Ыдыктыг ырлар

Киирилде

Еврей дылда бо ном «Техиллим» («Макталдар») деп аттыг. Эрги Чагыг-керээниң эрте-бурунгу грек дылче очулгазында «Псалмой» азы «Псалтерион» (псалтырь – хылдыг хөгжүм херексели) деп аттыг. Ол ат ырларның хөй кезии хөгжүм херекселинге үдедип турганын айтып турар. «Ыдыктыг ырлар» деп тыва ат израильчилерниң бо ырларны чүгле хөглээр дээш эвес, а ыдыктыг Бурганны алгап-мактаар база Ооң өндүр бедиин алгаар дээш ырлап турганын илереткен.

Ырларда Бургандан дуза биле камгалал дилээн мөргүлдер, бачыттарны өршээр дугайында дилеглер, ачы-буяны дээш Аңаа өөрүп четтириишкиннер, дайзыннарны кезедир дугайында дилеглер болгаш Бурганның шилип алганы хаанга йөрээлдер дыңналыр. Чамдык ырлар кандыг-бир кижиниң хуу сеткил-сагыжын илереткен, а өскелерин бүгү чоннуң өмүнээзинден ырлап турар.

Бүгү ном 150 ырдан тургустунган (чамдык бурунгу сөзүглелдерде тыва очулгаже киирбээн 151-ги ыр база таваржып турар). Тыва очулгада ырларның дугаарлаашкыны (орус Синодалдыг очулгада дег) эрте-бурунгу грек очулганың дугаарлаашкынын эдерген болгаш, еврей сөзүглелде база элээн хөй амгы үениң очулгаларында дугаарлаашкындан бичии ылгалдыг. Еврей чаңчыл болгаш сөзүглелдиң чамдык иштики демдектерин ёзугаар номда беш чыындыны аңгылап турар: 1–40, 41–71, 72–88, 89–105 болгаш 106–150-ги ырлар. Ол беш чыынды израиль чоннуң Вавилонга туттуруушкундан ээп келгениниң соонда үеде чаңгыс номга кожуп чыгдынган. Чамдык ырлар ийи аңгы чыындыда бичии өскерткен хевирлиг катаптаттынып турар (чижээ, 13-кү ыр биле 52-ги ыр). Ол ышкаш бо ырларның чамдыызы Эрги Чагыг-керээниң өске номнарында база таваржып турар (чижээ, 17-ги ыр биле 2 Хааннар 22 эге).

Чамдык ыдыктыг ырлар Израильдиң төөгүзүнүң болуушкуннары-биле азы төөгүлүг кижилер-биле харылзаалыын көргүскен бажында бижиктерлиг – оон ап көөрге, дыка хөй ыдыктыг ырлар Давид хаан-биле харылзаалыг. Ырның ол кижи-биле кандыг харылзаалыын тодаргай чугаалаары берге: ол кижи ырны бижээн бе, ырны аңаа тураскаадып азы ону өттүнүп бижээн бе, чок болза оон-даа өске харылзаалар бар бе?

Оон ыңай ырны күүседип тура, кандыг хөгжүм херекселдери азы аялгалар ажыглап турганын айыткан чүүлдер бар. Шак ол еврей терминнерниң ылаптыг утказы эки билдинмес, ынчангаш оларны очулдурбайн арттырган. Чижеглээрге, «маскил», «мизмор», «миктам», «шиггайон» болгаш «сэла» деп сөстер.

Чамдык ырлар (24, 33, 36, 110, 111, 118, 144) акрошүлүк хевирлиг кылдыр тургустунган. Ол ырларда одуруг азы строфа бүрүзү еврей алфавиттиң үжүктери-биле эгелеп турар. Шак ындыг арганы «Иеремияның ыы-сыызы» деп номда база ажыглаан.

Иудейлер-даа, христианнар-даа бо номну кезээде онза үнелеп, Бурганга мөгейип тура, болганчок-ла ажыглап турган. Янзы-бүрү чоннарның шүлүкчүлери ук номдан овур-хевирлерни үлегерлеп ап, ыдыктыг ырларны бодунуң дылынга катаптап азы өттүнүп турганнар.

1

1 Бузуттугларның сүмезин дыңнавайн чоруур ,

бачыттыгларның үлегерин эдербес ,

кочуургактар аразынче кирбес кижи амыр-чыргалдыг!

2 Ындыг кижи Дээрги-Чаяакчының хоойлузун дүн-хүн дивейн бодап ,

аңаа хандыкшып, таалал алыр .

3 Ындыг кижи суг эриинге олурткан, чимизи үезинде быжар,

бүрүлери катпас ыяш ышкаш болур ;

чүнү-даа кылганда, чедиишкинни чедип алыр.

4 Бузуттуг улус көңгүс ындыг эвес – хатка ширбиткен бок сиген дег .

5 Бузуттуглар шииттирип тура, актыг үнмес,

бачыттыглар чөптүг-шынныг улус аразынга турар чер тыппас.

6 Дээрги-Чаяакчы чөптүг-шынныг улустуң оруун билир ,

а бузуттуг улустуң оруун узуткаар болгай.

2

1 Чоннар чүге килеңнеп хөлзеп турарыл,

аймактар чүге хоозун чүүлдер бодап турарыл?

2 Чер-делегейниң хааннары тура халчып, чагырыкчылар демнежип,

Дээрги-Чаяакчы биле Ооң шилип алган хаанынга удур

тулчуп үнер деп барган-дыр:

3 «Оларның кинчи-бегин үзе соккаш, дарлалын дүжүр октаптаалы!»

4 Дээрлерде саадаан Бурган оларны кочулап тур,

Дээрги оларны кыжырып тур .

5 Дээрги-Чаяакчы ынчан оларга ажынып,

күштүг килеңи-биле коргудуп, мынча дээр:

6 «Бодумнуң шилип алган хаанымны

ыдыктыг ·Сион даамда дүжүлгеге олуртуп каан мен».

7 Дээрги-Чаяакчының шиитпирин медээлээйн.

Ол меңээ: «Сен – Мээң оглум сен, Мен бөгүн сээң Адаң апардым .

8 Менден диле, ынчан бүгү чоннарны сеңээ өнчү кылдыр бээр мен;

чер-делегейни, ээлээр чериң кылдыр, ужу-кыдыынга чедир бээр мен.

9 Сен оларны демир мерге-биле чылча шавар сен ,

дой сава дег чуура шавар сен » – дээн.

10 Ындыг болганда, хааннар, угаан кирип көрүңер,

чер-делегейниң чагырыкчылары,

мээң чемелелимни хүлээп алыңар.

11 Дээрги-Чаяакчыга коргуушкун-биле бараан болуңар ,

коргуп-сүртеп-даа тура, өөрүп-байырлаңар .

12 Ооң оглун хүндүлеңер , оон башка Ол килеңней бээр,

а силер орууңарга өлүп каар силер –

Ооң килеңи карак чивеш аразында кыптыгар болгай.

Оон хоргадал алыр бүгү улус амыр-чыргалдыг .

3

1 Мизмор-ыр. Давидтии. Давидтиң бодунуң оглу Авессаломдан дезип бар чыткан үезинге хамааржыр .

2 Дээрги-Чаяакчы, дайзыннарымның көвүдээнин!

Менче халдап турарларның хөйүн!

3 Хөй-ле улус мээң салым-чолум дугайында:

«Аңаа Бургандан камгалал келбес !» – дижип тур. Сэла

4 А Сен, Дээрги-Чаяакчы, дозуг-камгалалым сен ,

алдарым сен, бажымны көдүрер сен .

5 Дээрги-Чаяакчыны кыйгырып тур мен –

Бодунуң ыдык даанда Ол мени дыңнап турар . Сэла

6 Дээрги-Чаяакчы мени деткип турар,

ынчангаш сагыш амыр чыдып аар мен , удуп-удуп, туруп кээр мен.

7 Бүгү чүктерден менче халдап,

бүзээлээн дүк-түмен дайзыннардан кортпас-даа мен .

8 Дээрги-Чаяакчы, дүрген келем, Бурганым, мени камгала!

Шупту дайзыннарымның чаактарынче дажып ,

бузуттугларның азыг-дижин турулдур шаап тур сен ,

9 Камгалал Дээрги-Чаяакчыдан кээр ,

Сээң чонуң ачы-буяныңны четтирер. Сэла

4

1 Хөгжүм башкарыкчызынга . Хылдыг хөгжүм үдээр. Мизмор-ыр. Давидтии.

2 Мээң шынныымны көргүзүп турар Бурган ,

кыйгырарымга, мени дыңна;

кызагдадып турумда, Сен мени адырып каар сен ;

менче ээ көрнүп, мөргүлүм дыңна даан.

3 Кижи амытан! Кажанга дээр мээң ат-алдарымны баксырадыр силер?

Хоозун чугаага ынак бооп, мегеже чүткүүр-дүр силер. Сэла

4 Дээрги-Чаяакчы Аңаа бердинген кижини

аңгылап алганын билип алыңар ;

мен Дээрги-Чаяакчыны кыйгырарымга, Ол дыңнап турар.

5 Сүртеп сирилеңер, бачыт үүлгетпеңер :

орун-дөжээңерге чыткаш,

сагыжыңар сайгара боданып, оожургап алыңар. Сэла

6 Дээрги-Чаяакчыга шын өргүлдерден салыңар , Аңаа идегеңер.

7 «Кым биске ачы-буян көргүзерил?

Дээрги-Чаяакчы, чырыткылыг арныңны

бисче угландырып көр!» – деп турар улус-ла хөй.

8 А Сен мээң чүрээмни

ындыг улустуң аъш-чем, арага-дары көвүдээн дээш өөрүшкүзүнден

артык улуг өөрүшкү-биле бүргедиң.

9 Тайбың удуп чыдып алгаш, амыр дораан удуп каар мен ;

Дээрги-Чаяакчы, айыыл чок амыдыраар арганы

чүгле Сен меңээ бээр-дир сен.

5

1 Хөгжүм башкарыкчызынга. Үрер хөгжүм үдээр. Мизмор-ыр. Давидтии.

2 Дээрги-Чаяакчы, мээң сөстеримни дыңна,

бодалдарымны билип ап көр.

3 Алгы-кышкымны тооп дыңна, Хааным база Бурганым!

Сеңээ мөргүп турарым бо.

4 Дээрги-Чаяакчы, эртен эрте үнүмнү дыңна –

даң хаяазында Сеңээ кээп, манагзынып туруп аар мен.

5 Бузутка хөңнүң чок Бурган болгай сен;

бак кижи Сээң-биле чоок аралажып шыдаар эвес.

6 Турамык улус Сенче удур көрүп шыдавас,

бүгү бачыт үүлгедикчилерин көөр хөңнүң чок .

7 Мегелеп чугаалаарлар Сеңээ узуткаттырар,

өлүрүкчүлерден, кара сагыштыг улустан

Дээрги-Чаяакчының хөңнү калыр.

8 А мен Сээң өндүр улуг энерелиң ачызында

Сээң ордуңче кирип кээр мен,

Сенден коргуп, ыдыктыг өргээңге мөгеер мен .

9 Дээрги-Чаяакчы, дайзындан камгалап,

чөптүүң-биле Бодуң мээң оруумну башта,

Бодуңнуң айыткан орууңну мээң мурнумга дорттап бер.

10 Дайзыннарымның чугаа-сөзүнде шынныг чүве чок-тур,

оларның ишти-хөңнү – ·тамы-дыр, өгү – ажык чевег-дир ,

аксы-дылы-биле авыяастаар хейлер-дир .

11 Бурганым, олар кем-буруузун чүктээр кылып каг.

Боттарының бодалдарындан буурап калзыннар,

эмгежок кем-буруузу дээш, оларны хүлээп көрбе –

Сеңээ удур үймээн үндүрген улус – олар болгай.

12 А Сенден хоргадал алыр бүгү улус өөрүп-хөглээр,

кезээ мөңгеде байырлаар, Сен оларга болчур сен.

Сээң адыңга ынак улус Сеңээ чоргаарланыр.

13 Дээрги-Чаяакчы, чөптүг-шынныг кижиге

ачы-буянны хайырлаар-дыр сен ,

дозуг-камгалал-биле дег, ээ көрнүүшкүнүң-биле бүргээр-дир сен .

6

1 Хөгжүм башкарыкчызынга. Шеминит деп аян-биле үдээр. Мизмор-ыр. Давидтии.

2 Дээрги-Чаяакчы, килеңнээн хүнүңде мени сойгалава,

кылыктанган хүнүңде мени кезетпе!

3 Дээрги-Чаяакчы, харыксырай бердим, ынчангаш менче ээ көрүн;

Дээрги-Чаяакчы, ишти-хөңнүм дойлуп тур, ынчангаш мени экиртип каг.

4 Сеткилим аажок хөлзеп тур,

чежеге дээр манадыр сен, Дээрги-Чаяакчы?!

5 Дээрги-Чаяакчы, эглип келгеш, мени камгала.

Энерелдииң-биле мени адырып хоста.

6 Чевегге чыткаш, Сени бодаар кижи турбас;

өлүглер оранынга Сени кым-даа мактавас .

7 Ыглап-сыктааш, могай бердим:

дүнениң-не орун-дөжээм өл-шык болур,

караам чажындан чыдыным шыгый бээр.

8 Шупту дайзыннарым балазындан

карактарым шоозу өжүп, кударалдан карактарым соглуп тур .

9 Бузут үүлгедикчилери, шупту менден ырай бериңер ,

Дээрги-Чаяакчы мээң ыы-сыымны дыңнап каан-дыр.

10 Дээрги-Чаяакчы тейлээн сөзүм дыңнап каапкан –

мөргүлүмнү Ол хүлээп алыр.

11 Дайзыннарым дөгерези аажок дүвүреп, ады баксыразын,

аткаарлап, кончуг дүрген бак атка кирзин .

7

1 Давидтиң Дээрги-Чаяакчыга ырлаан шиггайон-ыры. Вениаминниң аймаандан үнген Хустуң херээнге хамааржыр.

2 Дээрги-Чаяакчы, Бурганым, Сенден хоргадалды ап чор мен ,

мени истеп-сүрген бүгү улустан адырып, камгалап көр ,

3 оон башка олар, арзылаң дег , амы-тынымны үзүп каар,

камгалаптар кым-даа чок боорга, үзерлеп кааптар.

4 Дээрги-Чаяакчы, Бурганым, үүлгеткен херээм бар болза,

мээң холдарым кемниг херек кылган болза,

5 мээң-биле эп-найырал сеткип чораан кижиге

бузут-биле харыылаан болзумза ,

(а мен чылдагаан чокка кыстыртып келгеним кижини безин

камгалап чораан болгай мен) ,

6 дайзын мени истеп-сүргеш, чыпшыр четсин,

амы-тынымны черже киир таптай бассын,

ат-алдарымны довуракка борап каапсын. Сэла

7 Дээрги-Чаяакчы, килеңнээштиң, дүрген келем,

дайзыннарымның калчаалыг өжүнге удур туруш,

Сээң айтып-чагааның шииткелди мен дээш көдүрүп көр.

8 Чыылган чоннар Сени хүрээлеп кээр –

оларның кырында бедикче көдүрүл .

9 Дээрги-Чаяакчы аймактарны шиидип турар.

Меңээ шын шииткелден үндүрүп көр,

чөптүүмнү, кем-буруу чогумну көрүп көр, Дээрги-Чаяакчы .

10 Бузуттугларның өжүнүң когу үзүлзүн,

чөптүг-шынныг кижини быжыктыр – чөптүг Бурган болгай сен,

улустуң чүректерин, ишти-хөңнүн шенээр-дир сен .

11 Мөзүзү эки улусту камгалаар Бурган –

мээң дозуг-камгалалым-дыр .

12 Бурган – чөптүг шииткекчи,

Ол хүннүң-не бузуттуг улусче күштүү-биле килеңнээр .

13 Кандыг-бир улус бачыттарындан ойталаваза ,

Бурган хылыжын чидидер , чазын хере тыртып, шыгаап кээр ;

14 өлүм тарыыр чепсектерин белеткеп,

өрттендир чиир согуннарны кылып аар .

15 Бузуду иштинде боттанган кижи

өш-өжээн-биле иштелип, оп-меге божуп алган .

16 Ол ханы оңгарны каскаш, оозунче боду-ла кээп ушкан ;

17 ооң өжү бодунуң бажынче кээп дүжер,

ооң каржы-дошкуну бодунуң тейинче дедир бадып кээр.

18 Чөптүү дээш, Дээрги-Чаяакчыга өөрүп четтирип тур мен,

Дээди Өрүкү Дээрги-Чаяакчының адын алгап ырлап тур мен .

8

1 Хөгжүм башкарыкчызынга. Гиттит деп хөгжүм херексели үдээр . Мизмор-ыр. Давидтии.

2 Дээрги-Чаяакчы! Бистиң Дээргивис!

Сээң адыңның бүгү чер кырында өндүр бедиин!

Сээң алдарың бичии уругларның, эмер чаштарның аксындан

дээрлерден-даа бедидир көдүрлүп тур!

Быжыг шивээ тудуп алдың – дайзыннарлыг болгаш,

өжээтениң, адаанчың ыыттавайн барзын дээш, ынчалдың.

4 Сээң холдарыңның чаяап кааны дээрлерже,

Сээң ында быжыглап кааның

ай биле сылдыстарже көргеш, боданып тур мен:

5 «Кижи деп кымыл ол, Сен ону чүге бодап чоруур сен?

Кижи амытан деп кымыл ол, Сен ол дээш чүге сагыш човаар сен?»

6 А Сен ону Бурганның деңнелинден

хензиг-ле куду деңнелдиг кылып каан сен;

ону ат-алдар болгаш мактал-хүндү-биле демдектедиң.

7 Сен ону холдарыңның чаяап кааны бүгү чүүлдүң чагырыкчызы кылып ,

бүгү чүүлдү ооң буттарының адаанга салып кагдың :

8 бүгү шээр болгаш бода малды, хову-шөлде аң-меңни,

9 дээрниң куштарын, далайның балыктарын,

далай оруктары-биле эштип чоруур

бүгү чүвени ооң буттарының адаанга салып кагдың.

10 Дээрги-Чаяакчы! Бистиң Дээргивис!

Сээң адыңның бүгү чер кырында өндүр бедиин!

9

1 Хөгжүм башкарыкчызынга. «Оглунуң өлүмү» деп аялга үдээр. Мизмор-ыр. Давидтии.

2 Дээрги-Чаяакчы, бүгү-ле чүлдү-чүрээмден

Сеңээ өөрүп четтирер мен,

Сээң хамык кайгамчык чүүлдериңни медээлээр мен ;

3 Сен дээш өөрүп-хөглеп, байырлаар мен,

Сээң ат-алдарыңны алгап ырлаар мен, Дээди Өрүкү Бурган!

4 Мээң дайзыннарым дезип чорупкаш,

тептигип кээп дүжерлер, Сээң мурнуңга өлүп каарлар.

5 Сен меңээ чөптүг шииткелди көргүстүң,

чаргы-чаалымны шын шиитпирлеп бердиң ;

дүжүлгеде чөптүг Шииткекчи бооп саадап орар-дыр сен .

6 Өске чоннарга килеңней бердиң, бузуттуг хейлерни узуткап кагдың,

оларның дугайында сактыышкынны кезээ мөңгеде балап кааптың .

7 Дайзыннар кезээ мөңгеде буурап калды,

хоорайларын бузуп кааптың, оларны ам сактып кээр кижи чогул.

8 А Дээрги-Чаяакчы кезээ мөңгеде чагырып артар ,

Ол Бодунуң дүжүлгезин шииткел үндүрер дээш белеткеп алган;

9 Ол өртемчейни чөптүү-биле шиидер,

бүгү чоннарга шын шииткел онааштырар .

10 Дээрги-Чаяакчы – дарлаткан кижиге хоргадал ,

айыыл-халап үезинде – шивээ.

11 Сээң адыңны хүндүлеп билир улус Сеңээ идегээр ;

Сенче сеткилинден чүткээн улусту

кагбас болгай сен, Дээрги-Чаяакчы.

12 ·Сион дагда чагырып турар Дээрги-Чаяакчыны алгап ырлаңар,

өске чоннар аразынга Ооң ажыл-херектерин медээлеңер;

13 хан төгүксээр улусту Ол сактып алган,

дарлатканнарның алгы-кышкызын утпайн, оларны бодап чоруур.

14 Дээрги-Чаяакчы, менче ээ көрнүп,

мени көрбес улуска базындырып чоруурумну көр.

Сен мени өлүмнүң эжик-хаалгазындан көдүрүп аппаар сен –

15 ·Сион хоорайның эжик-хаалгазынга Сеңээ хамык макталымны

ырлаар арганы ынчаар хайырлаар сен;

Сенден кээр камгалал дээш өөрүп-байырлаар мен .

16 Өске чоннар боттарының казып алган оңгарынче чуглуп кирген ,

боттарының салып алган какпазынга буттарын кактырып алган .

17 Дээрги-Чаяакчы Бодунуң чөптүг шииткели-биле билдингир –

бузуттуглар боттарының кылган херектеринге туттуруп аар. Үзүктелиишкин. Сэла

18 Бузуттуглар – Бурганны уткан бүгү чоннар –

өлүглер оранынче дүже берзин;

19 түреңги кижиниң дилээнге харыы черле турар,

дарлаткан улустуң идегели кезээ мөңгеде куруг калбас болгай.

20 Дээрги-Чаяакчы, дүрген келем!

Кижи амытан бодун «Күштүг мен» деп санавазын,

бүгү чоннар Сээң мурнуңга шииттирзин.

21 Дээрги-Чаяакчы, чоннарны коргудувут :

өлүр тынныг кижилер бис дээрзин олар билип алзын! Сэла

22 Дээрги-Чаяакчы, чүге ыракта турарың ол ,

айыыл-халап үезинде чаштып чүңүл?

23 Адыыргак, бузуттуг улус ядамыкты истеп-сүрүп чоруур –

олар боттарының бодап алган кажар аргаларынга туттуруп алзын.

24 Бузуттуг кижи самыыраан күзээшкиннеринге чоргаарланыр,

чөптүг эвес олча-ажыын эки деп йөрээр,

Дээрги-Чаяакчыны тооп көрбес.

25 Бузуттуг кижи адыыргаандан: «Ол бисти кезетпес!» – дээр,

Ооң шупту бодалдары: «Бурган чок!» – деп турар .

26 Ол бодунуң оруктарынга кандыг-даа үеде чедиишкинниг болур,

Сээң шииткелдериң – оон талыгыр ыракта болуп турар,

ол бодунуң шупту дайзыннарын куду көөр.

27 Ол бодунуң сагыжында: «Кажан кезээде тендиш дивес мен ,

салгалдан салгал дамчып меңээ бак чүү-даа болбас» – деп бодаар;

28 ооң аксы каргыш-чатка, авыяас сөс, оп-меге-биле долган ;

ооң дылының бажында – бузут биле кара сагыш бар .

29 Бузуттуг кижи быжыглал чок суурларга кедеп олурар ,

ооң карактары аас-кежик чок күжүрнү дилегзинип көрүп турар;

ажытталчак черлерге кем-буруу чок кижини өлүрүп каар ;

30 ажытталчак черге, шыргай иштинде арзылаң дег ,

аас-кежик чок күжүрнү сегирип аар дээш кедеп чыдар –

ону бодунуң какпазынга кактыргаш, тудуп аар ;

31 бузуттуг кижи ээгип, доңгайган соонда,

түреңги улус ооң күштүг аспактарынче кире бээр.

32 Ол бузуттуг кижи бодунуң сагыжында:

«Бурган үүлгедиглеривисти уттупкан-дыр,

Ол хая көрнү берген-дир –

ам кажан-даа көрбес дээн-дир» – деп бодаар .

33 Дээрги-Чаяакчы, дүрген келем,

Бурганым, холуң көдүрлүп, базындырган улусту утпа!

34 Бузуттуг кижи чүге бодунуң сагыжында:

«Бурган бисти кезетпес» – деп бодап, Сени тооп көрбезил?

35 Улустуң човалаңы биле айыыл-халавын көрүп тур сен –

Бодуңнуң холуңну ынаар сунар дээш, көрүп тур сен.

Аас-кежик чок күжүр Сеңээ идегеп тур,

өскүс кижиге дузалаар сен .

36 Бузуттуг база бак кижиниң күчү-күжүн суларат –

ооң бузуду шуут артпас кылдыр, ол кижини кезет.

37 Дээрги-Чаяакчы кезээ мөңгеде хааннап турар ,

өске чоннар улузу Ооң чер-чуртундан арлып чиде бээр.

38 Дээрги-Чаяакчы, базындырган улустуң күзелин дыңнап тур сен –

оларның чүрээн быжыктыр, кулааңны оларже ээктир.

39 Өскүс база базындырган кижиге чөптүг шииткелиң хайырла ;

кым-даа болза чер кырынга улусту моон соңгаар коргутпазын.

10

Хөгжүм башкарыкчызынга. Давидтии.

1 Дээрги-Чаяакчыдан хоргадалды алыр мен .

Силер меңээ: «Куш ышкаш, даглардыва ужувут» – деп чоондуңар?

2 Көрүңер даан: бузуттуглар чазын хере тыртып алган,

согуннарын кирижепкен –

мөзүзү эки улусче караңгыда адар деп турлар.

3 Ниитилелдиң үндезиннерин үреп каапканда ,

чөптүг-шынныг кижи чүнү кылып шыдаарыл?

4 А Дээрги-Чаяакчы Бодунуң ыдыктыг өргээзинде ,

Ооң дүжүлгези – дээрлерде ;

Ооң карактары хайгаарап көрүп турар,

Ооң көрүжү кижи төрелгетенни шенеп турар .

5 Дээрги-Чаяакчы буянныг-даа, бузуттуг-даа кижини шенээр ,

күчүлелге ынак кижини көөр хөңнү чок .

6 Ол оттуг көстерни, хып турар күгүрнү

оларже чаъс дег чагдырар,

өрттендир чиир изиг хат – оларның ижер дашказы болур .

7 Дээрги-Чаяакчы – чөптүг-шынныг,

Ол улустуң шынныг херектеринге ынак ,

мөзүзү эки улусче чүүлдүгзүнүп көөр.

11

1 Хөгжүм башкарыкчызынга. Сес хылдыг хөгжүм херексели үдээр. Мизмор-ыр. Давидтии.

2 Дээрги-Чаяакчы, камгала! Сеңээ бердинген кижи артпаан-дыр,

кижи төрелгетенниң иштинде бүзүреп болгу дег улус чок-тур .

3 Кижи бүрүзү өске кижиге мегелеп чугаалап турар,

олар баажыланган чүрээнден авыяас дылдары-биле авыяастап чугаалажыр .

4 Авыяас, турамык дылдарның шуптузун

Дээрги-Чаяакчы тура соп каапсын.

5 Ол улус: «Аксы-сөзүвүс-биле ажып тиилээр бис,

дылдарывыс бисти деткип турда,

кым биске дээрги боорул?» – дижип турар.

6 А Дээрги-Чаяакчы: «Мен ам түреңги улуска – човалаңы дээш,

базындырган улуска – уё-човууру дээш болчур мен,

Мээң камгалалым алыксаан кижиниң

идегелин боттандырып бээр мен» – деп турар.

7 Дээрги-Чаяакчының сөстери – арыг сөстер-дир ;

олар – чеди катап арыглаан, хайылдырар суугуга

довурактан аңгылай эзилдирген мөңгүн дег-дир.

8 Дээрги-Чаяакчы, Бодуңнуң улузуңну кадагалаар сен,

оларны шак ындыг авыяас улустан

кезээ мөңгеде камгалаар сен.

9 Кижи төрелгетенниң иштинде эң бак чүүл үнеледи бээрге,

бузуттуг хейлер кайда-даа чоруп турар апарды.

12

1 Хөгжүм башкарыкчызынга. Мизмор-ыр. Давидтии.

2 Дээрги-Чаяакчы, кажанга дээр мени уттуң?

Кезээ мөңгеде уттур сен бе?

Кажанга дээр менден хая көрнүр сен?

3 Кажанга дээр ындыг бодалдар мени хинчектээрил?

Хүннү бадыр сеткил-чүрээм качыгдап тур.

Кажанга дээр дайзыннарым өрү көрдүнерил?

4 Дээрги-Чаяакчы, Бурганым, менче көрнүп, харыыдан бер!

Карактарым чырыдып бер : өлүм мени удутпазын!

5 «Ону базып кааптым!» – деп, дайзыным сөглевезин .

Тендиңейни бээримге, өжээтеним өөрүвезин.

6 Энерелиңге идегедим, Дээрги-Чаяакчы.

Камгалалың дээш сеткил-чүрээм байырлазын.

Меңээ көргүскен буяны дээш

Дээрги-Чаяакчыны алгап ырлаайн!

(Ыд. ыр. 52)

13

Хөгжүм башкарыкчызынга. Давидтии.

1 Тенек кижи сеткил-хөңнүнге «Бурган чок» деп түңнел кылган .

Ындыг улус самыыраан-дыр, чүдек-бужар херектерни үүлгеткен-дир;

буян кылып турар кижи тывылбаан-дыр .

2 Дээрги-Чаяакчы дээрден кижи төрелгетенче,

«Бурганче чүткүп турар сарыылдыг кижи бар бе?» дээш,

куду алзы топтап көрген .

3 Шупту улус Бургандан ойталап, шупту бир аай будалган болган;

буян кылып турар кижи тывылбаан –

чаңгыс-даа кижи чок болган .

4 Бузут үүлгедип турар бүгү улус черле угаан кирбези ол бе?

Олар мээң чонумну аъш-чем ышкаш

сыырып турар-дыр база Дээрги-Чаяакчыга мөргүвес-тир.

5 Олар күштүг коргуушкунга алзып аар,

Бурган чөптүг-шынныг улустуң талазында болгай.

6 Ядыы кижиниң күзел-бодалын чүү деп-даа бодавас-тыр силер,

а ооң хоргадалы – Дээрги-Чаяакчы!

7 ·Сион дагдан Израильдиң камгалалы чедип келзин!

Дээрги-Чаяакчы Бодунуң чонунга эки чолду эгидерге ,

Иаков өөрүп-байырлаар, Израиль өөрүп-хөглээр.

14

Мизмор-ыр. Давидтии.

1 Дээрги-Чаяакчы!

Кым Сээң өргээ-майгыныңга чурттап шыдаарыл?

Кым Сээң ыдыктыг дааңга турумчуп чурттаарыл?

2 Чүгле арыг шынчы оруктар-биле чоруур,

чөптүг чүүлдер кылыр кижи ;

3 сеткилиниң ханызындан шынны чугаалаар,

аксы-дылы-биле нүгүлдевес ,

өске кижиге бак чүве кылбас,

чанында кижини бак атка киирбес кижи;

4 Бурганның тооп көрбээн улузун куду көөр,

Дээрги-Чаяакчыдан коргар улусту мактаар,

бодунга хора чедирги дег-даа даңгырак бергеш,

аксы-сөзүн ээлээр кижи ;

5 акша-мөңгүнүн чээлиге бергеш, ажык-кончаа дилевес ,

буруу чок кижиге удурланыр дээш хээли албас кижи .

Ынчаар чурттап чоруур кижи кезээ мөңгеде тендиш дивес.

15

Миктам-ыр. Давидтии.

1 Мени кадагалап көр, Бурганым,

хоргадалды Сенден алыр болгай мен.

2 Дээрги-Чаяакчыга: «Сен – мээң Дээргим сен,

меңээ Сенден өске ачы-буян чок » – деп чугааладым .

3 Ооң чер кырында ыдыктыг чонунче – ат-алдарлыг улузунче

бүгү күзел-чүткүлүм угланды .

4 Өске бурганче далашкан улустуң түрегдели көвүдезин;

мен оларның хан төккен өргүлдеринге киришпес мен,

оларның бурганнарының аттарын безин адаар хөңнүм чок .

5 Дээрги-Чаяакчы – мээң үлүүм сен ,

салым-чолум Сенден хамааржыр.

6 Мээң хувааглыг черимниң кызыгаарын

каас-чараш черлер таварты эрттирген сен,

мээң Сенден алган өнчүм өндүр-чаагай-дыр.

7 Мени угаан киир сургаан Дээрги-Чаяакчыны

алгап-йөрээр мен, дүне безин ишти-хөңнүм мени сургап турар.

8 Дээрги-Чаяакчыдан үргүлчү карак салбайн чордум,

Ол мээң-биле-дир, ынчангаш тендиш дивес мен .

9 Ынчангаш мээң чүрээм өөрүп-байырлаан,

мээң сеткилим өөрүп-хөглээн,

мага-бодумга кандыг-даа айыыл кыжанмас-тыр.

10 Сен мээң амы-тынымны өлүглер оранынга калдырбас сен,

Сеңээ бердинген чалчаңны ·тамыже киирбес сен .

11 Сен меңээ амыдыралче орукту айтып бээр сен;

Сээң-биле кады турарымга, өөрүшкү мени бүргээр,

Сээң холуңда аас-кежик кезээ мөңгеде бар.

16

Мөргүл. Давидтии .

1 Дээрги-Чаяакчы, мээң актыымны дыңна,

дуза дилээн алгы-кышкымче кичээнгейден сал,

мегелевес аксы-дылымдан үнген мөргүлүмнү дыңна.

2 Сен мени чөптүг шииткел-биле шиит,

карактарың чөптүг шынны көрүп турзун.

3 Сен мээң чүрээмни шенеп, дүне када кээп чордуң;

шенеп көргеш, бузуттуг бодал тыппайн бардың .

4 Кижилерниң кылып чорууру ышкаш,

аксы-дылымдан бачыттыг сөс үнмеди,

Сээң сөстериңниң аайындан эртпейн,

каржы-бак кижиниң оруун эдереринден кичээнип келдим.

5 Сээң айтып бергениң оруктардан

мээң буттарым өскээр барбас, чандыр баспас .

6 Сени кыйгырып тур мен,

дыңнап каарыңны билир мен, Бурганым:

кулааң менче ээктирип, сөстеримни дыңнап көрем.

7 Кайгамчык арга-биле энерелиң көргүзүп көр ,

Сен Бодуңнуң күчүлүг холуң-биле

хоргадал дилээн улусту дайзыннардан камгалаар сен;

8 Сен мени карак огу дег кадагала ,

чалгыннарың адаанга мени чажырып ал .

9 Менче халдап турар бузуттуглардан, мени бүзээлеп алган,

амы-тынымга кыжанган дайзыннардан кадагала.

10 Олар дээрге чүректери доңгун ,

адыыргак сөстер чугаалаар улус-тур.

11 Базым санай мени ам бүзээлеп турлар,

черже чыттыр базып аарын күзеп,

менче кезе кайгаарлар-дыр.

12 Олар олча хайдынып, чимзенген арзылаң дег-дир,

ажыт черлерде кеденип орар араатан аңга дөмей-дир .

13 Дээрги-Чаяакчы, дүрген келем,

оларже уткуй үнүп, дискек кырынга олуртувут.

Бодуңнуң хылыжың-биле мээң амы-тынымны

бузуттуг кижиден камгалап көр;

14 өлүр тынныг улустан Бодуңнуң холуң-биле

камгалап көр, Дээрги-Чаяакчы;

олар дээрге дашказы бо чуртталганың

хөреңги-байлаа-биле долдунган улус-тур,

а Сен оларның хырнын Бодуңнуң шаңналың-биле долдурар сен;

оларның ажы-төлү тоткаш,

артыкшылын боттарының ажы-төлүнге арттырып каарлар.

15 А мен актыг болуп, Сээң шырай-арныңче көөр мен,

оттуп келгеш, Сээң арның көргеш, таалап ханар мен .

(2 Хаан. 22)

17

1 Хөгжүм башкарыкчызынга. Дээрги-Чаяакчы Бодунуң чалчазы Давидти ооң хамык дайзыннарының болгаш Саулдуң холундан адырып каарга, Давидтиң Дээрги-Чаяакчыга ырлаан ырының сөстери бо-дур. Ол мынча дээн:

2 Дээрги-Чаяакчы, мээң күчү-күжүм сен, Сеңээ ынак-тыр мен!

3 Дээрги-Чаяакчы – мээң быжыг шивээм, хоргадалым, камгалалым.

Мээң Бурганым – чалым-хаям . Ол – дозуг-камгалалым ,

мени камгалап турар күчү-күш, мээң чаглаам.

4 Макталга төлептиг Дээрги-Чаяакчыдан

дуза дилеп кый деп, дайзыннарымдан камгалалды алыр мен.

5 Өлүмнүң четкилери мени ораап алган,

өлүмнүг айыыл эккээр суглар мени сүртеткен ;

6 алдыы оранның кинчилери мени бектеп алган,

өлүмнүң дузаа мурнумда салдынган .

7 Кызагдалга алыскаш,

Дээрги-Чаяакчыдан дуза дилеп кый дидим,

мээң Бурганымдан дуза дилеп алгырдым.

Ол Бодунуң өргээзинден мээң үнүмнү дыңнап кагды,

дилег-кыйгым Ооң мурнунга чеде берди .

8 Чер шимчеп, сирилээн,

даглар дөжээнге чедир божаңнаан –

Дээрги-Чаяакчының килеңинден сирилеш дээн .

9 Ол килеңнээрге, думчуундан – ыш,

аксындан – өрттендир чиир чалынныг от

аттыгып үнүп, изиг көстер кызаңайндыр хып турган .

10 Ол кудай-дээрни ээктир тырткаш, дүжүп келген ,

кара булут кырынга буттарын салып алган .

11 Дээрги-Чаяакчы ·херувимни мунупкаш,

хатты чалгын кылгаш, кылыйтыр ужуп чорупкан .

12 Ол дүмбей караңгыны шугланып,

дээрде чаъстыг кара булуттарже чаштып кире берген .

13 Дээрги-Чаяакчының мурнунга чырык чайынналып,

долу биле чаңныктарын чашкан булуттар көжүп турган .

14 Дээрги-Чаяакчы кудай-дээрге диңмиттиг диңмирээн –

Дээди Өрүкүнүң үнү, долу биле чаңныктар чажып, чыжыраан .

15 Ол согуннарын салып ,

дайзыннарын тарай сывырыпкан,

эмгежок чаңныктарын дүжүрүп, оларны девидедипкен .

16 Дээрги-Чаяакчы,

Сээң түрлүг үнүңден, Сээң эзиннээн тыныжыңдан

далай-суглар дүвү көстүп, сыыгап ,

өртемчей өзээнге чедир ажыттынып келген.

17 Бурган бедик дээрден ээккеш, мени сегирип алгаш,

терең ээрем суглардан ушта тыртып каан ;

18 Ол мени күчү-күштүг дайзындан,

күш-шыдалы менден ажыг өжээтеннерден камгалап каан .

19 Дайзыннарым менче айыыл-халапка алысканым хүнде халдап келген,

а Дээрги-Чаяакчы меңээ чөленгииш болган.

20 Ол мени шөлээн черже үндүрүп, камгалап каан –

чүге дээрге мен Ооң сеткилинге кирген болган мен.

21 Дээрги-Чаяакчы чөптүүм дээш меңээ ачы-буян көргүскен,

холдарым арыы дээш мени шаңнаан .

22 Мен Дээрги-Чаяакчының

оруктарындан соора барбаан мен,

Бурганымның мурнунга бузутче чайгылбаан мен;

23 Ооң бүгү айтыышкыннарын эдерип чоруур мен,

Ооң дүрүм-хоойлуларындан ойталаваан мен.

24 Мен Ооң мурнунга кем-буруу чок мен,

бачыт үүлгетпес дээш кичээнип чор мен ;

25 Дээрги-Чаяакчы мээң чөптүүм көргеш,

Ооң мурнунга холдарымның арыын көргеш, мени шаңнаан.

26 Сеңээ шынчы улуска Сен база шынчы сен,

ак сеткилдиг кижиге ак сеткилдиг сен;

27 арыг улуска арыг сен, а бузуттуг улуска хамаарылгаң багай;

28 биче сеткилдиг улусту камгалап турар сен,

а адыыргак улусту куду көрүп турар сен .

29 Дээрги-Чаяакчы, чырыткымны кыпсып турар сен ,

дүмбей өттүр меңээ чырыдып турар сен,

Бурганым Дээрги-Чаяакчы.

30 Сээң ачыңда аг-шеригни базып каар мен,

Бурганым ачызында шивээлер ханаларын ажа халыыр мен.

31 Бурган! – Ооң оруу ·болбаазыраңгай ,

Дээрги-Чаяакчының сөзү арыг шынчы ;

Оон хоргадал алган бүгү улуска Ол – дозуг-камгалал .

32 Дээрги-Чаяакчыдан өске, Бурган кымыл ;

Бурганывыстан өске, чалым-хая бар бе?

33 Бурган күш-шыдалды мээң шыңганнарымга сиңирип,

ак орукту меңээ айтып берип турар;

34 буттарымны сыынныы дег кылып,

мени бедиктерже үндүрүп турар ;

35 холдарымны чаа-дайынга өөредип турар,

хүлер чаны хере тыртыптар күштүг мен .

36 Сен меңээ Бодуңнуң дозуг-камгалалыңны тутсуп берген сен,

ушпазын дээш, мени холуң-биле туткан сен,

Сээң деткимчең мени өндүр улуг кижи кылып турар.

37 Сен мээң оруумдан доктар-моондакты чайладып,

балдырларымны сирилевес быжыг кылып каан сен.

38 Дайзыннарымны истеп-сүргеш, чыпшыр чедер мен ,

оларны узуткап кагбаан шаамда, дедир эгбес мен.

39 Оларны чыттыр шаварымга, олчаан туруп шыдавастар –

буттарым адаанга калырлар.

40 Сен дайын чорудар күш-шыдалды шыңганнарымга сиңирдиң,

менче халдап келгеннерни мээң буттарым адаанга салып тур сен.

41 Дайзыннарымның ооргазын меңээ көргүзүп, дезеринче албадаптың ,

өжээтеннеримни узуткап кагдым.

42 Олар алгырып турду, ынчалза-даа камгалакчызы чок-тур;

Дээрги-Чаяакчыдан дуза дилээрге, оларга харыы бербес-тир .

43 Оларны, хатка бөөлдеткен довурак дег,

тарадыр эстедиптер мен,

кудумчуда малгаш дег, таптай базып кааптар мен!

44 Сен мени чонумнуң үймээнинден камгаладың,

аймак-чоннарның бажынга олуртуп кагдың;

безин билбес турганым чон ам меңээ бараан болуп турар ;

45 олар мээң дугайымда дыңнап кааш, дораан-на чагыртты,

өске чер чурттуглар меңээ чашпаалап турар .

46 Өске черлер улузунуң сузу бастынып,

шивээлеринден сириңейнип үнүп турду .

47 Дээрги-Чаяакчы дириг! Мээң чөленгииш-хаямга алдар!

Мени камгалап турар Бурган кымдан-даа арттыр мактатсын!

48 Ол – мен дээш өжээн негээр,

чоннарны меңээ чагыртып турар ,

49 дайзыннарымдан мени камгалап турар Бурган-дыр.

Мени Сен меңээ удурланган улустан бедидир көдүрүп,

каржы-дошкун кижиден камгалап турар сен.

50 Ол дээш, Сени өске чоннар мурнунга

алдаржыдар мен, Дээрги-Чаяакчы,

Сээң адыңны алгап ырлаар мен .

51 Дээрги-Чаяакчы шилип алган хаанынга

өндүр улуг тиилелгелерни шаңнап турар ,

Ол Давидке болгаш ооң үре-салгалынга

кезээ мөңгеде энерелдиг!

18

1 Хөгжүм башкарыкчызынга. Мизмор-ыр. Давидтии.

2 Дээрлер Бурганның алдарын медээлеп тур,

бопурук кудай-дээр Ооң холдарының ажыл-херектерин тоожуп тур .

3 Хүн дараазында хүнге сөстү дамчыдар,

дүн дараазында дүнге билигни ажыдар.

4 Оларның үнү дыңналбас, сөзү, чугаазы чок-даа болза,

5 үн-чугаазы бүгү чер-делегейге дыңналып эртер,

а сөстери өртемчейниң кыдыгларынга чедер .

Бурган дээрлерде хүннүң өргээзин тургузуп алган.

6 А хүн, күдээ дег,

куда соонда хонган өрээлинден үнүп кээр ,

эртер оруун төндүр маңнап бар чыда , мөге-шыырак кижи дег өөрүүр.

7 Ол дээрниң бир кыдыындан үнүп келгеш,

өске кыдыынга чедир көжүп хүннээр,

ооң изиинден чүү-даа чүве чаштынып шыдавас.

8 Дээрги-Чаяакчының дүрүм-хоойлузу ·болбаазыраңгай ,

сеткил-сагышты тынгарар ;

Ооң чугаалаан сөстери шынныг, кенен улусту угаан киирер .

9 Дээрги-Чаяакчының айтыышкыннары чөптүг, чүректи өөртүр ;

Ооң чагыы чырыткылыг, карактарны чырыдар .

10 Дээрги-Чаяакчыдан коргар чорук –

арыг база кезээ мөңгеде артар.

Дээрги-Чаяакчының шиитпирлери –

алыс шынныг, шуптузу чөптүг ;

11 олар алдындан – аажок хөй арыг алдындан күзенчиг ,

ары өөнден алган ары чигиринден амданныг .

12 Сээң чалчаң ол бүгүден өөредигни алыр,

оларны сагыыры – өндүр улуг шаңналды эккээр.

13 Частырыгларын эскерип шыдаар кижи бар бе?

Бодумнуң ожаап билбээним бачыттарымдан мени арыгла.

14 Сагыштыы-биле үүлгеткен бачыттардан база

Бодуңнуң чалчаңны чайладып көр –

олар мени чагырбазын . Мен ынчан актыг апарып,

аажок улуг кемниг херек дээш буруудавас мен.

15 Дээрги-Чаяакчы – чалым-хаям сен , Камгалакчым сен!

Мээң аксымдан үнген сөстер биле чүрээмниң бодалдары

Сеңээ таарымчалыг болзун.

19

1 Хөгжүм башкарыкчызынга. Мизмор-ыр. Давидтии.

2 Айыыл-халап хүнүнде Дээрги-Чаяакчы сени дыңнап кагзын –

Израильдиң Бурганының ады сени кижи четпес бедикче көдүрзүн .

3 Ол сенче ыдыктыг черден дузадан чорутсун,

·Сион дагдан сени деткизин .

4 Сээң салганың бүгү өргүлдерни бодап келзин,

бүрүн өрттеткен өргүлүңче сеткил ханыышкын-биле көрүп,

хүлээп алзын. Сэла

5 Дээрги-Чаяакчы сээң күзээн чүвеңни хайырлазын,

сээң бодап алган бүгү чүүлдериңни боттандырып берзин .

6 Сээң тиилелгең дээш өөрүп-байырлаар бис,

Бурганывыстың ады дээш тугувус көдүрер бис.

Дээрги-Чаяакчы шупту дилеглериңни күүсетсин.

7 Мен ам билир мен – Дээрги-Чаяакчы

Бодунуң шилип алган хаанын камгалап турар,

Ооң күштүг холу ыдыктыг дээрлеринден

аңаа харыылап, тиилелгени хайырлап турар.

8 Чамдык улус ·дайынчы тергелери-биле,

өске улус – аъттары-биле мактаныр ,

а бис Дээрги-Чаяакчының ады-биле –

Бурганывыстың ады-биле мактанып турар бис!

9 Ол улус чайгыла бергеш, буурап каар,

а бис бут кырынга чайгылыш чок турар бис.

10 Дээрги-Чаяакчы, хаанны камгала,

дуза дилеп кый дээривиске, харыыла!

20

1 Хөгжүм башкарыкчызынга. Мизмор-ыр. Давидтии.

2 Дээрги-Чаяакчы! Сээң күчү-күжүң дээш,

хаан өөрүшкү-маңнайлыг тур,

Сенден келген камгалал дээш канчаар-даа аажок өөрүп-хөглеп тур!

3 Сен ооң күзээн чүүлдерин күүседип бердиң ,

ооң аксындан үнген дилег-сөзүнден ойталавадың. Сэла

4 Сен ону ачы-буян долган алгыш-йөрээл-биле уткудуң,

ооң бажынга алдын оваадайны кедирдиң.

5 Хаан Сенден амыдыралдың тыныжын диледи,

Сен аңаа кезээ мөңгеде узун назынны хайырладың .

6 Сенден келген камгалал дээш, ол өндүр улуг алдарлыг апарды:

Сен аңаа чайынналчак мактал-хүндүнү хайырладың.

7 Сен аңаа ачы-буяныңны кезээ мөңгеде бердиң,

Сээң чаныңга турарга тыптыр

өөрүшкүнү шаңнап, ону хөглеттиң.

8 Хаан Дээрги-Чаяакчыга идегээр,

Дээди Өрүкүнүң энерелиниң ачызында тендиш дивес .

9 Сээң холуң шупту дайзыннарыңны тудуп алыр,

күштүг холуң шупту өжээтеннериңни тудуп алыр.

10 Килеңнээн үеңде оларга оттуг суугу дег сен ;

Дээрги-Чаяакчы аажок килеңнээш,

оларның бажын чиир, олар отка чиртип аарлар .

11 Сен оларның үре-салгалын чырык чер кырынга,

оларның салгакчыларын кижи төрелгетен аразынга

амылыг арттырбас сен .

12 Сеңээ удур кара сагыштап турган дайзыннар болгай,

ынчалза-даа ол кара сагыжын боттандырар харыы чок-тур!

13 Сен чаларың согуннарын оларның арыннарынче шыгаагаш,

оларны хая көрүндүрүп, дестирер сен .

14 Дээрги-Чаяакчы, Бодуңнуң күжүң-биле

кымдан-даа бедидир көдүрүл,

Сээң күчү-күжүңнү алгап ырлап, алдаржыдаал!

21

1 Хөгжүм башкарыкчызынга. «Даң хаяазының ивизи» деп аялга үдээр. Мизмор-ыр. Давидтии.

2 Мээң Бурганым! Мээң Бурганым! Чүү дээш мени кааптың?

Сен мени камгалаарын көңгүс бодавайн тур сен,

мээң дуза дилээн кыйгымдан ырак-тыр сен .

3 Бурганым! Хүндүс Сени кыйгырып тур мен –

а Сен харыы бербейн тур сен;

дүне база оожургал чок болу бердим .

4 А Сен – Ыдыктыг Чагырыкчы сен,

израиль чон Сени мактап турар.

5 Ада-өгбелеривис Сеңээ идегеп, ынанып чорааннар,

а Сен оларны кадагалап келдиң.

6 Олар Сени кыйгырып турганнар –

камгалалды ап-даа келгеннер ;

Сеңээ ынанып чорааннар, идегели хоозун болбаан.

7 А мен – кижи эвес, курт-тур мен ,

улуска бак сөгледип, чонга дора көрдүрүп чор мен .

8 Көрүп турар бүгү улус мени

аксы-биле дузап, баштарын чайып:

«Ол кижи Дээрги-Чаяакчыга ынанып турду.

Ынчангаш ол Дээрги-Чаяакчыга эргим болза,

Ол аңаа болчуп, камгалазын » – деп кочулап турду .

10 А Сен – мени хырын иштинден ужулгаш,

меңээ айыыл чок болур кылдыр

иемниң хоюнга салып каан Бурган сен .

11 Төрүттүнүп кээримге-ле, мени Сеңээ тураскаадып берипкен,

иемден төрүттүнгенимден-не Сен – мээң Бурганым сен.

12 Менден ыравайн көр –

айыыл-халап чоокшулап кел чыдыр,

а меңээ дуза кадар кижи чок-тур .

13 Хөй дайзыннар мени бүзээледи,

Васанның күштүг бугалары дег, үглеп келди ;

14 олар менче, олчазын үзе-чаза соп,

ырланган арзылаң дег, диштерин шаарартып тур.

15 Сеткил-сагыжым суг дег ага берди ,

шупту сөөктерим кадырылды;

чүрээм чук дег чымчай бергеш, иштимге кээп эсти берди.

16 Өрттедип турар дой саваның суу дег,

күш-шыдалым соглуп кагды, өгүмге дылым чыпшына берди,

Сен мени, өлүп калзын дээш, довуракче октаптың.

17 Бак хейлер мени ыттар дег бүзээлеп ,

мөөңү-биле үглеп келген, хол-будумну үзе-чаза соп каапкан .

18 Дөрт сөөк кижи апардым,

а дайзыннарым менче кайгап, топтап көрүп тур .

19 Хептеримни аразында үлежип ап,

хөйлеңим алыр дээш үлүг тыртып турлар .

20 А Сен, Дээрги-Чаяакчы, менден ыравайн көр,

мээң күчүм-дүр сен, дузалаар дээш далажып көр!

21 Амы-тынымны хылыштан камгала,

дың чаңгыс тынымны ол ыттардан камгала ;

22 арзылаң аксындан , үзер бугалар мыйыстарындан

мени чайлат, меңээ харыылап көр.

23 Сээң адыңны ха-дуңма чонумга медээлээр мен,

чыыш мурнунга Сени алгап-мактаар мен .

24 Дээрги-Чаяакчыдан коргар улус, Ону алгап-мактаңар!

Иаковтуң бүгү салгалы, Ону алдаржыдыңар,

Израильдиң бүгү чону, Оон коргуңар!

25 Дээрги-Чаяакчы түрегдээн кижини тоовайн барбаан,

ооң дилээн херексевейн барбаан, оон хая көрүнмээн,

а кажан ол Бодун кый дээрге, дыңнап каан.

26 Эңмежок чоннуң чыыжынга

Сени мактаан сөстерим Сенден кээр ;

Сенден коргар улус мурнунга

Сеңээ берген даңгырактарым күүседир мен .

27 Түрегдээн күжүрлер аштанып-чемненип, тотсун,

Дээрги-Чаяакчыже чүткээн улус Ону алгап-мактазын;

силерниң чүректериңер турбайн,

кезээ мөңгеде согар болзун!

28 Дээрги-Чаяакчыны сактып келгеш,

чер-делегейниң кыдыгларында

чурттаан улус Олче эглип кээр,

Ооң мурнунга бүгү аймак-чоннар кээп, мөгеер ;

29 чүге дээрге чагырга – Ооңуу-дур ,

чоннарның Чагырыкчызы – Ол-дур.

30 Чер-делегейде күш-шыдалдыг бүгү улус

ылаптыы-биле Аңаа мөгеер;

довурак-доозун бооп хуулуп бар чыдар, өлүр тынныг бүгү улус

Ооң мурнунга сөгүрүүр.

31 Келир салгалдар Дээргиге бараан болур,

Ооң дугайында салгалдан салгал дамчып медээлээр .

32 Олар келир үеде төрүттүнер улуска

Дээрги-Чаяакчының чөптүүн,

Ооң кылган ажыл-херектерин чугаалап бээр .

22

Мизмор-ыр. Давидтии.

1 Дээрги-Чаяакчы – мээң Кадарчым .

Мээң хереглээн бүгү чүвем бар .

2 Ол мени оът-сигени хөлбең ногаан шынааларга одарладыр ,

оожум сугларга чедире бээр,

3 сеткилимге чаа күштү хайырлаар .

Ол мени Бодунуң ат-алдары дээш

шынныг оруктар-биле эдертип бар чыдар .

4 Дүмбей караңгы шынаа таварты эртип бар чытсымза-даа ,

айыыл-халаптан кортпас мен – Сен мээң-биле болгай сен,

даянгыыжың биле шыкпыыжың мени камгалап, оожургадыр .

5 Дайзыннарым көрүп турда, Сен меңээ дой кылдың,

бажымны олива үзү-биле хүндүлеп чаап бердиң ,

мээң кежиим аяа чык долу-дур!

6 Буян биле энерелиң бүгү чуртталгамда мени үдеп чоруур –

Сээң өргээңге кезээде туруп аар мен , Дээрги-Чаяакчы.

23

Давидтии. Мизмор-ыр.

1 Чер-делегей болгаш ону долган бүгү чүве,

өртемчей болгаш ында чурттаан бүгү амытаннар

Дээрги-Чаяакчыга хамааржыр ;

2 Ол чер-делегейниң үндезиннерин далай, сугларга быжыглап каан .

3 Дээрги-Чаяакчының даанче кым үнүп болурул,

Ооң ыдыктыг черинге кым туруп болурул?

4 Арыг холдарлыг, актыг чүректиг , хей черге даңгырак бербээн ,

меге аазаашкын кылбаан кижи ол-дур.

5 Шак ол кижи Дээрги-Чаяакчының ачы-буянын алыр,

бодунуң Камгалакчызы Бургандан чөптүг шаңналды алыр.

6 Дээрги-Чаяакчыже чүткээн, Израильдиң Бурганы Сени

эдериксээн улус ындыг боор-дур. Сэла

7 Хаалгалар, бажыңар көдүрүңер,

үе-дүптеги эжиктер, ажыттынып көдүрлүңер –

алдарлыг Хаан кирип келзин!

8 Ол алдарлыг Хаан кымыл? –

Күчү-күштүг, мөге-шыырак Дээрги-Чаяакчы ол-дур,

чаа-дайынга күжүн көргүзер Дээрги-Чаяакчы ол-дур .

9 Хаалгалар, бажыңар көдүрүңер,

үе-дүптеги эжиктер, ажыттынып көдүрлүңер –

алдарлыг Хаан кирип келзин!

10 Шак ол алдарлыг Хаан кымыл?

Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы – алдарлыг Хаан ол-дур! Сэла

24

Давидтии. א (алеф)

1 Дээрги-Чаяакчы,

сеткил-сагыжымдан Сеңээ мөргүп тур мен ; ב (бет)

2 Бурганым, Сеңээ ынанып тур мен.

Адым баксыравазын, дайзыннарым мени ажып тиилевезин; ג (гимел)

3 Сеңээ идегээр улустуң база ады баксыравазын ,

хей черге өскерлип турар улус харын бак атка кирзин. ד (далет)

4 Дээрги-Чаяакчы,

оруктарың меңээ айтып бер, эртер оруктарыңга мени өөрет . ה (хе)

5 Сээң шыныңче мени эдертип, өөредип көр ,

мени камгалаар Бурганым болгай сен,

хүннүң-не Сеңээ идегээр-дир мен. ז (зайин)

6 Дээрги-Чаяакчы, ээ хайыралың, энерелиң бода,

олар кезээ мөңгеде бар болгай . ח (хет)

7 Аныяк шаамның бачыттарын, кемниг херектерин сагынма ,

Дээрги-Чаяакчы, ачы-буянныың

болгаш энерелдииң-биле мени бода! ט (тет)

8 Дээрги-Чаяакчы ачылыг база чөптүг болгаш,

бачыттыгларга орук айтыр; י (йод)

9 биче сеткилдиг улусту шын чурттаар кылдыр сургап,

Бодунуң оруктарынга өөредир. כ (каф)

10 Дээрги-Чаяакчының бүгү оруктары –

Ооң чагыг-керээзи биле дүрүм-хоойлузун

сагып чоруур улуска шынчы энерел ол-дур. ל (ламед)

11 Дээрги-Чаяакчы, Бодуңнуң ат-алдарыңны бодааш ,

мээң бачыдымны өршээ – бачыдым аажок улуг болгай. מ (мем)

12 Дээрги-Чаяакчыдан коргар кижиге

Ол кандыг орукту шилип алырын айтып бээр. נ (нун)

13 Шак ол кижиниң амыдыралы буян көрүп эртер,

а үре-салгалы чер-чуртту салгап алыр . ס (самех)

14 Дээрги-Чаяакчыдан коргар улуска Ол арга-сүмезин бээр,

оларга Бодунуң чагыг-керээзин ажыдар. ע (айин)

15 Мээң карактарым кезээде Дээрги-Чаяакчыже көрүп турар ,

Ол мээң буттарымны какпа-дузактан адырып турар болгай. פ (пе)

16 Көрүжүңнү менче углап, менче ээ көрнүп көр,

чааскаанзырап, базындырып чор мен. צ (цаде)

17 Чүрээмниң качыгдалы немежип тур,

айыыл-халавымдан мени адырып көр;

18 хинчектенип, харыксыраанымны көрүп көр,

бүгү бачыттарымны өршээ. ר (реш)

19 Дайзыннарымче көрүп көр – оларның көвүдээнин,

мени көөр хөңнү чок улустуң каржы-дошкунун! ש (шин)

20 Амы-тынымны кадагалап, айыылдан адыр.

Бак атка кирбес болуйн – хоргадалым Сенде болгай. ת (тав)

21 Эки мөзүм биле чөптүүм мени кадагалазын –

ынаныжым Сенде болгай.

22 Бурганым, шупту айыыл-халаптардан

Израильди адырып хоста!

25

Давидтии.

1 Дээрги-Чаяакчы, чөптүг шиитпириң үндүрүп көр –

кем-буруу чок чурттап чордум ,

Сеңээ идегээш, тендиш дивес мен.

2 Мени шылгап көр, Дээрги-Чаяакчы, мени шенеп,

ишти-хөңнүм биле чүрээмни арыглап көр .

3 Сээң энерелиң дугайында үргүлчү бодап чор мен,

Сээң алыс шыныңны эдерип чор мен .

4 Мегелеп чугаалаар улус-биле кады олурбадым,

ийи арынныг улус-биле кады чорбас мен;

5 кара сагыштыг улустуң бөлүглежилгезинге хөңнүм чок,

бузуттуглар аразынче кирбес мен .

6 Кем-буруу чок болгаш, холдарым чуп ,

Сеңээ өргүл салыр бедигээшти дескинер мен, Дээрги-Чаяакчы –

7 Сени алгап-мактаан үнүм дыңналып,

Сээң хамык ажыл-херектериңни медээлээйн .

8 Дээрги-Чаяакчы, Сээң өргээңге –

Сээң чурттап турар өндүр-чаагай оран-саваңга ынак мен.

9 Мээң амы-тынымны бачыттыг улус-биле кады,

мээң амыдыралымны өлүрүкчүлер-биле кады узуткава ;

10 оларның холдары бузутка борашкан,

оларның холдарын хээли долган .

11 А мен кем-буруу чок чурттап чор мен;

мени камгалап, ээ көрнүп көр.

12 Мээң будум дорт орукта турар,

Дээрги-Чаяакчының улузунуң чыылган черинге

Ону алгап-йөрээр мен.

26

Давидтии.

1 Дээрги-Чаяакчы – меңээ чырык ,

меңээ камгалал – кымдан коргар деп мен?

Дээрги-Чаяакчы – амыдыралым шивээзи –

кымдан сүртээр деп мен?

2 Өжээтеннерим, удурланыкчыларым, дайзыннарым

бажым чиир дээш менче халдап келгеш,

боттары-ла илдигип, калырлар.

3 Эңмежок аг-шериг мени бүзээлеп кээр болза,

мээң чүрээм коргуп-сүртевес ;

меңээ удур дайын-даа үнер болза, идегелим ышкынмас мен.

4 Дээрги-Чаяакчыдан чаңгыс-ла дилеглиг мен,

чүткүп чеде бериксээн чүвем чүгле бо:

назынымның дургузунда Ооң бажыңынга туруп аары,

Ооң өндүр чырыын хайгаарап көөрү,

Ооң ыдыктыг өргээзинге кээри ,

Ооң күзел-соруун билип аары.

5 Ол мени айыыл-халап хүнүнде

Бодунуң майгынынга хоргададып аар,

Бодунуң чадырының ажыт черинге чажырып каар,

хая кырынче көдүрүп үндүре бээр болгай.

6 Ам мени бүзээлээн дайзыннарым кырынга

мээң бажым көдүрлү бээрге ,

Ооң майгынынга өөрүшкүлүг үнүм-биле

өргүлдерим эккеп салыр мен,

ырлавышаан, Дээрги-Чаяакчыны алгап-мактаар мен .

7 Дээрги-Чаяакчы, Сени кыйгырган үнүмнү дыңна,

менче ээ көрнүп, харыылап көр.

8 Мээң чүрээм Сээң өмүнээңден дег:

«Менче чүткүп келиңер!» – деп тур .

Дээрги-Чаяакчы, мен ам Сенче чүткүп чеде бээр мен .

9 Бодуңну менден чажырбайн көр,

килеңнээштиң, Бодуңнуң чалчаңдан ойталава!

Сен меңээ дузалап турдуң, ам мени тоовайн барба, Бурганым,

мени кагба, Камгалакчым!

10 Авам биле ачам-даа мени каапкаш баар болза,

Дээрги-Чаяакчы мени хүлээп алыр .

11 Дээрги-Чаяакчы,

мени Бодуңнуң орууңга өөредип каг ,

дайзындан камгалап, мени дорт оруктап эдерт.

12 Мени туразында аажылаар кылдыр

дайзыннарымга хүлээдип бербе –

мегелеп херечилээр улус менче халдап,

өжү ханмайн турар болгай.

13 А мен дириглер оранынга

Дээрги-Чаяакчының ачы-буянын

көрүп каарымга бүзүрээр мен.

14 Дээрги-Чаяакчыга идеге – кадыг-быжыг бол,

чүрээң эрес-дидим болзун – Дээрги-Чаяакчыга идеге!

27

Давидтии.

1 Дээрги-Чаяакчы, Сенден дуза дилеп кый деп тур мен!

Чөленгииш-хаям, харыы сөс чок артпайн көрем .

Меңээ харыы бербезиңзе,

хөөрже кирген кижилер дег болу бээр мен .

2 Сенден бодум дилег кылып,

Сээң өргээңде эң ыдыктыг черже холум сунуп, мөгейдим :

мөргүл кылган үнүм дыңнап көрем.

3 Бузуттуг болгаш кара сагыштыг улус-биле кады;

өскелер-биле эп-найыралдыг чугаалажып тура,

чүректеринге бузут шыгжаар улус-биле кады

мени кезетпейн көр .

4 Ындыг улуска оларның кылган ажыл-херектерин,

бузуттуг үүлгедиглерин ёзугаар кеземчеден онааштыр;

оларны холу-биле кылган ажыл-херектери дээш

чогууру-биле кезедип көр.

5 Олар Дээрги-Чаяакчының ажыл-чорудулгазын,

Ооң холу-биле кылган ажыл-херектерин билип албаан-дыр .

Ынчангаш Дээрги-Чаяакчы оларны үреп бускаш,

катап тудуп тургуспас.

6 Дээрги-Чаяакчыга алдар!

Ол мээң мөргүл кылган үнүмнү дыңнап кагды!

7 Дээрги-Чаяакчы – мээң күчү-күжүм-дүр,

мээң дозуг-камгалалым-дыр ,

мээң чүрээм Аңаа идегеп чораан.

Ол меңээ дузалады-даа –

чүрээм ол дээш өөрүп-байырлап тур ,

мен Ону алгап ырлап алдаржыдар мен.

8 Дээрги-Чаяакчы – Бодунуң чонунга күчү-күш-түр,

Бодунуң шилип алган хаанынга – камгалалдың шивээзи-дир.

9 Бодуңнуң чонуңну камгала,

Сеңээ хамааржыр улуска ачы-буяныңны хайырла!

Оларны кадарып эдертип

база кезээ мөңгеде кужактап көдүрүп көрем .

28

Мизмор-ыр. Давидтии.

1 Бурганның оолдары , Дээрги-Чаяакчыны мактаңар,

Ооң алдарын, Ооң күжүн мактаңар!

2 Дээрги-Чаяакчының алдарлыг адын алгаңар;

Бодунуң ыдыктыг өргээзинде турар Дээрги-Чаяакчыга мөгейиңер .

3 Дээрги-Чаяакчының үнү – суглар кырында,

алдарлыг Бурганның үнү диңмиреп тур,

делгем ханы суглар кырында чаңгыланып тур .

4 Дээрги-Чаяакчының үнү күчүлүг, Ооң үнү өндүр-чаагай.

5 Дээрги-Чаяакчының үнү пөштерни одура шааптар,

Ол Ливанның пөштерин одура шааптар.

6 Ол Ливан дагларны – бугалар дег,

Сирион дагны – молдурга дег

шурап маңнаарынче албадаптар .

7 Дээрги-Чаяакчының үнү чаңныкты кызаңнадыр.

8 Ооң үнү кургаг ховуну сириледир,

Ол ээн кургаг Кадес ховуну сириледир.

9 Дээрги-Чаяакчының үнү

дыттарны орааштыр шааптар , аргаларны шаарартыптар;

Ооң өргээзинде бүгү-ле чүве Ооң алдарын медээлээр!

10 Дээрги-Чаяакчы суг халавының кырында

Бодунуң дүжүлгезинде саадаан,

Ол Хаан болуп, кезээ мөңгеде саадап орар .

11 Дээрги-Чаяакчы Бодунуң чонунга

күчү-күштү хайырлазын ,

Ол Бодунуң чонунга

амыр-тайбың хайырлап, алгап-йөрээзин.

29

1 Өргээни чаартып турда, ырлаан мизмор-ыр. Давидтии.

2 Дээрги-Чаяакчы, Сени кымдан арттыр алгап-мактаар мен –

Сен мени көдүрүп аппаргаш, дайзыннарымга

мээң айыыл-халавым дээш өөрүп-байырлаар арга бербедиң .

3 Дээрги-Чаяакчы, Бурганым!

Сенден дуза дилеп турдум,

мени ынчан сегиткен сен.

4 Дээрги-Чаяакчы! Сен мээң амы-тынымны

өлүглер оранындан үндүр тыртып эккелдиң,

хөөрже кире бербезин дээш, дириг арттырып кагдың .

5 Дээрги-Чаяакчыга бердинген улус,

Ону алгап ырлаңар, Ооң ыдыктыг адын алдаржыдыңар.

6 Ооң килеңи хензиг өйде кыптыгар ,

а эки көөрү – амы-тынны хайырлаар:

кежээ ыглап-сыктазымза-даа,

даарта эртен өөрүп-байырлаар мен .

7 Сагыш човаар чүвем чок тургаш:

«Кажан кезээде тендиш дивес мен» – деп чугаалап чордум .

8 Дээрги-Чаяакчы, Сен менче ээ көрнүп,

мени быжыг даг дег кылып кагдың.

А менден өскээр көрнү бээриңге, коргуп турдум.

9 Дээрги-Чаяакчы, ынчан Сенден диледим,

Дээргим сеңээ мөргүдүм:

10 «Өлү бээримге, ажыы чүл?

Хөөрже кире бээримге, эки чүү боор?

Өлген сөөк Сени канчап алдаржыдарыл?

Алыс шыныңны канчап херечилээрил?

11 Дээрги-Чаяакчы, мени дыңнап, ээ көрүнем!

Дээрги-Чаяакчы, меңээ дузаң көргүзем!»

12 Ыы-сыымны өөрүшкүже хуулдуруптуң,

качыгдалым хевин уштуп,

хөглээшкинниң хевин меңээ кедириптиң –

13 сеткил-чүрээм олчаан Сени алдаржыдып,

черле ыыт чок барбас болзун.

Дээрги-Чаяакчы, Бурганым,

Сени мөңге шагда алдаржыдайн!

(Ыд. ыр. 70:1-3)

30

1 Хөгжүм башкарыкчызынга. Мизмор-ыр. Давидтии.

2 Дээрги-Чаяакчы, хоргадалым Сенде,

адым кажан-даа баксыравазын,

Бодуңнуң чөптүүң ёзугаар мени камгалап көр .

3 Кулааңны менче ээктир, меңээ болчуп, дүрген чедип кел,

быжыг чалым-хаям, хоргадаар шивээм бооп, мени камгала .

4 Чалым-хаям, шивээм-дир сен,

Бодуңнуң адың алдаржызын дээш мени эдертип, башкар.

5 Мээң шивээм болгай сен –

дайзыннарымның меңээ бүдүү

салып каан какпазындан мени чайлат.

6 Амы-тынымны Сээң холуңга хүлээдип тур мен –

Сен мени хостап турар болгай сен,

алыс шынныг Дээрги-Бурган-Чаяакчы.

7 Хоозун меге дүрзүлерге мөгеер улуска хөңнүм чок ,

а бодум Дээрги-Чаяакчыга идегээр мен.

8 Сээң энерелиң дээш өөрүп-хөглээр мен –

Сен мээң айыыл-халавымны көрүп кагдың,

аар-бергеге алысканымны билип кааптың,

9 дайзынымның холунче мени киирбедиң,

буттарымны шөлээн черге тургузуп кагдың .

10 Дээрги-Чаяакчы, менче ээ көрнүп көр –

кызыышкынга таварыштым,

качыгдалдан карактарым, сеткилим,

ишти-хөңнүм соглуп кагды .

11 Амыдыралым муңгаралдан,

назыным уё-човуурдан үстүп төнер четти,

кем-буруумдан күжүм төнүп, сөөктерим кургап кагды.

12 Хамык дайзыннарым мени дора көөрге,

кожаларым безин мени бактап турлар,

таныш өөрүмге-даа коргунчуг амытан апардым ,

кудумчуга мени көрген улус дезип маңнажы бээр-дир.

13 Улустуң чүректеринде, өлген чүве дег, уттундура бердим ,

чарык сава дег апардым.

14 Хөй улустуң бак сөглээрин дыңнап шаг болдум,

долгандыр – коргуш-ла, коргуш ;

дайзыннар меңээ удур бөлүглежип,

амы-тыным үзүп каарын бодап тур.

15 А мен Сеңээ идегээр мен, Дээрги-Чаяакчы,

«Бурганым сен» деп чугаалап тур мен.

16 Мээң назыным хуусаазы – Сээң холуңда;

дайзыннарым холундан, истеп-сүрген улустан мени камгала .

17 Чырыткылыг арныңны Бодуңнуң чалчаңга көргүс :

энерелдииң-биле мени камгала.

18 Дээрги-Чаяакчы, Сени кыйгырдым, адым баксыравазын,

бузуттуглар харын бак атка кирзин,

өлүглер оранынче дүжүп, ыыт чок артсын.

19 Чөптүг-шынныг кижиге удур туразы улгадып,

ону куду көрүп, бак чүве мегелеп чугаалаар аастардан

үн үнмес апарзын.

20 Сенден коргар улуска кадагалап турарың,

кижи амытандан дезип, Сеңээ хоргадап кээр улуска

белеткеп алганың ачы-буяныңның арбын, хөйүн!

21 Сен оларны Бодуңнуң шывыыңның адаанга

улустуң кара сагыжындан чажырар сен,

Бодуңнуң оран-саваңга аас-дылдан хоргададыр сен.

22 Быжыглалдыг хоорай-шивээге

Бодунуң энерелин кайгамчык арга-биле

меңээ көргүскен Дээрги-Чаяакчыга алдар!

23 Хөлзеп дүвүрээш: «Сээң көрүжуңден

шөлүттүрген-дир мен» деп бодап турдум,

ынчалзажок Сенден дуза дилеп кыйгырарымга,

мөргүл кылган үнүмнү дыңнап кагдың.

24 Дээрги-Чаяакчыга бердинген бүгү улус,

Аңаа ынак болуңар,

Дээрги-Чаяакчы Аңаа шынчы улусту кадагалаар ,

а туразы улуг улустуң кеземчези эриин ажар.

25 Дээрги-Чаяакчыга идегээр бүгү улус,

кадыг-быжыг болуңар, чүрээңер эрес-дидим болзун .

31

Давидтии. Маскил-ыр.

1 Кем-буруузу өршээттинген,

бачыттары арыглаттынган кижи амыр-чыргалдыг!

2 Дээрги-Чаяакчы ооң бачыдын

кем-буруу кылдыр санаваан база

сеткилинде авыяас-меге чок кижи амыр-чыргалдыг .

3 Бачыдымны чугаалавайн турумда,

хүн бүрүдеги уё-човуурумдан

ишти-хөңнүм ирип калды.

4 Дүне-даа, хүндүс-даа Сээң холуң меңээ халалыг бооп келди;

аянныг чараш шырайым,

чайгы изигде кагаанымда дег, чиде берди. Сэла

5 А мен Сээң мурнуңга бачыттыымны миннип,

кем-буруумну чажырбайн:

«Дээрги-Чаяакчыга кемниг херектерим

миннир мен» – деп чугааладым .

Сен ынчан бачыдымның кем-буруузун өршээдиң . Сэла

6 Ынчангаш Сеңээ бердинген кижи бүрүзү

бачыдын эскерип каан үеде , Сеңээ мөргүзүн –

ынчан ол айыыл-халаптың үеринге алыспас.

7 Сен – мээң чаштыр черим сен :

мени айыыл-халаптан адырар сен;

камгалалың өөрүшкүзү-биле бүргээр сен. Сэла

8 Силерни угаан киир сургап каар мен,

эртер орууңарны айтып бээр мен;

чагыг-сүмем силерге кадып, силерден карак салбас мен.

9 Аът азы элчиген ышкаш мелегейзиг болбаңарам –

аастарын чүген, суглук-биле аайынга киир тыртпас болза,

олар чагыртпас-даа .

10 Бузуттуг кижиниң човалаңы эңмежок,

а Дээрги-Чаяакчыга идегээн кижини Ооң энерели бүргээр.

11 Чөптүг-шынныг улус, Дээрги-Чаяакчы дээш өөрүп-хөглеңер!

Бүгү мөзүзү эки улус, байырлаңар-ла!

32

1 Чөптүг-шынныг улус,

Дээрги-Чаяакчы дээш өөрүп-байырлаңар!

Бурганны алгап-мактаан сөстер

ак сагыштыг улустуң аксы-дылынга эптежир.

2 Дээрги-Чаяакчыны чадаган-биле үдеп, мактаңар,

Аңаа эткир үннүг чанзы-биле үдеп, ырлап бериңер ;

3 Аңаа чаа ырдан ырлап бериңер ,

аянныг, ыыткыр үдеп, ырлажыңар.

4 Дээрги-Чаяакчының сөглээн сөзү арыг шын,

Ооң кандыг-даа ажыл-херээ ылап шынныг.

5 Ол чөптүг чорук биле шын шииткелге ынак ;

Ооң энерели чер-делегейни бүргей алган .

6 Дээрги-Чаяакчының сөзү-биле дээрлер,

Ооң аксындан үнген тыныш-биле

дээрлерде бар бүгү чүүлдер чаяаттынган .

7 Ол далайның сугларын чаңгыс черге бөле чыып каан ,

дүп чок ээремнерни шыгжамырларже дег кылдыр

шыгжай суп каан.

8 Дээрги-Чаяакчыдан бүгү чер-делегей сүртезин;

Ооң мурнунга өртемчейниң бүгү чурттакчылары

коргуп сирилезин.

9 Ол чугаалаарга , бүгү чүве тывылган,

Ол дужаарга, бүгү чүве тургустунган;

10 Дээрги-Чаяакчы аймактарның бодал-сагыжын

күш чок болдуруп,

чоннарның бодалдарын буурадып турар .

11 А Дээрги-Чаяакчының шиитпири кезээ мөңгеде артар,

Ооң чүрээнге тывылган бодалдар

салгалдан салгал дамчып чурттаар .

12 Дээрги-Чаяакчы оларның Бурганы болган чон,

Ооң өнчү кылдыр шилип алганы аймак амыр-чыргалдыг .

13 Дээрги-Чаяакчы дээрлерден ээккеш көрүп,

кижи төрелгетенни хайгаарап турар ;

14 Ол Бодунуң саадап орар дүжүлгезинден

черде чурттаан бүгү улусче көрүп орар .

15 Ол улустуң шуптузунуң чүректерин чаяап берген,

оларның бүгү ажыл-херектерин өттүр көрүп турар.

16 Хаан кижиге аг-шерииниң хөйү камгалал болбас,

тулган мөге кижини улуг күш-шыдалы камгалавас .

17 Тиилелге чедип алыр дизе, дайынчы аътка кордаан херээ чок,

ол бодунуң кончуг улуг күжү-биле ээзин камгалап шыдавас .

18 Дээрги-Чаяакчыдан коргар, Ооң энерелинге идегээр улусту

Ол карактап-кадагалаар .

19 Ол улусту өлүмден камгалаар,

аш үезинде оларны ашкарып-чемгерер .

20 Бис Дээрги-Чаяакчыга

сеткиливис ханызындан идегээр бис;

Ол – биске дузалаар, бистиң дозуг-камгалалывыс болур ;

21 Бурган дээш, чүрээвис өөрүүр,

Ооң ыдыктыг адынга ынаныр болгай бис.

22 Дээрги-Чаяакчы, Сеңээ канчаар идегээривис дег,

энерелиң бисти ынчаар кадагалазын!

33

1 Давидтии. Давид Авимелехтиң мурнунга угааны солуу кижи бооп баажыланып, үндүр сывыртадып алгаш, чоруй барган үеге хамааржыр . א (алеф)

2 Кайы-даа үеде Дээрги-Чаяакчыны алгап-йөрээр мен,

аксы-сөзүм ону үргүлчү алгап-мактаар. ב (бет)

3 Дээрги-Чаяакчы дээш, мактаныр мен ,

базындырган улус ону дыңнааш, өөрүп-хөглээр. ג (гимел)

4 Дээрги-Чаяакчыны мээң-биле кады алдаржыдыңар,

Ооң адын шупту чаңгыс аай кымдан арттыр мактаалы. ד (далет)

5 Дээрги-Чаяакчыны кыйгырган мен –

Ол мени дыңнады ,

коргар бүгү чүүлдеримден камгалап кагды. ה (хе)

6 Олче көрүп турган бүгү улустуң шырайы чырый берген,

оларның арыннары кыспас. ז (зайин)

7 Кээргенчиг кижи кыйгырды – Дээрги-Чаяакчы дыңнап кааш,

ону бүгү айыыл-халавындан камгалап кагды . ח (хет)

8 Дээрги-Чаяакчының төлээзи Бургандан коргар улустуң чанынга

турлагжып туруп алгаш, оларны камгалаар . ט (тет)

9 Амзангырлап шенеп көрүңер,

Дээрги-Чаяакчының кайы хире ачы-буянныын билип каар силер .

Хоргадалды Оон алыр кижи амыр-чыргалдыг . י (йод)

10 Дээрги-Чаяакчының улузу, Оон коргуп чоруңар;

Оон коргар улус түрегдел билбес . כ (каф)

11 Арзылаңнар безин түрегдеп, аштай бээр ,

а сеткили Дээрги-Чаяакчыже чүткээн улус

кандыг-даа буянның четпезин эскербес. ל (ламед)

12 Ажы-төлүм, мени дыңнаңарам:

Дээрги-Чаяакчыдан коргарынга силерни өөредип каайн. מ (мем)

13 Силерниң араңарда амыдыраарын күзээр,

аас-кежиктиг хүннер көрүксээр кижи бар бе? נ (нун)

14 Кара сагыштыг сөстер эдеринден кичээн,

мегечи сөстер эдер дээш аксың ажытпа . ס (самех)

15 Бузуттан чайла, буян тары ;

амыр-тайбыңны диле, олче чүткү. ע (айин)

16 Дээрги-Чаяакчының карактары

чөптүг-шынныг улусче көрнүр ,

Ооң кулактары оларның дуза дилээн кышкызын дыңнаар . פ (пе)

17 А бузут үүлгедикчилеринче Ол сүртедир көрүп турар –

оларның ады чырык чер кырынга шуут артпас . צ (цаде)

18 Дээрги-Чаяакчыны улус кый дээрге, Ол дыңнап турар,

оларны бүгү айыыл-халаптардан адырып турар. ק (коф)

19 Дээрги-Чаяакчы аажок муңгараан улуска чоок ;

сагыш-сеткили бастырган улусту камгалап турар. ר (реш)

20 Чөптүг-шынныг кижиниң таваржыр айыылы хөй-даа болза,

Дээрги-Чаяакчы ону оларның шуптузундан камгалаар . ש (шин)

21 Дээрги-Чаяакчы ооң бүгү сөөктерин кадагалаар –

оларның чаңгызы-даа сыйылбас . ת (тав)

22 Бак кижини айыыл-халап сүрүп четкеш, өлүрүп каар;

чөптүг-шынныг кижини көрбес улус

кем-буруузу дээш кеземче алыр.

23 Дээрги-Чаяакчы Бодунуң чалчаларының амы-тынын

адырып хостаар,

хоргадалды Оон алыр улустуң кайызын-даа

кем-буруузу дээш кезетпес.

34

Давидтии.

1 Дээрги-Чаяакчы,

меңээ удурланган кижилерге удурланып ,

меңээ удур тулушкан улус-биле чаалаш;

2 дайынчы дозуг-камгалалың ап алгаш, меңээ дузалап, туруш;

3 хылыжың хындан уштуп, чыдаң аннып,

мени сүрген улуска удур турувут,

меңээ: «Камгалакчың-дыр мен!» – деп чугаала.

4 Мээң амы-тынымны үзүксээн улус

ыядып човазын, адын баксыратсын ,

меңээ бак чүве бодап алган улус

дедирленип дессин, бак атка кирзин ;

5 олар хатка доюлган довурак-доозун дег болзун ,

Дээрги-Чаяакчының төлээзи оларны сывырыпсын;

6 оларның оруу караңгы, тайгыр болзун ,

Дээрги-Чаяакчының төлээзи оларны истеп-сүрзүн.

7 Олар чылдагаан чок черге меңээ четки салды,

буруу чок черге меңээ оңгар казып алды .

8 Манавааны өлүм оларны таварзын ,

меңээ чажыра салып каан какпазы частып,

аңаа кактыргаш, өлүмүн тыпсыннар.

9 А мээң сеткилим Дээрги-Чаяакчы дээш өөрүүр,

Оон кээр камгалал дээш хөглээр .

10 Мээң ишти-хөңнүм:

«Дээрги-Чаяакчы, Сен ышкаш кым барыл?

Кошкак кижини күштүг кижиден,

ядыы-түреңгини – үптекчизинден

камгалап турар сен!» – деп чугаалаар .

11 Кара сагыштыг херечилер меңээ удурланып тур:

билбес чүвемни айтырып, мени байысаар-дыр,

12 буяным дээш бузут-биле харыылап ,

сеткилимни өскүссүредип тур.

13 А мен, олар аарып турда, качыгдал хевин кедип,

мага-бодумну шеглээшкин-биле харыксыраттым;

олар дээш мөргүлүм бодумга ачылыг болзун .

14 Мен оларга бодумнуң эш-өөрүмге

азы ха-дуңмамга дег хамаарылга көргүзүп:

авазының ажыын ажаан кижи дег муңгарап,

бажым халайтыпкан чоруп турдум.

15 А кажан мен илдигип кээп дүжеримге,

олар аажок өөрээн – бужар хейлер меңээ удур чыглып турду,

мен билбээнимде, мени бак сөглеп, соксаал чокка халдады;

16 каржызы-биле мени кочулап,

диштерин кыжырадып , кыжанып шаг болду.

17 Дээрги-Чаяакчы, ол бүгүже

чежеге дээр анаа көрүп кээр сен?

Оларның бузуттуг үүлгедиглеринден амы-тынымны камгала,

ол араатаннардан дың чаңгыс тынымны камгала .

18 Мен улуг чыышка Сеңээ өөрүп четтирер мен,

эңмежок чон аразынга Сени алгап-мактаар мен .

19 Мээң-биле хей черге өжээннежип турар,

чылдагаан чок черге мени көрбес ,

карак басчып, дошкуураан улус,

мени тиилээш, өөрүп-байырлавазын .

20 Оларның чугаазында эп-найырал сөзү дыңналбас,

олар чер-делегейде тайбың улуска удур

кара бодалдарлыг болгай;

21 менче аксын калбаңнадып: «Таптыын, таптыын!

Караавыс-биле көрдүвүс!» – дижип турлар .

22 Дээрги-Чаяакчы, ол бүгүнү Сен көрдүң,

ыыт чок эрттирбе, Дээргим, ырап чорба, мени кагба!

23 Оттуп кел , мээң чаргымга

шын шиитпир үндүрер дээш туруп кел, Дээрги Бурган!

24 Дээрги-Чаяакчы, меңээ шиитпириңни

чөптүүң ёзугаар үндүрүп көр ,

Бурганым, дайзыннарым мени кочулап, өөрүвезин;

25 боттарының чүректеринге: «Таптыын, ол боор!

Сеткиливис ханып тур!» – дишпезин.

«Бис ону сыырыптывыс!» – дишпезин .

26 Мээң айыыл-халавым дээш өөрүп турар шупту улустуң

ады баксырап, ыядып човазын;

«Сенден артык бис» – дишкен шупту улус

бак атка кирип, арны кыссын.

27 Мээң агартыышкынымны күзээн улус өөрүп-байырлазын,

олар үргүлчү: «Бодунуң чалчазынга

чаагай чорук күзээн Дээрги-Чаяакчы өндүр улуг!» – деп чугаалазын.

28 Мээң аксы-сөзүм база Сээң чөптүүңнү суртаалдаар,

Сени хүннү бадыр алгап-мактаар!

35

1 Хөгжүм башкарыкчызынга. Дээрги-Чаяакчының чалчазы Давидтии.

2 Бузуттуг кижи чүрээниң ханызында

бак чүве кылырын күзээн .

Ол сеткилинде Бургандан шуут кортпас-тыр .

3 Ол кижи бодунга авыяастаныр дээш

бодунуң бузудун эскербес-тир, оозун көрбестей бербес-тир;

4 ооң аксы-сөзү авыяас-меге-биле долган-дыр,

ол буян кылырын шуут бодавайн турар-дыр.

5 Ол кижи үүлгедир дээн кемниг херээн

орун-дөжээнге чыткаш, бодап аар ,

бак орукче кире бээр база бузут үүлгедиринден чалданмас.

6 Дээрги-Чаяакчы, Сээң энерелиң дээрге чедип турар,

шынчы чорууң булуттарга үзүп турар!

7 Сээң чөптүг-шынныг чорууң өндүр бедик даглар дег,

Сээң шиитпирлериң дүп чок далай дег!

Кижилерни, мал-маганны камгалап турар сен ,

Дээрги-Чаяакчы.

8 Бурганым, Сээң энерелиңниң улуг үнелиин аа ,

кижи төрелгетен Сээң чалгыннарың адаанга

хоргадаар чер тып аар ;

9 улус Сээң өргээңде эът-чагны тоттур чиир,

амданныг чаагай агым сууң-биле

оларның суксунун хандырар сен;

10 амыдырал хайырлаар суг бажы Сенден агып үнер болгай ,

Сээң чырыың караавысты чырыдарга,

чырыкты көрүп турар бис .

11 Сени билир улуска – энерелиңни,

мөзүзү эки улуска – шынныг чорууңну ам-даа хайырла.

12 Мени турамык кижиниң буду таптай баспазын,

бузуттуг улустуң холдары сывыртавазын.

13 Бузут үүлгедип турар улус ынчан тайып ушкаш,

катап туруп шыдавайн баар .

36

Давидтии. א (алеф)

1 Бузуттуг улуска хорадап, хөлзеве,

бак чүве үүлгедир улуска адааргава –

2 олар удавайн оът-сиген дег оңуп каар,

ногаан үнүш дег кадып каар . ב (бет)

3 Дээрги-Чаяакчыга идеге, буяндан тары,

чериңге чурттап, мал-маганыңны доктаамал кадар.

4 Дээрги-Чаяакчы-биле харылзааң дээш таала ,

Ол сээң чүрээңниң күзелдерин күүседип бээр; ג (гимел)

5 Дээрги-Чаяакчыга амыдыралың оруун хүлээдип,

Аңаа идеге – Ол чогууру-биле кылып бээр;

6 сээң актыыңны Ол чырык дег чайнадыптар,

сээң чаргыңның шынныын Ол дал дүъш дег чырыдыптар . ד (далет)

7 Дээрги-Чаяакчының мурнунга хөлзеве, Аңаа ынан.

Амыдыралының оруунга чедиишкинниг болган,

кара сагыштыг бодалдарын

боттандырып чоруур кижи дээш хорадава. ה (хе)

8 Килеңнээриң соксат, калчаарааже ажынма,

бузут үүлгедиринге чедир хорадава;

9 бузут үүлгедикчилери узуткадып каар болгай,

а Дээрги-Чаяакчыга ынаныр улус

чер-чуртту салгап алыр . ו (вав)

10 Ам бичии болгаш, бузуттуг кижи чок апаар,

ооң турган черин көөрге, ол чиде берген болур .

11 А биче сеткилдиг улус чер-чуртту салгап алгаш ,

чаагай чоруктуң элбээнге таалаар. ז (зайин)

12 Бузуттуг кижи чөптүг-шынныг кижиге удур кара сагыш бодап,

олче диштерин кыжырадыр ,

13 а Дээрги бузуттуг кижини кочулаар ,

чүге дээрге ооң буураар хүнү кээрин көрүп турар. ח (хет)

14 Бузуттуглар хылыжын хынындан уштуп,

чаларын хере тыртып алганнар – ядыы-түреңги кижини узуткаар,

дорт орук-биле бар чыдар улусту чок кылыр деп турарлары ол.

15 Оларның хылыштары боттарының-на

чүректеринче кадалыр, чалары сыйлып каар . ט (тет)

16 Чөптүг-шынныг кижиде бар бичии эт-хөреңги

эңмежок бузуттуг улустуң эгээртинмес эртине-байлаандан дээре ;

17 бузуттугларның күчү-күжү суларап каар ,

а чөптүг-шынныг улусту Дээрги-Чаяакчы деткиир болгай. י (йод)

18 Дээрги-Чаяакчы кем-буруу чок улустуң

амыдыраар хүннерин билир ,

өнчүге алган чери оларга кезээ мөңгеде артып каар;

19 айыыл-халап-даа үезинде оларның идегели хоозун болбас,

олар аш-чут-даа хүннеринде тодар . כ (каф)

20 А бузуттуг улус узуткаттырып каар,

Дээрги-Чаяакчының дайзыннары

шөлдерде чечектер дег оңуп каарлар,

ыш дег эстип чиде бээрлер . ל (ламед)

21 Бузуттуг кижи чээлиге акша алгаш, дедир эгитпес,

а чөптүг-шынныг кижи өршээлдиин көргүзүп, хайырлал бээр.

22 Дээрги-Чаяакчының йөрээген улузу чер-чуртту салгап аар,

а Аңаа каргаткан улус кырдырып аар. מ (мем)

23 Дээрги-Чаяакчыга кижиниң оруу тааржыр болза,

Ол ооң буттарын быжыглаар ;

24 ол кижи ужар деп баргаш, кээп дүшпес –

Дээрги-Чаяакчы ооң холундан тудуп аар . נ (нун)

25 Мен аныяк турдум, ам кырый бердим,

а чөптүг-шынныг кижиниң Бурганга кагдырыпканын,

ооң ажы-төлүнүң аъш-чем диленип турганын черле көрбедим .

26 Шак ол кижи хүннү бадыр улуска өршээлдиин көргүзүп,

чээли бээр ; ооң салгалы алгадып-йөрээдир. ס (самех)

27 Бузуттан чайла, буяндан тары ,

ынчан чериңни кезээ мөңгеде ээлеп чурттаар сен;

28 Дээрги-Чаяакчы чөптүг чорукка ынак.

Ол Бодунга бердинген улусту кагбас болгай ,

олар кезээ мөңгеде кадагалаттынып артар,

а бузуттугларның салгалы узуткаттырар .

29 Чөптүг-шынныг улус чер-чуртту салгап алгаш,

ону кезээ мөңгеде ээлеп чурттаар. פ (пе)

30 Чөптүг-шынныг кижиниң аксындан үнген чугаа-сөс

мерген угаанныг болур, ооң аксы-дылы шынны чугаалаар .

31 Бурганның дүрүм-хоойлузу – ол кижиниң чүрээнде ,

ынчангаш ол тайып ушпас. צ (цаде)

32 Бузуттуг кижи чөптүг-шынныг кижини

кедеп көөр, өлүрер дээш чүткүүр ,

33 а Дээрги-Чаяакчы чөптүг-шынныг кижини

бузуттугнуң холунга киирбес;

ооң херээн сайгарып турда, ол буруулуг деп санатпас. ק (коф)

34 Дээрги-Чаяакчыга идеге, Ооң оруун эдер,

Ол ынчан сени чер-чуртту салгазын дээш өрү көдүрер:

бузуттугларның узуткаттырып турарын көрүп каар сен . ר (реш)

35 Быжыг дазылдыг, дөстелип чечектелген ыяш ышкаш

түрлүг бузуттуг бир-ле кижини көрген мен .

36 А оон ооң үези эрте берген, ол ам чок –

дилээримге-даа, тывылбайн барды. ש (шин)

37 Кем-буруу чок кижини хайгаарап көр,

ак сагыштыг кижиже топтап көр,

шак ол кижиниң келир үези – амыр-чаагай.

38 А кем-буруулуг улустуң шуптузун узуткап каар,

бузуттугларның келир үезин чок кылып каар . ת (тав)

39 Чөптүг-шынныг улустуң камгалалы

Дээрги-Чаяакчыдан кээр ,

айыыл-халап үезинде Дээрги-Чаяакчы оларның шивээзи болур;

40 Дээрги-Чаяакчы оларга дузалаар, оларны камгалаар –

бузуттуглардан камгалап, карактап-кадагалаар,

чүге дээрге олар Дээрги-Чаяакчыдан хоргадал дилеп келген .

37

1 Мизмор-ыр. Давидтии. Сагындырыг кылдыр күүседир .

2 Дээрги-Чаяакчы, килеңнээниңде, мени сойгалава,

хорадааныңда, мени кезетпе .

3 Сээң согуннарың менче кадалган ,

Сээң холуң меңээ аарышкындыр дегген болгай.

4 Сээң килеңиңден мага-бодумда кадык чер артпаан ,

бачыттарым ужун ишти-хөңнүмде оожургал чок.

5 Кем-буруум бажым ашкан ,

аар чүък дег, олар мени базып алган.

6 Сээдеңимден балыгларым ирип-чыдып, ириңнелген.

7 Бүшкүйүп, бүгү бодум халая бердим,

хүннү бадыр хөлүе берген чоруп тур мен;

8 ишти-хырным изип-кыпкан, мага-бодумда кадык чер чок.

9 Харыксырап, кошкай бердим, ундаралым угдунмас-тыр,

хөрек-чүрээм хилинчээнден алгы-кышкым кедереп тур.

10 Дээрги, күзээн чүүлүм шуптузу

Сеңээ билдингир-дир,

уё-човуурум-даа Сеңээ чажыт эвес болгай.

11 Чүрээм согуу шапкыланган,

күжүм мени каапкаш барган,

карактарым оду өжүп калган.

12 Айыылга таваржырымга, ынак өөрүм ырай берген –

чоок улузум ырадыр туруп алган .

13 Амы-тыным үзүксээннер какпа-дузаан меңээ салды;

меңээ хора күзээн улус

өлүм оштаан сөстер сөглеп, хүннү бадыр нүгүлдеп тур.

14 А мен хөөкүй, дүлейлээн дег – дыңнавайн,

үнүм чок дег – аксым ашпайн турар-дыр мен .

15 Дыңнавастаан, харыылаптар аксы-сөзү

чок кижи ышкаш болу бердим;

16 идегелим чүгле Сенде , Дээрги-Чаяакчы,

Сен-не меңээ харыылаар сен, Дээрги Бурганым!

17 «Дайзыннарым мени көргеш, өөрбезин,

будум тая бээр орта, мени куду көрбезин» – деп чугааладым.

18 Тайып ужар чеде бердим,

аарышкым үргүлчү-ле бодалымда.

19 Кем-буруумну миннип,

бачыдым дээш муңгарап тур мен .

20 А амы-тынымны үзүксээр улус күш кирип, сегереп тур,

мени чылдагаан чокка көрбес улус өзүп-көвүдеп тур.

21 Мээң буянымга бузут-биле харыылаар улус

буянче чүткүлүм дээш меңээ өжээргеп тур.

22 Мени кагбайн көр, Дээрги-Чаяакчы,

менден ыравайн көр, Бурганым .

23 Дүрген меңээ дузалап кел, Дээргим, Камгалакчым!

38

1 Хөгжүм башкарыкчызынга. Идифунга . Мизмор-ыр. Давидтии.

2 «Оруктарымга оваарымчалыг болуйн:

аксы-дылым-биле бачыт үүлгетпээйн ,

бузуттуг улус чанымга турда,

дылым тыртып ап чорууйн» – деп чугааландым.

3 Эки чүүл дугайында безин ыыттавастай бердим,

ындыг турбуже, аарышкым дендей берди.

4 Иштимде сеткил-чүрээм кыптыкты, угаан-бодалымда от өөскүдү.

Чугаа-сөзүм ам-на үнүп келди :

5 Дээрги-Чаяакчы, төнчүм кээрин айтып берем,

өлүр өйүм, өйлеп-хемчээн назынымны билип алыйн –

амыдырап артар үем кайы хирел?

6 Бо-дур, меңээ сөөм хире чурттаар өйнү хемчээп бердиң,

Сээң мурнуңга назы-харым чүү-даа эвес-тир .

Шынап-ла, чурттап чоруур кандыг-даа кижи – хей-бус-тур! Сэла

7 Шынап-ла, кижи амытанның

көжүп чорууру хөлеге дег, хөлзеп чорууру хей-бус дег;

эртине-байлакты чыып алыр, а кым ону олчалап аарын эки билбес .

8 А ам кымга ынаныр мен, Дээргим?

Идегелим – чүгле Сенде!

9 Шупту кем-буруумдан мени адыр,

сээдең кижиге, базындырзын дээш, хүлээдип бербе.

10 Үнүм үнместеп, аксымны-даа ажытпайн чоруур-дур мен.

Ол бүгүнү Сен ынчаар кылып кагдың.

11 Шаажылаан согугларың менден чайлат ,

күштүг холуң мени чидир согар четти.

12 Сен кем-буруулуг кижини сойгалап, кезедир сен –

ооң таалал алыр чүүлү, үзүтке чирткен дег, тоглай бээр.

Кандыг-даа кижи – чүгле хей-бус-тур! Сэла

13 Дээрги-Чаяакчы, мөргүлүмнү дыңна,

дуза дилээн алгымче кичээнгейден сал,

караам чажын көргеш , ыыттавайн барба –

бүгү ада-өгбем дег,

Сээң чериңге түр када турумчуп алган көшкүн кижи мен .

14 Килеңиң менден чайладып көр –

өске оранче чоруп,

чок апаарым бетинде, сеткилим өөрүзүн .

39

1 Хөгжүм башкарыкчызынга. Давидтии. Мизмор-ыр.

2 Дээрги-Чаяакчыга идегелим быжыг турду,

Ол менче ээккеш, дуза дилээн кыйгымны дыңнап каан.

3 Ол мени коргунчуг ·тамыдан, чиндиңнээштен ужулгаш ,

буттарымны быжыг үндезинге тургузуп,

таваңгайымны быжыктырып каан;

4 Ол мээң аксымга чаа ырны –

Бурганывысты мактаан йөрээлди ырлаар арганы берген.

Хөй улус мени көргеш,

Дээрги-Чаяакчыдан коргуп , Аңаа идегеп эгелээр.

5 Туразы улуг, мегеже чайгылар улусче көрүнмес,

Дээрги-Чаяакчыга ынаныр кижи амыр-чыргалдыг.

6 Дээрги-Чаяакчы, Бурганым,

кайгамчык чүүлдерни хөйү-биле кылган сен!

Бисти бодап кээр деп чүвеңни!

Сээң-биле эннежир кым-даа чок.

Ол бүгүнү медээлеп чугаалаар мен,

кайгамчык ажыл-херектериң санап четпес хөй-дүр .

7 Өргүлдерим биле белектеримни күзеведиң ,

бүрүн өрттедир өргүлдерни-даа,

бачыт дээш өргүлдерни-даа негеведиң,

а кулактарымны ажыдып бердиң .

8 Ынчан мынча деп чугааладым:

«Бо-дур мен, кел чыдыр мен,

ыдыктыг дүрүг-номда чүнү кылырымны бижээн болгай.

9 Бурганым, тура-сорууңну күүседир күзелдиг мен,

Сээң ыдыктыг хоойлуң – мээң чүрээмде ».

10 Сээң чөптүүңнү аажок хөй улус чыылган черге

медээлеп турдум, аксым черле хагбас дээн мен.

А Сен ону билир сен, Дээрги-Чаяакчы.

11 Сээң чөптүүңнү чүрээмге чажырып чорбаан мен,

Сээң шынныың биле камгалалыңны чугаалап турган мен,

Сээң шынчың биле энерелиңни

хөй чон мурнунга чажырбаан мен.

12 Дээрги-Чаяакчы, ачы-дузаң мени черле кагбазын;

Сээң шынчың биле энерелиң мени кезээде кадагалазын.

13 Санап четпес айыыл-халап мени бүргей берди,

бузуттарым мени сүрүп келди,

ынчангаш ам көрүп безин шыдавастадым –

олар мээң бажымда дүктерден-даа хөй-дүр ,

эр соруум чидириптим.

14 Дээрги-Чаяакчы, менче ээ көрүн,

мени камгала; дүрген меңээ дузалап кел.

15 Мени өлүрер чүткүлдүг бүгү улус бак атка кирип, ыядып човазын .

Меңээ багай чүве күзээн улус дедир дезип, кочу-шоотка кирзин .

16 Мени «Таптыын, ол боор! » деп турар улус

бак атка киргеш, аймааразын.

17 А Сенче чүткээн бүгү улус Сен дээш өөрүп-хөглезин;

Сенден кээр камгалалга ынак улус:

«Дээрги-Чаяакчы өндүр улуг!» – деп үргүлчү чугаалап чорзун.

18 А мен чөгенчиг күжүр мен , Дээргим мен дээш сагыш човазын.

Меңээ дузалап турар Камгалакчым – Сен-дир сен.

Бурганым, саадавайн көр!

40

1 Хөгжүм башкарыкчызынга. Мизмор-ыр. Давидтии.

2 Ядыы-түреңги улусту бодап билир кижи амыр-чыргалдыг .

Айыыл-халап хүнүнде Дээрги-Чаяакчы ону камгалаар .

3 Дээрги-Чаяакчы ону кадагалаар

база амы-тынныг арттырып каар;

ол кижи чер-делегейге амыр-чыргалдыг чурттаар.

Сен ону ооң дайзыннарының эргезинге хүлээтпес сен .

4 Дээрги-Чаяакчы ол кижини, аарып чыдырда, быжыктырар.

Сен аарыг кижини бүрүнү-биле кадык кылып каар сен .

5 «Дээрги-Чаяакчы! Мени өршээп, экиртип көр,

Сээң мурнуңга бачыт үүлгеткеним шын» – деп чугааладым.

6 Дайзыннарым мени бак сөглеп:

«Бо кижи кажан өлүп каарыл,

ооң ады кажан балалып чидерил?» – дижип тур.

7 Оларның бирээзи мени көрүп келгеш, мегелеп чугаалаар-дыр,

ол кижи чүрээнге кара сагышты чыып аар-дыр,

а үне бергеш, хоп-меге тарадыр-дыр .

8 Мени көөр хөңнү чок бүгү улус

меңээ удур аразында кара сагыш бодап алган:

9 «Аарыг-хайга алыскаш, харыксыраан амытан-дыр,

бир-ле чыдыпканда, ол ам катап туруп кээп шыдавас-даа» –

деп сымыранчып тур.

10 Мээң-биле эп-найыралдыг турган, идегеп чорааным,

мээң хлевим чип турган

кижи безин менче таваңгайын карартты .

11 А Сен, Дээрги-Чаяакчы, мени өршээп, көдүрүп көр,

дайзыннарымны кезедиптейн.

12 Сээң сеткилиңге киргенимни дайзынымның мээң

айыыл-халавым дээш байырлаваанындан билип алыйн.

13 А мени, кем чок болганым дээш, деткип,

Бодуң-биле кады кезээ мөңгеде арттырып каар сен.

14 Израильдиң Бурганынга – Дээрги-Чаяакчыга

кезээ мөңгеде алдар! ·Аминь, ындыг-ла болзунам!

41

1 Хөгжүм башкарыкчызынга. Маскил-ыр. Корахтың оолдарыныы .

2 Иви аңның агым сугну күзээри дег,

сеткил-хөңнүм Сени күзеп тур, Бурганым .

3 Дириг Бурганче сеткил-хөңнүм чүткүп тур.

Бурганымның мурнун орта кажан чедип, көстүр ирги мен?!

4 Хүннүң-не улус: «Бурганың кайыл?» – дижип турда ,

дүне-хүндүс караам чажы аъш-чемим болуп турган .

5 Бурганның өргээзинче өөрүшкүлүг йөрээл салып

шуужуп, байырлаан хөй чонну баштап чордум чоп .

Ам ол бүгүнү сагынгаш, сеткил-чүрээм саргып чор.

6 Сеткил-хөңнүм чүге ундарап турары ол?

Чүге дүүреп-хөлзээри ол? Бурганга идегээйн,

Камгалакчы Бурганымны ам-даа мактап чоруур дээн мен .

7 Сеткил-хөңнүм ундарап, Сени сактып ор мен.

Иордан черден, Эрмон сыннардан , Мицар даандан

дүп чок суглар удур-дедир кыйгыржыр:

шуралгактар кооладыр дагжаар.

Сүртенчиг чалгыгларың дөгерези мени хөме таварыыр .

9 Дээрги-Чаяакчы хүндүс меңээ энерел көргүзер,

дүне мен Аңаа аян тудуп, ырлап бээр мен –

тынгарыкчы Бурганымга мөргүүрүм ол.

10 Чалым-хаям болур Бурганымга :

«Мени чүге уттуң? – дээр мен. – Дайзыннарга базындырып,

хомудалдан човууртап чоруур ужурум чүл? »

11 «Бурганың кайыл?» – деп, дайзыннарым менден хүннүң-не

айтырып, кочулаарга, сөөктерим углуп, сыйылган дег.

12 Сеткил-хөңнүм чүге ундарап турары ол?

Чүге дүүреп-хөлзээри ол?

Бурганга идегээйн, Камгалакчы Бурганымны

ам-даа мактап чоруур дээн мен.

42

1 Бурганым, меңээ чөптүг шиитпириң үндүрүп көр ,

Сеңээ шынчы эвес чон-биле чаргымга

мээң таламда бол, нүгүлдүг, бак кижиден адырып көр .

2 Күш-шыдалым Сенде болгай, Бурганым.

Чүге менден ойталадың? Дайзыннарга базындырып,

хомудалдан човууртап чоруур ужурум чүл?

3 Бодуңнуң чырыың биле алыс шының чорудуп бер:

олар меңээ орук айтып, Сээң ыдык дааңдыва ,

Сээң чурттап турар черлериңче чедирзиннер.

4 Бурганга өргүл салыр бедигээшче,

өөрүшкү-хөгнү меңээ берип чоруур Бурганче чеде берейн;

чадаганга Сени алгап-мактаайн,

о Бурган, мээң Бурганым!

5 Сеткил-хөңнүм чүге ундарап турары ол?

Чүге дүүреп-хөлзээри ол?

Бурганга идегээйн, Камгалакчы Бурганымны

ам-даа мактап чоруур дээн мен .

43

1 Хөгжүм башкарыкчызынга. Корахтың оолдарыныы. Маскил-ыр.

2 Бурганывыс, кулаавыс-биле дыңнадывыс:

ада-өгбевистиң чурттап чорааны эрте-бурунгу үелерде

Сээң кылган ажыл-херээң дугайында

олар биске дамчыдып чугаалааннар .

3 Бодуңнуң холуң-биле Сен бо черни чоннардан хунаагаш,

ада-өгбевисти чурттадып каан сен;

шак ол бүгү аймак-чоннарны чылча шапкаш,

тарадыр сывыртапкан сен .

4 Ада-өгбевис бо черни чаалап ап турда,

оларның хылыжы-даа ону кылбаан,

күжү-даа тиилелгени оларга эккеп бербээн ,

а олар Сээң сеткилиңге кирер боорга,

Сээң күчү-күжүң биле арын-шырайың чырыы

тиилелгени чаалап берген.

5 Бурганым, Сен – Хааным сен!

Израильге камгалалды хайырлаан сен!

6 Сээң ачыңда дайзыннарны өлүр үзүп кааптар бис,

бисче халдаан улусту Сээң адың-биле таптай базып кааптар бис.

7 Ча-согунумга-даа идегевес мен,

хылыжым-даа мени камгалавас .

8 Сен-не харын дайзыннардан бисти камгалаар сен,

адаан-өжээн харааннарның адын баксырадыр сен.

9 Бурганны бис хүннү бадыр алгап-мактаар бис,

Сээң адыңны кезээ мөңгеде алдаржыдар бис! Сэла

10 Ынчалзажок Сен ам бистен ойталадың ,

адывысты бакка суктуң,

дайын-чааже аг-шериивис баштап үнместедиң.

11 Дайзыннардан бисти дестирдиң ,

бисти көөр хөңнү чок улус үптеп-тонап турду.

12 Хойларны дег, бисти чишке каап бердиң,

өске чоннар аразынга тарадыптың .

13 Бодуңнуң чонуңну чиик өртекке садыптың,

ону үнелиг деп санавадың.

14 Кожа чоннарга бисти кочулаарын чөпшээредиң,

дескиндир чурттап турар улуска,

дорамчылап, бак сөглезин дээш, бисти тудуп бериптиң .

15 Бисти өске чоннарга кочу-шоот кылып кагдың,

өске аймактар улузу бисти көргеш,

баштарын чайып, шоодуп тур .

16 Хүннү бадыр дорамчылатканым караамга көстүп,

ыятканымдан арным кызып тур.

17 Дорамчылакчының, бастыкчының үнүнден,

адаан негекчизиниң, дайзынның көрүжүнден

арным кызып тур.

18 Ол бүгү бисти хөме алды. А бис Сени утпаан,

Сээң берген чагыг-керээңге өскерилбээн ийик бис чоп!

19 Чүрээвис-даа дедирленип, Сенден ойталаваан,

буттарывыс Сээң орууңну чандыр баспаан.

20 А Сен бисти шөө-бөрүлер турар черге

чылча баскаш, дүмбей караңгы-биле шуглап кагдың.

21 Бурганывыстан ойталааш, өске бурганга мөгейип,

олче холдарывыс сунуп турган болзувусса,

22 Бурган чүге ону билип кагбас деп –

чүректерниң чажыттары Аңаа ажык-ла болгай .

23 Сени дээш хүннүң-не өлүм-биле удур-дедир көржүп тур бис,

улус бисче, дөгерер дээн хойларже дег, көөр-дүр .

24 Оттуп келем, чүге удуп чыдарың ол, Дээрги?!

Кезээ шагда бистен ойталавайн, оттуп келем!

25 Чүге бистен хая көрүндүң,

түрегделге алыскан, базындырган бисти чүге уттуптуң?

26 Сеткиливис довуракта таптай бастырган-дыр,

ишти-хөңнүвүс черде соястаан-дыр.

27 Дүрген келем, дузадан кат,

энерелдииң-биле бисти айыыл-халаптан хоста .

44

1 Хөгжүм башкарыкчызынга. «Лилия чечээ» деп аялга үдээр . Корахтың оолдарыныы. Маскил-ыр. Ынакшыл ырызы.

2 Чүрээмейден ачылыг сөс куттулуп тур:

хаанга тураскааткан чогаалымны чугаалаар мен,

дыл-домаам – мергежилдиг бижээчиниң демир-үжүү дег.

3 Кижи амытанда эң чаражы сен,

чугаа-сөзүң кайгамчык каас, чечен,

ынчангаш Бурган сеңээ ачы-буянны кезээ мөңгеде берген.

4 Мөге-шыырак хаан, хылыжыңны белиңге астып ал –

ат-алдарың биле өндүр бедииңни көргүс.

5 Өндүр бедииңни көргүзүп,

алыс шын, биче сеткил болгаш чөптүг чорукту камгалап,

·чуузага дүрген халдып олур –

сээң холуң кайгамчык херектерни бүдүрзүн.

6 Хаан, сээң согуннарың баштары чидиг –

дайзыннарыңның чүректеринче кадалы бээр –

өске чоннар сээң буттарың адаанче кээп дүжер.

7 Бурган сени дүжүлгеге кезээ мөңгеде олуртуп каан ,

сээң чагыргаңның мергези – чөптүг чоруктуң демдээ-дир .

8 Сен чөптүг чорукка ынак, а бузутту көөр хөңнүң чок сен,

ынчангаш Бурган – сээң Бурганың

эш-өөрүң аразындан сени шилип ап,

өөрүшкү-биле чаап кагды.

9 Сээң хептериң мирра, алоэ, кассия деп

чаагай чыттыг чуктар-биле айдызаттынган ;

чаан сөөгү-биле каастаан ордуларга хөгжүм ойнап, сени хөгледип турар.

10 Даңгыналар – сээң хүндүлүг аалчыларың,

хевин Офирден эккелген алдын-биле каастап каан кадын

сээң оң талаңда турар.

11 Мени дыңна, кызым, бээр көрнүп кел, кулааң менче ээктир:

бодуңнуң чонуңну, ачаңның өг-бүлезин уттувут.

12 Хаан сээң чараш-каазыңга хандыкшып, күзээр;

ол – сээң дээргиң-дир, ынчангаш аңаа мөгей.

13 Тирниң чону, ооң эң бай улузу белээн сунуп чедип кээр:

ээ көрнүүшкүнүңнү күзей бээр.

14 Даңгына душтуктуң бүгү чараш-каазы

орду иштинче кире берген,

ооң хевин алдын удазын-биле аргып, даараан.

15 Угулзалап каастаан хевин кедиргеш, ону хаанга чедире бээр ,

ооң соондан эштери кыстарны база эккээр.

16 Оларны өөрүшкү-маңнайлыг байдалга эккээрге,

хаанның ордузунче кире бээрлер.

17 Хаан, ада-өгбеңниң орнунга дүжүлгеге оолдарың олуруп аар,

оларны бүгү чер-делегейге

чагырыкчылар кылдыр олуртуп каар сен.

18 Сээң адыңны улуска салгалдан салгал дамчып

тураскаалдыг кылдыр кылып каар мен,

ынчангаш сени бүгү чоннар кажан шагда,

кезээ мөңгеде мактаар.

45

1 Хөгжүм башкарыкчызынга. Корахтың оолдарыныы. Аламот деп аян-биле үдээр ыр.

2 Бурган – бистиң хоргадалывыс болгаш күчү-күжүвүс,

айыыл-халаптар үезинде албан кээр дузавыс .

3 Ынчангаш бис, чер-даа шимчээр болза

азы даглар-даа далайларның ханызынче

дүжүп бадар болза, кортпас бис.

4 Далайлар-даа шимээргеп, чалгыыр болза ;

даглар-даа, суглар көдүрлүп турда, сирилээр болза,

кортпас бис! Сэла

5 Хемниң агымнары Бурганның хоорайын –

Дээди Өрүкүнүң ыдыктыг оран-савазын хөгледип тур.

6 Бурган Бодунуң хоорайының иштинде турар :

хоорай ам тендиш дивес, Бурган аңаа даңгаар эртен дузалаар.

7 Чоннар коргуп шимээргеп тур , күрүнелер тендиңейнип тур;

Бурган алгырарга, чер кыры эстип каар .

8 Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы бистиң-биле кады-дыр,

Израильдиң Бурганы – бистиң шивээвис-тир. Сэла

9 Дээрги-Чаяакчының ажыл-херектерин көрүңерем –

чер-делегейге кайы хире кайгамчык чүүлдерни кылган-дыр .

10 Чер-делегейниң бүгү кыдыгларынга

чаа-дайыннарны Ол соксадып : ча биле чыданы сый тыртып ,

·дайынчы тергелерни от-биле өрттедип тур.

11 «Оожургап, соксаңар, Мени Бурган деп билип алыңар,

Мен чоннар аразынга, чер-делегей кырынга

кымдан арттыр мактадыр мен».

12 Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы бистиң-биле кады-дыр,

Израильдиң Бурганы – бистиң шивээвис-тир. Сэла

46

1 Хөгжүм башкарыкчызынга. Корахтың оолдарыныы. Мизмор-ыр.

2 Бүгү чоннар, адыш часкап көрүңер-ле,

өөрүшкүлүг өткүт үн-биле Бурганны алгап ырлаңар-ла!

3 Дээди Өрүкү Дээрги-Чаяакчы сүрээденчиг ,

бүгү чер-делегейни чагырган

өндүр улуг Хаан – Ол болгай .

4 Ол өске аймактар болгаш чоннарны биске чагыртып,

буттарывыс адаанга салып кагды .

5 Ол бистиң ээлээривис хувааглыг черни –

Бодунуң ынак Израилиниң чоргаараар черин шилип берди. Сэла

6 Бодунуң чону алгап ырлап турда, Бурган бедидир көдүрүлдү;

эдиски эдип турда, Дээрги-Чаяакчы бедидир көдүрүлдү.

7 Бурганны мактап ырлаңар;

бистиң Хаанывысты мактап ырлаңар, ырлап мактаңар!

8 Бурган бүгү чер-делегейниң Хааны болгай ,

Аңаа чечен ырдан ырлаңар!

9 Бурган бүгү чоннарны чагырып тур,

Ол Бодунуң ыдыктыг дүжүлгезинге барып саадапты.

10 Чоннарның ·баштыңнары

Авраамның Бурганының чону-биле кады чыглып келди,

чер-делегейге бүгү камгалал – Бургандан кээр ,

Ол бүгүдеден бедидир көдүрткен-дир.

47

1 Мизмор-ыр. Корахтың оолдарыныы.

2 Дээрги-Чаяакчы өндүр улуг!

Бурганывыстың хоорайынга, Бодунуң ыдыктыг даанга

Ол аажок мактадырынга төлептиг .

3 ·Сион даг – каас-чараш бедик чер,

бүгү делегейниң таалалы бо-дур ,

Цафон дагның ийлеринде өндүр улуг Хаанның хоорайы бо-дур .

4 Хоорайның шивээлеринде Бурган турар;

хоорайны Ол кадагалап турарын улус база билир.

5 Хааннар каттыжып алгаш , ·Сионга удур үнгеш,

6 хоорайны көрүп кааштың, кайгап-харап,

сүртей бергеш, дезипкен.

7 Олар аңаа коргуушкунга бүргедипкен,

эъди аараан херээжен дег, хилинчээн көре берген .

8 Фарсис хоорайның корабльдарын

чөөн чүктен хат-биле чуура шаап каапкан сен .

9 Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчының хоорайынга –

Бурганывыс хоорайынга ол дугайында

дыңнаан бис, ону көрүп база алдывыс;

Бурган ол хоорайны кезээ мөңгеде доктаадып тургузуп каан. Сэла

10 Бурганывыс, энерелдииңни

Сээң өргээң иштинге угаап-бодап турдувус .

11 Сээң ат-алдарың-даа, макталың-даа

чер-делегейниң кыдыгларында чеде берген ;

Сээң холуңну чөптүг чорук долуп турар.

12 Сээң чөптүг шииткелиң дээш, ·Сион даг хөглеп турзун,

Иудеяның хоорай-суурлары өөрүп турзун .

13 Сионну дескиндир кылаштаңар, ооң суургаларын санаңар;

14 ооң быжыглалдарынче сеткил-сагыжыңарны углаңар,

ооң шивээлерин топтап көрүңер.

Келир салгалга дамчыдыңар:

15 шак ындыг Бурган – кезээ мөңгеде бистиң Бурганывыс болгай,

Ол бисти өлгүжевиске чедир башкарар.

48

1 Хөгжүм башкарыкчызынга. Корахтың оолдарыныы. Мизмор-ыр.

2 Бүгү чоннар, мону дыңнаңар !

Өртемчейде чурттаан бүгү улус, кулактарыңар ээктириңер!

3 Кижи төрелгетен, бүгү улус,

бай-даа, ядыы-даа кижилер, дыңнаңар!

4 Мээң аксы-дылым мерген угаанныг чүүл чугаалаар,

мээң бодалдарым – угаан-сарыылдыг.

5 Кичээнгейимни угаадыглыг чугааже салыйн,

чадаганга тывызыымны ажыдып ойнаайн .

6 Айыыл-халап үезинде корткан херээм чүл?

Мени бастып турар улустуң кем-буруузу мени үглеп тур .

7 Ол улус боттарының күжүнге идегээр,

эртине-байлааның эмгежогу-биле мактаныр .

8 Ынчалзажок кижи канчап-даа бодунуң ха-дуңмазын

өлүмден садып хостап, ол дээш төлевирни

Бурганга берип шыдавас .

9 Улустуң амы-тынын садып хостаары

угдунмас аар өртектиг, ындыг херек кажан-даа болдунмас:

10 кым-даа мөңгези-биле амыдыравас,

өлүглер оранын көрбейн барбас .

11 Билдингир болгай: мерген угаанныг-даа улус өлүп каар,

олар-биле дөмей – мелегей улус база өлүп каар;

кандыг-даа кижи чок апаарга, эртине-байлаа өске улуска артып каар .

12 Олар сагыжынга: «Бажыңнарывыс мөңгеде турар,

оран-саваларывыс салгалдан салгал дамчыыр» деп бодаарлар,

чурттап турар черлерин боттарының аттары-биле адап аарлар .

13 Ынчалзажок кижи алдар-хүндүнү үр эдилеп шыдавас –

ол өлүр тынныг мал-маганга дөмей болу бээр .

14 Мелегей улустуң эртер оруу база

мактанырынга ынак улустуң салым-чолу мындыг боор-дур: Сэла

15 оларны өлүглер оранынга

хой ышкаш кажаалап каар, өлүм оларны кадарар.

Эки мөзүлүг улус эртен оларны чагырып эгелээр ,

алдыы оран оларга оран-сава болу бээр,

оларның мага-боду өлүглер оранынга ирип каар.

16 А Бурган мени хүлээп көрүп,

амы-тынымны өлүглер оранының холундан адырып хостаар . Сэла

17 Өске кижи байый берген дээш,

ооң бажың-балгадының каас-коязы

дендеп турар дээш, кортпайн көр.

18 Ол кижи өлүп калгаш, бодунга чүнү-даа ап шыдавас,

каас-коязын ол чевегже алгаш барбас ;

19 ол кижи дириг чорааш, мага ханып,

ажыл-херектери эки чоруп турган дээш,

улуска мактадып турган-даа болза,

20 кезээ мөңгеде чырык көрбес оранче

ада-өгбелериниң соондан чоруй баар.

21 Алдар-хүндүлүг-даа болза, угаан чок кижи

өлүр тынныг мал-маганга дөмейлежир .

49

Мизмор-ыр. Асафтыы .

1 Дээрги-Чаяакчы – бурганнарның Бурганы чугаалап тур ,

чер-делегейниң чурттакчыларын хүн үнер чүктен

хүн ажар чүкке чедир кыйгырып тур .

2 Тергиин чараш-каас ·Сион дагда Бурган чырып турар .

3 Бурганывыс чедип кээр, Ол ыыт чок болбас,

Ооң мурнунда – оя чиир от, Ону долгандыр – күштүг шуурган!

4 Ол Бодунуң чонун шиидип тура, өрүтен дээрни база черни

херечилер боор кылдыр кыйгырып турар :

5 «Өргүл салып тура, Мээң-биле керээ чарган улузумну чыып бериңер».

6 Дээрлер Ооң чөптүүн медээлээр ,

Бурган – шииткекчи ол болгай . Сэла

7 «Мээң чонум, Мени дыңна, сөс алыр деп тур мен;

Израиль, сеңээ удур херечилээр деп тур мен .

Бурган-дыр мен, Сээң Бурганың-дыр мен!

8 Чемелелим чылдагааны – өргүлдериң эвес ,

бүрүн өрттеткен өргүлдериң үргүлчү Мээң мурнумда чыдар.

9 Сээң аалыңдан буга албас мен,

кажааларыңдан хуналар албас мен;

10 арга-арыгда бүгү аң-мең,

муң-муң тейлерде мал-маган база Мээңии болгай ,

11 дагларда хамык куштарны,

хову-шөлдерде шупту дириг амытаннарны

билип, чагырар мен.

12 Аштай-даа берген болзумза, сеңээ чугаалааш чоор мен,

өртемчей-даа, ону ээлеп долган бүгү чүве-даа

Мээңии болгай .

13 Бугалар эъдин чиир ийик мен бе?

Хуналар ханын ижер ийик мен бе?

14 Бурганга өргүл кылдыр мактал-хүндүден эккел ,

Дээди Өрүкүнүң мурнунга даңгырактарың күүсет .

15 Айыыл-халавың хүнү кээрге, Мени кый де –

Мен сени камгалаар мен , а сен Мени алдаржыдар сен».

16 А бузуттуг-бак кижиге Бурган мынча деп турар:

«Мээң дүрүм-хоойлумну чүге үргүлчү чугаалаар сен,

Мээң чагыг-керээмни чүге аксыңдан дүжүрбес сен?

17 А бодуң Мээң өөредиимге хөңнүң чок-тур,

Мээң сөстеримни херекчок дээш октапкан-дыр сен.

18 Оор кижи көргеш, ооң-биле чоокшулажы бээр-дир сен,

самыыраан улус-биле бир аай хуу-салымныг-дыр сен.

19 Улусту бак сөглээр дээш, аксыңны сула салыптар-дыр сен,

аксы-дылың кара сагыш үүлгедир-дир .

20 Ха-дуңмаңны үргүлчү нүгүлдээр-дир сен,

аваңның оглунга удур хоп дажыыр-дыр сен.

21 Сен ол бүгүнү кылып турдуң, а Мен ыыттавадым ,

сен ынчан Мени бодуңга дөмейлей бодапкан сен.

Мен ам сени сойгалаар мен,

бурууңну карактарыңга көргүзер мен.

22 Бурганны уттуп аар улус , ол бүгүнү билип алыңар,

ынчанмас болзуңарза, үзе-чаза соп кааптар мен –

ынчан кым-даа силерни Менден камгалап шыдавас.

23 Өргүл кылдыр Меңээ мактал эккеп турар кижи

Менден коргуп турары ол;

дорт орук-биле бар чыдар кижиге

Бургандан кээр камгалалды көргүзер мен».

50

1 Хөгжүм башкарыкчызынга. Мизмор-ыр. Давидтии. Давид Вирсавия-биле холбажыпкан соонда, Нафан медээчиниң Давидке кээп чораан үезинге хамааржыр .

3 Энерелдииң-биле мени өршээ, Бурганым,

эгээртинмес ээ-хайыраң-биле кемниг херектерим балап каавыт .

4 Кем-буруумдан мени шуут-ла чуп каавыт,

бачыдымдан мени арыгла .

5 Кемниг херектерим миннип тур мен,

бачыттарым үргүлчү-ле бодалымдан үнмейн тур .

6 Сеңээ, чүгле чаңгыс Сеңээ удур бачыт кылдым,

Сээң бузуттуг деп көөр чүвеңни үүлгеттим .

Буруудадып турган сөстериңни шынныг дээр мен,

шииткелиңни үндүргеш-даа, шынныг боор сен .

7 Боттанып келген үемден бээр бузуттуг мен,

ием мени божуурда-ла, бачыттыг мен .

8 Алыс шын ишти-хөңнүмнү бүргеп аарын күзеп тур сен,

мерген угааныңны сеткилимге ажыдып тур сен.

9 Иссоп-биле мени бызай чажам –

бачыдымдан арыгланыйн;

мени чуп каг – хардан аккыр болу берейн .

10 Сеңээ чылча бастырган мага-бодум өөрүүр кылдыр,

өөрүшкү-хөг ыыдын дыңнаар аргадан бер.

11 Бачыттарымны тооп көрбе,

бузуттарым дөгерезин балап каавыт.

12 Бурганым, арыг чүректен чаяап бер ,

ишти-хөңнүмнү туруштуг кылдыр чаартып каг .

13 Мени Бодуңдан ыңайлатпа,

Ыдыктыг Сүлдеңни менден дедир алба.

14 Сээң берген камгалалың дээш өөрүшкүмнү эгит,

меңээ арыг чаагай сеткилди хайырла.

15 Бачыттыгларны Сээң изиң истээринге өөредир мен –

удурланыкчыларың Сенче эглип кээрлер.

16 Өлүрүүшкүн дээш буруудан мени адыр ,

Камгалакчы Бурганым, агартыышкыныңны алгап ырлаар мен.

17 Дээрги, аксымны ажыдып бер:

дылым Сени алгап-мактазын.

18 Өргүлүм Сеңээ таарымчалыг эвес болгай,

оон башка ону Сеңээ салгай эртик мен –

бүрүн өрттеткен өргүлдү күзевейн тур сен .

19 Бурганга салган өргүлүм –

багын миннип, муңгараан сеткилим –

Сен-не ону тооп көөр боор сен, Бурганым.

20 ·Сионче ээ көрнүп, ачы-буяның хайырла,

Дээрги-Чаяакчы, Иерусалимниң ханаларын

база катап тудуп үндүр .

21 Ынчан шынныг, бүрүн өрттеткен өргүлдер

Сеңээ таарымчалыг апаар;

ынчан Сеңээ өргүл салыр бедигээшче

бугажыктарны улус эккеп салыр.

51

1 Хөгжүм башкарыкчызынга. Маскил-ыр. Давидтии. Эдом чурттуг Доик Саулга чедип келгеш: «Давид Ахимелехтиң бажыңында турар» – деп медээлеп чугаалаан таварылгага хамаарылгалыг .

3 Эй, сен, маадыр, бузудуң-биле мактанып чооруң ол?

Бурган энерелин хүннүң-не көргүзер!

4 Сээң аксы-дылың меңээ айыыл-халап белеткеп турар-дыр,

сээң кара сагыштыг дылың чидиг хылыш дег-дир .

5 Буянга көөрде, бузутка ынак апарган-дыр сен,

шынын чугаалаарынга көөрде, мегелеп чугаалаарынга

ынак апарган-дыр сен. Сэла

6 Сээң нүгүлдүг аас-дылың өлүмнүг сөстерге ынак апарган-дыр.

7 Ол дээш Бурган сени кезээ мөңгеде узуткап каар,

сегирип алгаш, оран-саваңдан үндүр октаптар,

дазыл-дөзүңнү дириглер оранындан тура соп кааптар. Сэла

8 Чөптүг-шынныг улус ол бүгүнү көргеш,

Бургандан коргары дам барып , ол кижини кочулап :

9 «Бурганны бодунуң камгалал-шивээзи

кылып аарын күзевээн, а эңмежок эртине-байлаанга идегээн ,

бак күзээшкини-биле быжыгланган кижи бо-дур» – дээр.

10 А мен Бурганның өргээзинде ногаарарган ыяш дег мен ,

Бурганның энерелинге кезээ мөңгеде идегээр мен.

11 Мени бодааш, кылган чүүлдериң дээш

Сеңээ кезээ мөңгеде өөрүп четтирер мен,

Сээң адыңга ынанмышаан, Сеңээ бердинген улус мурнунга

ачы-буяныңны медээлээр мен.

(Ыд. ыр. 13)

52

1 Хөгжүм башкарыкчызынга. Үрер хөгжүм үдээр. Маскил-ыр. Давидтии.

2 Тенек кижи сеткил-хөңнүнге «Бурган чок» деп түңнел кылган .

Ындыг улус самыыраан-дыр, бак херектерни үүлгеткен-дир;

буян кылып турар кижи тывылбаан-дыр .

3 Бурган дээрден кижи төрелгетенче,

«Бурганче чүткүп турар угаанныг кижи бар бе?» дээш,

куду алзы топтап көрген .

4 Шупту улус Бургандан хая көрнүп, шупту бир аай будалган болган;

буян кылып турар кижи тывылбаан – чаңгыс-даа кижи чок болган .

5 Бузут үүлгедип турар улус черле угаан кирбези ол бе?

Олар мээң чонумну аъш-чем ышкаш

сыырып турар-дыр база Бурганга мөргүвес-тир.

6 Олар коргар хире эвес черге аажок коргуп-сүртээр ,

Бурган сенче халдаан улустуң сөөктерин чашканнап кааптар.

Бурган ол улустан ойталаарга, сен оларны бак атка киирер сен.

7 ·Сион дагдан Израильдиң камгалалы чедип келзин!

Бурган Бодунуң чонунга эки чолду эгидерге ,

Иаков өөрүп-байырлаар, Израиль өөрүп-хөглээр.

53

1 Хөгжүм башкарыкчызынга. Хылдыг хөгжүм херекселдери үдээр. Маскил-ыр. Давидтии. Зифтиң чурттакчылары Саул хаанга келгеш: «Давид бистиң аравыста чаштынып турар болгай» – дээн таварылгага хамааржыр .

3 Бурганым! Бодуңнуң адың-биле мени камгала;

Бодуңнуң күчүң-биле мени агарт!

4 Бурганым! Мөргүлүмнү дыңнап, аксы-сөзүмнү кичээнгейге ал.

5 Хары улус менче халдап келди; түрлүг улус амы-тынымны үзер деп тур –

Бурганны тооп көрбес улус ол-дур . Сэла

6 Дыңнаңар! Бурган меңээ дузалап тур,

Дээрги мээң сеткилимни быжыктырды.

7 Дайзыннарымны бузуду дээш кезедип көр,

чөптүг болгаш, оларны Сен узуткап каг .

8 Эки турам-биле Сеңээ өргүлүм салыр мен,

Дээрги-Чаяакчы, Сээң адыңны, ачылыг боорга, алдаржыдар мен.

9 Сен мени хамык айыыл-халавымдан адырган болгай сен,

дайзыннарым буураанын-даа караам-биле көрүп тур мен .

54

1 Хөгжүм башкарыкчызынга. Хылдыг хөгжүм херекселдери үдээр. Маскил-ыр. Давидтии.

2 Бурганым, мөргүлүмнү дыңна,

чаннып дилээн үнүмден чашты бербе.

3 Мени дыңнап, харыыдан бер.

Дайзынның үнүн дыңнааш, бузуттуг хейге кызагдаткаш,

хей-аъдым кудулап, качыгдалдан уё-човуурум төп тур мен.

Олар шупту меңээ хора чедирип, килеңнеп база өжээргеп турлар .

5 Хөрээмейде чүрээм күжүр сарыннай-дыр,

өлүм-чидимден коргуушкун хөме ап тур;

6 коргуп-сүртээн сеткилимге алзывыткаш, аймап калдым.

7 Ынчангаш мен мынча дидим:

«Көге-буга ышкаш чалгын-чүглүг болурум кай,

ужуп үнгеш, оожум черге хонуп алза.

8 Талыгырже ырай бергеш, ээн черге турумчуп алза . Сэла

9 Шак-ла ынчан чайык-чаъстан, шуурган-хаттан

шалып-дүрген чаштып-хоруй бээр ийик мен!»

10 Дээрги-Чаяакчы, дайзыннарымны чок кылып,

чугаа-дылын холуп-буда.

Хоорайда мен чүгле алгыш-кырыш биле

күчүлелди көрүп тур мен .

11 Хоорайның ханаларын дүне-хүндүс эргий кезип,

хилинчекти, бузут-бакты нептереткеш туруптулар.

12 Хоорайны хай-халап дола берген, кудумчулар, шөлдеринден

оп-меге, кара сагыш ыравастаан.

13 Мени бактап турар кижи – дайзыным эвес-тир,

ындыг болза, шыдашкай мен;

мени куду көрүп турар кижи – өжээтеним эвес-тир,

ол турган болза, чашты бээр ийик мен.

14 А ол дээрге сен-дир сен –

сеткилимниң чамдыы болган, эргим, эң чоок эжим;

15 аравыста ижин кара чок чугаалажып,

мөөң чоннуң аразынга Бурганның өргээзинче

кады барып турган эжим – сен-дир сен!

16 Дээрги-Чаяакчы дайзыннарымче –

аал-оранын-даа, сеткилин-даа

кара сагыш ээлээн өжээтеннеримче өлүмнү салыпсын,

оларны диригге-ле алдыы оранче киирипсин!

17 Бурганымны кыйгырар мен –

Дээрги-Чаяакчы мени камгалаар.

18 Кежээликтей, эртен, дүъште ыглап-сыктап,

дилег кылып кыйгырар мен: үнүмнү Ол дыңнап кааптар;

19 менче халдаан дайзыннарым дескиндир эңдерик-тир –

Дээрги-Чаяакчы мени олардан адырып,

сагыш амыр арттырып каар.

20 Дүжүлгеге үе-дүптен бээр саадаан Бурган

мени дыңнап каапкаш , дайзыннарны бакка сугар. Сэла

Олар – черле экижип өскерилбес, Бургандан кортпас,

21 эптиг-демниг кады чораан улузунче халдай бээр ,

эвилел туткан аксы-сөзүн үрээр улус-тур.

22 Чугаа-сөзү үстен чымчак ,

чүректерин чаа-дайын ээлээн улус ол-дур;

аксы-сөзү өремеден хоюг,

алыс боттары хылыш ышкаш айыылдыг улус ол-дур.

23 Дээрги-Чаяакчыга үүрге-чүъгүң хүлээдип бер ,

Ол сени деткиир деп бил. Чөптүг-шынныг кижини

Ол кажан-даа тайып ушпас кылып каар.

24 О Бурганым, дайзыннарымны өлүм-чидимниң ·тамызынче дүжүр окта :

өлүрүкчү, сагыжы кара хейлер

өйлүг назын чартыы чедир чурттавазын .

А мен Сеңээ идегээр мен!

55

1 Хөгжүм башкарыкчызынга. «Ырак черде ыыт чок көге-буга» деп аялга үдээр. Давидтии. Миктам-ыр. Филистимнерниң Давидти Гефке тудуп алганы үеге хамааржыр .

2 Бурганым, менче ээ көрүн!

Кижи амытан багай мени чылча базар дээш

хүннү бадыр халдап, кызагдап тур.

3 Дайзыннарым мени чылча базар дээш

хүннү бадыр дилеп тур, Дээди Өрүкү Бурган,

менче халдаан адаанчыларның хөйүн канчаар!

4 Корга берген хүнүмде Сеңээ идегээр мен.

5 Бурганымның сөзүн алгап-мактаайн,

Аңаа бодум идегээр мен – корткаш чоорул,

кижилер мени канчаптарыл?!

6 Хүннү бадыр дайзыннар мээң сөстеримни хажыдып тур,

олар меңээ удур кара бодалдарлыг боор.

7 Олар чыглып, чаштынып, кай баарымны кедеп көрүп,

амы-тыным үзүп каарын күзеп тур!

8 Таанда-ла олар кем-буруузу дээш кеземчеден чайлаар бе?

Килеңней бергеш, чоннарны сотка олурт, Бурганым.

9 Улчуп чоруур үемни Сен санап каан сен,

караам чажын дозуп чыып алган сен –

качыгдалым Сээң номуңда бижиттинген эвес ийикпе?

10 Сени кыйгырарымга, дайзыннарым дезиптер-дир.

Бурган мээң таламда деп оон билип аар-дыр мен.

11 Бурганның сөзүн алгап-мактаар мен,

Дээрги-Чаяакчының сөзүн алгап-мактаар мен.

12 Бурганга идегээр мен – корткаш чоорул,

кижи амытан мени канчаптарыл?!

13 Бурганым,

Сеңээ берген даңгырактарым утпаан мен ,

Сеңээ өөрүп четтирген өргүлдерим салыр мен .

14 Сен мени өлүмден камгалап,

буттарымны илдиктирбээн болгай сен ,

ынчангаш дириглер оранының чырыынга чурттап ,

Бурганга дыңнангыр амыдыраар мен.

(Ыд. ыр. 107:2-6)

56

1 Хөгжүм башкарыкчызынга. «Узуткава» деп аялга үдээр . Давидтии. Миктам-ыр. Давидтиң Саулдан куйже дезе бергени үеге хамааржыр .

2 Менче ээ көрнүп көр, Бурганым,

мени өршээп көр, сеткилим Сеңээ идегеп чор,

айыыл-халап эрткижеге чедир,

Сээң чалгыннарың адаанга хоргадаар мен .

3 Дээди Өрүкү Бурганны кыйгырар мен,

Ол мээң өжээним негеп бээр ;

4 Ол менче дээрлерден дуза бадырып, камгалаар ,

мени чылча базар дээн кижини чемелеп кончуур. Сэла

Бурган меңээ шынчы чоруу биле энерелин бадырып бээр.

5 Мен – арзылаңнар аразында мен ,

кижи эъди чиир араатаннар аразында чыдыр мен,

оларның диштери чыдалар биле согуннар дег,

а дылдары чидиг хылыш-ла .

6 Бурганым, дээрлерден-даа бедидир көдүртүп, мактат,

Сээң алдарың бүгү чер-делегей кырынга чайынналзын!

7 Дайзыннарым буттарымга какпа салып каан,

ырмам сыккан; мээң оруумга оңгар каскаш,

боттары ынаар караш дээн . Сэла

8 Бурганым, мээң чүрээм быжыг соруктуг,

чүрээм быжыг соруктуг :

Сени алгап ырлап, алдаржыдар мен.

9 Сеткилим оттуп келзин!

Чанзы биле чадаган, одунуңар!

Эртенги хаяаны оттурайн!

10 Дээрги, мен Сени чоннар аразынга мактаар мен,

аймактар аразынга алгап ырлаар мен.

11 Сээң энерелиң дээрлерге чедип турар,

Сээң шынчы чорууң булуттарга үзүп турар .

12 Бурганым, дээрлерден-даа бедидир көдүртүп, мактат,

Сээң алдарың бүгү чер-делегей кырынга чайынналзын!

57

1 Хөгжүм башкарыкчызынга. «Узуткава» деп аялга үдээр . Давидтии. Миктам-ыр.

2 Кижи амытаннар, силерниң сөстериңерде

чөптүг чорук ылап-ла дыңналып турар бе?

Өске улусту тала тыртпайн шиидип турар силер бе?

3 Чүрээңерге-даа бузут-бакты шыгжап чоруур силер,

чер кырынга холдарыңарны кемниг үүлгедиглер дола берген.

4 Бузуттуг улус төрүттүнгеш-ле, Бургандан ойталаан,

хырын иштинден-не мегечилер бооп, соора барган .

5 Оларның хораны чылан хораны дег .

Олар – эң уран, илбилиг сөстер-биле

магададыр сымыраачының үнүн тооп дыңнавас,

кулаан кумнап алган дүлей кобра дег улус-тур.

7 Бурганым, оларның аастарында диштерин сый шаавыт ;

Дээрги-Чаяакчы, арзылаңнарның азыгларын тура шаавыт!

8 Олар, агым суг дег, арлып бада берзин,

а Ол согуннары-биле ада бээрге, олар узуткадып алзын.

9 Чуура бастырган курт дег, олар кырлып калзын,

херээжен кижиниң дүжүрген уруу дег, хүн чырыы көрбезин .

10 Силерниң сывыңарга теннер үнмээнде-ле,

ол чечектелип турда-ла, шуурган ону,

кадып калган чүвени-даа ышкаш, хадып аппарзын.

11 Өжээн негээшкини көргеш, чөптүг-шынныг кижи өөрүүр :

бодунуң буду-биле бузуттугнуң ханын сүзер .

12 Улус ынчан: «Чөптүг-шынныг кижиниң

алыр шаңналы бар-дыр,

чер кырынга шииткел кылыр Бурган ылап бар-дыр » – деп чугаалаар.

58

1 Хөгжүм башкарыкчызынга. «Узуткава» деп аялга үдээр . Давидтии. Миктам-ыр. Давидти өлүрүп каар дээш, Саул ооң бажыңын кедээр кылдыр улус чорудупкан үеге хамааржыр .

2 Бурганым, дайзыннарымдан мени адыр,

менче халдаан кижилер четпес черже мени аппар .

3 Кем-буруу үүлгедир улустан адыр,

ол өлүрүкчүлерден камгала.

4 Амы-тыным үзер дээш, олар мени кедээр-дир ;

күштүг улус меңээ удур эвилел кылып турар-дыр,

а күжүр мээң бузудум-даа, бачыдым-даа чок ийин ,

Дээрги-Чаяакчы.

5 Кем-буруу чок менче халдап, белеткел кылып турар-дыр –

көрүп көрем, Дээрги-Чаяакчы, оттуп келгеш, меңээ дузала.

6 Бурганым, Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы,

Израильдиң Бурганы!

Дүрген келгеш, бүгү чоннарны кезет.

Сеңээ шынчы эвес, бузут кылып чоруур улуска

өршээл бербе. Сэла

7 Дайзыннарым кежээлерде ээп келгеш,

ыттар ышкаш улуур-дур ,

хоорайны дескиндир кедеңгирлеп чоруур-дур.

8 «Дыңнап турар кижи чок!» – деп бодап,

чараазын сыырып, аастарында

хылыш бар дег турарларын көр.

9 А Сен оларны кочулап тур сен, Дээрги-Чаяакчы ,

ол чоннарның шуптузун сотка олуртуп тур сен.

10 Күчү-күш – Сенде, Сээң дузаң манап тур мен –

Бурганым мээң шивээм болгай .

11 Мээң энерелдиг Бурганым мени уткуп кээр ,

дайзыннарым буураарын көөр арганы бээр .

12 Мээң чонум утпас кылдыр, дайзыннарны Сен өлүрбе;

дозуг-камгалалывыс Дээрги ,

оларны Бодуңнуң күжүң-биле силгип, чыттыр шаавыт!

13 Аксы-дылының бачыды дээш, аксындан үнген сөстери дээш,

аксы-сөзүнүң каргыжы, оп-мегези дээш,

дайзыннарым адыыргак чоруунуң дузаанга туттуруп алзын .

14 Килеңнээштиң, оларны Сен буурат-ла, буурат,

чок болуп, читсиннер-ле.

Улус ынчан Бурганның чер-делегейни ооң кыдыгларынга чедир

Израильден чагырып турарын билип алыр. Сэла

15 Дайзыннарым кежээлерде ээп келгеш, ыттар ышкаш улуур-дур ,

хоорайны дескиндир кедеңгирлеп чоруур-дур;

16 аъш-чем дилеп, чимзенир-дир,

аштап-суксааш, хыйланып улуур-дур.

17 А мен Сээң күчү-күжүң алгап ырлаайн,

эртен эрте энерелиң алгап-мактаайн –

айыыл-халап мени тавараан хүнде

камгалалым, хоргадалым Сенде болгай .

18 О, мээң Күчүм! Сени алгап ырлап көрейн –

шивээм болур Бурганым сен, энерелдиг Бурганым сен!

(Ыд. ыр. 107:7-14)

59

1 Хөгжүм башкарыкчызынга. «Шушан-Эдут» деп аялга үдээр . Миктам-ыр. Давидтии. Өөредилгеге. Иоавтың Нахараим биле Цовага чурттап турган арамей чон-биле дайылдашкаш, дедир ээп кел чыда, 12 000 эдом шеригни Дус шынаазынга базып кааны үеге хамааржыр .

3 Бурганывыс! Сен бисти каапкаш бардың,

килеңней бергеш, чылча шааптың –

бисти катап тургузуп калам!

4 Сен чер-делегейни шимчедип, тиглендир буза шааптың;

ооң үрелип, бузулган черлерин экиртип каг,

оон башка ол шимчеп тур.

5 Сен Бодуңнуң чонуңну кадыг-дошкун чаңнадың,

биске баш төөредир арага ижирттиң .

6 Дайзынның чазындан дезе берзин дээш,

Сенден коргар улуска демдекти бердиң . Сэла

7 Бодуңнуң ынак улузуңну

күчү-күжүң-биле камгалап, биске харыылап көр.

8 Бурган Бодунуң ыдыктыг өргээзинге мынча дээн:

«Сихем хоорайны өөрүшкүлүг үлеп-хуваар мен,

Сокхот шынааны хемчээп-хуваар мен :

9 Галаад биле Манассияның черлери – Мээңии;

Эфремниң чери – Мээң бажымда куяк бөрт,

Иуданың чери – Мээң даянгыыжым болур;

10 а Моавтың чери – Мээң бут чуур таваам болур,

Эдомнуң черин сапыым таптай базар.

Филистим чер, Мээң тиилелгем дээш өөрүп-байырла!»

11 Быжыглалдыг хоорайже кым мени киире бээрил?

Эдомче кым мени чедирерил?

12 Сен эвес сен бе, бисти каапкан Бурганывыс?

Бистиң аг-шериивис-биле кады үнмезиң ол бе?

13 Кызагдаткан биске дузалап көр,

кижи амытандан кээр дуза – хоозун идегел болгай .

14 Бурганның ачызында күжүвүстү көргүзер бис:

дайзыннарывысты Ол таптай базар.

60

1 Хөгжүм башкарыкчызынга. Хылдыг хөгжүм херексели үдээр. Давидтии.

2 Бурганым, алгы-кышкымны дыңна,

мөргүлүмнү кичээнгейге ал.

3 Чүрээм саргып аарыырга,

чер-делегейниң ужу-кыдыындан Сени кый деп тур мен.

Үнүп шыдавазым чалым-хая кырынче мени аппар.

4 Сен – хоргадалым сен,

дайзынга удур быжыглалдыг камгалал-суургам сен .

5 Сээң өргээ-майгыныңга кезээде аалчы боор дээн мен ;

Сээң чалгыннарың адаанга чаштыр дээн мен. Сэла

6 Бурганым, мээң даңгыраглаан сөстеримни дыңнадың.

Сээң адыңга сөгүрүүр улустуң өнчүзүнден меңээ база бердиң.

7 Хаанның чурттаар хүннерин немеп бер, ооң назыны узазын .

8 Бурганым, хаан Сээң мурнуңга кезээ мөңгеде турзун.

Ону кадагалаар кылдыр, шынчың биле энерелиңге чагып каг.

9 Ынчангаш Сээң адыңны кезээ мөңгеде алдаржыдып,

даңгыраглаан сөстеримни хүннүң-не күүседир мен .

61

1 Хөгжүм башкарыкчызынга. Идифунга . Мизмор-ыр. Давидтии.

2 Сеткилимни чүгле Бурган оожургадыр,

камгалалым чүгле Оон кээр.

3 Чүгле Ол – мээң чалым-хаям, камгалалым, быжыг шивээм –

кажан-даа тендиш дивес мен .

4 Чежеге дээр силер шупту улусче, өлүрер дээш, халдаар силер?

Бустур четкен хана азы ийлени берген херим дег-дир мен.

5 Дайзыннар мени бедик черден дүжүр октаар бодап,

мегезинге сеткили ханып турар –

аксы-сөзү-биле алгап-йөрээр, а ишти-хөңнүнде – каргаар . Сэла

6 Сеткилим оожургалды чүгле Бургандан алзын,

идегелим чүгле Оон кээр.

7 Чүгле Ол – быжыг шивээм, камгалалым, чалым-хаям –

черле тендиш дивес мен.

8 Алдар-адым-даа, камгалалым-даа Бургандан кээр;

Ол – меңээ күш хайырлаар хая,

Ол – мээң хоргадалым!

9 Улус-чон, кандыг-даа үеде Аңаа идегеңер,

сеткил-чүрээңерни Аңаа ажыдып, мөргүңер –

Бурган бистиң хоргадалывыс-тыр. Сэла

10 Кижи төрелгетен – чүгле хей-бус-тур ,

бүгү улус – чүгле авыяас-меге-дир;

олар шупту деңзи караан чая баспас,

агаар-хейден чиик болур .

11 Үптээшкинге идегевеңер,

оор-суук кылып, дээрбедээш, идээргевеңер;

байый берзиңерзе, сеткилиңер

байлакшылга алыспас болзун .

12 Бурган меңээ бир чүве чугаалаарга,

оон ийи түңнел үндүрүп алган мен: күчү-күш – Бурганда ,

13 энерел – Сенде, Дээрги ;

Сен кижини кылган ажыл-херээ дээш

шаңнаар азы кезедир сен .

62

1 Мизмор-ыр. Давидтии. Ооң Иудеяның ээн ховузунга турган үезинге хамааржыр .

2 Бурган, Сен – мээң Бурганым сен,

сыгыр даң бажындан-на Сенче чүткүп , мөргүл кылдым;

ээн кургаг, суг чок черге сеткилим Сени күзеп,

мага-бодум Сени хереглеп тур .

3 Ыдыктыг өргээңге Сени көөрүм кай,

Сээң күчү-күжүң биле өндүр чырыыңны көөрүм кай!

4 Сээң энерелиң амыдыралдан-даа үнелиг-дир .

Аксы-сөзүм Сени алгап-мактаар.

5 Дириг чорааш, Сени ынчалдыр алгап-йөрээр мен ,

Сээң адың мактап, холдарым өрү сунар мен.

6 Эът-чагга тотканы дег, сагыш-сеткилим тодуп тур,

аксы-сөзүм Сени өөрүшкүлүг үн-биле алгап-мактап тур.

7 Орун-дөжээмге чыткаш, Сени сактып,

дүннү өттүр Сээң дугайыңда бодаар мен :

8 Сен меңээ дузалап келдиң,

Сээң чалгыннарың адаанга өөрүп-байырлаар мен.

9 Сеткилим Сенден салдынмайн турупкан,

Сээң холуң – мээң чөленгиижим.

10 А мээң амы-тынымны үзүксээн улус

чер алдында ·тамыже дүжүп кире бээр ;

11 оларны хылыш-биле шанчып өлүрүп каарга,

дилгилерге чемиш апаарлар.

12 Хаан Бурган дээш өөрүп-хөглээр,

Ооң ады-биле даңгырак берген бүгү улус чоргаарланыр,

а мегелеп чугаалаар улустуң аксы хагдына бээр .

63

1 Хөгжүм башкарыкчызынга. Мизмор-ыр. Давидтии.

2 Бурганым, хомудап мөргээн үнүмнү дыңна,

коргунчуг дайзындан амы-тынымны кадагала .

3 Кара сагыштыг улустуң сүлчээзинден,

бузут үүлгедип турар мөөңнешкен улустан мени чажыр .

4 Олар аксы-дылын хылыш ышкаш чидидип,

хоралыг сөстерин – хоранныг согуннарын белеткеп алганнар .

5 Кедеп чыткаш, кем-буруу чок улусче шыгаап ,

хенертен ада бээрлер – коргарын-даа билбестер.

6 Бузуттуг сагыжынга боттарын быжыктырып,

какпа-дузаан чажыра салыр дээш сүлчээлежип:

«Бисти кым көөр боор?» – деп турарлар-дыр .

7 Бузут үүлгедирин бодап алганнар,

хандыр бодап алган сагыжын чажырыпканнар –

кижи амытанның ишти-хөңнүнүң кончуун,

чүрээниң дүп чок каразын!

8 Ынчалза-даа Бурган оларны согун-биле узуткап каар :

хеп-хенертен аттырып аарлар.

9 Боттарының-на эткен сөзү боттарының бажын алыр :

олардан ам бүгү улус хая көрнүп, дезе бээр .

10 Бүгү кижи төрелгетен коргуп-сүртеп,

Бурганның ажыл-херээн аразында медээлежир,

Ооң кылган чүүлдерин угаап-бодай бээр.

11 А чөптүг-шынныг улус Дээрги-Чаяакчы дээш

өөрүп-хөглээр, Аңаа хоргадаар ;

мөзүзү эки бүгү улус чоргаарланыр.

64

1 Хөгжүм башкарыкчызынга. Мизмор-ыр. Давидтии.

2 ·Сион дагга Сени алгап ырлаарынга төлептиг сен, Бурганывыс,

Сеңээ берген даңгыракты күүседиил .

3 Мөргүлдү дыңнап турар Бурган, бүгү улус Сеңээ чедип кээр .

4 Кемниг херектеривис биске алдыртпас-тыр;

кем-буруувустан Сен бисти арыглап каар сен .

5 Сээң шилип, чоокшуладып алган улузуң амыр-чыргалдыг!

Ол улус Сээң өргээң чанынга чурттаар ; бисти Сээң бажыңыңның –

ыдыктыг оран-саваңның ачы-буяны тоттурар.

6 Камгалакчы Бурганывыс, сүртенчиг ажыл-херектериң кылып,

Бодуңнуң чөптүүңнү көргүзүп турар сен.

Чер-делегейниң бүгү кыдыгларында,

ырак далайлар ындында чурттаан улустуң идегели сен .

7 Бодуңнуң күжүң-биле дагларны тургускан сен,

күчү-күшке бүргедип алган сен;

8 далайларның шимээн-даажын, чалгыгларның коолап мөөрээрин

база чоннарның хөлзээзинин оожургадып турар сен .

9 Чер-делегейниң кыдыгларында чурттаан улус

Сээң кайгамчык демдектериң көргеш, Сенден коргар.

Хүн үнер база ажар черлерде

чурттаан улус Сени ырлап мактаар.

10 Черни бодааш, ооң суксунун хандырып ,

элбээ-биле байыдып турар сен.

Бурган, Сээң хемиң долу суглуг ,

үнүш-дүжүттү өзүп үнер кылдыр кылып турар сен;

11 аңдарган черни суггарып, хөрзүннү чаъс суу-биле чымчактап,

өзүмнерни йөрээп турар сен.

12 Чылды ачы-буяның-биле шаңнап турар сен,

Сээң изээн орууңда эът-чаг элбек,

13 ховуда одар-белчиирде оът-сиген элбек ,

тейлер өөрүшкүге бүргедир;

14 шынааларны сүрүг малдар шыва алыр,

хову-шөлдер тараа-биле шугланыр –

олар шупту өөрүп-байырлап, ырлажып турар.

65

1 Хөгжүм башкарыкчызынга. Мизмор-ыр.

Бүгү чер-делегей, Дээрги-Чаяакчыны алгап ырла!

2 Ооң адын алдаржыдып ырлаңар, Ону алгап-мактаңар!

3 Бурганга мынча деп чугаалаңар:

«Сээң ажыл-херектериңниң сүрээденчиин!

Күчү-күжүң өндүр улуг боорга,

дайзыннарың Сеңээ чашпаалаар апаар .

4 Бүгү чер-делегей Сеңээ мөгейзин , Сени алгап ырлазын,

Сээң адыңны алгап ырлазын!» Сэла

5 Шупту чедип келиңер, Бурганның ажыл-херектериниң

кижи төрелгетенге сүрээденчиин көрүңер .

6 Дээрги-Чаяакчы далайны кургаг чер кылдыр хуулдурупту –

Ооң улузу хемни кеже кылаштай берди ,

аңаа Ол дээш өөрүп-хөглеп турган бис.

7 Ол Бодунуң күчү-күжү-биле кезээ мөңгеде чагырар.

Аңаа удур тура халаан улус көдүрүлбезин дээш,

Ол бүгү чоннарны хайгаарап көрүп турар. Сэла

8 Өске чоннар, бистиң Бурганывысты

алгап-йөрээңер, алдар-макталды Аңаа ыыткыр чугаалаңар.

9 Ол бистиң амы-тынывысты кадагалаан,

будувусту тендиш диртпээн.

10 Бурган, бисти шенеп көрген сен,

мөңгүннү арыглаар дээш эзилдирери дег,

арыглап каан сен .

11 Сен бисти дузакка туттурдуң ,

оорга-мойнувуска аар-берге чүъктү чүктедип кагдың;

12 бисти өске улуска бастырттың.

Бис өрт биле үер өттүр эрттивис ,

а оон Сен бисти элбекшилче үндүрүп эккелдиң.

13 Сээң өргээңче өргүл белээн ап алгаш, кире бээр мен,

Сеңээ даңгырактарымны күүседир мен .

14 Айыыл-халапка алыскан турумда,

ол аазаашкыннар мээң аксымдан үнген,

оларны мээң дылым чугаалаан.

15 Семис өргүлдерни Сеңээ эккеп,

кошкарларны өрттедип өргүүр мен,

оларның чыды Сеңээ чеде бээр;

бугалар болгаш хуналарны эккеп өргүүр мен. Сэла

16 Бургандан коргар бүгү улус, мени дыңнаңар –

мени бодааш, Ооң чүнү кылганын чугаалап бээр мен .

17 Мен Ону аксы-сөзүм-биле кыйгырып,

аксы-дылым-биле Ону кымдан арттыр мактап турдум.

18 Мээң чүрээмде бачыт артып калган болза,

Дээрги-Чаяакчы мени дыңнавас ийик .

19 Ынчалза-даа Бурган мээң мөргүлүмнүң сөстерин

тооп көрүп, мени дыңнап каан.

20 Мээң мөргүлүмнү тоовайн барбаан,

Бодунуң энерелин менден чайлатпаан Бурганга алдар!

66

1 Хөгжүм башкарыкчызынга. Хылдыг хөгжүм херекселдери үдээр. Мизмор-ыр.

2 Бурганывыс, бисче ээ көрнүп,

ачы-буяның хайырлап көр,

Бодуңнуң чырыткылыг шырайыңны биске көргүс . Сэла

3 Чер кырынга Сээң орууңну, бүгү чоннар аразынга

Сээң берген камгалалыңны улус ынчан билип алыр .

4 Бурганывыс, бүгү чоннар Сени алгап-мактазын,

аймактар шупту Сени алдаржытсын!

5 Аймак-чоннар өөрүп-байырлазын –

Сен чоннарны чөптүү-биле шиидип ,

чер кырында аймактарны башкарып турар болгай сен. Сэла

6 Бурганывыс, бүгү чоннар Сени алгап-мактазын,

аймактар шупту Сени алдаржытсын!

7 Чер биске бодунуң дүжүдүн берзин ,

Бурганывыс биске ачы-буянын хайырлазын .

8 Бурган биске ачы-буянын хайырлазын,

черниң бүгү девискээрлеринде чурттаан улус

Оон коргуп чорзун!

67

1 Хөгжүм башкарыкчызынга. Давидтии. Мизмор-ыр.

2 Дээрги-Чаяакчы туруп кээр –

Ооң дайзыннары тарадыр маңнажы бээр,

Ону көөр хөңнү чок улус Оон дезип ыңай боор .

3 Ыштың тарай бээри дег ,

оларны тарадыр сывырыптар сен;

чуктуң отка эстири дег ,

бузуттуглар Бурганның мурнунга кырлып каар.

4 А чөптүг-шынныг улус хөглээр,

Бурганның мурнунга өөрүп-байырлаар, аас-кежиинге таалаар .

5 Бурганывысты алгап ырлаңар, Ооң адын мактаңар.

Ээн ховуда бар чыдар Бурганга оруктан белеткеңер ;

Ооң ады – Дээрги-Чаяакчы, Ооң мурнунга өөрүңер.

6 Өскүстерге Ада болур , дулгуяк кадайларга болчуп,

чөптүг шиитпир үндүрер Бурган

Бодунуң ыдыктыг өргээзинде турар.

7 Бурган чааскаанзыргай улуска өг-бүлени хайырлаар ,

хоругдаттырган улусту хостап, аас-кежикче үндүре бээр ,

а Аңаа удурланган улус дунааргай изиг ээн ховуга артып каар.

8 Бурганывыс, Бодуңнуң чонуңну баштап алгаш,

үнүп бар чыдырыңда,

ээн кургаг ховулап эртип бар чыдырыңда , Сэла

9 Сээң мурнуңга чер шимчеп,

дээрден чаъс куттулуп турган ийик,

·Синай даг безин Израильдиң Бурганының мурнунга

сирилеп турган ийик .

10 Бодуңнуң өнчү-чериңче элбек чаъсты

чагдырып турган сен, Бурганывыс,

ол чер могап туруптарга, быжыктырып турган сен.

11 Бодуңнуң чонуңну ол черге

чурттадып каан сен, Бурганывыс.

Бодуңнуң ачы-буянныың-биле

түрегдээн улусту быжыктырып каан сен.

12 Дээрги бо сөзүн чугаалап, буянныг медээлер чедирер

улуг аг-шериин айбылап чоруткан:

13 «Өжээтен аг-шериглерниң хааннары

дезип-ле, дезип-ле тур ,

а бажыңнарында кыс улус олча-тывышты үлежип тур.

14 Аал-ораныңарга хой кадарып артып калгаш безин,

чалгыннарын мөңгүн-биле, чүглерин арыг алдын-биле

шап каан көге-бугалар дег болу бээр силер».

15 Күчүлүг Бурган

шак ол черниң хааннарын тарадыр сывырыптарга,

чер боду Селмон дагның бажында хар дег агара берген.

16 Аажок бедик Васан даг, хөй баштыг Васан даг!

17 Хөй баштыг даглар,

чүге ·Сион дагже адааргап көрүп тур силер?

Ол даг дээрге Бурганга чурттаксанчыг чер-дир,

Дээрги-Чаяакчы аңаа кезээ мөңгеде чурттаар .

18 Бурганның ·дайынчы тергелери муң-муң, дүк-түмен,

Дээрги оларның аразында, ыдыктыг чер ·Синайда.

19 Сен бедидир өрү көдүрүлген сен, хөй улусту тудуп алгаш,

кижилерден албан-үндүттү хүлээп алган сен ;

Дээрги-Бурган-Чаяакчы ам

Аңаа удурланган улус аразынга безин чурттаар.

20 Дээргиге алдар! Бурган хүннүң-не

бистиң үүрге-чүгүвүстү чүктээр , Боду бисти камгалаар. Сэла

21 Бурган биске камгалал эккээр Бурган болур,

өлүм Дээрги-Бурган-Чаяакчының эргезинде.

22 Бурган Бодунуң дайзыннарының бажын,

буруузунга алзып алган улустуң дүктүг тейин буза шаап каар .

23 Дээрги мынча деп чугаалаан:

«Дайзыннарны Васан дагдан сүрүп эккээр мен,

далай дүвүнден-даа сүрүп эккээр мен ;

24 ынчан буттарың дайзыннарың ханын сүзер ,

ыттарың оларның мөчү-сөөгүн чылгаар».

25 Бурган, улус-чон Сээң бар чыдарыңны көрүп тур –

мээң Бурганымның, Хаанымның

ыдыктыг өргээже бар чыдарын көрүп тур.

26 Мурнунда – ырлашкан улус,

ортузунда – тимпаннар соп ойнаан аныяк кыстар,

а соонда – хөгжүмчүлер шуужуп бар чыдыр.

27 Израильдиң үре-салгалындан укталган улус бодунуң чыыштарынга

Дээрги-Бурган-Чаяакчыны алгап-йөрээп тур.

28 Шуушкан чон аразында: хеймер Вениаминниң аймаа –

оларны баштап бар чыдар аймак ;

Иуданың аймааның чагырыкчылары

мөөңнежип алган бар чыдар;

Завулон биле Неффалимниң

аймактарының чагырыкчылары база.

29 Бурганың күчү-күштү сеңээ сиңирип берген.

Бурганывыс, Иерусалимде турар Бодуңнуң өргээңден

биске бодарадып берген күчү-күжүңнү быжыглап көр!

Хааннар Сеңээ албан-үндүдүн эккеп бээр .

31 Кулузунда турар аңны чемеле –

инек мал дег чоннар аразында мөңгүн былаажып үскүлешкен

кодан ·баштыңы бугаларны сойгала;

чаа-дайын күзээн чоннарны тарадыр сывырывыт.

32 Египеттен элчиннер чедип кээр,

эфиоп чон Бурганче холдарын сунар .

33 Черниң күрүнелери, Бурганга ырлап бериңер,

Дээргини алгап ырлаңар! Сэла

34 Дээрги эң бедик, эрте-бурунгу дээрде чоруп тур .

Дыңнаңар – Ооң үнү чаңгыланып тур .

35 Бурганның күчү-күжүн хүлээп үнелеңер.

Ооң өндүр бедии – Израильдиң кырында,

Ооң күчү-күжү – булуттардан-даа бедикте.

36 Бурган, Бодуңнуң ыдыктыг өргээңге сүрээденчиг сен.

Израильдиң Бурганы Бодунуң чонунга

күчү-күштү хайырлап турар .

Бурганга алдар!

68

1 Хөгжүм башкарыкчызынга. «Лилия чечээ» деп аялга үдээр . Давидтии.

2 Бурганым, мени камгала –

суг аксы-думчуум долар четти .

3 Ханы тулаага дүжүп өлдүм-не, тептиниптер хире чүү-даа чогул.

Ханы сугже дүжүп кирдим-не, агым суг мени алгаш бадыпты .

4 Дуза дилеп кыйгыргаш, туруптум – аксы-боскум кургай берди;

Бурганымны манап чадааш, карактарым шылап кагды .

5 Чылдагаан чок черге мени көөр хөңнү чок улус

бажым дүгүнден-даа хөй .

Мени хей черге чок кылыр дээн дайзыннарым күштели берди,

үптеп-хунааваан-даа чүвемни эгидер ужурга таварыштым.

6 Бурганым, угаан чогумну билир сен,

бачыттарым Сеңээ ажык.

7 Аг-шериглиг Дээрги-Бурган-Чаяакчы,

Сеңээ ынанган улустуң ады мен дээш баксыравазын;

Израильдиң Бурганы,

Сенче чүткээн улус мен дээш бак атка кирбезин.

8 А мен Сен дээш бак атка кирип чор мен;

Сен дээш арнымны ыядыг шыва алды .

9 Ха-дуңмам аразынга өске кижи болу бердим;

хан төрел улузумга хары кижи болу бердим .

10 Сээң өргээңге дендии күштүг ынакшылым

сеткилимни оя чип чор ,

Сени бак көрген улустуң дорамчылалы

мээң кырымга дүштү .

11 Ыглап-сыктап, шээрлээним дээш

чемелел-ле дыңнаар-дыр мен.

12 Качыгдал хевин кедип алгаш, кочу-шоотка кирер-дир мен.

13 Хоорайның төп шөлүнде турар

улустуң аксы-дылындан дүшпес-тир мен.

Арагалап хөглээннер-даа аразында

мени кочулап ырлажыр-дыр.

14 А мен дөмей-ле Сеңээ мөргүүр мен, Дээрги-Чаяакчы.

Ээ көрнүрүн күзээн үеңде, элбек энерелдииң көргүзүп,

ынаныштыг камгалалың-биле меңээ харыылап көр, Бурганым.

15 Малгаш-балардан мени ушта тырт – дүжүп өлбээйн .

Мени көөр хөңнү чок улустан,

ханы суглардан адырлып аайн .

16 Шапкын агым мени алгаш батпазын,

ханы ээрем мени киир тыртпазын,

·тамының аксынче кирип, ис чок чиде бербээйн.

17 Дээрги-Чаяакчы, мени дыңна, энерелиң ачылыг-дыр ,

эгээртинмес ээ-хайыраң менче ээлдир.

18 Чалчаң менден хая көрүнме –

кызагдадып чоруур меңээ дүрген харыыла.

19 Чоокшулап келгеш, мени камгала,

дайзыннарымга чөрүштүр амы-тынымны адырып хоста.

20 Кайы хире дора көрдүргеним,

ыятканым, бак атка киргеним Сеңээ эки билдингир:

дайзыннарымның дөгерезин билир сен, Дээрги-Чаяакчы.

21 Дора көрүүшкүн сузум базып, чилчиим үстү.

Кээргээчел сеткил дилээш, куруг үндүм;

аргалаптар кижи манааш, тыппайн бардым.

22 Дайзыннарым оо-хоранны аъш-чемимге холуп,

суксаарымга, ажыг суксун берип турду .

23 Дайзыннарым найыр-дою боттарын дузактап алзын,

кезедир какпа болу берзин .

24 Карактарының шоозу өжүп, согурарзын,

ооргалары бүшкүйүп, кажан шагда суларазын .

25 Килеңиңни оларже тө чажывыдам –

киткээн оду оларны хөме таварып, хуюктазын.

26 Аал-чурту-даа хоозуразын –

оларның чадырларынга чурттаар улус артпазын!

27 Чүге дээрге олар Сээң кезеткен кижиңни истеп-сүрүп,

Сээң балыглап каан кижиңни хилинчектээри дам барып тур.

28 Сен оларны кем-буруулуг херек бүрүзү дээш кезедип көр,

Сээң агартыышкыныңны олар албазын .

29 Амыдыралдың номунда бижиттинген аттарын балатсын,

чөптүг-шынныг улус-биле кады ынаар киир бижиттирбезин.

30 А мен түрегдеп, качыгдап чор мен, камгалалың мени

кижи четпес бедикче көдүрзүн, Бурганым!

31 Бурганымның адын ырымга алдаржыдайн,

Ооң өндүр улуун мактаайн.

32 Мыйыс-дуюглуг буганы өргүүрүнге көөрде ,

шак ол макталым Дээрги-Чаяакчыга аажок тааржыр.

33 Ону көргеш, биче сеткилдиг улус өөрүп-байырлазын;

Бурганче чүткээн улус, чүрээңер соп, дирлип үнзүн.

34 Дээрги-Чаяакчы ядыыларны дыңнап турар,

Бодунуң хоругдаткан улузун тооп көөр.

35 Дээр-деңгер, чер, далай, ында чурттаан бүгү амытаннар

Ону алгап-мактазын!

36 Бурган ·Сионну камгалаар,

Иудеяның хоорай, суурларын катап тудар ,

улус ол черге чурттай берип, ээлеп алыр.

37 Бурганның чалчаларының салгалы ол черге кээп, турумчуур;

Ооң адынга ынак улус орта чурттай бээр .

(Ыд. ыр. 39:13-17)

69

1 Хөгжүм башкарыкчызынга. Давидтии.

Сагындырыг кылдыр күүседир .

2 Бурганым, мени камгала;

Дээрги-Чаяакчы, дүрген меңээ дузалап кел.

3 Мени өлүрер дээн улус

бак атка кирип, ыядып човазын ,

меңээ багай чүве күзээн улус

дедир дезип, кочу-шоотка кирзин .

4 Мени бактап: «Таптыын, ол боор!» – деп турар улус

бак атка кирип, дессин.

5 А Сенче чүткээн бүгү улус Сен дээш өөрүп-хөглезин;

Сенден кээр камгалалга ынак улус:

«Бурган өндүр улуг!» – деп үргүлчү чугаалап чорзун.

6 А мен чөгенчиг күжүр мен :

Бурганым, дүрген меңээ кел!

Меңээ дузалап турар Камгалакчым – Сен-дир сен,

Дээрги-Чаяакчы, саадавайн көр!

(Ыд. ыр. 30:1-4)

70

1 Дээрги-Чаяакчы, хоргадалым Сенде,

адым кажан-даа баксыравазын.

2 Чөптүүң ёзугаар мени хостап, камгала ,

кулааңны менче ээктирип, кадагала.

3 Кажан-даа бол чашты бээрим хая бол;

мени камгалаарын аазаан болгай сен,

быжыг чалым-хаям, шивээм – Сен сен .

4 Бурганым! Бузуттуглар, бак улус,

кызагдакчылар холдарындан мени адыр .

5 Аныяамдан идегелим, ынаныжым –

чүгле Сен сен, Дээрги-Бурган-Чаяакчы.

6 Төрүттүнүп кээримден-не чөленгиижим Сенде турду;

төрээн ием хырнындан Сен-не мени ужулдуң .

Үргүлчү-ле Сени алгап-мактап чор мен.

7 Хөй улуска элдептиг чүүл болу бердим,

а Сен меңээ – ылап быжыг хоргадал сен.

8 Аксы-дылым Сени алдаржыдар сөстерден бүткен,

хүннү бадыр Сени алгап-мактаар-дыр мен .

9 Кырып-чөнүй бээримге, тоовайн барба;

шыдал-күжүм суларай бээрге, мени кагба.

10 Меңээ удур дайзыннарым сүлчээлешти;

амы-тыным үзүксээн улус сүмележип :

11 «Бурган ону каапкан-дыр; истеп-сүрүп, тудуп алыылы,

аңаа болчур кижи чогул» – дижип тур .

12 Бурган, менден ырап чорба;

мээң Бурганым, дүрген дузалап кел.

13 Меңээ удурланып турар улус бак атка кирип, читсин;

меңээ бак чүве күзээн улус ыядып, дора көрүүшкүнге бүргетсин .

14 А мен кезээде Сеңээ идегеп,

Сени мактаан сөстеримни ам-даа немээйн.

15 Аксы-сөзүм хүннү бадыр

чөптүг чорууң биле камгалалыңны медээлезин –

оларны көргүскен ажыл-херектериң көвей,

сан-түңүн-даа билбес мен .

16 Дээрги-Бурган-Чаяакчы,

өндүр улуг ажыл-херээңниң ачызында

Сеңээ чедип кээр мен,

Сээң, чүгле Сээң чөптүүңнү медээлээр мен.

17 Бурганым, чажымдан бээр сургап келдиң.

Амдыгаа дээр кайгамчыктыг ажыл-херээң чарлап чор мен.

18 Буурарып, кырыыжемче мени кагба, Бурганым –

амгы база келир салгалдарга

күчү-күжүң медээлеп четтигиптейн.

19 Чөптүг чорууң дээрлерге четкен дег-дир , Бурганым.

Өндүр бедик ажыл-херек кылган Бурган,

Сеңээ дөмей кым-даа чогул .

20 Эңмежок айыыл-халапты, аар-бергени менче салып-даа тургаш,

кезээде мени катап тынгарып,

черниң ханызындан катап үндүрүп кээп турдуң .

21 Алдар-адымны улгаттырып,

аргалалды база катап берип тур сен.

22 А мен Сени, Сээң шынныыңны

чадаган-биле алдаржыдып ырлаар мен, Бурганым.

Израильдиң ыдыктыг Бурганы,

чанзы-биле Сени алгап ырлаар мен .

23 Сени мактап тура, аксы-сөзүм амырап ырлаар,

Сээң адырып хостааның сеткил-сагыжым өөрүй бээр.

24 Чөптүг чорууңну хүннү бадыр медээлээш,

аксы-дылым могап шылавас;

меңээ хора чедирерин күзээн улус ыядып човап,

бак атка кирген болгай.

71

Соломоннуу .

1 О, Бурган, хаанывыска – шынныг шииткелдериңни,

хаанның оглунга – чөптүг чорууңну хайырлап көр .

2 Ол Сээң чонуңну шынныы-биле,

ядыы улузуңну чөптүү-биле шиитсин .

3 Чон дээш дагларга – чаагай чорук,

тейлерге – чөптүг чорук боттанзын.

4 Хаан чон аразында ядыы улусту шын шиитсин,

түреңги улусту камгалазын, дарлакчыны хай дизин .

5 Салгалдан салгал дамчый,

хүн биле ай чырыдып-ла турар болза ,

улус Сенден коргуп чорзун.

6 Хаан, шөлче чагган чаъс дег,

черни суггарган чаъс дамдылары дег, дүжүп келзин ;

7 ооң чагырар үезинде, ай чырытпас апаргыже,

чөптүг-шынныг кижиниң амыдыралы чечектелзин ,

амыр-тайбың элбекшип, доктаазын.

8 Ол ынчан бир далайдан өске далай чедир,

Евфрат хемден чер-делегейниң

ужу-кыдыынга чедир чагырзын ;

9 ооң мурнунга ээн ховуларның чурттакчылары

сөгүрүп, бараалгазын, дайзыннары довурак пактазын .

10 Фарсис деп чер биле ортулуктарның хааннары

албан-үндүдүн аңаа эккелзин,

Шева биле Севаның хааннары белектерин сунзун.

11 Шупту хааннар аңаа мөгейзин ,

бүгү чоннар – бараан болзун.

12 Ону кыйгырган ядыы кижини,

болчур чүвези чок түреңги кижини хаан камгалаар ;

13 ядыы-түреңги кижиге ээ-хайыралыг болур,

эң түреңги улустуң амы-тынын камгалаар;

14 оларның амы-тынын дарлал биле күчүлелден адырар;

оларның төккен ханы дээш,

ооң сеткил-сагыжы муңгараар болгай .

15 Хаан үр чурттазын, улус аңаа Шевадан алдынны эккеп берзин ,

хаан дээш үргүлчү мөргүзүн, ону хүннүң-не алгап-йөрээзин;

16 ооң чуртунга, даглар бажынга тараа элбек болзун,

дүжүт, Ливанга үнер дүжүт дег, эгээртинмес хөй болзун;

хоорайларынга чурттаар улус,

черден үнген оът-сиген дег, өзүп-көвүдезин .

17 Ооң ады, хүн-не хүннеп турар болза,

кезээ мөңгеде артсын,

ат-алдары салгалдан салгал дамчып артсын ;

ооң ачызында бүгү чоннар ачы-буянны алзын ,

олар ону амыр-чыргалдыг кижи деп адазын.

18 Дээрги-Чаяакчыга – Израильдиң Бурганынга алдар!

Ол чааскаан кайгамчык чүүлдерни бодарадып турар .

19 Ооң алдарлыг ады кезээ мөңгеде алгадып-йөрээтсин,

Ооң алдары бүгү чер-делегейни бүргезин .

·Аминь, ындыг-ла болзунам!

20 Иессейниң оглу Давидтиң мөргүлдери мооң-биле төнген-дир.

72

Мизмор-ыр. Асафтыы.

1 Бурганның израиль чонга,

арыг чүректиг улуска ачы-буянныын!

2 А мээң буттарым бичии-ле болза, тендирий бээр часты,

таваңгайларым бичии-ле болза, тая бээр часты.

3 Чүге дээрге бузуттуг улустуң чаагай амыдыралын көргеш,

шак ол турамык улуска адааргай берген мен .

4 Олар өлүр үезинде хилинчек көрбес,

чүге дээрге кадык-шыыраа кончуг-дур.

5 Бүгү улус ышкаш, чилчик үзер күш-ажыл кылбас-тыр,

өскелер ышкаш хилинчек көрбес-тир.

6 Ынчангаш олар адыыргак чорукту,

моюнга азар каасталга дег, азып алганнар,

каржы-дошкун чорукту, хеп дег, кедип алганнар.

7 Оларның семирээн чүректеринден

бузут үндүр агып турар ,

олар бузуттуг бодалдарынга бүрүнү-биле алзып алганнар.

8 Ындыг улус кочулажып чугаалап,

нүгүлдү өш харап тарадып, улуургап турдулар.

9 Дээрлерже өгү-дылын караңнаттылар,

аксы-дылын чер кырынга кызаңнаттылар.

10 Ынчангаш Бурганның чону база ол улусту эдерип,

оларның сөстерин, аяк долдур суг

кудуп ишкен дег, хүлээп ап турар.

11 Бузуттуглар: «Бурган канчап билип каарыл?

Дээди Өрүкүнүүнде бүгү-ле чүвени билир деп бе?» – дижип турар.

12 Шак мындыг – кезээ мөңгеде сагыш амыр,

эртине-байлакты эңдере чыып ап чоруур

бузуттуг улус турар боор-дур.

13 Чүрээмни хей-ле арыглап ап,

холдарымны кем-буруу чок чоруумга

хей-ле чуп ап чораан мен бе?

14 Хүннү бадыр хинчек көрүп,

эртенниң-не кижизидилге ап келдим.

15 Ынчалза-даа: «Бузуттуглар дег боданыйн» –

деп чугаалаар болзумза,

Сээң ажы-төлүң болур чоннуң мурнунга

буруудаар ийик мен.

16 Ол бүгүнү билип аар дээш, боданып турдум,

ынчалзажок меңээ бергези кончуг болду –

17 Бурганның ыдыктыг өргээзинче кире бергеш,

бузуттугларның салым-чолунуң канчаар төнерин

чүгле ынчан билип алдым.

18 Шынап-ла, Сен оларны тайгыр орукка тургузуп ,

кооргалче киир идип турар-дыр сен.

19 Карак чивеш аразында олар буурап дүжүп, чиде берди,

коргунчуг айыыл-халаптардан кырлып калды.

20 Оттуп келген кижиниң уттуптары дүш дег,

Сен оларның дүрзүлерин Бодуңнуң хоорайыңга

херекке албас сен, Дээрги.

21 Мээң чүрээм хөлзеп-дойлуп турда,

ишти-хөңнүм ажып-саргып турда,

22 чүнү-даа билбес, мелегей кижи турган мен,

Сээң мурнуңга мал-маган дег турган мен .

23 Ындыг-даа болза, мен кезээде Сээң-биле кады мен,

Сен мээң холумдан чедип ап турар сен;

24 Бодуңнуң сүмең-биле меңээ орук айтып чор сен,

алызы барып, мени алдаржыдып, хүлээп аар сен.

25 Дээрде меңээ Сенден өске кым барыл?

Сээң-биле кады тургаш, чер-делегейниң чүзүн-даа күзевес мен .

26 Мага-бодум биле чүрээм харыксырап турду,

а Сен – чүрээмниң быжыгланыр күжү сен,

меңээ кезээ мөңгеде онаашкан үлүүм сен, Бурганым .

27 Сенден ырай берген улус өлүп каар,

Сеңээ өскерилген кандыг-даа кижини узуткап турар болгай сен.

28 А меңээ – Бурганче чоокшулаары ачылыг .

Дээрги-Бурган-Чаяакчыны хоргадалым кылып алдым –

Сээң хамык ажыл-херектериң дугайында медээлээр мен .

73

Маскил-ыр. Асафтыы.

1 Бурганывыс, чүге бистен кезээ шагда ойталадың,

чүге Сээң килеңиң кодан хоюңче кыптыгып турарыл?

2 Эрте шагда бистиң аймаавысты

Бодуңга өнчү кылдыр садып хостап алгаш,

·Сион дагга чурттап туруп алган сен .

Ам ол чонуң дугайында бодап көр.

3 Бүрүнү-биле бузуп каапкан өргээңче

базымнарың шиглеп, кылашта даан,

ыдыктыг черге турган бүгү чүвени

дайзын кайы хире үреп бузуп каапкан-дыр!

4 Дайзыннарың Сээң тодарадып каан чериңге хөректенип турду,

аңаа бодунуң туктарын киискидип азып алды .

5 Шыргай аргаже балды аннып,

ыяш кезер диген кижилер-биле дөмей болуп,

6 Сээң өргээңниң оюп сиилбээн каасталгазын

маска болгаш балды-биле чуура шаап каапты.

7 Ыдыктыг өргээңни өрттедипкеш,

ат-алдарың ээлээн черни таваан карартыр бужартадып каапты.

8 «Оларны шуут таптай базып кааптаал» – дээн соонда ,

дайзыннарың Сээң тодарадып каан шупту черлериңни

бүгү чуртта өрттедипти.

9 Бистиң туктарывыс ам киискип көзүлбестээн;

Бурганның медээчизи ам чок,

кажанга дээр ындыг боорун билир кижи база чок!

10 Бурганывыс, дайзын Сени кажанга дээр бак сөглээрил?

Өжээтен Сээң адыңны кезээ мөңгеде дора көөр бе?

11 Холуңну чүге бистен чайладыр сен?

Күштүг холуңну хойнуңдан ужулгаш,

дайзыннарны чок кылып каавыт!

12 Бурганывыс, эрте-бурунгудан бээр Хаанывыс,

Сен чер-делегейге камгалалды боттандырып турар сен .

13 Далайны Сен күчү-күжүң-биле чылча шаптың,

күчүтен моостарның баштарын сугга чуура шаптың .

14 Сен Левиафанның баштарын ууй шапкаш,

ээн ховунуң аң-меңинге чемиш кылдыр октап бердиң.

15 Сен суг бажын, соглуучал хемнерни аксып бадырыптың ,

үргүлчү агып чыдар хемнерни кургадыптың .

16 Дүн-даа Сээңии, хүн-даа Сээңии,

ай биле хүннү дээрге быжыглап кагдың .

17 Сен чер-делегейде шупту кызыгаарларны,

хемчээлдерни тургускан сен;

чай биле кышты бар кылып каан сен .

18 Мону сактып келем, Дээрги-Чаяакчы!

Дайзыннар Сени бак сөглеп турду,

угаан чок хейлер Сээң адыңны дора көрүп турду.

19 Көге-бугаңның амы-тынын араатанга каап бербе,

кээргенчиг улузуңну долузу-биле утпайн көр.

20 Чагыг-керээңни бода –

черниң дүмбей булуңнарын күш дөгээр улус ээлээн болгай.

21 Дарлаткан чоннуң ады баксырап артып калбазын,

ядыы-түреңги чон Сээң адыңны алгап-мактазын.

22 Бурганым, дүрген келем, чаргыңны удуп ап көр,

угаан чок хейниң хүннү бадыр

Сени бак сөглеп турганын бода даан.

23 Дайзыннарыңның алгы-кышкызын,

Сенче халдап турар улустуң

үзүк-соксаал чок шимээн-даажын утпайн көрем .

74

1 Хөгжүм башкарыкчызынга. «Узуткава» деп аялга үдээр . Мизмор-ыр. Асафтыы.

2 Сени алдаржыдып тур бис, Бурганывыс,

алдаржыдып-ла тур бис,

Сээң адың көңгүс чоокта дыңналып тур,

Сээң кайгамчык чүүлдериңни улус медээлеп тур.

3 «Доктааткан үемде чөптүг шииткел кылыр мен .

4 Чер болгаш ында амыдыраан бүгү улус сириңейнип тур :

Мен черни тургузар адагаштарны быжыг кылып каар мен. Сэла

5 Турамык улуска: „Адыыргаваңар“ – деп,

бузуттуг улуска: „Күжүңерге менээргенмеңер“ – деп чугааладым».

6 Күжүңерге аажок менээргенмеңер,

улуг туралап чүве чугаалаваңар –

7 кижиге депшилге чөөн чүктен-даа,

барыын чүктен-даа, мурнуу чүктен-даа келбес,

8 улусту Бурган шын шиидип турар:

бир кижини куду бадырар, а өске кижини өрү көдүрер .

9 Килеңниң дашказы Дээрги-Чаяакчының холунда –

ынаар куткан эзиртир арага хайнып шуурап тур,

Ол дашказындан улуска кудуп бээр,

чер-делегейниң бүгү бузуттуг улузу

араганы сөөлгү дамдызынга чедир ижер апаар .

10 А мен Израильдиң Бурганын алгап ырлаар мен,

кезээ мөңгеде Ооң дугайында медээлээр мен.

11 Бузуттугларның күчү-күжүн буурадыр мен ,

чөптүг-шынныг улустуң күчү-күжү бедидир көдүртүр.

75

1 Хөгжүм башкарыкчызынга. Хылдыг хөгжүм херексели үдээр. Мизмор-ыр. Асафтыы.

2 Иудеяда Бурган билдингир,

Израильде Ооң ады өндүр улуг.

3 Салимде – Ооң чурттаар майгыны,

·Сион дагда – Ооң турар чери бар .

4 Ол аңаа дайзыннарның ча биле согуннарын сый тыртып ,

дозуг-камгалал биле хылышты –

дайын-чааның чепсээн узуткап каан. Сэла

5 Дээрги-Чаяакчы, мөңге даглардан

чырыткылыг-даа, өндүр улуг-даа сен!

6 Эрес-дидим дайзыннар эт-хөреңгизин

олчалаткан, одунмас уйгузунга алыскан ,

дайынчылар холдарын көдүрер күш тыппаан.

7 Израильдиң Бурганы, Сээң чемелелиңден

мунукчу-даа, аът-даа мөңге уйгу-биле удуп калган.

8 Сээң коргунчууң кончуг-дур, килеңней бээриңге,

Сеңээ удур туржуп шыдаар кым барыл?

9 Дээрлерден шииткелиңни дыңнаткан сен –

черниң бүгү томаанныг улузун камгалаар бодааш,

Бурган шииткел үндүрер дээш туруп келген –

чер-делегей кортканындан шимээн чок барган. Сэла

11 Кижилерниң килеңи Сеңээ мактал бооп хуула бээр,

Бодуңнуң килеңиңниң арткан кезээн чавырып аар сен .

12 Дээрги-Чаяакчыга – Бурганыңарга

берген даңгырааңарны күүседиңер!

Ону хүрээлээн бүгү чоннар

сүрээденчиг Бурганга албан-үндүдүн эккеп берзин .

13 Ол чагырыкчыларның сузун базар,

чер-делегейниң хааннарын коргудар.

76

1 Хөгжүм башкарыкчызынга. Идифунга . Асафтыы. Мизмор-ыр.

2 Бурганче үнүм чедирип, кыйгырар мен;

Бурганга үнүм четсин, Ол мени дыңнап кагзын.

3 Айыыл-халап келген хүнде Дээргиже чүткүп тур мен ,

дүннү өттүр холдарымны Олче сунгаш, бадырбас мен,

сеткилим аргалалдан ойталап тур!

4 Бурганны сактып ора, улуг тынып, човууртаар мен,

бодап-бодап орарымга, сагыш-сеткил харыксыраар. Сэла

5 Карактарым шийдирбейн тур сен,

канчаар-даа аажок бергедээштиң, үнүм безин үнмейн тур.

6 Эрте-бурунгу үелерни,

эрткен-барган чылдарны-даа бодап ор мен ,

7 дүнелерде бадыра бээр ырларымны сактып тур мен,

бодалдарым дойлуп, сеткилим харыы дилеп, айтырып тур:

8 «Таанда-ла Дээрги бистен кезээ мөңгеде ойталаан бе,

моон соңгаар ээ көрүнмес бе?

9 Таанда-ла Ооң энерели кажан-даа эглип келбес бе,

Ооң сөзү салгалдан салгал дамчып дыңналбас бе?

10 Таанда-ла Бурган ээ-хайыралдыын уттупкан бе,

килеңнеп тура, өршээл көргүзерин соксаткан бе?» Сэла

11 «Дээди Өрүкүнүң холу ачы-дуза чедирбестээн-дир! –

аарышкы-човалаңым ында-дыр» деп бодандым.

12 Дээрги-Чаяакчының ажыл-херектерин сактып кээр мен,

үе-дүптен бээр кылып турар кайгамчык чүүлдерин сактып кээр мен .

13 Сээң хамык ажыл-үүлеңни хандыр бодап,

Сээң кылган ажыл-херектериң дугайында боданыр мен.

14 Бурганым, Сээң орууң ыдыктыг-дыр!

Бурганым ышкаш өндүр улуг бурган бар бе?

15 Кайгамчык чүүлдер кылып турар Бурган-дыр сен,

улус-чоннар аразынга күчү-күжүң көргүскен сен;

16 Иаков биле Иосифтиң салгалын –

Бодуңнуң чонуңну күжүң-биле камгалаан сен. Сэла

17 Суглар Сени көрген болгай, Бурганым,

олар Сени көргеш, девидей берген, дүп чок далайлар сирилей берген .

18 Булуттардан чаъс суу куттулуп,

дээрлерден дааш-шимээн дыңналып, Сээң согуннарың ужугуп турган .

19 Сээң диңмирээшкиниң үнү дээрлерге дагжап,

кызаңнааштар өртемчейни чырыдып,

чер сирилеп, серт кыннып турган .

20 Сээң эрткен орууң – далайда, Сээң кокпаң – терең сугларда,

Сээң истериңни кижи көрбээн .

21 Бодуңнуң чонуңну Моисейниң база Аароннуң холу-биле,

кодан мал дег, сүрүп аппар чыткан сен .

77

Маскил-ыр. Асафтыы.

1 Мээң чонум, өөредиимни тооп дыңна,

чугаа-сөзүмче кулааң ээктир.

2 Аксымны угаадыглыг чугаа-биле ажыдайн,

эрте-бурунгу тывызык чугааларны медээлээйн .

3 Ол чугааларны дыңнаан база билир бис –

оларны биске өгбелеривис дамчыткан .

4 Ол чугаалар бистиң ада-өгбевистиң

ажы-төлүнге чажыт чүүл эвес турган –

а олар келир салгалга

Дээрги-Чаяакчының алдары биле күчү-күжүнүң дугайында,

Ооң кылганы кайгамчык чүүлдер дугайында дамчыдып чугаалаан .

5 Дээрги-Чаяакчы Иаковка дүрүмнерни доктааткан,

Израильге ыдыктыг хоойлуну тургускаш,

«Ажы-төлүңерге дамчыдыңар» деп,

ада-өгбелеривиске чагып каан .

6 Келир салгал – алызы барып төрүттүнер ажы-төл

ону билип алзын ,

боттарының ажы-төлүнге база дамчыдып чугаалап,

7 Бурганга идегезин, Ооң ажыл-херектерин утпазын,

айтыышкыннарын сагызын.

8 Олар боттарының ада-өгбелери –

хай-чагырга чок, чөрүү , чүректери Бурганга бердинмээн,

сеткил-сагыжы-биле Аңаа шынчы эвес

салгалдың улузу дег болбазын .

9 Эфремниң ук-салгалы дайын шөлүнден чепсектиг,

чаларын атпышаан, дезипкен.

10 Олар Бурганның берген чагыг-керээзин кадагалап албааннар,

Ооң дүрүм-хоойлузун эдерерин күзевээннер.

11 Ооң ажыл-херектерин база

оларга көргүскен кайгамчык чүүлдерин уттупканнар .

12 Бурган Египетке, Цоан деп черге ,

оларның ада-өгбелериниң мурнунга

кайгамчык чүүлдерни көргүскен :

13 далайны ийи чарыпкаш, улусту кежире берген,

сугну ханалаштыр тургузупкан ;

14 оларны хүндүс – булут-биле,

а дүннү өттүр – оттуң чырыы-биле эдертип бар чыткан ;

15 ээн кургаг ховуга хаяны оя каккаш,

оларны, дүп чок далайдан дег, суггарып каан ;

16 ол хаядан сугну аксырга, суг хемнер бооп агып бада берген.

17 Ынчалзажок олар Дээди Өрүкүнүң мурнунга

бачыт үүлгедирин уламчылап,

ээн кургаг ховуга Ооң сеткилин хомудадып турганнар.

18 А олар боттарының чүрээнге Бурганны шенеп ,

күзелин хандыр чиир аъш-чем айтырып турганнар .

19 Аңаа хамаарыштыр:

«Бурган ээн кургаг ховуга аъш-чем-биле хандырып шыдаар бе?

20 Ол хаяны оя кагарга, суг аттыгып үнүп,

агым суглар бадып эгелээни шын болгай,

ынчалзажок Ол далган-тараа берип шыдаар бе,

Бодунуң чонун эът-биле чемгерип шыдаар бе?» – деп турганнар.

21 Дээрги-Чаяакчы ону дыңнааш, аажок килеңнээн:

Бурганга бүзүревейн, Оон кээр камгалалга идегевейн барганы дээш,

Иаковка удур от кыпкан, Израильге удур килең кыптыккан .

23 Ол өрү көшкен булуттарга дужаап,

дээрниң эжиин ажыдыпкаш ,

24 улуска аъш-чем кылдыр маннаны чагдырыпкан –

оларга дээрден баткан тарааны берген .

25 Дээрниң төлээлериниң аъш-чемин кижи амытан чип турган,

Дээрги-Чаяакчы кижилерге хүнезинни

сагыш хандыр бадырып берген.

26 Ол чөөн чүктен хатты дээрге хадыдыпкаш,

мурнуу чүктен хатты Бодунуң күжү-биле доюлдурупкан.

27 Оон оларже доозун дег хөй эътти,

далай элезини дег хөй чалгынныг куштарны чагдырыпкан .

28 Куштарны чоннуң турлааның ортузунче,

чадырлар чанынче бадырып берген.

29 Улус куш эъдин пөккүже чип алган –

Дээрги-Чаяакчы оларның күзээн чүвезин хайырлаан.

30 Ынчалзажок олар күзээн эът-чемин дайнавышаан турда,

31 Бурганның килеңи оларже көдүрүлгеш, эң семис-шыырак улузун өлүрүп,

Израильдиң аныяк эрлерин чок кылып каан .

32 Ол хиреде-ле олар бачыт үүлгедирин уламчылап,

Ооң кайгамчык чүүлдеринге бүзүревейн турганнар .

33 Дээрги-Чаяакчы оларның назынын хей-бус дег чок кылып ,

чуртталгазын айыыл-халап-биле үзүп каан.

34 Бурган израиль чонну узуткап эгелээрге,

олар Оон дилег кылып, дедир эглип кээп, Олче чүткүп,

35 Бурган оларга чаштыр хая дээрзин ,

Дээди Өрүкү оларның Камгалакчызы дээрзин

сактып кээп турганнар.

36 Олар Аңаа аксы-сөзү-биле авыяастап,

Ооң мурнунга аксы-дылы-биле мегелеп турганнар ,

37 оларның чүректери Бурганның мурнунга шынныг эвес бооп,

Ооң-биле чарган чагыг-керээзинге шынчы эвес болганнар .

38 А Ол ээ-хайыралыг болгаш,

улустуң бачыттарын өршээп , узуткавайн турган,

Бодунуң килеңин хөй катап чайладып,

күштүг килеңин бүрүнү-биле хайныктырбайн келген.

39 «Олар – анаа-ла эът-мага-бот-тур , үндүр үрүптерге,

ээп келбес тыныш-тыр» деп, Ол бодап турган.

40 Олар Ону чеже катап ээн кургаг ховуга тооп дыңнаваан дээр,

кижи чок черге Ооң сеткилин чеже катап хомудаткан дээр?

41 Оон база-ла Израильдиң ыдыктыг Бурганын шенеп, хорададып,

42 Ооң күштүг холун, дарлалдан оларны хостап каан хүнүн уттупканнар.

43 Дээрги-Чаяакчының Египетке, Цоан деп черге,

оларга көргүскен кайгамчык демдектерин уттупканнар .

44 Ол үеде Ол, египетчилер суг ижип шыдавас кылдыр,

оларның хемнерин ханче хуулдурупкан .

45 Оларны чиир кылдыр – ызырар сээктерни,

узуткаар кылдыр – бөзүр-пагаларны оларже салыпкан .

46 Оларның үнүш-дүжүдүн – шергилерге,

күш-ажылының үре-түңнелин – мөөң шартылаага

дойлаттырып каапкан .

47 Дээрги-Чаяакчы оларның виноград шөлдерин – долу-биле,

чимистиг ыяштарын – борбак доштар-биле соп каапкан .

48 Мал-маганынче долу чагдырыпкан,

сүрүг малынче чаңныктар бадырыпкан .

49 Египетчилерже Бодунуң килеңиниң чалбыыжын,

кылыктанып хорадаан сагыжын, айыыл-халапты,

дээрниң хора чедирер төлээлерин ыдыпкан .

50 Бодунуң килеңинге орук ажыдып,

оларның амы-тынын өлүмден кадагалаваан,

мал-маганын хамчык аарыгга хүлээдип берген.

51 Египетке төрүттүнген дун төл бүрүзүн,

Хаамның чадырларында баштай төрүттүнген оолдарны узуткап каан .

52 Оон Дээрги-Чаяакчы Бодунуң чонун

хойгулаштыр сүрүп алгаш,

ээн кургаг ховуга, сүрүг мал дег, хай деп бар чыткан .

53 Ол чонунга айыыл халдатпайн эдертип бар чыткан,

Ооң улузу коргуп-сүртевээн, а дайзыннарны далай хөме апкан .

54 Бурган Бодунуң чонун ыдыктыг девискээринче,

Бодунуң холунуң ээлеп алганы

ыдыктыг дагже эдертип эккелген .

55 Улузу чедип кээрге-ле, өске чоннарны үндүр сывырып,

оларның ээлээн черин Бодунуң улузунга

хувааглыг өнчү кылдыр үлеп бергеш, Израильдиң аймактарын

ол чоннарның чадырларынга чурттадып каан .

56 Ынчалза-даа израильчилер Дээди Өрүкү Бурганны шенеп,

хомудадырын уламчылап, Ооң хоойлуларын сагывайн турганнар .

57 Боттарының ада-өгбелери дег,

Бургандан ойталап, Аңаа өскерлип,

ыргак-дагыр согуннарга дөмейлежи бергеннер .

58 Бурганның хүннээшкинин дүрзү-бурганнары-биле оттуруп,

оларга мөгеер бедигээштери-биле Ону хорададып турганнар .

59 Бурган ону дыңнап кааш, килеңнеп,

Израильге дыка хөңнү чок болу берген.

60 Ол Силомга турган майгынын –

кижилер аразынга чурттап турган өргээзин каапкаш барган;

61 Бодунуң күчү-күжүн туттуруушкунга берипкен,

Бодунуң алдарын дайзынның холунга хүлээдипкен .

62 Бодунуң чонун хылыш-биле узуткаар кылдыр берипкен ,

Бодунуң өнчүзү болур улузунче килеңней берген.

63 Ооң чонунуң аныяк эрлерин от чипкен –

аныяк кыстарны мактап, куда ырлары куттулбастаан.

64 Бурганның бараалгакчыларын хылыш хыдып турган ,

а дулгуяк кадайлары оларның ажыын ажып ыглашпаан .

65 Ооң соонда Дээрги, уйгузу чаштай берген дег, оттуп келген ,

арагага эзирээш, сергей берген мөге кижи дег , туруп келген.

66 Ол Бодунуң чонунуң дайзыннарын

артындан кээп узуткап каан,

оларның адын кезээ мөңгеде бакка суп каан.

67 Ол Иосифтиң үре-салгалын хүлээп көрбээн,

Эфремниң аймаан шилип албаан,

68 а Иуданың аймаан база ынак даа ·Сионну шилип алган .

69 Бодунуң ыдыктыг өргээзин

Сионга, бедик дээрлерге дег, тудуп үндүргеш,

чер дег быжыг кылдыр кезээ мөңгеде тургузуп каан.

70 Ол Давидти Бодунга чалча кылдыр шилип алгаш,

ону хой кажаазындан эккелген ;

71 Давидти мал аразындан Бодунуң чону – Иаковту,

Бодунуң өнчүзү – Израильди кадарар кылдыр ап алган .

72 Давид чонну арыг чүрээнден кадарып ,

мерген холдары-биле баштап чораан.

78

Мизмор-ыр. Асафтыы.

1 Бурганывыс, өнчүң болур черже өске чоннар улузу чедип келгеш,

Сээң ыдыктыг өргээңни бужартатты , Иерусалим хоорайны үреп бусту.

2 Сээң чалчаларың мөчү-сөөгүн дээрниң куштарынга

хөндеп чиир кылдыр октап берген,

Сеңээ бердинген улустуң мага-бодун

черниң аң-араатаннарынга каап берген .

3 Иерусалимни долгандыр улустуң ханы

суг ышкаш агып чыдыр, оларны орнукшудар кижи чогул .

4 Кожа чоннарга кочуладып тур бис,

дескиндир чурттап турар улуска

дорамчыладып, бак сөгледип тур бис .

5 Дээрги-Чаяакчы, чежеге дээр килеңнээр сен?

Кезээ мөңгеде бе?

Хүннээн сеткилиң чежеге дээр от дег кыварыл?

6 Сээң килеңиң Сени билбес чоннарже,

Сээң адыңны мактавас күрүнелерже кыптыксын!

7 Чүге дээрге олар израиль чонну сыырыпкан ,

ооң чурттаан черин хоозурадып каан болгай.

8 Бистиң ооң мурнунда кылган кем-буруувус дээш ,

бисти кезетпе ; өршээлиң дүрген-не биске уткуй келзин –

аажок базындырып чор бис.

9 Бодуңнуң алдарлыг адыңны бодааш, дузалап көр,

Камгалакчы Бурганывыс.

Бодуңнуң адың дээш бисти камгалап, бачыттарывысты өршээп көр .

10 Өске чоннар: «Боларның Бурганы кайыл?» – деп айтырбазын .

Өске чоннар улузундан чалчаларыңның төгүлген ханы дээш

өжээн негээн кеземчең биске билдингир апарзын .

11 Хоругдаттырган кижиниң човууру Сеңээ дыңналып четсин;

өлүр четкен улусту өндүр улуг күжүң хостап кагзын .

12 Дээрги, Сени дорамчылап турган

кожа чоннарның дорамчылалын оларның боттарынга

чеди катап хөй кылдыр ээлдирип бер .

13 А бис – Сээң чонуң, коданыңда хой-сүрүүң

Сеңээ кезээ мөңгеде өөрүп четтирип,

Сени салгалдан салгал дамчып алгап-мактаар бис!

79

1 Хөгжүм башкарыкчызынга. «Шошанним-Эдуф» деп аялга үдээр . Асафтыы. Мизмор-ыр.

2 Израильдиң Кадарчызы , дыңнап көрем!

Иосифтиң салгалын хой дег сүрген Сүрүкчү,

·херувимнер кырында саадап олурар Бурган ,

чырып көстүп келем!

3 Эфремниң, Вениаминниң,

Манассияның аймактарының мурнунга

күчү-күжүң көргүзүп, бисти камгалап чедип келем!

4 Бурган, бисти база катап тургузуп калам!

Арның чайынналдыр чырызын – камгалалды ынчан чедип аар бис.

5 Аг-шериглиг Дээрги-Бурган-Чаяакчы!

Чежеге дээр Бодуңнуң чонуң мөргүлүн хорадап дыңнавас сен?

6 Чонуңну Сен карак чажы-биле чемгердиң,

эңмежок карак чажын аңаа пөктүр ижиртип кагдың .

7 Сен бистиң черивисти кожа чоннарга

маргыжар чылдак кылып каан сен,

дайзыннарывыс бисти кочулап тур.

8 Аг-шериглиг Бурган! Бисти база катап тургузуп калам!

Арның чайынналдыр чырызын –

камгалалды ынчан чедип аар бис.

9 Сен Египеттен виноград сывы дег чонуңну көжүрүп эккелгеш,

өске чоннарны черден үндүр сывырыпкаш , ону тарып каан сен;

10 ооң өзер черин аштап-арыглап,

дазылдарын быжыглаан сен –

ол виноград чер кырын долдур үнүп келген.

11 Ооң хөлегези дагларны шыва апкан,

ооң сыптары аажок бедик пөштер дег.

12 Ол бодунуң сыптарын далайга чедир,

өзүмнерин Евфрат хемге чедир дөстелдирипкен .

13 Бодуңнуң виноградыңны долгандыр туткан

херимнерни ам чүге үреп бустуң? –

эрткен-дүшкен шупту улус ам ону үзе тыртып турар-дыр.

14 Арганың черлик хаваны ону тура казып тур,

шөлдерниң хээкчилери хемирип чип тур.

15 Аг-шериглиг Бурган! Эглип кээп, өршээ,

дээрден топтап көр , бо виноградты карактап көр.

16 Бодуңнуң холуң олурткан дөстерни,

Бодуңга шилип алганың өзүмнерни кадагала.

17 Оларны от-даа чигген, кезип-даа каапкан –

Сээң килеңнээн алгыңдан олар өлүп каар-дыр.

18 Бодуңнуң оң талаңга турар кижини,

Бодуңга шилип алганың кижини Сээң күчү-күжүң карактазын.

19 Бис база Сенден ойталавас бис.

Бисти тынгарып каг – Сээң адыңны мактап кыйгырар бис.

20 Аг-шериглиг Дээрги-Бурган-Чаяакчы!

Бисти база катап тургузуп калам!

Арның чайынналдыр чырызын –

камгалалды ынчан чедип аар бис.

80

1 Хөгжүм башкарыкчызынга. Гиттит деп хөгжүм херексели үдээр . Асафтыы.

2 Бистиң күжүвүс болур Бурганга өөрүп ырлаңар,

Израильдиң Бурганын кый деп ырлаңар!

3 Өткүт ырдан бадырыңар, тимпандан соктаңар,

эткир үннүг чадаган биле чанзыга ойнаңар.

4 Ай чаазында, он бештиң айында,

байырлалывыс хүннеринде эдискиден этсиңер .

5 Иаковтуң Бурганы доктааткан,

Израильге айыткан дүрүм-хоойлу ындыг болгай.

6 Бурган ону Иосифтиң салгалынга,

Египетке удур үнүп тура , бадыткал кылдыр берген.

(Ол черниң дылын дыңнааш-даа, билбес турган бис.)

7 «Мен чоннуң эгиннеринде чүъктү дүжүрдүм,

ооң холдары аар ажылдан хосталы берди.

8 Кыстырып-кыйдыргаш, Мени кый дидиң –

ынчан сени камгалап кагдым ;

диңмирээшкин дагжап турар булуттан сеңээ харыыладым,

Мериваның суунуң чанынга сени шенеп турдум . Сэла

9 Мээң чонум, дыңна, Сеңээ удур херечилеп чугаалаар мен ,

о Израиль, Мени тооп дыңнаарың кай!

10 Сеңээ өске бурган турбазын,

хары бурганга мөгейбес сен .

11 Сени Египеттен үндүрүп эккелген Бурганың – Мен-дир мен,

аксың ажыдывыт – Дээрги-Чаяакчы мен сени тоттуруп каайн.

12 Ынчалзажок Мээң чонум Мээң үнүмнү тооп дыңнавады,

Израиль Меңээ чагыртпады.

13 Ынчангаш Мен оларга хамаарыштыр:

„Чөрүү улус боттары-ла билзин“ дээн мен –

бодалдарынга чагыртып чораайлар аан .

14 О, чонум Мени тооп дыңнаан болза,

Израиль Мээң оруумну истээн болза!

15 Мен ынчан ооң дайзыннарын базып,

ооң дарлакчыларынче холумну көдүрер ийик мен.

16 Дээрги-Чаяакчыны көрбес улус Аңаа чашпаалаар апаар –

кезээ мөңгеде ындыг болур.

17 А Израильди Мен эң чаагай далган-тараа-биле чемгерип,

эң амданныг ары-чигири-биле тоттурар ийик мен ».

81

Мизмор-ыр. Асафтыы.

1 Бурган хуралынга

Бурган туруп келгеш, бурганнар аразынга

шииткелин үндүрген :

2 «Чежеге дээр чөптүг эвес шииткел үндүрер силер,

бузуттуглар дээре кылдыр, улусту

чежеге дээр ылгай көөр силер? Сэла

3 Ядыы, өскүс кижини шын шиидиңер,

базындырган, түреңги кижиге чөптүг болуңар .

4 Ядыы-түреңги кижини камгалаңар,

ону бузуттуглар холундан адырыңар ».

5 Олар билбес-тир, угаап албаан-дыр,

караңгыда чоруп турар-дыр;

чер-делегейниң бүгү үндезиннери божаңайнып тур .

6 Мен: «Силер бурганнар-дыр силер, дөгереңер

Дээди Өрүкүнүң төлдери-дир силер» – деп чугааладым .

7 Ындыг-даа болза, кижилер ышкаш өлүп каар силер,

кандыг-даа ноян кижи ышкаш буураар силер .

8 Бурганым, чер-делегейни шын шиидип көрем –

бүгү чоннар Сээң өнчүң болгай.

82

1 Мизмор-ыр. Асафтыы.

2 Бурганым! Харыы-сөс чок олурба,

ыыт-шимээн, киржилге чок артпа, Бурганым .

3 Дыңна даан – дайзыннарың шимээргеп тур,

Сени көрбес улус баштарын көдүрүп келди;

4 олар Сээң чонуңга удур кара сагыштыг сүлчээ кылып,

кадагалаан улузуңну канчаптарын сүмележип тур .

5 Дайзыннар: «Израиль деп ат моон соңгаар дыңналбас кылдыр,

ол чонну барып узуткап кааптаалы» – дижир болду .

6 Чаңгыс эп-биле дугурушкаш,

Сеңээ удур эвилелдежип турар дайзыннарың бо-дур:

7 эдом чон, измаилчилер , моав чон база агар аймак ,

8 гевал , аммон, амалик чоннар,

филистимнер база Тирниң чурттакчылары.

9 Ассирия база оларга каттыжып ,

Лоттуң салгалынга дуза кадып тур. Сэла

10 Мадиан чонну тиилээниң дег база Киссон хем эриинге

Иавин биле Сисараны тиилээниң дег ,

дайзыннарыңны база шак ынчаар тиилеп көр;

11 демги улус Эн-Дор чанынга узуткаттыргаш,

черде өдек дег болу берген болгай .

12 Дайзыннарыңның нояннарын – Орив биле Зивти дег ,

шупту ·баштыңнарын – Зевей биле Салманны дег аажылап көр .

13 «Бурганга хамааржыр одар-белчиирлерни эжелеп аалы» –

деп турган улус ол-ла болгай.

14 Оларны каңмыыл сиген ышкаш аажыла , Бурганым,

хатка эстээн тараа саваңы дег кылып каг .

15 Оттуң арга-арыгны өрттедири дег,

чалбыыштың дагларны хуюктаары дег ,

16 оларны Бодуңнуң шуурганың-биле сывыртавыт,

казыргың-биле сүртедивит .

17 Оларның ат-алдарын баксырадывыт –

адың адап, Сенче чүткүзүннер, Дээрги-Чаяакчы!

18 Кочу-шоотка кирип, кезээ мөңгеде коргуушкунга алыссыннар,

бак атка кирип, узуткаттырып кагзыннар.

19 Олар Сени дың чаңгыс, Дээрги-Чаяакчы деп аттыг ,

бүгү чер-делегейни чагырган

Дээди Өрүкү Бурган деп билип алзын.

83

1 Хөгжүм башкарыкчызынга. Гиттит деп хөгжүм херексели үдээр . Корахтың оолдарыныы. Мизмор-ыр.

2 Аг-шериглиг Бурган,

Сээң өргээ-майгыныңның сеткилге тааржырын!

3 Дээрги-Чаяакчының өргээзиниң мурнунче эрттиксээш,

сеткилим хинчектени берди ,

бүгү бодум дириг Бурган дээш өөрүп, ырлап тур.

4 Бора-хөкпеш безин бодунга хоргадаар черни,

хараачыгай-даа төлдерин чыттырар уяны

Сээң өргүл бедигээштериңниң чанындан тып аар,

Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы,

мээң Хааным болгаш Бурганым!

5 Сээң өргээңде турумчуп алган улус амыр-чыргалдыг!

Олар Сени үргүлчү алгап-мактаар. Сэла

6 Сенден күш кирип ап турар,

Сээң өргээңге чедер орук дугайында

бодап турар улус амыр-чыргалдыг.

7 Олар Ыы-сыы шынаазы-биле эртип бар чыткаш,

аңаа суг бажын ажыдыптар,

чаъс ону ачы-буян-биле хөме аптар.

8 Олар улам-на күш кирер,

·Сионда бурганнарның Бурганы көстүп кээр .

9 Аг-шериглиг Дээрги-Бурган-Чаяакчы,

мөргүлүмнү дыңна!

Израильдиң Бурганы, кичээнгейиң сал! Сэла

10 О Бурган, дозуг-камгалалывыс ,

бээр көрнүп келем ,

Бодуңнуң шилип алган хааныңны деткип көрем!

11 Сээң өргээңниң мурнунга эрттирген чаңгыс-ла хүн безин

өске муң-даа хүнден дээре-дир.

Бурганымның бажыңының эргининиң чанынга турары –

бузуттуг улустуң өргээлеринге чурттаарындан дээре.

12 Дээрги-Бурган-Чаяакчы – хүн-дүр, дозуг-камгалал-дыр ,

Ол ээ көрнүүшкүн биле алдарны хайырлаар;

кем-буруу кылбас улуска ачы-буянын хайырлаарындан ойталавас.

13 Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы,

Сеңээ идегээр улус амыр-чыргалдыг!

84

1 Хөгжүм башкарыкчызынга. Корахтың оолдарыныы. Мизмор-ыр.

2 Дээрги-Чаяакчы,

Бодуңнуң чер-чуртуңга ээ-хайыралыг болган сен,

Израильге эки чолду эгиткен сен .

3 Бодуңнуң чонуңнуң кем-буруузун өршээп,

оларның шупту бачыттарын турбаан кылдыр санадың . Сэла

4 Бодуңнуң бүгү хорадаан хөңнүңнү оожургадып,

кыптыккан килеңиңни өжүрүп, чайлаттың .

5 Камгалакчывыс Бурган, бисти база катап тургузуп каг,

биске удур көдүрүлген килеңиңни соксадып көр.

6 Таанда-ла бисче кезээ мөңгеде килеңнээр сен бе,

салгалдан салгал дамчып үзүк-соксаал чок хорадаар сен бе?!

7 Сээң чонуң Сен дээш өөрүп-байырлаар кылдыр,

бисти база катап тынгарар болгай сен.

8 Дээрги-Чаяакчы, энерелиңни биске көргүс,

камгалалыңны биске хайырла.

9 Дээрги-Бурган-Чаяакчының

чүнү чугаалаарын дыңнап алыйн –

Ол Бодунуң чонунга, Аңаа бердинген улуска

амыр-тайбыңны аазап турар –

чүгле олар боттарының угаан чогун

база катап көргүспезин.

10 Шынап-ла, Оон коргар улуска

Ооң хайырлаар камгалалы чоокшулап келген-дир,

Ооң өндүр чырыы бистиң черивисти бүргеп аар-дыр!

11 Шынчы чорук биле энерел ынчан ужуражыр,

чөптүг чорук биле амыр-тайбың уткушкаш, мендилежир.

12 Алыс шын черден өзүп үнер,

чөптүг чорук дээрден көстүп кээр.

13 Дээрги-Чаяакчы ачы-буянны хайырлаар,

бистиң черивис дүжүдүн бээр .

14 Чөптүг чорук Ооң мурнунга чоруур ,

Ооң эртер оруун белеткеп бээр.

85

Мөргүл. Давидтии .

1 Дээрги-Чаяакчы, кулааң менче ээктирип,

харыылап көрем – чөгенчиг күжүр-дүр мен .

2 Мени каракта – Сеңээ бердинген мен,

Бурганым, Бодуңнуң чалчаңны камгала – Сеңээ ынаныр мен.

3 Дээрги, менче ээ көрнүп көр –

Сени хүннү бадыр кыйгырып тур мен.

4 Бодуңнуң чалчаңның сеткил-хөңнүн өөртүп көр –

Дээрги, сеткилим ханызындан Сеңээ мөргүп тур мен .

5 Дээрги, Сени кыйгырган шупту улуска

ачы-буянныг, ээ-хайыралыг база элбек энерелдиг сен .

6 Мээң мөргүлүмнү дыңна,

тейлээн үнүмче кичээнгейден сал, Дээрги-Чаяакчы.

7 Айыыл-халапка алыскан хүнүмде Сени кыйгырдым –

меңээ харыылаарыңны билир мен.

8 Дээрги, бурганнар аразында

Сен дег кым-даа чок ,

Сээңии дег ажыл-херектер база чок.

9 Сээң чаяап кааның хамык чоннар

чедип келгеш, мурнуңга мөгеер , адыңны алдаржыдар, Дээрги.

10 Сен – өндүр улуг сен, кайгамчык чүүлдерни кылып турар сен,

дың чаңгыс Бурган сен .

11 Дээрги-Чаяакчы, Сээң орууңну

эдерер кылдыр мени өөредип каг ,

ынчан Сээң шының ёзугаар амыдыраар мен;

бүгү-ле чүрээм-биле Сээң адыңга сөгүрүүйн .

12 Дээрги Бурган, Сени

бүгү чүлдү-чүрээмден алгап-мактаар мен,

Сээң адыңны кезээ мөңгеде алдаржыдар мен;

13 Сээң меңээ хайырлаан энерелиң өндүр улуг болгай:

амы-тынымны өлүглер оранының ·тамызындан адырган сен .

14 Бурганым, улуургак улус менче халдап келди,

түрлүг улус амы-тынымны үзер деп тур –

Сени тооп көрбес улус ол-дур .

15 А Сен, Дээргим,

килеңнээчел эвес, кээргээчел, ээ көрнүүчел, элбек энерелдиг

база бүзүрелдиг Бурган сен .

16 Көрүжүңнү менче углап, ээ көрнүп көр,

Бодуңнуң чалчаң болур меңээ күжүң хайырла –

чалча херээжениңниң оглу мени камгала .

17 Меңээ бүгү чүве эки боорунуң

бадыткал демдээн көргүс –

мени көөр хөңнү чок улус ону көрзүн, бак атка кирзин.

Дээрги-Чаяакчы, Сен меңээ дузалап,

аргалалды хайырлаан болгай сен.

86

1 Корахтың оолдарыныы. Мизмор-ыр.

2 Дээрги-Чаяакчы Бодунуң хоорайының

таваан ыдыктыг дагларда салган .

Ол ·Сионнуң эжик-хаалгазынга

Израильдиң шупту оран-саваларындан артык ынак .

3 Бурганның хоорайы , сээң дугайыңда

алдаржыдып чугаалап турар. Сэла

4 Бурган: «Мени чоок таныыр улуска

Рахав биле Вавилон чурттугларже айтыр мен.

Бо – филистимнер-дир,

бо – Тир биле Эфиопияның чурттакчылары-дыр.

Ол кижи аңаа, бо кижи дуу аңаа төрүттүнген» – дээр.

5 А ·Сион дугайында:

«Ол-даа кижи, бо-даа кижи Сионга төрүттүнген.

Дээди Өрүкү ол хоорайны

Боду үндезилеп тургузуп турар» – деп чугаалажыр .

6 Дээрги-Чаяакчы улустарны чизелеп:

«Ол кижи аңаа, бо кижи дуу аңаа төрүттүнген» деп бижип каар. Сэла

7 А ырлажып, самнап турар улус:

«·Сион, суум баштары шупту сенден аттыгып үнген » – дээр .

87

1 Мизмор-ыр. Корахтың оолдарыныы. Хөгжүм башкарыкчызынга. Үрер хөгжүмге үдээр, ырлаарынга таарыштырган. Маскил-ыр. Зерах уктуг Еманныы .

2 Дээрги-Чаяакчы – мени камгалап турар Бурган,

Сээң мурнуңда хүндүс-даа, дүне-даа

дуза дилеп кыйгырып тур мен .

3 Сеңээ мээң мөргүлүм четсин, кыйгымче кулааңны ээктир!

4 Айыыл-халап сеткилимниң эриин ажа берди,

амы-тыным өлүглер оранынче кирер деп барды .

5 Улус менче хөөрже кирип бар чыдар кижиже дег көрүп тур ,

күш-шыдал чок кижи дег болу бердим;

6 мени өлүглер аразынга чорзун дээш салыпкан,

чевегде чыдар өлүртүп каан улус дег мен –

ындыг улусту Сен ам сагынмас-даа болу бердиң ,

оларже холуң сунмас-тыр сен.

7 Сен мени алдыы оранче, дүмбей караңгы черже,

ханы ·тамыже киириптиң .

8 Сээң килеңиң мени хөме тавараан,

бүгү чалгыгларың-биле мени бүргей ап , хинчектеп тур сен. Сэла

9 Эш-өөрүмнү менден ырадып кааптың ,

мени оларның бужарзынар кижизи кылып кагдың ,

баш муңгаш байдалга таварышкаш, үнер арга тыппайн тур мен.

10 Качыгдалдан карактарым аарып тур:

хүннүң-не Сени кыйгырып,

холдарымны Сенче сунуп тур мен, Дээрги-Чаяакчы.

11 Өлүг улуска кайгамчык чүүл кылып бээр деп сен бе?

Өлүглер туруп келгеш, Сени алдаржыдар деп бе? Сэла

12 Сээң энерелиңни чевегге,

Сээң шынчыңны өлүм оранынга

чугаалаар кижи турар деп бе?

13 Сээң кайгамчык ажыл-херээңни дүмбей караңгыга ,

Сээң чөптүүңнү уттуушкун оранынга

билип шыдаар улус турар деп бе?

14 Дээрги-Чаяакчы, а мен Сени кыйгырып тур мен,

эртен эрте мээң мөргүлүм Сеңээ дыңналып чеде бээр .

15 Чүге менден ойталап тур сен,

чүге менден хая көрнүп тур сен, Дээрги-Чаяакчы?

16 Аныяамдан-на түрегдеп, өлүр чазып,

Сээң чорудупкан коргунчуг байдалдарыңны

шыдажып эртип, харыксырап чор мен.

17 Сээң килеңиң мени таварып эрте берген,

Сээң чорудупкан коргунчуг байдалдарың

мени узуткап каапкан ,

18 олар мени хүннү бадыр суг ышкаш хөме ап,

шупту каттыжып алгаш, бүзээлеп турар .

19 Сен мээң эш-өөрүмнү, ынак улузумну ырадып кааптың ,

мени чоок кижилеримден чарып кагдың .

88

1 Маскил-ыр. Зерах уктуг Эфанныы .

2 Дээрги-Чаяакчы, Сээң энерелиңни

мөңге шагда алгап ырлаар мен ,

Сээң шынчы чорууңну

салгалдан салгал дамчып чугаа-сөзүм медээлээр.

3 Бадыткаар мен:

энерелиң мөңгези-биле тургустунган,

шынчы чорууң дээрлерде доктааттынган.

4 «Шилип алганым хаан-биле керээ чардым,

Мээң чалчам Давидке:

5 „Үре-салгалыңны кезээ мөңгеде

үстүп төнмес кылып каар мен,

сээң дүжүлгеңни салгалдан салгал дамчып тургузар мен “ –

деп даңгырагладым» – дээн сен . Сэла

6 Дээрги-Чаяакчы,

Сээң кайгамчык ажыл-херектериңни дээрлер алдаржытсын ,

Сээң шынчы чорууңну

ыдыктыг төлээлериңниң чыыжынга алгап-мактазын.

7 Дээрлерде Дээрги-Чаяакчы-биле эннежир кым барыл?

Бурганның оолдарының аразында

Дээрги-Чаяакчы-биле дөмейлежир кым барыл?

8 Бурганның ыдыктыг төлээлериниң өндүр улуг чыыжынга

Ол аажок хүндүледир,

Бурганны хүрээлээн бүгү амытаннар Оон коргар.

9 Аг-шериглиг Дээрги-Бурган-Чаяакчы!

Сен дег күчүлүг өске кым барыл?

Сээң шынчы чорууң Сени бүргей апкан-дыр!

10 Далайның калчаалыг килеңин чагырар сен:

ооң чалгыглары көдүрлүрге, оожургадыр сен .

11 Сен Рахавты , секти дег, чылча базып турдуң ;

улуг күжүң-биле дайзыннарыңны тарадыр сывырыптың.

12 Дээрлер – Сээңии, чер база – Сээңии;

өртемчейни, ону долган бүгү чүвени Сен бодараттың .

13 Сен соңгу болгаш мурнуу чүктү чаяадың;

Фавор биле Эрмон даглар

Сээң адың дээш өөрүшкүлүг ырлажып тур.

14 Сээң күчү-күжүң улуг – холуң дыңзыг,

күштүг холуң бедидир көдүрүлген.

15 Чөптүг чорук биле шын шииткел – Сээң дүжүлгең үндезини ;

шынчы чорук биле энерел Сени медээлеп бар чыдар.

16 Бурганны өөрүшкүлүг алдаржыдып билир чон амыр-чыргалдыг.

Дээрги-Чаяакчы, олар Сээң

чырыткылыг шырай-арныңны көрүп чоруур .

17 Хүннү бадыр Сээң адың дээш өөрүүрлер-дир,

Сээң чөптүүң-биле бедидир көдүртүрлер-дир.

18 Сен – улузуңнуң алдарлыг күжү сен;

Сээң ээ көрнүүшкүнүң-биле

күчү-күжүвүс бедидир көдүрткен-дир.

19 Бистиң камгалалывыс Дээрги-Чаяакчыдан кээр ,

бистиң хаанывыс – Израильдиң ыдыктыг Бурганының төлээлекчизи.

20 Сеңээ бердинген кижиге ·ажыдыышкын кылып тура,

кажан-бир шагда мынча дээн сен:

«Мээң чалчам Давидти тып алдым,

ону ыдыктыг олива үзү-биле чаап кагдым ;

ол мөге-шыырак кижиге дуза көргүстүм,

чон аразындан шилиттинген кижини бедидир көдүрдүм.

22 Мээң холум ону кадагалаар,

Мээң күчү-күжүм ону быжыктырар.

23 Дайзын ону ажып-тиилеп шыдавас,

кара сагыштыг кижи ону бастып шыдавас.

24 Ооң мурнунга дайзыннарын чылча шавар мен,

ону көрбес улусту узуткаар мен .

25 Шынчым биле энерелим ооң-биле артып каар,

Мээң адым ачызында ооң күчү-күжү немежир.

26 Ооң холун далайга чедир,

күштүг холун хемнерге чедир сундурар мен .

27 Ол Мени: „Сен – мээң Ачам сен, Бурганым сен,

мени камгалаар Хая сен “ – деп адаар.

28 Мен ону дун оглум кылып аар мен ,

чер-делегейниң хааннарындан бедидир олуртур мен ;

29 Бодумнуң энерелимни аңаа кезээ мөңгеде көргүзер мен,

ооң-биле чарган керээмге шынчы боор мен .

30 Ооң үре-салгалы кезээ мөңгеде үстүп төнмес,

ооң дүжүлгези, дээр туруп турда , тендиш дивес.

31 А ооң үре-салгалы Мээң хоойлумну үрээр болза,

дүрүмнеримни сагывас болза,

32 Мээң чагыгларымны тоовас болза,

айтыышкыннарымны күүсетпес болза,

33 Мен оларны кемниг херектери дээш – шыкпыыш-биле,

бачыттары дээш – кымчы-биле кезедир мен .

34 Ынчалзажок энерелимни Давидтен дедир албас мен,

шынчы чоруумну өскертпес мен .

35 Чарган керээмни үревес мен,

аксымдан үнген сөстеримден ойталавас мен.

36 Мен Бодумнуң ыдыктыым-биле

чаңгыс катап даңгыраглаан мен –

Давидти мегелеп каар ужурум чок.

37 Давидтиң үре-салгалы кезээ мөңгеде артар,

ооң дүжүлгези, хүн дег, Мээң мурнумга чырыыр,

38 ай дег, кезээ мөңгеде турар, а шынчы херечи – дээрлерде ». Сэла

39 А Сен ам Бодуңнуң шилип алган хааныңны кааптың,

оон ойталадың, олче килеңней бердиң ;

40 Бодуңнуң чалчаң-биле чарган керээңни тоовайн бардың,

чалчаңның оваадайын черже дүжүр октаптың ;

41 ооң чурттаан хамык ханаларын үрегдеп, шивээлерин бузуп кааптың .

42 Чаны-биле эрткен-дүшкен улус

дөгерези ону үптеп-тонап тур,

кожаларынга ол кочу-шоот болду.

43 Сен ооң дарлакчыларының күчү-күжүн өстүрдүң,

ооң хамык дайзыннарын амыраттың.

44 Ооң хылыжының чидиг бажын

дайын-чаа үезинде дайзынга дыынмас кылып кагдың;

45 ооң өндүр чайынын хунаагаш, дүжүлгезин черже дүжүр октаптың;

46 ооң чалыы үезин кызыргаш, бак атка киирип кагдың . Сэла

47 Дээрги-Чаяакчы, чежеге дээр чаштынар сен?

Кезээ мөңгеде бе?

Сээң килеңиң, от дег, чежеге дээр кыптыгарыл?

48 Назыным аргажогун бодап көр.

Кижи амытанны кандыг хоозун куруг чуртталга дээш чаяаган сен?

49 Мөңгези-биле амыдырап, өлүм көрбес кижи бар бе?

Алдыы орандан амы-тынын чайладып шыдаан кижи бар бе? Сэла

50 Биеэги энерелиң кайыл, Дээрги?

Давидке шынчы чорууң-биле даңгыраглааның бода!

51 Дээрги, Сээң чалчаларыңның

бүгү күштүг чоннарга базындырып келгенин –

ишти-хөңнүм саргыдып чоруур

шак ол дарлаашкынны бодап келем;

52 Сээң дайзыннарыңның дора көрүүшкүнү кандыг ийик,

Дээрги-Чаяакчы, Сээң шилип алган хааныңны

кайы хире дорамчылаар ийик!

53 Дээрги-Чаяакчыга кезээ мөңгеде алдар!

·Аминь, ындыг-ла болзунам!

89

1 Мөргүл. Бурганның кижизи – Моисейнии .

2 Дээрги, Сен биске

салгалдан салгал дамчып хоргадал бооп чор сен .

3 Даглар төрүттүнериниң-даа мурнунда ,

чер биле өртемчейни чаяап кааныңның-даа мурнунда, үе-дүптен бээр,

кезээ мөңгеде Бурган-дыр сен!

4 Сен кижини довуракче хуулдуруп:

«Кижи амытан, келген чериңче дедир эг!» –

деп турар-дыр сен .

5 Сээң мурнунга муң чыл, дүүнгү хүн дег ,

дүнеки каш шак дег, эскет чок эрте бээр .

6 Сен кижилерни мөңге уйгуже,

үер дег, арыда шаап аппаар сен ;

ол улус – эртен үнүп келгеш,

бүрүленип, чечектелгеш,

кежээ кадып, оңуп каар оът-сиген дег .

7 Бис Сээң килеңиңге узуткаттыргаш, чиде бээр бис,

Сээң хорадаарыңдан коргуп-сүртээр бис.

8 Сен бистиң кем-буруувусту мурнуңга бөле салып аар сен,

чажыт чүүлдеривис

Сээң арын-шырайыңның чырыынга өттүр көстүп кээр .

9 Сен килеңнээриңге, бистиң бүгү назынывыс хей баар,

чуртталгавыс чылдарын, үндүр тынган дег,

дүрген төтчеглеп кааптар бис.

10 Чурттап эртер хүннеривис чеден чылга деңнежир ,

а күштүг улус болза, сезен-даа хар чедир чурттаар,

ол хуусааның дургузунда бисти

муңгарал биле хилинчек тудуп чиир ,

чуртталгавыс караш дээр, өлүмче ужуга бээр –

ол-ла-дыр бис.

11 Сээң килеңиң күжүн эки билир кижи бар бе?

Сенден коргарывыс Сээң килеңиңниң күжүнге дүгжүр.

12 Назынывыс хүннерин шын үнелээринге өөредип көр –

мерген угаанны чүрээвис-биле чедип аалы .

13 Дээрги-Чаяакчы, килеңиң соксадып көр!

Кажанга дээр килеңнээр сен?!

Бодуңнуң чалчаларыңны өршээп көр.

14 Эртен бисти энерелиң-биле тоттур,

ынчан бүгү назынывыста өөрүп-хөглээр бис.

15 Бисти хинчектеп келген хүннериң саны-биле,

айыыл-халап көрүп келгенивис чылдарның хемчээли-биле

биске өөрүшкү-хөгнү шаңна.

16 Сээң ажыл-херээң Бодуңнуң чалчаларыңга,

Сээң өндүр чырыың оларның үре-салгалынга көзүлзүн.

17 Дээрги Бурганывыстың чаагай сеткили биске илерезин.

Холдарывыстың кылган ажыл-херектеринге

чедиишкинден хайырла, Дээрги-Чаяакчы,

холдарывыстың ажыл-херектеринге

чедиишкинден хайырла .

90

1 Дээди Өрүкү Бурганның чаглааның адаанда

чурттап турар болзуңза ,

Күчүлүг Бурганның хөлегезинде дыштанып турар болзуңза,

2 Дээрги-Чаяакчыга: «Бурганым,

Сен мээң хоргадалым сен, быжыг шивээм сен ,

мен Сеңээ идегээр мен» – деп чугаалаар сен.

3 Ол сени аңчының дузаандан чайладып ,

өлүмнүг аарыгдан камгалаар,

4 Бодунуң чалгыннары-биле шуглап аар,

Ооң чүглериниң адаанга чаштына бээр сен ;

Ооң шынчы чоруу сеңээ камгалалдың куяк хеви дег болур.

5 Дүне – коргунчуг айыылдардан ,

хүндүс – ужуп чоруур согундан кортпас сен .

6 Дүмбей караңгыда кедеңгирлээн халдавырлыг аарыгдан,

дал дүъште алгаш баар хамчык аарыгдан кортпас сен.

7 Муң кижи сээң чаныңга, түмен кижи оң талаңга

кырлып каар-даа болза, сенче ол бүгү аарыг-човалаң халдавас.

8 Чүгле ийи карааң-биле көөр сен –

бузуттугларның кеземче алганын көөр сен .

9 «Дээрги-Чаяакчы – мээң хоргадалым» – деп чугаалаан болгай сен,

Дээди Өрүкүнү бодуңга шивээ кылдыр шилип алган болгай сен .

10 Бак чүве сеңээ хора чедирбес,

айыыл-халап сээң аал-ораныңче чоокшулавас .

11 Ол сени шупту оруктарыңга камгалаар кылдыр

Бодунуң төлээлеринге чагып каар,

12 олар сени, будуң дашка тептикпезин дээш ,

холдары-биле көдүрүп аарлар .

13 Араатан биле чыланны базар сен,

арзылаң биле хоран дылдыг чыланны таптаар сен .

14 Бурган мынча дээн: «Ол кижи меңээ ынак-тыр,

ынчангаш ону кадагалаар мен ;

ол Мээң адымны хүндүлеп билип алган боорга,

ону айыылдан адырар мен .

15 Мени кый дээрге, аңаа харыылаар мен ;

ол айыыл-халапка алзып аарга, ооң чанынга турар мен,

ону камгалап, алдаржыдар мен.

16 Узун назынны аңаа пөктүр хайырлап ,

камгалалымны көргүзер мен».

91

1 Амыр-дыш хүнүнде ырлаар мизмор-ыр.

2 Дээрги-Чаяакчыны алгап-мактаары ачылыг-дыр ;

Дээди Өрүкү, Сээң адыңны алгап ырлаары эки-дир;

3 эртен – Сээң энерелиңни,

кежээ – шынчы чорууңну медээлээри эки-дир;

4 чанзыга, чадаганга үдеткеш, Сеңээ ырлаары эки-дир!

5 Дээрги-Чаяакчы, Сээң ажыл-херээң мени өөртүп тур,

Сээң холуңнуң боттандырган чүүлдери дээш,

өөрүп ырлап тур мен.

6 Сээң ажыл-херээң өндүр улуг-дур, Дээрги-Чаяакчы ;

Сээң бодалдарың кайгамчык ханы-дыр!

7 Олар ындыг дээрзин чүгле мелегей кижи билбес,

чүгле бүдүүлүк кижи угаазылап шыдавас.

8 Бузуттуг улус оът-сиген дег өзүп үнүп,

бачыт үүлгедикчилери чечектелип турар-даа болза,

кезээ мөңгеде узуткаттырар.

9 А Сен, Дээрги-Чаяакчы,

кезээ мөңгеде бедидир көдүрткен сен .

10 Дайзыннарың бо-дур, Дээрги-Чаяакчы, олар кырлып тур,

бачыт үүлгедикчилери шупту тарай шаптырып аар.

11 Сен мээң күчү-күжүмнү,

мөге-шыырак шарыныы дег, өстүрүп бердиң,

мени чаа олива үзү-биле хүндүлеп чаап кагдың ;

12 дайзыннарым буураашкынын караам-биле көрүп кагдым ,

халдап келген өжээтеннерим аштырыышкынын кулаам-биле дыңнап кагдым.

13 Чөптүг-шынныг улус пальма ыяш дег чечектелир ,

Ливан сыннарында пөш дег бедип өзер .

14 Оларны Дээрги-Чаяакчының өргээзинде тарып каан,

олар Бурганывыстың бажыңының мурнунга чечектелир .

15 Олар кырый бергеш-даа, чимизин бээр –

быжыг, ногаан артып каар.

16 Ынчангаш мээң чалым-хаям болур

Дээрги-Чаяакчы чөптүг дээрзин,

Ында шын эвес чүве чок дээрзин олар медээлээр .

92

1 Дээрги-Чаяакчы хааннап турар!

Ол өндүр чырыкты хеп дег кедип алган ,

күчү-күштү кеткеш, куржанып алган,

Дээрги-Чаяакчы өртемчейни божаңнавас кылдыр

быжыг үндезинде тургузуп каан.

2 Сээң дүжүлгең шаг шаанда үндезилеттинип тургустунган,

үе-дүптен бээр бар турган сен .

3 Суглар шимээргеп турду, Дээрги-Чаяакчы,

суглар ыыт-шимээнин улгаттырып турду,

агым суглар дагжап турду .

4 Ынчалзажок бедидир көдүрткен Дээрги-Чаяакчы

хөй сугларның ыыт-шимээнинден-даа,

далайның сүртенчиг чалгыгларындан-даа күчүлүг.

5 Сээң хоойлуларың ылап шынныг,

Сээң өргээңге кезээ мөңгеде ыдыктыг болуру чогуур.

93

1 Өжээн негекчизи Бурган, Дээрги-Чаяакчы,

өжээн негекчизи Бурган, чырып көстүп келем!

2 Чер-делегейниң Шииткекчизи, туруп келем ,

улуургак улуска чогуур кеземчени онааштырып көрем.

3 Дээрги-Чаяакчы, чежеге дээр

бузуттуг улус өөрүп-байырлаарыл, чежеге дээр?!

4 Олар бардам сөстер эдип, аажок турлар,

бузут үүлгедикчилери шупту мактанып турлар;

5 Сээң чонуңну бастып турлар,

Дээрги-Чаяакчы,

Сээң өнчүң болур улусту дарлап турлар .

6 Дулгуяк херээженни база өскээртен келген кижини өлүрүп,

өскүс-чавыс улусту чок кылып турлар .

7 «Дээрги-Чаяакчы көрбес-тир ийин,

Израильдиң Бурганы билбес-тир ийин» – дижирлер-дир .

8 Чон аразында бүдүүлүк улус, угаан кириңер!

Мелегей улус, кажан орталаныр силер?!

9 Бисти кулактыг кылып каан Бурган дыңнавас деп бе,

карак чаяап берген Бурган көрбес деп бе?

10 Чоннарны эдип-чазап турар Бурган

оларга яла онааштырбас деп бе?

Кижи амытанны билиглерге өөредип турар Дээрги-Чаяакчы

улустуң бодалдарын билир, олар – хей-бус дээрзин билир! .

12 Дээрги-Чаяакчы, Сээң эдип-чазап турарың,

дүрүм-хоойлуңга өөредип турарың кижи амыр-чыргалдыг .

13 Бузуттуг хейге оңгар кастынгыжеге чедир,

Сен ол кижиге айыыл-халап үезинде

сагыш амыр боорун хайырлаар деп турар-дыр сен.

14 Дээрги-Чаяакчы Бодунуң чонундан ойталавас,

Бодунуң өнчүзү болур улусту каапкаш барбас!

15 Шииткел база катап чөптүг чорукка үндезилеттинер,

мөзүзү эки бүгү улус ону эдерер.

16 Кым мен дээш бак сагыштыг улуска удур туржурул?

Кым меңээ болчуп, бузут үүлгедикчилеринге удур туржурул?

17 Дээрги-Чаяакчы меңээ дузалаваан болза,

алдыы оранның шыпшыңынче бада бээр чыгыы турган мен .

18 «Будум тендиш деп тур!» – деп турган үемде,

Сээң энерелиң меңээ чөленгииш бооп турду, Дээрги-Чаяакчы.

19 Ишти-хөңнүмде дүвүрел көвүдээн тудум,

Сээң аргалалың сеткилимни сергедип чор.

20 Дүрүм-хоойлуну ажыглап, улуска бак чүве кылып,

оларны узуткап чоруур чагырыкчылар

Сээң-биле чаңгыс эп-сеткилдиг болур бе?

21 Олар бөлүглешкеш, чөптүг-шынныг кижиже халдап,

кем-буруу чок улусту өлүрүп шиидип турар-дыр .

22 Ынчалзажок Дээрги-Чаяакчы – мээң быжыг шивээм,

Бурганым – мээң хоргадаар хаям .

23 Ол бузуттугларга кем-буруузу дээш кеземче көргүзер,

оларны багы дээш узуткап каар.

Дээрги-Чаяакчы – Бурганывыс оларны чок кылып каар.

94

1 Барып, Дээрги-Чаяакчыга өөрүшкүлүг ырлап берээл,

камгалал бээр Хаявысты ыыткыр алгап ырлаал!

2 Алдаржыдып ырлавышаан, Ооң мурнунга чеде берээл,

ырларывыска Ону алгап ырлаал!

3 Дээрги-Чаяакчы дээрге өндүр улуг Бурган,

бүгү бурганнарны чагырар өндүр улуг Хаан болгай.

4 Черниң ханызы-даа, дагларның баштары-даа Ооң холунда.

5 Далай-даа Ооңуу болур, ону Ол чаяаган,

кургаг черни-даа Ооң холдары бодараткан .

6 Барып, Дээрги-Чаяакчының –

бистиң Чаяакчывыстың мурнунга сөгүрүп,

мөгейээли, дис кырынга олураалы .

7 Ол – бистиң Бурганывыс-тыр,

а бис – Ооң коданында чон бис

база Ооң карактааны хойлар бис .

Бөгүн Бурганның мынча дээн үнүн дыңнап каан болзуңарза :

8 «Меривага дег, ол хүнде ээн кургаг ховуда Массага дег,

чүректериңер дашталдырбаңар .

9 Ынчан аңаа силерниң ада-өгбеңер Мээң кылган

ажыл-херектеримни көргеш-даа, Мени шенеп турган.

10 Дөртен чыл дургузунда ол улус Мээң хөңнүмге дээп кээрге:

„Бо дээрге чүректери будалып чоруур,

Мээң оруктарымны билип албаан чон-дур“ – дээш,

11 килеңней берип: „Олар Мээң амыр-дыжым черинче

кирбес“ – деп даңгыраглаан мен ».

(1 Чыл. 16:23-33)

95

1 Дээрги-Чаяакчыга чаа ырдан ырлап бериңер ;

бүгү чер-делегей, Дээрги-Чаяакчыны алгап ырла!

2 Дээрги-Чаяакчыга ырлап бериңер, Ооң адын алгап-йөрээңер ,

хүннүң-не Ооң камгалалын медээлеңер.

3 Шупту чоннарга – Ооң алдарын, бүгү аймактарга –

Ооң кылган кайгамчык чүүлдерин чугаалап чедиңер .

4 Дээрги-Чаяакчы өндүр улуг база макталга төлептиг ,

өске бурганнардан артык коргунчуг болгай .

5 Өске чоннарның бурганнары шуптузу хоозун дүрзүлер-дир,

а Дээрги-Чаяакчы дээрлерни чаяаган болгай .

6 Чайынналчак мактал-хүндү – Ооң мурнунда,

күчү-күш болгаш каас-чараш чорук – Ооң ыдыктыг өргээзинде.

7 Чоннарның аймактары, Дээрги-Чаяакчыны мактаңар,

Ооң алдары биле күчү-күжүн мактаңар;

8 Дээрги-Чаяакчының алдарлыг адын алгаңар,

өргүлдериңер ап алгаш,

Ооң өргээзиниң шөлүнче кирип келиңер.

9 Дээрги-Чаяакчы Бодунуң ыдыктыг өргээзинге турда,

Аңаа мөгейиңер.

Бүгү чер-делегей, Ооң мурнунга коргуп сириле!

10 Чоннарга дамчыдып чугаалаңар: Дээрги-Чаяакчы хааннап турар!

Ол өртемчейни быжыг үндезинде тургузуп каан – тендиш дивес-тир.

Чоннарны Ол чөптүү-биле шиидер-дир.

11 Дээрлер өөрүп-хөглезин, чер-делегей өөрүп-байырлазын;

далай болгаш ону долган бүгү чүве шимээргеп доюлзун!

12 Хову-шөлдер болгаш ында амыдыраан бүгү чүве өөрүзүн,

арга-эзимде шупту ыяштар өөрүп ырлашсын!

13 Дээрги-Чаяакчының мурнунга олар өөрүзүн,

Ол чер-делегейни шын шиидер дээш кел чыдар болгай.

Ол өртемчейни Бодунуң чөптүү-биле,

бүгү чоннарны – алыс шынныы-биле шиидер-дир .

96

1 Дээрги-Чаяакчы хааннап турар!

Чер-делегей өөрүзүн, эңдерик ортулуктар хөглезин!

2 Дээрги-Чаяакчыны сырый кара булут хүрээлеп турар;

чөптүг чорук биле шын шииткел – Ооң дүжүлгезиниң үндезини .

3 Долгандыр турар дайзыннарны өрттендир чиртпишаан,

Ооң мурнунда от хып бар чыдар .

4 Ооң чаңныктары өртемчейни чырыдар,

чер-делегей ону көргеш, сүрээдеп сирилээр .

5 Даглар Дээрги-Чаяакчының мурнунга –

бүгү чер-делегейниң Чагырыкчызының мурнунга –

чук ышкаш эстип тур .

6 Дээрлер Ооң чөптүүн медээлеп тур ,

бүгү чоннар Ооң өндүр чырыын көрүп тур.

7 Дүрзү-бурганнарга мөгейген, хоозун дүрзүлер-биле мактанган

бүгү улус бак атка кирер .

Бүгү бурганнар, Аңаа мөгейиңер!

8 Сээң шиитпирлериңни дыңнааш, ·Сион өөрүп-байырлап тур,

Иудеяның хоорай-суурлары өөрүп-хөглеп тур,

Дээрги-Чаяакчы .

9 Сен бүгү чер-делегейниң кырында өрү көдүрткен-дир сен,

бүгү бурганнардан бедий берген-дир сен , Дээрги-Чаяакчы.

10 Дээрги-Чаяакчыга ынак улус,

бузутка хөңнүңер чок болуңар!

Ол Бодунга бердинген улустуң амы-тынын камгалаар ,

оларны бак улустуң холундан адырар.

11 Чөптүг-шынныг кижиге – чырык чырыыр ,

мөзүзү эки кижи – өөрүп-хөглээр.

12 Чөптүг-шынныг улус, Дээрги-Чаяакчы дээш өөрүңер ,

Ооң ыдыктыг адын алдаржыдыңар!

97

Мизмор-ыр.

1 Дээрги-Чаяакчыга чаа ырдан ырлап бериңер ;

Ол кайгамчык чүүлдерни боттандырган болгай,

Ооң ыдыктыг күчү-күштүг холу Аңаа тиилелгени эккелди .

2 Дээрги-Чаяакчы Бодунуң тиилелгезин көргүстү,

Бодунуң чөптүүн, өске чоннар көрүп турда, ажытты.

3 Ол Бодунуң израиль чонунга

шынчызы биле энерелин бодап келди.

Чер-делегейниң кайы-даа ужу-кыдыы

Бурганывыстың тиилелгезин көрүп кагды .

4 Бүгү чер-делегей, Дээрги-Чаяакчыны алгап ырла ,

өөрүп-хөглеп, байырлап ырла!

5 Ырны чадаганга үдеп ойнавышаан,

Дээрги-Чаяакчыны алгап ырлаңар!

6 Хаанывыс болур Дээрги-Чаяакчының мурнунга

трубалар биле эдискилер этсип, өөрүп-байырлаңар!

7 Далай болгаш ону долган бүгү чүве,

чер-делегей болгаш ында амыдыраан

бүгү чүве шимээргеп доюлзун .

8 Хемнер адыштарын часказын ;

даглар хары угда өөрүп-байырлазын!

9 Олар Дээрги-Чаяакчының мурнунга өөрүп-байырлазын,

чер-делегейни шиидер дээш, Ол кел чыдар болгай.

Дээрги-Чаяакчы өртемчейни – чөптүү-биле,

чоннарны – шынга дүүштүр шиидер .

98

1 Дээрги-Чаяакчы хааннап турар ,

бүгү чоннар сүрээдеп сирилезин!

Ол ·херувимнер кырында саадаан-дыр ;

бүгү чер-делегей шимчеп сирилезин!

2 Дээрги-Чаяакчы ·Сион дагга өндүр бедик,

бүгү чоннарның кырында Ол өрү көдүрткен!

3 Сээң өндүр улуг болгаш сүрээденчиг адыңны олар алдаржытсын;

ол ат ыдыктыг болгай.

4 Күчүлүг Хаан чөптүг чорукка ынак .

Сен чөптүг чорукту доктаадып кагдың,

шынчы чорукту Израильге эккеп бердиң.

5 Дээрги-Чаяакчыны – Бурганывысты алгап-мактаңар;

Ооң буттарын салыр черинге мөгейиңер,

ол чер ыдыктыг болгай!

6 Моисей биле Аарон Бурганның бараалгакчылары тургаш,

Самуил Ооң адын кыйгырган улустуң бирээзи тургаш,

Аңаа мөргүп, Ону кыйгырып турганнар,

а Дээрги-Чаяакчы оларга харыылаан .

7 Дээрги-Чаяакчы булут чагы аразындан олар-биле чугаалашкан ,

а олар Ооң чагыгларын болгаш

Ооң берген дүрүм-хоойлузун сагып турганнар.

8 Дээрги-Чаяакчы, Бурганывыс, Сен оларга харыыңны бердиң!

Оларны өршээп шыдаар,

үүлгедиглери дээш кезедир Бурган болдуң .

9 Дээрги-Чаяакчыны – Бурганывысты кымдан арттыр мактаңар,

Ооң ыдыктыг даанга мөгейиңер,

чүге дээрге Дээрги-Чаяакчы Бурганывыс ыдыктыг болгай.

99

Өөрүп четтириишкинниң мизмор-ыры.

1 Бүгү чер-делегей, Дээрги-Чаяакчыны алгап ырла!

2 Дээрги-Чаяакчыга өөрүшкүлүг мөгейиңер,

Ооң мурнунче Ону алгап ырлап барыңар!

3 Дээрги-Чаяакчы – Бурган дээрзин билип алыңар ,

Ол бисти чаяап каан, Аңаа хамааржыр бис,

Ооң чону болгаш Ооң коданының хойлары бис .

4 Ооң эжик-хаалгазынче – өөрүп четтирип,

Ооң өргээзинче – алгап-мактап кириңер.

Ону мактаңар, Ооң адын алгап-йөрээңер!

5 Дээрги-Чаяакчы ачылыг-дыр,

Ооң энерели – кезээ шагда үстүп төнмес-тир ;

Ооң шынчы чоруу – салгалдан салгал дамчып артар.

100

Давидтии. Мизмор-ыр.

1 Энерел биле чөптүг шииткелди ырлаар мен,

Дээрги-Чаяакчы, Сеңээ ырлап бээр мен .

2 Кем-буруу чок орукту бодап чор мен : аңаа кажан чеде бээр мен?

Оран-савамда бодумну арыг чүректиг алдынып чор мен .

3 Кандыг-даа дүржок чорукту

мен көрүп турумда кылырын чөпшээревес мен,

кемниг херектерни көөр хөңнүм чок – олар меңээ чыпшынмас.

4 Улуургак чүректи бодумдан ырадыр мен,

кара сагыш ишти-хөңнүмге турбас.

5 Өске кижини бүдүү нүгүлдээр хейни узуткап каар мен ;

турамык көрүштүг, улуургак кижиден хөңнүм калыр .

6 Карактарым чер-делегейде бүзүрелдиг улусче көрүнген –

олар мээң чанымга олурар эргелиг;

кем-буруу чок орук-биле бар чыдар кижи

меңээ бараан болур.

7 Мээң оран-савамга кара сагыштыг кижи чурттап шыдавас,

мээң мурнумга мегечи кижи артып каап шыдавас.

8 Эртенниң-не чуртумнуң буруулуг улузун узуткап эгелээр мен –

Дээрги-Чаяакчының хоорайында

шупту бузут үүлгедикчилерин

дазылындан тура тыртып, узуткаар мен .

101

1 Харыксырай бергеш, Дээрги-Чаяакчының мурнунга бодунуң хомудалын чугаалап турар түрегдээн кижиниң мөргүлү .

2 Дээрги-Чаяакчы, мөргүлүмнү дыңна,

дуза дилээн кыйгым Сеңээ четсин.

3 Айыыл-халап хүнүнде менден хая көрүнме,

кулааңны менче ээктир, кыйгырган хүнүмде дүрген харыыла.

4 Амыдыралым ыш дег эстип читти ,

сөөктерим одагда оттуг кезек дег өрттенип калды .

5 Чүрээм оът-сиген дег саза бастырып, кадып калды ,

аъш-чем чиир безин хөңнүм чок апарды .

6 Човууртап тур мен, сөөктерим эът-кежимге чыпшына берди.

7 Ээн куруг черлерде куш-биле дөмей апардым,

бузундуларда чурттаан үгү дег болу бердим .

8 Уйгум келбестеп, сери кырында

чааскаанзыргай бора-хөкпеш дег орар-дыр мен.

9 Дайзыннарым хүннү бадыр мени бак сөглээр-дир,

мени кочулаан улус мээң адым-биле карганыр-дыр .

10 Хүлдү аъш-чем кылдыр чип,

суксунумга карак чажын холуп келдим .

11 Сээң килеңнеп хорадааныңдан ынчалдыр болганы ол –

Сен мени өрү көдүргеш, дүжүр октаптың.

12 Назыным хөлеге дег чидип бар чыдыр ,

оът-сиген ышкаш када бердим.

13 А Сен, Дээрги-Чаяакчы,

дүжүлгеңге кезээ мөңгеде саадаар сен ,

улус Сени салгалдан салгал дамчып сактып чоруур .

14 Сен туруп келгеш , ·Сионга ээ-хайыралың көргүзер сен –

ону өршээр үе келген-дир, ындыг үе-шаг ол-дур .

15 Сээң чалчаларыңга ·Сионнуң даштары эргим болгай,

ооң довураа дээш безин хараадап турарлар болгай .

16 Ол үеде бүгү чоннар Дээрги-Чаяакчының адын,

чер-делегейниң шупту хааннары алдарлыг Сени аажок хүндүлээр-дир .

17 Дээрги-Чаяакчы ·Сионну катап тургузар,

Ооң өндүр чырыы чайынналып көстүп кээр .

18 Чаржынчыг түреңги улустуң мөргүлүн Ол хүлээп аар,

оларның чалынганын тоовайн барбас.

19 Ол бүгүнүң дугайында улус келир салгалга бижип, арттырып каар ,

ынчан Дээрги-Чаяакчының чаяап каар чону Ону алгап-мактаар.

20 Чүге дээрге Дээрги-Чаяакчы

Бодунуң ыдыктыг кудайындан черже көрген,

дээрлерден черже хайгаарап көрген .

21 Ол хоругдаткан кижиниң човуурун дыңнап каарын,

өлүр четкен улусту хостаарын күзээн .

22 Ынчан чоннар биле күрүнелер

Дээрги-Чаяакчыга бараан болур дээш шупту чыглып кээп,

·Сионга Дээрги-Чаяакчының адын алгаар,

Иерусалимге Ону мактаар .

24 Ол мээң күжүмнү орук ара төндүрдү, назынымны кыскалатты.

25 Мен ынчан: «Бурганым, назыным орту чедип чорда,

мени алгаш барба» – дидим.

А Сен мөңге чурттаар сен .

26 Үе-дүпте чер-делегейни үндезилеп тургустуң ,

дээрлер база Сээң холуңнуң чаяалгазы.

27 Чер биле дээр чиде-даа бээрге, Сен артып каар сен,

олар шупту хеп ышкаш элеп каар ;

оларны Сен тон ышкаш солуп кааптарыңга,

солуттунуп, чиде бээрлер .

28 А Сен биеэги хевээр сен, Сээң назының төнчү чок .

29 Сээң чалчаларыңның ажы-төлү

бо черге амыдырап артар, оларның үре-салгалы

Сээң хайгааралың адаанга бут кырынга быжыг турар .

102

Давидтии.

1 Сеткилим Дээрги-Чаяакчыны алгап-йөрээзин ,

бүгү ишти-хөңнүм Ооң ыдыктыг адын алгап-йөрээзин!

2 Сеткилим Дээрги-Чаяакчыны алгап-йөрээзин,

Ооң хайырлаан хамык ачы-буянын утпазын!

3 Ол мээң шупту кем-буруумну өршээр,

хамык аарыымны экиртир ;

4 амы-тынымны өлүмден адырар,

энерел болгаш ээ-хайыралы-биле мени бүргээр ;

5 амыдыралымны ачы-буян-биле долдурар;

эзирнии дег, чалыы назыным чаартынып, эглип кээр .

6 Дээрги-Чаяакчы бүгү базындырган улуска

чөптүг чорук биле шын шииткелди көргүзер.

7 Ол Бодунуң оруктарын Моисейге,

ажыл-херектерин – израиль чонга көргүскен.

8 Дээрги-Чаяакчы килеңнээчел эвес,

кээргээчел, ээ көрнүүчел база элбек энерелдиг ;

9 Ол бисти үзүк-соксаал чок буруудатпас,

кезээ мөңгеде хорадавас .

10 Ол биске кем-буруувус ёзугаар хамаарылга көргүспеди,

бисти бачыттарывыс ёзугаар кезетпеди .

11 Чүге дээрге дээрниң черден бедии дег,

Ооң энерели Оон коргар улуска өндүр бедик ;

12 чөөн чүктүң барыын чүктен ырак турары дег,

бузуттарывысты Ол бистен ырадып каапты ;

13 ачазының оолдарынга ээ-хайыралыы дег ,

Дээрги-Чаяакчы Оон коргар улуска ээ-хайыралыг.

14 Ол бистиң чүден бүткенивисти билир,

довурактан тывылганывысты бодап чоруур .

15 Кижиниң назыны оът-сиген дег: шөлде чечек дег частып кээр ,

16 а салгын-хат эстедир хадып эртерге, ол чиде бээр,

ооң турган чери ону ам танывайн баар .

17 А Дээрги-Чаяакчының энерели Оон коргар улуска

үе-дүптен эгелээш, кезээ мөңгеде артып каар ;

18 Ооң чагыг-керээзин сагып, айтыышкыннарын күүседирин

утпайн чоруур улустуң үре-салгалынга Ол чөптүүн көргүзер .

19 Дээрги-Чаяакчы Бодунуң дүжүлгезин

дээрлерде тургузуп алган ,

Ооң чагыргазы бүгү чүүлдү башкарып турар.

20 Дээрги-Чаяакчының төлээлери –

Ооң сөзүн сагып, айтыышкынын тооп дыңнаар

күш-шыдалдыг дайынчылар, Ону алгап-йөрээңер!

21 Дээрги-Чаяакчының шупту аг-шерии –

Ооң күзел-соруун күүседип турар чалчалар, Ону алгап-йөрээңер!

22 Дээрги-Чаяакчының хамык чаяалгазы

Аңаа чагырткан бүгү черлерге Ону алгап-йөрээңер!

Сеткилим Дээрги-Чаяакчыны алгап-йөрээзин!

103

1 Сеткилим Дээрги-Чаяакчыны алгап-йөрээзин!

Дээрги-Чаяакчы, Бурганым, канчаар-даа аажок өндүр улуг сен ,

чайынналчак мактал-хүндү – кеткен хевиң ол-дур .

2 Чырык-биле, тон-биле дег, шыптынып алган сен,

дээрни, чадырның сери-шывыын дег, чада салган сен .

3 Дээрниң сугларының кырынга үстүкү ордуңну тудуп алган сен ,

бодуңнуң ·чуузаңга дег, булуттарга олурупкаш,

чалгынныг хатты хөлге кылгаш, халдып турар сен .

4 Хаттардан – Бодуңнуң төлээлериңни,

чалбыышталган оттан –

Бодуңнуң бараан болукчуларыңны кылып аар сен .

5 Сен чер-делегейни быжыг үндезинге тургузуп кагдың ,

ол кажан-даа божаңнавас .

6 Ону дүп чок далай-биле, тон-биле дег, шуглап каан турган сен,

суг дагларны шыпкан турган.

7 Суглар Сээң чемелээн сөзүңден дезип маңнап,

Сээң диңмирээн үнүңден хоюп ыңай бооп турган .

8 Дагларже үнүп, шынааларже бадып,

Сээң оларга айтып бергениң черже агып турган .

9 Сен сугларның ажыр акпас кызыгаарын тургузуп кагдың,

олар ам черни хөме агар дээш дедир ээп шыдавас .

10 Сен дамырактарны шынааларже аксып бадырыптың;

суглар дагларның аразында агып бадып,

11 шөлдерде шупту аң-меңге суксун болду,

черлик элчигеннер суксунун хандырып ап тур.

12 Суг кыдыында дээрниң куштары чурттай берген,

будук-бүрү аразында эдип олурлар.

13 Үстүкү ордуңдан дагларны суггарып тур сен,

Сээң ажыл-херээңниң үре-түңнели-биле чер-делегей тодуп тур.

14 Мал-маганга оът-сигенни,

кижилерге болбаазырадыр үнүш-дүжүттү өстүрүп:

оларның чиир аъш-чемин черден уштуп берип тур сен .

15 Кижиниң сеткил-хөңнүн хөгледир араганы ,

арнын кылаңнадыптар олива үзүн,

шаг-шинээн быжыглаар тарааны берип тур сен .

16 Дээрги-Чаяакчының ыяштары –

Ооң олуртуп кааны Ливан пөштериниң суксуну ханып тур,

17 оларга кушкаштар уялар тудуп аар;

шивилерге аист куштар уяланыр,

18 бедик дагларга те-чуңма турумчуур ,

хая-даштарга сарлык-дегелер хоргадаар.

19 Дээрги-Чаяакчы үени тодарадыр дээш айны чаяап каан ,

хүн бодунуң ажар өйүн билир кылып каан .

20 Сен дүмбей караңгыны чаттылдыр салыптарыңга ,

дүн дүжүп кээр –

ол өйде арга-эзимниң аң-меңи чимзенип чоруур,

21 арзылаңнар олча дилеп, ырланып, Бургандан аъш-чем дилээр .

22 Хүн үнүп кээрге, аң-мең ээп чанып,

үңгүрлеринге, ижээннеринге чыткылап аар .

23 Кижи амытан ынчан кежээге чедир

ажылдаар дээш үнүп келгеш, орайга чедир иженир.

24 Дээрги-Чаяакчы,

Сээң ажыл-херектериңниң хөй деп чүвезин!

Бүгү чүүлдерни мерген угаанның-биле чаяап каан сен ,

олар чер-делегейни дола берген!

25 А бо болза өндүр делгем далай-дыр.

Мында эмге-тикчок улуг-биче далай амытаннары бар,

26 корабльдар эжиндирип турар;

мында аңаа эштип ойназын дээш

чаяап кааның левиафан бар.

27 Ол амытаннар шупту

«Аъш-чемни чогуур үезинде бээр боор» деп , Сеңээ идегеп турар.

28 Оларга бээриңге, чыып аарлар,

холуңну ажыда сунарыңга, ачы-буян-биле пөгүп тодарлар .

29 Олардан хая көрнүр болзуңза, корга бээрлер,

амы-тынын үзүп каарыңга, чок апарып,

тывылган довураанче дедир кире бээрлер .

30 Бодуңнуң тыныжыңны

оларга тындырыптарыңга , чаяаттына бээрлер,

Сен чер-делегейни ынчалдыр чаартып турар сен.

31 Дээрги-Чаяакчының алдары кезээ мөңгеде турзун .

Ол Бодунуң чаяалгалары дээш өөрүзүн.

32 Черже Ол көрүптери билек, чер сирилей бээр,

дагларга дээптери билек, олар ышталы бээр .

33 Дириг чорааш, Дээрги-Чаяакчыны алгап ырлаайн,

чурттап чорааш, Бурганымны мактап ырлаайн .

34 Мээң сөстерим Аңаа таарымчалыг болзун;

Дээрги-Чаяакчы дээш өөрүп-хөглээйн.

35 А бачыттыг улус чырык чер кырындан арлып чиде берзин,

бузуттуг улус моон соңгаар турбазын.

Сеткилим Дээрги-Чаяакчыны алгап-йөрээзин!

·Аллилуйя!

(1 Чыл. 16:8-22)

104

1 Дээрги-Чаяакчыга өөрүп четтириңер,

Ооң адын адап, мактаңар,

өске чоннарга Ооң ажыл-херектерин медээлеңер;

2 Ону алгап ырлаңар, Аңаа ырлап бериңер;

Ооң кылган бүгү кайгамчык чүүлдерин чугаалап бериңер .

3 Ооң ыдыктыг ады дээш чоргаараңар;

Дээрги-Чаяакчыже чүткүп чоруур улустуң

сеткил-сагыжы өөрүп-хөглезин.

4 Күчүлүг Дээрги-Чаяакчыны эдериңер,

Ооң-биле үргүлчү кады турар дээш чүткүңер .

5 Дээрги-Чаяакчының чалчазы Авраамның үре-салгалы,

Иаковтуң салгалы, Бурганның шилип алган улузу!

Ооң кылган кайгамчык чүүлдерин, Ооң көскү демдектерин,

Ооң аксындан үнген шын шииткелдерин сактып чоруңар .

7 Ол дээрге бистиң Бурганывыс, Дээрги-Чаяакчы-дыр:

бүгү чер-делегейде Ооң шын шииткелдери бар .

8 Ол Бодунуң берген чагыг-керээзин –

чоннуң муңгу салгалынга чедир

чагаан сөзүн кезээ мөңгеде утпас .

9 Ол ону Авраам-биле чаргаш,

Исаакка Бодунуң даңгыраан берген .

10 Ол ону Иаковка дүрүм-хоойлу кылдыр доктааткаш,

Израильге мөңге чагыг-керээ кылдыр быжыглаан:

11 «Сеңээ өнчү кылдыр ·ханаан черни бээр мен» .

12 Өгбелеривис аажок эвээш санныг, көңгүс хөй эвес турда,

олар Ханаанга өскээртен келген улус турда ,

13 олар бир чондан өске чонче, бир күрүнеден

өске аймактың күрүнезинче көжүп чоруп турда,

14 Бурган оларны дарлаар арганы кымга-даа бербейн,

хааннарны олар дээш чемелеп :

15 «Мээң шилип алган улузумга дегбеңер,

Мээң медээчилеримге багай чүве кылбаңар!» – деп турган.

16 Дээрги-Чаяакчы чер кырынче ашты бадырып ,

тараалыг бүгү үнүштү узуткап каан.

17 Ол Египетче бир кижини өгбелеривисти мурнай чорудупкан:

Иосифти кул кылдыр саттырыпкан .

18 Иосифтиң буттарын кинчилер бектеп,

демир дөңгү ооң мойнун боой кызып алган –

19 Иосифтиң баш удур чугаалаан сөзү боттанмааже , ындыг турган.

Дээрги-Чаяакчының сөзү Иосифти ынчалдыр шенээн.

20 Фараон Иосифти эккелдирип алган, чоннарның чагырыкчызы

ооң кинчи-бегин адыртып, хостааш ,

21 бодунуң ордузунуң дээргизи кылдыр база

бодунуң эдилээн бүгү байлаан

аайлап-башкарар кижи кылдыр томуйлап каан .

22 Иосиф ынчан хаанның дүжүметтерин

бодунуң туралааны-биле башкарып ,

·баштыңнарны мерген угаанга өөредип турган.

23 Израиль ынчан Египетке чедип келген ,

Иаков Хаамның черинге көжүп келген турган.

24 Бурган Бодунуң чонун эңдере өстүрүп-көвүдеткеш,

ооң дайзыннарындан артык күштүг кылып каан .

25 Бурган ол дайзыннарның чүректерин

Ооң чонун көөр хөңнү чок кылып каарга ,

олар Ооң чалчаларынга удур кара сагышты бодаар апарган.

26 Дээрги-Чаяакчы Бодунуң чалчазы Моисей биле

шилип алган кижизи Ааронну айбылап чорудупкан .

27 Олар Хаамның{*} чериниң чурттакчыларының аразынга

Ооң сөстерин ёзугаар

көскү демдектер болгаш кайгамчык чүүлдерни көргүскен .

28 Ол дүмбей караңгыны чорудуп, чер кырын караңгыладыпкан ,

Ооң сөзүнге кым-даа удурланып шыдаваан.

29 Дээрги-Чаяакчы дайзыннарның суун ханче хуулдуруп,

оларның балык-байлаңын кырып каапкан .

30 Оларның черинге, хааннарның ордузунга безин

бөзүр-пагалар имиңейни берген .

31 Ооң чугаалаан сөзү-биле оларның черин бир кылдыр

ызырар сээктер, хүлчүктер үглей ужуп келген .

32 Дээрги-Чаяакчы чаъс орнунга долуну чагдырып,

оларның чуртунче кызаңнааштарын дүжүрген ;

33 оларның виноградын, фига чимистерин дүжүр шаап,

ээлээн девискээринде ыяштарның шуптузун сыйып каапкан.

34 Дээрги-Чаяакчының чугаалаан сөзү-биле

сан-түң чок мөөң шартылаа болгаш шерги үглей ужуп келгеш ,

35 оларның черинде бүгү оът-сигенни,

шөлдеринде үнген дүжүттү сыырыпкан.

36 Дээрги-Чаяакчы оларның черинде

дун төл бүрүзүн – оларның эң үнелиг эртине-байлаан –

узуткап каан .

37 Бурган израильчилерни ук черден

алдын-мөңгүннүг үндүре берген ,

оларның аймактарының аразында

арай деп калгып чоруур кижи чок болган.

38 Египет чон израильчилерден коргуп-сүртээн болгаш,

оларның чоруй барганы дээш өөрээн .

39 Дээрги-Чаяакчы оларга шывыг кылдыр

булутту чада салып берген;

оруун дүне от-биле чырыдып берип чораан .

40 Оларның дилээ-биле Ол матпадактар чорудуп берип,

дээрден баткан тараа-биле оларны тоттуруп турган .

41 Хаяны хаптарга, суг аттыгып үнүп,

ээн кургаг ховуга хем агып бадып эгелээн .

42 Бурган Бодунуң чалчазы Авраамга берген

ыдыктыг аазаашкынын утпайн чораан болгай .

43 Ол Бодунуң чонун, шилип алган улузун

Египеттен үндүрүп эккээрге, олар өөрүп-хөглеп турган .

44 Оларга өске чоннарның чурттаан черлерин берген,

олар өске аймактарның өнчүзүн салгап алган .

45 Ынчангаш Дээрги-Чаяакчының чону

Ооң айтыышкыннарын сагызын,

Ооң дүрүм-хоойлузун кадагалап арттырзын.

·Аллилуйя!

105

1 ·Аллилуйя!

Дээрги-Чаяакчыга өөрүп четтириңер; Ол ачылыг-дыр,

Ооң энерели кезээ шагда үстүп төнмес-тир .

2 Дээрги-Чаяакчының күчү-күжүн чугаалап шыдаар,

Ооң макталга төлептиг шупту ажыл-херээн

медээлеп шыдаар кижи бар бе?

3 Чөптүг чорукту сагып чоруур,

үргүлчү шын чүве кылып чоруур улус амыр-чыргалдыг .

4 Дээрги-Чаяакчы, Бодуңнуң чонуңче

ээ көрнүп тура, мени бодап кел:

Бодуңнуң камгалалыңдан меңээ хайырла –

5 Сээң шилип алган улузуңнуң аас-кежиин көрүп алыйн,

Сээң чонуңнуң өөрүшкүзү-биле өөрүп-хөглээйн,

Сээң өнчүң болур чон-биле кады чоргаарланып көрейн.

6 Ада-өгбевис-даа, бис-даа бачытты үүлгеткен-дир бис,

кем-бурууну, бузутту кылган-дыр бис .

7 Ада-өгбевис Египетке

Сээң кайгамчык чүүлдериңни угаап билбээн,

Сээң өндүр улуг энерелиңни уттупкан,

Кызыл далай чанынга Сеңээ удурланган .

8 Ынчалза-даа Бурган Бодунуң ат-алдарын бодааш,

Бодунуң күчү-күжүн көргүзер дээш оларны камгалап каан .

9 Дээрги-Чаяакчы Кызыл далайга дужаарга, далай кургап калган ;

Ол ада-өгбевисти терең ээремнер таварты,

кургаг черлеп дег, эрттире берген ;

10 оларны көөр хөңнү чок улустуң холундан камгалап,

дайзынның холундан адырып каан .

11 Оларның дайзыннарын суг хөме аптарга,

чаңгызы-даа амылыг артпаан .

12 Израильчилер Ооң сөстеринге бүзүреп,

Ону мактап ырлажы бергеннер .

13 Олар үр болбайн, Ооң ажыл-херектерин уттуп ,

чагыгларын манап албайн барганнар;

14 ээн кургаг ховуга аажок чем чиксей бергеннер,

Бурганны аңаа шенеп турганнар .

15 Ол ынчан оларның дилээн күүсеткен ,

ындыг-даа болза, оларже арып-дорар аарыг ыдыпкан.

16 Олар турлаанга Моисейге база

Дээрги-Чаяакчының ыдыктап кааны Ааронга адааргай бергеннер .

17 Чер ойлуп кире бергеш, Дафанны ажырыпкан,

Авиронну бүгү талалакчылары-биле кады хөөп алган .

18 Оларның бөлүүнче от өөскүп кыпкаш,

буруулуг улусту чалбыыш өрттендир чипкен .

19 Израильчилер ·Хорив дагның чанынга бугажык дүрзүзү

шуткуп кылып алгаш, аңаа мөгейип ,

20 боттарының алдарлыг Бурганын

оът-сиген чиир мал дүрзүзүнге орнапканнар .

21 Египетке өндүр улуг үүле-херек кылып турган Бурганны –

боттарының Камгалакчызын уттупканнар .

22 Олар Хаамның черинге –

кайгамчык чүүлдер,

Кызыл далай чанынга – коргунчуг чүүлдер

кылып турган Бурганны уттупканнар.

23 Дээрги-Чаяакчы израильчилерни узуткаар деп барган,

ынчалза-даа Ооң шилип алганы Моисей чонга болчуп,

оларны узуткавас кылдыр, Дээрги-Чаяакчының килеңин чайладыпкан .

24 Оон израильчилер Ооң сөзүнге бүзүревейн,

күзенчиг черни тоовайн барганнар .

25 Олар боттарының чадырларынга

Дээрги-Чаяакчының үнүн тооп дыңнавайн, хыйланып турганнар.

26 Ол ынчан даңгыраглап:

«Оларны ээн кургаг ховуга чок кылып каар мен,

27 оларның үре-салгалын чоннар аразынга узуткап каар мен,

өске чер-чурттарга тоо быдарадып каар мен» – деп турган .

28 Олар Фегор дагның бурганы ·Ваалга мөгейип,

амы-тыны чок дүрзүлерге салган өргүл эъди чип ,

29 ажыл-херектери-биле Дээрги-Чаяакчыны килеңнедип турганнар.

Ынчан оларның аразынга айыыл-халап өөскүп үнген.

30 А Финеес киржи берип, шииткел үндүрерге,

айыыл-халап соксай берген .

31 Бурган ол дээш Финеести

салгалдан салгал дамчып, кезээ мөңгеде чөптүг-шынныг кижи деп санаан .

32 Израильчилер Мериваның суунуң чанынга

Бурганны хорададып алганнар ,

Моисей ынчан олар дээш айыылга таварышкан:

33 олар ооң сеткил-сагыжынга килеңни оттуруптарга,

ол бодунуң аксы-сөзүн тудуп шыдавайн барган .

34 Олар Дээрги-Чаяакчының узутказын дээни чоннарны узуткавааннар ,

35 харын өске чоннар улузу-биле холужуп ,

оларның ёзу-чаңчылдарынга өөренип,

36 оларның дүрзү-бурганнарынга мөгейгеш, дузакка туттурганнар .

37 Олар оолдар, кыстарын буктарга өргүл кылдыр салып турганнар .

38 Ханаанның дүрзү-бурганнарынга өргүл кылдыр салган

оолдар, кыстарының кем чок ханын төп,

ол черни бужартадып кааннар .

39 Кылган ажыл-херектери-биле боттарын бужартадып,

үүлгеткен херектери-биле самыыралга алзып турганнар.

40 Дээрги-Чаяакчының килеңи Бодунуң чонунче кыптыгып,

Бодунуң өнчүзү болур улустан хөңнү калып,

41 израильчилерни өске чоннар улузунуң холунга хүлээдип берген,

а демгилери оларны эдилеп эгелээн .

42 Дайзыннары дарлап-бастырга,

израильчилер оларның кадыг холунга кыстыртып алганнар .

43 Дээрги-Чаяакчы оларны хөй катап камгалаан ,

а олар аңаа удур үймээн үндүрер чөрүү сагыштыг турганнар,

Ол ынчан оларны бузуттары дээш берге байдалга киирип каан.

44 Ынчалза-даа Дээрги-Чаяакчы

израильчилерниң кыйгызын дыңнап,

оларның кызагдадып алганын көрүп турган .

45 Олар-биле чарган чагыг-керээзин бодап,

Бодунуң өндүр улуг энерелинден оларны кээргеп ,

46 израильчилерни тудуп алгаш барган бүгү чоннарның оларга

ээ-хайыралыг болур сагыжын оттурупкан .

47 Дээрги-Чаяакчы, Бурганывыс,

бисти камгалап көр;

Сээң ыдыктыг адыңны мактаар кылдыр,

Сээң мактал-хүндүң-биле чоргаарланыр кылдыр,

өске чоннар аразындан бисти бөлүп чыып көр.

48 Израильдиң Бурганынга – Дээрги-Чаяакчыга

кажан-даа, кезээ мөңгеде алдар!

Бүгү чон: «Ындыг-ла болзунам!» деп чугаалазын .

·Аллилуйя!

106

1 Дээрги-Чаяакчыга өөрүп четтириңер;

Ол ачылыг-дыр, Ооң энерели кезээ шагда үстүп төнмес-тир .

2 Дээрги-Чаяакчының камгалап кааны,

дайзынның холундан адырып кааны ,

өске чурттардан – чөөн болгаш барыын чүктерден,

соңгу чүктен болгаш далайдан бээр –

чыып эккелгени бүгү улус ынча деп чугаалазын.

4 Израильчилер ээн кургаг ховуга улчуп-тояап,

чурттакчылыг хоорайга таварышпайн чораан.

5 Аштап-суксап, амы-тыны хылдың кырында чораан.

6 Ынчан олар кызагдаткаш,

Дээрги-Чаяакчыдан дуза дилеп кыйгырган –

а Ол түрегделден оларны камгалап,

7 чурттакчылыг хоорайга чеде берзиннер дээш,

дорт орук-биле эдертип чорупкан.

8 Олар Дээрги-Чаяакчыга

Ооң энерелдии дээш, кижи төрелгетенге кылган

кайгамчык чүүлдери дээш өөрүп четтирзин!

9 Ол суксаан кижини хандырган,

аштаан кижини буян-биле тоттурган болгай .

10 Израильчилер демирге бектедип алгаш ,

дүмбей караңгыга качыгдап олурганнар .

11 Олар Бурганның сөстерин тооп дыңнавайн барган,

Дээди Өрүкүнүң күзел-соруун хүлээп көрбээн .

12 Дээрги-Чаяакчы оларның тура-хөөнүн

албадалдыг ажыл-биле чаажыктырарга, могап турупканнар,

а оларга дузалажыр кижи тывылбаан .

13 Олар кызагдаткаш,

Дээрги-Чаяакчыдан дуза дилеп алгырган,

Ол ынчан оларны түрегделден адырып каан;

14 оларны дүмбей караңгыдан үндүре бергеш,

кинчи-бегин үзе шаап каапкан.

15 Олар Дээрги-Чаяакчыга Ооң энерелдии дээш,

кижи төрелгетенге кылган

кайгамчык чүүлдери дээш өөрүп четтирзин!

16 Ол хүлер хаалгаларны буза шапкаш,

демир дээктерни үреп каапкан болгай .

17 Мелегей улус бачыттыг оруктары

болгаш бузуттары дээш качыгдап турган.

18 Олар кандыг-даа аъш-чемни чип албастап ,

өлүмнүң эжиин ажыдып киреринге чоокшулап келген .

19 Олар кызагдаткаш, Дээрги-Чаяакчыдан дуза дилеп алгырган,

Ол ынчан оларны түрегделден адырып каан.

20 Ол Бодунуң айтыышкыны-биле оларны экиртип каан,

чевегге чыдарындан камгалап каан .

21 Олар Дээрги-Чаяакчыга Ооң энерелдии дээш,

кижи төрелгетенге кылган

кайгамчык чүүлдери дээш өөрүп четтирзин!

22 Олар өөрүп четтириишкин өргүлүн Аңаа эккеп салзын ,

Ооң ажыл-херектериниң дугайында ырлашпышаан медээлезин.

23 Корабльдарга далайже эжиндирип үнген,

сугларның делгемнеринге ажыл-үүлезин кылып чоруткан далайжылар

24 Дээрги-Чаяакчының ажыл-херектерин,

кайгамчык чүүлдерин далайга чорааш, көрүп турган.

25 Ол дужаарга, күштүг шуурган хадып,

далайның чалгыгларын бедидир диргелдирип турган .

26 Далайжылар дээрже өрү үнүп,

далайның дүвүнче куду бадып турган,

оларның тура-соруу айыыл-халаптардан эстип-хайлып калган;

27 эзирик улус ышкаш, ол-бо долганып, тендирээннер ,

оларның арга-мергежили херекчок чүве апарган.

28 Олар кызагдаткаш,

Дээрги-Чаяакчыдан дуза дилеп кыйгырган,

Ол ынчан оларны түрегделден адырып каан.

29 Ол дужаарга, шуурган шуут ыржымналдыр оожургап,

чалгыглар ыыт-шимээн чок барган .

30 Чалгыглар дагжаваска, далайжылар өөрүп-хөглей берген,

Дээрги-Чаяакчы оларны күзеп-чүткээн өртээлинге эккелген.

31 Олар Дээрги-Чаяакчыга Ооң энерелдии дээш,

кижи төрелгетенге кылган

кайгамчык чүүлдери дээш өөрүп четтирзин!

32 Олар Ону чоннуң чыыжынга кымдан арттыр мактазын,

·баштыңнарның чөвүлелинге алдаржытсын!

33 Дээрги-Чаяакчы хемнерни ээн кургаг хову кылдыр,

суг баштарын – кургаг чер кылдыр хуулдуруп турар ;

34 үнүш-дүжүткүр черни, ында чурттаан улустуң бачыды дээш,

кужурлуг чер кылдыр хуулдуруп турар .

35 Ол ээн кургаг ховуну хөлче,

кадып кургаан черни – суг бажынче хуулдуруп ,

36 аштаан улусту аңаа чурттадып каар.

Олар боттарының чурттаар хоорайын тудуп алгаш,

37 шөлдерге тараазын тарып, виноград сыптарын олуртуп,

элбек дүжүттү, чимистерни ажаап, чыып алыр.

38 Дээрги-Чаяакчы улуска ачы-буянын хайырлап турар,

олар аажок өзүп-көвүдээр, оларның мал-маганын Ол немеп бээр .

39 А олар дарлалга, айыыл-халапка,

качыгдалга бастырткаш, эвээжей бээрге,

40 Дээрги-Чаяакчы ызыгууртаннарны бак ат-биле бүргээш,

орук-чирик чок ээн черге азып-тояарынче албадаптар .

41 А ядыы кижини түрегделден ушта тыртып ,

ооң өг-бүлезин, кодан хойну дег, өстүрүп-көвүдедип турар.

42 Ак сагыштыг улус ону көргеш, өөрүп турар ,

а бузуттуглар шупту аксын хаап алыр .

43 Мерген угаанныг кижи бо чүүлдү чүрээнге кадагалап алзын ,

Дээрги-Чаяакчының энерелин бодап чорзун.

(Ыд. ыр. 56:8-12; 59:7-14)

107

1 Мизмор-ыр. Давидтии.

2 Бурганым, мээң чүрээм быжыг соруктуг ,

сеткилимниң ханызындан

Сени алгап ырлап, алдаржыдар мен!

3 Чанзы биле чадаган, одунуңар!

Эртенги хаяаны оттурайн!

4 Дээрги-Чаяакчы, мен Сени чоннар аразынга мактаар мен,

аймактар аразынга алгап ырлаар мен.

5 Сээң энерелиң дээрлерден бедик,

Сээң шынчы чорууң булуттарга үзүп турар .

6 Бурганым, дээрлерден-даа бедидир көдүртүп, мактат,

Сээң алдарың бүгү чер-делегей кырынга чайынналзын!

7 Бодуңнуң ынак улузуңну күчү-күжүң-биле камгалап,

меңээ харыылап көр.

8 Бурган Бодунуң ыдыктыг өргээзинге мынча дээн:

«Сихем хоорайны өөрүшкүлүг үлеп-хуваар мен,

Сокхот шынааны хемчээп-хуваар мен :

9 Галаад биле Манассияның черлери – Мээңии,

Эфремниң чери – Мээң бажымда куяк бөрт,

Иуданың чери – Мээң даянгыыжым болур;

10 а Моавтың чери – Мээң бут чуур таваам болур,

Эдомнуң черин сапыым таптай базар.

Филистим черни тиилээним дээш өөрүп-байырлаар мен».

11 Быжыглаттынган хоорайже кым мени киире бээрил?

Эдомче кым мени чедирерил?

12 Сен эвес сен бе, бисти каапкан Бурганывыс?

Бистиң аг-шериивис-биле кады үнмезиң ол бе?

13 Кызагдаткан биске дузалап көр,

кижи амытандан кээр дуза – хоозун идегел болгай .

14 Бурганның ачызында күжүвүстү көргүзер бис:

дайзыннарывысты Ол таптай базып каар.

108

Хөгжүм башкарыкчызынга. Давидтии. Мизмор-ыр.

1 Алгап мактап турар Бурганым, ыыт чок барба!

2 Бузуттуглар, нүгүлчүлер аксы-дылын менче кызаңнадып,

мээң-биле мегелеп чугаалажып турлар ;

3 көөр хөңнү чок сөстери-биле бүзээлеп, чылдагаан чок черге

мээң-биле дайылдажып турлар .

4 Оларга ынак-даа болзумза, меңээ удурланып турлар,

а мен мөргүп тур мен.

5 Буянымга бузут-биле ,

ынак сеткилимге – көөр хөөн чок чорук-биле

харыылап турлар.

6 Дайзынымны бузуду дээш кезедип көрем,

удурланыкчызы аңаа удур херечилезин .

7 Шииткел черинге дайзыным буруудап үнзүн,

ооң мөргүлүн безин бачыт кылдыр саназын .

8 Ооң назы-хары кызырылзын,

өске кижи ооң эрге-дужаалын эдилезин .

9 Дайзынымның ажы-төлү адазы чок артсын,

алган кадайы дулгуяк апарзын .

10 Уруг-дарыы аал-оранының

бузундуларын каггаш, диленип, улчузун .

11 Ооң бүгү өнчү-хөреңгизин чээли кылган улус былаап алзын,

ажыл-ижиниң үре-түңнелин өске улус үптеп алзын.

12 Аңаа ээ-хайыралыг кижи тывылбазын,

ажы-төлүн кээргеп көөр кижи турбазын.

13 Үре-салгалының хуу-салымы – өлүм болзун;

дараазында салгалга оларның ады шуут уттундура берзин .

14 Дээрги-Чаяакчыга ооң ада-өгбезиниң

кем-буруузу уттундурбазын,

ооң авазының бачыт-багы өршээттирбезин .

15 Дээрги-Чаяакчыга

оларның бачыттары кезээде көскү болзун ,

чырык черден оларның дугайында

сактыышкынны Ол балап каапсын .

16 Чүге дээрге мээң дайзыным улуска

энерел көргүзерин уткан-дыр,

ядыы-түреңги, чүрээ ундараан кижини

өлүрерин бодап, истеп-сүрүп турган-дыр.

17 Дайзыным каргыш салырынга хандыкшаан турду –

салган каргыжы дедир ээп келзин;

улуска йөрээл салырын күзеведи –

алгыш-йөрээл оон ырай берзин.

18 Каргышты ол, хеп ышкаш, кедип алзын,

каргыш, суг дег, иштинче сиңип кирзин,

үс дег, эът-кежинче сиңип кирзин .

19 Каргыш ооң мага-бодун шыпкан хеви дег,

үргүлчү куржанып чоруур куру дег апарзын.

20 Ол бүгүнү Дээрги-Чаяакчы меңээ удур

бак чүве чугаалап чоруур удурланыкчыларым-биле кылзын.

21 А Сен Бодуңнуң адыңны бодап, меңээ буяндан көргүзем,

Дээрги-Чаяакчы, Дээргим; Сээң энерелиң ачылыг-дыр .

Мени камгала, чүге дээрге

22 чөгенчиг күжүр-дүр мен , чүреккейим качыгдап тур.

23 Хөлеге дег, чидип бар чыдыр мен ,

шартылаа-даа дег, сывыртадып чор мен .

24 Шээрленгеш, дискектерим суларады,

арып-дорааш, дөрт сөөк болдум.

25 Дайзыннарым мурнунга адым баксырады,

мени көргеш, олар баштарын чайып, шоодар-дыр.

26 Дээрги-Чаяакчы, Бурганым, дузалап көр,

энерелдииң-биле камгалап көр.

27 Сээң холуң камгалаан деп,

Дээрги-Чаяакчы ынчаар кылган-дыр деп,

дайзыннарым билип алзын.

28 Олар мени каргап турлар, а Сен – алгап-йөрээп көрем;

халдап келген улус бак атка кирзин, а Сээң чалчаң амыразын.

29 Меңээ удурланыр улус бак ат-биле шыптынзын,

ыядыын хеп дег кедип алзын .

30 Хөй улус мурнунга Дээрги-Чаяакчыга өөрүп четтирейн,

аксы-сөзүм Ону алгап-мактазын.

31 Түреңги кижини шиидип турар улустан камгалаар дээш,

Ол ооң-биле турар .

109

Давидтии. Мизмор-ыр.

1 Дээрги-Чаяакчы мээң дээргимге :

«Дайзыннарыңны буттарың адаанга эккеп салбаан шаамда ,

Мээң оң таламга олур» – дээн .

2 Сээң эрге-күжүң демдеглээн мергени

Дээрги-Чаяакчы ·Сион дагдан сунар –

сени бүзээлээн дайзыннарыңны чагырар сен .

3 Аг-шерииңни ыдык дагларже эдертип аппаарың хүнде

чонуң сеңээ эки туразы-биле чедип кээр;

даң хаяазы чырып орда, шалың дүшкен ышкаш,

аныяк эрлериң сеңээ чедип кээр .

4 Дээрги-Чаяакчы өскерлиш чок даңгыраан берип :

«Мелхиседек ышкаш, сен кезээ мөңгеде

Бурганның бараалгакчызы сен» – дээн .

5 Дээрги сээң-биле кады-дыр.

Ол Бодунуң килеңиниң хүнүнде хааннарны чылча шаап каар .

6 Бүгү чоннарны Ол шиидерге , чер кырын мөчү-сөөктер долар;

чер болганга Ол дайзыннарының баштарын чара шавар .

7 Хаан орук ара дамырак сугну ижер, ынчангаш бажын көдүрер.

110

1 ·Аллилуйя! א

Мөзүзү эки улустуң ниитилел-чыыжынга ב

бүгү-ле чүлдү-чүрээм-биле

Дээрги-Чаяакчыны алдаржыдып тур мен! ג

2 Дээрги-Чаяакчының ажыл-херектери өндүр улуг , ד

оларга ынак бүгү улуска билип алыксанчыг. ה

3 Ооң ажыл-херээ – чайынналчак алдар-макталдыг; ו

Ооң чөптүү кезээ мөңгеде артып каар . ז

4 Дээрги-Чаяакчы Бодунуң кайгамчык чүүлдерин

уттундурбас кылып кагды; ח

Ол кээргээчел болгаш ээ көрнүүчел-дир . ט

5 Оон коргар улуска аъш-чемни Ол берип турар-дыр, י

Бодунуң чагыг-керээзин кезээ мөңгеде утпас-тыр . כ

6 Ол Бодунуң чонунга өске чоннарның ээлээн черин берип, ל

ажыл-херектериниң күчү-күштүүн ооң-биле көргүстү. מ

7 Ооң холдарының ажыл-херектери –

алыс шынныг болгаш чөптүг; נ

Ооң бүгү чагыгларынга идегеп болур – ס

8 олар кезээ мөңгеде доктааттынган, ע

алыс шын болгаш чөптүг чорук-биле тургустунган. פ

9 Ол Бодунуң чонунга хосталыышкынны хайырлаан , צ

Бодунуң чагыг-керээзин кезээ мөңгеде берип каан; ק

Ооң ады ыдыктыг болгаш сүрээденчиг . ר

10 Дээрги-Чаяакчыдан коргары – мерген угаанның үнер дөзү . ש

Ооң чагыгларын күүседип турар бүгү улус чарт угаанныг . ת

Дээрги-Чаяакчыга мактал кезээ мөңгеде артар.

111

1 ·Аллилуйя! א

Дээрги-Чаяакчыдан коргар, ב

Ооң айтыышкыннарынга аажок ынак кижи амыр-чыргалдыг! ג

2 Чер кырынга ол кижиниң үре-салгалы күш-шыдалдыг болур, ד

мөзүзү эки улустуң салгалы йөрээттирер . ה

3 Элбекшил биле эртине-байлак ооң аал-оранында турар, ו

ооң чөптүү кезээ мөңгеде артып каар . ז

4 Дүмбей караңгы турда, мөзүзү эки улуска чырык чырып кээр . ח

Ындыг улус кээргээчел, ээ көрнүүчел, чөптүг . ט

5 Буянныг кижи өршээлдиг, улуска чээли бээр , י

бодунуң ажыл-херектерин чөптүү-биле чорудар . כ

6 Ол кезээ мөңгеде тендиш дивес. ל

Чөптүг-шынныг кижи дугайында сактыышкын

мөңге тураскаал бооп артып каар . מ

7 Ындыг кижи бак медээлер дыңнаарындан кортпас, נ

ооң чүрээ Дээрги-Чаяакчыга идегеп, чайгылыш чок болур . ס

8 Ооң чүрээ туруштуг, коргуш чок – ע

ол алызы барып, дайзыннарының буураарын көөр . פ

9 Ол кижи ядыы улуска ачы-дузаны элбээ-биле берип турар , צ

ооң чөптүг-шынныг чоруу кезээ мөңгеде артып каар , ק

күчү-күжү улгадып, алдаржыыр. ר

10 Бузуттуг кижи ону көргеш, анчыгзынып, ש

диштерин кыжырадыр база эстип чиде бээр. ת

Бузуттугларның күзел-бодалы узуткаттырар.

112

1 ·Аллилуйя!

Дээрги-Чаяакчының чалчалары, Ону алгап-мактаңар,

Ооң адын алгап-мактаңар!

2 Дээрги-Чаяакчының ады амдыгааштан эгелээш,

кезээ мөңгеде алгадып-йөрээттирзин .

3 Хүн үнер черден хүн ажар черге чедир

Дээрги-Чаяакчының ады алдаржызын .

4 Дээрги-Чаяакчы бүгү чоннарның кырында өрү көдүрткен ,

Ооң алдары дээрлерден бедик .

5 Дээрги-Чаяакчы Бурганывыс ышкаш кым барыл?

Ол бедикте саадап орар,

6 дээр биле черни көөр дээш, куду алзы ээгип турар .

7 Ол довурактан ядыы кижини тургуза тыртып,

боктан түреңги кижини көдүрүп турар ;

8 ону ·баштыңнарның,

Бодунуң чонунуң ·баштыңнарының чанынга олуртуп турар.

9 Аал-оранында үре-төл чок херээженни

Ол ажы-төлүнге өөрээн ава кижи кылдыр хуулдуруп турар .

·Аллилуйя!

113

1 Израильчилер Египеттен үне бээрге,

Иаковтуң салгалы хары чондан чоруй баарга ,

2 Иудея – Бурганның ыдыктыг чери,

Израиль – Бурганның ээлээн чери болу берген.

3 Далай Ону көрүп кааш, Оон дезип маңнап турган ,

Иордан хем дедир ага берген;

4 даглар ынчан кошкарлар дег халып,

тейлер хураганнар дег шурап турган .

5 Далай, сен канчап бардың, чүге дезип маңнаарың ол?

Иордан, чүге дедир агарың ол?

6 Даглар, силер чүге кошкарлар дег халыдыңар,

тейлер, силер чүге хураганнар дег шурадыңар?

7 Дээргиниң мурнунга коргуп сириле, чер-делегей,

Израильдиң Бурганының мурнунга коргуп сириле .

8 Дээрги хаяны – терең хөл кылдыр ,

дашты – суг бажы кылдыр хуулдурган .

9 Бисти эвес, Дээрги-Чаяакчы, бисти эвес,

а Бодуңнуң адыңны алдаржыт;

энерелдииң-биле, шынчы чорууң-биле Бодуңну алдаржыт.

10 Өске чоннар улузу:

«Оларның Бурганы кайдал?» – деп айтырар чүзүл?

11 Бистиң Бурганывыс – дээрлерде ;

Ол күзээн-не чүүлүн боттандырып турар .

12 А ол чоннарның дүрзү-бурганнары –

алдын болгаш мөңгүнден бүткен, кижи холу шуткаан чүүлдер-дир .

13 Ол чүүлдер аастарлыг-даа болза, чугаалавас;

карактарлыг-даа болза, көрбес ;

14 олар кулактарлыг-даа болза, дыңнавас;

думчуктарлыг-даа болза, чыт тыртпас;

15 олар холдарлыг-даа болза, суйбап билип албас;

буттарлыг-даа болза, кылаштавас ;

оларның өктери үн үндүрбес.

16 Ындыг дүрзү-бурганнарны кылып турар, оларга идегээр бүгү улус

шак ол дүрзүлеринге дөмейлежи берзин .

17 А израильчилер Дээрги-Чаяакчыга идегээр:

Ол – оларга дузалап чоруур дозуг-камгалал.

18 Аароннуң салгалы Дээрги-Чаяакчыга идегээр:

Ол – оларга дузалап чоруур дозуг-камгалал .

19 Дээрги-Чаяакчыдан коргуп чоруурлар Аңаа идегээр:

Ол – оларга дузалап чоруур дозуг-камгалал.

20 Дээрги-Чаяакчы бисти бодап, ачы-буянын хайырлазын:

израиль чонга ачы-буянын хайырлазын,

Аароннуң салгалынга ачы-буянын хайырлазын,

21 Оон коргуп чоруур улуска ачы-буянын хайырлазын –

улуг-биче дивейн, ачы-буянын хайырлазын.

22 Дээрги-Чаяакчы ачы-буянын силерге-даа,

ажы-төлүңерге-даа немей берзин .

23 Дээрги-Чаяакчы – дээр биле черниң Чаяакчызы

силерни алгап-йөрээн-дир.

24 Дээр – Дээрги-Чаяакчыныы,

а черни Ол кижи төрелгетенге хайырлаан.

25 Алдыы оранның шыпшыңынче бада берген өлүг улус

Дээрги-Чаяакчыны алгап-мактаар эвес ,

26 бис харын амдыгааштан эгелээш,

кезээ мөңгеде Ону алгап-йөрээр бис .

·Аллилуйя!

114

1 Дээрги-Чаяакчыга ынак-тыр мен :

Ол мээң мөргүл кылган үнүмнү дыңнап кагды,

2 Бодунуң кулаан менче ээктирди;

назыным дургузунда Ону кыйгырар мен.

3 Өлүмнүң дузаа мени боой тудуп алды ,

өлүглер оранының какпазы мени хап алды,

кызагдаашкын биле айыыл-халапка алыстым.

4 Мен ынчан Дээрги-Чаяакчының адын адап, диледим:

«О, Дээрги-Чаяакчы, мени адырып көр!»

5 Дээрги-Чаяакчы ээ көрнүүчел, чөптүг,

Бурганывыс ээ-хайыралдыг .

6 Дээрги-Чаяакчы бөдүүн улусту кадагалаар –

мен түрей бээримге, Ол камгалады.

7 Сеткил-сагыжым амыр-дышка бүргетсин,

Дээрги-Чаяакчы меңээ буянын хайырлаан-дыр .

8 Дээрги-Чаяакчы, Сен мени өлүмден,

карактарымны – ыглаарындан,

буттарымны – тептигип кээп дүжеринден чайлаткан сен .

9 Дириглер оранынга

Дээрги-Чаяакчыга дыңнангыр амыдыраар мен .

115

1 «Базындырганым аажок» деп тура безин,

бүзүрелим чидирбээн мен .

2 Сеткил-хөңнүм доюлгаштың:

«Мегелевес кижи чок» – деп чугаалаан мен .

3 Дээрги-Чаяакчының меңээ хайырлаан

бүгү буяны дээш, чүнүң-биле харыылаар мен?

4 Камгалалдың дашказын хүлээп аар мен,

Дээрги-Чаяакчының адын мактап кыйгырар мен.

5 Дээрги-Чаяакчыга берген даңгырактарымны

Ооң бүгү чонунуң мурнунга күүседир мен .

6 Дээрги-Чаяакчыга бердинген улустуң өлүмү дээш Ол муңгараар .

7 О, Дээрги-Чаяакчы! Мен Сээң чалчаң мен, шын,

Сээң чалча херээжениңниң оглу мен ,

Сен мени кинчи-бектен адырып кагдың.

8 Өөрүп четтириишкин өргүлүн Сеңээ эккеп салыр мен ;

Дээрги-Чаяакчының адын кый деп, мактаар мен.

9 Дээрги-Чаяакчыга берген даңгырактарымны

Ооң бүгү чонунуң мурнунга күүседир мен;

10 Дээрги-Чаяакчының өргээзиниң мурнунга, Иерусалимге күүседир мен.

·Аллилуйя!

116

1 Бүгү чоннар, Дээрги-Чаяакчыны алгап-мактаңар;

бүгү аймактар, Ону алдаржыдыңар .

2 Ооң биске энерели өндүр улуг-дур ,

Дээрги-Чаяакчының шынчы чоруу кезээ мөңгеде артар-дыр.

·Аллилуйя!

117

1 Дээрги-Чаяакчыга өөрүп четтириңер; Ол ачылыг-дыр,

Ооң энерели кезээ шагда үстүп төнмес-тир .

2 Израиль чон: «Ооң энерели кезээ шагда

үстүп төнмес-тир!» – деп чугаалазын.

3 Аароннуң үре-салгалы: «Ооң энерели кезээ шагда

үстүп төнмес-тир!» – деп чугаалазын.

4 Дээрги-Чаяакчыдан коргар бүгү улус:

«Ооң энерели кезээ шагда

үстүп төнмес-тир!» – деп чугаалазын.

5 Кызагдаашкынга таварышкаш, Дээрги-Чаяакчыны кыйгырдым –

Ол мени дыңнап кааш, делгем шөлээн черже үндүрүп каан .

6 Дээрги-Чаяакчы мээң таламда-дыр, корткан херээм чүл,

кижи амытан меңээ чүнү кылып шыдаарыл?

7 Дээрги-Чаяакчы меңээ дузалаар:

дайзыннарым буураашкынын көрүп каар мен .

8 Дээрги-Чаяакчыдан хоргадал алыры

кижи амытанга ынанырындан канчап-даа дээре .

9 Дээрги-Чаяакчыдан хоргадал алыры

баштыңчыларга ынанырындан канчап-даа дээре.

10 Бүгү чоннар мени бүзээлеп келгеннер ,

ынчалза-даа Дээрги-Чаяакчының ады-биле оларны ойтур шаптым.

11 Олар мени бүгү чүктерден бүзээлеп келгеннер,

ынчалза-даа Дээрги-Чаяакчының ады-биле оларны ойтур шаптым.

12 Олар мени арылар ышкаш үглеп келгеннер,

ынчалза-даа, отка кыпкан тенниг хараган дег,

дүрген хып, өже бергеннер,

Дээрги-Чаяакчының ады-биле оларны ойтур шаптым.

13 Кээп ушсун дээш, күш-биле иткеннер,

ынчалза-даа Дээрги-Чаяакчы меңээ дузалады.

14 Дээрги-Чаяакчы – күчү-күжүм болгаш ырым;

Ол мээң Камгалакчым болду .

15 Чөптүг-шынныг улустуң оран-саваларында

камгалал дээш өөрүшкүлүг ыыт-шимээн дыңналган:

«Дээрги-Чаяакчының холу күчү-күжүн көргүскен!

16 Дээрги-Чаяакчының холу бедидир көдүрүлген,

Ооң холу күчү-күжүн көргүскен!»

17 Өлбес мен, харын амыдырап,

Дээрги-Чаяакчының ажыл-херектерин медээлээр мен .

18 Дээрги-Чаяакчы мени шыңгыы кезеткен,

ынчалза-даа өлүмге хүлээдип бербээн.

19 Чөптүг-шынныг улустуң кирер эжик-хаалгазын

меңээ ажыдып бериңер :

ынаар кире бергеш, Дээрги-Чаяакчыны алдаржыдайн.

20 Ол эжик – Дээрги-Чаяакчыныы-дыр:

чүгле чөптүг-шынныг улус ону ажыдып кире бээр .

21 Дээрги-Чаяакчы, Сеңээ өөрүп четтирип тур мен –

мени дыңнап кагдың, Камгалакчым болу бердиң.

22 Тудугжуларның херекчок дээш, октапкан дажы

эң чугула даш апарган ;

23 Дээрги-Чаяакчы ынчалдыр кылган, ону көөрү биске кайгамчык-тыр!

24 Бо хүн дээрге Дээрги-Чаяакчының биске

өөрүп-хөглезин дээш берген хүнү-дүр .

25 О, Дээрги-Чаяакчы, бисти камгалап көрем!

О, Дээрги-Чаяакчы, үүле-херээвис чедимчелиг болзун!

26 Дээрги-Чаяакчының өмүнээзинден

кел чыдар кижи алгадып-йөрээтсин!

Силерни Дээрги-Чаяакчының өргээзинден

алгап-йөрээп тур бис.

27 Дээрги-Чаяакчы – Бурган-дыр.

Ол биске чырыкты эккеп берген .

Өргүл малын хүлүп-шарааш, өргүл бедигээжинче эккелиңер.

28 Сен – мээң Бурганым сен, Сеңээ өөрүп четтирер мен.

Бурганым Сени кымдан арттыр мактаар мен.

29 Дээрги-Чаяакчыга өөрүп четтириңер;

Ол ачылыг-дыр,

Ооң энерели кезээ шагда үстүп төнмес-тир .

118 א

1 Бодунуң эртер оруктарынга кем-буруу үүлгетпес ,

Дээрги-Чаяакчының хоойлузун сагып чоруур улус амыр-чыргалдыг!

2 Ооң доктаалдарын кадагалап,

бүгү чүлдү-чүрээ-биле Олче чүткүп чоруур улус амыр-чыргалдыг!

3 Ооң оруктары-биле чорааш, олар бузут үүлгетпес .

4 Сээң чагыгларыңны быжыы-биле кадагалаарын дужааган сен.

5 Мээң оруктарым Сээң дүрүмнериңни сагыырынче угланган болзун!

6 Ынчан мен Сээң шупту айтыышкыннарыңче

ылавылап көргеш, бак атка кирбес мен ;

7 Сээң чөптүг шиитпирлериңни шинчилеп,

шынныг чүрээм-биле Сени мактаар мен;

8 Сээң дүрүмнериңни кадагалаар мен –

мени шуут кагбайн көр! ב (бет)

9 Аныяк оол бодунуң оруун бачыттан канчап арыглап аарыл?

Сээң сөзүңнү кадагалап чорааш!

10 Бүгү чүлдү-чүрээм-биле Сенче чүткүп чор мен ,

Сээң айтыышкыннарыңны күүседиринден чайлаар арга меңээ бербе.

11 Сеңээ удур бачыт үүлгетпес дээш,

Сээң сөзүңнү чүрээмде шыгжап чор мен .

12 Дээрги-Чаяакчы, Сеңээ алдар!

Бодуңнуң дүрүмнериңге мени өөредип каг ,

13 Сээң аксыңдан үнген шупту шиитпирлерни

бодумнуң аксы-сөзүм-биле медээлээр мен .

14 Сээң доктаалдарыңның айтып берген оруун эдерип,

эртине-байлактың кандыызынга-даа дег, өөрүп чор мен .

15 Сээң чагыгларың дугайында бодап,

оруктарыңче топтап көөр-дүр мен .

16 Сээң дүрүмнериң дээш өөрүп-хөглеп чор мен,

сөзүңнү утпас мен! ג (гимел)

17 Бодуңнуң чалчаңга ачы-буяндан көргүс,

ынчан дириг артып, сөзүңнү кадагалаар мен.

18 Мээң карактарымны ажыдып бер –

Сээң хоойлуңдан тыптыр кайгамчык чүүлдерни көрүп алыйн.

19 Чер-делегейде түр када турумчуп алган кижи-дир мен ,

Бодуңнуң айтыышкыннарыңны менден чажырбайн көр.

20 Сеткил-сагыжым Сээң шиитпирлериңни үргүлчү күзеп,

оларже доктаадыр аргажок чүткүп чоруур .

21 Адыыргак улусту чемелээр сен,

Сээң айтыышкыннарыңдан өскээр барган улус каргаттырар .

22 Дора көрүүшкүн биле бак атты менден ап каавыт –

Сээң доктаалдарыңны кадагалап чоруур болгай мен.

23 Чагырыкчылар меңээ удур сүлчээ кылып тур ,

а Сээң чалчаң мен дүрүмнериңни хандыр бодап олур мен.

24 Сээң доктаалдарың – өөрүшкүм-дүр,

дүрүмнериң – сүмелекчилерим-дир. ד (далет)

25 Довуракка хөмдүрүп каар деп бардым,

Бодуңнуң сөзүң ёзугаар мени диргизип көр.

26 Мээң-биле чүү болганын Сеңээ чугааладым,

а Сен меңээ харыыладың – ам меңээ дүрүмнериң өөредип каг.

27 Чагыгларың оруун угаап билип аар аргадан бер,

ынчан Сээң кайгамчык чүүлдериң дугайында

хандыр боданыр мен.

28 Сеткил-сагыжым ундаралдан эстип чидер деп тур ,

Бодуңнуң сөзүң ёзугаар мени быжыктыр.

29 Мегениң оруундан мени чайлат,

хоойлуң-биле менче ээ көрүн.

30 Шынның оруун шилип алган мен,

Сээң шиитпирлериң-биле чөпшээрежип чоруур мен.

31 Дээрги-Чаяакчы, Сээң доктаалдарыңдан

салдынмайн халбактаныр мен –

адымны баксыратпайн көр!

32 Сен мээң чүрээмге делгемнерни ажыдып бээриңге,

айтыышкыннарың оруу-биле дүрген маңнаптар мен. ה (хе)

33 Дээрги-Чаяакчы, дүрүмнериң оруун меңээ айтып бер,

төнчүзүнге чедир оон өскээр барбас мен.

34 Мени угаан киир сурга, ынчан Сээң дүрүм-хоойлуңну сагып,

ону бүгү чүлдү-чүрээм-биле кадагалаар мен .

35 Айтыышкыннарың оруу-биле

мени эдерт – күзээн чүвем ол-дур.

36 Мээң чүрээмни ажык-кончааже эвес ,

а Сээң доктаалдарыңче ээлдирип көр.

37 Хоозун чүүлдер көрбес кылдыр,

карактарымны өскээр көрүндүрүп көр,

Бодуңнуң орууңга мени амы-тынныг арттырып көр.

38 Чалчаң Сенден коргуп чорзун дээш,

Бодуңнуң сөзүңнүң шынныын аңаа көргүс.

39 Сээң шиитпирлериң ачылыг болгай,

ынчангаш бак атка киреринден мени чайлат –

коргар чүвем ол-дур.

40 Сээң чагыгларыңны күүседирин күзеп тур мен,

Бодуңнуң чөптүүң-биле мени тынгарып көр. ו (вав)

41 Сээң энерелиң мээң-биле кады болзун, Дээрги-Чаяакчы,

Сээң сөзүң ёзугаар камгалалың меңээ келзин.

42 Ынчан мени дора көрген кижиге

харыылаар аргалыг болур мен –

чүге дээрге идегелим Сээң сөзүңде болгай.

43 Аксы-дылымдан чүгле шынныг сөстер үнер кылдыр кылып каг –

Сээң шиитпирлериңге идегеп турар болгай мен.

44 Сээң хоойлуңну кезээ шагда,

кезээ мөңгеде кадагалаар мен;

45 Сээң чагыгларыңче чүткүп чораан болгаш,

хостуг-шөлээн чоруур мен;

46 Сээң доктаалдарың дугайында

хааннар мурнунга ыятпайн чугаалаар мен ;

47 ынакшааным айтыышкыннарың

өөрүшкүнү хайырлаар ;

48 ынакшааным айтыышкыннарыңче холдарым сунар мен,

дүрүмнериң дугайында хандыр боданыр мен. ז (зайин)

49 Бодуңнуң чалчаңга чугаалааның,

идегелди меңээ берип келген сөзүңнү бодап келем –

50 Сээң сөзүң мени тынгарар болду –

түрегдээн үемде аргалалды ынчангаш ап турдум.

51 Адыыргак улус мени аажок кочулап турган-даа болза ,

Сээң хоойлуңдан өскээр барбаан мен.

52 Шаг шаанда берген шиитпирлериңни

бодап келгеш, аргалалды ап турдум, Дээрги-Чаяакчы.

53 Сээң хоойлуңга чагыртпайн турар бузуттуг улус көргеш,

хөлзеп хорадаар-дыр мен .

54 Түр када турумчуп алганым чер-делегейге

Сээң дүрүмнериң дугайында ырлап чордум.

55 Дээрги-Чаяакчы, дүне када Сээң адыңны бодап,

хоойлуңну кадагалап келдим.

56 Сээң чагыгларыңны кадагалап чоруур боорумга,

мээң салым-чолум ындыг болуп турар. ח (хет)

57 «Дээрги-Чаяакчы, мээң хуу-салымым

Сээң сөстериңни сагыырында» – деп чугаалаан мен.

58 Бүгү чүлдү-чүрээм-биле Сенден ээрежип дилеп тур мен:

Бодуңнуң сөзүң ёзугаар менче ээ көрнүп көр.

59 Бодумнуң оруктарым дугайында бодангаш,

буттарымны Сээң доктаалдарыңче углап келдим.

60 Сээң айтыышкыннарыңны

сагыыр дээш далажып, бичии-даа саадавадым.

61 Бузуттуг улустуң четки-дузаа

мени ораап-баглап алза-даа , Сээң хоойлуңну утпаан мен.

62 Чөптүг шиитпирлериң дээш, дүн ортузунда

Сеңээ өөрүп четтирип туруп кээр-дир мен .

63 Сенден коргуп, чагыгларыңны кадагалап чоруур

кандыг-даа кижиге эш боор мен.

64 Сээң энерелиң чер-делегейни бүргей алган ,

мени дүрүмнериңге өөредип каап көр, Дээрги-Чаяакчы. ט (тет)

65 Бодуңнуң сөзүң ёзугаар

чалчаңга ачы-буянны көргүскен сен, Дээрги-Чаяакчы.

66 Сээң айтыышкыннарыңга бүзүрээр болгай мен –

шын билип алыышкынга база билигге мени өөредип каг.

67 Базындырып аарым бетинде будалып чораан мен,

а ам Сээң сөзүңнү кадагалап чор мен.

68 Буянныг-дыр сен , ажыл-херектериң-даа буянныг-дыр,

Бодуңнуң дүрүмнериңге мени өөредип каг.

69 Адыыргак улус мени нүгүлдеп турар-даа болза,

бүгү чүлдү-чүрээм-биле Сээң чагыгларыңны кадагалаар мен .

70 Ол улустуң чүректери чагланып, дөгейлени берген ,

а мен Сээң хоойлуң дээш өөрүп чор мен.

71 Базындырганым меңээ буян болду ,

ооң ачызында Сээң дүрүмнериңни өөренип аар мен.

72 Сээң аксыңдан дыңнааным хоойлу

меңээ муң-муң алдын, мөңгүн чоостардан дээре . י (йод)

73 Сээң холдарың мени чаяап, боттандырып каан ;

ам мени угаан киирип каг – айтыышкыннарыңга өөренип аайн.

74 Сенден коргар улус мени көрүп кааш,

Сээң сөзүңге идегелим дээш өөрүп-байырлаар .

75 Дээрги-Чаяакчы, сээң шиитпирлериңниң чөптүүн,

мени базынганыңның шынныын билир мен.

76 Сээң энерелиң Бодуңнуң сөзүң ёзугаар

чалчаң меңээ аргалал болзун.

77 Мени тынгарып, өршээлиң меңээ чедип келзин,

Сээң хоойлуң мени өөртүп чоруур болгай.

78 Адыыргак улустуң ады баксыразын –

оларның мени дарлап турары чөптүг эвес-тир,

а мен Сээң чагыгларың дугайында хандыр бодап чор мен.

79 Сенден коргар,

Сээң доктаалдарыңны хүлээп көөр улус менче ээп келзин.

80 Сээң дүрүмнериңге хамаарыштыр

чүрээм буруу чок болзун, ынчан мээң адым баксыравас . כ (каф)

81 Сээң хайырлаарың камгалалды манааш,

сеткил-сагыжым ийлеп, Сээң сөзүңге идегеп чор мен.

82 Сээң сөзүңнүң боттанырын манааш, карактарым имистелип өштү ,

кажан мени аргалап кээр сен?

83 Отка дырыштыр каткан көгээржик дег апардым,

ынчалзажок дүрүмнериң утпадым.

84 Чалчаң мээң манаар үем ам кайы хире артканыл?

Мени истеп-сүрген улусту шиидер үең кажан кээрил?

85 Адыыргак улус Сээң хоойлуңга чөрүштүр

меңээ оңгарлар казып кагды .

86 Сээң шупту айтыышкыннарың шынныг,

а демги улустуң мени истеп-сүрүп турары

чөптүг эвес-тир – меңээ дузала!

87 Мени чер кырынга узуткап каар частылар,

ынчалзажок Сээң чагыгларыңны тоовайн барбаан мен.

88 Бодуңнуң энерелиң ёзугаар мени амы-тынныг арттырып көр,

ынчан Сээң аксыңдан үнген доктаалдарны кадагалаар мен. ל (ламед)

89 Дээрги-Чаяакчы, Сээң сөзүң дээрлерде кезээ мөңгеде тургустунган .

90 Сээң шынчы чорууң салгалдан салгал дамчып артып каар.

Сен чер-делегейниң үндезинин салып каарыңга,

ол турбушаан хевээр-дир .

91 Дээр биле чер

Сээң шиитпириң ёзугаар амга чедир туруп турар ,

бүгү чүве Сеңээ бараан бооп турар болгай.

92 Сээң хоойлуң мени өөртүп чорбаан болза,

базындырыышкындан өлүп каар турган мен.

93 Чагыгларыңны кажан-даа утпас мен –

олар-биле мени тынгарып турар сен.

94 Сээңии мен, камгалап көр –

Сээң чагыгларыңче чүткүп чоруур болгай мен.

95 Бузуттуг улус мени узуткаар дээш кедеп турду,

а мен Сээң доктаалдарыңны топтап көрүп турдум.

96 Кандыг-даа ·болбаазыраңгай чүүл кызыгаарлыг дээрзин көрүп турдум,

а Сээң айтыышкының хемчээл билбес делгем-дир. מ (мем)

97 Сээң хоойлуңга ынаамны чүү дээр!

Ооң дугайында хүнзедир хандыр боданыр-дыр мен.

98 Сээң айтыышкының мени дайзыннарымдан

мерген угаанныг кижи кылып кагды –

ол үргүлчү мээң-биле кады болгай.

99 Сээң доктаалдарың дугайында хандыр бодап чоруур болгаш,

мен шупту башкыларымдан угаанныг болу бердим.

100 Сээң чагыгларыңны сагып чоруур болгаш,

кырганнардан шыырак билиглиг мен .

101 Сээң сөзүңнү кадагалаар дээш,

кандыг-даа бак орукче буттарымны баспайн чоруур мен .

102 Сээң шиитпирлериңден өскээр барбас мен –

Сен мени өөредип турар болгай сен.

103 Сээң сөстериңниң дылымга амданныын –

олар аксымга ары чигиринден-даа чаагай-дыр .

104 Сээң чагыгларың ачызында угаан кирдим,

ынчангаш мегениң кандыг-даа оруунга хөңнүм чок. נ (нун)

105 Сээң сөзүң – мээң оруумга чырыткы-дыр,

мээң кокпам чырыдар чырык-тыр .

106 Мен Сээң чөптүг шиитпирлериңни

кадагалаар бооп даңгыраглаан мен –

аазаан сөзүмнү күүседир мен.

107 Дыка-ла базындырып келдим, Дээрги-Чаяакчы,

Бодуңнуң сөзүң ёзугаар мени тынгарып каг.

108 Мээң аксымдан үнген мөргүлдү хүлээп ап көр,

Дээрги-Чаяакчы, Бодуңнуң шиитпирлериңге мени өөредип каг.

109 Амы-тыным үргүлчү айыыл адаанда,

ынчалзажок Сээң хоойлуңну утпаан мен.

110 Бузуттуг улус меңээ дузак салып каан ,

ынчалзажок Сээң чагыгларыңдан өскээр барбадым.

111 Сээң доктаалдарың кезээ мөңгеде мээң өнчүм болду ,

олар – мээң чүрээмниң өөрүшкүзү болгай .

112 Чүрээмни Сээң дүрүмнериңни күүседир кылдыр

кезээ мөңгеде, бүрүнү-биле ээлдирип алдым. ס (самех)

113 Сеңээ бүрүнү-биле бердинмээн улуска хөңнүм чок,

а Сээң хоойлуңга ынак мен.

114 Сен – мээң чаштыр черим , дозуг-камгалалым сен ;

Сээң сөзүңге идегээр мен.

115 Менден ырап чоруңар, бак хейлер!

Бурганымның айтыышкыннарын кадагалаайн.

116 Тынгарлыр кылдыр, Бодуңнуң сөзүң ёзугаар мени детки,

идегелим хоозун куруг болбазын;

117 камгалал алыр кылдыр, меңээ дузала,

Сээң дүрүмнериң үргүлчү кичээнгейим төвүнде.

118 Сээң дүрүмнериңден ойталаар бүгү улусту херекке албас сен,

чүге дээрге оларның оп-мегези – Сеңээ удур өскерликчи чорук-тур.

119 Чер-делегейниң бүгү бузуттуг улузун

паштың кагы кылдыр санаар сен,

ынчангаш Сээң доктаалдарыңга ынак мен.

120 Сенден сүртээш, мага-бодум сирилеп тур ,

шииткелдериңден база коргар-дыр мен. ע (айин)

121 Мен шынчы база чөптүг чорукту боттандырып келдим,

бастып чоруур улустуң холунга мени арттырбайн көр.

122 Чалчаң мен дээш дагдынып көр –

бүгү чүве меңээ ачылыг болзун, адыыргак улус мени базынмазын.

123 Сээң камгалалың биле чөптүг сөзүңнү манааш,

карактарым имистелип өжер четти .

124 Чалчаң меңээ энерелдиг хамаарылгаң көргүзүп,

дүрүмнериңге мени өөредип каг.

125 Чалчаң болур мени угаан киир сурга,

Сээң доктаалдарыңны билип алыйн.

126 Дээрги-Чаяакчының хөделип үнер үези келген-дир –

улус Сээң хоойлуңну үреп каан болгай.

127 А мен Сээң айтыышкыннарыңга

холумак чок арыг алдындан артык ынак мен .

128 Ынчангаш Сээң шупту чагыгларыңны

шынныг кылдыр хүлээп көөр мен,

кандыг-даа меге орукка хөңнүм чок. פ (пе)

129 Сээң доктаалдарың кайгамчык онза,

ынчангаш оларны кадагалап чор мен.

130 Сээң сөстериңниң илерээшкини улусту чырыдар,

кенен кижилерни угаан киирер .

131 Сээң айтыышкыннарыңны манаарым аажок болгаш,

аксым ажыдып, сөстериңни суг дег ижип тур мен .

132 Көрүжүңнү менче углап, ээ көрнүп көр –

Сээң адыңга ынак улусче

ынчаар ээ көрнүрүн шиитпирлээн болгай сен.

133 Мээң базымнарымны Бодуңнуң сөзүң-биле быжыктыр,

кандыг-даа бузутка мени башкартпа.

134 Кижилерниң базымчазындан мени адыр –

ынчан Сээң чагыгларыңны кадагалаар мен;

135 Чырыткылыг арныңны Бодуңнуң чалчаңга көргүс ,

дүрүмнериңге мени өөредип каг.

136 Сээң хоойлуңну кадагалавас улус бар боорга,

караам чажы суг дег агып тур . צ (цаде)

137 Чөптүг сен, Дээрги-Чаяакчы, Сээң шиитпирлериң шынныг.

138 Сээң айтып-чагаан доктаалдарың шуут чөптүг, шуут шынныг.

139 Дайзыннарым Сээң сөстериңни уттупкан боорга,

сеткилимде килеңим хайнып-хөлзеп тур.

140 Сээң сөзүң дыка арыг , чалчаң аңаа ынак.

141 Бичии ынай, куду көрдүрген кижи мен,

ынчалзажок чагыгларың утпайн чор мен.

142 Сээң чөптүүң – мөңге турар чөптүг чорук-тур,

Сээң хоойлуң – шынныг-дыр .

143 Айыыл-халап биле түрегдел мени сүрүп келди,

а Сээң айтыышкыннарың – өөрүшкүм-дүр.

144 Сээң доктаалдарың кезээ мөңгеде чөптүг бооп артар,

амы-тынныг артсын дээш, мени угаан киир сурга! ק (коф)

145 Бүгү чүлдү-чүрээм-биле мөргүп, Сени кыйгырдым,

харыылап көр, Дээрги-Чаяакчы, Сээң дүрүмнериңни сагыыр мен.

146 Сени кый деп тур мен, камгалап көр,

ынчан Сээң доктаалдарыңны кадагалаар мен.

147 Даң атпаанда-ла тургаш, кыйгырып тур мен ,

Сээң сөстериңге идегедим.

148 Сээң сөзүңнү хандыр бодаар дээш,

чер кыры чырываанда оттуп кээр мен.

149 Энерелдииң-биле мээң үнүмнү дыңна,

Дээрги-Чаяакчы, шиитпириң ёзугаар мени тынгар.

150 Кара сагыштыг улус халдап келди;

олар Сээң хоойлуңдан ырай бергеннер-дир.

151 А Сен меңээ чоок-тур сен, Дээрги-Чаяакчы ,

Сээң шупту айтыышкыннарың шынныг-дыр.

152 Шагдан тура Сээң доктаалдарың дугайында,

оларны кезээ мөңгеде күштүг

кылып кааның дугайында билип алган мен. ר (реш)

153 Базындырган мени көргеш, камгалап көр,

чүге дээрге Сээң хоойлуңну утпайн келдим.

154 Мээң чаргымны шиитпирлежип, меңээ болуш ,

Бодуңнуң сөзүң ёзугаар мени амы-тынныг арттырып көр.

155 Дүрүмнериңни күүседир чүткүл бузуттуг улуста чок болгаш,

Сээң камгалалың олардан ыракта.

156 Сээң өршээлиң өндүр улуг болгай, Дээрги-Чаяакчы ,

Бодуңнуң шиитпириң ёзугаар мени тынгар.

157 Мени истеп-сүрген дайзыннар хөй-дүр ,

ынчалзажок Сээң доктаалдарыңдан ойталаваан мен.

158 Сенден ойталаан улус көргеш,

олар Сээң сөзүңнү кадагалавас боорга, бужарзынарым аажок .

159 Сээң чагыгларыңга ынаамны көр даан, Дээрги-Чаяакчы,

Бодуңнуң энерелдииң-биле мени тынгарып каг.

160 Сээң сөзүңнүң алыс ужур-утказы шынныг-дыр ,

Сээң кандыг-даа чөптүг шиитпириң кезээде мөңгеде доктааттынган. ש (шин)

161 Чагырыкчылар мени чылдагаан чок черге истеп-сүрүп тур ,

ынчалзажок мээң чүрээм чүгле Сээң сөзүңден сүрээдээр.

162 Аажок хөй олча-ажык алган кижи дег ,

Сээң сөзүңге өөрүп тур мен .

163 Мегени көөр хөңнүм чок, оон ческинер мен,

а Сээң хоойлуңга ынак мен.

164 Чөптүг шиитпирлериң дээш

Сени хүнде чеди катап алгап-мактаар мен.

165 Сээң хоойлуңга ынак улуска

өндүр улуг-чаагай чорук доктаар, оларга чүү-даа чүве моондак болбас.

166 Сээң хайырлаарың камгалалга идегеп турдум , Дээрги-Чаяакчы,

айтыышкыннарыңны күүседип келдим.

167 Сеткил-сагыжым Сээң доктаалдарыңны

кадагалап келди, оларга аажок ынак мен.

168 Сээң чагыгларың биле доктаалдарыңны

кадагалап келдим, мээң шупту оруктарым

Сеңээ көскү болгай . ת (тав)

169 Мээң кыйгым Сеңээ четсин, Бодуңнуң сөзүң ёзугаар мени

угаан киирип көр, Дээрги-Чаяакчы.

170 Мээң чалынган үнүм Сеңээ дыңналзын,

Бодуңнуң аазаашкының ёзугаар мени камгалап көр.

171 Бодуңнуң дүрүмнериңге мени өөреткениң дээш,

аксы-дылым мактал сөзүн сөглээр.

172 Шупту айтыышкыннарың чөптүг боорга,

мээң дылым Сээң сөзүңнү алгап ырлаар.

173 Сээң холуң меңээ дузалазын –

күүседир дээш, чагыгларыңны шилип алган болгай мен.

174 Сээң хайырлаар камгалалыңны

күштүү-биле күзеп чор мен, Дээрги-Чаяакчы,

Сээң хоойлуң – өөрүшкүм-дүр.

175 Сени алдаржытсын дээш, мени амы-тынныг арттырып каг,

Сээң шын шиитпирлериң меңээ дузалазын.

176 Аза бергеш, читкен хой дег апардым ,

Бодуңнуң чалчаңны дилеп тып ал –

айтыышкыннарың утпаан болгай мен.

119

1 Көдүрлүүшкүн ыры .

Бергелерге кызагдаткаш, Дээрги-Чаяакчыны кыйгырар мен,

а Ол меңээ харыылаар.

2 Дээрги-Чаяакчы, мени мегечи дылдыг ,

авыяас аас-дылдыг улустан адырып көр.

3 Мегечи дыл, Ол сени канчаптар эвес,

канчаар кезедир эвес!

4 Сени дайынчының чидиг согуннары өттүр адар,

үр өшпес көстер өрттедир .

5 Мешех черде чурттап турарым дээш,

Кедарның чадырларының аразынга

турумчуп алганым дээш, ат боорум ол-дур!

6 Амыр-тайбыңга хөңнү чок улус-биле кады

дыка-ла үр чурттап тур мен!

7 Тайбыңзырак мен,

а олар, чугаа-сөзүм дыңнап кааш-ла, дайылдажыр деп баар.

120

Көдүрлүүшкүн ыры .

1 Даглардыва шиглей көрдүм: «Дуза меңээ кайыын кээрил?!»

2 Дээр биле черни чаяаган Дээрги-Чаяакчы – Ол меңээ дузалаар!

3 Сээң будуңну Ол соора бастырбас ,

сени карактаар дээш, удуп дыштанмас.

4 Көрүңер, Израильдиң Кадагалакчызы

дыжын-даа харавас-тыр, уйгузун-даа удувас-тыр.

5 Дээрги-Чаяакчы сени карактаар;

Дээрги-Чаяакчы сеңээ дузалап, чаглактаар –

6 хүндүс-даа, дүне-даа орук-чолуңга айыыл таварышпас .

7 Кандыг-даа багай чүве сээң-биле болбас кылып,

Дээрги-Чаяакчы сени тынныг арттырып каар.

8 Ол сени чүнү-даа кылып туруңда, карактаар –

ам болгаш кезээ мөңгеде карактаар .

121

Көдүрлүүшкүн ыры . Давидтии.

1 Улус меңээ:

«Дээрги-Чаяакчының өргээзинче бараалы» – дээрге ,

өөрүп-хөглеп турганым кай.

2 Иерусалим, бистиң буттарывыс эжик-хаалгаң аксында тур.

3 Иерусалим, бажыңнарын тудушкак кылдыр туткан хоорай сен .

4 Израильдиң Дээргиге хамааржыр аймактары,

Ооң адын мактаар дээш, Израильдиң хоойлузун ёзугаар

Иерусалимче көдүрлүп үнүп турар .

5 Ында Давидтиң салгакчылары дүжүлгелеринге олуруп алгаш,

чөптүг шииткелди үндүрүп турар .

6 Иерусалимни амыр-тайбың-биле алгап-йөрээңер :

«Сеңээ ынак улус амыр-шөлээн чурттазын.

7 Быжыг ханаларың иштинге тайбың догунназын,

шивээлериңге амыр-дыш доктаазын».

8 Мээң ха-дуңмам дээш, чоок кижилерим дээш:

«Иерусалим, сеңээ амыр-тайбың!» – деп чугаалаайн.

9 Дээрги-Чаяакчы Бурганывыстың өргээзи сенде боорга,

сеңээ буян-кежик доктаазын дээш чүткүлүм көргүзер мен .

122

Көдүрлүүшкүн ыры .

1 Дээрлерде саадаан Бурган ,

карактарым Сенче шиглей көрүп тур мен .

2 Кулдарның карактары дээргилеринче,

кыс чалчаның карактары херээжен ээзинче

идегеп көрүп турары дег,

бистиң карактарывыс база

Дээрги-Чаяакчыже – Бурганывысче,

Ол бисче ээ көрүнмээн шаанда, көрүп-ле турар.

3 Бисче ээ көрүн, Дээрги-Чаяакчы, бисче ээ көрүн –

дорамчылалды кустуктур сыгап кагды .

4 Турамык улустуң кочу-шооду-биле,

улуургак улустуң куду көөрү-биле

сагыш-сеткиливисти кустуктур сыгап кагды .

123

Көдүрлүүшкүн ыры . Давидтии.

1 Израиль чугаалазын :

Дээрги-Чаяакчы бистиң талавыста турбаан болза,

чүү бооп болур турганыл?

2 Дайзын бисче халдап кээрге,

Дээрги-Чаяакчы бистиң талавыста турбаан болза,

чүү бооп болур турганыл?!

3 Дайзынның биске удур кыптыккан килеңи

бисти диригге-ле сыырыптар ийик .

4 Сугларга дүжүп өлүр ийик бис,

агым бисти чууй шаап аппаар ийик ,

5 шапкын суглар бисти чууй шаап аппаар ийик.

6 Дээрги-Чаяакчыга алдар!

Ол бисти дайзынның азыг-дижинге чемиш кылдыр бербээн.

7 Куш тудукчуларының дузаандан

адырылган куш дег, хосталы бердивис:

дузак үстү берген, а бис – хосталдывыс .

8 Дээр биле черни чаяаган

Дээрги-Чаяакчының адындан дуза биске кээп турар .

124

Көдүрлүүшкүн ыры .

1 Дээрги-Чаяакчыга идегээр улус ·Сион даг-биле дөмей –

а ол даг шимчеш дивейн, кезээ мөңгеде турар.

2 Даглар Иерусалимни дескиндир турар,

а Дээрги-Чаяакчы амдыгааштан эгелээш,

кезээ мөңгеде Бодунуң чонунуң чанынга турар.

3 Бузуттуглар чөптүг-шынныг улустуң

хувааглыг черин башкарып артпас –

оон башка ол улус кем-буруулуг херектерже холдарын сугар болгай.

4 Мөзүзү эки, буянныг улуска ачылыг бол, Дээрги-Чаяакчы.

5 А ыргак оруктар-биле будалып чоруй баар улусту

Дээрги-Чаяакчы бузут үүлгедикчилери-биле кады

сывырып чорудупсун.

Израильге амыр-тайбың доктаазын!

125

Көдүрлүүшкүн ыры .

1 Дээрги-Чаяакчы ·Сионга эки чолду эгидип бээрге ,

уйгу-дүште дег болдувус.

2 Ынчан бистиң аксывыстан каткы төктүп ,

өөрүшкүлүг ырлажып турдувус;

а өске чоннар: «Дээрги-Чаяакчы оларга

өндүр улуг чүүлдү кылды!» – деп аразында чугаалашты.

3 Дээрги-Чаяакчы биске

өндүр улуг чүүлдү кылган –

өөрүп-хөглеп шаг болган бис.

4 Кургап калган хем унун сугнуң катап долары дег,

эки чолду биске дедир эгит, Дээрги-Чаяакчы.

5 Ыглап-сыктавышаан үрезин тарып турган улус

дүжүдүн өөрүшкүлүг ажаап аар.

6 Карааның чажын төп, шоодайда үрезинин көдүрүп алгаш

чоруй барган кижи дүжүдүнүң моожаларын тудуп алгаш,

өөрүшкүлүг чанып кээр .

126

Көдүрлүүшкүн ыры . Соломоннуу .

1 Бажыңны Дээрги-Чаяакчы тудуп кагбас болза,

ооң тудугжулары хей черге ажылдаар;

хоорайны Ол кадагалавас болза,

ооң таңныылдары хей черге уйгу чок хонар.

2 Силер хей черге эртежик туруп,

орайга чедир удувайн , чилчииңер үзүлдүр ажылдап,

аъш-чем тып чиир силер ;

Бодунуң ынак кижизинге

Дээрги-Чаяакчы чыргалдыг дүштү хайырлаар.

3 Дыңнаңар даан! Ажы-төл –

Дээрги-Чаяакчының берген өнчүзү-дүр,

ижин-хырында үре-төл –

Ооң хайырлаан шаңналы-дыр .

4 Сээң чалыы назыныңда төрүттүнген оолдарың

дайынчы кижиниң холунда согуннар ышкаш.

5 Оолдары-биле бодунуң саадаан долдуруп алган кижи

амыр-чыргалдыг!

Ындыг улус эжик-хаалга чанынга

дайзыннар-биле маргыжып тура, адын баксыратпас.

127

Көдүрлүүшкүн ыры .

1 Дээрги-Чаяакчыдан коргар,

Ооң оруктарын эдерип чоруур кижи бүрүзү

амыр-чыргалдыг

2 Бодуңнуң холдарың-биле ажылдап ,

кылган аъш-чемиңни чиир сен:

амыр-чыргалдыг, амыр-менди болур сен.

3 Сээң бажыңыңда кадайың дүжүткүр тараа сывы дег болур,

чемненир столуң долгандыр олурар оолдарың

ногаан үнүштер дег болур .

4 Дыңнаңар даан, Дээрги-Чаяакчыдан коргар кижи

шак ындыг ачы-буян алыр.

5 Дээрги-Чаяакчы сеңээ ·Сион дагдан ачы-буян хайырлаар ,

Иерусалимниң менди-чаагайын назының дургузунда көөр сен;

6 ажы-төлүңнүң ажы-төлүн көөр сен.

Израильге амыр-тайбың доктаазын!

128

Көдүрлүүшкүн ыры .

1 Израиль чугаалазын :

аныяамдан-на дайзыннарым мени аажок кызагдап келген.

2 Аныяамдан-на дайзыннарым мени аажок кызагдап келген,

ынчалза-даа ажып-тиилеп шыдаваан.

3 Дайзыннар – үрезин тарып, чер чарган чажыкчы дег ,

ооргамны балыглап, ханы истер арттырып каан.

4 Ынчалза-даа Дээрги-Чаяакчы чөптүг шиидип,

бузуттугларның мени хүлээн кинчи-бегин үзе шаапты.

5 ·Сион дагны көөр хөңнү чок бүгү улус кочу-шоотка кирип,

дедир дессин .

6 Олар – бажың кырындан үнүп келгеш,

өзүп четтикпейн чыда-ла, кадып каар оът-сиген дег болзун .

7 Шак ол оът-сиген

тараа кезикчизиниң холунга туттунмас,

моожа баглакчызының адыжын долбас;

8 оларның чаны-биле эрткен-дүшкен улус-даа:

«Дээрги-Чаяакчының ачы-буяны силерде-дир!

Дээрги-Чаяакчының ады-биле

силерни алгап-йөрээп тур бис!» – деп чугаалавас .

129

Көдүрлүүшкүн ыры .

1 Айыыл-халаптың ханы дүвүнден

кыйгырып тур мен, Дээрги-Чаяакчы .

2 Дээрги, үнүмнү дыңна, чаннып дилээн кыйгымны

Сээң кулактарың кичээнгейлиг дыңназын .

3 Кем-буруулуг херектеривисти сагыжыңга шыгжап алгаш,

өршээвейн турган болзуңза,

шыдажып үнер кижи бар бе, Дээрги-Чаяакчы?

4 Ынчалзажок Сен өршээлдиг сен,

ынчангаш чон Сенден коргуп чорзун .

5 Дээрги-Чаяакчыга идегеп тур мен,

сеткил-сагыжым Аңаа идегеп тур,

Ооң сөзү – ынаныжым ол-дур.

6 Сеткил-сагыжым Дээргини таңныылдарның даң адып,

чер чырыырын манаанындан артык күштүг манап тур.

7 Энерел биле өндүр улуг камгалал –

Дээрги-Чаяакчыда, Израиль Аңаа идегезин .

8 Чүгле Ол Израильди ооң бүгү

кем-буруузундан адырып хостаар .

130

Көдүрлүүшкүн ыры . Давидтии.

1 Дээрги-Чаяакчы,

мээң чүрээм улуургавады, карактарым өрү көрдүнмеди,

чедип ап шыдавазым, өндүр улуг чүвеже чүткүп, идээргеведим.

2 Харын сеткил-сагыжымны томаартып,

оожургадып алган мен.

Сеткил-сагыжым авазының

куспаанда чыдар чаш төл дег.

3 Израиль амдыгааштан эгелээш,

кезээ мөңгеде Дээрги-Чаяакчыга идегезин!

131

Көдүрлүүшкүн ыры .

1 Давидти база ооң хамык човалаңын

бодап кел, Дээрги-Чаяакчы.

2 Ол Дээрги-Чаяакчыга даңгыраглап,

Израильдиң күштүг Бурганынга мынчаар аазап туржук:

3 «Дээрги-Чаяакчыга турар чер –

Израильдиң күштүг Бурганынга чурттаар өргээ тып бербээн шаамда ,

бодумнуң аал-оранымче кирбес мен, орун-дөжээмге чытпас мен;

карактарым шийип, удумзуравас мен,

карактарым хавыын хаап, удувас мен».

6 Бис ыдыктыг аптара дугайында Эфрата деп черге дыңнаан бис,

ону Иарим шөлдеринден ап алган бис .

7 Бурганның чурттап турар өргээзинче бараалы,

Ооң буттар салыр черинге мөгейээли .

8 Дээрги-Чаяакчы, туруп келгеш, амыр-дыжың черинче чедип кел –

Сен Бодуң, күчү-күжүңнү демдеглээн ыдыктыг аптара база .

9 Сээң бараалгакчыларың чөптүг чорукту хеп дег кедип алзын ,

Сеңээ бердинген улус өөрүп-байырлазын.

10 Бодуңнуң чалчаң Давидти бода,

Бодуңнуң шилип чагганың хаандан хая көрүнме .

11 Дээрги-Чаяакчы Давидке бүзүрелдии-биле

даңгыраглап турган болгай ,

Ол мынча деп аазаан сөзүнден ойталавас:

«Сээң үре-салгалыңны дүжүлгеңге олуртур мен .

12 Сээң салгакчыларың

Мээң оларга өөредип каарым чагыг-керээм биле

дүрүм-хоойлумну сагыыр болза,

оларның салгакчылары база кезээ мөңгеде дүжүлгеңни ээлээр ».

13 Дээрги-Чаяакчы ·Сион дагны шилип алгаш,

ону Бодунуң чурттаар чери кылып алыксай берген :

14 «Бо дээрге кезээ мөңгеде Мээң амыр-дыжым чери-дир,

маңаа чурттаар мен, бо чер Меңээ тааржыр-дыр.

15 ·Сионну элбек аъш-чем курлавыры-биле хандырар мен ,

ооң ядыы улузун тоттур чемгерер мен ;

16 мында турар бараалгакчыларымга

камгалалды хеп дег кедирер мен,

мында чурттап турар, Меңээ бердинген улус өөрүп-байырлаар.

17 Давидке ·Сионга күчү-күштү өстүрер мен;

Бодумнуң шилип чаап алганым хаанга өшпес чырыкты белеткеп каар мен .

18 Ооң дайзыннарын бак ат-биле шывар мен,

а ооң кеткен оваадайы чайынналдыр чырыыр».

132

Көдүрлүүшкүн ыры . Давидтии.

1 Ха-дуңма улус эп-сеткилдиг кады чурттаар болза,

эки-даа, таарымчалыг-даа :

2 башче кударга, салче агып баткан эки олива үзү дег,

Аароннуң салынче, ооң моюндуруунче

агып баткан олива үзү дег ;

3 ·Сион дагларынче агып баткан Эрмон сынның шалың суу дег .

Дээрги-Чаяакчы Сионга ачы-буян шаңнап ,

амыдырал кезээ мөңгеде бар болзун деп чагаан болгай.

133

Көдүрлүүшкүн ыры .

1 Дээрги-Чаяакчының өргээзинде дүне безин

бараан бооп турар Ооң бүгү чалчалары ,

Ону алгап-йөрээңер!

2 Холдарыңарны ыдыктыг черже сунуп ,

Дээрги-Чаяакчыны алгап-йөрээңер!

3 Дээр биле черни чаяап каан Дээрги-Чаяакчы

·Сион дагдан ачы-буянын сеңээ хайырлазын!

134

1 ·Аллилуйя!

Дээрги-Чаяакчының адын алгап-мактаңар-ла!

Дээрги-Чаяакчының чалчалары, Ону алгап-мактаңар!

2 Дээрги-Чаяакчының өргээзинде,

Бурганывыстың бажыңының мурнунда турар улус ,

3 Дээрги-Чаяакчыны буянныы дээш алгап-мактаңар!

Ооң тааланчыг адын алгап ырлаңар!

4 Дээрги-Чаяакчы Иаковту Бодунга шилип алган,

Израильди Бодунуң улуг үнелиг өнчү-хөреңгизи кылдыр

шилип алган болгай .

5 Дээрги-Чаяакчы өндүр улуг деп,

Дээргивис бүгү бурганнардан бедип турар деп билир мен .

6 Дээрги-Чаяакчы күзээн-не бүгү чүүлүн

дээрлерге-даа, черге-даа,

шупту дүп чок далайларга-даа кылып турар .

7 Ол булуттарны черниң кыдыг-кызыгаарындан

бөлүп эккеп, чаъс чаап турда, чаңныктарны чаяап,

Бодунуң шыгжамырындан хатты үндүр хадыдып турар .

8 Ол Египетке бүгү дун төлдерни – кижилерниин-даа,

мал-маганныын-даа – узуткап каапкан ;

9 Египет чоннуң аразынга кайгамчык демдектерин көргүзүп,

оларны фараон биле ооң бүгү дүжүметтеринге удурланыштыр кылган .

10 Дээрги-Чаяакчы хөй чоннарны базып каан,

күчүлүг хааннарны өлүрүп каан .

11 Амор хаан Сигонну, Васанның хааны Огту болгаш

Ханаанның бүгү күрүнелерин узуткап кааш ,

12 оларның черлерин Бодунуң израиль чонунга

өнчү кылдыр берипкен .

13 Дээрги-Чаяакчы,

Сээң адың кезээ мөңгеде артар!

Дээрги-Чаяакчы,

салгалдан салгал дамчып Сени кым-даа утпас!

14 Дээрги-Чаяакчы Бодунуң чонун чөптүү-биле шиидер

база Бодунуң чалчаларынче ээ көрнүр .

15 Өске чоннарның дүрзү-бурганнары –

алдын биле мөңгүнден бүткен, кижи холу шуткаан чүүлдер-дир .

16 Ол шуткумалдар аастарлыг-даа болза, чугаалавас;

карактарлыг-даа болза, көрбес ;

17 олар кулактарлыг-даа болза, дыңнавас;

оларның аастарында амыдыралдың тыныжы чок .

18 Ындыг дүрзү-бурганнарны кылып турар,

оларынга идегээр бүгү улус

шак ол дүрзүлеринге дөмейлежи берзин .

19 Израиль чон, Дээрги-Чаяакчыны алгап-йөрээ!

Аароннуң салгалы, Дээрги-Чаяакчыны алгап-йөрээ!

20 Левийниң аймаа, Дээрги-Чаяакчыны алгап-йөрээ!

Дээрги-Чаяакчыдан коргар улус, Ону алгап-йөрээңер!

21 Иерусалимде оран-савалыг Дээрги-Чаяакчы

·Сионга алгаттырып-йөрээттирзин!

·Аллилуйя!

135

1 Дээрги-Чаяакчыга өөрүп четтириңер; Ол ачылыг-дыр.

Ооң энерели кезээ шагда үстүп төнмес-тир .

2 Бурганнарның Бурганынга өөрүп четтириңер .

Ооң энерели кезээ шагда үстүп төнмес-тир.

3 Дээргилерниң Дээргизинге өөрүп четтириңер.

Ооң энерели кезээ шагда үстүп төнмес-тир.

4 Өндүр улуг кайгамчык чүүлдерни чүгле Бурган кылып турар .

Ооң энерели кезээ шагда үстүп төнмес-тир.

5 Дээрлерни мерген угаан-биле Ол чаяап каан .

Ооң энерели кезээ шагда үстүп төнмес-тир.

6 Кургаг черни суглар кырынга Ол чада салып каан .

Ооң энерели кезээ шагда үстүп төнмес-тир.

7 Дээди чырымалды Ол чаяап каан .

Ооң энерели кезээ шагда үстүп төнмес-тир.

8 Хүндүскү үени башкарары-биле хүннү Ол чаяап каан.

Ооң энерели кезээ шагда үстүп төнмес-тир.

9 Дүнеки үени башкарары-биле айны база сылдыстарны Ол чаяап каан.

Ооң энерели кезээ шагда үстүп төнмес-тир.

10 Бурган Египеттиң бүгү дун оолдарын узуткап , ону буурадып каан.

Ооң энерели кезээ шагда үстүп төнмес-тир.

11 Израильди Египеттен Ол үндүрүп эккелген .

Ооң энерели кезээ шагда үстүп төнмес-тир.

12 Израильди сунган холунуң күчү-күжү-биле

Ол үндүрүп эккелген. Ооң энерели кезээ шагда үстүп төнмес-тир.

13 Кызыл далайны Ол ийи чара аксыпкан .

Ооң энерели кезээ шагда үстүп төнмес-тир.

14 Израильди Ол далай ортузу-биле эрттире берген.

Ооң энерели кезээ шагда үстүп төнмес-тир.

15 Фараонну база ооң аг-шериин Кызыл далайже Ол дүжүр октапкан .

Ооң энерели кезээ шагда үстүп төнмес-тир.

16 Бурган Бодунуң чонун ээн кургаг ховуга эдертип бар чыткан .

Ооң энерели кезээ шагда үстүп төнмес-тир.

17 Улуг хааннарны Ол узуткап каан .

Ооң энерели кезээ шагда үстүп төнмес-тир.

18 Ат-сураглыг хааннарны Ол өлүрүп каан.

Ооң энерели кезээ шагда үстүп төнмес-тир.

19 Амор хаан Сигонну Ол өлүрүп каан .

Ооң энерели кезээ шагда үстүп төнмес-тир.

20 Васанның хааны Огту Ол өлүрүп каан .

Ооң энерели кезээ шагда үстүп төнмес-тир.

21 Оларның ээлээн черлерин Ол биске өнчү кылдыр берип каан.

Ооң энерели кезээ шагда үстүп төнмес-тир.

22 Бодунуң чалчазы израиль чонга черни өнчү кылдыр Ол берип каан.

Ооң энерели кезээ шагда үстүп төнмес-тир.

23 Базындырып чораан бисти Ол бодап келген.

Ооң энерели кезээ шагда үстүп төнмес-тир.

24 Бисти дайзыннарывыстан Ол адырып хостап каан .

Ооң энерели кезээ шагда үстүп төнмес-тир.

25 Шупту дириг амытаннарга аъш-чемни Ол берип турар .

Ооң энерели кезээ шагда үстүп төнмес-тир.

26 Дээрде саадаан Бурганга өөрүп четтириңер.

Ооң энерели кезээ шагда үстүп төнмес-тир.

136

1 Вавилоннуң хемнериниң кыдыынга

·Сионну сактып, ыглап-сыктап олурар турдувус.

2 Ол черде үнген талдарга

чадаганнарывысты азып кааптып, ойнавастаан бис.

3 Орта бисти тудуп аппарган улус бистен ырлар негеп,

бисти дарлап турган улус – хөглээшкин негеп:

«·Сионнуң ырлары-биле биске аян тудуңар!» – деп турган.

4 Хары черге Дээрги-Чаяакчының

ырларын канчап ырлажыр бис?!

5 Иерусалим, сенден ойталаар болзумза ,

оң холум менден ойталазын;

6 сени сагынмас болзумза,

Иерусалимни өөрүшкүмнүң эң бедии кылып албас болзумза,

дылым таалайымга чыпшына берзин .

7 Дээрги-Чаяакчы,

Иерусалимниң буураан хүнүнде:

«Ону таваанга чедир үрегдеп бузуңар-ла!» – деп турган

эдом чонну кеземче чок арттырба .

8 Вавилон-кыс, хоозураар сен!

Биске кылган үүлгедииң дээш сеңээ чөптүг кеземчени

онааштырар кижи амыр-чыргалдыг!

9 Сээң чаш төлдериңни тудуп алгаш,

хая-дашка чуура шааптар кижи амыр-чыргалдыг!

137

Давидтии.

1 Бүгү чүлдү-чүрээм-биле Сени алгап-мактап ,

өске бурганнар мурнунга Сени алгап ырлап тур мен!

2 Сээң ыдыктыг өргээңге сөгүрүп мөгеер мен ,

шынчың биле энерелиң дээш, адыңны алгап-мактап тур мен,

Бодуңнуң сөзүңнү

бүгү аттардан өндүр улуг кылып каан болгай сен .

3 Сени кый дээн хүнүмде, ол дораан харыылап,

сеткилимни күш киирер-дир сен.

4 Сээң аксы-сөзүң дыңнап кааш,

чер-делегейниң хааннары шупту Сени алгап-мактазын.

5 Дээрги-Чаяакчының алдарының өндүр улуун көргеш,

хааннар Ооң оруктарын алгап ырлазын.

6 Дээрги-Чаяакчы эң өндүр бедик –

томаарааннарны-даа көрүп турар,

турамыкты-даа талыгырдан танып турар.

7 Бергелерге кызагдады бергенимде,

амы-тынныг арттырар сен , холуң менче сунуп,

ооң күчүзү-биле дайзыннарым килеңинден

мени камгалаар сен.

8 Дээрги-Чаяакчы мээң өжээним негээр!

Энерелиң кезээ шагда үстүп төнмес ,

Бодуңнуң ажыл-херээң ара кагбайн көр.

138

Хөгжүм башкарыкчызынга. Давидтии. Мизмор-ыр.

1 Дээрги-Чаяакчы,

Сен мени шылгап көрген сен, эки билир сен .

2 Олуруп алганымны-даа, туруп келгенимни-даа билир сен,

бодалдарымны ырактан-на билип каар сен .

3 Орукка чорумда азы дыштанып чыдырымда,

мени шылгаар сен,

мээң баар оруктарым шуптузу Сеңээ билдингир .

4 Сөзүмнү чугаалап четтикпээнимде-ле,

Сен ону долузу-биле билир сен, Дээрги-Чаяакчы.

5 Артымдан, мурнумдан мени бүзээледиң,

холуңну менче салып алдың.

6 Сээң билииң меңээ кайгамчык онза,

аажок бедик – ону билип аар харыым чок .

7 Сээң Сүлдеңден ырап кай баар мен,

Сенден дезип кай баар мен?

8 Дээрже үне бээр-даа болзумза, Сен ында сен;

алдыы оранга чыдып аар-даа болзумза, Сен база ында сен .

9 Даң хаяазын чалгыннангаш,

далай ындынче ужуп чеде берзимзе безин,

10 Сээң холуң мени аңаа чедип аар,

күштүг холуң мени орта тудуп аар.

11 «Дүмбей караңгы мени чажырып аар,

хүн чырыы меңээ дүн бооп хуула бээр» деп бодаан дижик мен.

12 Ынчалзажок дүмбей караңгы безин

мени Сенден чажырып шыдавас,

дүн безин хүн ышкаш чырыдар,

дүмбей караңгы Сеңээ чырык дег болур .

13 Мээң чүрээмни Сен чаяап каан сен,

иемниң хырнының иштинге

мени боттандырып тургускан сен .

14 Ол хире кайгамчык тургузуум дээш

Сени мактап тур мен,

Сээң ажыл-херектериң кайгамчыктыг деп

сеткилим ылап-ла медереп билип тур.

15 Кажан мени чажыт черге чаяап турда ,

черниң ханызынга чогаадып тургузуп турда,

мээң бүгү эът-сөөгүм Сеңээ илдең турган.

16 Сээң карактарың мээң боттанып орарымны көрген;

меңээ доктааткан хуусаа, чаңгыс-даа хүнү үнмээнде-ле,

бүрүнү-биле Сээң номуңда бижиттинген .

17 Сээң бодалдарыңны билип аарымның бергезин, Бурганым,

оларның эмге-тикчогун!

18 Оларны санап шенээр болзумза,

черниң элезининден-даа хөй-дүр.

Оттуп келгеш, Сээң-биле хевээр-дир мен.

19 Бурганым, бузуттуг хейни өлүрүп каарың кай!

А силер, өлүрүкчүлер, менден ырап чоруңар!

20 Олар Сеңээ удур кара сагыштыг чугаалар чорудуп тур;

дайзыннарың хоозун меге чүүлдер чугаалап тур.

21 Сени көөр хөңнү чок улуска мээң база хөңнүм чок.

Дээрги-Чаяакчы,

Сеңээ удурланып турар улусту көөр хөңнүм чок .

22 Оларны шуут-ла көөр хөңнүм чок –

олар мээң дайзыннарым апарды.

23 Мени шылгап көр, Бурганым,

сеткил-чүрээмни билип ал ,

мени шенээш, дүвүрелимни билип ал.

24 Човалаңга чедирер орукта

эвес-тир мен бе – көрүп көр,

мөңге орук-биле мени эдертип көр.

139

1 Хөгжүм башкарыкчызынга. Мизмор-ыр. Давидтии.

2 Дээрги-Чаяакчы, бак кижиден мени камгала,

күш дөгээр улустан мени кадагала .

3 Олар – чүректеринде кара бодалдарлыг,

хүннүң-не чаалажыр чүткүлдүг улус-тур;

4 дылдарын, чылан ышкаш, шагарынга

мергежидип турар улус-тур,

оларның эриннеринде ок-чыланныы дег хоран бар . Сэла

5 Дээрги-Чаяакчы,

бузуттуг хейниң холун менден чайлат,

буттарымны тендиңнедир сагыштыг

күш дөгээр улустан мени кадагала .

6 Адыыргак улус меңээ дузак чажыра салып каан,

бак хейлер оруумга четки чада салып,

буттарымга какпа салып каан . Сэла

7 Дээрги-Чаяакчыга: «Сен – мээң Бурганым сен,

чалынган үнүмнү дыңна» – деп чугааладым.

8 Дээрги-Чаяакчы, күчү-күштүг Камгалакчым,

Дээргим, тулчуушкун хүнүнде

бажымны камгалап турар сен.

9 Дээрги-Чаяакчы, бузуттуг улустуң күзээн чүвезин бербе,

оларның кара сагыштыг бодалы боттанмазын –

оон башка идээргей бээрлер. Сэла

10 Мени бүзээлээн улустуң тейин

оларның бак аксы-сөзү шыва алзын.

11 Оларже оттуг көстер кээп дүшсүн ,

олар ханы оңгарже киир октадыпкаш, оон үнүп шыдавазын.

12 Бак аас эдер кижи чер-чүртка

быжыы-биле туруп шыдавас болзун,

күш дөгээр кижини айыыл-халап аглап-сүрзүн.

13 Билир мен: Дээрги-Чаяакчы

базындырган улуска шын шииткелди,

түреңги улуска чөптүг шииткелди үндүрер .

14 Ынчангаш чөптүг-шынныг улус Сээң адыңны мактаар,

мөзүзү эки улус Сээң хайгааралың адаанга чурттаар.

140

Мизмор-ыр. Давидтии.

1 Дээрги-Чаяакчы, Сени кыйгырып тур мен:

дүрген чедип кел, Сени кый дээн үнүмче кулааңны ээктир.

2 Мээң мөргүлүмнү, Сээң мурнуңга

айдызаар өргүл дег, хүлээп ал ,

холумну өрү сунганым – кежээки өргүл дег болзун .

3 Дээрги-Чаяакчы, аксымга таңныылдан тургузуп,

аксы-дылымның эжиин кадартып каг;

4 мени бак сөстер эдеринче,

бузут үүлгедикчилери-биле кады

кем-буруулуг херектер кылырынче ээлдирбейн көр,

оларның дойларынга киришпээйн.

5 Ооң орнунга чөптүг-шынныг кижи

мени сопсун – энерел болур;

чемелезин – бажымга хора чедирбес

эки олива үзү дег болур .

А мен бузуттуг улустуң үүлгедиглеринге удур

үргүлчү мөргүп чоруур мен.

6 Бузуттугларның баштыңчыларын хаядан дүжүр октаптар ,

бузуттуг улус ынчан мээң сөстеримни дыңнап,

таарымчалыг сөстер дээрзин билип каар.

7 «Черни чарып, үүрмектеп турары дег, бистиң сөөктеривисти

өлүглер оранының аксынче киир

тарадыр чажып турар» – дээрлер.

8 А мээң карактарым

Сенче углай көрүп турар , Дээрги-Чаяакчы,

Сенден хоргадал алдым, амы-тынымны үспейн көр!

9 Меңээ салган дузактан,

бузут үүлгедир улустуң какпаларындан мени чайладып көр .

10 Бузуттуглар шупту боттарының четкилеринге ораашсын ,

а мен кыдыы-биле эрте берейн.

141

Маскил-ыр. Давидтии. Ооң куйга чаштып турган үезинге хамааржыр мөргүл .

1 Дээрги-Чаяакчыны ыыткыр кыйгырдым,

Дээрги-Чаяакчыга мөргүп, кый дидим;

2 Ооң мурнунга хомудал-дилээмни ажыдып бердим ,

айыыл-халавымны чугаалап бердим.

3 Эр соруум кошкай бээрге; , эртер оруумну Сен билир сен.

Чоруп турган оруумга дузак салып каан болду .

4 Бодумнуң чанымче көөрүмге, таныш эжим тывылбайн баар-дыр –

хоргадаар черим чок апарган-дыр,

мен дээш кым-даа сагыш човавайн турар-дыр.

5 Дээрги-Чаяакчы, Сенден дуза дилеп алгырып:

«Сен – мээң хоргадалым сен,

дириглер оранынга чурттаар үлүүм сен» – деп чугааладым.

6 Чалынган кыйгымны кичээнгейге ал – аажок куду көрдүрүп чор мен;

истеп-сүрген улустан мени камгала – олар менден күштүг-дүр .

7 Сээң адыңны мактаар кылдыр, хоругдалдан мени хоста .

Сен меңээ буян хайырлаарыңга,

чөптүг-шынныг улус мени долгандыр чыглып кээр.

142

Мизмор-ыр. Давидтии.

1 Дээрги-Чаяакчы, мөргүлүмнү дыңна,

чалынган үнүмнү кичээнгейге ал,

шынчың база чөптүүң ёзугаар меңээ харыыла;

2 мээң-биле чаргы-чаалы кылбайн көр –

Сээң мурнуңга кандыг-даа кижи актыг бооп шыдавас!

3 Дайзын мени истеп-сүрүп, черге чыпшыр таптай базып,

үе-дүпте өлген улус дег, караңгыга турарын албадап тур .

4 Эр соруум кошкай берди, чүрээм көжүй берди.

5 Шагда эрткен үелерни сактып ор мен ,

Сээң шупту ажыл-херээңни,

холдарың-биле кылган ажыл-херээңни бодап ор мен.

6 Холдарымны Сенче өрү сундум:

кургаан чер сугже дег, сеткилим Сенче чүткүп тур . Сэла

7 Дүрген меңээ харыылап көр, Дээрги-Чаяакчы,

амы-тыным үстүр деп барды, менден хая көрүнмейн көр,

оон башка хөөрже кире берген улуска дөмей апаар мен .

8 Эртен эрте энерелдиг харыыңны

дыңнаар аргадан бер – идегелим Сенде болгай.

Эртер оруумну айтып берем –

сеткилимниң ханызындан Сеңээ мөргүп тур мен .

9 Дайзыннарымдан мени камгала, Дээрги-Чаяакчы,

чаглактаныр черим Сенде болгай.

10 Күзел-сорууңну күүседиринге өөредип каг,

чүге дээрге Бурганым-дыр сен.

Ачылыг Сүлдең мени оргу-дески черлеп аппарзын .

11 Бодуңнуң адыңны бодааш , мени амы-тынныг арттырып көр,

Дээрги-Чаяакчы, чөптүүң-биле мени айыыл-халаптан адырып көр.

12 Меңээ энерелдииң-биле дайзыннарымны узуткап каг ,

мени кызып-кыйган улустуң шуптузун кыргып-хыдып каг –

чүге дээрге Сээң чалчаң-дыр мен.

143

Давидтии.

1 Дээрги-Чаяакчыга алдар! Ол – чалым-хаям ;

Ол мээң холдарымны дайылдажырынга,

салааларымны – тулчурунга өөредип турар ;

2 Ол меңээ шынчы, Ол – мээң шивээм,

хоргадалым, камгалакчым, дозуг-камгалалым ;

Оон хоргадал алыр мен,

Ол мээң чонумну меңээ чагыртып берип турар.

3 Дээрги-Чаяакчы, кижи деп кымыл ол, Сен ол дээш чүге сагыш човаар сен;

кижи амытан деп кымыл ол, Сен чүге ону бодап чоруур сен?

4 Кижи – хей-бус ышкаш ,

ооң назыны – чидип бар чыдар хөлеге дег .

5 Дээрги-Чаяакчы! Кудай-дээриңни ээктир тырткаш, дүжүп кел ;

дагларга дээвит – ышталы бээр ;

6 чаңныыңны кызаңнадыпкаш, дайзыннарны тарадыр сывырывыт;

Бодуңнуң согуннарың адыпкаш , оларны девидедивит;

7 Бодуңнуң холуңну бедиктен сунгаш,

мени терең сугдан ушта тырт , хары улустуң холундан камгала.

8 Олар – мегечи, аксы-сөзү шынныг эвес улус-тур .

9 Бурганым, Сеңээ чаа ырдан ырлап берейн ,

эткир үннүг чанзыга үдеткеш, Сени алгап ырлаайн –

10 Сен хааннарга тиилелге шаңнап , Бодуңнуң чалчаң Давидти

хайыра чок хылыштан чайладып турар сен.

11 Мени камгалап, хары улустуң холундан адыр –

олар – мегечи, аксы-сөзү шынныг эвес улус-тур.

12 Чалыы назынында оолдарывыс частып үнген үнүштер дег болзун ,

кыстарывыс – ордунуң уранчыды чазаан адагаштары дег болзун.

13 Аңмаарларывыс эриин ажыр янзы-бүрү тараа аймаа долзун,

одар-белчиирлеривиске кодан хоювус муң, түмен бооп өзүп-көвүдезин,

14 инек малывыс семирзин;

дайзыннарывыс бисти туттуруушкунче аппарбазын,

кудумчуларывыска ыы-сыы дыңналбазын .

15 Шак ындыг чол эдилээн чон амыр-чыргалдыг.

Дээрги-Чаяакчы оларга Бурган болган чон амыр-чыргалдыг .

144

Макталдың ыры. Давидтии. א (алеф)

1 Бурганым болгаш Хааным, Сени кымдан арттыр мактаар мен,

Сээң адыңны кезээ мөңгеде алгап-йөрээр мен. ב (бет)

2 Хүннүң-не Сени алгап-йөрээр мен,

кезээ мөңгеде Сээң адыңны алгап-мактаар мен. ג (гимел)

3 Дээрги-Чаяакчы өндүр улуг, алдар-макталга дыка төлептиг .

Ооң өндүр бедиин билип аары болдунмас . ד (далет)

4 Салгалдан салгал дамчый улус Сээң ажыл-херектериңни алгап-мактаар

база Сээң күчү-күжүңнү медээлээр. ה (хе)

5 Олар Сээң өндүр бедик ат-алдарыңны медээлээр,

мен база Сээң кайгамчык ажыл-херектериңни угаап бодаар мен. ו (вав)

6 Улус Сээң сүртенчиг ажыл-херектериңниң

күчү-күжүн чугаалажы бээр,

мен база Сээң өндүр бедииңни чарлап чугаалаар мен . ז (зайин)

7 Улус Сээң буянныыңның элбээн үргүлчү алдаржыдып чугаалай бээр,

Сээң чөптүүңнү алгап ырлай бээр. ח (хет)

8 Дээрги-Чаяакчы килеңнээчел эвес, кээргээчел,

ээ көрнүүчел болгаш элбек энерелдиг . ט (тет)

9 Дээрги-Чаяакчы бүгү улуска буянныг,

Ооң чаяаганы бүгү чүүлдерге ээ-хайыралы илереп кээр. י (йод)

10 Дээрги-Чаяакчы, чаяалгаң шуптузу Сени алдаржытсын,

Сеңээ бердинген улус Сени алгап-йөрээзин, כ (каф)

11 Сээң Чагыргаңның алдарын суртаалдазын,

Сээң күчү-күжүңнү дамчыдып чугаалазын. ל (ламед)

12 Кижи төрелгетен олардан Сээң күчү-күжүң дугайында

база Сээң Чагыргаңның алдарлыг

өндүр бедииниң дугайында билип алзын. מ (мем)

13 Сээң Чагыргаң кезээ мөңгеде турар,

кижи төрелгетенниң бүгү салгалдарын хааннаар сен . נ (нун)

Дээрги-Чаяакчының чугаалааны бүгү сөстерге бүзүреп боор,

Ол Бодунуң чаяап кааны бүгү чүүлдеринге энерелдиг . ס (самех)

14 Кээп ужуп чыдар бүгү улуска Дээрги-Чаяакчы чөленгииш болур,

бүшкүйтүр бастырган бүгү улусту дорттай хөндүрер . ע (айин)

15 Бүгү улустуң карактары Сенче ынаныштыг көөр,

Сен оларга аъш-чемни чогуур өйүнде бээр сен : פ (пе)

16 холуңну чада сунгаш, бүгү амылыгларның күзээн чүвезин

хандырып, оларны тоттурар сен . צ (цаде)

17 Дээрги-Чаяакчы Бодунуң бүгү оруктарынга чөптүг,

Бодунуң бүгү ажыл-херектеринге энерелдиг. ק (коф)

18 Дээрги-Чаяакчы Ону кый деп мөргүүр бүгү улуска –

шынныы-биле Ону кый деп мөргүүрлерге – чоок . ר (реш)

19 Оон коргар улустуң күзээн чүүлүн Ол күүседип бээр ,

оларның дуза дилээн кыйгызын дыңнап кааш, камгалаар. ש (шин)

20 Дээрги-Чаяакчы Аңаа ынак бүгү улусту

карактап-кадагалаар, а бузуттуг шупту улусту узуткап каар. ת (тав)

21 Мээң аксы-сөзүм Дээрги-Чаяакчыны мактазын,

бүгү амылыглар Ооң ыдыктыг адын кезээ мөңгеде алгап-йөрээзин.

145

1 ·Аллилуйя!

Сеткилим Дээрги-Чаяакчыны мактазын-на!

2 Дириг чорааш, Дээрги-Чаяакчыны алгап-мактаайн;

чурттап чорааш, Бурганымны алгап ырлаайн .

3 Эрге-дужаалдыг улуска идегевеңер –

камгалалыңар кижилерден кээр деп ынанмаңар .

4 Кижи хөөкүй амызы үстүп, кара черже кире бээр,

боттандырар дээн бодалдары ол-ла дораан чиде бээр .

5 Израильдиң Бурганының дузазын

көрүп турар кижи амыр-чыргалдыг!

Дээрги-Чаяакчыга –

Бурганынга идегээр кижи амыр-чыргалдыг!

6 Ол кижиниң Бурганы дээр, чер болгаш далайны

оларда бар бүгү чүүл-биле кады чаяаган;

ооң Бурганы кезээ мөңгеде шынчы,

7 базындырган улуска болчур, аштаан улуска аъш-чемни бээр .

Дээрги-Чаяакчы туттурганнарны хостаар ,

8 Дээрги-Чаяакчы согурларның караан ажыдар ,

Дээрги-Чаяакчы бүшкүктерни дорттай хөндүрер .

Дээрги-Чаяакчы чөптүг-шынныг улуска ынак.

9 Дээрги-Чаяакчы өскээртен келген улусту кадагалаар,

өскүс-чавысты, дулгуяк кадайны деткиир ,

а бузуттуг улусту оруундан астырар.

10 Дээрги-Чаяакчы кезээ мөңгеде хааннаар!

·Сион, сээң Бурганың салгалдан салгал дамчып хааннаар!

·Аллилуйя!

146

1 ·Аллилуйя!

Бистиң Бурганывысты алгап ырлаары ачылыг-дыр,

Ону алгап-мактаары эки болгаш тааланчыг-дыр!

2 Дээрги-Чаяакчы Иерусалимни катап тудуп турар ,

Ол тудуп аппарган израиль чонну чыып эккээр .

3 Ол сеткил-хөңнү карарган улусту сегидип,

оларның балыгларын шарып берип турар .

4 Ол сылдыстарның санын билип,

оларның шуптузун аттары-биле адап турар .

5 Дээргивис өндүр улуг, кедергей күчү-күштүг,

Ооң угааны хемчээл-кызыгаар билбес .

6 Ол базындырган улусту өрү көдүрүп,

бузуттуг улусту черге чедир куду базып турар.

7 Дээрги-Чаяакчыга өөрүп четтирип ырлаңар,

Бурганывыс мурнунга чадаганнап ырлап бериңер .

8 Ол дээрни булут-шывыг-биле дуглап, черже чаъсты чагдырып ,

дагларны оът-сиген-биле шып турар;

9 мал-маганга база кыйгы салып алгырган кускун төлдеринге

аъш-чемни берип турар .

10 Дээрги-Чаяакчы аъттың күш-шыдалын херекке албас ;

кижиниң буттарының дүргени Аңаа хамаан чок;

11 а Оон коргар, Ооң энерелинге идегээр улус

Ооң сеткилинге кирер .

147

1 Иерусалим хоорай,

Дээрги-Чаяакчыны алдаржыт-ла;

·Сион даг, Бурганыңны алгап-макта!

2 Дээрги-Чаяакчы сээң хаалгаларыңның дээктерин быжыглап ,

чурттакчы чонуңга ачы-буян хайырлап турар;

3 сээң кызыгаарларың иштинге тайбыңны догуннадып,

сени эң-не эки кызыл-тас-биле тоттуруп турар .

4 Ол Бодунуң айтыышкынын черже чорудуп бээрге,

Ооң сөзү дүргени кончуг күүсеттинер.

5 Ол ак дүк ышкаш харны чада салыр,

хүл ышкаш хырааны черже тө чажар ;

6 дош-долузун черже даш ышкаш октап бадырар –

Ооң соогун шыдажыр кижи бар бе?

7 А ынчан Ол Бодунуң сөзүн чорудупкаш, ол бүгүнү эргизиптер;

хадын көдүрүлдүр үрүптерге, суглар ага бээр.

8 Дээрги-Чаяакчы Бодунуң сөзүн Иаковка;

Бодунуң дүрүм-хоойлузун – Израильге медээлээр.

9 Өске кандыг-даа чонга Ол ынчаар кылбаан ,

Ооң дүрүмнерин өске чоннар билбес .

·Аллилуйя!

148

1 ·Аллилуйя!

Дээрги-Чаяакчыны кудайлардан алгап-мактаңар,

Ону өрү дээрден алгап-мактаңар!

2 Дээрги-Чаяакчының бүгү төлээлери,

бүгү аг-шерии, Ону алгап-мактаңар!

3 Хүн биле ай, Ону алгап-мактаңар!

Чайынналган хамык сылдыстар, Ону алгап-мактаңар!

4 Дээрлерниң эң бедии база

дээрлерниң кырында суглар , Ону алгап-мактаңар!

5 Олар шупту Дээрги-Чаяакчының

сөзүн ёзугаар чаяаттынган болгай ,

ынчангаш Ооң адын алгап-мактазын;

6 Дээрги-Чаяакчы оларны кажан шагда,

кезээ мөңгеде тургузуп каан,

ажыр базып болбас дүрүмүн оларга берген .

7 Дээрги-Чаяакчыны чер кырындан алгап-мактаңар:

далайның улуг амытаннары биле дүп чок бүгү ээремнер ,

8 чаңнык биле долу, хар биле бус-туман,

Ооң айтыышкынын күүседип турар шуурган ,

9 даглар биле бүгү тейлер, чимистиг ыяштар биле бүгү пөштер,

10 аң-мең биле бүгү мал-маган, соястаарлар биле чалгынныг куштар,

11 черниң хааннары биле бүгү чоннар,

чагырыкчылар биле черниң ·баштыңнары,

12 аныяк оолдар-кыстар, кырган-чалыы – Ону алгап-мактаңар!

13 Олар шупту Дээрги-Чаяакчының адын алгап-мактазын.

Чүгле чаңгыс Ооң адын кымдан-даа арттыр мактаан-дыр,

Ооң чайынналчаа чер биле дээрден бедээн-дир .

14 Ол Бодунуң чонунуң күчү-күжүн көвүдеткен-дир,

Аңаа бердинген бүгү улуска,

Аңаа чоок израиль чонга макталды берген-дир!

·Аллилуйя!

149

1 ·Аллилуйя!

Дээрги-Чаяакчыга чаа ырдан ырлап бериңер ,

Аңаа бердинген улустуң чыыжынга Ону алгап ырлаңар.

2 Израиль чон бодунуң Чаяакчызы дээш өөрүп-хөглезин,

·Сионнуң улузу боттарының Хааны дээш өөрүп-байырлазын.

3 Ооң адын самнавышаан алгап-мактазын,

тимпан биле чадаганга үдеттирип, алгап ырлазын.

4 Дээрги-Чаяакчының сеткили Бодунуң чону дээш ханган болгай,

Ол томаараан улусту, тиилелге хайырлап, каастаар.

5 Бурганга бердинген улус алдаржып, өөрүп-байырлазын,

орун-дөжээнге-даа чыткаш, өөрүп ырлазын .

6 Оларның аксы-сөзү Бурганны алгап-йөрээзин;

а холдарынга аажок чидиг хылыш туттунзун –

7 олар өске чоннардан өжээн негезин, өске аймактарны кезетсин;

8 оларның хааннарын хүлүп-бектезин,

нояннарын демирлеп-кинчилезин –

9 бижиттинген шииткелди оларга онааштырзын .

Ынчаар кылыр болза, Аңаа бердинген улус алдаржыыр.

·Аллилуйя!

150

1 ·Аллилуйя!

Бурганны Ооң ыдыктыг өргээзинге мактаңар ,

Ооң шивээзи болур бопурук дээрге Ону мактаңар!

2 Күчүлүг ажыл-херектери дээш, Ону мактаңар!

Өндүр бедии дээш, Ону мактаңар!

3 Эдиски үнү-биле үдеп , Ону мактаңар!

Чадаган болгаш чанзы-биле үдеп , Ону мактаңар!

4 Тимпан-биле үдеп, самнап тургаш , Ону мактаңар!

Хылдыг хөгжүм-биле база лимби-биле үдеп, Ону мактаңар!

5 Эткир үннүг кимвалдар-биле үдеп , Ону мактаңар!

Ыыткыр үннүг кимвалдар-биле үдеп, Ону мактаңар!

6 Амы-тынныг бүгү чүве Дээрги-Чаяакчыны мактазын!

·Аллилуйя!