Римчилерге чагаа

Киирилде

Чаа Чагыг-керээже кирип турар чагааларның хөй кезииниң (ооң иштинде бо чагааның) автору – иудей эртемден, ·фарисей Павел. Катап дирилген Христос Боду аңаа көстүп келген соонда, ол христиан чүдүлгени хүлээп алган.

Рим хоорайда христиан ниитилел, Павел бо чагааны бижиир мурнунда-ла, элээн каш чыл туруп келген. Элчин боду чагаа бижиир бетинде Римче барып көрбээн, ындыг-даа болза, ол ниитилелдиң чамдык кежигүннери-биле таныш турган. Павел чагааны Римче бистиң эраның 50 чылдарының төнчүзүнде Грецияга тургаш, Фива дээр херээжен кижиден дамчыдып, чорудупкан чадавас (Аж.-ч. 20:2-3 көр).

Чагааның бирги кезээниң (1–11 эгелер) кол темазы – Бурганның Буянныг Медээ дамчыштыр улусту бачыттан камгалап турар күжү. Кажан кижи Иисус Христос дугайында Медээге бүзүрээр болза, Бурган аңаа агартыышкын болгаш эптежилгени берип, ону Бодунуң төлү кылдыр азырап алыр база аңаа Бодунуң Сүлдезин хайырлаар. Моисейниң хоойлузу ындыг ачы-буян хайырлап шыдаваан, чүге дээрге бүгү улус аңаа удур бачыт үүлгеткен турган. Иудейлер боттарының ук-ызыгууру биле хоойлузунга ынанмас ужурлуг. Чүгле Христоска бүзүрел кижини Бурганның мурнунга актыг кылып каар.

Чагааның ийиги кезээнде (12:1–15:13) Павел номчукчуларга христианнарның канчаар чурттаар ужурлуун – ынакшылдыг боорун, эрге-чагыргага чагыртырын, бот-боттарын хүндүлежирин – сагындырып турар. Түңнелинде (15:14–16:27) Павел удавас Римге чеде бээр бодалдыын бижип, христиан ниитилелдиң кежигүннеринге байыр чедирип турар.

Киирилде сөстер

1

1 Бурганга кыйгырткан элчинден, Ооң Буянныг Медээзин суртаалдаары-биле шилип алдынган кижиден – Христос Иисуска бараан болган Павелден байыр. 2 Бурган ол Буянныг Медээни ооң мурнунда-ла Ыдыктыг Бижилгелерге Бодунуң медээчилерин дамчыштыр аазаан турган . 3 Буянныг Медээде төрүттүнген ызыгууру-биле ·Давид хаанның салгалы боор Бурганның Оглунуң дугайында чугаалап турар. 4 Ол дээрге Бурганның өлүглер аразындан катап диргискеш, Бодунуң Сүлдезиниң ыдыктыының ачызында Бурганның өндүр күчүлүг Оглу деп чарлааны Дээргивис Иисус Христос-тур. 5 Ооң ады алдаржызын дээш база бүгү чоннар улузу Аңаа бүзүрей берип , Ону дыңназын дээш, элчин боор авыралды Ооң ачызында алган мен. 6 Силер база ол чоннарның санынче кирип турар болгаш, Иисус Христостуң улузу боору-биле кыйгырткан силер.

7 Римде чурттаан силер бүгүдеге – Бурганның ынак чону боору-биле Ооң кый деп алганы бүзүрээн улуска – бижип олур мен. Бурган Адавыс болгаш Дээргивис Иисус Христостан келген авырал биле амыр-тайбың силерге доктаазын!

Павелдиң римчилерге дужуксаан күзели

8 Бүзүрелиңер дугайында бүгү делегейде улус чугаалажы берген-дир . Ынчангаш чүнү-даа мурнай силер бүгүде дээш, Иисус Христосту дамчыштыр мээң Бурганымга өөрүп четтирдим . 9 Ооң Оглунуң дугайында Буянныг Медээни медеглеп, Аңаа бүгү бодумдан бараан бооп чоруурум Бурган херечим болзун : мөргүп турар санымда-ла, силерни сактыр-дыр мен. 10 Бурганның күзел-соруунуң аайы-биле ам-на силерге чеде бээр аргалыг боорумну мөргүлдеримге үргүлчү дилээр-дир мен . 11 Чүге дээрге Сүлдеден келген кандыг-бир ачы-буянныг белекти силерге сөңнеп чедирер дээш база силерни ооң-биле быжыглаар дээш, шагдан бээр силерни көрүксеп келдим. 12 Биригээр чугаалаарга, ниити бүзүреливис-биле: бодумну – силернии-биле, а силерни – бодумнуу-биле удур-дедир деткижеривис дээш, силерге ужуражыксадым.

13 Ха-дуңма, силерже хөй удаа барыксаанымны ыяк билип аарыңарны күзеп тур мен (ынчалза-даа мынчага дээр бир-ле байдалдар шаптыктап келди) . Суртаалымның үре-түңнелин, бүгү өске чоннар улузунуң аразынга дег, силерниң араңарга көрүксээш , чадап кагдым. 14 Мен гректер-даа, варварлар-даа дээш база мерген угаанныглар-даа, мугулайлар-даа дээш хүлээлгелиг мен . 15 Ынчангаш Буянныг Медээни Римде чурттаан силерге база суртаалдаарын күзеп тур мен.

16 Буянныг Медээден ыятпас мен , чүге дээрге ол – Христоска бүзүрээн бүгү улусту: хамыкты мурнай иудейлерни, а ооң соонда өске бүгү улусту камгалаар дээн Бурганның күчү-күжү-дүр . 17 Буянныг Медээде Бурганның бээр агартыышкыны ажыттынган . Ол агартыышкын эгезинден төнчүзүнге чедир чүгле бүзүрел дамчыштыр ажыттынар. Ол дугайында Бижилгеде мынча деп бижээн: «Бүзүрелиниң ачызында актыг-шынныг болган кижи амылыг артар» .

Кижиниң бачыттыы болгаш Бурганның килеңи

18 Алыс шынны кем-буруузу-биле базып турар улус хай-бачыт үүлгедирге, Бурганның килеңи дээрден ажыттынып бадып турар . 19 Чүге дээрге Бурган дугайында билиг улуска чедингир апарды, Бурган Боду ону оларга хайырлады . 20 Бурганның көзүлбес шынарлары – Ооң мөңге күчү-күжү база бурганчы бүдүжү бүгү чаяалганы топтап көөрүн дамчыштыр кижиниң угаанынга билдингир, көскү апарды . Ынчангаш ындыг улус Бурганның мурнунга харыы тудуп шыдавас! 21 Бурганны билип алгаш-даа, олар Ону Бурганны дег алдаржытпааннар, Аңаа өөрүп четтирбээннер. А ооң орнунга хоозун угаашкыннарга алзып алганнар, оларның сарыыл чок чүректери караңгыга бүргедипкен . 22 Боттарын мерген угаанныг бис деп санап турза-даа, олар сээдеңнеп калган . 23 Өлүм чок, өндүр бедик Бурганга мөгеерин олар өлүр тынныг кижиге, куштарга, дөрт даванныг адыгуузуннарга болгаш соястаарларга азы дүрзү-бурганнарга мөгееринге орнапканнар .

24 Ол улус ындыг боорга, олар чүректериниң самыыралын эдерип, мага-боттарын бужартатсыннар дээш, Бурган оларны бужарталдың эргезинге хүлээдип берипкен . 25 Олар Бурганның алыс шынын мегеге орнапкаш, Чаяакчыга эвес, а Ооң чаяалгазынга мөгейип, бараан болуп турганнар . А Чаяакчывыс мөңге алгыш-йөрээлге төлептиг болзун. Аминь!

26 Ооң уржуундан Бурган оларны ыянчыг күзээшкиннерниң эргезинге хүлээдип берипкен : оларның херээженнери безин бойдустан бердинген бирикшилди орта эвес, үй-балай бирикшилге орнапканнар. 27 Оларның эр улузу база херээженнер-биле бойдус берген бирикшилден ойталааш, бот-боттарынга туралаашкындан хайнып-хөлзеп турарлар. Эр улус өске эрлер-биле бужар харылзаа тудуп, будалгаш, чогуур кеземчени боттарынга онааштырып келгеннер . 28 Олар Бурганны билип аарын херектиг деп көрбес боорга, Бурган оларны боттарының-на будалган угаанының эргезинге, кылып болбас үен-даян чүүлдерин кылзыннар дээш, хүлээдип берген. 29 Ол улусту янзы-бүрү бачыттар бүргей апкан: бузут, алыксак-чиксек, ыят чок чорук, адааргал, өлүрүкчү чорук, алгыш-кырыш, меге, хоп чугаа. 30 Олар нүгүлчү, Бурганны көөр хөңнү чок, турамык, адыыргак, мактаныкчы, бузут үүлгедирде тывынгыр, ада-иезин хүндүлевес улус-тур. 31 Олар угаан чок, эткен сөзүнге ээ болбас, кымга-даа ынакшыл биле өршээл көргүспес улус-тур . 32 Ындыг чүүлдер үүлгедикчилерин өлүмге төлептиг деп көөр Бурганның хоойлузу барын олар билир. Ынчалза-даа чүгле боттары бачыт үүлгедип турар эвес, а ындыг үүлгедиглер кылып чоруур өске улусту база деткип турарлар.

Бурганның чөптүг шииткели

2

1 Ындыг болганда, өске улусту буруудадып турар болзуңза, сен база Бурганның мурнунга харыы тудуп шыдавас сен, тала. Өске кижини буруудаткаш, бодуңну база буруудатканың ол-дур , чүге дээрге бодуң база ол ышкаш чүүлдерни үүлгедип турар-дыр сен . 2 Ындыг чүүлдер үүлгедикчилерин Бурганның шынныы-биле шиидерин билир бис. 3 Бодуңнуң база үүлгедип турарың чүүлдер дээш өске улусту буруудаткаш, ооң-биле Бурганның шииткелинден чайлай бээр мен деп бодадың бе, тала? 4 Азы сен Ооң өндүр улуг ачы-буянын, кеземче онаавас өршээлдиин, шыдамыын тооп көрбезиң ол бе? Бурганның буянныг сеткили сени бачыдың миннип, Олче эглиринче эккел чыдарын билбезиң ол бе? 5 Чөрүү база бачыдың миннир хөңнүң чок болгаш, килеңнээн Бурганның чөптүг шииткели көстүп кээр хүнде кырыңче чүдүрлүр килеңни бодуң-на эңдере чыып аар-дыр сен . 6 Бурган ол хүнде кижи бүрүзүн ажыл-херектерин барымдаалап, шаңнаар азы шиидер . 7 Буянныг ажыл-херектерни доктаамал кылып, Бургандан алдар, мактал-хүндү болгаш өлүм чок чорук дилээн улуска Ол мөңге амыдыралды хайырлаар. 8 А бодунуң ажыын бодаар, алыс шынны дыңнавайн, бузутту дыңнаар улусту Бурганның килеңи болгаш күштүг хорадалы манап турар. 9 Бузут үүлгеткен бүгү улусту – баштай иудейлерни, а ооң соонда өске бүгү улусту – айыыл-халап биле хилинчек манап турар . 10 А буян кылып чоруур бүгү улуска – баштай иудейлерге, а ооң соонда өске бүгү улуска – алдар, мактал-хүндү болгаш амыр-тайбыңны Бурган хайырлаар . 11 Чүге дээрге Ол кымны-даа дээре кылдыр санап, ылгай көрбес .

12 Ыдыктыг хоойлуну сагывас , бачыт үүлгеткен улус ыдыктыг хоойлудан дашкаар өлү бээрлер. А хоойлуну хүлээп алгаш-даа, бачыт үүлгеткен улус ооң аайы-биле шииттирер. 13 Чүге дээрге ыдыктыг хоойлуну чүгле дыңнап эвес, а сагып турар улус Бурганның мурнунга актыг болур . 14 Бижимел ыдыктыг хоойлузу чок өске чоннар улузу ооң негелделерин боттары ала-чайгаар күүседип турар болганда, оларның ыдыктыг хоойлузу чок-даа болза, боттары боттарынга хоойлу-дүрүм бооп чоруур-дурлар. 15 Ыдыктыг хоойлу оларның чүректеринде бижиттингенин олар ооң-биле бадыткап турар . Оларның арын-нүүрү база ону херечилээн-дир. Улустуң чажыт бодалдарын мээң суртаалдааным Буянныг Медээ ёзугаар, Иисус Христосту дамчыштыр Бурганның шиидер хүнүнде ол бодалдарның бир чамдыызы оларны буруудадыр, а өскелери – өршээлге чедирер.

Иудейлер болгаш ыдыктыг хоойлу

17 А сен иудей мен деп адаттынар, ыдыктыг хоойлуга ынаныр болгаш Бурганым бар деп мактаныр-дыр сен . 18 Ооң күзел-соруун билир, ыдыктыг хоойлуга өөренген болгаш, алыс эки чүүлдү шилип ап шыдаар-дыр сен. 19 Согурларның үдекчизи, дүмбей караңгыда турарларга чырык, сээдеңнерниң кижизидикчизи, бүдүүлүктерниң башкызы мен деп бүзүрээр-дир сен. Билиг биле алыс шынны бодунда сиңирген ыдыктыг хоойлу сенде бар боорга, ындыг деп бүзүрээриң ол-дур . 21 Өске улусту өөредип турар-дыр сен, а бодуңну чүге өөретпес сен? «Оорлава» деп суртаалдап тура, чүге оорланыр сен? 22 «Кады чурттаан эжиңге өскерилбе» деп чугаалааш , чүге бодуң өскерлир сен? Дүрзү-бурганнарны көөр хөңнүң чок бодуң, чүге чүдүлге өргээлери үптээр сен? 23 Ыдыктыг хоойлум бар деп мактаныр бодуң, чүге ону хажыдып, Бурганны бак атка киирер сен? 24 Бижилгеде бижээни дег, «Силерниң хайыңар-биле өске чоннар улузунуң аразында Бурганның ады бак сөглеттирип турар-дыр» .

Иудейлер болгаш кыртыжап демдектээшкин

25 Ыдыктыг хоойлуну сагып чоруур болзуңза, чүгле ынчан ·кыртыжап демдектедири ажыктыг. А ыдыктыг хоойлуну хажыдып турар болзуңза, кыртыжап демдектеткениң ужур-утка чок . 26 Кыртыжап демдектетпээн кижи ыдыктыг хоойлунуң негелделерин сагып турар болза, Бурган ону кыртыжап демдектеткен кижи деп санавас бе? 27 Ындыг болганда, кыртыжап демдектетпээн-даа болза, ыдыктыг хоойлуну сагып чоруур кижи сени буруудады бээр. Бижимел ыдыктыг хоойлулуг болгаш кыртыжап демдектеткен-даа болзуңза, ыдыктыг хоойлуну сагывайн чоруур бооруңга, ол кижи сени буруудады бээр-дир . 28 Даштыкы ылгавыр демдектери-биле иудей бооп турар кижи ёзулуг иудей болбас, мага-ботта даштыкы кыртыжап демдектээшкин ёзулуг кыртыжап демдектээшкин болбас . 29 Чок! Ёзулуг иудей дээрге сеткил-хөңнү ындыг кижи-дир, а ёзулуг кыртыжап демдектээшкин дээрге бижиттинген дүрүмнүң эвес, а Сүлдениң кылганы чүрек арыглаашкыны-дыр . Ындыг иудейни улустуң эвес, а Бурганның аксы мактаар .

3

– 1 Ынчаарга иудей боорга азы ·кыртыжап демдектедирге, чүзү экил, ажыктыг чүүл бар бе? .

– 2 Ийе, бүгү талазындан ап көөрге, ажыктыг. Хамыктың мурнунда, иудейлерге Бурганның сөстерин бүзүреп дааскан-дыр .

– 3 А иудейлерниң чамдыызы Аңаа шынчы эвес боор болза, чүү боорул? Оларның шынчы эвези Бурганның аазаан аксы-сөзүнге шынчызын күш чок болдурар бе?

– 4 Черле чок! Бижилгеде Бурганның дугайында: «Шупту сөстериң дээш, шынныг боор сен, чаргылдашсыңза, тиилеп алыр сен» деп бижээни дег, кижи бүрүзү-даа мегелээр болза, Бурган аазаан аксы-сөзүнге дөмей-ле шынчы.

– 5 А бистиң шын эвес чоруувус Бурганның чөптүүн улам тода көргүзүп турар болза, чүү дээр бис? Бисче Бодунуң килеңин дүжүргеш, Бурган шын эвес кылып турар чадавас дивээн бе? (Кижиниң угаап шыдаар шаа-биле чугаалап тур мен.)

– 6 Ындыг эвес болбайн канчаар! Оон башка Бурган бо делегейни канчап шиидип шыдаарыл?

– 7 А мээң мегем дамчыштыр Бурганның алыс шыны харын тода көстүп, Ооң алдары улам көвүдээр болза чүл? Ынчаарга мени, бачыттыг кижини дег, Ол чүге шиидип турарыл? 8 «Буян болзун дээш, бузут үүлгедирин өөредип турар силер» – деп , чамдык нүгүлчүлерниң бисти буруудадып турары шын эвес. Ындыг нүгүлчү улустуң шииттирери чөптүг!

Бурганның мурнунга актыг чаңгыс-даа кижи чок

– 9 Ынчаарга чүл? Бистиң, иудейлерниң, өскелерден арта берген чүвүс барыл?

– Чүвүс-даа чок. Иудейлер-даа, өске чоннар улузу-даа – шуптузу бачытка туттурган деп ооң мурнунда-ла буруудаткан болгай мен . 10 Бижилгеде мынчаар бижээн:

«Чөптүг-шынныг чаңгыс-даа кижи чок .

11 Бурганче чүткүп турар сарыылдыг кижи чок-тур .

12 Шупту улус Бургандан ойталаан, кымның-даа ажык-дүжүү чок ;

буян кылып турар кижи тывылбаан –

чаңгыс-даа кижи чок болган» .

13 «Оларның өгү – ажык чевег-дир ;

аксы-дылы-биле авыяастаар хейлер-дир» :

«Оларның эриннеринде чылан хораны бар» .

14 «Оларның аастарын каргыш биле оо-хоран сөстер долган» .

15 «Оларның буттары кижи ханы төгер дээнде – далаш .

16 Оларның эрткен оруунга хоозурал биле өлүм-чидим артып каар ;

17 а амыр-тайбыңның оруун олар билбес» .

18 «Олар сеткилинде Бургандан шуут кортпас-тыр» .

19 Кым-даа бодун агартырын семевезин дээш, харын бүгү кижи төрелгетен Бурганның мурнунга харыы тутсун дээш, ыдыктыг хоойлуда чугаалап турар бүгү чүүл ооң чагыргазының адаанда турар улуска хамааржыр дээрзин билир бис. 20 Ынчангаш ыдыктыг хоойлуну сагааны-биле Ооң мурнунга кандыг-даа кижи актыг бооп шыдавас . Чүге дээрге ыдыктыг хоойлу дамчыштыр кижи бачытты медереп билип боор .

Агартыышкын бүзүрел дамчып кээр

21 А ам, ыдыктыг хоойлудан хамаарылга чокка, Бурганның улусту кем-буруудан агартыр оруу ажыттынган-дыр , ол дугайында ыдыктыг хоойлу биле медээчилер номнары база херечилеп турар . 22 Ол дээрге Иисус Христоска бүзүрел ачызында, Бурганның хайырлаар агартыышкыны-дыр, ону бүзүрээн улустуң шуптузунга хайырлаар Бурганның мурнунга улуста кандыг-даа ылгал чок: 23 олар шупту бачыт үүлгеткеш , Бурганның чайынналчак чырыындан ырадыр шөлүттүрүпкеннер болгай. 24 Ындыг-даа болза, улус шупту Бурганның авыралы-биле, оларны хостаар дээн Христос Иисусту дамчыштыр, агартыышкынны халаска ап шыдаар . 25 Христоска бүзүрээн бүгү улус Ооң өлүмүнүң ачызында Бурганның килеңин чайладып шыдазын дээш, Бурган Христосту өргүл чижи кылдыр салган . Улустуң биеэде – Ооң оларны шыдажып турган үезинде – үүлгеткен бачыттарын тоовайн эрттирипкен Бурган ынчалдыр Бодунуң чөптүүн көргүскен. Ол ышкаш Бурган амгы үеде база чөптүүн көргүзер бодаан. Ынчангаш Бурган Боду чөптүг-шынныг артар-даа-дыр, а Иисуска бүзүрээн улусту агарткаш, чөптүг-шынныг деп санаар-даа-дыр.

– 27 Ынчаарга ам чүнүң-биле мактаныр бис?

– Чүнүң-биле-даа эвес.

– А чүге? Ажыл-херектер негээр ыдыктыг хоойлуну сагаанывыс дээш, мактанып болбас бис бе?

– Чок! Чүгле бүзүрелдиң дүрүмү дээш. 28 Чүге дээрге кижи чүгле бүзүрелиниң ачызында, ыдыктыг хоойлуну сагаанындан хамаарылга чокка, актыг боор деп бадыткап турар бис .

– 29 А Бурган? Таанда Ол чүгле иудейлерниң Бурганы бе? Өске чоннар улузунга база Бурган болбас бе?

– Ийе, Ол өске чоннар улузунга база Бурган боор. 30 Бурган чаңгыс . Ол ·кыртыжап демдектеткен-даа, кыртыжап демдектетпээн-даа улусту бүзүрели дээш, бир дөмей агартыр .

– 31 Ынчаарга бүзүреливис дээш, ыдыктыг хоойлуну күш чок болдуруп турарывыс ол бе?

– Черле чок! Харын ону быжыглап турар-дыр бис .

Авраамның үлегер-чижээ

4

– 1 Бистиң өгбевис ·Авраам чүнү чедип алганыл, ол дугайында чүү дээр бис?

– 2 Авраамны Бурган ооң ажыл-херектери дээш агарткан болза, аңаа мактаныр чылдак турбайн канчаар. Чүгле Бурганның мурнунга ооң мактаныр чылдаа чок болган. 3 Бижилге чүнү чугаалап турарыл? «Авраам Бурганга бүзүрей бээрге, Ол ону актыг-шынныг деп санаан» .

– 4 Ажылчыннарның ажыл төлевири хайырлал эвес, а оларның ажылдап алган шалыңы деп санаттырар. 5 Ынчаарга кижи ажыл-херектерге эвес, а бүзүрелге ынанып, бачыттыг улуска агартыышкын бээр Бурганга бүзүрээр болза , Ол ооң бүзүрээнин агарыышкын кылдыр санаар. 6 Ажыл-херээнден хамаарылга чокка Бурганның мурнунга актыг деп санаткан кижиниң амыр-чыргалының дугайында чугаалап тура, ·Давид база ону бадыткаан :

7 «Кем-буруузу өршээттинген, бачыттары арыглаттынган улус амыр-чыргалдыг .

8 Дээрги-Чаяакчы ооң бачыдын кем-буруу кылдыр санаваан кижи амыр-чыргалдыг» .

– 9 А ол амыр-чыргал чүгле ·кыртыжап демдектеткеннерге хамааржыр бе азы кыртыжап демдектетпээн улуска база бе? ·Авраамның бүзүрелин ооң агарыышкыны кылдыр санаан деп чугаалаар-дыр бис. 10 А кажан ынчаар санааныл? Ооң кыртыжап демдектеткениниң бетинде бе азы соонда бе?

– Кыртыжап демдектеткениниң соонда эвес, а бетинде! 11 Кыртыжап демдектедир бетинде-ле, Авраам бүзүрелин дамчыштыр агартыргаш, бадыткал кылдыр кыртыжап демдектээшкинниң демдээн ооң соонда кылдыртып алган . Ынчангаш ол шупту кыртыжап демдектеттирбээн бүзүрээн улустуң адазы апарган. Ол дээш, Бурган оларны база актыг деп санаан. 12 А кыртыжап демдектеттирген улуска хамаарыштыр – олар бо ёзулалдан аңгыда, Авраамның кыртыжап демдектеттирбээн үезинде-ле бар турган бүзүрелин истеп чоруп орар болза, Авраам оларның база адазы-дыр.

Бурганның аазаашкыны бүзүрел дамчыштыр боттаныр

13 Авраам база ооң үре-салгалы Бурганның оларга бо делегейни өнчү кылдыр бээр деп аазаашкынын алганнар . Авраам аазаашкынны ыдыктыг хоойлунуң негелделерин сагааны дээш эвес, а ону агартып турар бүзүрели дээш алган. 14 Ол аазаашкын чүгле ыдыктыг хоойлуну сагып чоруур улуска хамааржыр турган болза, бүзүрел ажык чок, а аазаашкын – ужур-утка чок апаар турган . 15 Чүге дээрге ыдыктыг хоойлу Бурганның килеңин, кеземчезин эккээр ; а кайда ыдыктыг хоойлу чогул, ында ооң хажыдыышкыны база чок . 16 Улус Бурганның аазаан чүүлүн бүзүрел дамчыштыр алыр ужурлуг. Ол аазаашкын ынчан Бурганның авыралы боор база Авраамның бүгү салгалынга: чүгле ыдыктыг хоойлунуң аайы-биле эвес, а Авраамның бүзүрелиниң аайы-биле амыдырап чоруур улуска база күштүг боор . Авраам – шуптувустуң адавыс-тыр. 17 Бижилгеде Бурган аңаа мынча дээн болгай: «Мен сени хөй чоннарның адазы кылып кагдым» . Ынчангаш өлүглерни тынгарыптар , чок чүвени Бодунуң күзел-соруу-биле бар кылыптар Бурганга Авраам бүзүрей берген. 18 Кандыг-даа идегел артпаанда безин, Авраам дөмей-ле идегеп, бүзүрей бергеш, Бижилгеде Бурганның аңаа: «Сээң салгалың ол хире эмге-тикчок боор» – деп чугаалааны дег, эңдерик хөй чоннарның адазы апарган. 19 Назы-харының чүс чоокшулап , мага-бодунуң барык өлүглени бергенин , а Сарраның база ачы-үрелиг боор харык чок апарганын Авраам билип турза-даа, ооң бүзүрели кошкаваан. 20 Авраам чигзинмээн, Бурганның аазаашкынынга бүзүрээрин соксатпаан, харын-даа бүзүрээнинге улам быжыгып, Бурганны алдаржыткан. 21 Аазаашкынын күүседип шыдаар күчү Бурганда бар деп, ол ыяк бүзүреп турган.

22 Шак ол дээш, Бурган ону актыг-шынныг деп санаан . 23 Бижилгеде «Ону актыг-шынныг деп санаан» деп сөстер чүгле Авраамга эвес, 24 а биске база хамааржыр . Дээргивис Иисусту өлүглер аразындан катап диргискен Бурганга бүзүрээнивис ачызында бис база Ооң мурнунга актыг деп санаттырар бис. 25 Ийе, Иисусту бистиң бачыттарывыс дээш өлүмге хүлээткен , а Ол катап дирилгеш, биске агартыышкын хайырлаан .

Бурганга агартырының үре-түңнели

5

1 Бүзүреливистиң ачызында агартырган болгаш , Дээргивис Иисус Христосту дамчыштыр Бурган-биле эп-найыралдыг бис. 2 Бисте ам бар апарган Бурганның авыралынче Христос бисти бүзүрелдиң оруу-биле чедире берген. Ынчангаш Бурганның өндүр-чаагайындан үлүг алыр бис деп идегеливис дээш , өөрүп-байырлап тур бис. 3 Чүгле ол дээш эвес, а хилинчек көрүп турарывыс дээш база өөрүп-байырлап тур бис , чүге дээрге хилинчээвистен шыдамык чорук төрүттүнерин билир бис . 4 А шыдамык чоруктан – шылгаттынган аажы-чаң, а шылгаттынган аажы-чаңдан – идегел төрүттүнер. 5 А идегелден хөңнүвүс калбас, чүге дээрге Бурган биске хайырлааны Ыдыктыг Сүлдени дамчыштыр Бодунуң ынакшылын чүректеривисче сиңниктирген .

6 Ам-даа кошкак чорувуста, доктааткан үеде Христос Бурганны хүлээп көрбес бисти дээш өлген. 7 Чөптүг-шынныг кижи дээш безин кайы-бир кижиниң өлүрү кандыг-ла болду (ындыг-даа болза, аажок эки кижи дээш, бир-ле кижи өлүрүнден чалданмайн барып боор). 8 А Христос, ам-даа бачыттыг хевээр турувуста, бис дээш өлген. Бурган Бодунуң биске ынакшылының бүгү күжүн шак ынчаар көргүскен .

9 Ынчангаш Христостуң өлүмүнүң ачызында агартырган болганывыста , ам Ону дамчыштыр Бурганның килеңинден камгалал алырывыс ылап болбайн . 10 Дайзыннар бооп турган үевисте безин Ооң Оглунуң өлүмүн дамчыштыр Бурган-биле эптежип алган болганывыста , ам, эптешкен соовуста, Ооң Оглунуң амыдыралын дамчыштыр камгалалды ылап алыр бис. 11 Чүгле ол эвес! Дээргивис Иисус Христосту дамчыштыр ол эптежилгени алган болганывыста, Бурган-биле мактанып амыдыраар бис.

Адам болгаш Христос

12 Ынчангаш бачыт бо делегейже чаңгыс кижи дамчып кирип келген , а бачыт-биле кады – өлүм база ; а өлүм бүгү улустуң салым-хуузу апарган, чүге дээрге шупту улус бачыт үүлгеткен . 13 Ыдыктыг хоойлуну бээр мурнуу чарыында-ла, бачыт бо делегейге бар турган. Ындыг-даа болза, хоойлу чок турда, бачыт кем-буруу деп санатпас . 14 Ынчалза-даа Адамның үезинден Моисейниң үезинге чедир Адамга дөмей кемниг херек үүлгетпээн улусту безин өлүм чагырып келген. А Адам ооң соонда чедип кээр ужурлуг Кижиже баш бурунгаар айыткан кижи болур .

15 Ынчалза-даа Адамның кемниг херээн Бурганның ачы-буянныг белээ-биле деңнеп болбас: чаңгыс кижиниң кемниг херээ дээш, хөй улус өлген . А чаңгыс Кижиниң – Иисус Христостуң авыралын дамчыштыр Бурганның хөй улуска хайырлаан авыралдыг белээ эгээртинмес элбек болган. 16 Бурганның белээн чаңгыс кижиниң бачыдының уржуктары-биле деңнеп болбас: чаңгыс кижиниң кемниг херээ буруу онааган шииткелге чедирген, а Бурганның белээ – хөй кемниг херек үүлгеткен улуска агартыышкын хайырлаан . 17 Бир-тээ чаңгыс кижиниң үүлгеткен кемниг херээниң ужун өлүм чагыра берген болганда, чаңгыс Кижиниң – Иисус Христостуң ачызында Бурганның элбек авыралдыг белээ кылдыр агартыышкынны алган улус Ооң-биле кады амыдырап, ылап чагырбайн канчаар!

18 Ындыг болганда, чаңгыс кижиниң кемниг херээ шупту улуска буруудаткан шииткелди онааганы дег, чаңгыс Кижиниң чөптүг-шынныг ажыл-херээ шупту улусту Бурганның мурнунга агартып, оларга мөңге амыдыралды хайырлаар. 19 Шак ынчаар чаңгыс кижиниң Бурганның сөзүн дыңнавааны хөй улусту бачыттыг кылып каанда, чаңгыс Кижиниң дыңнангырын дамчыштыр хөй улус агартырар.

20 Бурган ыдыктыг хоойлуну улуска сөөлзүредир, кемниг херектерни медереп билири өзүп-көвүдезин дээш берген . Ынчалза-даа кайда бачыт көвүдээнил, ында Бурганның авыралы база улам-на элбекшип, көвүдээн. 21 Бачыттың өлүмнү дамчыштыр чагырып турганы дег, Бурганның авыралы база бисти кем-буруувустан агартып, Дээргивис Иисус Христосту дамчыштыр чагыра бергеш, мөңге амыдыралды хайырлаан.

Бачытка хамаарыштыр – өлүг, а Христоска хамаарыштыр – дириг

6

– 1 Ам чүү дээр бис? Бурганның авыралы өзүп-көвүдезин дээш, бачыттан адырылбайн амыдыраар бис бе?

– 2 Канчап-даа чок! Бачытка хамаарыштыр өлген болгай бис , канчап моон соңгаар ооң-биле харылзаалыг амыдыраар бис? 3 Азы Христос Иисус-биле харылзаавыстың демдээ кылдыр ·сугга суктуруп тура, Ооң өлүмүн база үлешкенивисти уттуп алдыңар бе? 4 Сугга суктуруп – өлүмүн үлежип тура, Ооң-биле кады хөөржүттүрген бис. А ам, Адазының өндүр улуг күжү-биле өлүглер аразындан катап дирилген Христоска дөмей, бис база чаа амыдырал-биле амыдырап боор бис .

5 Дөмей өлүм-биле өлгеш , Ооң-биле тудуш харылзаалыг апарганывыста, Аңаа дөмейлештир катап дирлип кээр бис! 6 Бачыттыг бүдүжүвүс моон соңгаар бисти башкарбазын дээш, моон соңгаар бачыттың кулдары болбазывыс дээш, биеэги амыдыралывыска турган амы-хуувус Ооң-биле кады ·белдир-ыяшка хере шаптыртып өлгенин билир бис . 7 А өлген кижи бачыттың чагыргазындан хосталыр .

8 Христос-биле кады өлген болганывыста, Ооң-биле кады амыдыраарывыска бүзүрээр бис . 9 Христос өлүглер аразындан катап дирилгеш, ооң соонда өлбес деп билир бис: өлүм ам Ону чагырар эрге чок 10 Ол чаңгыс катап өлүрде , бачытка хамаарыштыр кажан кезээде өлген. Ол ам амыдыраарда, Бурган дээш амыдырап чоруур. 11 А силер база, Христос Иисус-биле харылзаалыг апаргаш, боттарыңарны бачытка хамаарыштыр – өлүг, а Бурганга хамаарыштыр – дириг бис деп бодап алыңар.

12 Ынчангаш өлүр салымныг мага-бодуңарга бачыт хааннавазын, ооң туралаашкыннарынга силерни чагырты бербезин . 13 Мага-бодуңарның кандыг-бир кезектери, бузуттуң чепсектери бооп, бачытка ажыглаттырып аарын соксадыңар . Ооң орнунга, өлүмден амыдыралче ээлген улусту дег, бүгү бодуңарны Бурганның бүрүн ажыглаар эргезинге бериптиңер . Мага-бодуңарның кезектери база буянның чепсектери бооп, Ооң ажыглалынче кирзиннер. 14 Бачыт силерни оон ыңай башкарбас апаар, чүге дээрге ыдыктыг хоойлуга эвес, а Бурганның авыралынга чагырты берген силер.

Бачыттан хосталган улус

– 15 Ынчаарга чүл? Ыдыктыг хоойлуга эвес, а Бурганның авыралынга чагырткан болганывыста, бачыт үүлгедип боор бис бе?

– Канчап-даа чок! 16 Боттарыңарны кандыг-бир кижиниң эргезинче кулдар кылдыр берипкен болзуңарза, чагыртып турар кижиңерниң кулдары апарганыңарны билбес силер бе? Чок-ла болза өлүмче аппаар бачыттың кулдары , чок-ла болза Бурганга дыңнангыр чоруктуң – агартыышкынче аппаар чүүлдүң кулдары боор силер. 17 Бир шагда бачыттың кулдары чордуңар, ынчалза-даа ам силерге дамчыткан өөредигге чүрээңер ханызындан чагырты бердиңер. Ол дээш, Бурганга алдар! 18 Силерни бачыттың кулданыындан хостап каарга, буянның кулдары апардыңар . 19 (Билбейн баарлар ирги бе дээш, улуска билдингир чижек ажыглап, силерге чугааладым.) Бир шагда мага-боттарыңарның кезектерин бужар болгаш хай-чагырга чок чорукка кулданыгга берипкениңер дег, ам оларны ыдыктыг амыдырал дээш буянның кулданыынче бериптиңер.

20 Бачыттың кулдары чораан үеңерде, буяндан хостуг чордуңар. 21 Ам кээп ыядып эгелээниңер ажыл-херектериңерден кандыг үре-түңнел чедип алдыңар? Оларның эчис түңнели өлүм болду чоп. 22 А ам, бачыттан хосталган соонда, Бурганның кулдары апаргаш , ооң үре-түңнели кылдыр Бурганның мурнунга ыдыктыы-биле амыдырай бердиңер; а эчис түңнел – мөңге амыдырал болур. 23 Чүге дээрге бачыттың төлээн төлевири – өлүм , а Бурганның ачы-буянныг белээ – Дээргивис Христос Иисуска башкарткан мөңге амыдырал болгай.

Ыдыктыг хоойлудан хосталган улус

7

1 Ха-дуңма, билир болбайн канчаар силер (ыдыктыг хоойлу деп чүл ол дээрзин билир улуска чугаалап тур мен), кижи чүгле дириг чорда, ыдыктыг хоойлу ону башкарар. 2 Чижээ, хоойлу ашактыг херээженни, ашаа дириг чорда, ооң-биле тудуш кылдыр көөр. Ынчалза-даа ол херээжен, ашаа өлүп калза, өг-бүле хоойлузунуң хүлээлгелеринден хосталы бээр . 3 Ынчангаш ол херээжен, ашаа дириг турда, өске кижиге барып алза, ашаанга өскерилген боор . А ашаа чок апаар болза, ол херээжен хоойлудан хосталы бээр болгаш, өске кижиге барып алза, ашаанга өскерилген деп санатпас.

4 Силер-биле база ындыг боор, ха-дуңма. Өлүглер аразындан катап дирилген өске Кижиге хамааржыр дээш база Бурганга шынчыңарның үре-түңнелин көргүзер дээш , Христостуң мага-бодунуң кезик-чамдыызы апарып, ыдыктыг хоойлуга хамаарыштыр өлген силер . 5 Кижи бүдүжүвүстүң аайы-биле амыдырап чорувуста, ыдыктыг хоойлунуң хайныктырганы бачыттыг күзээшкиннер мага-боттарывыска салдарын халдадып турганнар, а оларның үре-түңнели – өлүм боор турган. 6 А ам ыдыктыг хоойлудан хосталган бис, чүге дээрге бисти салбайн, тудуп турган бүгү чүүлдерге хамаарыштыр өлген бис; бис ам Бурганга биеэги бижимел ыдыктыг хоойлуну эдерери-биле эвес, а Сүлдеге башкарткан чаартынган амыдыралывыс-биле бараан бооп турар бис .

Ыдыктыг хоойлу болгаш бачыт

– 7 Ынчаарга ам чүү дээр бис? Бачыт ыдыктыг хоойлудан тывылган бооп турар бе?

– Канчап-даа чок! Ынчалза-даа ыдыктыг хоойлу эвес болза, бачыт деп чүл ол дээрзин билбес боор мен . Ыдыктыг хоойлу «Өске кижиниң чүвезин алыксава» деп чугаалаваан болза, алыксаары деп чүл ол дээрзин билбес боор мен .

8 Бачыт Бурганның айтыышкынын ажыглаптар чылдак тып алгаш, меңээ янзы-бүрү күзээшкиннер тывылдырган, а ыдыктыг хоойлу чок болза, бачыт өлүг болгай . 9 Кезек үеде ыдыктыг хоойлу чок амыдырап чордум. Ооң соонда айтыышкын кээрге, бачыт дирлип келген, 10 а мен өлү бердим. Амылыг кылып каар ужурлуг турган айтыышкын меңээ өлүм эккелген . 11 Бачыт айтыышкынны ажыглаптар чылдак тып алгаш, мени дуурайлапкаш, ол айтыышкынның дузазы-биле мени өлүрүп каан. 12 А Бурганның хоойлузу боду ыдыктыг-дыр, ооң айтыышкыннары ыдыктыг, чөптүг болгаш буянныг-дыр .

– 13 Ынчаарга ол буянныг чүүл меңээ өлүм эккелген мындыг бе?

– Черле чок! Өлүм – бачыттың үүлгедии-дир, бачыт ооң-биле бодунуң ёзулуг арнын көргүскен: ол буянныг чүүлдү ажыглааш, меңээ өлүм эккелген. Ынчангаш бачыттың кайы хире бачыттыы айтыышкынның ачызында оон-даа көскү апаар.

14 Ыдыктыг хоойлу Сүлдеден кээрин билир бис, а мен дээрге бачытка кул кылдыр саттырыпкан база бачыттыг бүдүштүг кижи болгай мен. 15 Чүнү кылып турарымны бодум безин билбес-тир мен. Күзээн чүүлүмнү боттандырбас, а хөңнүм чок чүүлдү боттандырар-дыр мен . 16 Күзевээн чүүлүмнү кылып турар болзумза, ыдыктыг хоойлу чөптүг деп чөпшээрешкеним ол-дур . 17 Ынчалза-даа ол дээрге мээң эвес, а менде амыдырай берген бачыттың үүлгедии-дир. 18 Менде (азы мээң кижи бүдүжүмде) буян чогун билир мен . Буян тарыыр күзелим бар, ынчалза-даа оон чүү-даа үнмес-тир. 19 Чүге дээрге, күзээним дег, буян тарывайн, ооң орнунга хөңнүм чок бузутту боттандырып чоруур-дур мен . 20 А бир-тээ, кылыр хөңнүм чок чүвени боттандырып турар болзумза, херек кырында мен бодум эвес, а менде амыдырай берген бачыт салдарын көргүзүп турар-дыр.

21 Ынчаарга бодумга хамаарыштыр мындыг дүрүм-хоойлу барын эскердим: буян кылыр дээримге-ле, бузут мурнунче кире халаан боор-дур. 22 Угаан-сагыжымга Бурганның хоойлузун өөрүшкү-маңнайлыг хүлээп алыр-дыр мен . 23 Ынчалза-даа кижи бүдүжүмде өске дүрүм-хоойлу барын эскердим. Ол дүрүм-хоойлу угааным хоойлузунга удур демисежип , мени мага-бодумда ажыл-херээн боттандырган бачыттың дүрүм-хоойлузунуң туттурукчузу кылып турар. 24 Аас-кежик чок күжүр-дүр мен! Өлүмче чыгаан бо мага-бодумдан кым мени хостаарыл?! 25 Бурганга өөрүп четтирип тур мен, Дээргивис Иисус Христосту дамчыштыр Ол мени хостап каар.

Ынчангаш мен чүгле угааным-биле Бурганның хоойлузунга бараан бооп турар мен, а кижи бүдүжүм-биле бачыттың дүрүм-хоойлузунуң кулу-дур мен.

Сүлдеге башкарткан амыдырал

8

1 Ындыг болганда, Христос Иисуска башкарткан улуска ам кандыг-даа буруудадыр шииткел чок. 2 Чүге дээрге Христос Иисусту дамчыштыр мөңге амыдыралды берип турар Сүлдениң дүрүм-хоойлузу мени бачыттың база өлүмнүң хоойлузундан хостаан болгай. 3 Бачыттыг бүдүжүвүс хайындан күш чедип чадап каан ыдыктыг хоойлунуң кылып шыдаваан чүвезин Бурган Боду боттандырган. Бурган Бодунуң Оглун бачыттыг кижиге дөмей мага-боттуг кылдыр , бачыт дээш өргүл боору-биле чорудупкан . Ол ооң-биле кижи бүдүжүнүң бачыдын шииткен. 4 Ынчангаш бис ам бачыттыг бүдүжүвүс эвес, а Сүлдениң аайы-биле амыдырай бергеш , ыдыктыг хоойлунуң чөптүг негелделерин күүседип шыдаар бис.

5 Кижи бүдүжүнүң аайынче кирген улус ооң күзээшкиннери дээш сагыш човап, оларны бодап чоруур; а Сүлдениң аайынче кирген улус Ооң күзээн чүүлдерин бодап чоруур . 6 Кижи бүдүжүнүң күзээшкиннерин бодаары – өлүм-дүр, а Сүлдениң күзээн чүүлдерин бодаары – мөңге амыдырал биле амыр-тайбың-дыр. 7 Бодунуң бачыттыг бүдүжүнүң күзээшкиннерин бодаар кижи Бурганга удур боор . Ындыг кижи Бурганның хоойлузунга чагыртпас, оон туржук чагыртыр харыы-даа чок . 8 Бачыттыг бүдүжүнүң аайынче кирген улус Бурганның сеткилинге кирип шыдавас.

9 А бир эвес Бурганның Сүлдези ылап-ла силер-биле кады амыдырай берген болза , кижи бүдүжүңерниң эвес, а Сүлдениң аайынче кире берген-дир силер . А кандыг-бир кижиде Христостуң Сүлдези чок болза , ол кижи Аңаа хамаарышпас. 10 А бир эвес Христоска башкарткан болзуңарза, мага-бодуңар бачыдының ужун өлүг-даа болза, Бурганның мурнунга агарганыңар ужун Сүлде силерге мөңге амыдыралды хайырлаар. 11 Иисусту өлүглер аразындан катап диргискен Бурганның Сүлдези силер-биле кады амыдырай берген болза, Христосту катап диргискен Бурган силер-биле кады амыдырай берген Бодунуң Сүлдезин дамчыштыр өлүр салымныг мага-бодуңарны тынгарыптар .

12 Ындыг болганда, ха-дуңма, биеэги бачыттыг бүдүжүвүске өревис чок-тур, ооң күзээшкиннерин хандырары-биле амыдыравас ужурлуг бис. 13 Чүге дээрге бачыттыг бүдүжүңерниң кара аайы-биле амыдыраар болзуңарза, өлүрүнүң кырында силер, а бир эвес кижи бүдүжүңерниң ажыл-херээн Сүлдениң дузазы-биле өлүглендирер болзуңарза , амылыг артар силер .

14 Бурганның Сүлдези башкарган бүгү улус Бурганның ажы-төлү боор . 15 Чүге дээрге силерни ам база коргуп-сүртеп амыдыраарынче албадап, кулдар болдуруп турар сүлдени эвес , а Бурганның азыраан ажы-төлү болдуруп турар Сүлдени хүлээп алган силер . Ол Сүлдениң ачызында Бурганче: «Авва! Ачай!» – деп кыйгырар-дыр бис. 16 Бурганның ажы-төлү болганывыс дугайында Сүлде Боду бистиң сагыш-сеткиливис-биле кады херечилеп турар . 17 А ажы-төлү болганывыста, салгакчылар бис. Бурганның салгакчылары боорда , Христос-биле деңге салгакчылар боор бис , чүге дээрге Ооң хилинчээн үлежип турар болзувусса , Ооң өндүр-чаагайындан үлүг база алыр бис .

Өндүр бедик байдалга чедирер Сүлде

18 Бисти манап турар өндүр бедик байдалга көөрде, амгы түр када хилинчээвис чүү-даа эвес деп бодаар мен . 19 Чүге дээрге бүгү өлүг, дириг бойдус, Бурган кажан-на Бодунуң ажы-төлүн илередип кээр ирги деп, күштүг идегел-биле четтикпейн манап турар. 20 Бүгү бойдус эки туразы-биле эвес, а ону чагырган Бурганның күзел-соруу-биле үре-түңнел чок хоозун дүрүмнерге чагырткан болгай . Ынчалза-даа бойдуста идегел бар. 21 Ооң боду бустуушкуннуң кулданыындан хосталгаш, Бурганның ажы-төлүнүң хосталгазы болгаш өндүр-чаагайындан үлүг алыр деп идегел ол-дур. 22 Бүгү өлүг, дириг бойдус, божаан херээжен дег, бөгүнге чедир човууртап, хилинчек көрүп турарын билир бис . 23 Чүгле бойдус эвес, а Бурганның ачы-буянының эге дүжүдү кылдыр Сүлдени алган бис база Бурган бисти, ажы-төлүн дег, кажан-на азырап алырын; мага-бодувусту бустуушкундан кажан-на хостаарын четтикпейн манап, ишти-хөңнүвүсте човууртап чор бис . 24 Шак ол идегел-биле камгалалды алган бис. Ынчаарга идегеливис бүде берген болза, ол идегел эвес-тир. Бар деп көрүп турар чүвезинге кым идегээрил? 25 А ам-даа көрбейн турар чүвевиске идегээн болзувусса, ону шыдамык манап алыр бис.

26 А ол ышкаш Сүлде биске, кошкак улуска, дузалаар. Чүнү дилээрин, канчаар болур-чогууру-биле мөргүүрүн билбес-тир бис, а Сүлде Боду сөс-биле дамчыттынмас чалбарыг-човуур-биле бисти дээш дилеп, болчур. 27 Ынчалза-даа эң-не чажыт бодал-сагыжывысты өттүр билир Бурган Сүлдениң чүү дээш мөргүл кылганын билир, чүге дээрге Сүлде Бурганның күзел-соруунуң аайы-биле Ооң чону дээш дилеп, болчуп турар.

28 А бис билир бис: Бурганга ынак, Ооң бодалын ёзугаар кыйгырткан улуска шупту чүве ачы-буянныг боорунче угланган боор. 29 Ооң Оглу хөй ха-дуңма улус аразынга эң улуу болзун дээш, өртемчейни чаяар бетинде-ле ынак апаргаш, шилип алган улузу Бодунуң Оглунуң овур-хевиринге дөмей боорун Бурган баш удур шилип каан . 30 Бурган кымнарны ындыг боору-биле баш удур шилээнил, оларны кыйгырып алган. А кыйгырып алган улузун актыг деп чарлааш, а ооң соонда өндүр бедик байдалга чедирген .

Бурганның ынакшылы Иисус Христоста боттанган

– 31 Бо бүгүге немептер чүвүс барыл? Бурган бистиң талавыста болза, кым биске удурланып шыдаарыл?

– 32 Кым-даа эвес! Бодунуң Оглун хайыралаваан , Ону бистиң шуптувус дээш, өлүмге берипкен Бурган арткан бүгү чүүлдү Оглу-биле катай биске белек кылдыр бербес деп бе?

– 33 Бурганның шилип алган улузун кым буруудадып шыдаарыл?

– Кым-даа эвес! Оларны Бурган актыг деп турар болганда , 34 кым буруу шаварыл?

– Кым-даа эвес! Чүге дээрге өлүп калган, оон туржук катап дирлип келген, Бурганның оң талазында барып олурупкан Христос – Ол бисти дээш дилеп, болчуп турар болгай .

– 35 Чүү чүве бисти Христостуң ынакшылындан чара кирип шыдаарыл? Аар-бергелер, кызып-кыйыышкыннар, истеп-сүрүүшкүннер бе? Аш, чанагаш боору бе? Озал-ондактыг байдалдар азы шаажылал бе?

– 36 Чүү-даа эвес! Бижилгеде мынчаар бижээн:

«Сени дээш, хүннүң-не өлүм-биле арын көржүп тур бис,

улус бисче, дөгерер дээн хойларже дег, көөр-дүр» .

37 Ындыг-даа болза, бо бүгүнү биске ханы ынак Бурганның ачызында бүрүнү-биле базып каан тиилекчилер бис . 38 Ыяк бүзүрээр мен: өлүм-даа, амыдырал-даа, ·дээрниң төлээлери-даа, делегейниң ээлери-даа, күштер-даа , амгы болгаш келир үелер-даа, 39 үстүү, алдыы ораннар-даа – бүгү чаяалгадан чүү-даа чүве Бурганның Дээргивис Христос Иисусту дамчыштыр көргүскен ынакшылындан бисти чара кирип шыдавас.

Бурганның аазаашкыны болгаш Израиль

9

1 Христос-биле харылзаалыг болгаш, мегелевейн, алыс шынны чугаалап тур мен , Ыдыктыг Сүлдеге башкарткан арын-нүүрүм база мээң херечим боор : 2 муңгаралым муңчок улуг, чүрээмде аарышкыны үзүп төтпес! 3 Чаңгыс аймак төрел ха-дуңмамның камгалал алыры дээш, мен бодум Христостан аңгылаттырган кижи болурум кай . 4 Олар – израильчилер-дир: Бурган оларны азыраан ажы-төлү кылдыр шилип алган; Бодунуң ат-алдарын оларга онааштырган; чагыг-керээлерин олар-биле чарган; Бодунуң хоойлузун, Бодунга мөгейип, бараан болуушкун боттандырар арганы, аазаашкыннарын оларга хайырлаан. 5 Оларның ада-өгбези алдаржаан-дыр. Оларның аразынга бүгүдеден өндүр бедик, кезээ мөңгеде макталга төлептиг Бурган – Христос кижи бооп төрүттүнген . ·Аминь!

6 Ынчалза-даа ол дээрге Бурган Бодунуң аксы-сөзүн ээлевээн дээни ол эвес-тир . Чүге дээрге Израильден укталган улустуң шуптузу ёзулуг израильчилер болбас . 7 Ол ышкаш ·Авраамның ажы-төлү болган улус шупту ооң салгалы болбас. Бижилгеде мынча дээн болгай: «Сээң салгалың Исаакты дамчыштыр уламчылаар-дыр» . 8 Өскээр чугаалаарга, Авраамның хан төрээн ажы-төлү Бурганның ажы-төлү болбас, а Бурганның аазаанын ёзугаар төрүттүнген ажы-төлү ооң салгакчылары деп санаттырар . 9 Бурган аазаашкынын мынчаар берген: «Мен келир чылын бо-ла үеде сеңээ катап чедип кээр мен, Сарра ынчан оолдуг болур» .

10 Чүгле ол эвес. Улуг өгбевис Исаактан ийис оолдар божуп аарга, Ревекка-биле база ындыг болган . 11 Ийистер ам-даа төрүттүнмээнде, олар эки, багай чүнү-даа кылып четтикпээнде, Бурган аңаа чугаалап каан: «Улуг оглуң бичезинге чагыртыр-дыр» . Ооң шилилгези хостуг, кижиниң ажыл-херээнден шуут хамаарышпас, а чүгле кыйгырып турар Бурганның шиитпиринден хамааржырын көргүзер дээш, Ол ынча дээн. 13 Бижилгеде ол дугайында мынчаар бижээн: «Иаковка ынак мен, а Исавка хөңнүм чок» .

14 Ам чүү дээр бис? Бурган чөптүг эвес болган бе? Канчап-даа чок! 15 Чүге дээрге Ол Моисейге мынча дээн:

«Ээ көрнүр дээн кижимче ээ көрнүр мен.

Кээргээр дээн кижимни кээргээр мен» .

16 Ынчангаш бүгү чүве кижиниң күзелдеринден база күжениишкиннеринден эвес, а Бурганның өршээлинден хамааржыр-дыр. 17 Бижилгеде Бурган Египеттиң хааны фараонга чугаалап турар: «Мээң күчү-күжүмнү сени дамчыштыр көргүзер дээш база Мээң адым бүгү чер кырынга билдингир апарзын дээш, сени хаан кылып каан мен» . 18 Ынчангаш Бурган кымны өршээрин күзээрил – өршээр, а кымның чүрээн дашталдырарын күзээрил – дашталдырар.

Бурганның өршээли болгаш килеңи

19 Менден айтырып боор сен: «Ындыг таварылгада Бурган чүге бисти буруудадырыл? Ооң күзел-соруунга кым удурланып шыдаарыл?» 20 А сен, тала, Бурган-биле маргыжар хире кым сен? Кижиниң кылып каан чүүлү: «Мени чүге ынчалдыр кылдың?» – деп чугаалаар бе? 21 Азы дой сава кылыкчызы дойну чагырып, чаңгыс-ла ол дойдан хүндүлүг ажыглалдың база хүн бүрүнүң савазын кылып шыдавас бе?

22 А бир эвес Бурган, Бодунуң килеңин илередир база күчү-күжүн көргүзер дээш, узуткаары-биле белеткеп каан , «Килеңге онааган саваларны» дыка үр шыдажып келген болза чүл? 23 Өндүр-чаагай болзуннар дээш баш удур белеткеп кааны, «Өршээлге онааган саваларынга» Бодунуң өй-хемчээл чок өндүр-чаагайын Ол көргүзүксээн болза чүл? 24 А ол «Өршээлге онааган савалар» – бис-тир бис. Бурган бисти чүгле иудейлерден эвес, а өске чоннар улузундан база кыйгырып алган . 25 Осия медээчиниң номунда ол дугайында мынчаар бижээн:

«„Мээңии эвес“ деп аттыг чонга: „Сен – Мээң чонум сен“ – дээр мен;

ынак эвес турган чонумну ынак чонум деп адаар мен» .

26 Оон ыңай:

«Бурганның оларга: „Мээң чонум эвес-тир сен“ – деп турган черинге

оларны дириг Бурганның ажы-төлү деп адаар» .

27 А Исайя медээчи израиль чон дугайында мынча деп хөлзеп чугаалаан:

«Израильчилерниң саны далай элезини ышкаш хөй санныг-даа болза,

оларның чүгле артынчызы камгалал алыр .

28 Дээрги-Чаяакчы тодаратканын ёзугаар бүгү черге Бодунуң шииткелин күүседир» .

29 Исайя баш удур чугаалап каан:

«Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы биске салгал арттырбаан болза,

Содомга дөмейлежип, Гоморра ышкаш апаар турган бис» .

Израильдиң бүзүрел чогу

30 Ам чүү дээр бис? Агартыышкын дилевейн-даа чораан өске чоннар улузу бүзүрел дамчыштыр актыг болганнар-дыр . 31 А ол өйде ыдыктыг хоойлу дамчыштыр агартыышкынче чүткүп чораан израиль чон ону чедип албаан-дыр . 32 Чүге ындыгыл? Чүге дээрге израиль чон бүзүрелге эвес, а ажыл-херекке ынанган-дыр. Ол моондак дажынга тептиге берген. 33 Бурган ол дугайында Бижилгеде мынча дээн:

«Көрүңер даан, ·Сионда моондак даш салып тур мен –

улус аңаа тептигип кээп дүжер.

Ынчалза-даа Аңаа бүзүрээн кижи бак атка кирбес» .

10

1 Ха-дуңма, иудейлер камгалалды алзын деп сеткилим ханызындан күзеп, ол дээш Бурганга мөргүп чор мен. 2 Олар Бурганның күзел-соруун күүседир дээш, аажок кызып чоруур , ынчалза-даа ханы билиг чок улус чүве деп, оларга херечи боор мен. 3 Ынчангаш олар, улусту агартыры-биле Бурган кандыг орук шилип алганын билбезиниң хараазында, боттарының оруун изеп аарынче чүткүткеш, Бурганның саналдаан агартыышкынынга чагыртпайн барганнар. 4 Чүге дээрге Христос – ыдыктыг хоойлунуң эчис сорулгазы боор , Аңаа бүзүрээн кижи бүрүзү Бурганның мурнунга актыг боор .

Камгалалды кижи бүрүзү ап боор

5 Ыдыктыг хоойлу дамчыштыр кээр агартыышкын дугайында Моисей мынча деп бижээн: «Ыдыктыг хоойлунуң дүрүмнерин сагыыр кижи оларның ачызында амылыг артар» . 6 А бүзүрелден кээр агартыышкын дугайында Бижилге мынча деп турар: «„Дээрже кым өрү көдүрлүрүл?“ – деп бодуңдан айтыртынма» (мында Христосту черже бадырып кээри-биле дээн утка бар). 7 «„Дүп чок тамыже кым дүжүп бадарыл?“ – деп база айтыртынма» (мында Христосту өлүглер аразындан өрү үндүрүп кээри-биле дээн утка бар). 8 А Бижилге мынча деп турар: «Медээ сеңээ чоок – аксы-дылың биле чүрээңде» (бистиң суртаалдап турарывыс бүзүрел дугайында медээ ол-дур). 9 Ол медээ бо-дур: Иисус – Дээргивис дээрзин аксың-биле хүлээп көрүп , чугаалаар болзуңза база Бурган Ону өлүглер аразындан катап диргискен деп чүрээңге бүзүрээр болзуңза, камгалалды алыр сен . 10 Чүге дээрге чүрээ-биле бүзүрээр кижи – агартыышкынны алыр, бүзүрээнин ажыы-биле чугаалаар кижи – камгалалды алыр. 11 Бижилге чугаалап турар: «Аңаа бүзүрээн кижи бүрүзү бак атка кирбес» .

12 Иудей биле өске чоннар кижизиниң аразында ылгал чок. Ону кыйгырган улустуң шуптузунга экииргек чаңгыс-ла Дээрги-Чаяакчы бүгү улустуң Дээргизи боор . 13 Чүге дээрге Дээрги-Чаяакчының адын кыйгырган кижи бүрүзү камгалал алыр .

Бүзүрел чогу дээш, израиль чон бүрүн харыысалгалыг

14 Ынчаарга Дээрги-Чаяакчыга бүзүревээн улус Ону канчап кыйгырарыл? Ооң дугайында дыңнаваан болза, Аңаа канчап бүзүрээрил? Суртаалдап турар кижи чок болза, канчап дыңнап каарыл? 15 Суртаалдаары-биле айбылатпаан болза, канчап суртаалдаарыл? Бижилгеде мынчаар бижээн: «Буянныг Медээни тарадып турар улустуң базымнарының даажы кайгамчык-тыр!»

16 Ынчалза-даа Буянныг Медээни улус шупту хүлээп албаан. Исайя мынча деп турар: «Дээрги-Чаяакчы, бистен дыңнаан медээзинге кым бүзүрээнил?» 17 Ынчангаш бүзүрел Буянныг Медээни дыңнап турар улуска чедип кээр-дир . А Буянныг Медээ Христос дугайында суртаал дамчыштыр чедип кээр. 18 А мен айтырып тур мен: кай, олар дыңнаваан бе? Дыңнаан болбайн канчаар! Чүге дээрге Бижилгеде мынча дээн болгай:

«Бүгү чер-делегейге оларның үн-чугаазы дыңналып эрткен,

оларның сөстери өртемчейниң кыдыгларынга чеде берген» .

19 База катап айтырып тур мен: таанда израиль чон ону билбээн бе? Баштай Бурган Моисейни дамчыштыр Израильге харыылаан-дыр:

«Чон дээр арга чок улус-биле силерниң хүннээчел сагыжыңар оттурар мен;

угаан-бодал чок чон-биле силерни анчыгзындырар мен» .

20 Оон Исайяның дидим сөстерин дамчыштыр Бурган чугаалаан:

«Менче чүткүвээн улус Мени тып алган;

Мени айтырбаан улуска ажыттынган мен» .

21 А Израиль дугайында Ол мынча дээн:

«Мен хүннү бадыр чагырга билбес болгаш дыңнавас чонче холум сунуп турдум» .

Бурган Бодунуң чонундан ойталаваан

11

1 Ынчангаш айтырып тур мен: таанда-ла Бурган Бодунуң чонундан ойталаан бе? Канчап-даа чок! Чүге дээрге мен бодум – ·Авраамның салгалы, Вениаминниң аймаандан үнген израильчи мен . 2 Өртемчейни чаяар бетинде-ле ынакшылын көргүзүп, шилип алганы Бодунуң чонундан Бурган ойталаваан . Азы Илияның израильчилерни Бурганның мурнунга буруудатканын бижээн черде Бижилгениң чүнү чугаалап турарын билбес силер бе:

3 «Дээрги-Чаяакчы, олар Сээң медээчилериңни өлүрүп кааптылар,

өргүл салыр бедигээштериңни үрегдеп кааптылар,

мен чааскаан арттым, амы-тынымны база алыксап турлар» .

4 А Бурган аңаа кандыг харыы берген деп?

«·Ваалдың мурнунга дискек кырынга сөгүрбээн 7000 кижини Мен Бодумга кадагалап алган мен» .

5 Амгы үеде база ындыг: Бурганның авыралы-биле шилиттинген артынчы улус кадагалаттынган . 6 А бир эвес авырал-биле болза, ажыл-херектер дээш эвес-тир. Оон башка авырал авыралзывас боор .

7 Ынчаарга ам чүл? Чедип алыр дээш, чүткүткен чүүлүн израиль чон чедип албаан-дыр . Ону шилиттирген улус чедип алган, а артканнарының чүректери дашталып калган. 8 Бижилгеде ол дугайын мынчаар бижээн:

«Бурган оларны билинместедипкен,

бо хүнге чедир оларның карактары көрбестеп,

кулактары дыңнавастап калган» .

9 А ·Давид мынча деп турар:

«Оларның найыр-дою боттарынга салган какпа-дузак,

тептигер моондак дажы база кеземче болу берзин .

10 Карактарының шоозу өжүп, согурарзын,

ооргалары бүшкүйүп, кажан шагда суларазын» .

Өске чоннар улузунуң камгалалы

11 Ынчангаш айтырып тур мен: иудейлер тайып ушкаш, кажан-даа туруп келбес бе? Чок, туруп кээр! Оларның тайып ушканы өске чоннар улузунга камгалалды эккелген. А ындыг чорук иудейлерниң боттарынга хүннээчел сагышты оттуруптар. 12 А оларның тайып ушканы кижи төрелгетенге ачылыг болза; оларның чидириглери өске чоннар улузунга ачылыг болза, бүгү Израиль Бурганче эглип кээрге, ооң ачылыы кайы хире өндүр улуг апарбазыл?

13 Өске чоннар улузу, ам силерге чугаалап тур мен: өске чоннар улузунга элчин болгаш, ол бараан болуушкунумну бедии-биле үнелээр мен . 14 Мээң чаңгыс аймак улузумнуң оода чамдыызын-даа камгалаар дээш, оларның силерже хүнней аарак көөрүн канчап-чооп чедип аптарымга идегеп тур мен. 15 Чаңгыс аймак улузумдан Бурганның ойталааны Ону кижи төрелгетен-биле эптештирипкен болза, оларны Бурган хүлээп алыр болза, чүү боорул?! Өлген улус дирлип келбес бе?! 16 Баштайгы дүжүттүң бирги хлевин Бурганга бараалгаткан болза, бүгү далган-тарааны база Бурганга бараалгаткан боор . Ыяштың дазылын Бурганга бараалгаткан болза, будуктарны база Аңаа бараалгаткан боор .

17 А олива ыяжының чамдык будуктарын Бурган сыйып каан болза, сени – черлик өзүмнү оларның орнунга тудуштур шарып каарга , тарымал оливаның дазылынга тутчуп, ооң чулуун соруп турар болзуңза, 18 будуктар мурнунга мактанма. Ынчалдыр өрү көрдүнер болзуңза, дазылды сен эвес, а дазыл сени чемгерип турарын утпа.

19 Мынча дээриң чадавас: «Мени тудуштур тарыыр дээш, будуктарны сыйып каапкан». 20 Ындыг болган дижик. Бүзүрел чогу дээш, оларны сыйып каапкан, а сен, бүзүрелиң дээш, оларның орнун ээлеп арттың. Ынчангаш өрү көрдүнме, а коргуп-сүрте! 21 Чүге дээрге Бурган чайгаар бүткен будуктарны хайыралаваан болганда, сени база хайыралавас . 22 Ынчаарга Бурган өршээлдиг болгаш шыңгыы дээрзин утпа. Ол ойталап, хоорулган улуска шыңгыы, а сеңээ – Ооң өршээлинге идегеп чоруур шааңда – өршээлдиг. Оон башка сени база кезип октаптар ийик.

23 А иудейлер бүзүрел чок чоруундан кызып халбактанмайн баар болза, оларны катап тарып каар, чүге дээрге Бурган ол будуктарны катап тудуштур тарып каар эргелиг. 24 Сени, черлик олива сывындан одура кескен өзүмнү, төрүмелиңден бүдүжүңге чөрүштүр тарымал оливага тудуштур тарып каан болза, ол чайгаар бүткен сыйдынган будуктарны оларның төрээн ыяжынга тудуштуруп каары Бурганга оон-даа белен херек-тир.

Израильге сөөлгү камгалал

25 Ха-дуңма, «Бис кончуг бис» деп улуургай бербезиннер дээш, силерге бир чажытты ажыдарын күзеп тур мен: израиль чоннуң чамдык кезииниң дедир-чөрүүзү чүгле өске чоннар улузундан четчир санныг улус Бурганче ээлбээже, үргүлчүлеп кээр. 26 Бүгү Израиль ынчан камгалал алыр. Ол дугайында Бижилгеде мынчаар бижээн :

«Камгалакчы ·Сиондан чедип келгеш,

Иаковтуң салгалының кем-буруузун адырып кааптар.

27 Оларның бачыттарын өршээгеш,

Мен база олар-биле бо чагыг-керээни чарып алыр мен» .

28 Иудейлер Буянныг Медээни хүлээп албаан болгаш, өске чоннар улузу силерге ачы-дузалыг боору-биле Бурганның дайзыннары апарганнар. Ынчалза-даа олар дөмей-ле Бурганның шилип алган чону боор, оларның улуг өгбелери дээш, Бурган оларга ынак боор . 29 Чүге дээрге Ооң ачы-буянныг белектери болгаш кыйгырыы өскерлиш чок! 30 Бир шагда силер база Бурганга чагыртпайн чораан силер , а ам иудейлер чагыртпастай бээрге, Ол силерни өршээди. 31 Иудейлер база өршээл алыр дээш, ам Аңаа чагыртпастай бергеннер-дир, ооң уламындан Бурган силерге өршээлин көргүскен-дир. 32 Бүгү улусту өршээр дээш, Бурган оларның шуптузун чагыртпас чоруктуң хоругдалынче хүлээдип берипкен.

33 О, Бурганның экииргээ, мерген угааны болгаш билииниң өндүр бедиин аар! Ооң шиитпирлерин тайылбырлаары болдунмас! Ооң оруктарын билип аары болдунмас!

34 «Дээрги-Чаяакчының угаанын кым билгенил,

кым Аңаа арга-сүме берип шыдаарыл?

35 Ооң дедир эгидер ужурлуу оода бир чүүлдү

Аңаа ачылалга берген кижи бар бе?»

36 Бүгү чүве Бургандан келген; Ону дамчаан; Ол дээш бар бооп турар . Аңаа кезээ мөңгеде алдар доктаазын! ·Аминь .

Христоска башкарткан чаа амыдырал

12

1 Ха-дуңма, ынчангаш силерден аажок дилеп тур мен: Бурганның биске өршээлдииниң ачызында, дириг, ыдыктыг база Аңаа таарымчалыг өргүл кылдыр, мага-боттарыңарны Бурганга бүрүнү-биле бериптиңер . Силерниң ындыг бараан болуушкунуңар угаан-сарыылдыг боор. 2 Бо делегейниң амыдыралының аян-шинчизинге чаңчыгып, аңаа дөмей болбаңар, а Бурганның силерден чүнү күзээнин , кандыг чүүлдер Аңаа эки, таарымчалыг база ·болбаазыраңгай боорун билип аар дээш, угааныңар чаартып , бодуңар бүрүнү-биле эде тургустунуп алыңар.

3 Меңээ хайырлаан элчин боор авыралды ажыглап , силерниң кижи бүрүзүнге чугаалап тур мен: боттарыңарны чогуур деңнелден өрү көрбеңер. Силерниң кижи бүрүзүнге Бурганның хайырлааны бүзүрелди барымдаалап, боттарыңар дугайында сарыылдыг бодап көрүңер база биче сеткилдиг болуңар . 4 Чижек кылдыр мага-бодувусту алыылы: ол чаңгыс болгай, ынчалза-даа хөй кезектерден бүткен (а ол кезектерниң хүлээлгелери база аңгы-аңгы) . 5 Бис база ындыг бис: хөй-даа болзувусса, Христоска башкарты бергеш, чаңгыс мага-ботту тургускан бис, а ол мага-боттуң кезектери боор боттарывыс аравыста харылзаалыг бис . 6 Бурган авыралында янзы-бүрү ачы-буянныг белектерни Оон алган бис : Бурганның күзел-соруун медеглээр болган кижи ону бүзүрелиниң аайы-биле кылып чорзун; 7 улуска бараан боор болган кижи – бараан бооп чорзун ; өөредиг берип, башкылаар болган кижи – өөредиг берип чорзун; 8 аргалал бээр болган кижи – аргалал берип чорзун; улуска дузалап, бодунуң эт-хөреңгизин үлеп бээр болган кижи – элбээ-биле дузалап чорзун; сагыш човап, удуртур болган кижи – кызымак удуртуп чорзун ; буян чедирер болган кижи – ону чазык-чаагай кылып чорзун .

9 Ынакшылыңар ажыт-чажыт чок, шынчы болзун . Бузутту көөр хөөн чок, буянга бердинген болуңар . 10 Бот-боттарыңарга, ха-дуңмашкы улус дег, эрге-чассыг ынак болуңар ; бирээңер өскеңерни бодундан артык хүндүткеп көрзүн . 11 Дээрги-Чаяакчыга кошкаш дивес чүткүл-сорук-биле, Ыдыктыг Сүлдеден кыптыгып, бараан болуңар. 12 Идегелиңер силерге өөрүшкүнү эккелзин, аар-бергелерге таварышкаш, туруштуг болуңар; мөргүлден черле салдынмаңар ; 13 Бурганның улузу түрегдел көрүп турар болза, дузадан кадыңар . Хүндүлээчел ээлер болуңар. 14 Силерни истеп-сүрген улусту алгап-йөрээңер, каргыш салбайн, алгап-йөрээңер . 15 Өөрүп турарларның өөрүшкүзүн-даа, качыгдап ыглааннарның качыгдалын-даа үлежиңер . 16 Араңарда чаңгыс эп-сеткилдиг амыдыраңар . Улуургак болбаңар, бөдүүн улус аразынче кириңер, бодуңарны өрү көрбеңер.

17 Кымдан-даа чедирген хоразы дээш хора-биле орнун негевеңер . Бүгү улустуң эки деп санаар чүвезин кылыр дээш сагыш човаңар. 18 Силерниң талаңардан, болдунар-ла болза, бүгү улус-биле эп-найыралдыг амыдыраңар . 19 Ханы ынак эш-өөр, улустан өжээн негевеңер , ооң орнунга Бурганның килеңинге орук чайлаңар. Бижилгеде мынча деп бижээн болгай: «„Улустан өжээн негеп, кезедир арга Менде бар“ – деп, Дээрги-Чаяакчы чугаалаан». 20 Харын

«Дайзының аштаан болза, чемгерип каг;

суксаан болза, сугдан ижиртип каг .

Ынчаар кылгаш, оттуг көстерни ооң бажынга чыып бээр сен» .

21 Бузутка бодуңну бастыртпа, а ону буян-биле бас.

Христианнар эрге-чагырга ээлээн улусту дыңнаар ужурлуг

13

1 Кижи бүрүзү үстүнден башкарган эрге-чагыргага чагыртып чорзун , чүге дээрге Бурганның доктаатпааны кандыг-даа эрге-чагырга чок. Бүгү-ле бар эрге-чагыргаларны Бурган доктааткан. 2 Ынчангаш эрге-чагыргага удурланыр кым-даа бар болза, Бурганның доктаадып каан чүүлүнге удурланган кижи-дир ол. А ынчап турар кижи Ооң шииткелин бодунче халдадып алыр. 3 Эрге-чагырга ээлээннер буянныг эвес, а бузуттуг-бак херектер үүлгедип турар улуска коргунчуг. Эрге-чагыргадан кортпас деп бодазыңза, буян тарып амыдыра, ынчан оларның макталын дыңнаар сен. 4 Эрге-чагырга ээлээн кижи база Бурганның чалчазы боор, ол сээң чаагай чорууң дээш ажылдап чоруур. А бузут үүлгедип турар болзуңза, кичээн, чүге дээрге ол сеңээ кеземче онаар эргелиг . Ол – Бурганның чалчазы-дыр база бузут үүлгеткен улуска хамаарыштыр Ооң шииткелин күүседир кижи-дир . 5 Ындыг болганда, чүгле кеземчеден корткаш эвес, а арыг арын-нүүр ёзугаар база эрге-чагыргага чагыртыр херек.

6 Үндүрүгнү-даа төлеп турар ужуруңар ында, чүге дээрге эрге-чагырга ээлээннер Бурганга бараан бооп, чагырга ажылынга бүгү үезин үндүрүп турарлар. 7 Ынчангаш оларның шуптузунга чогуур чүвени бериңер : кымга – үндүрүгнү, кымга – албан-үндүттү, кымга – хүндүткелди, кымга – алдар-хүндүнү .

Ха-дуңмашкы ынакшыл дугайында

8 Бот-боттарыңарга ынакшылдың өрезинден аңгыда, кымга-даа, чүү-даа дээш, өрелиг бооп артпаңар ; өске кижиге ынак кижи ыдыктыг хоойлуну сагып турар . 9 Чүге дээрге шупту айтыышкыннарның : «Кады чурттаан эжиңге өскерилбе» , «Кижи өлүрбе» , «Оорлава» , «Өске кижиниң чүвезин алыксава» база өскелериниң-даа алыс утказы «Чаныңда кижиге бодуңга бодуң дег ынак бол» дээн чаңгыс айтыышкында сиңген . 10 Ынакшыл чаныңда кижиге хора халдатпас. Ынчангаш ынакшыл – бүгү ыдыктыг хоойлуну сагааны ол боор .

Сөөлгү хүн чоокшулаан

11 Ам кандыг үеде амыдырап турарывысты билир болгаш, ол бүгүнү күүседиңер. Уйгудан оттур үе-шагыңар келген , чаа-ла бүзүрээн турганывыска көөрде, камгалалывыс ам биске дыка чоок апарган. 12 Дүн барык төнүп, хүн үнер деп барган . Ынчаарга дүмбейниң ажыл-херектерин ап октапкаш, чырыктың чепсээ-биле чепсеглениил . 13 Хүннүң чырыынга дег, төлептиг амыдырап көрээли : эмин эрттир хөглеп-дойлап база арагалавайн, самыырап база бирикшилдиң бужар хевири-биле бирикшишпейн, алгыжып-кырышпайн база адааргашпайн амыдыраалы. 14 Ооң орнунга Дээрги Иисус Христосту «кедип алыңар» база бачыттыг бүдүжүңерниң туралаашкыннарының аайынче кирбеңер .

Бот-боттарыңарны буруу шаппаңар

14

1 Бүзүрели кошкак кижини хүлээп алыңар , ооң үзел-бодалдарының дугайында маргылдаа үндүрбеңер. 2 Бир кижи кандыг-даа чемни чип боор деп санаар, а оон өске, бүзүрели кошкак кижи чүгле ногаа аймаа чиир . 3 Кандыг-даа чемни чип турар кижи чем бүрүзүн чивес кижини куду көрбезин . Чем бүрүзүн чивес кижи база кандыг-даа чемни чип турар кижини буруу шаппазын. Чүге дээрге Бурган иелдириңерни хүлээп алган-дыр. 4 Өскениң чалчазын буруу шавар кандыг ындыг эргелиг сен? Ол бут кырында турар бе азы кээп ушкан бе дээрзин ооң Ээзи боду шиитпирлезин. Ол дөмей-ле бут кырынга туруп кээр, чүге дээрге Дээрги-Чаяакчы ону тургузуптар эргелиг.

5 Кандыг-бир хүннү өске хүнден чугула деп санаар кижи туруп боор . Өске кижиге ол хүннерде ылгал чок. Кижи бүрүзү бодунуң угаап билген аайы-биле кылгай аан. 6 Кандыг-бир хүннү онзалай көөр кижи ону Дээрги-Чаяакчыга алдар-хүндү болдуруп, ынчап турар, а шупту чемни чиир кижи ону Дээрги-Чаяакчыга алдар-хүндү болдуруп, чиир, чүге дээрге аъш-чем дээш, Бурганга өөрүп четтирер болгай . Чем бүрүзүн чивес кижи Дээрги-Чаяакчыга алдар-хүндү болдуруп, чивезин, чүге дээрге ол база Бурганга өөрүп четтирер-дир .

7 Бистиң кайывыс-даа чүгле боду дээш амыдыравас база чүгле боду дээш өлбес болгай . 8 Амыдыраар болзувусса, Дээрги-Чаяакчы дээш амыдыраар бис , өлүр болзувусса, база-ла Дээрги-Чаяакчы дээш өлүр бис. Амыдыраар-даа, өлүр-даа болзувусса, Дээрги-Чаяакчының улузу боор бис . 9 Христос база ол сорулга-биле өлгеш, ооң соонда катап дирилген болгай. Ол өлүг-даа, дириг-даа улустуң Дээргизи болуксаан .

10 А сен чүге бүзүрээн акыңны буруу шаап турар сен? Азы сен? Чүге бүзүрээн дуңмаңны куду көрүп турар сен? Бис шупту Бурганның шииткелиниң мурнунга турар болгай бис . 11 Бижилгеде мынча дээн болгай:

«Дириг Бодумнуң адым-биле даңгыраглап тур мен – деп,

Дээрги-Чаяакчы медеглээн . –

Дискек бүрүзү Мээң мурнумга сөгүрүп олурар,

дыл бүрүзү Мени Бурган деп хүлээп көөр» .

12 Ынчангаш бистиң аравыстан кижи бүрүзү Бурганның мурнунга боду дээш боду харыы тудар .

Бот-боттарыңарны бачыт үүлгедиринче чыгаваңар

13 Ынчаарга бот-боттарывысты буруу шаварын соксадыылы . Харын бүзүрээн ха-дуңмавысты тептигип кээп ужарынче азы күткүдүгге алзып аарынче чыгаар чүнү-даа кылбазын кичээнзивиссе эки. 14 Мен билир база Дээрги Иисуска башкартканым ачызында, ыяк бүзүрээр мен: алыс боду ·арыг эвес чүү-даа чүве чок . Харын кижиниң арыг эвес деп санаар чүвези аңаа арыг эвес апаар. 15 Ынчалза-даа кандыг-бир чем чигеш, бүзүрээн ха-дуңмаңның сеткилин хомудадып турар болзуңза, ынакшылдың аайы-биле амыдыравайн турар-дыр сен. Ындыг болганда, Христостуң ол дээш өлгени ха-дуңмаңны чемиң ужун өлүмче чыгава .

16 Бодуңарны эки деп бодаар чүвеңер бак атка кирбес кылдыр ап чоруңар. 17 Чүге дээрге Бурганның Чагыргазы – чиир чемге, ижер суксунга хамааржыр чүүлде эвес , а Ыдыктыг Сүлдениң хайырлаары актыг-шынныг амыдырал, амыр-тайбың болгаш өөрүшкүде . 18 Христоска ол бүгү-биле бараан болган кижи Бурганның сеткилинге кирер болгаш улустуң хүндүткелин чаалап алыр.

19 Ынчангаш биске амыр-тайбыңны база удур-дедир деткимчени эккээр чүүлдерже чүткүүр ужурлуг бис . 20 Бурганның ажыл-херээн чем дээш бойлатпаңар. Кандыг-даа чем ·арыг , ынчалза-даа чип турар чемиң бүзүрээн ха-дуңмаңны бачытче киирер болза, багай-дыр . 21 Ха-дуңмаңны ооң-биле бачытче чыгап турар болзуңза, эът чивээни база эзиртир суксун ишпээни дээре .

22 Ол дугайында бүзүрээр чүвеңни чүгле иштиңде бодап чор, ону чүгле Бурган билир болзун. Үзел-бодалдарының аайы-биле бодун буруу шаппас кижи амыр-чыргалдыг боор. 23 А чип боор ирги мен бе деп чигзинзе-даа, чип турар кижи буруу шаптырар, чүге дээрге бүзүрелиниң аайы-биле кылбаан-дыр. А бүзүрелдиң аайы-биле кылбайн турар бүгү чүүл – бачыт боор .

15

1 Бис, бүзүрели күштүг улус, хууда ажыывыс дугайын бодавайн, кошкак улуска үүрге-чүъгүн ап чоруурунга дузалажыр ужурлуг бис . 2 Чанывыста кижиге ачылыг болзун, ооң бүзүрели быжыксын деп бодал-биле аңаа таарымчалыг чүүлдерни бистиң аравыста кижи бүрүзү кылыр ужурлуг . 3 Христос база Бодунуң ажыын бодавайн чораан болгай , харын Бижилгеде мынчаар бижээн-дир: «Сени бак көрген улустуң дорамчылалы Мээң кырымга дүштү» .

4 А Бижилгелерде бистиң үевистиң мурнунда бижээн бүгү чүвени биске өөредиг кылдыр бижээн-дир . Бижилгелер дамчып кээр сорук кириишкинниң ачызында бис шыдамык бооп, идегеливис чидирбес ужурлуг бис. 5 Шыдамык чорук биле сорук кириишкинниң үнер дөзү боор Бурган силерге Христос Иисусту эдергеш, чаңгыс үзел-бодалдыг бооруңарны хайырлазын . 6 Ооң ачызында силер шупту чаңгыс эп-сеткил-биле, чаңгыс аас-биле Дээргивис Иисус Христостуң Адазы Бурганны алдаржыдар силер.

Иудейлерде база өске чоннар улузунда чаңгыс Буянныг Медээ бар

7 Ынчангаш Христостуң силерни хүлээп алганы дег, бот-боттарыңарны база ынчалдыр, Бурганны алдаржыдып, хүлээп алыңар. 8 Бурганның улуг өгбелеривиске берген аазаашкыннарын бадыткаар дээш база Ооң алыс шынныын көргүзер дээш, Христостуң ·кыртыжап демдектеткен улуска чалча апарганын утпаңар. 9 А ол ышкаш өске чоннар улузу база Бурганның оларга көргүскен өршээлин бодап, Бурганны алдаржытсын дээш , Христос чалча апарган. Бижилгеде ол дугайында мынчаар бижээн:

«Ол дээш, Сени өске чоннар мурнунга алдаржыдып,

Сээң адыңны алгап ырлаар мен» .

10 А оон ыңай мынчаар бижээн:

«Өске чоннар улузу, Бурганның чону-биле өөрүп-байырлаңар!»

11 А оон ыңай:

«Бүгү чоннар, Дээрги-Чаяакчыны алгап-мактаңар!

Бүгү аймактар Ону алдаржыдып мактазын!»

12 А оон ыңай Исайя мынча дээн:

«Иессейниң Дазылы өзүп үнгеш,

бүгү чоннарны чагырары-биле көдүрлүп кээр,

оларның идегели Ында боор» .

13 Идегелдиң үнер дөзү боор Бурган силерни бүзүрелиңер дамчыштыр өөрүшкү болгаш амыр-тайбың-биле бүргезин, ооң уламында Ыдыктыг Сүлдениң күжү-биле идегелиңер соксаал чок өзүп-көвүдезин.

Павелдиң чагаазы база ажыл-херээ

14 Ха-дуңма, силерни буянга бүргеткен, бүгү чүвени билип алган, бот-боттарыңарны өөредип шыдаар апарган деп, бодум ыяк бүзүрээр мен. 15 Ындыг-даа болза, чагаамның чамдык черлеринде силерге дидими-биле сагындырып бижидим. Чүге дээрге Бурган Бодунуң авыралы-биле меңээ 16 өске чоннар улузунуң аразынга Христос Иисуска бараан боор арганы хайырлаан . Мен Бурганның Буянныг Медээзин суртаалдаар ыдыктыг ажылды кылып, өске чоннар улузун Ыдыктыг Сүлдеге ыдыктаткан, Бурганга күзенчиг өргүл кылдыр эккээрин күзеп тур мен.

17 Христос Иисуска башкарткаш, Бурган дээш кылган ажыл-херээм ужун чоргаарап боор мен. 18 Өске чоннар улузу Бурганга чагыртсын дээш, Христостуң мени дамчыштыр кылган чүүлүнден аңгыда, өске кандыг-бир чүүл дугайында чугаалап дидинмес-тир мен. Ол ону мээң аксы-сөзүм болгаш ажыл-херээм дамчыштыр, 19 кайгамчык демдектерниң күжү-биле, Бурганның Сүлдезиниң күжү-биле кылган . Шак ынчаар Иерусалимден мырыңай Иллирикке кээп, ол девискээрлерге Христос дугайында Буянныг Медээни суртаалдаар ажылымны төндүрдүм. 20 Мээң мурнумда-ла өске улустуң салган үндезининге тудуп үндүрбес дээш , улус ам-даа Христостуң адын дыңнаваан черге суртаалдаарынче үргүлчү чүткүдүп келген мен. 21 Бижилгениң дараазында сөстерин күүседирин кызыткан мен:

«Ооң дугайында улустан медеглел албаан улус – көрүп каар,

а дыңнаваан улус – билип аар» .

Павелдиң Римге келиксээни

22 Хөй катап силерге келиксээш-даа, шак ол чылдагаан ужун кээп шыдаваан мен . 23 А ам ол черлерге ажыл-херээм төндүргеш, хөй чылдарда күзеп чораан күзелимни боттандырып, Испанияже бар чыткаш, силерге дужар бодап тур мен . Ийе, орук ара силерге ужурашкаш, үр эвес-даа болза, аравыста харылзаадан сеткилим ханар боор. А ооң соонда Испанияже аян-чоруумга дуза кадып, үдеп каарыңарга идегеп тур мен.

25 А ам дээрезинде Бурганның Иерусалим чурттуг улузунга бараан боор дээш, ынаар чоруур деп бардым . 26 Чүге дээрге Македония болгаш Ахайя девискээрлеринде христианнар Иерусалимде Бурганның ядыы-түреңги улузунга ачы-дуза көргүзерин шиитпирлээннер . 27 Олар ындыг шиитпирни эки тура-биле хүлээп алганнар, ооң кадында Иерусалимде христианнарның мурнунга хүлээлгези база бар турган. Чүге дээрге Бурганның Иерусалимде улузу олар-биле Сүлдениң хайырлаан ачы-буянын үлешкен болганда, өске чоннар улузу иудейлерниң чер кырында хереглелдерин хандырарынга дузалаар ужурлуг .

28 Ол даалганы күүсеткеним база Иерусалимде христианнар оларже чоруткан ачы-дузаны алдылар эвеспе деп бүзүрээним соонда, Испанияже чорупкаш, орук ара силерге дужар күзелдиг мен. 29 Силерге кээримде, Христостуң элбек ачы-буянын эккеп бээримни билир мен.

30 Ха-дуңма, күштүү-биле дилеп тур мен: Дээргивис Иисус Христоска база Сүлдениң хайырлааны ынакшылга башкарткаш, мени дээш Бурганга чүткүлдүг мөргүп, мээң демиселимге киржип көрүңер. 31 Иудеяда Христоска бүзүревес улус меңээ хора чедирбезин дээш , Иерусалимче аппар чоруурум ачы-дузаны Бурганның ол чер чурттуг улузу чөпсүнүп хүлээп алзын дээш мөргүңер. 32 Мен ынчан Бурганның күзел-соруу ындыг болза, силерге өөрүшкүлүг чеде бергеш , сеткил-сагыжымдан силер-биле кады дыштаныр мен. 33 Амыр-тайбыңның үнер дөзү боор Бурган силер бүгүде-биле кады болзун . ·Аминь.

Павелдиң байыр чедириишкиннери

16

1 Бүзүрээн кыс дуңмавыс, Кенхрея хоорайжыгашта христиан ниитилелдиң дузалакчызы Фива дээш дагдынып, ону силерге таныштырдым. 2 Дээрги-Чаяакчыга башкарткаш, Бурганның улузунга чогууру дег, ону уткуп хүлээп алыңар , ол силерге баргаш, чүнү хереглээр болдур, аңаа бүгү талалыг дуза кадыңар. Фива боду хөй улуска, оларның аразында меңээ, дуза кадып келген кижи.

3 Христос Иисуска башкарткаш, Аңаа бараан бооп келген өөрүм – Прискилла биле ооң ашаа Акилага байырым чедириңер . 4 Олар мен дээш амы-тынын артынга каарынга белен турдулар. Оларга чүгле мен эвес, а өске чоннар улузунуң аразында христиан ниитилелдер база өөрүп четтирип турар. 5 Оларның бажыңында чыглып турар христианнарга база байырым чедириңер .

·Асиядан Христоска эң баштай бүзүрээн ханы ынак эжим Эпенетке байыр. 6 Бис дээш, ол хире карак кызыл ажылдап келген Марияга байыр. 7 Мээң-биле кады хоругдал адаанга турган чаңгыс аймак төрелдерим Андроник биле Юнияга байыр. Олар элчиннер аразында ат-сураглыг апарган база Христоска мени мурнай бүзүрээн улус чүве. 8 Дээрги-Чаяакчының ачызында ханы ынак эжим Амплийге байыр. 9 Христоска башкарткаш, Аңаа бистиң-биле кады бараан бооп турар Урбанга болгаш ханы ынак эжим Стахийге байыр. 10 Христоска шынчызы шылгаттынган Апеллеске байыр. Аристовулдуң өг-бүлезинде улуска байыр. 11 Мээң чаңгыс аймак төрелим Иродионга байыр. Наркисстиң өг-бүлезинде Дээрги-Чаяакчыга бүзүрээн улуска байыр. 12 Дээрги-Чаяакчы дээш ажылдап келген Трифена биле Трифосага байыр. Дээрги-Чаяакчы дээш база хөй ажылдап келген ханы ынак дуңмам Персидага байыр. 13 Дээрги-Чаяакчының онзалап шилип алганы Руфуска болгаш мээң база авам апарган ооң авазынга байыр. 14 Асинкритке, Флегонтуга, Эрмге, Патровка, Эрмийге база оларның-биле кады турар бүгү ха-дуңмага байыр. 15 Филологка, Юлияга, Нирей биле ооң кыс дуңмазынга, Олимпанга база олар-биле катай Бурганның бүгү улузунга байырым чедириңер. 16 Бот-боттарыңарга ыдыктыг ошкаашкын-биле байыр чедириңер . Христоска бүзүрээннерниң бүгү ниитилелдери база силерге байыр чедирип турлар.

Сөөлгү кичээндириг

17 Ха-дуңма, силерден аажок дилеп тур мен: хүлээп алган өөредииңерге удур бооп: аңгылажыг үндүрүп, бүзүрелдиң оруунга моондак салып турар улустан кичээниңер . Ындыг улус-биле харылзашпаңар . 18 Чүге дээрге олар Дээргивис Христоска эвес, а боттарының күзээшкиннеринге бараан бооп турарлар. Олар авыяас-чашпаа болгаш каас-коя сөстери-биле бүзүрээчел кенен улусту дуурайлап кааптарлар . 19 Силерниң Буянныг Медээге дыңнангыр чорууңар бүгү улуска билдине берген , ынчангаш силер дээш, аажок өөрүп тур мен. Ындыг-даа болза, буянга хамаарыштыр мерген угаанныг, а бузутка хамаарыштыр чүве билбес бооруңарны күзеп тур мен. 20 Амыр-тайбыңның үнер дөзү боор Бурган удавас эрликти буттарыңар адаанга бастырып кааптар . Дээргивис Иисустуң авыралы силер-биле кады болзун.

Байыр чедириишкиннериниң уланчызы

21 Мээң кады ажылдап турар эжим Тимофей болгаш чаңгыс аймак төрелдерим Луций, Иасон болгаш Сосипатр олар силерге байыр чедирип турлар.

22 (Павелдиң бижээчизи Тертий мен база, Дээрги-Чаяакчыга башкарткаш, силерге байыр чедирдим.)

23 Мени болгаш бүгү христиан ниитилелди бажыңында хүлээп ап турар хүндүлээчел ээ Гаий база силерге байыр чедирип тур. Хоорайның акша-хөреңги кадагалакчызы Эраст биле бүзүрээн дуңмавыс Кварт олар база силерге байыр чедирди .

[25] Мээң медеглээним Буянныг Медээни база Иисус Христос дугайында суртаалымны дамчыштыр силерни бүзүрелге быжыктырып шыдаар Бурганга алдар. Христостуң ол Буянныг Медээзи дээрге хамык үелерниң мурнундан бээр чажырып келген чажыт-тыр , [26] а ам ону Бурганның медээчилериниң Бижилгелерин дамчыштыр, мөңге дириг Бурганның айтыышкыны-биле биске илереткен. Бүгү чоннар бүзүрезин база Бурганга чагыртсын дээш, ук чажыт оларга билдингир апарган . [27] Дың чаңгыс мерген угаанныг Бурганга Иисус Христосту дамчыштыр кезээ мөңгеде алдар доктаазын! ·Аминь .