган алдар-хүндүлүг херээженнер болгаш хоорай даргалары иудейлерге күткүттүргеш, Павел биле Варнаваны истеп-сүрүп эгелээш, оларны ол черден үндүр ойладыпканнар . ⁵¹ Элчиннер ынчан ол улуска удур херечилел кылдыр буттарының довураан кактапкаш , Икония хоорайже чоруй барганнар. ⁵² А бүзүрээннер өөрүшкүге база Ыдыктыг Сүлдеге бүргеткен турганнар .

Павел биле Варнава Иконияда

¹ Иконияга Павел биле Варнава, өске черлерге кылып турганы дег, иудей ·синагогаже киргеш , барымдаалыы кончуг кылдыр суртаалдаарга, дыка хөй иудейлер база өске чоннар улузу бүзүрей бергеннер. ² Ындыг-даа болза, бүзүревейн барган иудейлер өске чоннар улузунга христианнарны бактап, нүгүлдээш, оларга удур ыдалапканнар. ³ Павел биле Варнава аңаа элээн үр үеде артып калгаш, Бодунуң авыралын херечилеп, элчиннерниң холу-биле кайгамчык демдектер кылып турган Дээрги-Чаяакчының дугайында дидими-биле медеглеп келгеннер. ⁴ Хоорайның чурттакчылары ийи үстү берген: чамдыызы иудейлерни, а өскелери элчиннерни деткээн . ⁵ Өске чоннар улузу болгаш иудейлер боттарының даргалары-биле кады элчиннерге удур сүлчээлежип, оларга хора чедирер деп база оларны даш-биле соккулап каар деп барганнар. ⁶ А элчиннер ону билип кааш, Ликаонияның Листра биле Дервия деп хоорайларынче база оларның чоок-кавызынче дезип чоруй барганнар . ⁷ Олар аңаа Буянныг Медээни нептередирин уламчылааннар.

Павел биле Варнава Листрада

⁸ Листра хоорайга төрүмелинден бертик, кажан-даа кылаштап көрбээн, буттары бастынмас кижи турган . ⁹ Павел улусту өөредип турда, ол кижи база дыңнап олурган. Павел топтап көргеш, ол кижиде экирип болгу дег бүзүрел барын көрүп каан . ¹⁰ Павел ыыткыр үн-биле: «Саң дорт туруп кел!» – дээн. Бертик кижи тура халааш, кылаштап эгелээн .

¹¹ Улус Павелдиң чүнү кылганын көрүп кааш, ликаон дылга: «Кижи хевирлиг апарган бурганнар бисче бадып келди!» – деп алгыржып эгелээн . ¹² Олар Варнаваны Зевс деп, а хөй нуруузунда чугааланып турган Павелди Гермес деп адап алганнар. ¹³ Хоорай даштында Зевс бурганның өргээзи бар чүве-дир. Ооң бараалгакчызы хоорай хаалгазынга бугалар биле өрээн дүрүг чечектер эккелгеш, чон-биле кады элчиннерге өргүл кылыр деп барган .

¹⁴ Варнава биле Павел ону дыңнап кааш, муңгараанындан идик-хевин ора соп каапкаш , чон аразынче кире халааш: ¹⁵ «Улус-чон! Бо канчап бардыңар? Силер-биле дөмей кижилер-дир бис! Силерге Буянныг Медээ медеглеп келдивис. Бо хоозун дүрзү-бурганнарны каапкаш, дээрниң, черниң, далайның база оларда бар бүгү чүвениң Чаяакчызы , дириг Бурганче эглириңерни күзеп тур бис . ¹⁶ Эрткен үе-шагда Бурган чон бүрүзүнге бодунуң оруу-биле чоруурун чөпшээрээн . ¹⁷ Ынчалза-даа буянныг үүлезин кылып, Бодунуң дугайында үргүлчү херечилеп келген. Ол силерге дээрден чаъсты болгаш дүжүткүр өйде дүжүттү берип , а ол ышкаш аъш-чемни силерге хайырлап база чүректериңерни өөрүшкү-биле долдуруп келген» – деп алгыржы бергеннер. ¹⁸ Олар ындыг сөстер-биле безин чонну оларга өргүл кылырындан арай боорда доктаатканнар .

¹⁹ Ынчалза-даа Писидияда Антиохия болгаш Икониядан иудейлер келгеш, чонну элчиннерге удур кылдыр чайгылдырыпканнар . Түңнелинде олар Павелче халдай бергеш, ону даш-биле соп эгелээннер . Оон ону өлген деп бодааш, хоорайдан үндүр сөөртүп каапканнар. ²⁰ А кажан Антиохияда бүзүрээннер ооң чанынга чыглып кээрге, ол туруп келгеш, дедир хоорайже чоруй барган. А даартазында хүндүс ол Варнава-биле кады Дервияже чорупкан.

Элчиннерниң Сирияда Антиохияже ээп келгени

²¹ Олар Буянныг Медээни Дервияга суртаалдааш, хөй өөреникчилерлиг апарганнар. А оон Листра, Икония база Писидияда Антиохияже ээп келгеннер. ²² Аңаа олар өөреникчилерин быжыктырып, бүзүрели чайгылыш чок болур кылдыр сорук киирип : «Бис Бурганның Чагыргазынче кирерде, хөй хилинчекти көрүп эртер ужурлуг бис» – деп турганнар. ²³ Павел биле Варнава чаа христиан ниитилел бүрүзүнге удуртукчулар томуйлааш, мөргүп, ·шээрленген соонда , Дээрги-Чаяакчыга бүзүрээн улусту Ооң авыралынга хүлээдип бергеннер .

²⁴ Элчиннер оон чоруткаш, Писидияны таварып эрткеш, Памфилияга келгеннер. ²⁵ Оон Пергияга суртаалдап дооскаш, Атталия хоорайже бада бергеннер. ²⁶ А оон боттарының ам эчизинге чедирип кааны ажыл-чорудулгазын кылыр дээш, Бурганның авыралы-биле оортан айбылаттырганы хоорай – Сирияда Антиохияже эжиндирип чорупканнар. ²⁷ Олар дедир ээп келгеш, христиан ниитилелин чыггаш, Бурганның оларны дамчыштыр кылган бүгү ажыл-херээниң дугайында база Ооң өске чоннар улузунга бүзүрелдиң оруун канчаар изээнин чугаалап бергеннер. ²⁸ Оон олар Иисуска бүзүрээн улус-биле кады аңаа элээн үе дургузунда турганнар.

Иерусалимге чыыш

¹ Антиохияга Иудеядан бир-ле улус келгеш, бүзүрээннерни өөредип эгелээн: «Моисейниң ёзу-чаңчылын ёзугаар ·кыртыжап демдектеттирбес болзуңарза, камгалал ап шыдавас силер» . ² Павел биле Варнава ол улус-биле чөпшээрешпээннер, ынчангаш кончуг изиг маргылдаа үнген . Бүзүрээн улус ынчан ол айтырыгны элчиннер-биле база христиан ниитилелдиң удуртукчулары-биле чугаалашсыннар дээш, Павел биле Варнаваны база бүзүрээннерниң чамдыызын Иерусалимче чорудупкан. ³ Олар христиан ниитилелдиң даалгазы-биле Финикия болгаш Самарияны таварты эртип бар чыткаш, өске чоннар улузу Бурганче эглип турарын чугаалаарга, ол черлерде чурттаан бүгү ха-дуңманың өөрүүрү аттыг болган. ⁴ Иерусалимге кээрге, оларны христиан ниитилел, элчиннер база удуртукчулар эвилең-ээлдек хүлээп алган. Павел биле Варнава Бурганның оларны дамчыштыр кылган бүгү чүвезин чугаалап бергеннер. ⁵ ·Фарисейлер бөлүүнге хамааржыр чамдык бүзүрээн улус туруп келгеш, мынча дээннер: «Өске чоннар улузу ам ·кыртыжап демдектеттирер ужурлуг, ол ышкаш Моисейниң хоойлузун сагыырын олардан негээр херек».

⁶ Элчиннер болгаш удуртукчулар ол айтырыгны чугаалажыр дээш чыглып келгеннер. ⁷ Үр чугаалажыышкыннар соонда, Пётр туруп келгеш, мынча дээн: «Ха-дуңма, өске чоннар улузу Буянныг Медээни мээң суртаалымдан дыңнааш, бүзүрей берзиннер дээш, Бурган бистиң аравыстан эң эгезинде-ле мени шилип алганын билир силер . ⁸ Бурган кижилерниң чүректерин билир болгай , өске чоннар улузунга база Ыдыктыг Сүлдени, биске хайырлааны дег, хайырлааш , оларны хүлээп көргенин Ол көргүстү. ⁹ Бурган олар-биле бистиң аравыста кандыг-даа ылгал кылбайн турар , харын оларның чүректерин арыглап алган-дыр , чүге дээрге олар бүзүрей берген-дир. ¹⁰ Ынчаарга бистиң-даа, өгбелеривистиң-даа уур харык чок болганы үүрге-чүъктү бүзүрээннерниң оорга-мойнунче чүдүргеш , Бурганны чүге шенеп турар силер? ¹¹ Ынчалза-даа бис база олар ышкаш, Дээрги Иисустуң авыралын дамчыштыр камгалал алырывыска бүзүрээр бис» .

¹² Бүгү чыыш ыыт-шимээн чок барып, өске чоннар улузунуң аразынга Варнава биле Павелди дамчыштыр Бурганның кылганы кайгамчык демдектер дугайында ол ийиниң чугаазын дыңнай бергеннер.

Иаковтуң чугаазы

¹³ Олар чугаазын доозуптарга, Иаков чугаалап эгелээн: «Ха-дуңма, мени дыңнаңар! ¹⁴ Бурган эң баштай өске чоннар улузунче ээ көрүп, Бодунуң адын хүндүлээр кылдыр, оларның аразындан улусту шилип алганын Симон Пётр биске чугаалады. ¹⁵ Ол дугайында медээчилерниң бижээн сөстери база ооң-биле дүгжүп турар-дыр:

¹⁶ „Оон Мен ээп келгеш, ·Давидтиң буступ дүшкен чадырын катап тургузар мен.

Мен ону бузундулардан чыып тургускаш, эде тудуп, чаартыр мен .

¹⁷ Ынчан кижи төрелгетен артынчызы – Мээң адымны эдилээн бүгү өске чоннар

Дээрги-Чаяакчыже чүткүп эгелээр.

Ол бүгүнү шаг-шаандан бээр билдингир кылып каан Дээрги-Чаяакчы

ынча деп турар-дыр“ .

¹⁹ Ынчангаш Бурганче эглирин күзээн өске чоннар улузунга шаптык катпас ужурлуг бис деп санап тур мен. ²⁰ Харын-даа оларга дүрзү-бурганга өргээн аъш-чем чииринден , самыыраарындан, бооп өлүрген дириг амытаннар эъдинден база хандан ойталаар дугайында чагаа бижиир ужурлуг бис . ²¹ Чүге дээрге Моисейниң хоойлузун хоорай бүрүзүнге суртаалдаар база ·амыр-дыш хүнүнде-ле ·синагогаларга номчуур улус шагдан бээр бар болгай».

Элчиннер болгаш удуртукчуларның чагаазы

²² Элчиннер болгаш христиан ниитилелдиң удуртукчулары бүгү ниитилел-биле кады боттарының аразындан каш кижи шилээш, оларны Павел биле Варнавага кошкаш, Антиохияже чорударын шиитпирлээннер. Олар бүзүрээн улус аразында удуртукчулар болур Варсава деп ады база бар Иуда биле Силаны шилип алганнар. ²³ Олар-биле кады мындыг уткалыг чагаа чорутканнар:

«Антиохия, Сирия болгаш Киликияда турар өске чоннар уктуг бүзүрээн ха-дуңмавыс силерге элчиннерден болгаш христиан ниитилелдиң удуртукчуларындан изиг байыр! ²⁴ Бистен адырлып чоруй барган чамдык улус бистен

кандыг-даа даалга албайн, боттарының чугаазы-биле силерни дүвүредип, угаан-бодалыңарны хөлзедип турарын дыңнадывыс . ²⁵ Ынчангаш бис шупту чыглып, чаңгыс эп-сеткилдиг дугурушканывыстың түңнелинде, аравыстан каш кижи шилээш, биске эргим Варнава биле Павелди кады силерже чорударын шиитпирледивис. ²⁶ Ол ийи кижи болза Дээргивис Иисус Христоска бараан болур дээш амы-тынын артынга каапкан улус-тур. ²⁷ Ол ышкаш Иуда биле Силаны чоруттувус, олар силерге бижээн чүвевисти аас-биле база дамчыдарлар. ²⁸ Ыдыктыг Сүлде болгаш бис дараазында айытканывыс эргежок чугула чүүлдерден өске чүнү-даа сагыырын силерден негевес деп шиитпирледивис : ²⁹ дүрзү-бурганнарга өргээн аъш-чем чииринден, хандан, бооп өлүрген дириг амытаннар эъдинден база самыыраарындан ойталаңар . Бо бүгүнү сагыыр болзуңарза, шын кылып турар-дыр силер. Байырлыг, менди-чаагай!»

Айбычылар Антиохияда

³⁰ Айбылатканнар Антиохияга келгеш, ында бүзүрээн улусту чыггаш, чагааны хүлээдип бергеннер. ³¹ А демгилери ону номчааш, деткимчелиг медээге аажок өөрээннер. ³² Иуда биле Сила ийи боттары Бурганның медээчилери турган болгаш , ха-дуңмазынга хөй суртаал кылып, оларны деткип база бүзүрелин быжыктырып турганнар. ³³ Иуда биле Сила аңаа элээн болган соонда, бүзүрээннер оларга амыр-тайбыңны, ак орукту күзээш, оларны айбылаан улусче дедир чорудупканнар . ³⁵ А Павел биле Варнава Антиохияга артып калган. Олар өске хөй улус-биле кады өөредиг берип база Дээрги-Чаяакчының Буянныг Медээзин суртаалдап турганнар .

Павел биле Варнаваның аразында чөрүлдээ

³⁶ Элээн үе эрткенде, Павел Варнавага: «Дедир чоруткаш, Дээрги-Чаяакчының медээзин суртаалдап турганывыс бүгү хоорайларда ха-дуңмавыска барып чедип, оларның канчаар чурттап олурарын көрээлем» – деп санал киирген. ³⁷ Варнава Марк деп ады база бар Иоанны эдертип алыр бодаан. ³⁸ Ынчалза-даа Памфилияга оларны каапкаш, бо ажыл-херекти олар-биле кады уламчылаваан боорга, Павел Маркты алган херээ чок деп санаан . ³⁹ Ол дээш, оларның аразынга шыңгыы чөрүлдээ үнүп кээрге, Павел биле Варнава чарлырын шиитпирлээн. Варнава Маркты эдерткеш, Кипрже эжиндирип чорупкан. ⁴⁰ А Павел Силаны шилип алгаш, бүзүрээннер ону Дээрги-Чаяакчының авыралынга хүлээдип бээрге, орукче үнүпкен. ⁴¹ Ол Сирия болгаш Киликияны эргий кезип, христиан ниитилелдерни быжыктырып чораан.

Павел биле Силага Тимофейниң каттышканы

¹ Павел оруун уламчылап, баштай Дервияга, оон Листрага чеде берген. Аңаа Тимофей деп аттыг христиан кижи турган . Ооң авазы – еврей сөөктүг христиан херээжен, а ачазы – грек кижи чүве-дир. ² Листра болгаш Иконияда бүзүрээннер ону эки кижи деп үнелээн. ³ Павел Тимофейни эдертип алыр бодаан, ынчангаш аңаа ·кыртыжап демдектээр ёзулалды кылдыртып берген . Чүге дээрге ол чер чурттуг иудейлер шупту Тимофейниң адазы грек сөөктүг дээрзин билир турган. ⁴ Павел болгаш ооң-биле кады чораан улус хоорайларны эргий кезивишаан, элчиннер болгаш удуртукчуларның Иерусалимге доктаадып тургусканы – өске чоннардан үнген христианнар чүнү сагыыр ужурлугул деп шиитпирни бүзүрээннерге дамчыдып чораан . ⁵ Ынчангаш христиан ниитилелдерниң бүзүрели быжыгып, улузу хүн санай немежип турган .

Павелди Македонияже кыйгыртканы

⁶ Павел болгаш ону эдерген улус Фригия биле Галатия таварты чорупканнар , ынчалза-даа Ыдыктыг Сүлде ·Асияга Бурганның медээзин суртаалдаарын оларга чөпшээревээн. ⁷ Мисияның кызыгаарынга чеде бергеш, олар Вифинияже чоруптар бодаан, ынчалза-даа Иисустуң Сүлдези хоруп каан. ⁸ Ынчангаш олар Мисияны таварып эрткеш, Троада хоорайга келгеннер . ⁹ Аңаа Павел дүне када мындыг дүш көрген: Македония чурттуг бир-ле кижи кээп турупкаш, оон: «Македонияга келгеш, биске дузалап көр!» – деп дилеп-тир. ¹⁰ Ол дүш көрген соонда, Бурган бисти Буянныг Медээни Македонияга медеглезин дээн-дир деп түңнээш, доп-дораан ынаар чоруптарын шиитпирлээн бис.

Павелдиң Филиппыга келгени

¹¹ Троададан Самофракия ортулукче, а даартазында хүндүс Неаполь хоорайже эжиндире бердивис. ¹² А Неапольдан Филиппыга – Македонияның Римге чагырткан кезээниң кол хоорайынга эжиндирип келдивис. Ол хоорайга элээн каш хүн турдувус. ¹³ Амыр-дыш хүнүнде хоорай даштында хем кыдыынче үнгеш, иудейлер мөргүүрде, үргүлчү аңаа чыглыр боор деп бодаанывыс черге келдивис. Аңаа олуруп алгаш, ында чыылган херээженнер-биле чугаалажы берген бис. ¹⁴ Аңаа Фиатира хоорайдан келген, улуг үнелиг пөстер садыгжызы Лидия деп аттыг Бурганга бүзүрээр херээжен турган. Дээрги-Чаяакчы ооң чүрээн Павелдиң чугаазынга бүзүрээр кылдыр ажыдып берген . ¹⁵ Лидия болгаш ооң өг-бүлезиниң улузу ·сугга суктурган соонда, ол бистен: «Мени Дээрги-Чаяакчыга ылап-ла бүзүрээн деп бодаар болзуңарза, бажыңымга келгеш, аңаа туруп ап көрүңер» – деп дилээн. Ол бодунуң күзелин чедип алган.

Павел биле Силаны тудуп хоругдааны

¹⁶ Бир-ле катап улустуң мөргүп чаңчыккан черинче бар чорувуста, орук ара биске өттүр билириниң бугунга алыскан чалча кыс уткужуп келген. Ол өттүр билип чугаалааш, ээлеринге хөй олча-ажык эккеп турган чүве-дир. ¹⁷ Чалча кыс Павелдиң база бистиң соовустан кылаштап: «Бо улус – Дээди Өрүкү Бурганның чалчалары-дыр! Олар силерге камгалалдың оруун медеглеп турар!» – деп алгырып чоруп берген. ¹⁸ Ол хөй хүннер улаштыр ынчаар алгырып келген. Павел анчыгзынып, хая көрүнгеш, ооң бугунга мынча дээн: «Иисус Христостуң ады-биле сеңээ дужаап тур мен – бо кыстан үне бер!» Бук ол дораан кыстан үне берген.

¹⁹ Ооң ээлери ынчан олча-ажык алыр идегели читкенин көрүп кааш, Павел биле Силаны сегирип алгаш, төп шөлде хоорай даргаларынче күш-биле аппарганнар. ²⁰ Оларны рим шииткекчилерге эккелгеш, мынча дээннер: «Бо улус иудейлер-дир, олар бистиң хоорайывыска хөлзээзин үндүрүп, ²¹ бистиң, рим хамаатыларның, хүлээп көрбезивис азы күүсетпес ужурлуувус чаңчылдар суртаалдап турлар ». ²² Чыылган чон база Павел биле Силага удур болган. А шииткекчилер оларның хевин ужулдургаш, шывык-биле эриидээрин дужааганнар . ²³ Оларны эриидеп-эриидеп, кара-бажыңче киир октапканнар, а таңныылдар даргазынга серемчилелдиг кадарар айтыышкын бергеннер. ²⁴ Ындыг айтыышкын алгаш, ол оларның буттарын аар доорбаш ыяшка чыпшыр демирлээш , кара-бажыңның иштики өрээлинге шоочалап каан .

Павел биле Силаның кайгамчык хосталыышкыны

²⁵ Дүн ортузу чедип турда, Павел биле Сила мөргүп база Бурганга йөрээлдер ырлап турганнар , а өске хоругдаттырганнар оларны дыңнап олурганнар. ²⁶ Хенертен күштүг чер шимчээшкини эгелээн болгаш , кара-бажыңның таваа безин сириңейни берген, ол дораан ооң шупту эжиктери ажыттынып, хамык хоругдаттырганнарның илчирбелери кошкап, адырлы бергилээн . ²⁷ Таңныылдар даргазы оттуп келгеш, көөрге, кара-бажың эжиктери ажык турар боорга, хоругдаттырганнар дезе берген-дир деп бодааш, бичии-ле болза хылыш-биле шаштына бер часкан . ²⁸ Ынчалза-даа Павел ыыткыр үн-биле: «Бодуңга хора чедирбе! Бис шупту мында бис!» – деп алгыра берген.

²⁹ Таңныылдар даргазы чырыткы эккелдиргеш, кара-бажыңче кире халаан. Кортканындан сирилевишаан, ол Павел биле Силаның мурнунче кээп дүшкен . ³⁰ Оон ол оларны үндүре бергеш: «Дээргилер, камгалал алыр дизе, мен чүнү кылыйн?» – дээн .

³¹ «Дээрги Иисуска бүзүре. Ынчаар болзуңарза, бодуң болгаш өг-бүлең камгалал алыр силер » – деп, олар харыылаан. ³² Павел биле Сила ол кижиге база ооң өг-бүлезиниң улузунга Дээрги-Чаяакчының медээзин суртаалдап бергеннер. ³³ Кара-бажың даргазы оларны ол-ла дүнеки шакта аппаргаш, балыгларын чуп бергеш, ол дораан боду база бүгү өг-бүлези ·сугга суктуруп алган . ³⁴ Оон оларны бажыңынга эккелгеш, аъш-чем салып хүндүлээн. Бурганга бүзүрээни дээш, ооң боду болгаш өг-бүлезиниң шупту улузу өөрүп турган .

³⁵ Хүн үнүп кээрге, шииткекчилер боттарының албанында турар улузун: «Ол ийи кижини хостаңар» – деп сөс чедирери-биле чорудупканнар. ³⁶ Кара-бажың даргазы ол айтыышкынны Павелге дамчыткан: «Шииткекчилер силерни хостазын дээш, менче улус чорутту. Ынчангаш ам моон үнгеш, амыр-тайбың чоруптуңар».

³⁷ Ынчалза-даа Павел оларга мынча дээн: «Бисти, рим хамаатыларны, шииткел үндүрбейн , чон мурнунга эттеп турдулар, оон кара-бажыңче киир октаптылар. А ам олар бисти бүдүү салыптар деп турар де? Чок! Ол канчап-даа бүтпес! Олар боттары кээп, бисти моон үндүрзүннер».

³⁸ Хоорай албанында турар улус ол сөстерни шииткекчилерге дамчыдарга, олар Павел биле Сила рим хамаатылар дээрзин дыңнааш, корга бергеннер. ³⁹ Шииткекчилер чедип келгеш, оларга буруузун билингеш, кара-бажыңдан үндүре бергеш, хоорайдан чоруй баарын дилээннер . ⁴⁰ Павел биле Сила кара-бажыңдан үнгеш, Лидияның бажыңынга чеде бергеннер . Олар аңаа ха-дуңмазы-биле ужуражып, оларны сорук киирип кааш, оруун уламчылап чорупканнар.

Павел биле Сила Фессалоникада

¹ Элчиннер Амфиполь болгаш Аполлонияны таварып эрткеш, ында иудей ·синагога турган Фессалоника хоорайга келгеннер . ² Павел чаңчыккан аайы-биле синагогаже кире бергеш , үш ·амыр-дыш хүнүн улаштыр Бижилге дугайында иудейлер-биле чугаалажып, ³ Христостуң хилинчекти көрүп эртер, а оон катап дирлир ужурлуун тайылбырлап база шынзыдып келген . Оон Павел: «Ооң дугайында силерге медеглеп турарым Иисус – Христос ол-дур» – деп чугаалаан. ⁴ Иудейлерниң чамдыызы, Бурганга мөгеер гректер болгаш эвээш эвес ызыгууртан херээженнер, бүзүрей бергеш, Павел биле Силага каттыжа бергеннер.

⁵ Ынчалза-даа бүзүревээн иудейлер адааргааш, сөлгүжок бак, дүржок кижилер тып, хөй улус чыып алгаш, хоорайга хөлзээзин үндүргеннер . Олар Иасоннуң бажыңынга келгеш, Павел биле Силаны чыылган улус мурнунче үндүре бээр дээш, дилеп турганнар. ⁶ Ынчалза-даа оларны тып чадааш, Иасонну база элээн каш өске бүзүрээн кижини хоорайның чагырыкчыларынче алгаш чорупканнар. Олар: «Делегейни бир кылдыр хөлзээзин үндүрген бо улус ам мында келген-дир! ⁷ А Иасон оларны хүлээп алган-дыр. Олар шупту императорнуң чарлыктарынга удурланып: „Иисус дээр өске хаан бар“ – деп турарлар-дыр» – деп алгыржып турганнар. ⁸ Ону дыңнаан чон база хоорай чагыргазы дүвүреп үнген. ⁹ Олар оон Иасонну болгаш ооң өөрүн торгаал төлээринче албадааш, салып чорудупканнар.

Верияга суртаал

¹⁰ А бүзүрээн улус Павел болгаш Силаны дүн дүжүп кээри билек, Верия дээр хоорайжыгашче чорудупканнар. Аңаа келгеш, олар иудей ·синагогага барган. ¹¹ Верияның улузу Фессалониканың улузундан эки мөзүлүг болган: олар медээни күзелдии-биле хүлээп алгаш, Павел биле Силаның алыс шынны чугаалап турарынга шынзыгар дээш, хүннүң-не Бижилгени шинчилеп турганнар. ¹² Хөй иудейлер, а ол ышкаш эвээш эвес алдар-хүндүлүг ызыгууртан эр, херээжен гректер бүзүрей бергеннер.

¹³ Ынчалза-даа Фессалониканың иудейлери Павелдиң Верияда база Бурганның медээзин суртаалдап турарын дыңнааш, ынаар чеде бергеш, чонну күткүп база хөлзээзин үндүреринче ыдалап эгелээннер. ¹⁴ Бүзүрээн улус ынчан Павелди ол дораан далай кыдыынче чорудупкан, а Сила биле Тимофей Верияга артып калган. ¹⁵ Павелди үдээннер ооң-биле кады Афины хоорайга келгеш: «Сила биле Тимофей эң дүргени-биле менче чедип келзиннер» – дээн Павелдиң айтыышкынын дамчыдып, дедир чаныпканнар.

Павел Афиныда

¹⁶ Павел эштерин манап, Афиныга чоруп тургаш, хоорайны дүрзү-бурганнар дола бергенин көргеш, сеткил-сагыжы аажок аараан . ¹⁷ Ол ·синагогага иудейлер болгаш Бурганга мөгеер гректер-биле маргыжып, хүннүң-не төп шөлге аңаа таварышкан улус-биле чугаалажып турган. ¹⁸ Бир катап чамдык эпикурийжи болгаш стоик философтар ооң-биле маргыжа берген. Чамдыктары: «Бо чалчыраашпай чүнү чугаалаар деп турар ирги?» – дээннер. Өскелери: «Ол кижи өске черлер бурганнарын суртаалдап тур ышкаш» – дээр болганнар, чүге дээрге Павел оларга Иисустуң дугайында база Ооң катап дирилгениниң дугайында медеглээн чүве-дир. ¹⁹ Олар ону эдертип алгаш, ареопагка эккелгеш, мынча дээннер: «Силер чүү деп ындыг чаа өөредиг суртаалдай бердиңер , ону билип шыдаар бис бе? ²⁰ Бир-ле элдеп, дыңнап көрбээнивис чүүл чугаалаар-дыр силер. Ынчангаш ол чүл дээрзин билип алыксап тур бис». ²¹ (Афинының чурттакчылары база ында чурттаан өскээртен келген улус хөөрежип азы кандыг-бир чаа чүүл дыңнап, үе эрттиреринге туралыы кончуг турганнар.)

Павелдиң Афинының чөвүлели – ареопаг мурнунга чугаазы

²² Павел ареопагтың мурнунга турупкаш, мынча дээн: «Афинының чурттакчылары! Силерниң бүгү ажыл-херектериңерге бурганнар хүндүлээринге сундулууңарны көрүп тур мен. ²³ Чүге дээрге мен хоорайны кезий кылаштааш, силерниң ыдык чүүлдериңерни топтап көрдүм. „Билдинмес Бурганга“ деп бижээн өргүл салыр чер безин тып алдым. Билбес хиреңерде, Аңаа мөгейип турарыңар ол билдинмес Бурган дугайында силерге медеглээр бодап тур мен.

²⁴ Делегейни база ында бар бүгү чүвени чаяаган Бурган дээр биле черниң Дээргизи болганда , Ол кижи холу-биле туткан өргээлерге чурттавас . ²⁵ Ол чүү-даа чүве хереглевес болгаш , улустуң Аңаа бараан боорун-даа бодавас, а Боду шупту улуска амыдыралды, тынышты база арткан бүгү чүүлдү берип турар. ²⁶ Улус черни бир кылдыр чурттазын дээш, Ол чаңгыс кижиден бүгү кижи төрелгетенни тывылдырган . Ол бүгү улуска чер кырынга чурттаар үелерни, тодаргай девискээрлерни айтып берген . ²⁷ Улус Олче баар оруун дилеп тыпсын, Аңаа канчап-чооп-даа болза чоокшулазын база Ону тып алзын дээш, Бурган бүгү чүвени кылган, а херек кырында Ол бистиң кижи бүрүзүнге чоок болгай. ²⁸ Ооң ачызында чурттап, шимчеп база амыдырап чоруур болгай бис . Ол дугайында силерниң чамдык шүлүкчүлериңер: „Бис – Ооң үре-салгалы бис“ – деп чугаалаан-дырлар.

²⁹ Ынчангаш бис Ооң үре-салгалы болганывыста, Бурганның бодаралын кижиниң уран чаяанын база чогаадыкчы бодалын ёзугаар даштан оя соктаан азы алдын, мөңгүнден кылган кандыг-бир дүрзү-бурганга дөмейлей бодавас ужурлуг бис . ³⁰ Бурган бүгү улуска алыс шынны билбес чораан үезин соонга каапкаш , ам чер болганга бачыдын миннирин дужаап турар-дыр. ³¹ Чүге дээрге Ол Бодунуң шилип алган Кижизин дамчыштыр бо делегейни чөптүү-биле шиидер хүнүн доктаадып каан . Бурган Ону өлүглер аразындан катап диргискеш, Ону шилип алганын бүгү улуска көргүскен».

³² Өлүглер аразындан катап дирлириниң дугайында дыңнап кааш, оларның чамдыызы Павелди шоодуп эгелээн, а өскелери: «Ол дугайында силерден соонда бир дыңнаар бис» – дээннер. ³³ Ынчангаш Павел олардан чоруй барган. ³⁴ Ынчалза-даа чамдык улус бүзүрей бергеш, ооң талазынче шилчип алган: оларның аразында Ареопагтың кежигүнү Дионисий, Дамар деп аттыг херээжен болгаш өскелер-даа бар болган.

Павел Коринф хоорайда

¹ Павел ооң соонда Афиныны каапкаш, Коринф хоорайже чоруй барган. ² Ол аңаа Понт девискээринге төрүттүнген Акила дээр еврей кижи-биле таныжып алгаш, ооң бажыңынга чеде берген. Акила бодунуң кадайы Прискилла-биле кады чоокта чаа Италиядан келген турган, чүге дээрге Клавдий император хамык иудейлерге Римден үнүп чоруурун дужааган чүве-дир. ³ А оларның кылып турар ажылы ооңуу-биле дөмей – майгыннар даарап турар боорга, Павел артып калгаш, олар-биле кады ажылдай берген. ⁴ Ол ·амыр-дыш хүнү кээрге-ле, ·синагогага иудейлер болгаш гректер-биле маргыжып, оларны бүзүрелче ээлдирерин кызыдып турган .

⁵ Сила биле Тимофей Македониядан кээрге , Павел бодун суртаал кылырынга бараалгадып , иудейлерге «Иисус дээрге Христос ол-дур» дээрзин херечилеп турган. ⁶ А олар аңаа удурланып, бак сөглээр боорга, ол бодунуң хевинден доозунну тө силгипкеш , оларга мынча дээн: «Өлүмүңер дээш бодуңар шоруңар! Мээң ам силер дээш, харыысалгам чок. Амдан эгелээш, өске чоннар улузунга суртаалдап чоруурум ол-дур» . ⁷ Павел ·синагогадан үнгеш, бажыңы ооң чанынга турган Бурганга мөгеер бир кижиже чорупкан. Ооң адын Тит Иуст дээр чүве-дир. ⁸ А синагога даргазы Крисп бодунуң өг-бүлезиниң улузу-биле кады Дээрги-Чаяакчыга бүзүрей берген . Павелди дыңнаан Коринфиниң хөй чурттакчылары база бүзүрээш, ·сугга суктуруп алганнар.

⁹ Бир-ле дүне Павелдиң дүжүнге Дээрги-Чаяакчы аңаа: «Кортпа! Чугааңны уламчыла база ыыттавайн барба. ¹⁰ Мен сээң-биле кады мен, кым-даа сеңээ хора чедирип шыдавас. Бо хоорайда Мээң улузум хөй деп билип ал» – дээн. ¹¹ Павел ол хоорайга улусту Бурганның медээзинге өөредип, бүдүн чартык чыл дургузунда турган.

Иудейлерниң Павелди шиидери-биле эккелгени

¹² Ахаия девискээринге Римден томуйлаан чагырыкчызы Галлион дээрзи турар өйде, иудейлер Павелге удур бөлүглежип алгаш, ону шииткел черинге эккелгеннер. ¹³ Олар мынча дээннер: «Бо кижи улусту хоойлу-дүрүмге дүүшпес кылдыр Бурганга мөгееринче бүзүредип тур». ¹⁴ Павел аксын ажыдып чадап чыдырда-ла, ону буруудаткан иудейлерге Галлион мынча дээн: «Иудейлер, кандыг-бир хоойлу-дүрүм үрээшкини азы кем-херек үүлгедиишкини болган болза, силерни дыңнаар чылдагаан меңээ тургай эртик. ¹⁵ Ынчалза-даа мында өөредиглер, аттар база ыдыктыг хоойлуңар дугайында чугаа чоруп турар болганда, боттарыңар сайгаржып алыңар. Мен ол айтырыгга шииткекчи болбас мен» . ¹⁶ Оон оларны шииткел черинден үндүр сывырыпкан. ¹⁷ Олар ынчан шупту ·синагога даргазы Сосфенни шииткел чериниң мурнунга эттей бергеннер, ынчалза-даа Галлион ынаар хензиг-даа сагыш салбаан.

Павелдиң Антиохияже ээп келгени

¹⁸ Павел Коринфиге элээн каш хонгаш, эш-өөрү-биле байырлажып чарылгаш, Сирияже эжиндирип чорупкан. Прискилла биле Акила база ону эдерип чорупкан. Павел эжиндирип чоруур бетинде, Бурганга берген даңгыраан күүсеткен болгаш, Кенхреяга бажын дөңгүрертип каапкан . ¹⁹ Эфес хоорайга эжиндирип келгеш, Павел Прискилла биле Акиланы каапкаш, боду ·синагогаже чорупкаш, иудейлер-биле чугаалажып эгелээн. ²⁰ Олар ону олар-биле кады ам-даа артып каарын дилээннер, ынчалза-даа ол чөпшээрешпээн. ²¹ Чоруп тура, Павел мынча дээн: «Бурганның күзел-соруу ындыг болур болза, мен ээп кээр мен» . Оон ол Эфестен эжиндирип чорупкан .

²² Кесарияга эрикке дүшкеш, ол Иерусалимге келгеш, ында христиан ниитилелдиң амыр-мендизин айтыргаш, Антиохияже чоруй барган. ²³ Антиохияга элээн тургаш, Павел аян-чоруун уламчылап, Галатия биле Фригияның хоорайларын дургаар таварып эрткеш , хамык өөреникчилерниң бүзүрелин быжыктырып чораан.

Аполлостуң Эфеске суртаалы

²⁴ Ол өйде Эфеске Аполлос дээр еврей чедип келген. Ол Александрияга төрүттүнген, Бижилгени эки билир, аажок чечен кижи чүве-дир. ²⁵ Аполлос Дээрги-Чаяакчының айтып-сургаан оруун эки билип алгаш, хайнып-хөлзээн сеткилинден чугаалап, боду чүгле Иоанның суртаалдааны ·сугже суктурарын билир-даа болза , Иисустуң дугайында шынчы сөс-биле өөредип турган. ²⁶ Ол ·синагогага дидими-биле чугаалап эгелээн . Прискилла биле Акила ону дыңнап кааш, бажыңынче чалап эккелгеш, Бурганның оруун аңаа оон-даа долузу-биле тайылбырлап бергеннер. ²⁷ Аполлос улаштыр Ахаияже чоруур деп баарга, бүзүрээннер ону сорук кииргеш, ында христианнарга «Бо кижини хүлээп алыңар» деп чагаа чорудупканнар . Ол ынаар чеде бергеш, Бурганның авыралының ачызында бүзүрей берген улуска улуг дузазын көргүскен. ²⁸ Чүге дээрге Аполлос Иисус – Христос-тур дээрзин Бижилгелер-биле шынзыдып, хөй чон мурнунга иудейлерниң аксын аажок күштүг барымдаалар-биле дуй шаап келген .

Павел Эфесте

¹ Аполлос Коринфиге турган өйде, Павел янзы-бүрү иштики, бедигээш девискээрлер таварты эрткеш, Эфеске чедип келген . Ол аңаа элээн каш бүзүрээннер тып алган. ² Павел олардан айтырган: «Бүзүрей бээриңерге, Ыдыктыг Сүлде силерже бадып келди бе?»

Олар: «Бис ындыг Ыдыктыг Сүлде барын оода дыңнаваан бис» – деп харыылааннар.

³ «Ынчаарга ·сугга суктурганыңар силерге кандыг уткалыг болду?» – деп, Павел айтырган.

«Иоанның сугже суп турганы дег , ындыг болду-ла» – деп, олар харыылаан.

⁴ Павел мынча дээн: «Иоанның сугже сугары – бачыдын миннип, Бурганче эглири-биле сугга суктурары-дыр. Иоанн улусту бодунуң соондан кел чыдар Кижиге – Иисуска бүзүрээринче кыйгырып турган» . ⁵ Ол улус ону дыңнааш, Дээрги Иисустуң ады-биле сугга суктуруп алганнар . ⁶ Павел улуска холдарын дегзирге , Ыдыктыг Сүлде оларже бадып келген. Олар ынчан билдинмес дылдарга чугаалап , өттүр билип медеглеп эгелээннер. ⁷ Олар шупту он ийи хире кижи турган.

⁸ Павел ·синагогага үш ай иштинде дидими-биле суртаалдап , иудейлер-биле чугаалажып, Бурганның Чагыргазының дугайында алыс шынны бадыткап келген. ⁹ Ынчалза-даа оларның чамдыызы бүзүрээринден ойталааш, Дээрги-Чаяакчының оруун чон мурнунга бактап турган. Павел ынчан оларны каапкаш, өөреникчилери-биле кады чоруткаш, Тиранн дээр кижиниң хуу өөредилге черинге хүннүң-не суртаалдап турган. ¹⁰ Ынчалдыр ийи чыл уламчылап келген, а ·Асияда чурттаан бүгү иудейлер болгаш гректер Дээрги-Чаяакчының медээзин дыңнап кааннар.

Скеваның чеди оглу

¹¹ Бурган Павелди дамчыштыр анаа эвес кайгамчык чүүлдер кылып турган. ¹² Ынчангаш ооң аржыылдарын болгаш баартыктарын безин аарыг кижилерге дегзирге, оларның аарыы экирип , буктары олардан үнүп турган. ¹³ Чер кезип, буктар үндүр сывырып чоруур чамдык иудейлер база букка алыскан кижиге Дээрги Иисустуң адын адап: «Павелдиң суртаалдап турары Иисустуң ады-биле бо кижиден үне бер» – деп дужаарын шеней бергеннер . ¹⁴ Бурганның дээди бараалгакчызы иудей Скеваның чеди оглу ынчап турган чүве-дир.

¹⁵ Ынчалза-даа бук оларга мынча дээн: «Иисусту билир мен , Павелди база, а силер кымнар силер?» ¹⁶ Оон букка алыскан кижи чеди алышкыже халый бергеш, оларга күш дөгеп, чула эттеп кааптарга, олар бажыңдан шалдаң-чанагаш, балыг-бышкын үне халышканнар.

¹⁷ Эфесте чурттаан бүгү иудейлер болгаш гректер ол дугайында дыңнап кааш, аажок кортканнар, ынчангаш Дээрги Иисустуң адын хүндүлээри дам барганнар. ¹⁸ Хөй бүзүрээн кижилер чедип кээп, бачыттыг херектерин ажыы-биле миннип турган . ¹⁹ А хөй караң көрнүр кижилер боттарының дүрүг номнарын чыггаш, хамык улус көрүп турда, өрттедипкен. А өрттеткен дүрүглерниң ниити өртээн санап көөрге, 50 000 мөңгүн чоос хире бар болган! ²⁰ Дээрги-Чаяакчының медээзи шак ынчалдыр калбаа-биле нептереп, күш кирип олурган .

Эфеске болган үймээн

²¹ Ол бүгү болуп кааптарга, Павел Сүлдеге башкарткаш, Македония биле Ахаияны таварты Иерусалимче чоруурун шиитпирлээн. Ол мынча дээн: «Иерусалимге барганым соонда, Римге четкен турар ужурлуг мен» . ²² Павел Македонияже Тимофей биле Эраст дээр ийи дузалакчызын чорудупкан, а боду элээн үе дургузунда ·Асияга артып калган.

²³ Ол үеде Дээрги-Чаяакчының оруунга удур күштүг үймээн үнген. ²⁴ Димитрий дээр ус-дарган кижи мөңгүнден Артемида бурганның өргээзиниң бичиилеткен дүрзүлерин кылып турган. Тус черниң ус-шеверлери ону кылышкаш, хөй орулга ап келгеннер. ²⁵ Димитрий мөңгүн-биле ажылдаар шеверлерни болгаш өске-даа усчуларны чыып алгаш, мынча дээн: «Эш-өөр! Бо ажыл силерге эки олча-ажык берип турарын билир силер. ²⁶ Павел дээр кижи чүгле Эфеске эвес, а бүгү ·Асияга дыка хөй улусту бистен хая көрнү бээр кылыпканын көрүп база дыңнап тур силер. Ол Павел кижи холу-биле кылган бурганнар – ёзулуг бурганнар эвес болур дээр-дир . ²⁷ Ол чорук чүгле бистиң ус-тывыжывыстың чаагай ат-сураан чидирип турары-биле эвес, а өндүр улуг бурган Артемиданың өргээзи ат-сураан чидиреринге чылдагаан бооп турары-биле озалдыг-дыр. Асияның база бүгү делегейниң чону мөгейип турар шак ол бурган алдарын чидирер-дир».

²⁸ Ону дыңнааш, олар аажок хорадап: «Эфесте Артемида өндүр улуг!» – деп алгыржып эгелээннер. ²⁹ Хоорайны хөлзээзин хөме апкан. Бүгү улус Павелдиң Македониядан эдертип эккелген эш-өөрү Гаий биле Аристархты тудуп алгаш, хоорайның улуг, ажык театрынга сөктүп келген.

³⁰ Павел база чон мурнунга үнүп кээр дээрге, бүзүрээннер ону ынатпаан. ³¹ Асияның чамдык алдар-хүндүлүг дүжүметтери – ооң эштери, олче улус ыдыпкаш, театрже барбайн көөрүн дилээннер.

³² Ол аразында театрда чыылган улустуң чамдыызы – бир чүве, өскелери – бир өске чүве алгыржып турган, чүге дээрге ында корум-чурум чок болуп, улустуң хөй кезии чүге чыылганын-даа билбес болган. ³³ Иудейлер Александр дээр кижини чон мурнунче албадап үндүрүпкен. Ол чонга тайылбыр кылыр бодааш, холу-биле улус оожургадыр шимчээшкин кылган. ³⁴ Ынчалза-даа ол иудей кижи дээрзин билип кааш, шупту улус бир үн-биле: «Эфесте Артемида өндүр улуг!» – деп кышкыржы берген. Олар ийи шак хире алгыржып келген.

³⁵ Хоорай бижээчизи чонну арай боорда оожуктургаш, мынча дээн: «Эфестиң чону, бистиң хоорайывыс – өндүр улуг Артемиданың өргээзиниң база ооң дээрден кээп дүшкен ыдыктыг дажының кадагалакчызы дээрзин чер кырында билбес кижи бар бе?! ³⁶ Ол кымга-даа маргыш чок барымдаа-дыр. Ынчангаш силер оожургап, бодамча чок хөделбес болзуңарза эки. ³⁷ А силер дээрге Артемиданың өргээзин-даа оорлаваан, бурганывысты-даа бак сөглевээн бо ийи кижини бээр эккелдиңер чоп. ³⁸ Димитрий болгаш өске-даа ус-шеверлер кандыг-бир кижини буруудадып турар болза, бисте ону сайгарар шүүгү-даа, уштап-баштап турар кижилер-даа бар-дыр. Бот-боттарын аңаа буруудатчып турзуннар. ³⁹ А өске кандыг-бир айтырыыңар бар болза, ону чоннуң хоойлу ёзугаар чыыжынга шиитпирлээр херек. ⁴⁰ А ам бөгүнгү болуушкуннар дээш, үймээн үндүргенинге буруудаттырар айыыл биске кыжанып келди. Ындыг хөлзээзин дээш, агартынар арга бисте чок-тур». Ынча дээш, ол чыышты тарадыпкан.

Павел Македония биле Грецияда

¹ Хөлзээзин төне бээрге, Павел христианнарны кыйгырткаш, оларны сорук киирип, чүве чугаалааш, байырлажып чарылган соонда, Македонияже чоруй барган . ² Орук ара ол чер болганга бүзүрээннерни суртаалдары-биле быжыктырып чораан. Оон ол Грецияга чедип келгеш, ³ аңаа үш ай болган. Ооң Сирияже эжиндирип чоруурунуң мурнуу чарыында иудейлер аңаа удур сүлчээ кылган . Ынчангаш ол дедир Македония таварты эртерин шиитпирлээн. ⁴ Павелди Верия чурттуг Пиррниң оглу Сосипатр, Фессалоника чурттуг Аристарх биле Секунд, Дервия чурттуг Гаий , Тимофей база ·Асия чурттуг Тихик биле Трофим олар үдеп чораан . ⁵ Олар баштай үнүпкеш, бисти Троадага манап турганнар . ⁶ А бис ·Хаарган далганнар байырлалының соонда Филиппыдан эжиндирип үнгеш, беш хонук эрткенде, Троадага өөрүвүске катчып алгаш, аңаа чеди хонган бис.

Павелдиң Эвтихти катап диргискени

⁷ Улуг-хүнде эп-сеткилдиң чемин үлежип чиир дээш, чыылган бис. Павел чыылган улуска суртаалдап турган. Ол даарта эжиндирип чоруур деп турган болгаш, дүн ортузу чедир чугаалап келген. ⁸ Бистиң чыглып келгенивис үстүкү өрээлге хөй-ле чырыткылар хып турган. ⁹ Павел суртаалын дыка үр уламчылап келген болгаш, соңга караанга олурган Эвтих деп аныяк оол бажын согайтып, уйгузунга бастыргаш, үшкү каъттан чайлып кээп дүшкен . Ону көдүрүп кээрге, ол өлүг болган. ¹⁰ Павел дүжүп келгеш, оолдуң кырынга чыдыпкаш , куспактап алгаш: «Муңгараваңар, ол тынныг-дыр!» – дээн. ¹¹ Ол үстүнче үне бергеш, чемни үлежип чигеш, дыка үр, даң аткыже, чугаалап келген, а оон чоруй барган. ¹² Аныяк оолду бажыңынга дириг хевээрзин эккелгеннер, а шупту улустуң сагыжы ажый берген.

Троададан Милитче аян-чорук

¹³ Бис корабльга олурупкаш, Ассче эжиндирип чорупкан бис. Аңаа Павелди ап алыр ужурлуг турган бис, чүге дээрге боду ынаар кургаг черлеп чоруй баар дээш, ол ынчаар айыткан. ¹⁴ Павел биске Асска таваржы бээрге, ону корабльче ап алгаш, Митилина хоорайже эжиндирип чоруптувус. ¹⁵ Оортан даартазында хүндүс эжиндирип үнгеш, Хиос ортулуктуң дужунга келгеш, оон бир хүн эрткенде, Самос ортулукка доктаадывыс . База бир хүнзээш, Милит хоорайга эжиндирип келдивис. ¹⁶ Павел ·Асияга саадап, үе чидирбес дээш, Эфестиң чаны-биле эрте бээрин шиитпирлээн, чүге дээрге Иерусалимче далажып бар чыткан. Ол ынаар, аргалыг-ла болза, Беженги хүннүң байырлалында чеде бээрин күзээн.

Эфестиң христиан удуртукчулары-биле байырлажыг

¹⁷ Павел Милиттен Эфесче улус чоруткаш, Эфестиң христиан ниитилелиниң удуртукчуларын кыйгырткан. ¹⁸ Олар чедип кээрге, ол мынча дээн: «Асияга мээң келгеним баштайгы хүнден-не үргүлчү силер-биле кады канчаар чурттап турганымны билир силер . ¹⁹ Мен Дээрги-Чаяакчыга караам чажын эңдере төп, иудейлерниң кара сагыштыындан салым-хуумга таварышкан шенелделерни ажып эртпишаан, биче сеткилдиг бараан бооп келдим. ²⁰ Силерге ажыктыг болгу дег бүгү чүүлдү суртаалдап, силерни хөй улус мурнунга база бажыңнар кезип, коргуш чок өөредип келдим. ²¹ Бачыдын миннип, Бурганче эглириниң база Дээргивис Иисус Христоска бүзүрээриниң дугайында иудейлерге-даа, өске чоннар улузунга-даа медеглеп келдим. ²² А ам, Ыдыктыг Сүлдениң айытканы-биле, мени ында чүү манап турарын билбес-даа болзумза, Иерусалимче чоруур ужурлуг мен. ²³ Чүгле Ыдыктыг Сүлдениң хоорай бүрүзүнге меңээ сагындырыг кылып, Иерусалимге мени хилинчек болгаш хоругдал манап турарын чугаалап келгенин-не билир мен . ²⁴ Ынчалза-даа амы-тыным меңээ кандыг-даа үне чок, чүгле бодумнуң чарыжым төндүр маңнап , Дээрги Иисустуң меңээ даандырган бараан болуушкунун эчизинге чедирген болзумза – Бурганның авыралының дугайында Буянныг Медээни улуска дыңнаткан болзумза!

²⁵ Араңарга аралажып, Бурганның Чагыргазын суртаалдап турганым улустан чаңгызыңар-даа мени моон соңгаар көрбезин билир мен. ²⁶ Силерниң кайы-бирээңер өлүмче бажы-биле баар болза , ол дээш, буруум чогун бөгүн силерге медеглеп тур мен. ²⁷ Чүге дээрге Бурганның күзел-соруун силерге долузу-биле коргуш чок суртаалдап келген мен.

²⁸ Бодуңарны база Ыдыктыг Сүлдениң силерге хүлээдип берген кодан хоюн хайгаарап көрүп чоруңар . Бурганга бүзүрээннер ниитилелиниң кадарчылары бооп көрүңер, ону Ол Бодунуң ханын төккеш, бөлүп алган болгай . ²⁹ Мен силерден чоруй баарымга, каржы бөрүлер чедип келгеш , коданны черле өршээвес дээрзин билир мен. ³⁰ Бүзүрээннер оларны эдерзин дээш, алыс шынны соора өөреди бээр улус силерниң араңарга безин тыптып кээр . ³¹ Ынчангаш серемчилелдиг болуңар! Мээң үш чыл дургузунда, дүне-хүндүс караам чажын төп, силерге могаг-шылаг чок сагындырып келгенимни сактып чоруңар.

³² Мен ам силерни Бурганга болгаш Ооң авыралдыг медээзинге хүлээдип тур мен . Ол медээ силерни быжыктырып база Бурганның ыдыктаан бүгү улузунга аазаан өнчүнү силерге берип шыдаар .

³³ Мен кайыңардан-даа алдын, мөңгүн, идик-хеп алырын күзевээн мен . ³⁴ Бодумнуң база эш-өөрүмнүң хереглээр чүвезин бо ийи холум-биле ажылдап ап келгенимни билир силер . ³⁵ Чүнү-даа кылып турган болзумза, бодумнуң үлегерим-биле бис ажылдаар ужурлуг, Дээрги Иисустуң сөстерин сактып, кошкак улуска дузалажыр ужурлуг бис дээрзин силерге көргүзүп келген мен. Ол: „Алырынга көөрде, бээри – амыр-чыргалдыг“ – дээн болгай» .

³⁶ Павел ынча дээш, шупту улус-биле кады дис кырынга олурупкаш, мөргүп алган . ³⁷ Шупту улус ыглап-сыктап, ону куспактааш, ошкап турган. ³⁸ Ылаңгыя ооң: «Моон соңгаар мени көрбес силер» – дээн сөстери оларны муңгарадыпкан. Оон Павелди корабльга чедир үдеп кааннар.

Иерусалимче аян-чорук

¹ Бис олар-биле арай деп чарылгаш, баштай дорт-ла Кос ортулукка, даартазында хүндүс Родос ортулукка эжиндирип четтивис, а оортан Патара хоорайже чорупкан бис. ² Финикия баар корабль тып алгаш, аңаа олурупкаш, улаштыр ынаар эжиндирип кагдывыс. ³ Кипр ортулукту мурнуу талазы-биле оюп эрткеш, Сирияже углапкан бис. Оон Тир хоорайга туруп алдывыс, чүге дээрге корабльдың чүъгүн аңаа дүжүрер турган. ⁴ Аңаа бис христианнар тып алгаш, чеди хүн иштинде олар-биле кады турдувус. Ыдыктыг Сүлде сагыш алындырарга , олар Павелге: «Иерусалимче барба» – деп турдулар. ⁵ Аңаа турар үевис төне бээрге, улаштыр чоруптувус. Бүзүрээн улус шуптузу кадайлары болгаш ажы-төлү-биле кады бисти хоорайдан үндүр үдеп келген. Аңаа, далай эриинге, дис кырынга олурупкаш, мөргүп алдывыс . ⁶ Удур-дедир байырлажып чарылган соонда, корабльга олурупкан бис, а олар бажыңнарынче чана берген.

⁷ Эжиндириишкинни уламчылааш, Тирден Птолемаида хоорайга кээп, корабльдан дүшкеш, ында чурттап турар бүзүрээн ха-дуңмавыстың амыр-мендизин айтыргаш, олар-биле кады бир хондувус. ⁸ А даартазында хүндүс оон чорупкаш, Кесарияга келгеш, чеди дузалакчының бирээзи болур Буянныг Медээ суртаалчызы Филипптиң бажыңынга доктаадывыс. ⁹ Ооң ашакка барбаан дөрт кызы өттүр билип медеглээр улус болду . ¹⁰ Бис аңаа элээн хөй хонганывыста, Иудеядан Бурганның медээчизи Агав дээр кижи келген . ¹¹ Ол биске келгеш, Павелдиң курун алгаш, ооң-биле бодунуң хол-будун хүлүттүнгеш, чүве чугаалаан . Ооң сөстери бо-дур: «Ыдыктыг Сүлде: „Бо курнуң ээзин Иерусалимниң иудейлери мынчалдыр хүлээш, өске чоннар улузунга хүлээдир-дир“ – деп тур».

¹² Ону дыңнааш, бис база аңаа чурттап турган улус Павелден: «Иерусалимче барбайн көр» – деп ээрежип дилеп эгелээн бис . ¹³ Ынчалза-даа Павел биске: «Силер чүге ыглап-сыктап, чүрээм чара соп тур силер? Мен чүгле хүлүдүп алырынга эвес, а Дээрги Иисустуң ады-биле Иерусалимге өлүртүрүнге-даа белен мен» – деп харыылаан . ¹⁴ Ооң шиитпирин өскертип шыдавазывысты билгеш, оожургай берип: «Дээрги-Чаяакчының күзел-соруу-биле болзун!» – дээн бис.

Павелдиң Иерусалимге келгени

¹⁵ Ол хүннер эрте бээрге, бис дөгертингеш, Иерусалимче чоруптувус. ¹⁶ Бистиң-биле кады Кесария чурттуг чамдык бүзүрээн улус база чорупкан. Олар бисти баштайгы өөреникчилерниң бирээзи, Кипр чурттуг Мнасонга эккээрге, ооң бажыңынга туруп алган бис.

¹⁷ Иерусалимге кээривиске, бүзүрээн ха-дуңмавыс бисти эвилең-ээлдек уткуп-хүлээп алган. ¹⁸ Даартазында хүндүс Павел-биле кады Иаковче чорупкан бис. Христиан ниитилелдиң шупту удуртукчулары ында чыылган болган. ¹⁹ Павел оларны мендилээш, ооң бараан болуушкунун дамчыштыр өске чоннар улузунга Бурганның чүнү кылганын чүве арттырбайн чугаалап берген. ²⁰ Олар ону дыңнааш, Бурганны алдаржыткаш, Павелге мынча дээннер: «Өңнүк, Иисуска бүзүрээн муң-муң иудейлер барын билир сен, олар шупту Моисейниң хоойлузун шыңгыы сагып чоруур улус-тур . ²¹ Иерусалимниң иудейлеринге бир улус сээң дугайыңда: „Өске чоннар аразында чурттаан хамык иудейлерни Моисейниң хоойлузундан ойталаар кылдыр өөредип, оларга боттарының ажы-төлүн ·кыртыжап демдектевезин база бистиң чаңчылдарывысты сагывазын сүмелеп турар кижи-дир“ – дээн-дир. ²² Бис ам канчаар бис? Чугаажок-ла, олар сээң келгениңни дыңнап каар болгай. ²³ Ынчангаш бистиң сүмелээн аайывыс-биле кылып көр. Бистиң аравыста Бурганга даңгырак берген дөрт кижи бар-дыр . ²⁴ Оларны алгаш, ·арыгланыр ёзулалды кады эртип ал база олар ёзу-чаңчыл ёзугаар баштарын дөңгүрертсин дээш , ооң чарыгдалын төлеп бер. Ынчан сээң дугайыңда дыңнаан чүвезинде шын сөс чогун, а сени ыдыктыг хоойлувусту сагып чоруур кижи-дир дээрзин шупту улус билип каар.

²⁵ А өске чоннарның бүзүрээн улузунга хамаарыштыр алыр болза, шиитпиривисти оларга дыңнадып, чагаа бижээн бис. Оларга дүрзү-бурганнарга өргээн эът чииринден, хандан, бооп өлүрген дириг амытаннар эъдинден болгаш самыыраарындан ойталаарын саналдаан бис» .

²⁶ Павел ынчан ол дөрт кижини ап алгаш, даартазында хүндүс олар-биле кады арыгланыр ёзулалды эртип алган. Оон ол Бурганның өргээзинче киргеш, кажан арыгланыр хуусаа төнерин база оларның кижи бүрүзү дээш, кажан өргүл салырын чарлап чугаалаан .

Павелди тудуп хоругдааны

²⁷ Арыгланыр хуусааның чедиги хүнү эртип турда, Павелди ·Асия чурттуг иудейлер Бурганның өргээзинге көрүп кааннар. Олар ону сегирип алгаш, шупту улусту хөлзедип: ²⁸ «Израильчилер! Дузалажыңар! Бо дээрге чер болганга улусту бистиң ыдыктыг хоойлувуска, чонувуска база Бурганывыс өргээзинге удур өөредип чоруур кижи-дир . А ам ол гректерни Бурганның өргээзинге эккелгеш, ыдыктыг черни бужартаткан-дыр » – деп алгыржы бергеннер. ²⁹ Олар Павелди ооң мурнунда Эфес чурттуг Трофим-биле хоорайга кады чорда көрген болгаш, Павел ону Бурганның өргээзинге эккелген боор деп бодаан чүве-дир.

³⁰ Бүгү хоорай хөлзеп-дойлуп эгелээн болгаш, чүк бүрүзүнден улус маңнажып кээп турган. Олар Павелди сегирип алгаш, Бурганның өргээзинден үндүр сөөрткеш, ол дораан ооң хаалгаларын хаап алганнар. ³¹ Олар ону өлүрер деп барганнар, ынчалза-даа бүгү Иерусалим хөлзеп үнген дугайында медээ рим муң шериг баштыңынга чеде берген. ³² ·Баштың ол дораан шериглерин болгаш чүс шериг баштыңчыларын алгаш, чыылган чонче чорупкан. Улус муң шериг баштыңын база шериглерни көрүп кааш, Павелди эттеп-сокпайн барган. ³³ Муң шериг баштыңы ынчан олче чоокшулап келгеш, тудуп хоругдааш, ийи илчирбе-биле демирлээрин дужааган . Оон ол чыылган улустан: «Бо кымыл, чүнү үүлгеткен кижил?» – деп айтырган. ³⁴ Чыылган чоннуң чамдыызы бир чүве, өскелери оон аңгы чүве алгыржыр болган . Ындыг хөлзээзин, шимээнден ол тодаргай чүнү-даа билип чадааш, Павелди шериглер чурттаан бажыңче аппаарын дужааган. ³⁵ Павелди чадага эккээрге, шериглер ону шуут-ла көдүрер ужурга таварышкан – чоннуң хорадап, кызары ол хире болган. ³⁶ Хөй чон ону эдерип: «Аңаа өлүм!» – деп алгыржып чораан.

³⁷ Павелди шериглер чурттаан бажыңче киирип бар чыдырда, ол ·баштыңга: «Силерден бир чүве айтырып болур бе?» – дээн.

Оозу мынча дээн: «Сен гректеп билир ышкажың чүл. ³⁸ Ындыг болганда, чоокта чаа үймээн үндүргеш, 4000 дерзии тура халыкчыны ээн кургаг ховуже аппарган египетчи эвес ышкажыл сен?»

³⁹ А Павел: «Мен – Киликияда Тарс хоорай чурттуг еврей кижи , билдингир хоорайның хамаатызы мен. Чон-биле чугаа кылырын чөпшээреп көрүңерем» – деп харыылаан.

⁴⁰ Демгизи ынчан чөпшээрээрге, Павел чадага туруп алгаш, холу-биле чонга «Оожургаңар!» деп медээ берген. Хамык улустуң шимээни чидерге, ол еврей дылга чугаалап эгелээн.

Павелдиң Иерусалим иудейлеринге чугаазы

¹ «Ха-дуңма болгаш адалар! Ам бодумну камгалап, чүү дээримни дыңнап көрүңер».

² Павелдиң еврей дылга чугаалай бергенин дыңнааш, олар улам-на оожургай берген.

³ «Мен – Киликияның Тарс хоорайга төрүттүнген еврей кижи мен , ынчалза-даа Иерусалимге өскен мен. Мээң башкым Гамалиил чүве , ол мени өгбелеривистиң ыдыктыг хоойлузунга ыяк быжыг билиглиг кылдыр өөреткен. Мен, бөгүн силер бүгүде ышкаш, Бурганга чүткүлдүг бараан бооп чор мен . ⁴ Мен Иисустуң өөредиинге бүзүрээн улусту өлүреринге чедир истеп-сүрүп, эр-даа, херээжен-даа улусту тудуп хоругдааш, кара-бажыңнарже киир октап чордум . ⁵ Ону Бурганның дээди бараалгакчызы-даа, ·дээди иудей Чөвүлел-даа бадыткап боор. Харын-даа олардан Дамаскыда чурттаан ха-дуңма иудейлерге хамааржыр чагаалар алгаш, демги улусту тудуп хоругдааш, Иерусалимге кезедири-биле эккээр дээш, ынаар чорупкан мен .

⁶ Ынаар бар чыткаш, Дамаскыга чоокшулап олурумда, дүъш үезинде дээрден хенертен чайнап келген чырык карактарым чылчырыктадыпкан . ⁷ Черже кээп дүшкеш, меңээ: „Савл! Савл! Мени чүге истеп-сүрүп тур сен?“ – дээн үн дыңнап кагдым.

⁸ Мен: „Силер кым силер, Дээрги?“ – дидим.

Ол: „Мен дээрге истеп-сүрүп чорууруң Назарет чурттуг Иисус-тур мен“ – деп харыылаан. ⁹ Мээң кады чораан улузум ол чырыкты көрген, ынчалза-даа мээң-биле чугаалашкан үннү билип албаан.

¹⁰ „Дээрги, мен чүнү кылыйн?“ – деп айтырдым.

Дээрги-Чаяакчы меңээ: „Ам туруп келгеш, Дамаскыга бар, кылыр ужурлуг бүгү чүвеңни аңаа дөгерезин чугаалап бээр“ – дээн.

¹¹ Чырыктың чайыннаажындан мээң карактарым согурара берген боорга, кады чораан өөрүм мени холумдан четкеш, Дамаскыга эккеп каан.

¹² Бурганны тооп дыңнаар база ыдыктыг хоойлувусту сагып чоруур, ында чурттаан иудейлерниң дөгерези хүндүлээр Анания дээр кижи ¹³ меңээ чедип келгеш: „Дуңмам Савл, карааң көре берзин!“ – дээн. Ол-ла дораан мен ону көрүп кагдым. ¹⁴ Ынчан ол меңээ мынча дээн: „Өгбелеривистиң Бурганы сени Ооң күзел-соруун билип алзын дээш, чөптүг-шынныг Кижини көрзүн дээш база Ооң сеңээ чугаалаан сөзүн дыңназын дээш шилип алган-дыр. ¹⁵ Чүге дээрге бүгү улус мурнунга Ооң дугайында херечилеп, көрген база дыңнаан чүвеңни чугаалаар-дыр сен . ¹⁶ Ам чүнү манап ор сен? Тургаш, ·сугга суктуруп ал , Дээрги Иисустуң адын кый дээш, бачыттарың арыглап-чуп каавыт“.

¹⁷ Мен оон Иерусалимче ээп келгеш , Бурганның өргээзинге мөргүп тура, Иисустан келген ·ажыдыышкын көрүп кагдым. Ол меңээ: „Доп-дораан Иерусалимни каггаш чорувут, чүге дээрге бо улус Мээң дугайымда херечилелиңни хүлээп албас-тыр“ – диди. ¹⁹ А мен Аңаа: „Дээрги-Чаяакчы, бо улус Сеңээ бүзүрээннерни тудуп хоругдаар база эттеп-согар дээш, ·синагогалар кезип чоруп турганымны билир болгай. ²⁰ Сээң херечиң болур Стефанның ханы төктүп турда, мен база аңаа тургаш, ону чүүлзүнүп, өлүрүкчүлерниң хевин кадарып турдум“ – деп харыыладым . ²¹ Дээрги-Чаяакчы ынчан меңээ: „Бар че, Мен сени ырадыр, өске чоннар улузунче чорударым ол-дур“ – диди».

Павел – рим хамааты

²² Ол сөстерге чедир иудейлер ону дыңнап турган, а ынча дээри билек: «Ону таптай базып кааптар-дыр! Ооң амылыг чораан ажыы чок-тур!» – деп алгыржып эгелээннер. ²³ Олар алгыржып, хевин ора соп октап, агаарже довурак чажып турганнар . ²⁴ А муң шериг баштыңы Павелди шериглер чурттаар бажыңче аппаарын база иудейлерниң олче чүге ынчаар алгырышканын билип алыр сорулга-биле ону эриидеп тургаш, байысаарын дужааган. ²⁵ Ынчалза-даа ону эриидээр дээш хүлүй бээрге, Павел чанында турган чүс шериг баштыңчызынга: «Шииттирбээн рим хамааты кижини эриидээри хоойлуга дүгжүр чүве бе?» – дээн .

²⁶ Чүс шериг баштыңчызы ону дыңнааш, баштыңынга баргаш: «Оваарымчалыг бооп көрүңер. Ол дээрге рим хамааты кижи-дир» – деп дыңнаткан.

²⁷ Муң шериг баштыңы Павелге чедип келгеш: «Сен ылап-ла рим хамааты сен бе?» – деп айтырган.

Ол: «Ийе» – деп харыылаан.

²⁸ Муң шериг баштыңы мынча дээн: «Мен ол хамааты эргени хөй акша-биле садып алган мен».

А Павел: «А мен ындыг болуп төрүттүнген мен» – дээн.

²⁹ Ону байысаар деп турган улус ол дораан ойта дүшкен. Рим хамаатыны демирлеп алганын билип кааш, муң шериг баштыңы база корга берген.

³⁰ Даартазында хүндүс муң шериг баштыңы иудейлер Павелди чогум чүү дээш буруудадып турарын билип алыксааш, Бурганның дээди бараалгакчыларын база бүгү ·дээди иудей Чөвүлелди чыылдырарын дужааган. Ол Павелдиң илчирбелерин адыргаш, оларның мурнунга эккеп тургузупкан.

Павел дээди иудей Чөвүлелдиң мурнунда

¹ Павел Чөвүлелди эргий кайгааш: «Ха-дуңма! Мен бо хүнге чедир Бурганның мурнунга хүлээлгемни арыг арын-нүүр-биле күүседип чор мен» – дээн . ² Бурганның дээди бараалгакчызы Анания ынчан Павелдиң чанынга турган улуска ооң эриннеринче кагарын дужааган . ³ А Павел аңаа мынча дээн: «Бурган сени кагар эвеспе, агартыр чугайлаан хана . Сен мында мени ыдыктыг хоойлу ёзугаар шиидер дээш олурар-дыр сен, ол хиреңде-ле ыдыктыг хоойлуга чөрүштүр мени кагарын дужаап турар-дыр сен!»

⁴ Павелдиң чанынга турган улус аңаа: «Бурганның дээди бараалгакчызын канчап дора көөр сен?» – дээннер .

⁵ А Павел: «Ха-дуңма, буруулуг болдум, ол – Бурганның дээди бараалгакчызы дээрзин билбедим. Шынап-ла, Бижилге: „Чонуңнуң удуртукчузун бак сөглеве“ – деп турар болгай » – деп харыылаан.

⁶ Оларның чамдыызы ·саддукейлер , а өскелери ·фарисейлер дээрзин Павел билип каан, ынчангаш ол ·дээди иудей Чөвүлелге ыыткыр үн-биле мынча дээн: «Ха-дуңма! Мен фарисей кижи оглу, фарисей мен , өлүглерниң катап дирлиринге идегелим дээш , шииттирип турарым бо».

⁷ Ол ынча дээрге, фарисейлер биле саддукейлер аразынга маргылдаа үнгеш, чыыш ийи чарлы берген. ⁸ Чүге дээрге саддукейлер өлүглер аразындан катап дирлири-даа, ·дээрниң төлээлери-даа, сүлде-сүнезиннер-даа чок дээр , а фарисейлер ол бүгүге бүзүрээр турган. ⁹ Оон алгы-кышкы үнген. Фарисейлер бөлүүнден чамдык ном-хоойлу тайылбырлакчылары туруп келгеш, маргыжа бергеннер: «Бо кижиде багай чүү-даа көрбейн тур бис. А ооң-биле сүлде-сүнезин азы дээрниң төлээзи чугаалашкан болза чүл?»

¹⁰ Маргылдаа күштүг алгыш-кырышче шилчий бээрге, рим баштың оларның Павелди үзе-чаза соп кааптарындан сезингеш, шериглеринге ынаар баткаш, ону шериглер чурттаар бажыңче алгаш баарын дужааган. ¹¹ Дараазында дүне Дээрги-Чаяакчы Павелге чедип келгеш: «Павел, дидим бол, чүге дээрге Мээң дугайымда Иерусалимге херечилеп турганың дег, Римге база херечилээр сен» – дээн .

Иудейлерниң Павелге удур сүлчээзи

¹² Хүн үнүп кээрге, иудейлер аразында дугурушкаш, Павелди өлүрбээн шаанда, чүнү-даа ижип-чивес бооп даңгыраглааннар. ¹³ Сүлчээге дөртен ажыг кижи киришкен. ¹⁴ Олар Бурганның дээди бараалгакчылары болгаш ·баштыңнарга баргаш: «Павелди өлүрбээн шаавыста, чүнү-даа ижип-чивес бооп даңгырагладывыс. ¹⁵ Ынчангаш силер ·дээди иудей Чөвүлел-биле кады ооң херээн катап көөр-дүр деп чылдагааннааш, ону силерге эккээр кылдыр муң шериг баштыңынга сөстен чедириңер. А бис ону бээр эккел чыдырда-ла, өлүрүп каарынга белен бис» – дээннер.

¹⁶ Сүлчээ дугайында Павелдиң чээни дыңнап кааш, шериглер чурттаар бажыңче киргеш, ол дугайында аңаа дамчыдыпкан. ¹⁷ А Павел чүс шериг баштыңчыларының бирээзин кый деп алгаш: «Бо оолду баштыңыңче аппарам, ол аңаа бир чүве чугаалаар деп тур» – дээн.

¹⁸ Демгизи оолду муң шериг баштыңынга эдертип эккелгеш, илеткээн: «Хоругдаттырган Павел мени кый деп алгаш, бо оолду силерже аппаарын диледи, чүге дээрге ол силерге бир-ле чүве чугаалаар дээн-дир».

¹⁹ Баштың ол оолдуң холундан туткаш, өскээр чедип аппаргаш: «Меңээ чүнү чугаалаар бодадың?» – деп айтырган.

²⁰ Демги оол: «Иудейлер ооң херээниң тодаргай истелгезин чорудар чылдагаан-биле Павелди даарта ·дээди иудей Чөвүлелге чедирерин силерден дилээр бооп дугуржуп алдылар. ²¹ Ынчалза-даа оларны дыңнаваңар, чүге дээрге дөртен ажыг кижи кедегде манап турар. Олар ону өлүрбээн шаанда чүнү-даа ижип-чивес бооп даңгыраглааш, ам силерниң айтыышкыныңар манап, белен турарлар-дыр» – деп харыылаан. ²²

Баштың ол оолга: «Меңээ чугаалаан чүвеңни кымга-даа чугаалавас сен» – деп дужаагаш, ону чорудупкан.

Павелди Кесарияже чорудупканы

²³ Баштың оон чүс шериг баштыңчызы ийи кижини кыйгырткаш, оларга: «Кесария чоруур кылдыр 200 чадаг шеригден, 70 аъттыг шеригден база 200 адыгжыдан белеткеңер. Хүн ашкандан бээр үшкү шакта үнеринге белен туруңар. ²⁴ Павелди Феликс чагырыкчыга бүдүн-бүрүн чедирер кылдыр, аңаа мундурар элчигеннерден белеткеңер» – деп дужааган.

²⁵ Ол ышкаш мындыг уткалыг чагаа бижип каан:

²⁶ «Онза хүндүткелдиг чагырыкчы Феликске Клавдий Лисий байыр чедирип олур. ²⁷ Бо кижини иудейлер сегирип алгаш, бичии-ле болза өлүрүп каар частылар, ынчалза-даа мен шериглерим-биле келгеш, ону камгалап кагдым, чүге дээрге ол рим хамааты дээрзин билип алдым . ²⁸ Ону буруудадып турар чылдагаанны билип алыр дээш, мен ону ·дээди иудей Чөвүлелге эккелдим . ²⁹ Аңаа удур буруудадыышкыннар оларның боттарының ыдыктыг хоойлузунга хамааржыр дээрзин, ынчалза-даа өлүмге онаагы дег азы кара-бажыңга олуртку дег буруу ол кижиде чок дээрзин ылавылап көрдүм . ³⁰ Ол кижиге удур сүлчээ барын дыңнааш , мен ону ол-ла дораан силерже чорутканым бо. А ооң буруудадыкчыларынга аңаа удур херекти силерге киирерин дужаадым» .

³¹ Шериглер дужаалды күүседип, Павелди ап алгаш, ону ол кежээ-ле Антипатридага эккелгеннер. ³² Даартазында хүндүс аъттыг шериглер Павелди Кесарияже алгаш чорупкан, а артканнары чурттаар бажыңынче ээп келген. ³³ Кесарияга келгеш, Феликс чагырыкчыга чагааны тывыскаш, Павелди хүлээдип бергеннер. ³⁴ Чагааны номчааш, чагырыкчы Павелдиң кайы девискээрден келгенин айтырган. Ол Киликиядан келген деп билип алгаш , ³⁵ Феликс: «Буруудадыкчыларың чедип кээрге, сээң херээңни дыңнаар мен» – дээн. Оон Павелди Иродтуң ордузунга хоругдалга тударын дужааган.

Павелди буруудатканы

¹ Беш хүн эрткенде, Бурганның дээди бараалгакчызы Анания чоннуң чамдык ·баштыңнары-биле база Тертулл дээр хоойлучу-биле кады Кесарияга келгеш, иудейлерниң Павелге удур буруудадыышкынын чагырыкчының мурнунга илереткеннер. ² Павелди кый дептерге, Тертулл ону буруудадып, мынча дээн: ³ «Онза хүндүткелдиг Феликс! Силерниң алызын бодаан башкарылгаңар ачызында бистиң чуртувус амыр-тайбыңга бүргеткен чурттап турарын база бистиң чоннуң амыдыралы экижээнин көрүп тур бис. Ол бүгүнү кажан-даа, каяа-даа улуг өөрүп четтириишкин-биле хүлээп көөр бис. ⁴ Ам силерни оон ыңай шүүдедип турбазы-биле, бистиң кыскажак түңнээшкинивисти дыңнаарындан чажам дивезиңерни дилеп тур мен.

⁵ Бис бо кижи корум-чурум үрекчизи дээрзин илередип алдывыс, ол – бүгү делегейге иудейлер аразынга үймээн үндүрүкчүзү-дүр база назаретчилерниң оспак бөлүүнүң удуртукчузу-дур . ⁶ Оон ыңай ол Бурганывыс өргээзин безин бужартадыр сагыштыг турду , а бис ону тудуп алдывыс . Ам Павелди байысаагаш, бистиң ону чүү дээш буруудадып турарывысты билип ап боор силер».

⁹ Иудейлер ол бүгүнү шын деп бадыткааш, буруудадыышкынны деткээннер.

Феликстиң мурнунга Павелдиң чугаазы

¹⁰ Чагырыкчы аңаа чугаалаарын айтырга, Павел мынча деп харыылаан: «Хөй чылдар дургузунда бо чонга шииткекчи болуп келгениңерни билир болгаш, бодумнуң херээмни өөрүшкү-биле камгалаар-дыр мен. ¹¹ Иерусалимге мөгейиг кылып келгенимден бээр, он ийи хүнден үр болбаанымны билип ап боор силер. ¹² Мээң буруудадыкчыларым Бурганның өргээзинге кандыг-бир кижи-биле маргыжып турганымны азы ·синагогага болгаш хоорайның өске-бир черинге улусту үймээнче ыдалап турганымны көрбээннер. ¹³ Олар мени ам буруудадып турар чүвезин херек кырында бадыткап шыдавас-тыр. ¹⁴ Ындыг-даа болза, оларның „оспак бөлүк“ деп турары өөредиг ёзугаар ада-өгбевистиң Бурганынга бараан бооп турарымны миннир-дир мен. Ыдыктыг хоойлу болгаш медээчилерниң номнарында бижиттинген бүгү чүвеге бүзүрээр мен. ¹⁵ Бурган Бодунга шынчы-даа, шынчы эвес-даа улусту катап диргизер дээрзинге олар боттары идегээри дег, мен база ындыг идегелдиг мен. ¹⁶ Ынчангаш Бурганның болгаш улустуң мурнунга кезээде арыг арын-нүүрлүг болур дээш , шыдаар шаам-биле чүткүп чоруур мен.

¹⁷ Чонумнуң ядыы улузунга чыгганым ачы-дуза үлеп бээр база Бурганга өргүлдер салыр дээш, хөй чыл аян-чорук соонда, Иерусалимге ээп келгеним ол. ¹⁸ Арыгланыр ёзулалды кылганым соонда , Бурганның өргээзинге кээп, өргүл салып турумда, мени тып чедип келген чүве. Улус-даа үйметпээн, шимээн-дааш-даа үндүрбээн кижи мен. ¹⁹ А ол ышкаш ·Асиядан келген элээн каш иудей аңаа турган чүве. Мени буруудадыр барымдаалары бар болза, силерниң мурнуңарга чугаалаар ужурлуг улус ол-дур. ²⁰ Азы мени ·дээди иудей Чөвүлелге байысаап турда, кандыг буруумну истеп тыпканын мында келген улус чугаалап берзин. ²¹ Байгы-ла буруум – аңаа тургаш: „Өлүглер аразындан катап дирлиринге бүзүрелим дээш, бөгүн мени шиидип тур силер“ – деп алгырганымда бооп чадавас» .

²² Ону дыңнааш, Дээрги-Чаяакчының оруун эки билир Феликс херекти дыңнаарын соңгаарлаткаш: «Силерниң херээңерни муң шериг баштыңы Лисий кээрге, сайгарып көөр мен» – дээн. ²³ Ол чүс шериг баштыңчызынга: «Павелди хоругдалга тудуңар, ынчалза-даа аңаа элээн хосталгадан бериңер база ооң эш-өөрүнге ол дээш сагыш човап кээрин хоруваңар» – деп дужааган.

²⁴ Элээн каш хүн эрткенде, Феликс еврей сөөктүг кадайы Друзилла-биле кады чедип келген. Ол Павелди келдирткеш, Иисус Христоска бүзүрел дугайында ооң чугаазын дыңнап эгелээн. ²⁵ Ынчалза-даа Павел чөптүг чорук, кижиниң бодун өйлээр ужурлуунуң база Бурганның ам кээр шииткели дугайында чугаалап эгелээрге, Феликс корга бергеш: «Амдыызында чоруй бар, чайланы берзимзе, келдиртиптер мен» – дээн . ²⁶ Ооң кадында Павел аңаа хээли саналдаар ирги бе деп, Феликс идегээн чүве-дир, ынчангаш бо-ла ону кыйгыртып эккээр, ооң-биле чугаалажыр турган. ²⁷ А ийи чыл эрткен соонда, Феликсти Порций Фест солуп келген. Иудейлерниң күзелин хандырар дээш, Феликс Павелди кара-бажыңга арттырып каан.

Павелдиң императорнуң шиитпирин негээни

¹ Чагырыкчы апарганының соонда үш хүн эрткенде, Фест Кесариядан Иерусалимче чорупкан. ² Иерусалимге Бурганның дээди бараалгакчылары, иудейлерниң даргалары Фестке келгеш, Павелге удур буруудадыышкыннарын хүлээткеш, оон дилег кылып: ³ «Биске хайыралыыңның демдээ кылдыр Павелди Иерусалимче чорудуп көр» – деп турганнар. А боттары ону орук ара өлүрүп каарын дугуржуп алганнар . ⁴ Ынчаарга Фест: «Павелди Кесарияда хоругдап каан, а бодум база удавас ынаар чеде бээр мен. ⁵ Баштыңчыларыңарның чамдыызы мээң-биле кады баргаш, ол кижи кандыг-бир херек үүлгеткен болза, ону буруудатсыннар» – деп харыылаан.

⁶ Иерусалимге сес-он хүн тургаш, Фест Кесарияже ээп келген. А даартазында хүндүс шииткекчиниң олудун ээлепкеш, Павелди эккээрин дужааган. ⁷ Павел чедип кээрге, Иерусалимден келген иудейлер ону долгандыр турупкаш, хөй-ле аар кем-херек үүлгеткен деп буруудадып эгелээннер, ынчалза-даа буруудадыышкыннарын шынзыдып шыдавааннар. ⁸ А ол бодун агартынып, мынча дээн: «Мен иудейлерниң ыдыктыг хоойлузунга-даа, Бурганның өргээзинге-даа, императорга-даа удур кем-херек үүлгетпээн мен».

⁹ Фест иудейлерге эки кижи бооп көстүр бодаан, ынчангаш ол Павелден: «Сеңээ удур буруудадыышкыннар ёзугаар сени аңаа шиидейн, Иерусалимче баар сен бе?» – деп айтырган.

¹⁰ Павел аңаа мынча деп харыылаан: «Мен императорнуң эрге-хоойлузунуң адаанда мен , мени шиидер ужурлуг чер бо-дур. Иудейлерге бак чүнү-даа кылбаан мен, ону эки билир силер. ¹¹ Мен кем-буруулуг база өлүмге төлептиг чүүл үүлгеткен болзумза, өлүрүнден чажам дивес мен. Ынчалза-даа бо улустуң мени буруудадып турар чүүлдери меге болза, кымның-даа мени оларга тудуп бээр эргези чок. Ынчангаш императорнуң бодунуң шиитпирин негеп тур мен! »

¹² Бодунуң чөвүлели-биле чугаалашкаш, Фест: «Императорнуң шиитпирин негээн болганыңда, императорже чоруур сен» – деп харыылаан .

Фестиң Павелдиң херээн Агриппага тайылбырлааны

¹³ Элээн үе эрткенде, Агриппа хаан биле ооң дуңмазы Вереника Фест чагырыкчыга байыр чедирип, Кесарияга келгеннер. ¹⁴ Олар аңаа элээн хөй хүн болганда, Фест Павелдиң херээн хаанга мынчаар тайылбырлаан: «Мында Феликс турда-ла хоругдаттырган бир кижи бар. ¹⁵ Мен Иерусалимге турумда, Бурганның дээди бараалгакчылары болгаш иудейлерниң даргалары ону буруудаткан чүве. Олар ону шиидерин негеп турду. ¹⁶ Мен оларга буруудаттырган кижини буруудадыкчыларының мурнунга тургузуп, нүүртештирбейн база аңаа камгаланыр арга бербейн, өлүмге шиидери рим ёзу-дүрүмге таарышпас дээрзин чугааладым. ¹⁷ А ол иудейлер бээр чедип кээрге, мен соңгаарладып турбайн, даартазында-ла шииткекчиниң олудунга саадапкаш, демги кижини эккээрин дужаадым. ¹⁸ Ооң буруудадыкчылары туруп келгеш, мээң олардан дыңнаар бодааным чаңгыс-даа буруудадыышкын кылбадылар. ¹⁹ Харын олар ооң-биле оларның чүдүлгезиниң дугайында база бир-ле өлүп калган Иисус дугайында кандыг-бир маргылдаа үндүрдүлер, а Павел ол Иисус дириг дээрзин шынзыдып турду. ²⁰ Бо херекти шиитпирлээр аайын тыппайн: „Иерусалимге баргаш, аңаа шииттирерин күзээр сен бе?“ – деп, оон айтырган мен. ²¹ А Павел ооң херээн император көөр кылдыр маңаа арттырарын негээш турар боорга, ону императорже чорудуптар арга тывылгыже, хоругдалга хевээр тударын дужаадым».

²² Агриппа Фест чагырыкчыга: «Мен бодум база ол кижини дыңнаксап тур мен» – дээн.

Фест: «Эртен дыңнаар сен» – деп харыылаан.

²³ Даартазында хүндүс Агриппа биле Вереника байырланчыы кончуг байдалдыг шииткел черинче кирип келгеннер. Олар-биле кады шериг баштыңнары болгаш хоорайның алдар-хүндүлүг улузу келген. Фест Павелди эккээрин дужааган. ²⁴ Оон Фест мынча дээн: «Агриппа хаан болгаш мында моорлап келген бүгү улус! Иерусалимге база маңаа – Кесарияга эңдерик хөй иудейлерниң аңаа буруу онаап: „Ону амылыг арттырып болбас! “ – деп алгыржып турганы кижизин көрүп тур силер. ²⁵ Ынчалза-даа мен ол кижини өлүрүп шиитки дег чүнү-даа тыппайн баргаш , ол боду императорнуң шиитпирин негээн болганда, ону Римче чорудар деп шиитпирледим. ²⁶ Ынчалза-даа менде ооң дугайында дээрги императорга бижиптер хире тодаргай чүү-даа чок-тур. Ынчангаш бо сайгарылганың соонда бижипки дег чүве билип алыр дээш, ону силер бүгүдениң, ылаңгыя Агриппа хаан силерниң, мурнуңарга үндүрүп эккээрин дужаадым. ²⁷ Мен бодаарымга, хоругдаттырган кижиниң кем-буруузун айытпайн чорудуптары сарыыл чок болгу дег-дир».

Агриппаның мурнунга Павелдиң чугаазы

¹ Агриппа Павелге: «Сеңээ агартынар арга берип турар-дыр» – дээн. Павел ынчан холун көдүрүп медээлээш, бодун камгалаан чугаазын эгелээн :

² «Агриппа хаан! Иудейлерниң хамык буруудадыышкыннарынга удур бодумну камгалап, бөгүн силерниң мурнуңарга турар аргалыг болганымны аас-кежик деп санап тур мен. ³ Артында-ла иудейлерниң хамык ёзу-чаңчылдарын болгаш маргылдаалыг айтырыгларын кончуг эки билир болгай силер. Ынчангаш мени шыдамыккай дыңнаарыңарны дилеп тур мен.

⁴ Бичиимден бээр чер-чуртумга база Иерусалимге канчаар чурттап келгенимни иудейлер шупту эки билир . ⁵ Олар мени шагдан тура таныыр болгаш, чүдүлгевистиң эң шыңгыы чаңчылдарын, дүрүмнерин сагып, ·фарисей болуп келгенимни , күзээр-ле болза, бадыткап шыдаарлар. ⁶ А бөгүн Бурганның өгбелеривиске берген аазаашкынынга идегелим дээш, шииткел черинде тур мен. ⁷ Бистиң он ийи аймаавыс ол аазаашкынның бүдерин манап, дүн-хүн дивейн, Бурганга бараан бооп турар. Шак ол идегелим дээш, иудейлер мени буруудадып турар-дыр, о, Агриппа хаан! ⁸ Иудейлер, Бурганның кижилерни өлүглер аразындан катап диргизиптер аргалыын чүге бүттүнер аргажок чүве кылдыр бодаар силер? ⁹ Мен бодум база Назарет чурттуг Иисуска удур болдунар-ла бүгү чүүлдү кылыр ужурлуг мен деп бодап чордум . ¹⁰ Мен ол бүгүнү Иерусалимге кылып, Бурганның дээди бараалгакчыларындан эрге алгаш, Ооң хөй улузун кара-бажыңче киир октап турдум . А оларны өлүрүп каарга, мен ону деткип турган мен. ¹¹ Шупту ·синагогаларга оларга кеземче онаап, Иисусту бак сөглээринче албадап шаг болган мен. Оларга удур аажок килеңнээш, Иудеядан дашкаар хоорайларга безин оларны истеп-сүрүп турган мен .

¹² Бир катап шак ол сорулга-биле Бурганның дээди бараалгакчыларындан бүрүн эрге болгаш даалга алгаш, Дамаск хоорайже бар чыткан мен . ¹³ Дүъш чедип турда, орукка чорааш, хенертен дээрден чайыннаан, хүнден-даа чырыткылыг чырык көрүп каан мен, Агриппа хаан. Ол чырык мээң база мээң-биле кады чораан өөрүмнүң карактарывысты чылчырыктадыпкан. ¹⁴ Бис шупту черже кээп дүшкен бис, оон меңээ еврей дылга: „Савл! Савл! Мени чүге истеп-сүрүп тур сен? Сени сүрген кымчыже бажың чайгаш, хей-ле бодуңга хора чедирер сен“ – дээн үн дыңнап каан мен. ¹⁵ Мен: „Кым силер, Дээрги?“ – деп айтырган мен. Ынчан Дээрги-Чаяакчы меңээ мынча деп харыылаан: „Мен дээрге истеп-сүрүп чорууруң Иисус-тур мен. ¹⁶ Бут кырынга туруп кел. Мен сеңээ көзүлгеш, сени бараан болукчум кылдыр шилип, Мени көргениңниң болгаш сеңээ ам-даа көргүзер чүүлүмнүң херечизи кылып алдым. ¹⁷ Сени бодуңнуң чонуңдан база сени ам оларже чорудуптарым өске чоннар улузундан камгалаар мен. ¹⁸ Оларның бачыттары өршээттинзин дээш, а ол ышкаш Меңээ бүзүрээниниң ачызында Бурганның ыдыктаан чонунуң аразынче кирзиннер дээш, сен оларның карактарын ажыдар база дүмбей караңгыдан – чырыкче , эрликтиң чагыргазындан – Бурганче ээлдирер сен“.

¹⁹ Ынчангаш, Агриппа хаан, дээрден ·ажыдыышкынга удурланыр аргам чок болган. ²⁰ Баштай Дамаскыга , а ол ышкаш Иерусалимге, оон бүгү Иудеяга база өске чоннар улузунга суртаалдай берген мен. Олар бачыттарын миннип, Бурганче ээлзиннер дээш база ылап-ла ындыызын бадыткаар ажыл-херектерден кылзыннар дээш, суртаалдап турган мен. ²¹ Ооң ужурунда иудейлер мени Бурганның өргээзинге сегирип алгаш, өлүрер деп турганнары ол-дур . ²² Ынчалза-даа Бурган меңээ бөгүнге чедир дузалап турар болгаш, ам мында бүгү чоннуң – улугнуң-даа, бичениң-даа мурнунда туруп алган, херечилеп тур мен. Медээчилер болгаш Моисейниң өттүр билип медеглээнинден өске чүнү-даа чугаалавайн тур мен: ²³ Христос хилинчекти көрүп эртер база өлүглер аразындан эң-не баштай катап дирлип кээр , Ол иудейлерге болгаш өске чоннар улузунга чырыкты эккээр деп чугаалап тур мен».

Павелдиң Агриппаны бүзүредирин оралдашканы

²⁴ Павел ам-даа агартынып турда, Фест ону ыыткыр үн-биле: «Сээң угааның солуудаан-дыр, Павел! Хөй эртем-билииң сени сээдеңнедипкен-дир!» – деп үзе кирипкен.

²⁵ Павел: «Мен сээдеңневээн мен, хүндүлүг Фест, чугаалап турар чүвем алыс шынныг-даа, сарыылдыг-даа – дээн. – ²⁶ Агриппа хаан ол бүгүнү эки билир, ынчангаш ооң-биле хостуг чугаалажып болур мен. Чүү-даа чүве ооң кичээнгейиниң кыйыы-биле эртпээн деп бодаар мен, чүге дээрге бо бүгү чүүлдер хамык улус мурнунга болган болгай. ²⁷ Агриппа хаан! Бурганның медээчилеринге бүзүрээр силер бе? Мен билир мен – бүзүрээр силер».

²⁸ Агриппа Павелге: «Сен мени база ындыг дораан христиан кижи кылып алыр бодадың бе?» – дээн.

²⁹ Павел: «Ол хуусаа үр-даа, кыска-даа болган болза, чаңгыс силер эвес, а бөгүн мени дыңнап турар бүгү улус, чүгле бо илчирбелер чокка , мен дег болу бээриңер дээш, Бурганга тейлеп тур мен» – деп харыылаан.

³⁰ Хаан, а ооң-биле кады чагырыкчы, Вереника база олар-биле кады олурган шупту улус ынчан туруп келген. ³¹ Олар үнгеш, аразында мынча деп чугаалажы бергеннер: «Бо кижи ону хоругдагы дег азы өлүргү дег чүү-даа чүве кылбаан-дыр» . ³² А Агриппа хаан Фестке: «Ол кижи боду императорнуң шиитпирин негевээн болза , ону ам хостап болур турган-дыр» – дээн.

Павелдиң Римче чорупканы

¹ Италияже эжиндирип чоруптарын шиитпирлээнивис соонда , Павелди база өске-даа чамдык хоругдаттырган улусту императорнуң тускай батальоннуң чүс шериг баштыңчызы Юлийге хүлээдип берген. ² Адрамит хоорайдан ·Асияның эриктеринче эжиндирип үнүпкен корабльга олурупкан бис. Бистиң-биле кады Фессалоника чурттуг македончу Аристарх чораан . ³ Даартазында хүндүс Сидон хоорайга эжиндирип келген бис. Юлийниң Павелге хамаарылгазы кижизиг болган. Ол Павелдиң хереглээн чүвезин тып берип, сагыш човаашкынын көргүзер дээн эш-өөрүнге баргаш кээр арганы аңаа берген. ⁴ Бис оортан далайже үнгеш, дедир хаттар хадаанындан Кипрни хаттардан ыжыктаан талазы-биле эжиндирип эрттивис. ⁵ Киликия биле Памфилияның эриктерин чуй чалгып чыдар далайны кежир эжиндиргеш, Ликияның Мира хоорайга келген бис. ⁶ Аңаа шериг баштыңчызы Италияже эжиндирип бар чораан Александриядан келген корабль тып алгаш , бисти аңаа олуртупкан.

⁷ Хөй хүннер иштинде удур хат хадаанындан оожум эжиндирзе-эжиндирзе, арай боорда Книд хоорайның чаны-биле эрттивис. Удур хаттар хадаанындан оруувус уламчылап чадааш, Салмон шенектиң чоогу-биле Крит ортулуктуң хаттардан ыжык талазын дургаар эжиндирип каан бис. ⁸ Улуг күжениг-биле ооң кыдыын дургаар эжиндиргеш, Ласея хоорайдан ырак эвесте Эки Өртээлдер дээр черге келген бис.

⁹ Хөй хүннерни чидирген болгаш, эжиндирери озалдыг апарган, эң чугула иудей ·шээр хүнү база эрткен турган. Ынчангаш Павел мынча деп сагындырган: ¹⁰ «Дыңнаңарам! Бистиң аян-чоруувус чүгле корабль биле чүъкке эвес, а улуска база улуг бергедээшкиннер болгаш айыыл-халап-биле эртерин көрүп тур мен». ¹¹ Ынчалза-даа шериг баштыңчызы Павелди дыңнавайн, корабль ээзи биле башкарыкчының сүмезин эдерген. ¹² Ук өртээл аңаа кыштаарынга таарышпас боорга, далайжыларның хөй кезии оортан далайже үнгеш, болдунар болза, Критте Финик өртээлге четкеш, кышты аңаа ажарын шиитпирлээн. Финик дээрге мурнуу-барыын база соңгу-барыын чүктерже углай ажык чыдар өртээл турган.

Шуурган

¹³ Мурнуу чүктен оожум хат хадыырга, «Биске херек чүве чогум-на ол-дур» дээш, далайжылар якорун көдүргеш, Криттиң эриин дургаар эжиндирип чорупканнар. ¹⁴ Ынчалза-даа удаваанда ортулуктан бисче «соңгу-чөөн чүктүң хады» деп адаар күштүг шуурган хөме хадып келген . ¹⁵ Корабль шуурганга алзыпкаш, хат удур чоруп чадап каан. Бис ынчан чалгыгларга чагыртып, олар бисти кайнаар углай-дыр, ынаар октадып чоруп берген бис. ¹⁶ Кавда дээр бичии ортулуктуң ыжык талазы-биле эжиндирип эртип бар чыткаш, аңаа камгалал хемезин арай боорда быжыглап алдывыс. ¹⁷ Ону өрү көдүргеш, корабльдың адаа-биле чоон хендирлер өттүргеш, куржай шарып алган бис. Сирт деп элезинниг сыык черге хептели бээринден сезингеш, корабльдың парустарын дүжүрүп каапкаш, хат аайы-биле чоруп берген бис. ¹⁸ Шуурган шыдажыр аргажок киткээрге, даартазында хүндүс корабльдың чүъгүн дүжүр октап эгелээн бис . ¹⁹ А үшкү хүнде дериг-херекселдиң кезиин улус боттарының холдары-биле корабльдан дүжүр октапкан. ²⁰ Хөй хүннер дургузунда хүн-даа, сылдыстар-даа көрбедивис, а күштүг шуурган киткеп-ле турган. Адак соонда камгалал алыр кандыг-даа идегел ышкындырган.

²¹ Улус дыка үр чүнү-даа чивээн турган. Павел ынчан туруп келгеш, мынча дээн: «Силер мээң сүмем дыңнап, Криттен эжиндирип үнмес турган-дыр силер, эш-өөр. Ынчанган болза, бо хамык айыыл-халапка, чидиригге таварышпас ийик бис. ²² Ынчалза-даа ам сорук кириңер: силерниң кайыңар-даа өлбес-тир, а чүгле корабль бустур-дур. ²³ Эрткен дүне мээң мөгейип, бараан бооп чоруурум Бурганның төлээзи меңээ келгеш барды . ²⁴ Ол меңээ: „Павел, кортпайн көр. Императорнуң мурнунга турар ужурлуг сен , ол дээш, Бурган Бодунуң авыралы-биле кады эжиндирип чорууруң бүгү улуска амы-тынны хайырлаар-дыр“ – диди. ²⁵ Ынчангаш сорук кириңер, эш-өөр. Мен Бурганга база бүгү чүвениң Ооң чугаалаан аайы-биле болурунга бүзүрээр мен. ²⁶ Бисти кандыг-бир ортулукче үндүр октаптар ужурлуг» .

²⁷ Он дөрткү дүн дүшкенде, чалгыглар бисти Адриатика далайынга чайгап чораан. Дүн ортузунда далайжылар чоогувуста бир-ле чер барын билип кааннар. ²⁸ Олар сугнуң тереңин хемчээрге, дөртен хире метр болган. Элээн болгаш, катап хемчээрге, үжен хире метр болган. ²⁹ Бисти хаяларже үндүр октаптарындан корткаш, далайжылар корабльдың артыы талазындан дөрт якорь бадыргаш, хүн дүрген-не үнүп келзин дээш, мөргүп турганнар. ³⁰ Олар корабльдан дезерин оралдажып, корабльдың думчуундан якорь бадырган улус болуп, камгалал хемезин сугже дүжүре бергеннер. ³¹ А Павел шериг баштыңчызы болгаш шериглерге: «Олар корабльга артпас болза, силер дириг артарын кордаваңар» – дээн. ³² Шериглер ынчан хемени тудуп турган чоон хендирлерни үзе шааптарга, ол далайже кээп дүшкен.

³³ Даң адар душта Павел хамык улуска чемненип алыры эки боор деп чугаалап эгелээн: «Бөгүн силерниң дириг үнер дээн манаашкыныңарның он дөрткү хүнү-дүр. Ол үе иштинде чүнү-даа чивээн болгай силер. ³⁴ Ынчангаш чемненип аарыңарны сүмелеп тур мен. Амы-тынныг артар дизиңерзе, ол силерге эргежок чугула, кайыңарның-даа бажындан чаңгыс-даа дүк черже кээп дүжүп читпес ». ³⁵ Павел ынча дээш, хлебти алгаш, бүгү улустуң мурнунга Бурганга өөрүп четтиргеш, үлежип , чий берген. ³⁶ Улус шупту сорук кирип, чемненип алган.

³⁷ А корабльга шупту 276 кижи турган бис. ³⁸ Тоттур чемненген соонда, кызыл-тасты далайже дүжүр октап, корабльды чиигедип эгелээн бис.

Корабльдиң озал-ондакка таварышканы

³⁹ Даң адып кээрге, далайжылар элезинниг эриктиг мугулдур көрүп кааннар, ынчалза-даа чүү деп чер дээрзин билбес болганнар. Олар, болдунар чүве болза, корабльды сыык черге кадалдыр олуртуптарын шиитпирлээннер. ⁴⁰ Якорьларны далайже дүлүпкеш, корабльды башкарар эшкииштер быжыглаан хендирлерни одура кезипкеш, хат корабльды аппаары-биле бичии парус көдүргеш, эрикче эжиндирип чорупкан бис. ⁴¹ Корабль элезинниг шенекке үскеш, сыык черге кадалы берген. Думчуу хандыр кадалгаш, шимчевейн барган, а артыы талазын күштүг чалгыглар буза шаап эгелээн.

⁴² Хоругдаттырганнардан чаңгызы-даа эштип чорупкаш, дезе бербезин дээш, шериглер оларның шуптузун өлүрер деп шиитпирлеп алган. ⁴³ Ынчалза-даа шериг баштыңчызы Павелдиң амы-тынын камгалаар дээш , оларның ол сагыжын күүседиринге шаптыктап каан. Ол эштип билир улусту сугже баштай шурай бергеш, эрикке чедир эштирин дужааган. ⁴⁴ Арткан улуска калбак ыяштар болгаш корабльдың бузундуларындан туттунгаш, амы-тынын камгалаарын айыткан. Ынчалдыр хамык улус эрикке чеде берген, кым-даа дүжүп өлбээн болган.

Мальта ортулукка

¹ Эрикче бүдүн-бүрүн үнүп келгеш, ортулуктуң ады Мальта дээрзин билип алган бис. ² Ооң чурттакчылары бисти экииргээ аажок уткуп-хүлээп алганнар. Чаъс чаап эгелээш, соой бээрге, олар одаг салгаш, бисти чалап алганнар. ³ Павел куспак долдур чээрген чыггаш, отче киир октап турда, чалбыыштан дескен чылан союп үнгеш, ооң холунга астына берген. ⁴ Павелдиң холунда халаңнаан чылан көргеш, ол чер чурттуг улус аразында мынча дээннер: «Чигзиниг чок, бо кижи өлүрүкчү турган боор, чүге дээрге ол далайга дүжүп өлбезе-даа, хай-бачыт дээш өжээн негээр бурган ону дириг арттырбады». ⁵ Ынчалза-даа Павел чыланны отче дүжүр силгиптерге, ол аңаа кандыг-даа хора чедирбээн . ⁶ А улус ону ыжып эгелээр боор азы өлүг кээп дүжер боор деп бодаан. Ындыг-даа болза, үр манап келгеш, ооң-биле кандыг-даа айыыл-халап болбаанын көргеш, сагыш-бодалын өскертип: «Ол кижи – бурган-дыр» – дижи бергеннер .

⁷ Ол черден ырак эвеске ортулук чагырыкчызы Публийниң ээлел чери турган. Ол бисти бажыңынче чалааш, үш хүн дургузунда хүндүлеп келген. ⁸ А ол үеде Публийниң ачазы халыын аарыы болгаш кыжыктан аарааш, дөжээнден турбайн чыткан чүве-дир. Павел ооң өрээлинче киргеш, мөргүп алган соонда, аңаа холдарын дээскеш, экиртип каан . ⁹ Ол болуушкунну көргеш, ортулукта чурттаан өске-даа аарыг кижилер чедип кээп, экирип турганнар. ¹⁰ Олар өөрүп четтиргенин илередип, биске хөй-ле хүндүткел көргүскеннер, а кажан улаштыр эжиндирип чоруур деп турувуста, олар бисти орукка эргежок чугула херек бүгү чүве-биле хандырдылар.

Мальтадан Римче

¹¹ Үш ай эрткенде, Александриядан келгеш , ол ортулукка кыштаан «Ийис бурганнар» дээр корабльга эжиндирип чорупкан бис. ¹² Оон Сиракузы хоорайга келгеш, аңаа үш хүн турдувус. ¹³ Оон эжиндирип үнгеш, Ригия хоорайга келдивис. Даартазында хүндүс мурнуу чүктен хат хадый бээрге, ийиги хүнде Путеолы өртээлге эжиндирип келдивис. ¹⁴ Бис ол черден бүзүрээн ха-дуңмавыс тып аарывыска, олар бисти аңаа чеди хүн хире олар-биле кады турарын дилээннер. А ооң соонда ам-на Римге келдивис.

¹⁵ Хоорайда ха-дуңмавыс бистиң дугайывыста дыңнап кааш, мырыңай Аппийниң шөлүнге база Үш Шайлааракка уткуп үнүп келгеннер. Оларны көргеш, Павел Бурганга өөрүп четтиргеш, сорук кире берген. ¹⁶ Римге кээривиске , Павелди бир шериг кижиге кадарткаш, аңгы чурттаарын чөпшээреп каан.

Павелдиң Римге суртаалдааны

¹⁷ Үш хүн эрткенде, Павел иудейлер аразында эң алдар-хүндүлүг улусту чыып алган. Олар чыглып кээрге, ол мынча деп чугаалаан: «Ха-дуңма! Бистиң чонга база ада-өгбелеривистиң ёзу-чаңчылдарынга удур үүлгеткен чүвем чок-даа болза, мени Иерусалимге тудуп хоругдааш, рим эрге-чагырга улузунга хүлээдип берген. ¹⁸ Олар мени истеп байысаагаш, өлүрүп шиитки дег чүү-даа чүве үүлгетпээн боорумга, хостап салыр деп турдулар . ¹⁹ Ынчаарга иудейлер аңаа удурланыр боорга, императорнуң шиитпирин негээр ужурга таварыштым, ындыг-даа болза, бодумнуң чонумга удур кандыг-даа буруудадыышкын менде чок. ²⁰ Силерге ужуражып, ол дугайында чугаалажыр дээш, бөгүн силерни чыылдырып алдым, чүге дээрге мени бо илчирбе-биле Израильдиң идегели дээш демирлээн-дир».

²¹ Олар аңаа: «Бис Иудеядан сээң дугайыңда кандыг-даа чагаалар албаан бис, оон келген ха-дуңмавыстың чаңгызы-даа сээң дугайыңда биске дыңнатпаан, багай чүү-даа чугаалаваан. ²² Ындыг-даа болза, үзел-бодалың дугайында сенден боттарывыс дыңнаксап тур бис, чүге дээрге улус чер болганга ол өөредигге удурланып турарын дыңнаан бис» – дээннер.

²³ Оларның Павел-биле дугуржуп алган хүнүнде оон-даа хөй иудейлер ооң чурттап турган черинге чедип келгеннер. Павел эртенден кежээге чедир Бурганның Чагыргазының дугайында оларга тайылбырлап база херечилеп, Моисейниң хоойлузу болгаш медээчилерниң номнарынга үндезилээш , Иисустуң дугайында оларга шынзыдып келген. ²⁴ Чамдык улусту ол бодунуң сөстери-биле бүзүредип шыдаан, а өскелери бүзүревейн барган. ²⁵ Олар аразында маргыжып эгелээш, тарап чоруур деп турда, Павел оларга түңнел сөстерин чугаалаан: «Ыдыктыг Сүлде Исайя медээчиниң аксы-биле ада-өгбелериңерге алыс шынны чугаалап каан-дыр :

²⁶ „Барып, бо чонга: ‘Дыңнааш-даа, угаап билбес-тир силер,

көргеш-даа, эскербес-тир силер’ – деп чугаала .

²⁷ ‘Бо чоннуң чүректери дашталып калган,

ол кулаан кумнап, караан хаптап алган.

Оон башка олар караа-биле көрүп, кулаа-биле дыңнап,

чүрээ-биле угаап билиптер турган ийик;

оон башка олар Менче эглип кээп кээр ийик,

а Мен оларны экиртир ийик мен’ – деп чугаала“ .

²⁸ Ынчангаш Бурган Бодунуң камгалалын өске чоннар улузунче чорутканын база олар ону дыңнап каары силерге билдингир болзун!»

³⁰ Павел Римге, хөлезинин боду төлеп турганы бажыңга бүдүн ийи чыл иштинде чурттап, аңаа ужуражып келген кижи бүрүзүн хүлээп ап турган. ³¹ Ол Бурганның Чагыргазын дидими-биле, доктар чокка суртаалдап , Дээрги Иисус Христостуң дугайында улуска өөредип келген.