Иаковтуң чагаазы

Киирилде

Бо чагааны Чаа Чагыг-керээде айтып турар Иаков деп аттыг хөй улустуң аразындан Иисустуң дуңмазы, Иерусалимде христиан ниитилелдиң удуртукчузу бижээни ылап болгу дег. Чамдык шинчилекчилер Чаа Чагыг-керээни тургузуп турар чагаалар болгаш номнарның эң баштайгызы ол чагаа болур деп санап турар.

Иаков бодунуң чагаазын бүзүрелиниң кол чүүлдерин амыдыралга белени-биле боттандырып шыдавайн турган христианнарга бижээн. Ол хүн бүрүнүң амыдыралынга христианнарның боттарын канчаар алдынарының дугайында, мерген угаан, байлакшыл, ядамык чорук, хоп-нүгүл, шыдамык чорук болгаш мөргүл дугайында айтырыгларны сайгарып көрбүшаан, тодаргай угаап бодап турар. Иаковтуң кол бодалы мындыг: бир эвес Бурганга бүзүрел буянныг ажыл-херектер-биле шынзыттынмаан болза, ындыг бүзүрел хоозун, кымга-даа ажыы чок. Бурганга ылап-ла бүзүреп турар кижи Аңаа таарымчалыг чүүлдерни кылыры чугаажок дээрзин ол номчукчуларга билиндирип турар.

1

Киирилде сөстер

1 Бурганның база Дээрги Иисус Христостуң чалчазы Иаковтан байыр . Өске чоннар аразында тоо быдаргай чурттап чоруур он ийи израиль аймакка амыр-менди чедирдим!

Бүзүрел болгаш мерген угаан

2 Ха-дуңма, янзы-бүрү шенелделер орууңарны моондактаза, аажок кежиктиг бис деп санаңар! 3 Шенелдени ажып эрткен соонда, бүзүрелиңер силерни шыдамык болдурарын билир болгай силер . 4 А шыдамык чорук , бодунуң ээлчээнде, бүрүн салдарын көргүзер, ол силерни бүгү талазы-биле ·болбаазыраңгай, кандыг-даа четпес-дудуу чүве чок улус кылыптар .

5 А кайы-бирээңерге мерген угаанны чедир бербээн болза, ол кижи Бургандан мөргүп дилезин. Бурган мерген угаанны хамык улуска чүрээниң ханызындан, чеме-хала чокка хайырлап турар болгаш, аңаа база бээр . 6 Ынчалза-даа ол кижи бүзүрел-биле, ынай-даа чигзиниг чок дилээр ужурлуг , чүге дээрге чигзинген кижи хатка сывыртадып, доза шаптырткан далай чалгыынга дөмей. 7 Хары угда ийи сагыштыг кижи бодунуң кылып турар чүүлдеринге турум эвес, шиитпир чок болур. Ындыг кижи Дээрги-Чаяакчыдан кандыг-бир чүүл алырын кордавазын.

Ядыы болгаш бай христианнарга чагыг-сүме

9 Түреңги бүзүрээн кижи Бурганга өрү көдүртүп турары дээш чоргаарланыр ужурлуг . 10 А бай-шыырак чурттап чоруур бүзүрээн кижи Бурганга куду көрдүргени дээш чоргаарланыр ужурлуг: ол, үези кээрге, шөлде чечек дег оңуп, чиде бээр. 11 Хүн өрттендир чип, кааңнаарга, оът-сиген кадып каар, ооң чечээ тоглааш, аянныг хевири үрели бээр. Бай кижи база бодунуң хамык ажыл-херээн бүдүрүп чорааш, шак ынчаар чиде бээр .

Шенелде болгаш күткүлге

12 Шенелделерни шыдажып эртип турар кижи амыр-чыргалдыг, чүге дээрге оларны шыдажып эрткеш , Бурганга ынак улуска Ооң аазааны шаңналды – мөңге амыдыралды алыр . 13 Шенелделерге күткүткен кым-даа болза: «Бурган мени күткүп турар-дыр» – деп чугаалавазын. Чүге дээрге Бурган бузутка күткүтпес болгаш Боду база кымны-даа күткүвес. 14 А кижи бүрүзүн ооң бодунуң-на күзээшкиннери күткүүр. Олар ону халзыптар база дузактап алыр. 15 Ындыг күзээшкиннер сааттангаш, бачыт төрүп алыр , а үүлгеткен бачыт, бодунуң ээлчээнде, долузу-биле өзүп-мандааш, өлүмге чедирер .

16 Ханы ынак ха-дуңма, дуурайлатпаңар . 17 Кандыг-даа буянныг база ·болбаазыраңгай белек өрүтен, дээрниң чырымалдарын чаяаган Бурган Ададан кээр . А Бурганда өскерилге-даа, өскерлиишкиннерниң хөлегези-даа чок . 18 Ол бисти, Ооң бүгү чаяалгазының иштинде баштайгы дүжүт ышкаш болурувус дээш , Бодунуң күзел-соруу-биле алыс шынның сөзүн дамчыштыр амыдыралче тынгарган .

Дыңнап болгаш чагыртып өөрениңер

19 Ханы ынак ха-дуңма, мону дыңнаңар: кижи бүрүзү чулчуруурун шеглеп , дыңнаарынче сундугуп көрзүн база ол ышкаш белен-селен килеңневезин . 20 Чүге дээрге килеңге алыскан кижи Бурганның мурнунга чөптүг-шынныг чорук чедип ап шыдавас. 21 Ындыг болганда, кандыг-даа бужар сагыш болгаш бузуттуг үүлгедиглерниң артынчызындан адырылгаш , Бурганның чүректериңерге тарып турар сөзүн – силерни камгалап шыдаар күчүлүг сөстү – чөпшүл хүлээп алыңар.

22 Бурганның сөзүн чүгле кулак дашты-биле дыңнап эрттирбейн, ону херек кырында боттандырып чоруңар . Оон башка боттарыңарны мегелээниңер ол. 23 Бурганның сөзүн дыңнаарынга өй, а ону херек кырында боттандырбас кижи көрүнчүкке арнын кайгаан кижиге дөмей-дир. 24 Ол бодун кайгап-кайгап, өскээр чайлай бергеш, көрүнчүкке канчаар көзүлгенин дораан уттуп алыр. 25 А Бурганның хосталганы хайырлаар ·болбаазыраңгай хоойлузун дыңнаан кижи ону дораан-на уттуп албас, а херек кырында боттандырып, бодун ооң аайы-биле ап чоруур болза, ажыл-херектеринге амыр-чыргалдыг болур .

26 Бодун Бурганны хүндүлеп чоруур мен деп санаар, ынчалза-даа аксын тыртып шыдавас кижи бодун боду мегелеп чоруур база ооң Бурганны хүндүледим дээри хей чүве-дир оң. 27 Бурган Аданың хүлээп аары алыс шынныг, арыг болгаш кем чок хүндүткел болза түрегделге туттуруп чоруур өскүстерге, дулгуяк кадайларга дуза чедиреринде база бо делегейниң багынга борашпайн амыдыраарында .

Шупту улуска дең-дески хамаарылгалыг болуңар

2

1 Ха-дуңма! Өндүр улуг Дээргивис Иисус Христоска бүзүрээр болганыңарда, улусту ылгай көрбеңер . 2 Силерниң чыылган чериңерже каас-коя хептиг, алдын билзектиг кижи, а ооң соондан элбер-самдар хептиг ядыы кижи кирип келген дижик. 3 Каас-коя хептиг кижиге онза кичээнгей көргүзүп, аңаа: «Бээр эртип, дөрже олуруңар» – дээш, а ядыы кижиге: «Маңаа тур» азы: «Борта, будум баарынга олур» – дээн дижик силер. 4 Ынчан чүнү канчап турарыңарны билир силер бе? Чамдык улусту өскелеринден дээре деп ылгай көрүп, бак сагыштыг шииткекчилер болу берген эвес силер бе?

5 Ханы ынак ха-дуңма, дыңнап көрүңер! Бурган бо делегейниң ядыы улузун чүге шилип алганыл? Оларны бүзүрел-биле байыткаш , Аңаа ынак улуска аазааны Чагырганың салгакчылары кылып каар дээш эвес бе? 6 А силер ядыыларны дора көөр-дүр силер! Эрге-шөлээңерни кызагдап, шииткел черинче сөөртүп турар улус кымнарыл – байлар эвес ийик бе? 7 Силерге тывыскан Христостуң чаагай адын дорамчылаан улус байлар эвес ийик бе?

8 Бижилгеде: «Чаныңда кижиге бодуңга бодуң дег ынак бол» – деп айыткан Хаанывыстың хоойлузун херек кырында сагып чоруур болзуңарза, шын кылып турар-дыр силер. 9 Ынчалза-даа улусту ылгай көөр болзуңарза, бачыт үүлгеткениңер база ыдыктыг хоойлуну хажыткан дээш буруудааныңар ол-дур . 10 Ыдыктыг хоойлуну бүрүнү-биле сагып турар мен деп бодап тура-даа, ооң чаңгыс-даа бол айтыышкынын хажыткан кижи ону бүрүнү-биле хажытканы дээш буруулуг боор . 11 Чүге дээрге: «Кады чурттаан эжиңге өскерилбе» – деп чугаалаан Бурган: «Кижи өлүрбе» – деп база чугаалаан . Ынчангаш сен кады чурттаан эжиңге өскерилбейн-даа тургаш, кижи өлүрер болзуңза, ыдыктыг хоойлуну дөмей-ле хажытканың ол.

12 Хосталга хайырлаан хоойлу ёзугаар шииттирер улус дег, ынчаар чугаалап база ажыл-херээңер кылып чоруңар. 13 Чүге дээрге өршээл билбес улусту Бурган база өршээл чокка шиидер . А өршээл кезедир шииткелден артык өндүр!

Бүзүрел болгаш буянныг ажыл-херек

14 Ха-дуңма, Бурганга бүзүредим деп турар бир-ле кижи буянныг ажыл-херек кылбас болза, ынча дээн ажыы чүл? Ындыг бүзүрел ону камгалап шыдаар бе?! 15 Чединмес ха-дуңмаңар идик-хеп, аъш-чем хереглээн дижик. 16 А силерниң кайы-бирээңер оларга: «Амыр-тайбың чоруптуңар, чылыдыр кеттиниңер, тоттур чемнениңер» – деп чугаалааш, оларның амыдыраарынга херек чүүлдерни бербес болза, ындыг чугааның ажыы чүл? 17 А Бурганга бүзүрел база ындыг – ол чүгле боду, ажыл-херектер чокта, өлүг боор.

18 Ынчаарга кандыг-бир кижи мынча дээр чадавас: «Бир кижиде бүзүрел бар болзун, а өске кижиде ажыл-херектер бар болзун». Сен меңээ бүзүрелиңни ажыл-херектериңден аңгы кылдыр көргүс че. А мен сеңээ ажыл-херектеримден илдең апаар бүзүрелимни көргүзер мен . 19 Бурган чаңгыс деп бүзүрээн-дир сен : ол кончуг эки-дир! Буктар безин ындыг деп бүзүреп, корткаш, сириңейнип турар .

20 Хос баштыг сени-даа! Бүзүрел ажыл-херек чокта ажык чок дээрзин көрбейн турарың ол бе? 21 Бодунуң оглу Исаакты өргүл бедигээжинче салгаш , ·Авраам өгбевис Бурганның мурнунга ажыл-херээ-биле агарып үнмежик бе? 22 Ооң ажыл-херээ биле бүзүрелиниң тудуш харылзаалыын, ажыл-херээн дамчыштыр ооң бүзүрели эчизинге четкенин көрүп тур сен . 23 Бижилгеде: «Авраам Бурганга бүзүрей бээрге, Ол ону актыг-шынныг деп санаан» – дээн сөстер ынчалдыр чогуп бүткен, ынчангаш Авраам Бурганның өңнүү деп адаткан . 24 Бурганның мурнунга кижи чүгле бүзүрели дээш эвес, а ажыл-херээ дээш агарарын көрүп тур силер.

25 Оон ыңай Раав деп самыын-садар херээженче көрүңер. Ол израиль хайгыылчыларны бодунга хүлээп алгаш, өске оруктап хоорайдан үндүрүп, камгалаан болганда, ажыл-херээ дээш агарган болгай .

26 Шак-ла ынчаар, мага-боттуң амы-тын чокта өлүү дег, Бурганга бүзүрел база ажыл-херек чокта өлүг.

Аксывыс бар дээш, сула салбаңар

3

1 Ха-дуңма, силерниң араңардан чүгле хөй эвес улус башкылар апарзын. Улусту өөредип турар башкылар бис өскелерден шыңгыы шииттирер бис . 2 Чүге дээрге бис шупту хөй бачытты үүлгедип чоруур бис . Аксы-биле бачыт үүлгетпес кижи ·болбаазыраңгай деп санаттырар, ындыг кижи бүгү мага-бодун тудуп билири ол.

3 Аъттар биске чагыртсыннар дээш база оларның мага-бодун башкарар дээш, оларның аксынче суглуктар сугар болгай бис . 4 Азы далайга эжиндирер корабльдарже көрүңер даан. Олар аажок улуг база күштүг хаттар дузазы-биле шимчээр-даа болза, оларны хензигийне руль-биле башкарып, башкарыкчының туралаан черинче углап боор. 5 Дыл база ындыг: мага-бодувустуң хензигийне кезээ-даа болза, улуг ажыл-херекти бүдүрүп шыдаар.

Улуг эзимни ынай от чаштанчызы өрттедиптерин бодап көрүңер даан! 6 Дыл биле от көңгүс дөмей. Мага-бодувустуң өске кезектериниң аразында дыл дээрге бузут башкарган делегей-дир. Дыл бүгү мага-ботту бужартадып , бүгү бүдүжүвүстү өрттендир чиптер, а ол өрт ·тамының одундан өөскүүр .

7 Кижи хамык аңнарны, куштарны, соястаарларны болгаш далай амытаннарын чаажыктырып шыдаар, харын-даа чаажыктырып алган. 8 Ынчалза-даа дылды кым-даа чаажыктырып шыдавас. Ол дээрге өлүмнүг хорандан бүткен, тырттынмас бузут-тур . 9 Дылывыс-биле Дээрги-Чаяакчы болгаш Адавысты алгап-йөрээр бис, база-ла ооң-биле Бурганның овур-хевирин ёзугаар чаяаган улусту одап-каргаар бис . 10 Чаңгыс ол-ла аас алгап-йөрээп-даа, одап-каргап-даа турар. Ха-дуңма, ындыг болбас ужурлуг! 11 Чаңгыс суг бажындан дус чок база дустуг суг үндүр агар деп бе? 12 Ха-дуңма, фига ыяжы оливка чимизин, а виноград сывы фига чимизин берип шыдаар бе? Дустуг суг бажы база дус чок суг үндүр аксып шыдавас.

Буянныг болгаш бачыттыг мерген угаан

13 Силерниң араңарда мерген угаанныг болгаш көрбээн чүвем чок мен дээр кижи бар бе? Бар болза, ындыызын төлептиг амыдыралы, буянныг ажыл-херектери-биле мерген угаандан кээр чөпшүлүн дамчыштыр бадытказын . 14 Ынчалза-даа силерниң чүрээңерни кара адааргал база чүгле ажык сүрүп, бодун өрү көөр сагыш ээлепкен болза, хей черге мактанып, алыс шынга удур бачыт үүлгетпеңер. 15 Ындыг «мерген угааныңар» дээрден келбээн, а бо делегейден келген болгаш бачыттыг бүдүштен база буктардан дөстелип үнген болган-дыр . 16 Чүге дээрге кайда адааргал болгаш чүгле ажык сүрүп, бодун өрү көөр сагыш барыл, ында үен-даян чорук база чүүл-бүрү чүдек-бужар үүлгедиглер турар.

17 А дээрден кээр мерген угаан, чүнү-даа мурнай, арыг, ол ышкаш тайбыңзырак, биче сеткилдиг, дыңнап билир, өршээлдиг, буянныг ажыл-херектери-биле бай, кымны-даа ылгай көрбес, ак сагыштыг боор. 18 А чөптүг-шынныг чоруктуң дүжүдүн амыр-тайбыңны кадагалаан улус тайбың байдалга өстүрүп алыр .

Христианнар үргүлчү Бурганга чагыртыр ужурлуг

4

1 Араңарга адаан-өжээн болгаш алгыш-кырыш чүден тыптырыл? Амыдыралыңарга тергиидеп үнер, боттарыңарга таалал чедириксээр күзээшкиннериңерден эвес бе?

2 Бир-ле чүвени аажок күзээш, холга киирип чадаар силер, оон-на кижи өлүреринге-даа белен боор силер. Аажок алыксааш, дөмей-ле ону чедип албас силер, ынчангаш алгыжып-кыржып, демисежип үнер силер.

Бургандан дилевес болгаш, күзээн чүвеңерни албас силер. 3 А дилээш-даа, дөмей-ле албас силер. Чүге дээрге алган чүүлүңерниң төдүзүн бак сагыш-биле – чүгле таалалдарыңар хандырып, төтчеглээр дээш дилеп турар силер . 4 Самыыраан өскерликчилер! Бо делегей-биле найырал тудары Бурган-биле өжээннежиринге дөмейин билбезиңер ол бе? Бо делегейниң өңнүү болуксаан кижи Бурганның дайзыны апаар . 5 Азы силерниң бодалыңар-биле Бижилгениң: «Бурганның бистиң-биле кады чурттадып кааны Сүлдениң биске ынакшылы аажок хүннээчел» – деп турары хоозун сөстер боор бе? 6 Ынчалза-даа Бурган ооң-биле чергелештир биске улам хөй ээ көрүүшкүнүн хайырлап турар. Ынчангаш Бижилгеде:

«Бурган адыыргак улуска удурланыр,

а томаарааннарга ээ көрүүшкүнүн хайырлаар» деп чугаалаан.

7 А ындыг болганда, Бурганга чагыртыңар, эрликке удур туржуңар, ол ынчан силерден дезе бээр . 8 Бурганче чоокшулаңар, Ол база силерже чоокшулап кээр . Бачыттыг улус, холуңар чуп алыңар. Ийи сагыштыглар , чүректериңер арыглаңар . 9 Кажыыдаңар, ыглап-сыктаңар база кудараңар. Каттырарының орнунга, ыглажыңар, амыраарының орнунга, муңгараңар. 10 Дээрги-Чаяакчының мурнунга томаарыңар, Ол ынчан силерни өрү көдүрер .

Бурганга бүзүрээн өске улусту шиитпеңер

11 Ха-дуңма, удур-дедир бак сөглешпеңер. Бодунуң эжин бак сөглээр азы буруу шавар кижи ыдыктыг хоойлуну бак сөглээни азы буруу шапканы ол боор . А ыдыктыг хоойлуну буруу шаап турар болзуңза, ооң күүседикчизи эвес, а шииткекчизи сен. 12 Хоойлу Берикчизи болгаш Шииткекчи – чүгле чаңгыс, чүгле Ол камгалап азы чок кылып шыдаар . Чаныңда кижини шиидер мен дээр хире сен чогум кым сен?

Тураның бичези херек

13 «Бөгүн азы даарта бир-ле хоорайже чоруптаалы. Аңаа бир чыл чурттааш, садыг-саймаа кылып, хөй ажык-кончаалыг болуулу» – деп чугаалаар хамык улус, мени дыңнаңарам. 14 Амыдыралыңар соң-даарта канчап баарын безин билбес-тир силер . Амыдыралыңар деп чүл ол? Хензиг када көзүлгеш, оон эстип чиде бээр туман-дыр . 15 Ооң орнунга: «Дээрги-Чаяакчы күзээр болза, ам-даа амыдыраар бис, ону азы мону кылып четтигиптер бис» – деп чугаалап чоруңар . 16 А силер ам тураңар улуундан менээргенир-дир силер: ындыг менээргениишкин бүрүзү – бузут-тур! 17 Ынчангаш канчаар буян кылырын билир, ынчалза-даа кылбас кижи – бачыт үүлгеткен дээш буруулуг!

Байларга кичээндириг

5

1 Байлар, ам силер мени дыңнаңар! Ишкирнигип ыглап-сыктаңар , чүге дээрге хай-халаптар силерже диргелип кел чыдар-дыр. 2 Эртине-байлааңар ирип каар-дыр, идик-хевиңерни үзүт-ховаган дыдып чиптер-дир . 3 Алдын-мөңгүнүңер дадарып каар-дыр! Оларның дады силерге удур херечилел бооп, мага-бодуңарны от-биле дөмей оя чирти бээр. Эртине-байлааңарны бо делегейниң сөөлгү хүннеринде чыып алган-дыр силер . 4 Силерниң шөлдериңерниң дүжүдүн ажаап берген ажылчыннарның акшазы чедир төлеттинмээн . Оларның халактаан ыы-сыызын дыңнаңар. Оларның халак-тилээ ам Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчының кулаанга чеде берген . 5 Силер чер кырынга чыргап-таалап, мага хандыр чурттап келдиңер. Чүрээңер дөгерери-биле семирти азыраан хойлар чүрээ дег апарды . 6 Силерге удурланмаан чөптүг-шынныг улусту шииткеш, өлүрүп турдуңар.

Шыдамык чорук болгаш мөргүл

7 Ха-дуңма, ынчангаш Дээрги-Чаяакчының ээп кээр хүнүнге чедир шыдажып көрүңер. Тараачын кижи черниң дүжүт бээр үезин кайы хире манаарын көрүңер даан. Ол күскү болгаш часкы чаъстар чаарын шыдамык манап кээр . 8 Силер база шыдамыыңар көргүзүңер. Идегелиңер черле ышкынмаңар, чүге дээрге Дээрги-Чаяакчының чедип кээр хүнү мыя бо келген-дир .

9 Ха-дуңма, шииттирип албазы-биле , удур-дедир хомудал үндүрбеңер. Бурган шупту улусту шынныы-биле шиидер .

10 Ха-дуңма, Дээрги-Чаяакчының өмүнээзинден чугаалап турган медээчилерни хилинчек көөрүнүң болгаш шыдамык чоруктуң үлегери кылдыр ап көрүңер . 11 Шыдажып үнген улусту ам амыр-чыргалдыг деп алгап-йөрээп турар бис. Иовтуң туруштуунуң дугайында дыңнаан, түңнелинде ооң Дээрги-Чаяакчыдан чүнү алганын билир силер . Чүге дээрге Дээрги-Чаяакчы аажок өршээлдиг болгаш кээргээчел болгай .

12 Ха-дуңма, хамыктың мурнунда дээр-биле-даа, чер-биле-даа база өске-даа даңгырактар-биле даңгыраглаваңар. Бурганга шииттирбес дээш, «ийе» деп чугаалааныңар «ийе» дээн болзун, «чок» деп чугаалааныңар «чок» дээн болзун .

13 Кайы-бирээңер хилинчек көрген дижик? Ол кижи мөргүзүн. Кайы-бирээңер аас-кежиктиг болган дижик? Ол кижи Бурганга өөрүп четтирген ыдыктыг ырлар ырлазын . 14 Кайы-бирээңер аараан дижик? Христиан ниитилелдиң удуртукчуларын кыйгыртып каарга, олар демги кижини Дээрги-Чаяакчының адындан олива үзү-биле чаап, ооң кадыкшылы дээш мөргүзүннер . 15 Бүзүрел сиңген мөргүл аарыг кижиниң кадыын эгидиптер, чүге дээрге Дээрги-Чаяакчы ону кадык кылыптар. А ол кижи бачыт үүлгеткен болза, Бурган ону өршээр . 16 Ынчангаш Бурган силерни экиртсин дээш, үүлгеткен бачыдыңарны бот-боттарыңарга минниңер база бот-боттарыңар дээш мөргүңер. Чөптүг-шынныг кижиниң мөргүлү аажок күштүг салдарлыг боор .

17 Илия медээчи, бистиң шуптувус ышкаш, анаа кижи чораан. Ол, чаъс чагбазын дээш, сеткилиниң ханызындан мөргүүрге, чер-чуртка үш чыл алды ай дургузунда чаъс чагбаан . 18 Ол оон база катап мөргүүрге, дээрден чаъс кудуп эгелээн соонда , чер дүжүдүн берип эгелээн.

19 Ха-дуңма, кайы-бирээңер шынның оруундан соора баарга, ону өске кижи Бурганче ээлдирипкен дижик . 20 Билдингир болзун: бачыттыг кижини шын эвес оруктан Бурганче ээлдирген кижи ону өлүмден камгалаар база ооң хөй бачыттарын өршээрин чедип алыр .