1 Коринфичилерге

Коринфичилерге бирги чагаа

Киирилде

Коринф хоорай Эрте-бурунгу Грецияга чугула садыг төвү турган. Павел аңаа Буянныг Медээни, чижеглеп алырга, бистиң эраның 50-ги чылында эң баштай суртаалдаан. Элчин Коринфиден чоруй барган соонда, ооң биле чаа христиан ниитилелдиң аразынга чагаалажыышкын эгелээн. Бо чагаа Павелдиң Коринфиже чоруткан чагааларының ийигизи болур (биргизи Чаа Чагыг-керээже кирбейн барган). Ол ону Эфес хоорайдан 50 чылдарның ортан үезинде чоруткан.

Коринфиде чаа христианнарның аразынга элээн хөй бергедээшкиннер тыптып келген: Павел чорупкан соонда, коринфичи ниитилелдиң дыка хөй кежигүннери Христостуң адынга төлептиг чуртталга-биле ам-даа чурттап эгелевээн турган. Ооң кадында чамдык улус Павелдиң суртаалы алыс шынныг эвес деп, ооң эрге-күжүнге удурланып турган.

Чагааның бирги кезээнде (1–6 эгелер) Павел номчукчуларны кижиниң мерген угаанынга эвес, а чүгле Христоска ынаныр кылдыр база буян кылып амыдыраар кылдыр сургап турар. Оон ыңай (7:1–16:4) ол коринфичилерниң чагаазында аңаа салдынган чамдык хуу айтырыгларга харыылаан: эр, херээжен кижилер аразында харылзаалар, дүрзү-бурганнарга өргүп салган аъш-чем, Бурганга мөгейиишкин үезинде албан-дужаал барымдаалаары, Сүлдеден кээр ачы-буянныг белектер, кижилерниң келир үеде катап дирлири болгаш Иерусалимде христианнарга ачы-дуза кылырының дугайында. Түңнелинде (16:4-24) Павел бодунуң кылыр деп турар чүүлдериниң дугайында чугаалап, байыр чедириишкиннерин дамчыдып турар.

Киирилде сөстер

¹ Христос Иисустуң элчини боору-биле Бурганның күзел-соруун ёзугаар кыйгырткан Павелден база бүзүрээн дуңмам Сосфенден байыр. ² Коринф хоорайда Бурганга бүзүрээннер ниитилелинге , Христос Иисусту дамчыштыр ыдыктаткаш, Бурганның чону боору-биле кыйгырткан бүгү улуска , а ол ышкаш янзы-бүрү черлерде чурттап турар, оларның база бистиң ниити Дээргивис Иисус Христостуң адын адап, кыйгырган бүгү улуска бижидим. ³ Бурган Адавыс болгаш Дээрги Иисус Христостан келген авырал база амыр-тайбың силерге доктаазын!

Павелдиң Бурганга өөрүп четтиргени

⁴ Христос Иисуска башкарты бээриңерге, Бурганымның силерге хайырлаан авыралы дээш, Аңаа үргүлчү өөрүп четтирер-дир мен. ⁵ Ону дамчыштыр бүгү чүүл-биле: сөс-биле-даа, билиг-биле-даа баяан болгай силер . ⁶ Ол ышкаш бистиң Христос дугайында херечилеливис силерниң араңарга бадыткаттынган болгай. ⁷ Ынчангаш Дээргивис Иисус Христостуң чедип кээрин манап турар үеңерде , Ооң кандыг-даа ачы-буянныг белектери силерде четчири-биле бар. ⁸ Дээргивис Иисус Христостуң чедип кээр хүнүнде шуут кем-буруу чок улус болзун дээш, Ол силерни эчизинге чедир деткип, быжыктырар . ⁹ Дээргивис, Бурганның Оглу Иисус Христос-биле харылзаалыг болзуннар дээш силерни кый деп алган Бурган аазаан аксы-сөзүнге шынчы болгай .

Коринфиде христиан ниитилелде аңгылажыр чорук

¹⁰ Дээргивис Иисус Христостуң ады-биле силерден аажок дилеп тур мен, ха-дуңма: чаңгыс эп-сеткилдиг амыдыраңар, араңарда аңгылажып, алгышпаңар, угаап билиишкиниңерге база бодалдарыңарга чаңгыс аай бооп көрүңер . ¹¹ Ха-дуңма, араңарда чөрүлдээлер барын Хлояның өг-бүлезиниң улузундан билип алдым. ¹² Мен мону чугаалаар бодадым: силерниң кижи бүрүзү тус-тузунда «Павелдиң талалакчызы мен», «Аполлостуң талалакчызы мен» , «Кифа Пётрнуң талалакчызы мен» , «Христостуу мен» деп туруп бээр-дир. ¹³ Таанда-ла Христос кезектерге чарлы берген бе? Таанда-ла Павел силер дээш хере шаптырткан бе? Азы силер Павелдиң ады-биле ·сугга суктурганыңар ол бе? ¹⁴ Крисп биле Гаийден өске , силерниң кайыңарны-даа сугга сукпааным дээш, Бурганга өөрүп четтирдим. ¹⁵ Ындыг болганда, «Павелдиң ады-биле сугга суктуруп алдым» деп, кайыңар-даа чугаалап шыдавас. ¹⁶ (Ийет, Стефанның өг-бүлезиниң улузун ·сугже сукканым шын . А өске кандыг-бир кижини сугже суп турганымны сагынмас-тыр мен.) ¹⁷ Христос мени улусту сугже суксун дээш эвес, а Буянныг Медээни суртаалдазын дээш, чоруткан болгай. Ындыг-даа болза, суртаалым чечен, мерген сөстерге үндезилеттинмээн , оон башка Христостуң ·белдир-ыяшка өлүмү ужур-утказын чидириптер ийик.

Христос – Бурганның күчү-күжү болгаш мерген угааны

¹⁸ Ол белдир-ыяшка чүү болганының дугайында медээ өлүм-чидимниң оруу-биле бар чыдар улуска мелегей чүүл боор, а камгалалдың оруу-биле бар чыдар биске – Бурганның күчү-күжү боор . ¹⁹ Бурган Бижилгеде чугаалаан-на болгай:

«Мерген угаанныгларның мерген угаанын чок кылыр мен,

сарыылдыгларның сарыылын күш чок болдурар мен» .

²⁰ Ынчаарга ам мерген угаанныг кижиниң дээредээн чүвези чүл? Эртемденниң дээредээн чүвези чүл? Бо үениң бодалчыларының дээредээн чүвези чүл? Бурган бо делегей улузунуң мерген угаанын бүдүүлүк кылдыр көргүспээн ийикпе? ²¹ Бурганның мерген угаанының бодап каанын ёзугаар, бо делегей бодунуң мерген угаанын дамчыштыр Бурганны билип шыдавас боорга, Ол бүзүрээн улусту Буянныг Медээниң «мелегейи-биле» камгалаарын чүүлдүг деп көрген.

²² Иудейлер кайгамчык демдектер негеп турарлар , а гректер мерген угаан дилеп турарлар. ²³ А бис Христостуң белдир-ыяшка өлүмүн суртаалдап турар бис. Ол медээ иудейлерге – ажып эрттинмес моондак боор , а өске чоннар улузунга – мелегей чүүл боор. ²⁴ А Бурганның кый деп алган улузунга (иудейлерге-даа, гректерге-даа) суртаалдап турарывыс Христос – Бурганның күчү-күжү болгаш мерген угааны боор . ²⁵ Чүге дээрге Бурганның «мелегейи» безин кижиниң мерген угаанындан оранчок мерген, а Бурганның «кошкаа» кижиниң күжүнден оранчок күштүг.

²⁶ Ха-дуңма, Бурганга кыйгырткан үеңерде кандыг туржук силер, сактып келиңерем. Улустуң көрүжү-биле үнелээр болза, эвээш кезииңер мерген угаанныг турду; эвээш кезииңер күштүг турду; эвээш кезииңер ызыгуурлуг өг-бүлелерге хамааржыр турду. ²⁷ Ындыг-даа болза, мерген угаанныгларны ыяттырар дээш, Бурган бо делегейге сарыыл чок дирткен чүүлдү шилип алган, а күштүг чүүлдү ыяттырар дээш, бо делегейге кошкак дирткен чүүлдү шилип алган. ²⁸ «Үнелиг» деп санаттырар чүүлдү күш чок болдурар дээш, Ол бо делегейге дорамчылаткан, бак көрдүрген база «үнези чок» дирткен чүүлдү шилип алган .

²⁹ Ооң түңнелинде Бурганның мурнунга кым-даа мактанып шыдавас . ³⁰ Бурганның ачызында силер ам Христос Иисуска башкарты берген силер. Бурганның мерген угааны биске Ону дамчыштыр боттанган. А ол мерген угаан бисти актыг болгаш ыдыктыг кылып кааш, бачыттардан хостаан . ³¹ Бижилгеде: «Мактаныр бодаан кижи чүгле Дээрги-Чаяакчының дугайында мактанзын!» – деп бижээни дег кылдыр боттанганы ол-дур .

Павелдиң Коринфиге ооң мурнунда суртаалдааны

¹ Ха-дуңма, мен силерге кээримде, Бурганның чажыдын каас-коя, чечен чугаа-биле, онзагай мерген угаан-биле суртаалдаар бодап келбээн мен . ² Силер-биле кады тургаш, Иисус Христостан аңгыда, Ооң ·белдир-ыяшка өлүмүнден аңгыда, чүнү-даа билбес болурун шиитпирлээн мен . ³ Мен силерге сулараан , аажок коргуп-сирилээн чедип келдим. ⁴ А мээң медеглээн сөзүм биле суртаалым мерген угаан болгаш бүзүренчиг сөстер-биле эвес, а Сүлдениң күчүзүн бадыткааны-биле салдарлыг бооп турган . ⁵ Ынчангаш силерниң бүзүрелиңер кижиниң мерген угаанынга эвес, а Бурганның күчү-күжүнге үндезилеттинген-дир .

Бурганның мерген угааны Ооң Сүлдезин дамчыштыр илереттинген

⁶ Ындыг болза-даа, бис мерген угаанны бүзүрел талазы-биле өзүп чедишкен улус аразынга суртаалдап турар бис . А ол мерген угаан – бо делегейниң эрге-чагыргазын ышкынар четкен чагырыкчыларының мерген угааны эвес-ле болгай. ⁷ Ооң орнунга Бурганның амдыгаа чедир чажыт турган мерген угаанын суртаалдап турар бис . Ол мерген угаанны Бурган бисти өндүр бедик байдалче киирер дээш, өртемчейни чаяарының бетинде-ле баш удур шилип алган. ⁸ Бо делегейниң чагырыкчыларындан кым-даа ону билип шыдаваан , оон башка олар өндүр улуг Дээргивисти хере шаппас ийик. ⁹ Харын Бижилгеде ол дугайында мынчаар бижээн:

«Бурганга ынак улуска Ооң белеткеп каан чүүлүн карак-даа көрбээн,

кулак-даа дыңнаваан база кижиниң угааны-даа билип шыдаваан» .

¹⁰ А Бурган биске ол чүүлдү Сүлдени дамчыштыр илередип берген , чүге дээрге Сүлдениң шинчилеп билбес чүвези чок, Ол Бурганның бодалдарының ханы дүвүн бүрүнү-биле билир . ¹¹ Кижиниң чүрээнде сүлдезинден аңгыда, ооң бодалдарын кым билирил? Шак-ла ынчаар Бурганның Сүлдезинден аңгыда, Ооң бодалдарын кым-даа билбес. ¹² А бис бо делегейге хамааржыр сүлдени хүлээп албаан бис. Харын Бурганның Сүлдезин хүлээп алган бис , ынчангаш Ооң биске хайырлаан чүүлдерин билип ап шыдаар бис. ¹³ Ол дугайында кижиниң мерген угааны өөреткен сөстер-биле эвес , а Сүлдениң биске шиңгээттиргени сөстер-биле суртаалдап турар бис. Сүлдеден келген алыс шынны Сүлдениң өөреткени сөстер-биле чугаалап турарывыс ол .

¹⁴ Кижи бүдүжүнүң аайы-биле чурттап чоруур кижи Бурганның Сүлдезиниң илереткен чүүлүн хүлээп албас . Ол ону мелегей чүүл деп санаар база угаап шыдавас, чүге дээрге ол чүүлдү чүгле Сүлдениң дузазы-биле угаап билип боор. ¹⁵ Сүлдеге башкарткан кижи бүгү чүүлдү өттүр билип шыдаар, а ооң бодун кым-даа өттүр билип шыдавас.

¹⁶ «Кым Дээрги-Чаяакчының угаанын билип ап,

Аңаа арга-сүме берип шыдааныл?»

А биске Христостуң угаанын берип каан.

Улус-биле эвес, чүгле Бурган-биле мактаныңар

¹ Ынчаарга, ха-дуңма, мен силерге, Сүлдеге башкарткан улуска дег, чугаалап шыдавас турдум, а биеэги кижи бүдүжүнүң күзээшкиннеринге алыскан улуска дег, Христос-биле харылзаалыг чаш төлдерге дег, чугаалап турдум. ² Мен силерни кадыг чем-биле эвес, а сүт-биле чемгерип турдум, чүге дээрге кадыг чем чиир харыыңар чок турду, ам безин ындыг хевээр-дир силер . ³ Бачыттыг бүдүжүңерге чагыртыр хевээр-дир силер. Араңарга адааргал, алгыш-кырыш ам-даа бар турда , биеэги бүдүжүңерниң күзээшкиннеринге алыскан улус боор эвес силер бе , бодуңарны бүгү бо делегейниң улузу дег ап чоруур эвес силер бе? ⁴ Бирээңер: «Павелдиң талалакчызы мен», а өскеңер: «Аполлостуң талалакчызы мен» – деп турар болза, өске бүгү улус дег болбаан силер бе?

⁵ Ынчаарга Аполлос деп кымыл? А Павел деп кымыл? Олар чүгле бараан болган улус-тур. Оларның ачызында Христоска бүзүрээн силер, Дээрги-Чаяакчы оларның кайызынга-даа тускай ажыл-херекти дааскан . ⁶ Мен үрезин тарыдым, Аполлос ону ·суггарып турган , а Бурган өстүрүп каан . ⁷ Тараан болгаш суггарган кижиде онза чүү-даа чок , чүгле өстүрүп каан Бурганда чугула ужур-утка бар-дыр. ⁸ Тарып турар кижи биле суггарып турар кижи чаңгыс сорулгалыг, оларның кайызы-даа кылган ажыл-херээнге дүүштүр шаңнал алыр . ⁹ Бис Бурган-биле кады чаңгыс ажыл-херек кылып турар бис , а силер – Ооң шөлү, Ооң тудуу силер .

¹⁰ Мен, мерген угаанныг тудугжу дег, Бурганның меңээ хайырлаан авыралы-биле үндезинни салып кагдым , а ооң кырынга аңгы кижи тудуп үндүрер. Ындыг-даа болза, кижи бүрүзү канчаар тудуп үндүреринче кичээнгей салзын. ¹¹ Кым-даа салып каан үндезинден аңгы чаа үндезин салып шыдавас, а ол үндезинивис – Иисус Христос-тур . ¹² Кандыг-бир кижи шак ол үндезинге тудуп үндүрүп тура, алдын, мөңгүн, үнелиг эртине даштар азы ыяш, сиген, саваң ажыглап боор. ¹³ Кымның-даа ажыл-херээ илдең апаар, Христостуң ээп кээр хүнү бүгү чүүлдү көскү кылыптар , чүге дээрге Бурганның оду-биле шылгай бээр. Кижи бүрүзүнүң кандыг ажыл-херек бүдүргенин ол от шылгаар . ¹⁴ Кандыг-бир кижиниң бүдүрген ажыл-херээ – туткан тудуу шылгалданы эрте берзе, ол кижи шаңнал алыр. ¹⁵ А бүдүрген ажыл-херээ өрттенип калза, ол когарап үнер. Ындыг болза-даа, ол кижи камгалал алыр, чүгле оозу, оттан ушта тырткан дег , арга чадаарда камгалал болур.

¹⁶ Бурганның өргээзи бооп турарыңарны база Бурганның Сүлдези араңарда амыдырай бергенин билбезиңер ол бе? ¹⁷ Бурганның өргээзин узуткап турар кижи бар болза, Бурган ол кижини узуткаар, чүге дээрге Бурганның өргээзи ыдыктыг, а силер дээрге ол өргээ-дир силер .

¹⁸ Бодуңарга бодуңар дуурайлатпаңар. Кайы-бирээңер бо делегейниң улузунуң билиишкини-биле мерген угаанныг мен деп бодап турар болза, херек кырында мерген угаанныг боор дээш, ол кижи «мелегей» апарзын. ¹⁹ Бо делегейниң улузунуң мерген угааны – Бурганның мурнунга мелегей чүүл-ле болгай . Бижилгеде мынча деп бижээн-дир:

«Ол мерген угаанныг дирткеннерни

оларның-на кажары-биле тудар» .

²⁰ А оон ыңай:

«Дээрги-Чаяакчы мерген угаанныгларның бодалдары

чүгле хей-бус дээрзин билир» .

²¹ Ынчангаш кым-даа улус-биле мактанмазын, чүге дээрге бүгү чүве силернии-дир: ²² Павел, Аполлос, Кифа Пётр азы бо делегей-даа, амыдырал азы өлүм-даа, амгы азы келир үе-даа – ол бүгү силернии-дир, ²³ а боттарыңар Христоска хамааржыр силер , а Христос – Бурганга.

Павелдиң коринфичилерни боттарын өрү көрдүнгени дээш чемелээни

¹ Ынчаарга бисти Христостуң бараан болукчуларын дег, Бурганның чажыттарын бүзүреп дааскан улусту дег хүлээп ап көрүңер. ² Бир-ле чүүлдү бүзүреп дааскан улустан шынчы чорук негеттинер болдур ийин. ³ Силерниң азы кандыг-бир өске кижиниң мени шиидип, чүве чугаалаары мени барык-ла хөлзетпейн турар. Бодум безин бодумну шиитпес кижи мен. ⁴ Арын-нүүрүм арыг , ынчалза-даа мээң агартыныым ында эвес: мээң шииткекчим – Дээрги-Чаяакчы ол-дур . ⁵ Ынчангаш чогуур үе үнмээнде, Дээрги-Чаяакчы чедип келбээнде, чүнү-даа шиитпеңер . Ол караңгыда чажыртынган чүүлдү чырыдыпкаш , чүректерниң бодал-хөөннерин ажыдыптар, кижи бүрүзү ынчан Бурганның макталын алыр .

⁶ Ха-дуңма, мен ол бүгүнү, силерге ачы-дуза болзун дээш, бодумга база Аполлоска хамаарыштыр чугаалап тур мен. «Бижээн чүүлдүң кызыгаарын ажыр баспаңар» – дээн сөстерниң утказын бистиң үлегер-чижээвистен билип алзыннар дээш база бир кижини өскезинден өрү көрбезинге бистен өөренип алзыннар дээш, силерге ону чугааладым. ⁷ Кым сени онзагай кижи кылып турарыл? Бургандан белек кылдыр албааның, бодуңнуу боор чүң барыл? Сен бүгү чүүлдү алган болзуңза, чүге ону халас албаан дег мактаныр сен?

⁸ Пөге берген-дир силер аа! Бажыңар ажыр баяан-дыр силер! Бис чогувуста-ла, хааннар апарган-дыр силер аа?! Силерниң ам бодап турарыңар ёзугаар ындыг-ла болгай. Херек кырында хааннар апарган бооруңар кай, бис база ынчан силер-биле кады хааннап тургай бис де! ⁹ Бирде бодап кээримге, Бурган элчиннер бисти адактың адаа, өлүмге шииттирген улус кылгаш , көргүзүг кылдыр салып каан-дыр. Бүгү өртемчей, ·дээрниң төлээлери база улус-чон бисче көрүп турар-дыр. ¹⁰ Христос дээш, бис «мелегей» апарган бис, а силер Аңаа башкарты бергеш, мерген угаанныг апардыңар! Бис кошкак бис, а силер күчүлүг силер! Улус силерни алдаржыдып турар, а бистиң ат-алдарывыс баксыраан. ¹¹ Амдыгаа чедир аштап, суксап чор бис, эът-бот шывар хевивис-даа чок ; эттедип-соктуртуп чор бис, аал-оранывыс-даа чок. ¹² Холдарывыс-биле ажылдап ап , хонуувус үспейн чор бис. Бисти бак сөглээрге, харыызынга алгап-йөрээр-дир бис ; истеп-сүрерге, шыдажып эртер-дир бис. ¹³ Биске бак аас эдерге, эп-чөп-биле харыылаар-дыр бис. Бо делегейге хамаарыштыр алырга, бок-чам, амдыгаа дээр таптай базып келген доозун-довурак дег-дир бис.

¹⁴ Мен силерни ыятсын дээш, мону биживедим, чок! Харын ынак ажы-төлүмнү дег , силерни угаан киир сургап тур мен. ¹⁵ Муң-муң христиан кижизидикчилерлиг-даа болзуңарза, эжен-эңдерик адаларыңар бар эвес. А мен, силерниң Христос Иисуска башкарты бээриңер дээш, Ооң Буянныг Медээзин суртаалдааным дамчыштыр адаңар апарган мен . ¹⁶ Ынчангаш дилеп тур мен: мээң үлегерим эдерип көрүңер . ¹⁷ Чогум-на ол дээш, Дээрги-Чаяакчыга шынчы, ханы ынак оглум Тимофейни силерже чоруттум . Чер болганга, христиан ниитилел бүрүзүнге мээң канчаар өөредип турарым дег, ол силерге мээң Христос Иисуска башкарткан амыдыралым дугайында сагындырып чугаалаар.

¹⁸ Мени силерже чеде бербес боор дээнзиг, араңарда чамдык улус өрү көрдүне берген-дир. ¹⁹ Ынчалза-даа Дээрги-Чаяакчы-ла күзээр болза, мен силерге удавайн чеде бээр мен . Ынчан демги өрү көрдүнген улустуң аксы-сөзүнүң чеченин эвес, а херек кырында күжүнүң бар, чогун шенеп көөр мен. ²⁰ Чүге дээрге Бурганның Чагыргазы чечен сөс эвес, а күчү-күш дамчыштыр Бодун көргүзер . ²¹ Силерже кижизидер шывыктыг чеде берейн бе азы ынакшыл долган чөпшүл сеткилдиг чеде берейн бе? Чүнү күзээр силер?

Самыыраан кижини Павелдиң буруу шапканы

¹ Силерниң араңарда самыыраар чорук тывылган деп чугаа-соот чер-черде дыңналып тур. Дүрзү-бурганга чүдүүр улустуң безин билбези хай-калчаа самыыраар чорук силерде бар дээр-дир: бирээңер соңгу иези-биле холбажы берген дээр-дир . ² А силер менээргенир-дир силер! Ооң орнунга муңгарап-човап, ындыг херек үүлгеткен кижини араңардан үндүрер ужурлуг эвес силер бе? ³ Мага-бодум-биле араңарга турбазымза-даа, сагыш-сеткилим-биле – кады мен . Ынчангаш силерниң чаныңарга турган-даа дег, ындыг херек үүлгеткен кижини канчаптарын Дээргивис Иисустуң өмүнээзинден шиитпирлептим. Чаңгыс черге чыглып келгениңерде (база сагыш-сеткилим-биле араңарга турумда), Дээргивис Иисустуң эрге-күжү-биле ⁵ ындыг кижини эрликке хүлээдип берээл – ооң бачыттыг күзээшкиннерлиг мага-боду узуткаттынзын база Дээрги-Чаяакчының шииткел хүнүнде ооң сүлдези камгалал алзын .

⁶ Силерде мактаныпкы дег чүү-даа чок. «Хөй далган хөөй берзин дизе, ынай ажыткы херегин» билбес силер бе? ⁷ Чаа хөөткен далган боор дээш, эрги ажыткыны аштап кааптыңар , силер болза ажыткы холуваан далган-на болгай силер. Чүге дээрге ·Хосталыышкын байырлалывыстың Хураганы боор Христосту бис дээш өргээн болгай. ⁸ Ындыг болганда, Хосталыышкын байырлалын бузуттуг-бак болгаш будалчак чоруктуң эрги ажыткызы-биле эвес , а ак сеткил болгаш алыс шынның ажыткы чокка хаарган далганы-биле байырлап чоруулуңар .

⁹ Самыыраан улус-биле харылзашпаңар деп , мооң мурнундагы чагаамга бижээн мен. ¹⁰ Ындыг-даа болза, черле бо делегейде турар бүгү самыыраан улус-биле, чазый-чилби база акша бузурукчузу улус-биле азы дүрзү-бурганнарга чүдүүрлер-биле харылзашпаңар дивээн мен. Оон башка бо делегейни шуут каапкаш, чоруур ужурга таварышкай силер. ¹¹ Бүзүрээн ха-дуңманың бирээзи мен дээр , а херек кырында самыыраан, чазый-чилби азы дүрзү-бурганга чүдүүр, нүгүлчү азы арагачы, акша бузурукчузу кижи-биле харылзашпаңар деп, мен ам силерге тайылбырлап, бижип ор мен. Ындыг кижи-биле кады аъш-чем безин чивеңер! ¹² Христиан ниитилелден дашкаар турар улусту шиидери мээң кандыг херээм чүвел? Дашкаар турар улусту Бурган шиидер, а силерниң херээңер – христиан ниитилелдиң иштинде турар улусту шиидери-дир. Ынчангаш силер бужар-бак кижини араңардан үндүрүптүңер .

Бүзүревээннерге шииткел херектери сайгартпаңар

¹ Ха-дуңмазы-биле чөрүлдээ үнүп кээрге, силерниң кайы-бирээңер Бурганның улузунуң эвес , а бүзүрели чок улустуң шииткел кылыр черинге чаргызын үзе шииттирерин канчап диттирил? ² Кай, Бурганның улузу бо делегейни шиидер дээрзин билбес силер бе? Алызы барып бо делегейни шиидер ужурлуг улус, таанда-ла ындыг чугула эвес херектерни боттарыңар шиитпирлеп шыдавазыңар ол бе? ³ Дээрниң төлээлерин шиидеривисти билбес улус силер бе? Таанда-ла амыдыралчы айтырыгларывысты боттарывыс шиитпирлеп шыдавас бис бе? ⁴ Хүн бүрүнүң маргылдаалыг херектерин шиитпирлээрде, христиан ниитилелге кандыг-даа хамаарылга чок улусту канчап шииткекчилер кылдыр томуйлап аар силер? ⁵ Ыяткаш, арныңар кыссын! Таанда-ла Бурганга бүзүрээн ха-дуңма улузуңарда чаргы чарып шыдаар чаңгыс-даа угаанныг кижи чок болганы ол бе? ⁶ А дөмей-ле, ха-дуңмашкы улус эртип, удур-дедир шииткел черинге билдиржир, ам артында бүзүревээн улус мурнунга чаргылдажыр-дыр силер.

⁷ Шынап-даа болза, араңарда чаргылдажып турарыңар-ла силерни бакка суга бээр-дир. Хомудап артарыңар оон дээре турбаан бе? Когарап артарыңар оон дээре эвес бе? ⁸ А силер боттарыңар артында-ла ха-дуңмаңар боор улусту безин хомудадыр, оларга когарал чедирер-дир силер.

⁹ Чөптүг-шынныг эвес улус Бурганның Чагыргазын салгап албазын билбезиңер ол бе? Бодуңарны мегелевеңер. Самыыраар, дүрзү-бурганга мөгеер, ашак-кадайынга өскерлир улус , а ол ышкаш самыын-садар эрлер, эр улус-биле холбажыр эрлер; ¹⁰ ооржу, чазый-чилби, арагачы, нүгүлчү азы акша бузурар улус – олар шупту Бурганның Чагыргазын салгап албас. ¹¹ Силерниң чамдыыңар шак-ла ынчаар амыдырап чораан болгай . Ынчалза-даа Дээрги Иисус Христостуң ады-биле бистиң Бурганывыстың Сүлдезинге арыдыр чугдурган , ыдыктаттырган база агартырган силер.

Христианнар самыын-садар херээженнер-биле холбашпазын

¹² «Меңээ бүгү чүвени чөпшээрээн» – деп болур силер , ынчалзажок ооң шуптузу меңээ ажыктыг болбас. «Меңээ бүгү чүвени чөпшээрээн», ынчалзажок чүү-даа чүве мени чагырып албас ужурлуг. ¹³ «Чем – хырынга, а хырын – чемге херек», ынчалза-даа Бурган оозун-даа, өскезин-даа бир дөмей узуткап каар. Мага-ботту самыыраарынга эвес, а Дээрги-Чаяакчыга бараалгаткан болзун; а Дээрги-Чаяакчы мага-ботту чагырзын. ¹⁴ Бурган Дээрги Иисусту өлүглер аразындан катап диргизип каан; Ол бисти база Бодунуң күчү-күжү-биле катап диргизиптер. ¹⁵ Кай, силерниң мага-бодуңар Христостуң мага-бодунуң кезектери боорун билбезиңер ол бе? Ындыг болганда, канчап-ла мен, Христос-биле харылзаалыг кезектерни ап алгаш, самыын-садар херээжен-биле харылзаалыг кылып каар мен? Ындыг боор ужур чок! ¹⁶ Кай, самыын-садар херээжен-биле холбажып турар кижи ооң-биле кады чаңгыс мага-боттуг апаарын билбезиңер ол бе? Бижилгеде мынчаар бижээн-не болгай: «Ийи кижи чаңгыс мага-ботка катчыр» . ¹⁷ А Дээрги-Чаяакчы-биле харылзаалыг апарган кижи Ооң-биле кады чаңгыс Сүлдеге каттышкан .

¹⁸ Самыыраар чоруктан чайлап чоруңар . «Кижиниң үүлгеткени кандыг-даа бачыт ооң мага-бодунга хамаарылга чок» деп болур силер, ынчалзажок самыырап турар кижи бодунуң мага-бодунга удур бачыт үүлгедир. ¹⁹ Кай, силерниң мага-бодуңар Бургандан хүлээп алганыңар, силерниң араңарда амыдырай берген Ыдыктыг Сүлдениң өргээзи боорун билбезиңер ол бе? Силер ам бодуңарны баш билбес силер! ²⁰ Чүге дээрге Бурган силерни улуг өртек-биле садып хостаан . Ынчангаш мага-бодуңар-биле Бурганны алдаржыдыңар!

Өг-бүле айтырыы

¹ «Эр кижи херээжен кижиге дегбес болза эки» деп , чагаада бижээн чүүлүңерге хамаарыштыр. ² Ындыг-даа болза, силерниң араңарда самыыраар чорук бо-ла таваржыр болганда, эр кижи бүрүзү бодунуң кадайы-биле, а херээжен кижи бүрүзү бодунуң ашаа-биле чоок харылзаалыг боорундан ойталавазын. ³ Ашаа кадайынга хамаарыштыр эр-херээжен хүлээлгени болур-чогууру-биле күүсетсин , а кадайы ашаанга хамаарыштыр хүлээлгезин күүсетсин. ⁴ Чүге дээрге кадай кижиниң мага-бодун ол боду баш билбес, а ашаа баш билир. Ашааның мага-бодун база боду эвес, а кадайы баш билир. ⁵ Араңарда чоок харылзаалыг боорундан ойталаваңар, чүгле ийилээ дугуржуп алгаш, мөргүүрү-биле кезек өйде эр-херээжен харылзааларны соксадып болур силер . А ооң соонда база катап чоок харылзаалыг болуңар, оон башка бодуңарны туттунуп шыдавазыңарны ажыглап, эрлик силерни күткүде берип боор . ⁶ Ындыг-даа болза, мен ону айтыышкын эвес , а чөпшээрел хевирлиг кылдыр чугаалап тур мен. ⁷ Бүгү улустуң ол тала-биле меңээ дөмей боорун күзээр ийик мен, ынчалза-даа кижи бүрүзү өскелернии дег эвес ачы-буянныг белекти Бургандан алыр : бирээзиниң – ындыг, а өскезиниң – мындыг боор.

⁸ Кадайланмаан улус болгаш дулгуяктарга хамаарыштыр чугаалаар чүвем бо: олар, мен ышкаш, чааскаан чоруур болза эки. ⁹ Ынчалза-даа боттарын туттунуп шыдавастар болза, күзээшкинден хөлзеп-хайныр орнунга, оларның өгленип алганы дээре .

¹⁰ А өгленчип алган улуска Дээрги-Чаяакчының айтыышкынын дамчыдып тур мен: кадайы ашаандан чарылбас ужурлуг . ¹¹ А ол ашаандан чарлы-даа берзе, чааскаан чорзун азы ашаа-биле эптежип, катап олуржуп алзын. Ашаа, бодунуң ээлчээнде, кадайындан чарылбас ужурлуг .

¹² Арткан улуска хамаарыштыр Дээрги-Чаяакчының эвес, а мээң бодалымны чугаалап көрейн: Бурганга бүзүрээн ха-дуңманың бирээзиниң кадайы бүзүревээн херээжен бооп, ашаа-биле чурттаарындан ойталавас болза, ол эр кижи кадайындан чарылбас ужурлуг . ¹³ А ол ышкаш бүзүрээн херээженниң бүзүревээн ашаа ооң-биле чурттаарындан ойталавас болза, ол херээжен ашаандан чарылбас ужурлуг. ¹⁴ Чүге дээрге бүзүрээн кадайының салдары-биле бүзүревээн эр Бурганга чоок апарган-дыр, а бүзүрээн ашааның салдары-биле бүзүревээн херээжен Бурганга чоок апарган-дыр. Оон башка ажы-төлүңер ·арыг эвес тургай эртик, а ам олар Бурганга улам чоок апарган-дыр . ¹⁵ А бүзүревээн ашааңар азы кадайыңар чарлырын күзей берзе, оларныы-биле болгай аан. Ындыг таварылгада бүзүрээн эр, херээжен ха-дуңманың хосталгазы боогдал чок. Ынчалза-даа Бурган силерни эп-найыралдыг амыдыралче кыйгырган. ¹⁶ Шынап-ла, канчап билир сен, өг-бүлениң херээжен ээзи? Ашааңны камгалаптарың чадавас . Азы канчап билир сен, өг-бүлениң эр ээзи? Кадайыңны камгалаптарың чадавас.

¹⁷ Ынчаарга чүл? Кижи бүрүзү Дээрги-Бурган-Чаяакчының аңаа доктаадып бергени, ол дээш кыйгырганы чүүлдүң аайы-биле амыдыразын. Бүгү христиан ниитилелдерге «ынчалыңар» деп дужаап тур мен. ¹⁸ Кыртыжап демдектеттирип алган тургаш, Дээрги-Чаяакчыга кыйгырткан кижи оозун чажырбазын. А ·кыртыжап демдектеттирбээн тургаш, кыйгырткан кижи ол ёзулалды кылдыртпазын . ¹⁹ Кыртыжап демдектээринде-даа, кыртыжап демдектетпезинде-даа көңгүс ужур-утка чок . Бурганның айтыышкыннарын сагыыры – кижиге эң чугула чүүл ол-дур! ²⁰ Кижи бүрүзү Бурган ону кый дээн үеде турган байдалынга хевээр артып калзын. ²¹ Сени кый дээн үеде кул турган болзуңза, хөлзеп-дүвүреве. (Ынчалза-даа хосталы бээр аргаң бар болза, ону ажыглааны дээре.) ²² Дээрги-Чаяакчы кый дээн үеде кул турган кижи Ооң мурнунга хостуг боор . А хостуг хамааты тургаш, кыйгырткан кижи ам Христостуң кулу боор . ²³ Бурган силерни улуг өртек-биле садып хостап алган , ындыг болганда, кижилерге кулдар болбаңар . ²⁴ Ха-дуңма, кайыңар-даа Бурганның мурнунга кыйгырткан үезинде турган байдалынга хевээр артып калзын.

²⁵ Кажан-даа өг-бүле тутпаан улуска хамаарыштыр Дээрги-Чаяакчыдан келген айтыышкын менде чок. Ынчалза-даа Дээрги-Чаяакчының өршээли-биле бүзүрелге төлептиг деп санаткан кижи бооп, бодумнуң чагыг-сүмемни кадайн . ²⁶ Амгы түренчиг үелерде кижи амыдырал байдалын өскертпес болза эки деп бодаар мен. ²⁷ Кадайың-биле чурттап турар болзуңза, канчаарыл? Чарылган херээң чок. А бир эвес кадай чок болзуңза, кадай дилеве. ²⁸ Ынчалза-даа кадайланып алзыңза, бачыт үүлгеткен болбас сен. А ол ышкаш эр кижи дегбээн арыг кыс ашакка барып алза, ооң база бачыды чок. Ындыг болза-даа, өгленип алган улус амыдыралынга түрегдел көөрүн утпаңар, а мен силерни хайыралаарын кызар-дыр мен.

²⁹ Биригээр чугаалаарга, ха-дуңма, үениң төнчүзү чоокшулап келген-дир. Моон соңгаар кадайлыг улус кадай албаан улус дег болзун. ³⁰ Качыгдаан улус боттарын качыгдаваан улус дег алдынзын. Өөрүп-байырлаан улус өөрүп-байырлаваан улус дег болзун. Садып ап турар улус чүзү-даа чок улус дег болзун . ³¹ Бо делегейниң ажыл-херектеринче дүлнү берген улус оларны кылбайн турар улус дег болзун. Чүге дээрге бо делегей амгы үеде бар хевири-биле эстип-хайлы бээр .

³² Кандыг-даа сагыш човаашкыннар силерни шүүдетпес боорун күзеп тур мен . Кадайланмаан кижи Дээрги-Чаяакчының ажыл-херектери дээш база Ооң күзелин хандырар дээш сагыш човаар. ³³ А кадайлыг кижи хүн бүрүнүң амыдыралы дээш, кадайының күзелин хандырар дээш сагыш човаар. ³⁴ Ооң сонуургал-чүткүлдери чөрүшкек боор . Ашаа чок херээжен азы эр кижи дегбээн арыг кыс, бодунуң мага-боду болгаш сагыш-сеткили-биле Бурганга бүрүнү-биле бердинер дээш, Дээрги-Чаяакчының ажыл-херээн бодаар, а ашактыг херээжен хүн бүрүнүң амыдыралы дээш база ашааның күзелин хандырар дээш сагыш човаар. ³⁵ Силерни кандыг-бир чүүлдерге кызагдаар дээш эвес, а бодуңарга ажыктыг болзун дээш; өскээр чардыкпайн, Дээрги-Чаяакчыга бүрүнү-биле бердинип, доктар чокка бараан болзуннар дээш, мен мону чугаалап тур мен.

³⁶ Силерниң кайы-бирээңер бодунуң назы четкен уруунуң чааскаан чурттап чорууру дээш, буруулуг мен деп саназа база ону өглеп каары херек болза, бодунуң күзелин ёзугаар кылзын. Ол кижи уруун өглеп кагзын, ол чорук бачыттыг эвес боор. ³⁷ А бодунуң чүрээнде чайгылыш чок шиитпир хүлээп алган, түрегделге туттурбаан, бодун туттунуп шыдаар харыктыг база бодунуң уруун арыг хевээр кадагалап аар деп чүрээнде шиитпирлээн кижи бар болза, ооң кылып турары эки. ³⁸ Ынчангаш уруун ашакка берип турар аданың кылып турары шын , а бербейн турар аданың кылып турары оон-даа эки .

³⁹ Ашаа дириг чорда, херээжен кижи ооң-биле тудуш харылзаалыг боор, ынчалза-даа ашаа чок апаар болза, күзээн кижизинге барып ап боор . Чүгле ол кижи Дээрги-Чаяакчыга бүзүрээр болзун. ⁴⁰ Ындыг болза-даа, мен бодаарымга (а Бурганның Сүлдези база мээң-биле кады ышкажыл), дулгуяк хевээр артары аңаа улам амыр-чыргалдыг боор.

Дүрзү-бурганнарга өргүп салган чем дугайында

¹ Дүрзү-бурганнарга өргүп салган чем дугайында бижээниңерге хамаарыштыр . «Бистиң шуптувуста билиг барын билир бис». Ол шын болбайн канчаар, ынчалза-даа билиг улусту адыыргак кылып каар, а ынакшыл быжыктырып турар . ² Бир-ле чүүлдү билир мен деп бодаар кижи херек кырында чүнү-даа болур-чогууру-биле билбес . ³ Ынчалза-даа Бурганга ынак кижи Аңаа билдингир апарган-дыр .

⁴ Ынчангаш дүрзү-бурганнарга өргүп салган чемге хамаарыштыр: «Билир чүүлүвүс бо-дур: бо делегейде дүрзү-бурган – көңгүс чүү-даа эвес база чүгле чаңгыс Бургандан өске кандыг-даа бурган чок . ⁵ Дээрде азы черде бурган деп адаткан чүүлдер бар-ла харын (шынап-ла, эңдерик хөй „бурганнар“ болгаш „дээргилер“ бар болбазыкпе). ⁶ А бисте чүгле бүгү чаяалганың эге-дөзү, амыдыралывыстың эчис сорулгазы боор чаңгыс Бурган Ада болгаш бүгү чаяалганың Ону дамчыштыр бар апарганы , Ону дамчыштыр амыдырап чоруурувус чаңгыс Дээрги Иисус Христос олар бар» .

⁷ Ынчалза-даа улустуң шуптузунда шак ындыг билиг чок. Чамдык улус чоокка чедир-ле дүрзү-бурганнарга өргүлге салган чем чип, оларга мөгейиг дугайында бодап чаңчыккан. Ындыг улустуң арын-нүүрү ам-даа быжыкпаан болгаш, өргүлге салган аъш-чем оларны бужартадыптар .

⁸ «А аъш-чем бисти Бурганче чоокшуладып шыдавас. Кандыг-бир чемни чивес-даа болзувусса, биске багай болбас, ону чиир-даа болзувусса, дөмей-ле биске эки апарбас {*}».

⁹ Чүгле оваарнып көрүңер: силерниң хостуу-биле чемненириңер бүзүрели быжыкпаан улусту бачытче күткүде бербезин. ¹⁰ Ам-даа чегей билиглиг, быжыкпаан кижи шыырак билиглиг сээң дүрзү-бурганга мөгеер черде өргүлге салган аъш-чем чип орарыңны көрүп кагза , ол кижи дүрзү-бурганга өргээн эътти чий бээр кылдыр ооң арын-нүүрүн «быжыктырып» шыдааның ол боор бе? ¹¹ Силерден кошкак база Христостуң ол дээш өлгени кижини силерниң билииңер өлүмге чедире бээри ол-дур . ¹² Ооң быжыкпаан арын-нүүрүн балыглааныңар-биле бүзүрээн ха-дуңмаңарга удур бачыт үүлгеткеш, Христоска удур бачыт үүлгедип турарыңар ол-дур. ¹³ Ынчангаш аъш-чем мээң бүзүрээн ха-дуңмамны бачытче күткүдүп турар болза, ону бачытче киирбес дээш, моон соңгаар кажан-даа эът чивес мен .

Павелдиң бодунуң эргелерин ажыглавааны

¹ Мени көрүңер даан. Хостуг эвес-тир мен бе? Элчин эвес-тир мен бе? Дээргивис Иисусту көрген эвес ийик мен бе? Дээрги-Чаяакчы-биле эвилелдиг амыдыралыңар – мээң ажыл-херектеримниң үре-түңнели эвес ийикпе? ² Өске улуска элчин эвес-даа болзумза, чүү-кандыг-даа болза, силерге элчин мен. Боттарыңарның-на Дээрги-Чаяакчы-биле эвилелдиг амыдыралыңар-ла – элчин боорумнуң бадыткалы ол-дур.

³ Мээң херээмни сайгарыксап турар улуска удур камгаланыр чүүлүм бо-дур. ⁴ Аъш-чем чиир, суксун ижер эргевис чок бе? ⁵ Азы өске элчиннер ышкаш, чижээ, Дээрги Иисустуң дуңмалары база Кифа Пётр ышкаш, Бурганга бүзүрээн кадайлыг бооп , ону эдертип алгаш чоруур эргевис чок бе? ⁶ Азы чүгле Варнава биле мен хүн бүрүнүң амыдыралынга херектиг чүүлдерни боттарывыс ажылдап алыр ужурлуг бис бе? ⁷ Боду бодун азыравышаан, албан-хүлээлге эрттирер шериг кижи кажан турганыл? Шөлге виноград тарааш, ооң чимизин чиир эрге чок кижи кымыл? Азы кодан хойну кадарып тургаш, ооң сүдүн ишпес кым барыл? ⁸ Мен мону чүгле хамык чүүлдерже кижиниң көөр аайы-биле көргеш, чугаалап турарым ол бе? Ыдыктыг хоойлу база ындыг уткалыг чугаалап турар эвес чүве бе? ⁹ Моисейниң хоойлузунда мынча деп бижээн ийик чоп: «Тараа бастырып турар шарыга хээрик кедирбе» . Кай, Бурган бо таварылгада чүгле шарылар дээш сагыш човап турар бе? ¹⁰ Ол бистиң дугайывыста чугаалап турар эвес чүве бе?

Ийе, бисти бодааш, ынчаар бижээн-дир! Тарааны тарып-даа турар кижи дүжүт ажаап алыр идегел-биле тарыыр ужурлуг, а бастырып-даа турар кижиге база «Үлүүм алыр мен» деп идегел турар ужурлуг . ¹¹ Бис Сүлдеге хамааржыр үрезинни араңарга тарып каан-дыр бис, ынчангаш чер кырынга хереглээр кежиктерни база араңардан чыып алзывысса, силерден ындыг хөйнү негеп турарывыс ол бе? ¹² Силерден деткимче алыр эрге өске улуста бар болза, бисте оон артык эрге бар эвес чүве бе?

Ындыг болза-даа, бис ол эргевисти ажыглавадывыс. Харын Христос дугайында Буянныг Медээниң тараарынга кандыг-даа шаптык катпас дээш, бүгү аар-бергелерни шыдажып эртип тур бис.

¹³ Бурганның өргээзинде бараан бооп турар улус аъш-чем-биле ол өргээден хандыртынып турарын таанда-ла билбес силер бе? Өргүл салыр бедигээш чанынга бараан бооп турар улус база өргүлге салган чемден үлүг алыр эргелиин таанда-ла билбес силер бе? ¹⁴ База-ла шак ынчаар, Буянныг Медээни суртаалдап турар улус амыдыралынга херектиг чүүлдерни ол суртаалдары дээш алыр кылдыр Дээрги-Чаяакчы доктаадып каан .

¹⁵ Ынчалза-даа мен ол эргелерниң кайызын-даа ажыглавадым, мону бижиирде, меңээ шак ындыг деткимче көргүссүн деп-даа бодавадым . Мээң чоргаараар чөптүг чылдаамны узуткаар арганы кандыг-бир кижиге бээр орнунга, меңээ өлү бээри дээре. ¹⁶ Буянныг Медээни суртаалдап турар болзумза, менде чоргаараар чылдак чок, чүге дээрге ол – мээң дорт хүлээлгем-дир . Бир эвес Буянныг Медээни суртаалдавайн барзымза, бодум шорум-дур! ¹⁷ Буянныг Медээни эки турам-биле суртаалдап эгелээн болзумза, шаңналга төлептиг боор ийик мен. А эки турам-биле суртаалдавайн турар болзумза, анаа-ла Бурганның даалгазын күүседип турарым ол-дур . ¹⁸ Ынчаарга чүү дээш шаңналым алыр мен? Буянныг Медээни суртаалдап тура, суртаалчының артык эргелерин ажыглавайн, ону улустан төлевир чокка кылып турарым дээш алыр мен.

Павел хосталгазын бүгү улуска ажык-дуза чедирери-биле ажыглаар

¹⁹ Мен бүгү улустан хостуг, олардан хамаарышпас-даа болзумза, оларның хөй кезиин Христосче ээлдирер дээш, бодумну бүгү улуска кулданыгже хүлээдипкен мен . ²⁰ Иудейлерни ээлдирип алыр дээш, мен оларга хамаарыштыр иудей ышкаш апардым. Ыдыктыг хоойлуну хүлээп көөр улусту ээлдирип алыр дээш, мен оларга хамаарыштыр ыдыктыг хоойлуга башкарткан кижи ышкаш апардым . (Ынчалза-даа бодумну ыдыктыг хоойлунуң кулу деп санавас мен.) ²¹ А ыдыктыг хоойлуну сагывас улусту Христосче ээлдирип алыр дээш, мен оларга хамаарыштыр ыдыктыг хоойлуну сагывас кижи ышкаш апардым . (Шынап-ла Бурганның хоойлузундан хостуг эвес мен, Христостуң хоойлузунга башкартып чоруурум ол.) ²² Кошкак улусту база ээлдирип алыр дээш , мен оларга хамаарыштыр кошкак кижи ышкаш апардым. Оода-ла чамдык улусту камгалап алыр дээш, кандыг-даа улуска хамаарыштыр дыка чоок кижи апардым . ²³ Буянныг Медээниң аазааны шаңналдан бодумнуң үлүүм алырын бодап, ол бүгүнү ындыг сорулга-биле кылып чор мен.

²⁴ Маргылдаа шөлүнге чаржып маңнашкан хөй кижиниң чүгле чаңгызы тиилекчиниң шаңналын алырын билбес эвес-ле болгай силер? Ындыг болганда, тиилелге дээш маңнаңар . ²⁵ Маргылдааларга киржир кижи бүрүзү шыңгыы белеткел эртер. Тиилээни дээш, олар дораан оңа бээр шаңнал алыр, а бис – мөңгеде оңмас шаңналче чүткүүр бис! ²⁶ Ынчангаш мен база эчис сорулгазы чок кижи дег, анаа-ла хей чүгүрбейн чор мен; агаар шашкылаар дээн кижи дег, анаа-ла хей чогушпайн чор мен. ²⁷ Харын өске улуска суртаалдап тура, бодум шаңналга төлеп чок болбас дээш, мага-бодумну «чула шаап», ону бодумга чагыртып чор мен.

Дүрзү-бурганга мөгееринге удур кичээндириг

¹ Ха-дуңма, ада-өгбевистиң шуптузунуң булут адаанга турганын, оларның далай өттүр кеже бергенин эки билип ап көрүңер . ² Олар шупту Моисейге башкартып, булутка база далайга суктурганнар. ³ Олар шупту чаңгыс-ла ол, Сүлде хайырлаан чемни чип , ⁴ чаңгыс-ла ол, Сүлде хайырлаан суксунну ижип турганнар. Ол улус Сүлдеге башкарткан Хаядан аккан суксун ишкен, а оларны үдеп чораан ол Хая – Христос болган. ⁵ Ынчалза-даа оларның хөй кезии Бурганның сеткилинге кирбейн баргаш, ээн ховуга узуткаттырып кааннар .

⁶ А ол бүгү, ада-өгбевистиң күзей бергени дег , бачыттыг чүүлдерни күзевезивис дээш, биске үлегер-чижек болган. ⁷ Чамдык ада-өгбевис ышкаш, дүрзү-бурганнарга мөгейбеңер. Бижилгеде мынчаар бижээн-не болгай: «Улус-чон ижип-чиири-биле олуруп алган, а ооң соонда самнап-хөглеп эгелээн» . ⁸ Оларның чамдыызы ышкаш, самыыралга алыспаалы. Ынчап тургаш, олардан 23 000 кижи чаңгыс хүн дургузунда кырлып калды чоп . ⁹ Оларның чамдыызы ышкаш, Христостуң шыдамыын шеневээли . Ынчаар кылгаш, олар чыланнарга шактырып өлдүлер чоп . ¹⁰ Оларның чамдыызы ышкаш, хомудап турбаңар. Ынчанган дээш, дээрниң хыдыкчы төлээзи оларны узуткап кагды чоп .

¹¹ Биске үлегер-чижек болзун дээш , ол бүгү чүүлдер ада-өгбевис-биле болган, биске сагындырыг болзун дээш, ол бүгүнү бижип каан. Үелерниң төнчүзүнде чурттап турар болгай бис. ¹² Ынчангаш ийи бут кырында быжыг турар мен деп бодаар кижи, тайып ушпас дээш, кичээнзин . ¹³ Силерни тавараан күткүлге – өске чүү-даа эвес, а кижи шаа-биле күткүлге-дир. Бурган аазаан сөзүнге шынчы . Ол кажан-даа силерге күш чедер шааңардан ажа бээр күткүлге эртерин чөпшээревес, а күткүлге таварышса-даа, ону шыдажып эртсиннер дээш, канчап адырлырын база силерге айтып бээр .

¹⁴ Ынчангаш, ханы ынак эш-өөрүм, дүрзү-бурганнарга мөгееринден ойлап-дезиңер! ¹⁵ Угаан-сарыылдыг улуска дег, силерге чугаалап тур мен. Чугаалаан чүвемни угаап көрүңер. ¹⁶ Бурганга ол дээш өөрүп четтиреривис ачы-буянныг дашка Христостуң ханы-биле бистиң тудуш харылзаавысты көргүспейн турар бе? А үзе тыртып турар хлевивис Христостуң мага-боду-биле бистиң тудуш харылзаавысты көргүспейн турар бе? ¹⁷ Хлеб чүгле чаңгыс, а бис, чеже-даа хөй болзувусса, чаңгыс мага-ботту тургузуп турар бис, чүге дээрге шуптувус чаңгыс-ла ол хлебти үлежип турар бис .

¹⁸ Израиль чонче көрүңер даан: өргүлге салган аъш-чем чип турар бүгү улус өргүл салыр бедигээштиң хамааржыры Бурган-биле тудуш харылзаалыг эвес чүве бе? ¹⁹ Кандыг уткалыг чугаалап турарым ол? Дүрзү-бурган боду азы дүрзү-бурганга салган өргүл аъш-чеми кандыг-бир ужур-уткалыг деп турарым ол бе? ²⁰ Чок! Өске чоннар улузу өргүл салганда, Бурганга эвес, а буктарга салырын чугаалап тур мен . А силерниң буктар-биле харылзаалыг бооруңарны күзевес-тир мен. ²¹ Дээрги Иисустуң дашказындан ижип тургаш, буктарның дашказындан база ижип шыдавас силер; Дээрги Иисуска тураскааткан чемни чип тургаш, буктарга тураскааткан чемни ооң-биле кады чип шыдавас силер . ²² Азы чүл? Дээрги-Чаяакчының хүннээчел сагыжын оттурар дээн бис бе? Таанда-ла Оон күштүг бис бе?

Бүгү чүүлдү Бурганның алдар-хүндүзү дээш кылыңар

²³ «Бүгү чүвени чөпшээрээн» деп болур силер, ынчалза-даа бүгү чүве ажыктыг болбас. «Бүгү чүвени чөпшээрээн», ынчалза-даа бүгү чүве быжыглал болбас. ²⁴ Кым-даа бодунуң ажык-дүжүүн сүрбезин, а өске улустуң ажык-дүжүү дээш сагыш човазын . ²⁵ Базаарда садып турар кандыг-даа эътти, кайыын келгенин истевейн, чип алыңар. Арын-нүүрүңер чүден-даа ойталавазын . ²⁶ Чер-делегей болгаш ону долган бүгү чүве Дээрги-Чаяакчыга хамааржыр болгай . ²⁷ Силерни Бурганга бүзүревээн кижи бажыңынче чалаарга, «баар-дыр» деп шиитпирлезиңерзе, мурнуңарга салган аъш-чемни, кайыын келгенин айтырбайн, чип алыңар . Арын-нүүрүңер чүден-даа ойталавазын. ²⁸ А бир эвес кандыг-бир кижи силерге: «Ол эътти өргүл кылдыр салган-дыр» – дээр болза, силерге ону чугаалаан кижи дээш, арын-нүүр дээш, чивеңер. ²⁹ Силерниң эвес, а ол кижиниң арын-нүүрүн бодааш, «арын-нүүр» деп турарым ол. Чүге дээрге мээң хосталгам өске кижиниң арын-нүүрүнүң шииткели-биле канчап кызагдаттырарыл? ³⁰ Бир эвес мен аъш-чемни Бурганга өөрүп четтириишкин-биле хүлээп ап турар болзумза, ол аъш-чем дээш, мени чүге буруу шаварыл?

³¹ Ындыг болганда, ижип-даа, чип-даа азы өске кандыг-даа херек кылып турзуңарза, ол бүгүнү Бурганның алдар-хүндүзү дээш кылып чоруңар . ³² Иудейлерге-даа, өске чоннар улузунга-даа, христиан ниитилелге-даа моондак тургуспаңар . ³³ Меңээ – кандыг-даа улуска дыка чоок кижи бооп, оларның аайынга кирерин кызып чоруур кижиге – дөмей болуңар . Ам-даа хөй улус камгалалды алзын дээш, бодумга ажык-дүжүк харавайн , оларның ажык-дүжүүн бодап чоруур болгай мен.

¹ Христостуң үлегер-чижээн эдерип чоруурум дег, мени өттүнүп көрүңер .

Бурганны алдаржыдып тура, кижиниң бажын шывар-шыппазы

² Мени сактып артканыңар дээш база силерге дамчытканым өөредигни олчаан эдерип чорууруңар дээш, силерни мактап каайн. ³ Ынчалза-даа мону билип аарыңарны күзеп тур мен: Христос эр кижи бүрүзүнге «баш» боор , эр кижи – херээжен кижиге «баш» боор , а Бурган – Христоска «баш» боор . ⁴ Ынчангаш бажын шып алгаш, мөргүүр азы өттүр билип медеглээр эр кижи бүрүзү «бажын» бак атка киирер. ⁵ А бажын шып албайн, мөргүүр азы өттүр билип медеглээр херээжен кижи бүрүзү бодунуң «бажын» бак атка киирер. Ол бажын тазарты чүлүп алган херээженге дөмей. ⁶ Херээжен кижи бажын шывар хөңнү чок болза, шуут дөңгүр баштыг-даа боору аңаа хамаанчок . А херээжен кижиге бажын таартыры азы дөңгүрертирери бужар чорук боор төлээде, ол бажын шып алзын.

⁷ Эр кижи бажын шыппас ужурлуг, чүге дээрге ол – Бурганның овур-хевири болгаш, Ону алдаржыдып турар-дыр. А херээжен кижи – эр кижини алдаржыдып турар . ⁸ Херээжен кижиден эр кижи эвес, а эр кижиден херээжен кижи тывылган . ⁹ Бурган херээжен кижиге кылдыр, эр кижини эвес, а эр кижиге кылдыр, херээжен кижини чаяап каан . ¹⁰ Ындыг болганы дээш база ·дээрниң төлээлери дээш, херээжен кижи бажын шып алган чоруур ужурлуг . ¹¹ Ындыг болза-даа, Дээрги-Чаяакчыга башкарты бергенде, эр кижиге хамаарышпас херээжен-даа, херээжен кижиге хамаарышпас эр-даа турбас . ¹² Харын херээжен кижиниң эр кижиден тывылганы дег, эр кижи база херээжен кижиден төрүттүнер, а бүгү улус Бургандан чаяаттынган.

¹³ Боттарыңар бодап-даа көрүңер даан, бажын шып албаан херээжен кижи Бурганга мөргүүр болза, ужурга тааржыр бе? ¹⁴ Эр кижи узун баш дүгү өстүрер болза, ооң ат-алдары баксыраарын ёзу-чурум силерге өөретпейн турар бе? ¹⁵ А херээжен кижиге бажының дүгү узун боору – ат-алдар-дыр, чүге дээрге узун баш дүгүн чайгаар бүткен шывыг кылдыр аңаа берген-дир . ¹⁶ Чамдык улус бо айтырыг талазы-биле маргыжыксай бээри чадапчок, ындыг-даа болза, бисте-даа, Бурганга бүзүрээннер ниитилелдеринде-даа ындыг чаңчылдан өске чаңчыл чок.

Дээрги-Чаяакчының кежээки чемин шын эвес ажыглаары

¹⁷ Оон ыңай чугаалаар бодаан чүүлүмге силерни мактапкы дег чүм-даа чогул, чүге дээрге силерниң чыыштарыңарга ажыктыг эвес, а хоралыг тала чая база бээр-дир. ¹⁸ Хамыктың мурнунда, христиан ниитилел бооп, чыглып кээриңерге, араңарга аңгылажыышкын турар дээр-дир, ол чугааларның кезик-чамдыызынга бүзүрээр-дир мен . ¹⁹ Чугаажок, силерниң араңарга аңгыланчыр чорук турбайн канчаар. Бурганга шылгаттырган улус ынчан силерниң араңарга илдең апаар . ²⁰ Ынчаарга шупту кады чыглып-даа турзуңарза, ол чыыжыңарны Дээрги-Чаяакчының кежээки чеми деп черле болбас-тыр. ²¹ Чүге дээрге кижи бүрүзү бодунуң эккелген кежээки чемин чип кириптер, түңнелинде чамдыыңар аштап артар, а өскелериңер эзиртир ижип алган боор-дур. ²² Ижип-чиир дээр болзуңарза, бажыңнарыңар чок чүве бе? Азы Бурганга бүзүрээннер ниитилелин херекке албайн, ядыы-түреңги улусту куду көрүп тур силер бе? Ол дээш, силерге чүү дээйн? Мактаар мен бе? Чок, мактавас мен!

²³ Силерге дамчыдып бергеним өөредигни мен бодум Дээрги-Чаяакчыдан алган болгай мен : Дээрги Иисус Ону садыпкан дүне хлебти тудуп алгаш, ²⁴ Бурганга өөрүп четтирген соонда, ону үзе тырткаш, мынча дээн болгай: «Бо дээрге силер дээш берип турарым Мээң мага-бодум-дур. Ону Меңээ тураскаал кылдыр ынчаар кылып чоруңар» . ²⁵ А кежээки чем соонда дашканы база көдүргеш, мынча дээн болгай: «Бо дашка дээрге Мээң ханым-биле чардынар чаа чагыг-керээ-дир . Ону ижип турар саныңарда-ла, Меңээ тураскаал кылдыр ынчаар кылып чоруңар». ²⁶ Бо хлебти чип база бо дашканы чооглап турар саныңарда-ла, Дээрги Иисус ээп келбээн шаанда, Ооң өлүмүн медеглеп турарыңар ол-дур.

²⁷ Ынчангаш бодун төлептии-биле алдынмайн, ол хлебти чип турар азы Дээргиниң дашказындан чооглап турар кижи Дээргиниң мага-боду болгаш ханынга удур бачыт үүлгеткен дээш буруулуг боор. ²⁸ Кижи бүрүзү бодун баштай шүгдүнүп алзын, ол ынчан хлебти чип, дашканы чооглап боор. ²⁹ Бир эвес силерниң кайы-бирээңер Дээргиниң мага-боду деп чүл ол дээрзин билбейн турар болза, ол ижип-чип тура, бодун шииткелге онаар. ³⁰ Ол чылдагаан-биле силерниң араңарда шыдал-шинек чок, аарыг улус хөй бооп турар база эвээш эвес улус өлү бергилээн. ³¹ А бир эвес боттарывысты шүгдүнгеш, шииткей көрүп турган болзувусса, ол шииткелге онаашпас ийик бис. ³² А Дээрги-Чаяакчы бисти ам шиидип, кезедип тура , бүгү бо делегей-биле кады бисти кезээ мөңгеде шиитпес дээш, кижизидип турары ол.

³³ Ынчангаш, ха-дуңма, кады чемненири-биле чыылганыңарда, бот-боттарыңарны хүндүткелдиг манап алыңар. ³⁴ Кайы-бирээңер аш болза, ол кижи бажыңынга чемненип алзын, оон башка Дээрги-Чаяакчының шииткели чыыжыңарга дүжер. Арткан херектерни силерге чеде бергеш, сайгарып, чурумчудар мен.

Ыдыктыг Сүлдениң янзы-бүрү ачы-буянныг белектери

¹ Ха-дуңма, а ам Сүлдениң хайырлааны ачы-буянныг белектерге хамаарыштыр . Олар дугайты чүве билбес бооруңарны күзевейн тур мен. ² Христоска бүзүревейн туруңарда , силер шын оруктан астыктырдып, үнү чок дүрзү-бурганнарга бараан болуп чорааныңарны билир силер. ³ Ынчангаш силерге тайылбырлап тур мен: Бурганның Сүлдезиниң башкарылгазы-биле чугаалап турар кандыг-даа кижи «Иисуска каргыш четсин» деп шыдавас, а Ыдыктыг Сүлдеге башкартпаан кым-даа: «Иисус – Дээргим-дир» – деп чугаалап шыдавас .

⁴ Ачы-буянныг белектер янзы-бүрү боор , а оларны хайырлап турар Сүлде чаңгыс . ⁵ Бараан болуушкуннары янзы-бүрү боор , а оларны берген Дээрги-Чаяакчы чаңгыс. ⁶ Бурганның улуска салдарының дээжи янзы-бүрү-даа болза , бүгү чүүлдү бүгү улуска болдуруп турар Бурган – чаңгыс. ⁷ Сүлдениң күжүнүң кижи бүрүзүнге илерээшкини бүгү ниитилелге ажык-дузалыг боор. ⁸ Сүлде бир кижиге мерген угаанның сөзүн хайырлаар, а өске кижиге ол-ла Сүлде билигниң сөзүн хайырлаар. ⁹ Ол-ла Сүлде база бир кижиге – онзагай бүзүрелди , а өске кижиге – аарыг улус экиртир арганы белек кылдыр хайырлаар. ¹⁰ Ол-ла Сүлде бир кижиге – кайгамчык чүүлдер кылыр күштү, а өскезинге – өттүр билип медеглээр күштү хайырлаар. База бир кижиге – Сүлдеден келген күштү Сүлдеден келбээнинден ылгап билир арганы хайырлаар. Бир кижиге – янзы-бүрү билдинмес дылдарга чугаалаарын , а өскезинге – ол дылдарны билип, тайылбырлаарын хайырлаар. ¹¹ А бо бүгүнү чаңгыс-ла ол Сүлде болдуруп, Бодунуң херек деп көргенин ёзугаар кижи бүрүзүнге тус-тузунда берип турар.

Янзы-бүрү кезектерниң чаңгыс тудуш харылзаалыы

¹² Кижиниң мага-боду чаңгыс-даа болза, хөй кезектерден бүткен боор. Олар чеже-даа хөй болза, каттышкаш, чаңгыс мага-ботту тургузары дег, Христос-биле харылзаавыс база шак ындыг боор . ¹³ Иудейлер азы өске чоннар улузу-даа, кулдар азы хостуг улус-даа, шуптувус чаңгыс мага-бот болур дээш , чаңгыс Сүлдеге суктурган бис. Шуптувус чаңгыс-ла ол Сүлдеден «ижип алган бис».

¹⁴ Кижиниң мага-боду чаңгыс эвес, а хөй кезектерден бүткен боор. ¹⁵ Бут хенертен: «Хол эвес болганымда, мага-ботка хамаарышпас мен» – дээр-даа болза, ол мага-ботка хамаарышпас апарбас-ла болгай, ындыг аа? ¹⁶ Ол ышкаш кулак хенертен: «Карак эвес болганымда, мага-ботка хамаарышпас мен» – дээр-даа болза, ол мага-ботка хамаарышпас апарбас-ла болгай, ындыг аа? ¹⁷ Бүгү мага-бот чүгле карактан бүткен турган болза, чүнүң-биле дыңнаарыл? Бүгү мага-бот чүгле кулактан бүткен турган болза, чүнүң-биле чыт чыттаарыл? ¹⁸ Херек кырында Бурган мага-боттуң кезек бүрүзүнге ооң хүлээлгезин Бодунуң күзээн аайы-биле айтып каан. ¹⁹ А бүгү кезектер чаңгыс аай дөмей турган болза, мага-бот канчап бар боорул? ²⁰ Херек кырында кезектер хөй, а олар шупту чаңгыс мага-бот боор.

²¹ Карак холга: «Меңээ херээң чок!» – деп шыдавас. Азы ол ышкаш баш буттарга: «Меңээ херээңер чок!» – деп шыдавас. ²² Харын мага-боттуң кошкак деп бодаарывыс кезектери херек кырында эргежок чугула боор. ²³ Мага-боттуң ындыг-ла хүндүлүг эвес деп санаарывыс кезектерин эң улуг сагыш човаашкын-биле эдилээр болгай бис. ²⁴ Мага-боттуң көрүштүг эвес деп санаттырар кезектерин кызып шып алыр бис, а көрүштүг кезектерни шыпкан херээ чок. Ынчалза-даа Бурган мага-ботту тургузуп тура, ооң эң кошкак кезектеринче сагыш човаашкын улуг боор кылдыр тургузуп каан. ²⁵ Мага-ботка аңгыланыышкын турбазын дээш, а ооң хамык кезектери бот-боттарынга бир дөмей сагыш човаашкын көргүссүн дээш, Ол ынчалдыр кылган. ²⁶ Мага-боттуң бир кезээ хинчектенир болза, өске кезектери база ооң-биле деңге хинчектенир; бир кезээ алдар-хүндү көөр болза, өске кезектери база ооң-биле деңге өөрүп-байырлаар .

²⁷ Ынчангаш силер – Христостуң мага-боду силер , а кижи бүрүзү тус-тузунда Ооң мага-бодунуң кезээ боор. ²⁸ А Бурган христиан ниитилелге чамдык улусту: биргилерин – элчиннер, ийигилерин – медээчилер , үшкүлерин – башкылар кылдыр салып каан. Оон аңгыда Ол бир чамдык улуска кайгамчык чүүлдер кылыр күштү, өскелерге – аарыг улус экиртир, ачы-дуза чедирер, удуртуп-башкарар база янзы-бүрү билдинмес дылдарга чугаалаар арганы хайырлаан . ²⁹ Шупту улус элчиннер боор бе? Шупту улус медээчилер боор бе? Шупту улус башкылар боор бе? Шупту улус кайгамчык чүүлдер кылыр бе? ³⁰ Шупту улус аарыг кижилер экиртир арганы белек кылдыр алыр бе? Шупту улус билдинмес дылдарга чугаалап шыдаар бе? Шупту улус ол дылдарны билип, тайылбырлап шыдаар бе? ³¹ Ындыг-даа болза, эң чугула ачы-буянныг белектерже чүткүңер . А ам силерге оон-даа тергиин эки орукту айтып берейн.

Ынакшыл

¹ Бир эвес мен кижилерниң, харын ·дээрниң төлээлериниң-даа дылдарынга чугаалап билир тургаш, өске улуска ынак эвес болзумза, ажыы чок өткүт дааш-шимээн үндүреринге өйлешкеним ол-дур. ² Өттүр билип медеглээр арга менде бар-даа болза , бүгү чажыттарны билир-даа болзумза; бүгү билиглерни меңээ берген-даа болза, ол ышкаш дагларны шимчедиптер бүзүрел менде бар-даа болза , а ынакшылым чок болза, мен чүү-даа эвес-тир мен. ³ Менде бар хамык эт-хөреңгини ядыыларга үлеп бээр база мага-бодумну, алдаржыыр дээш , өлүртүр кылдыр бериптер-даа болзумза, а ынакшылым чок боор болза, ол бүгү меңээ кандыг-даа ажык-дуза эккелбес.

⁴ Ынакшыл шыдамык-даа, буянныг-даа. Ол адааргаачал, мактаныычал, адыыргак эвес. ⁵ Ол дүктүг арынныг болбас, бодунга ажык сүрбес, хорадаачал эвес база хомудал шыгжап чорбас. ⁶ Ынакшыл бузут дээш өөрбес, а алыс шын-биле деңге өөрүүр. ⁷ Ол чүү-даа чүвени шыдажып эртер. Ооң бүзүрели, идегели, шыдамык чоруу кажан кезээде хевээр артар.

⁸ Өттүр билген медеглелдер чиде бээр, билдинмес дылдарга чугаалаар арга төне бээр, билигниң херээ чок апаар, а ынакшыл кажан-даа төнүп читпес. ⁹ Чүге дээрге бистиң билиивис долу эвес, өттүр билип медеглээривис база долу эвес. ¹⁰ А бүрүн долу чүүл чедип кээрге, долу эвес чүүлдер чиде бээр. ¹¹ Чаш уруг турар шаамда, чаш уруг дег чугаалап, чаш уруг дег угаап-бодап турган мен . А чедишкен улуг кижи апаргаш, чаш уругларзыг бүгү чүүлдү соомда каапкан мен. ¹² Ам бис бүгү чүвени бүлүргей көрүнчүкте дүрзүнү дег көрүп турар бис, а ынчан чиге көөр апаар бис . Ам мээң билиим долу эвес-тир, а ынчан, Бурганның мени билири дег , мээң билиим база сайзыраңгай апаар.

¹³ Ынчаарга ам кезээ шагда артып каар үш чүүл: бүзүрел, идегел, ынакшыл бар. Ынчаарга оларның эң чугулазы – ынакшыл.

Сүлдениң ачы-буянныг белектерин шын ажыглаары

¹ Ынакшылдың соон истеңер , Сүлдениң хайырлааны ачы-буянныг белектерже , ылаңгыя өттүр билип медеглээринче, база чүткүңер. ² Билдинмес дылга чугаалап турар кижи улуска эвес, а Бурганга чугаалаар болгай. Чүге дээрге ол кижи Сүлдениң күжү-биле чажыт чүүлдер чугаалаарга, ону билип шыдаар кижи тывылбас-тыр. ³ А өттүр билип медеглеп турар кижи улусту быжыктырып, оларны сорук киирип, аргалап чугаалажыр. ⁴ Билдинмес дылга чугаалап турар кижи чүгле бодун быжыктырар. А өттүр билип медеглеп турар кижи христиан ниитилелди быжыктырар. ⁵ Билдинмес дылдарга шуптуңар чугаалап турган болза, эки-ле ийик, ынчалза-даа өттүр билип медеглеп турган болзуңарза, оон-даа эки! Билдинмес дылдарга чугаалаар кижиниң чугаазы тайылбырлаттына бергеш, бүгү христиан ниитилелдиң быжыгарынга ажыктыг боор таварылгалардан аңгыда, өттүр билип медеглээр кижи оон өрү деңнелге турар.

⁶ Ха-дуңма, мен силерге чедип келгеш, билдинмес дылдарга чугаалап эгелээн дижик мен. Силерге ·ажыдыышкын дамчытпас, кандыг-даа билиг бербес, чүнү-даа өттүр билип медеглевес база чүү-даа чүвеге сургавас боор-дур мен. Ындыг болза, менден алыр ажык-дузаңар кайыл? ⁷ Чижек кылдыр амылыг эвес хөгжүм херекселдерин: лимби азы чадаганны ап көрээли. Бир эвес бедик азы чавыс үннерни хөгжүм херексели ылгавас болза, лимби азы чадаган кандыг хөөннүг аялга ойнап турарын канчап билип аарыл? ⁸ Ол ышкаш дайынчы трубазы тодаргай эвес үн этсир болза, чаа-дайынче үнер дээш, кым белеткенирил? ⁹ Силер-биле база шак ындыг боор: дылыңар утказы билдинмес сөстер эдер болза, чүнү чугаалааныңарны улус канчап билип аарыл? Салгын-хатче сөстер чашканнаан дег боор-дур силер. ¹⁰ Делегей кырында чеже хөй дыл бар деп! Олар шуптузу тодаргай уткалыг үннер ажыглаар. ¹¹ Ынчалза-даа ол үннерниң утказын билбес болзумза, өске дылга чугаалап турар кижиге даштыкы кижи дег боор мен, а чугаалап турар кижи меңээ база даштыкы кижи дег боор. ¹² Силер-биле база шак ындыг боор: Сүлдениң күжүнүң илерээшкиннеринче чүткүп турар болзуңарза, ол чорууңар христиан ниитилелди элбекшилдии-биле быжыктырзын.

¹³ Ынчангаш билдинмес дылга чугаалап турар кижи ону тайылбырлап, очулдурар арганы база алыр дээш мөргүзүн. ¹⁴ Бир эвес мен шак ындыг, билдинмес дылга мөргүп турар болзумза, мээң сеткил-хөңнүмнүң мөргүп турары ол-дур, а угаан-сарыылымга ооң ажык-дузазы чок болгай. ¹⁵ Ынчаарга канчалзымза экил? Сеткил-хөңнүм-биле мөргүүйн, а ол ышкаш угаан-сарыылым-биле база мөргүүйн! Бурганны сеткил-хөңнүм-биле алгап ырлаайн, а ол ышкаш угаан-сарыылым-биле база алгап ырлаайн! ¹⁶ Бир эвес Бурганны сеткил-хөңнүң-биле алгап-йөрээр болзуңза, чугааң утказын билбээн дыңнакчы сээң өөрүп четтириишкиниңге харыы кылдыр канчап: «·Аминь – ылап-ла ындыг» дээрил? Ол сээң чүү деп турарыңны билир эвес! ¹⁷ Сен кончуг эки-даа өөрүп четтирген болзуңза, өске кижини быжыктырыптар ажык-дузаң чок ышкажыл.

¹⁸ Билдинмес дылдарга силерниң шуптуңардан хөй чугаалаар болганым дээш, Бурганга өөрүп четтирдим. ¹⁹ Ындыг болза-даа, христиан чыышка билдинмес дылга муң-муң сөстер чугаалаар орнунга, өске улусту база сургаар дээш, утказы билдингир беш сөстү чугаалаары дээре деп көөр мен.

Билдинмес дылдар бүзүревээн улусту бүзүрелче эккелбес

²⁰ Ха-дуңма, угааныңар чаш уругларныы дег болбазын . Бузутка хамаарыштыр чүве билбес чаштар дег , а угааныңар аайы-биле чедишкен улуг улус дег болуңар . ²¹ Ыдыктыг хоойлуда бижээн-не болгай:

«„Мен бо чон-биле өске дылдарга чугаалаар улус дамчыштыр,

даштыкы улустуң чугаазы-биле чугаалажыр мен.

Ынчалза-даа ынчан безин олар Мени дыңнаар хөңнү чок болур“ – деп,

Дээрги-Чаяакчы чугаалап турар» .

²² Ынчангаш көрүп тур силер: билдинмес дылдарга чугаалаары – бүзүрээн эвес, а бүзүревээн улуска кайгамчык демдек боор-дур . А өттүр билип медеглээри – бүзүревээн эвес, а бүзүрээн улуска кайгамчык демдек-тир. ²³ Христиан ниитилел долузу-биле чыылган черге хамык улус билдинмес дылдарга чугаалап турган дижик. А ол дылдарны билбес азы бүзүревээн улус ынаар кирип келген болза, олар ынчан чүү дээрил? Олар силерни: «Бо-даа угааны чанган улус-тур» – дивес бе?! ²⁴ А шуптуңар өттүр билип медеглеп турда, бүзүревээн азы хары кижи кирип келген болза, ооң алыс бүдүжү бүгү улуска ажыттына бээр. ²⁵ Шак ынчалдыр ооң чүрээниң чажыттары билдингир апаар, ол ынчан доңгая кээп дүжер, Бурганга мөгеер база: «Бурган ылап-ла силерниң араңарда-дыр!» – деп чугаалаар .

Бурганга бараан боорунуң чуруму

²⁶ Ынчаарга ам канчалза экил, ха-дуңма? Чыглып кээриңерге, силерниң бирээңерде – ыдыктыг ыры, өскеңерде – сургаал сөзү азы Бургандан ·ажыдыышкын бар болзун; база бирээңер билдинмес дылга чугаалазын, а өскеңер ол дылды тайылбырлазын. Ол бүгүнүң сорулгазы – бот-боттарын быжыктырары боор ужурлуг . ²⁷ Билдинмес дылдарга чугаалаар улус бар болза, ийи, улуг дизе үш кижи, ам артында ээлчег ёзугаар чугаалазын, база бирээңер ол чугааларны тайылбырлазын. ²⁸ А бир эвес тайылбырлап шыдаар кижи чок болза, билдинмес дылдарга чугаалаар кижи христиан чыышка ыыттавазын, ол чүгле бодунга азы Бурганга чугаалазын.

²⁹ Бурганның медээчилери-даа ийилеп азы үштеп чугаалазыннар, а дыңнакчылар оларның чугаалаан чүвезин хынап орзуннар . ³⁰ А дыңнап олурган өске-бир кижиге Бургандан ажыдыышкын кээр болза, баштай чугаалап эгелээн медээчи ыыттавайн барзын. ³¹ Чүге дээрге бүгү улус өөрензин дээш база бүгү улуска аргалал бээр дээш, шуптуңар ээлчег аайы-биле өттүр билип медеглеп боор силер. ³² Медээчи кижи өттүр билип медеглеп тура, ооң угаан-медерелин хаара туткан Сүлдениң илерээшкинин башкарзын. ³³ Чүге дээрге Бурган – корум-чурум чок чоруктуң эвес, а амыр-тайбыңның Бурганы-дыр. Ооң улузунуң тургусканы бүгү ниитилелдерге шак ындыг боор.

³⁴ (А херээженнер чыыштар үезинде ыыттавазын . Оларга чугаалаарын хоруп каан, чүге дээрге хоойлунуң айытканы дег, олар чагыртып чоруур ужурлуг . ³⁵ А бир эвес олар кандыг-бир чүүлдү өөренип алыксаар болза, бажыңнарынга баргаш, ашактарындан айтырып алзыннар. Херээжен кижиниң христиан чыышка чүве чугаалаары бужар чорук-тур оң.)

³⁶ Азы Бурганның сөзү чүгле силерни дамчыштыр кээп турар деп бодаар силер бе? Азы ол чүгле силерге келген деп бодаар силер бе? ³⁷ Бодун «Бурганның медээчизи мен» азы «Сүлде-биле сырый харылзаалыг мен» деп бодаар кым-даа болза, мээң силерге бижип турар чүүлүм Дээрги-Чаяакчының айтыышкыны дээрзин хүлээп көөр ужурлуг. ³⁸ А хүлээп көрбес болза, ол кижини база хүлээп көрбес болзун. ³⁹ Ынчангаш, ха-дуңма, өттүр билип медеглээр аргаже чүткүңер , ынчалза-даа билдинмес дылдарга чугаалаар улусту хоруваңар. ⁴⁰ Чүгле бүгү чүвени ужур-чурумга тааржыр база чурумнуг кылдыр кылыр херек .

Христостуң катап дирилгени

¹ Ха-дуңма, мээң силерге медеглээним Буянныг Медээни сактып келиңер. Ону хүлээп алгаш, үндезин кылып алган силер. ² Силерге медеглээн чүүлүмден быжыг туттунар болзуңарза, Буянныг Медээниң ачызында камгалалды ап турар силер, а оон башка силерниң бүзүрелиңер хей черге баар .

³ Бодумнуң база хүлээп алганым эң чугула өөредигни силерге дамчытканым бо: Бижилгениң баш удур чугаалаанын ёзугаар, Христос бистиң бачыттарывыс дээш өлген . ⁴ Бижилгениң баш удур чугаалаанын ёзугаар, Ону ажаап каарга, Ол үшкү хүнде катап дирлип келген . ⁵ Ол Кифа Пётрга, а ооң соонда он ийи элчинге көзүлген ; ⁶ дараазында беш чүс ажыг ха-дуңмага чаңгыс угда көзүлген (оларның хөй кезии ам-даа дириг хевээр, а чамдыызы мөчүй бергилээн); ⁷ ооң соонда Иаковка , а ол ышкаш бүгү элчиннерге ; ⁸ адак соонда меңээ – элекке төрүттүнген барасканга дег – көзүлген. ⁹ Мен хамык элчиннерниң эң бичиизи болгай мен , христиан ниитилелди истеп-сүрүп турган болгаш , безин чадаарда элчин деп адаттырарынга төлеп чок мен. ¹⁰ Ынчалза-даа мен Бурганның авыралы-биле, ам кандыг-дыр мен, ындыг кижи болганым ол-дур. Ооң меңээ көргүскен авыралы хей черге барбаан: мен өске элчиннерге көөрде, кызымак ажылдап келдим , ылавылаарга, мен-даа эвес, а менде бар апарган Бурганның авыралы болбайн канчаар.

¹¹ Ынчангаш силерге суртаалдаары-биле мээң-даа келгеним азы өске элчиннерниң-даа келгени хамаанчок. Бис шупту Христостуң катап дирилгенин суртаалдап турган бис, а силер аңаа бүзүрей берген силер.

Өлүглерниң катап дирлири

¹² Бир-тээ бистиң суртаалдап турарывыс дег, Христосту өлүглер аразындан катап диргискен болганда, катап дирлири болдунмас дээрзин силерниң чамдыыңар канчап шынзыдарыл? ¹³ Бир эвес өлүглер аразындан катап дирлири болдунмас болза, Христос база катап дирилбээн ышкажыл. ¹⁴ А Христос катап дирилбээн болза, бистиң суртаалывыс-даа, силерниң бүзүрелиңер-даа хей черге барган-дыр. ¹⁵ Ынчан артында-ла Бурганга хамаарыштыр меге херечилер боор бис. Чүге дээрге Бурганның Христосту өлүглерден катап диргискенин суртаалдап турар-дыр бис, ынчалза-даа өлүглерниң катап дирилбезин шынзыдар болза, Ол Ону катап диргиспээн боор ышкажыл. ¹⁶ Өлгеннерниң катап дирлири болдунмас болганда, Христос база катап дирилбээн боор-дур. ¹⁷ А бир эвес Христос катап дирилбээн болза, силерниң бүзүрелиңер хоозун-дур, бачыттарыңар база силерден чайлаваан хевээр-дир . ¹⁸ Ынчаарга Христоска бүзүреп чорааш, мөчээн улус кажан кезээде өлүп читкен боор-дур. ¹⁹ А Христоска идегеливис чүгле чырык черге амыдыралывыс-биле харылзаалыг болза, делегейде бистен кээргенчиг кымның-даа чогу ол-дур.

²⁰ Ынчалза-даа Христос херек кырында өлүглер аразындан катап дирилген . Ындыг чоруктуң Эгелекчизи ол болган! ²¹ Чүге дээрге өлүмнүң чаңгыс кижи дамчыштыр келгени дег, өлүглерниң катап дирлири база чаңгыс Кижи дамчыштыр кээр . ²² Өгбевис Адамның хайында шупту улустуң өлүрү дег, Христос-биле харылзаазының ачызында шупту улус катап дирлир. ²³ Ынчалза-даа катап дирилгеннер ээлчег ёзугаар катап дирлир: баштай – Христос, ооң соонда – Ол ээп келгенде – Аңаа бүзүрээн улус .

²⁴ А ооң соонда төнчү кээр, Христос бүгү чагырыкчыларны, эрге-чагырганы азы кара күштерни базып , чок кылгаш, Бодунуң Чагыргазын Бурган Адага хүлээдип бээр. ²⁵ Чүге дээрге Бурган Христостуң хамык дайзыннарын Ооң буттарының адаанга чагыртпаан шаанда, Ол чагырар ужурлуг . ²⁶ Узуткаттырып каар эң сөөлгү дайзын – өлүм боор. ²⁷ Чүге дээрге Бурган бүгү чүүлдү Ооң буттарының адаанга чагырткан . «Бүгү чүүлдү» чагырткан деп чугаалаза-даа, ол «бүгү чүүлдү» Христоска чагыртып каан Бурганның оон аңгы турары билдингир. ²⁸ Ол бүгү чүүлдү Аңаа чагырткан соонда, Оглу Боду база бүгү чүүлдү Ооң чагыргазының адаанга берген Бурганга чагыртыр . Ынчангаш Бурган Боду-биле бүгү өртемчейни бүргей аптар .

²⁹ А оон башка өлгеннер дээш, ·сугга суктуруп турар улус чүге ынчап турарыл? Өлүглер шуут катап дирилбес чүве болза, олар дээш сугга суктурган херээ чүл? ³⁰ Бис база боттарывысты чүү дээш базым санында-ла айыылга таварыштырып турар бис? ³¹ А мен, ха-дуңма, хүннүң-не өлүмче уткуй чиге көөр-дүр мен, бистиң Дээргивис Христос Иисустуң мурнунга силер дээш чоргааралым-биле ону бадыткап болур мен . ³² Эфес хоорайга «араатан аңнар-биле» демисежип турган-дыр мен. Кижиниң угаап шыдаар харыы-биле бодаарга, оон кандыг ажык чедип алганым ол? Өлүглер катап дирилбес турган болза: «Даарта өлүп каар бис – ам дойлап, ижип-чип аалы!» – дивес бе?

³³ Мегеледип албаңар! «Бак эш-өөр эң эки аажы-чаңны үрээр». ³⁴ Чогууру-биле сергей берип, бачыт үүлгедирин соксадыңар! Араңарда Бурган дугайында билиг чок улус бар-дыр. Ыяткаш, арныңар кыссын!

Катап дирлип келген чаа мага-бот

³⁵ А бир-ле кижи айтырар боор: «Өлүг улус канчап катап дирлирил? Олар ээп кээрге, мага-боду кандыг боорул?» ³⁶ Сээдеңиңни! Сээң тарып турар үрезиниң, өлбээн шаанда, тынгарлып, өзүп үнмес . ³⁷ Тарыырда, бүдүн үнүштү эвес, а тас үрезинни – кызыл-тасты азы өске-бир үрезинни – черге хөмер болгай сен. ³⁸ А Бурган ооң мага-бодун күзээн аайы-биле хевирлеп, үрезин бүрүзүнге хууда мага-ботту хайырлаар.

³⁹ Амылыгларның мага-боттары дөгере дөмей болбас: кижиниң мага-боду мал-маганыындан, мал-маганныы – куштуундан, а куштуу – балыктыындан ылгалдыг. ⁴⁰ А ол ышкаш дээрниң чырымалдарының мага-боттары болгаш черниң мага-боттары бар. Ынчаарга дээрниң мага-боттарының хевири бир янзы, а черниң мага-боттарының – өске янзы. ⁴¹ Хүннүң өндүр чайынналчаа бир янзы, айның болгаш сылдыстарның чайынналчаа өске янзы. Сылдыстар база чайынналчаа-биле аңгыланып турар.

⁴² Өлүглер катап дирлирге , база шак ындыг боор: черге ирип-чыдыыр мага-ботту ажаап каар, а оортан ирип-чыдывас мага-бот көдүрлүр . ⁴³ Черге дүрзүзү бак мага-ботту ажаап каар, а оортан каас-чараш мага-бот көдүрлүр. Черге кошкак мага-ботту ажаап каар, а оон күштүг мага-бот көдүрлүр. ⁴⁴ Довуракка чер кырынга амыдыраарынга таарыштырган мага-ботту ажаап каар, а оон дээрге амыдыраарынга таарыштырган мага-бот көдүрлүр.

Черге таарыштырган мага-бот бар болганда, дээрге хамааржыр мага-бот база бар-дыр. ⁴⁵ Бижилгеде: «Баштайгы кижи боор Адам амылыг апарган» деп бижээн-даа болгай . А сөөлгү Адам мөңге амыдыралдың үнер дөзү апарган. ⁴⁶ Амыдырал баштай дээрге эвес, а черге боттаныр, а ооң соонда – дээрге боттаныр. ⁴⁷ Баштайгы кижи черден келген, дой-довурактан чаяаттынган , а ийиги Кижи{*} дээрден келген . ⁴⁸ Черниң кижизи кандыгыл, чер кырында өске улус база шак ындыг. Дээрниң Кижизи кандыгыл, дээрниң улузу база шак ындыг. ⁴⁹ Черниң кижизиниң овур-хевирин дөзеп алганывыс дег , дээрниң Кижизиниң овур-хевирин база дөзеп аар бис.

⁵⁰ Ынчангаш силерге чугаалап тур мен, ха-дуңма: эът-бот болгаш хандан бүткен улус Бурганның Чагыргазын салгап ап шыдавас. Ол ышкаш ирип-чыдый бээр чүүл ирип-чыдывас чүүлдү салгап ап шыдавас. ⁵¹ Дыңнаңар, мен силерге чажыт илередийн: шуптувус өлү бербес бис, ындыг болза-даа, Бурган шуптувусту өскертиптер . ⁵² Сөөлгү труба эдиптери билек , карак чивеш аразында, көңгүс хензиг өйде өскерлир бис. Ол эдиптерге-ле, өлүг улус ирип-чыдывас апарган туруп кээр, бис база өскерлир бис . ⁵³ Ирип-чыдыыр чүүл ирип-чыдывас чүүлдү «кедип аар», а өлүп-чидер чүүл өлүм чок чүүлдү «кедип аар» . ⁵⁴ А кажан ол бүгү боттаны бээрге, Бижилгеде:

«Өлүм тиилеттирип бастырган-дыр!»

⁵⁵ «О өлүм, сээң тиилелгең кайыл?

О өлүм, сээң шагар дылың кайыл?» деп бижээн сөстер бүде бээр .

⁵⁶ А өлүмнүң шагар дылы – бачыт-тыр, бачыттың күжү – ыдыктыг хоойлуда-дыр . ⁵⁷ Ынчалза-даа Бурганга өөрүп четтирээли, Ол Дээргивис Иисус Христосту дамчыштыр тиилелгени биске хайырлады! ⁵⁸ Ынчангаш, эргим ха-дуңмам, туруштуг болгаш чайгылыш чок бооп көрүңер. Дээрги-Чаяакчының даандырган ажыл-херээнге бүгү бодуңарны бараалгадыңар. Дээрги-Чаяакчы дээш кылган ажыл-херээңер хилис барбазын билир-ле болгай силер.

Иерусалимде бүзүрээннерге ачы-дуза чыыры

¹ А ам Бурганның чонунга акша-хөреңги чыырынга хамаарыштыр : Галатияның христиан ниитилелинге айтып берген чүүлүмнү силер база кылыңар. ² Улуг-хүн санында силерниң кижи бүрүзү, арга-шинээн барымдаалап, берип шыдаар хире акшазын бажыңынга шыгжап алзын. Мен чедип кээримге, акша чыгган херээ чок болзун дээш, ынчалдыр кылыңар . ³ А мен силерге чеде бергеш, бодуңарның шилип алган улузуңарга эки үнелел берген чагаалар бижээш , чыып алганыңар ачы-дузаны Иерусалимге чедирзиннер дээш чорудуптар мен . ⁴ Мээң база ынаар чедерим херек апарза, олар мээң-биле кады чоруптар.

Аян-чоруктар төлевилели

⁵ А мен силерге Македонияны таварып эрткеш , чеде бээр мен (ам Македонияны кежир чоруптарым ол). ⁶ Мен силер-биле кады элээн үе дургузунда, харын мырыңай кышты өттүр, артып каарым чадавас. Ооң соонда кайнаар-даа баар апарзымза, орукче үдеп, дузалажыр силер. ⁷ Мен ам силер-биле чүгле орук ара, чай кадында ужуражыр хөңнүм чогул, харын Дээрги-Чаяакчының чөпшээрели-биле силерниинге элээн үр боорумга идегеп тур мен. ⁸ А ам Эфес хоорайга Беженги хүннүң байырлалынга чедир турар мен. ⁹ Мээң удурланыкчыларым хөй-даа болза, аңаа улуг ажыл-херек чогудар арганы берип турар делгем орук ажыттынган-дыр.

¹⁰ Тимофей силерге чеде бээрге, араңарга тургаш, ооң сестир чүвези чок болзун дээш, сагыш салыңар. Мен ышкаш, ол база Дээрги-Чаяакчының ажыл-херээн бүдүрүп турар болгай. ¹¹ Ынчангаш кым-даа ону куду көрбезин. Ол меңээ чедип келзин дээш, ону орукче эп-найыралдыг дөгериндирип, үдептиңер. Мен Тимофейни бүзүрээн ха-дуңмавыс-биле кады манап турар болгай мен.

¹² Бүзүрээн дуңмам Аполлос дугайында : мен ооң бүзүрээн ха-дуңмавыс-биле кады силерге чеде бээрин аажок дилээн кижи мен. Ынчалза-даа ооң силерге ам чеде бээр хөңнү шуут чок-тур. Арга бар апаарга-ла, ол силерге чеде бээр.

Түңнел дилеглер, байыр чедириишкиннери

¹³ Серемчилелдиг болуңар , бүзүрелден быжыг туттунуңар, туруштуг болуңар, күштүг болуңар! ¹⁴ Кылып турар бүгү чүүлүңерни ынакшыл-биле кылыңар!

¹⁵ Ха-дуңма, Стефанның өг-бүлезин билир силер , олар Ахаия девискээринге Христоска эң баштай бүзүрей бергеш, боттарын Бурганның чонунга бараан болдурган улус болгай. Ынчангаш силерден дилээрим болза: ¹⁶ шак ындыг улусту, а ол ышкаш олар-биле кады ажылдап, дуза кадып турар бүгү улусту тооп дыңнап, хүндүлеп чоруңар . ¹⁷ Стефан, Фортунат болгаш Ахаик олар бээр чедип кээрге, аажок өөрүп тур мен. Чанымда чок силерни олар меңээ солуп тур. ¹⁸ Олар мээң база силерниң сеткил-сагыжывысты сорук киириптилер. Ындыг улусту үнелеп чоруңар!

¹⁹ ·Асияның христиан ниитилелдери силерге байыр чедирип тур. Акила биле Прискилла , а ол ышкаш оларның бажыңында чыглып турар бүзүрээннер база силерге Дээрги-Чаяакчының ынакшылы-биле байыр чедирдилер. ²⁰ Бо черде бүгү ха-дуңма силерге байыр чедирип тур. Ыдыктыг ошкаашкын-биле бот-боттарыңарга байыр чедириңер .

²¹ Дараазында сөстерни бодум холум-биле бижидим : Павелден байыр . ²² Дээрги-Чаяакчыга ынак эвес кижи Оон бүрүнү-биле аңгылаттырзын! Маранафа – О Дээрги-Чаяакчы, чедип келем! ²³ Дээрги Иисустуң авыралы силерге доктаазын! ²⁴ Мээң ынакшылым Христос Иисустуң ачызында силер бүгүде-биле кады болзун!