Исайя медээчиниң ному

Киирилде

Исайя Бурганның сөзүн Иудеяның чонунга бистиң эрага чедир VIII вектиң ийиги чартыында дамчыдып турган. Бо ном болза «Бурганның улуг медээчилери» деп адаттырган номнарның (Иеремия, Иезекиил болгаш Даниил-биле кады) баштайгызы-дыр. Ону утка аайы-биле дараазында кезектерге чаргаш, көрүп болур:

1) 1–39 эгелер бистиң эрага чедир 740-700 чылдарга хамааржыр. Ол үеде күчүлүг Ассирия күрүне соңгу еврей күрүне Израильди узуткап каан соонда, мурнуу күрүне Иудеяга үргүлчү кыжанып турган. Эзекия хаан Ассирияга чагыртырындан ойталаан соонда, ассирий хаан бодунуң аг-шериин Иерусалимни чок кылыры-биле чорудупкан (701 ч.). Ол бүгү коргунчуг политиктиг болуушкуннар турбуже, Исайя Иудеяга ёзулуг айыылды даштыкы дайзыннар эвес, а чоннуң бодунуң бачыттары, Дээрги-Чаяакчыга чагыртпас чоруу, Аңаа бүзүревези тургузуп турарын суртаалдаан. Чечен-мерген чугаалары-биле база кылган херектери-биле Бурганның медээчизи чонну, ооң ·баштыңнарын бузуттан ойталаарынче база Бурганга шынчы амыдыралче кыйгырып турган. Дээрги-Чаяакчыны тооп дыңнавазы узуткаашкын болгаш өлүм-биле доостур дээрзин ол сагындырып шаг болган. Оон аңгыда Исайя Давид хаанның салгакчызының чер кырынга бүрүн амыр-тайбың биле чаагай чорукту доктаадыр үези кээрин баш бурунгаар чугаалаан.

2) 40–55 эгелерни «Аргалал ному» деп адап боор. Ол эгелер Иудеяның чонун Вавилонче тудуп аппарган үеге хамааржыр (бистиң эрага чедир VI вектиң бирги чартыы). Чылча шаптырган, муңгагдалга алыскан чонга медээчи Дээрги-Чаяакчының ону хостап, Иерусалимче дедир эккээрин медеглээн. Ол эгелерниң бир чугула темазы – Дээрги-Чаяакчыда келир үени баш бурунгаар чугаалап, аазаашкыннарын боттандырар эргениң бары. Вавилончуларның, өске-даа чоннарның мөгейип турар бурганнарында ындыг шаг-шинек чок; олар чүгле хоозун дүрзүлер болур. Номнуң бо кезээнден Бурганның Бодунуң чонунга хамаарышкан планынче улус-чоннуң Дээрги-Чаяакчы дугайында бүгү өске чоннарга херечилели база кирип турары билдингир апаар. Мында оон ыңай «Дээрги-Чаяакчының чалчазы» дээр бир кижи дугайында дөрт чугула кезек бар (42:1-4; 49:1-6; 50:4-9; 52:13–53:12). Шак ол чалчаны Персияның хааны Кир-биле-даа, израиль чоннуң боду-биле-даа база израиль чонну бүгү айыыл-халаптан адырар, Бурганның аазааны хаан – Мессия-биле-даа дөмейлеп болгу дег (Чаа Чагыг-керээ ол чалчадан Назарет чурттуг Иисустуң овур-хевирин көрүп турар).

3) 56–66 эгелер колдуунда Бурганның чонунуң Ооң аазаашкыннарынга бүзүрели кошкап, ону быжыктырары негеттинип турган үеге хамааржыр (Вавилондан ээп келген соонда чадавас). Ол эгелерде кол кичээнгейни чон аразынга чөптүг чорукче болгаш Дээрги-Чаяакчыга шын мөгейишкинче угландырган. Дээрги-Чаяакчыга шынчы бүгү улуска Ооң чаяары чаа делегейге чырыткылыг келир үе катап база аазаттынган. Ол дээрге хилинчектиң эвес, өөрүшкүнүң делегейи болур; ол чүгле иудейлерге эвес, а бүгү чоннарның улузунга ажыттынар.

1

1 Иудеяның хааннары Озия, Иоафам, Ахаз болгаш Эзекия оларның чагырып турган чылдарында Амоцтуң оглу Исайяга Бурганның чорутканы, Иудея биле Иерусалим дугайында ·ажыдыышкын бо-дур.

Чоннуң бачыды

2 Дээр, дыңна! Чер, кичээнгейге ал! Дээрги-Чаяакчы чугаалап тур:

«Мен оолдарымны кижизидип, өстүрүп кагдым,

а олар Меңээ удур тура халышты.

3 Шары – бодунуң ээзин, элчиген – турар черин билир,

а Израиль Мени билбес-тир,

Мээң чонум чүнү-даа угаап билип шыдавас-тыр!

4 О, бачыттыг аймак, кем-буруузу аартаан чон,

о, бузуттуг үре-салгал, будулган оолдар!

Олар Дээрги-Чаяакчыдан ойталаан,

Израильдиң ыдыктыг Бурганын тооваан –

Оон хая көрнү берген.

5 Үргүлчү үймээн үндүрер улус,

чүге силер ам база катап эттедип-соктурарын күзеп тур силер?

Бажыңарда балыгланмаан чер чок,

чүрээңер шуут харыксырап калган-дыр.

6 Таваңгайыңардан тейиңерге чедир кадык чер артпаан :

кайнаар-даа көөрге, балыг-бышкын черлер, экирбээн оюлганнар –

аштап-чугбаан, шарываан, эм үс чаап, чымчатпаан балыглар .

7 Чуртуңар хоозураан, хоорайларыңар хуюкталдыр өрттенип калган,

хары улус, силер көрүп туруңарда-ла,

чериңерни үптеп-чип турар;

хары улус эжелеп алган соонда дег, хамык чүве ээнзирээн!

8 ·Сион-кыс, виноград шөлүнде майгын ышкаш,

огородта чадыржыгаш ышкаш, бүзээлелде хоорай ышкаш,

чааскаан арткан».

9 Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы бистиң улуг эвес артынчывысты кадагалаваан болза,

Содомга дөмейлежип, Гоморра ышкаш апаар турган бис .

10 Дээрги-Чаяакчының сөзүн дыңнаңар, Содомнуң чагырыкчылары!

Бурганывыстың хоойлузун кичээнгейге ал, Гоморраның чону!

11 «Эңдерик өргүлдериңерниң Меңээ херээ чүл? – деп, Дээрги-Чаяакчы чугаалап тур. –

Бүрүн өрттеткен кошкарлар өргүлдеринге, семис мал чаанга пөге бердим;

бугажыктар, хураганнар, хуналар ханы күзевейн тур мен .

12 Мээң мурнумга мөгейип кээп , Мээң өргээм иштин таптай базарын

силерден кым негеп турар чүвел?

13 Моон соңгаар хоозун өргүл белектери эккелбеңер .

Айдызаар чүүлдериңер меңээ бужар-багай-дыр.

Ай чаазының байырлалдары, амыр-дыш хүннери болгаш байырлыг чыыштарыңар ...

Ол бүгү байырлалдарны кылбышаан, бузут үүлгедип турарыңар-биле эптежир аргам чогул.

14 Ай чаазында чыыштарыңарны, байырлалдарыңарны көөр хөңнүм чок.

Олар Меңээ үүрге-чүък апарган, ону чеже көдүрер мен – шаам төне берди.

15 Холуңарны мөргүл кылып өрү сунарыңарга , Мен силерже көрүнмес мен.

Чеже-даа хөй катап мөргүүрүңерге, Мен силерни дыңнавас мен .

Холуңар ханда кончуу сүргей борашкан-дыр!

16 Чунуп, арыгланып алыңар .

Бузуттуг ажыл-херээңерни Мээң көрүжүмден чайладыңар!

Бузут үүлгедирин соксадып,

17 буян кылып өөренип алыңар.

Чөптүг-шынныг чорукче чүткүп, дарлакчыларны сойгалап,

өскүстерни камгалап, дулгуяк херээженнерге болчуңар .

18 Чедип келиңер, бо бүгүнү кады үзе шиитпирлеп көрээли – деп,

Дээрги-Чаяакчы чугаалап тур. –

Силерниң бачыттарыңар кып-кызыл өңнүг-даа болза,

хар ышкаш ак апаар;

бачыттарыңар хүрең-кызыл будук дег-даа болза,

ак хой дүгү дег апаар!

19 Бир эвес эки тураңар-биле Мени тооп дыңнаар болзуңарза,

черниң кежиктерин четтирер силер ,

20 а бир эвес Менден ойталап, чөрүүленир болзуңарза,

хылыш чемижи боор силер ».

Дээрги-Чаяакчының аксындан үнген сөстер ол-дур.

Бурган Иерусалимни арыглаар

21 Бурганга шынчы турган найысылал,

сен канчап самыын-садар херээжен дег апардың?!

Сен шын шииткелге бүргеттирген турдуң,

чөптүг-шынныг чорук сеңээ чурттап турду,

а ам сенде өлүрүкчүлер чурттап турар-дыр.

22 Сээң мөңгүнүң багай холуксаалыг апарган ,

сээң арагаңда суг холуп каан.

23 Сээң нояннарың Менден ойталаан-дыр

база оорлар-биле бир баг болган-дыр;

олар шупту хээли чииринге ынак, белектер негеп ап турар ,

чаргы-чаалы үезинде өскүстерни камгалавас,

дулгуяк херээженниң херээн сайгарып көрбес улус-тур .

24 Ынчангаш Дээрги, Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы,

Израильдиң күштүг Бурганы: «Өжээтеннеримни канчаар кезедир эвес мен!

Дайзыннарымдан өжээним негеп аар мен!

25 Холумну сенче көдүрер мен; саваң-биле дег, холуксааңны арыглаар мен,

сенден бүгү холуксааларны аңгылаар мен!

26 Биеэги үеде дег, сеңээ ·баштыңнарны, эгезинде турганы дег,

сеңээ чөвүлекчилерни эгидер мен.

Ынчан сени „Чөптүг-шынныг хоорай,

шынчы найысылал“ деп адап каар» – деп медеглээн.

27 ·Сион чөптүг шииткел-биле, ооң Бурганче ээлген ажы-төлү –

чөптүг чоруу-биле камгалал алыр.

28 А Бурганга удур тура халаан улус

бачыттыглар-биле кады узуткаттырар.

Дээрги-Чаяакчыдан ойталаан улус өлүп каар .

29 Таалал алыр ыдыктыг ыяштарыңар дээш бак атка кирер силер,

боттарыңарга шилип алган ыдыктыг дээн сесерликтериңер дээш адыңар баксыраар.

30 Бүрүзү оңган ыяш дег, суггат чок сесерлик дег апаар силер .

31 Күштүглер – хендир дырандызы дег,

а оларның үүлгедиглери – от чаштанчызы дег апаар:

олар кады кыва бээрге, ол отту кым-даа өжүрүп шыдавас .

Дээрги-Чаяакчының даа

(Мих. 4:1-3)

2

1 Амоцтуң оглу Исайяга Бурганның чорутканы, Иудея биле Иерусалим дугайында ·ажыдыышкын бо-дур.

2 Сөөлгү хүннер кээрге,

Дээрги-Чаяакчының өргээзи турар дагны

Ол өске бүгү тейлер, даглардан бедидир тургузуп каар.

Бүгү чоннар ол дагга чедип кээр,

3 эңдерик аймактар аңаа чыглып кээр .

Олар бот-боттарынга: «Барып, Дээрги-Чаяакчының даанче,

Иаковтуң Бурганының өргээзинче үне берээли .

Бурган бисти Бодунуң оруктары-биле чоруурунга өөредип каар,

бис Ону эдерер бис» – дижир.

·Сиондан ыдыктыг хоойлу дүжүп кээр,

Иерусалимден Дээрги-Чаяакчының сөзү тараар.

4 Чоннарның херээн Ол шиитпирлээр,

эңдерик аймактарның чаргы-чаалызын Ол үзер.

Олар боттарының хылыштарын андазыннарже,

чыдаларын – хол кадыырларынче эде соп кылып аар .

Бир чон өске чонга удур хылыш көдүрбес,

олар моон соңгаар дайын чорударынга өөренмес .

5 О, израиль чон, Дээрги-Чаяакчының чырыынга бүргедип чурттаалы че!

Израильдиң турамыын буруу шапканы

6 Сен Бодуңнуң израиль чонуңдан ойталаан сен.

Чүге дээрге оларның хары чоннар-биле харылзаазы ханылап,

Чөөн чүк улузундан өттүнүп алган чаңчылдары эңдерик-тир,

филистим чонда дег, төлгечилери-даа бар-дыр.

7 Оларның черин алдын, мөңгүн долган, эртине-байлаа эмге-тикчок .

Оларның черин аъттар долган , ·дайынчы тергелери эмгежок!

8 Оларның черин дүрзү-бурганнар долган .

Олар холу-биле бүдүрген, салаалары-биле кылган чүүлдеринге мөгейип турар .

9 Кижилер боттарын бакка суп, куду көрдүрген-дир.

Сен оларны өршээвейн көр!

10 Израиль чон, Дээрги-Чаяакчыдан корткаш,

Ооң өндүр чырыының чайыннаажындан сүрээдээш,

хаяларже ажытталы бер, куйларже чаштына бер!

11 Турамык кижи бажын халайтыптар, улустуң улуургак чоруу куду көрдүрер,

ол хүн чүгле Дээрги-Чаяакчы өндүр бедик болур .

12 Бүгү улуургаар, туразы улгадыр улусту, бодун өрү көрдүнер бүгү улусту

Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчының кезедир хүнү кээр,

ол бүгү улус куду көрдүрер.

13 Ливанның бедип үнген пөштери, Васанның улуг дубтары ,

14 бүгү бедик даглар, бүгү кадыр тейлер,

15 бедик суурга бүрүзү, быжыглаттынган хана бүрүзү,

16 Фарсистиң бүгү улуг корабльдары , оларның бүгү күзенчиг каасталгалары

кеземче хүнүн көөр.

17 Кижиниң улуургак чоруу куду көрдүрер, турамык кижи бүрүзү томаарыыр,

ол хүн чүгле Дээрги-Чаяакчы өндүр бедик болур,

18 дүрзү-бурганнар шуут чиде бээр.

19 Кажан Дээрги-Чаяакчы чер-делегейни сириледир силгиптерге ,

Оон корткаш, Ооң өндүр чырыының чайынындан сүрээдээш,

улус хаялар чарыктарынче, черде хооргалдарже кире бээр .

20 Ол хүн улус мөгеер дээш кылып алганы алдын-мөңгүн дүрзү-бурганнарын

дедир-даваннарга, часкыларга октап бериптер .

21 Дээрги-Чаяакчы чер-делегейни сириледир силгиптерге,

Оон корткаш база Ооң өндүр чырыының чайынындан сүрээдээш,

олар хаялар чарыктарынче, даглар кызааларынче кире бээр.

22 Кижи амытанны херекке алба, ол өлүр тынныг болгай .

Ол чүзү-биле чугулал?

Иерусалим биле Иудеяның буураар хүнү кээр

3

1 Аг-шериглиг Дээрги-Бурган-Чаяакчы Иерусалим биле Иудеядан

аъш-чем биле ижер сугнуң бүгү курлавырын хунаап аппаар ;

2 дидим маадырлар база дайынчылар, шииткекчилер база Бурганның медээчилери,

бүдүү билирлер база чагырыкчылар бо черге артпас;

3 шериг баштыңнары база ызыгууртаннар;

чөвүлекчилер, шевер усчулар болгаш билди-билиглиг илбичилер бо черге артпас.

4 «Мен аныяк оолдарны оларга баштыңчылар кылып каар мен,

чаш төлдер оларны чагырар!»

5 Улус бот-боттарын – кижи бүрүзү өске кижини дарлаар .

Аныяктар – кырганнарга, карачалдар – ызыгууртаннарга

турамык чаңын көргүзер.

6 Кым-бир кижи ачазының аалынга бодунуң төрелинден салдынмайн:

«Сен тоннуг-дур сен, ынчангаш биске баштыңчы бооп көр,

бо бузундуларны ээлеп чагырып көр!» – дээр.

7 А демгизи: «Силерни экиртип шыдавас мен.

Аалымда аъш-чем-даа, хеп-даа чок,

мени чоннуң ·баштыңы кылбаңар» – деп харыылаар.

8 Иерусалим буураар, Иудея кээп дүжер,

чүге дээрге оларның сөстери биле ажыл-херектери

Дээрги-Чаяакчыга удурланышкак, өндүр бедик Ону дорамчылап турар болган.

9 Оларның арыннарының аян-шинчизи боттарынга удур херечилеп турар;

олар боттарының бачыдын Содомнуң чурттакчылары ышкаш

чарлаттынып, чажырбайн турар.

Олар ат болур – боттарын бакка суп алган улус-тур!

10 Чөптүг-шынныг улуска: «Ачы-буян алыр силер» – деп чугаалаңар,

чүге дээрге олар боттарының ажыл-херээниң үре-түңнелин четтирер .

11 Кем-буруулуг улус ат болур!

Олар холу-биле кылган ажыл-херээ дээш кеземче көөр.

12 Мээң чонумну бичии уруглар безин кызып-кыйып турар,

херээженнер чагырып турар.

Мээң чонум! Сени башкарыкчыларың өскээр эдертип,

алыс шын оруктан астыктырып тур.

Дээрги-Чаяакчының Бодунуң чонун шииткени

13 Дээрги-Чаяакчы шииткел үндүреринге белен,

бүгү чоннарны шиидер дээш туруп келген .

14 Дээрги-Чаяакчы Бодунуң чонунуң ·баштыңнары болгаш нояннары-биле

чаргызын чарып эгелээн : «Силер Мээң виноградым шөлүн хоозураткан силер,

ядыы улустан үптеп алган эт-хөреңгиңер – бажыңнарыңарда .

15 Чүү дээш Мээң чонумну кызып-кыйып, ядыы улусту дарлап турар силер? »

Аг-шериглиг Дээрги-Бурган-Чаяакчының медеглээн чүвези ол-дур.

16 Дээрги-Чаяакчы: «·Сионнуң херээженнери турамык, мойну чооннаан,

көрүжү-биле эрлер дуурайлаар, чаяңнадыр кылаштаар,

кажыктарында каасталгалары дагжаар улус-тур » – дээн.

17 Ынчангаш Дээрги ·Сионнуң херээженнериниң баштарын тазартып каар,

Ол оларның тейин дөңгүрертир чүлүп каар!

18 Ол хүн Дээрги оларның каасталгаларын хунаап аар:

буттуң кажыктарынга кедер чараш илчирбежигештерин,

хүн база чартык ай хевирлиг каасталгаларын ,

19 сыргаларын, билектээштерин, баш шывыгларын болгаш шарыгларын,

илчирбежигештерин, курларын, чаагай чыттыг чүүлдерлиг саважыгаштарын, чавагаларын,

20 билзектерин, думчукка азар дээрбектерин,

21 аянныг хевин, каъттангыларын, тоннарын, акша хаптарын,

22 көрүнчүктерин, каас-коя иштики хептерин,

бөрттерин болгаш баш аржыылдарын хунаап аар.

23 Оларга чаагай чыттыг чүүл орнунга бак чыт турар,

кур орнунга – хендир, каас-коя хеп орнунга – качыгдалдың самдар хеви,

чараш арын-шырай орнунга – дорамчылал демдээ турар .

24 Иерусалим, сээң эр улузуң хылышка шаштырып аар,

эрес-маадыр улузуң дайын-чаага кырлып каар.

25 Хоорайның хаалгалары ыглап-сыктап, хомудаар ,

Иерусалим-кыс хоозурап, черге олуруп аар .

4

1 Ол хүн чеди херээжен кижи чаңгыс эр кижини сегирип алгаш:

«Боттарывыстың аъш-чемивис чиир бис,

боттарывыстың идик-хевивис кедер бис,

чүгле сээң кадайларың деп адаттырарын чөпшээреп көр –

ашак чок деп бак атты бистен чайлат!» – деп чугаалаар.

Келир үедеги алдар

2 Ол хүн Дээрги-Чаяакчының Өзүмү кайгамчык чараш, өндүр бедик болур, черниң дүжүдү израиль чоннуң артынчызының чоргааралы болгаш алдары болур. 3 Ынчан ·Сионда артып калган улус, хоорайның дириг арткан чурттакчылары – Иерусалимде дириглер санынче киир бижиттирген бүгү улус – Бурганның ыдыктыг улузу деп адаттырар. 4 Дээрги-Чаяакчы ·Сионнуң херээженнериниң бужар-багын арыглап чуур ; Ол Иерусалимни борашкан ханындан шииткел хады-биле, оттуг хат-биле арыглаар . 5 Ынчан Дээрги-Чаяакчы Сион дагның кырынга база ында чыылган бүгү улустуң кырынга хүндүс булут чаяар, а дүне – ыш болгаш чалбыышталган чырык от чаяар . Ында бүгү чүвени Бурганның өндүр-чаагайы шып, чаглактаар . 6 Ооң өндүр-чаагайы изиг хүнде чаглактаныр хөлеге, шуургандан, чаъс-чайыктан чаштынар чер болгаш хоргадал апаар .

Виноград шөлүнүң дугайында ыр

5

1 Мен ынак Эжимге Ооң виноград шөлүнүң дугайында ырдан ырлап берейн.

Мээң Эжим дүжүткүр тейге виноград тарыыр шөлдүг турган .

2 Ол Бодунуң шөлүн коптарып каскаш, дажын аштааш,

виноград сыптары олуртуп каан.

Ол аңаа таңныылдар суургазы туткаш,

чимистен чулук сыскырар оңгар кылып каан.

Ол чаагай чимис манап турда, винограды багай чимис берген.

3 Эжим мынча дээн: «Иерусалимниң чурттакчылары, Иудеяның чону,

силер ам виноградым шөлү-биле Мээң чаргымны чарып көрүңер.

4 Виноград шөлүнге ам-даа чүнү кылып берип болур турган мен,

чүнү чедир кылбаан мен?

Чаагай чимис манап турумда, чүге ол багай чимис бергенил?

5 Виноградым шөлүн канчаарымны силерге чугаалап берейн:

ооң херимин бузуп кааптарымга, ол хоозурап каар,

ооң ханазын үреп кааптарымга, ол таптай бастырар .

6 Мен ону ээн чер кылып каар мен, артык адырларын кеспес мен,

хөрзүнүн коптарбас мен, ону тенниг бок үнүш дуй үнер .

Ынаар чаъс чагдырбас кылдыр булуттарга дужаар мен ».

7 Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчының виноград шөлү – израиль чон-дур ,

Иудеяның чону – Ооң ынак сесерлии-дир.

Ол аңаа шынныг шииткел көрүксеп тургаш,

хан төгүүшкүнү көрүп каан,

чөптүг чорук көөрүнге идегеп тургаш,

күчүлелдиң алгы-кышкызын дыңнап каан.

Дээрги-Чаяакчы бузуттугларны шиидип, ат кылыр

8 Чер кырында чааскаан чурттап турар чүве дег,

өске улуска хостуг чер арттырбайн,

бажыңга немей бажың, шөлге немей шөл ээлеп ап турар улус,

ат болур силер!

9 Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчының:

«Хөй санныг бажыңнар ээнзирээр,

улуг каас-чараш бажыңнар чурттакчы чок артар.

Виноград шөлүнде он гектар чер чүгле чаңгыс көгээржик ишти арага бээр,

чашкан он шоодай ишти үрезин чаңгыс борбак хапчыгаш ишти дүжүт бээр» – деп даңгыраглаанын дыңнадым.

11 Эртен эрте туруп келгеш, эзиртир суксун дилээр,

орай кежээ дүшкүже, арага куттунар улус ат болур!

12 Олар дээрге чадаган, чанзы, дамбыра болгаш лимби үнү дыңнап,

арага ижип, дойлаар, а Дээрги-Чаяакчының ажыл-херээн эскербес,

Ооң холу-биле кылган херектерин кичээнгейге албас улус-тур .

13 Ынчангаш мээң чонум билииниң четпезинден дайзынга туттуруп алгаш,

хары черже чоруй баар, ооң алдар-аттыг улузу аштап өлүр, бай улузу кагып-суксаар.

14 Өлүглер ораны алгып, аксын улгаттыр аазадыпкан : алдар-аттыг,

бай улус{*}, хөглээн шуугакчылар ынаар кире бээр.

15 Кижи амытан куду көрдүртүр, кижилер томаарыыр,

турамык улус бажын халайтыр .

16 А Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы Бодунуң шынныг шииткели-биле

өндүр бедиин көргүзер,

ыдыктыг Бурган Бодунуң чөптүг чоруун дамчыштыр

Бодунуң ыдыктыын илередир.

17 Хойлар бо хоорайга одарга-даа дег оъттаар,

хураганнар бо хоорайның бузундуларының аразындан чем дилээр.

18 Мегениң хендирлери-биле бузут-бакты сөөртүп чоруур,

тергеге суктунуп алган дег, бачыт сөөртүр улус ат болур!

19 «Бурган далажып, Бодунуң ажыл-херээн дүргедетсин –

бис ону көрүксеп тур бис;

Израильдиң ыдыктыг Бурганының бодалы бисче чоокшулап, чогуп бүтсүн –

бис ону билип алыксап тур бис» – деп кыжырып чугаалаар улус ат болур!

20 Бузутту буян деп, буянны бузут деп адаар,

дүмбейни чырык деп, чырыкты дүмбей деп санаар,

ажыг чүүлдү амданныг деп,

амданныг чүүлдү ажыг деп санаар улус ат болур!

21 Боттарының караанга мерген угаанныг бооп,

боттарының мурнунга угаан-сарыылдыг бооп көстүр улус ат болур!

22 Эрес-маадырлыы чүгле эңдере арага ижери-биле илерээр,

күш-шыдалы чүгле эзиртир суксун белеткээри-биле илерээр улус ат болур;

23 хээли алгаш, буруулуг кижини агартыр,

а буруу чок кижиге шынныг шииткел үндүрбес кижи ат болур!

24 Ол бүгү дээш, ол улус от чиген тараа саваңы дег ,

чалбыыштың хүл кылып кааны сиген дег болур,

оларның дазылы ирип каар, чечээ довурак ышкаш эстеп тарай бээр.

Чүге дээрге олар Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчының хоойлузундан ойталап,

Израильдиң ыдыктыг Бурганының чугаазын тооваан-дыр.

25 Ол дээш, Дээрги-Чаяакчының килеңи Ооң чонунче кыптыгар;

Ол Бодунуң холун оларже көдүрүп, эттеп-согар.

Даглар сирилей бээр ,

улустуң мөчү-сөөктери кудумчуларда өдек-бок дег чыдып бээр.

Ынчан безин Ооң килеңи чайлаттынмас,

Ооң холу ам-даа улусту кезедип, көдүрлүр!

26 Дээрги-Чаяакчы ыракта чоннарны кыйгырып, тук көдүрер ,

чер-делегейниң кыдыында чурттап турар улуска демдек берип, сыгырар.

Көрүңер, дайзын дүрген, божуу-шалып кел чыдыр!

27 Дайзыннарның кайызы-даа могаг билбес, бергедевес,

кайызы-даа удумзурап, удуп калбас;

оларның белинде куру чештинмес, идииниң шидии үзүлбес!

28 Оларның согуннары чидиг, чаларын хере тыртып каан;

оларның ·дайынчы тергелериниң дугуйлары казыргы дег!

29 Оларның алгы-кышкызы арзылаң алгызы-ла ,

олар араатан аң дег ырланыр;

олчазын сегирип алгаш, ырланып-ырланып, тудуп аппаар –

кым-даа камгалап шыдавас!

30 Ол хүн кээрге, дайзыннар олчазын тудуп алгаш,

олче далай чалгыы мөөрээн дег алгыржыр.

Кандыг-бир кижи черже көргеш, дүмбей караңгы биле качыгдал көөр;

булуттар дуглаптарга, чырык безин бүлүртүң апаар .

Бурганның өргээзинге көстүүшкүн

6

1 Озия хаанның мөчээн чылында өрү көдүрүлген бедик дүжүлгеде саадаан Дээргини көрген мен . Ооң хевиниң эдектери Бурганның өргээзин бүргей ап турган. 2 Ону долгандыр серафимнер турду. Серафим бүрүзү алды чалгынныг: олар ийи чалгыны-биле арнын дуглаар, өске ийизи-биле буттарын шывар, арткан ийизи-биле ужар болду . 3 Олар бот-боттарынга: «Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы ыдык, ыдык, ыдык! Бүгү чер-делегейни Ооң алдары бүргээн! » – деп ыыткыр чугаалап турду.

4 Оларның алгырган үнүнден хаалгаларның үндезиннери божаңайнып, Бурганның өргээзин ыш бүргеп алды . 5 «Ат болдум! – дидим. – Арыг эвес аас-сөстүг боорда, арыг эвес аас-сөстүг чон аразында чурттап турар кижи-дир мен. А ам Хаанны, Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчыны караам-биле көрдүм! Өлдүм-не!»

6 Ынчан серафимнерниң бирээзи менче ужуп келди, ооң холунда өргүл салыр бедигээштен кыскаш-биле кыстырып алганы оттуг кезек бар болду. 7 Ол оозун мээң аксымга дээскеш : «Көрдүң бе, бо оттуг кезек аксыңга деггеш, кем-бурууңну чайлатты, бачыдың ам арыглаттына берген» – деп чугаалады.

8 Ооң соонда мен Дээргиниң: «Кымны айбылап чорудайн? Бистиң өмүнээвистен кым баарыл?» – дээн үнүн дыңнап кагдым.

«Мен! Мени айбылап чорудуп көрем!» – дидим. 9 Ол ынчан мынча дээн: «Барып, бо чонга:

„Дыңнааш-даа, угаап билбес-тир силер,

көргеш-даа, билип албас-тыр силер“ – деп чугаала .

10 Бо чоннуң чүрээ дашталып калган,

кулаан кумнап, караан хаптап алган –

оон башка олар караа-биле көрүп, кулаа-биле дыңнап ,

чүрээ-биле угаап билиптер турган ийик;

оон башка олар Менче эглип кээп,

экирий бээр турган ийик ».

11 Мен ынчан: «Кажанга чедир ындыг болурул, Дээрги?» – деп айтырдым.

Ол меңээ: «Хоорайлар ээнзиреп, чурттакчы чок арткыжеге чедир, бажыңнар октаттына бергижеге, шөлдер ээнзиреп, хоозурап калгыжеге чедир; 12 Дээрги-Чаяакчы бүгү улусту үндүр сывырыптарга, бо чер шуут кагдына бергижеге чедир – деп харыылаан. – 13 Чуртка чоннуң чүгле оннуң бир кезээ-даа артып каар болза, ол артынчыны база катап хоозурадыр! Ынчалза-даа быжыг ыяштарны кезип кааптарга, дазылы артып каары дег, ыдыктыг чон база дазылдыг болур».

Чонга идегел бээр демдек

7

1 Озияның оглунуң оглу, Иоафамның оглу Ахаз Иудеяның хааны турган . Ол үеде арамей хаан Рецин база Ремалияның оглу, Израильдиң хааны Факей олар Иерусалимге удур дайылдажып үнүпкен , ынчалза-даа ону эжелеп ап шыдаваан.

2 Давидтиң салгалынга – хаанның өг-бүлезинге «Арамей аг-шериг израиль черде турлагжып алган-дыр» деп дыңнадырга, Ахаз хаанның болгаш ооң албаты чонунуң чүректери, хат хадыырга, аргада ыяштарның чайганыры дег, бырыңайны берген.

3 Дээрги-Чаяакчы Исайяга мынча дээн: «Оглуң Шеар-ясувту эдертип алгаш, Ахаз хаанны уткуңар. Үстүкү хөөлбектиң суг дамчыдар хоорзаларының ужунче, Хеп чуур шөлче баар орукче үнүп кээр силер . 4 Ахазка мону чугаала: „Оваарымчалыг бол, ынчалза-даа дүвүреп, кортпа. Бо оттуг кезектиң имистелген ийи ужу дээш – арамей шериглиг Рецин биле Ремалияның оглу дээш сагыш-сеткилиң ундаравазын. 5 Арамей чон база Ремалияның оглунга чагырткан израиль күрүне сеңээ удур бак сагыштыг бооп: 6 ‘Иудеяны барып коргудуптаалы, ону эжелеп алгаш, ооң хааны кылдыр Тавеилдиң оглун олуртуп каалы’ – деп турар-дыр. 7 Ынчалза-даа Дээрги-Бурган-Чаяакчы ындыг чүве кажан-даа болбас деп, ындыг чүве боттанмас деп аазаан . 8 Чүге дээрге Дамаск болза чүгле арамей черниң найысылалы, а Рецин болза чүгле Дамаскының ·баштыңы болгай; Самария хоорай чүгле Израильдиң найысылалы, а Факей болза чүгле Самарияның баштыңы болгай. Алдан беш чыл болгаш, Израиль тоо быдарап, чон болбайн баар. Бүзүрелиңерни черле оскунмаңар, оон башка шуут шыдашпас силер“».

10 Дээрги-Чаяакчы Ахазка оон ыңай: 11 «Дээрги-Чаяакчы Бурганың менден бадыткал демдээн дилеп ал: алдыы оранның ханызындан-даа, дээрниң бедиинден-даа болза» – деп дамчыткан.

12 А Ахаз: «Мен дилевес мен, Дээрги-Чаяакчыны шеневес мен» – деп харыылаан.

13 Исайя ынчан мынча дээн: «Давидтиң үре-салгалы, мени дыңнаңар! Кижиниң шыдамыын шенээниңер силерге четпес болду бе? Бурганымның шыдамыын база шенексеп тур силер бе? 14 Ынчангаш Дээрги Боду силерге бадыткал демдээ хайырлаар : көрүңер даан, аныяк кыс иштелип, оол уруг божуп алгаш, ону Эммануил деп адап аар . 15 Ол чаш төл эки-бакты ылгап билип шыдаптар назынныг апаргаш, ак чем биле ары чигири чиир.

16 Чаш төл эки-бакты ылгап өөренириниң мурнунда, израиль биле арамей черлер – оларның ийи хаанындан коргуп турарың черлер ээнзиреп каар. 17 А Дээрги-Чаяакчы сенче, сээң чонуңче, сээң ачаңның төрел бөлүүнче Израильдиң Иудеядан аңгыланганындан бээр болуп көрбээн коргунчуг хүннерни чорудуптар – Ассирияның хаанын ыдыптар!

18 Ол үе кээрге, Дээрги-Чаяакчы Египетте Нил хемниң адырларында сээктерни, ассирий черде арыларны сыгырып кыйгырар . 19 Олар ужуп келгеш, кадыр кашпалдарга, хаялар чарыктарынга, бүгү тенниг чадаң үнүштерге, бүгү одар-белчиирлерге хонуп аар.

20 Ол үе кээрге, Дээрги Евфрат хемниң ындында Ассирияның хааны-биле – Бодунуң хөлезилеп алганы сал-чүлүүр-биле силерниң бажыңарда, будуңарда дүгүңерни чүлүп кааптар, сегел салыңарны үзе кезип кааптар .

21 Ол үе кээрге, кижи чүгле чаңгыс саар инек биле ийи өшкү тудуп, азырап шыдаар. 22 Ол малындан элбек сүт саап аар болгаш, ак чем чиир. Чер-чуртка арткан бүгү улус ак чем биле ары чигири чиир.

23 Ол үе кээрге, биеэде муң мөңгүн чоос өртектиг муң виноград сывы үнүп турган черге тенниг бок үнүш үнер. 24 Улус ол озалдыг черже баарда, ча-согун ап чоруур; бүгү чер кырын тенниг бок үнүш дуй үнер . 25 Кажан-бир шагда болбаазырадып турган тейлериңерниң кайызынче-даа ам, тенниг бок үнүштен корткаш, барбас силер. Орта чүгле мал-маган оъттап чоруур».

Ассирия – Дээрги-Чаяакчының чепсээ

8

1 Дээрги-Чаяакчы меңээ: «Улуг самбырадан ап алгаш, улуска билдингир кылдыр аңаа: „Магер-шелал-хаш-баз“ – деп бижип каг . 2 А Мен Бодумга Бурганның бараалгакчызы Урия биле Иеверехияның оглу Захарияны бүзүрелдиг херечилер кылдыр кыйгырып аар мен» – дээн.

3 Мен ынчан өттүр билир кадайым-биле чоокшулажырымга, ол иштели бергеш, оол уруг божуп берген. Дээрги-Чаяакчы меңээ: «Оглуңну Магер-шелал-хаш-баз{*} деп адап ал. 4 Чүге дээрге бо чаш төлдүң „ачай“ база „авай“ деп чугааланырының мурнунда-ла, Дамаскының эртине-байлаан болгаш Самариядан үптеп алган чүвезин Ассирияның хааны олчалап алгаш баар» – дээн.

5 Дээрги-Чаяакчы меңээ катап база чугаалаан: 6 «Бо чон оожум аккан Силоам суун херекке албайн, Рецин болгаш Факей-биле эвилелдежиринге идегеп , өөрүп турар-дыр. 7 Ол дээш, Дээрги олче улуг, шапкын Евфрат хемниң суун – Ассирияның ат-алдарлыг хаанын ыдыптар . Ол хем бодунуң бүгү адырларындан көдүрүлгеш, эриин ажыр агып, 8 Иудеяже үерлеп киргеш, ону хөме ап, моюнга чедир көдүрлү бээр ; ооң хөме аккан чалгыглары сээң чериңни бүрүнү-биле шыва аптар, о Эммануил! »

9 Бүгү чоннар, шимээргеп хөлзеңер, ынчалза-даа чылча шаптырар силер! Бүгү ырак чурттар, тооп дыңнаңар! Тулчуушкунга белеткенип-даа алзыңарза, чылча шаптырар силер; тулчуушкунга белеткениңер, ынчалза-даа чылча шаптырар силер! 10 Бодалдарыңар бодап алыңар, ынчалза-даа олар болдунмайн баар; сөзүңер чугаалаңар, ынчалза-даа ол бүтпес , чүге дээрге Бурган бистиң-биле!

Дээрги-Чаяакчыдан коргары

11 Дээрги-Чаяакчы күштүг холун менче салгаш, мээң-биле чугаалажып, бо чоннуң оруун эдербезин сагындырып турду. Ол мынча дээн: 12 «Бо чоннуң сүлчээ деп адаар бүгү чүвезин ынча деп санаваңар; ооң коргар чүвезинден коргуп-сүртевеңер . 13 Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчының ыдыктыын хүндүлеңер, Оон коргуңар, Оон сүрээдеңер! 14 Дээрги-Чаяакчы Израиль биле Иудея ийиге чок-ла болза ыдыктыг чер болур , чок-ла болза моондак даш, тептигер хая болур . Ол Иерусалимниң чурттакчыларынга какпа-дузак болур. 15 Олардан хөй улус тептиккеш, чылча кээп дүжер, дузакка киргеш, туттуруп аар».

16 Мен херечилелимни шыгжап каайн, Бурганның ·ажыдыышкынын өөреникчилерим көрүп турда, таңмалап каайн . 17 Дээрги-Чаяакчы израиль чондан хая көрүнген-даа болза, Ону манаар мен, Аңаа идегээр мен .

18 Мен база Дээрги-Чаяакчының меңээ бергени ажы-төл – бо-дур бис . Мээң ажы-төлүм – ·Сион дагда чурттап турар Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчының Израильге берген, баш бурунгаар айыткан демдектери ол-дур .

19 Бир эвес силерге: «Өлгеннерниң сүнезиннерин кыйгырып, сымыранып турар караң көрнүр улустан чүве айтырыңар» – дээр болза , «Чон бодунуң Бурганындан айтырар ужурлуг эвес чүве бе? Дириглер дугайында өлүглерден канчап айтырар чүвел? » – деп харыылаңар. 20 Бурганның хоойлузу база ·ажыдыышкыны чүү деп турарын көрүңер! Бир эвес улус бо сөс ёзугаар чугаалавас болза, оларда хаяа чырыы чок-тур . 21 Ындыг улус чер кырынга муңгарап-деңгереп, аштап-суксай берген улчуп чоруп каар; аштаан үезинде хорадап, боттарының хаанын база Бурганын каргаар . 22 Олар өрү-даа көөрге, черже-даа көөрге, чүгле качыгдал, коргунчуг дүмбей караңгы көстүр, олар дүмбей караңгыже октаттырар . Ындыг-даа болза, караңгы биле баш муңгаш байдал кезээ мөңгеде турбас.

Чөптүг-шынныг хаанның төрүттүнгени

9

1 Эрткен үеде Завулоннуң база Неффалимниң черин куду көрүп турган ,

а келир үеде өске чоннар чурттаан Галилеяны,

далайже баар орукта черни болгаш Иордан хемниң ындында черлерни алдаржыдар.

2 Караңгыга чурттап орган чон өндүр улуг чырык көрүп кагды ,

дүмбей бүргээн черге чурттаан улуска чырык чайыннап келди .

3 Сен чонну көвүдедип , аңаа улуг өөрүшкүнү хайырладың.

Ол Сээң мурнуңга, дүжүт ажаалдазының үезинде өөрүүрү дег, олча-тывыш үлежип тура,

өөрүп-байырлаары дег, өөрүп-хөглээр.

4 Мадиан чонну чылча шапкан хүнүңде дег ,

Сен Бодуңнуң чонуңну хилинчектээн дөңгүнү, ооң эгиннеринде аар чүъктү уштуп,

ооң кызагдакчызының мергезин сыйып кагдың.

5 Тулчуушкунга киришкен дайынчыларның идиин,

ханга борашкан хевин өрттедири-биле бериптер,

олар отка чемиш болур .

6 Чаш төл бис дээш төрүттүнген, оолду биске берген болгай!

Эрге-чагырга демдээ ооң эгиннеринде,

ол «Кайгамчык чөвүлекчи», «Мөге-шыырак Бурган»,

«Мөңге ада», «Амыр-тайбың хайырлаар чагырыкчы» деп адаттырар.

7 Ооң эрге-чагыргазы база хайырлаар амыр-тайбыңы кызыгаар чок көвүдээр.

Ол Давид хаанның дүжүлгезинге саадап , ооң күрүнезин чагырып,

ону шын шииткел болгаш чөптүг чорук-биле амдыгааштан эгелээш,

кезээ мөңгеде доктаадып, быжыглаар .

Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчының күштүг күзели ол бүгүнү боттандырар!

Дээрги-Чаяакчының Израильге килеңнээни

8 Дээрги Иаковка удур шииткел сөзү ыткан,

ол сөс Израильдиң кырынга дүжер.

9 Ол сөстү бүгү израиль чон биле Самарияның чурттакчылары билип алгаш-даа,

улуургак, турамык сеткил-чүрээнден: «Тууйбу бажыңнарны бузуп кагза-даа,

чонуп каан даштар-биле катап тудуп аар бис;

ыяш тудугларны үреп кагза-даа, пөштен кылган тудуглар-биле солуп аар бис» – деп турар-дыр.

11 Дээрги-Чаяакчы оларга удур Рецинниң дайзыннарын көдүрер,

оларның өжээтеннерин ыдалаар.

12 Арамейлер чөөн чүктен, филистимнер – барыын чүктен халдап келгеш,

Израильди чазыйланып, ажырыптар .

Ынчан безин Дээрги-Чаяакчының килеңи чайлаттынмас,

Ооң холу ам-даа чонну кезедип, көдүрлүр .

13 Ынчалза-даа чон ону ам-даа соп турар Бурганче ээлбейн баар,

Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчыже чүткүвейн баар .

14 Дээрги-Чаяакчы чаңгыс хүнде Израильдиң бажын-даа, кудуруун-даа одура шавар,

бедик-чаагай будуктарны-даа, хыыргыышты-даа кезе шавар .

15 Баш дээрге ·баштыңнар болгаш ызыгууртаннар-дыр,

кудурук дээрге меге чүвеге өөредир бүдүү билирлер-дир .

16 Башкарыкчылары бо чонну өскээр эдерткен:

оларга башкарткан улус оруундан аза берген.

17 Ынчангаш Дээрги ол чоннуң аныяк оолдары дээш сеткили өөрүвес,

өскүстерин, дулгуяк херээженнерин кээргевес,

чүге дээрге олар шупту – бужартаан, бузут үүлгедир улус-тур,

оларның аас-сөзү чүгле чүдек-бужар чүве чугаалаар.

Ынчан безин Дээрги-Чаяакчының килеңи чайлаттынмас,

Ооң холу ам-даа чонну кезедип, көдүрлүр .

18 Оларның бузуду от ышкаш чалбыышталып,

тенниг бок үнүштү чип, арга-арыгны өрттедип тур –

ыш адагашталдыр көдүрлүп үнүп тур.

19 А Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчының килеңи черни өрттендир чиир,

чон оттуң чемижи апаар .

Кым-даа бодунуң ха-дуңмазын кээргевес;

20 оң талазындан үзе соп сыыргаш, аш артар;

солагай талазындан чигеш, тотпайн баар .

Кижи бүрүзү бодунуң холунуң эъдин чиир.

21 Манассия Эфремни, Эфрем – Манассияны чиир,

олар ийилээн Иудеяже халдаар!

Ынчан безин Дээрги-Чаяакчының килеңи чайлаттынмас,

Ооң холу ам-даа чонну кезедип, көдүрлүр .

10

1 Чөптүг эвес хоойлулар үндүрүп,

кээргел чок доктаалдар бижип турар улус ат болур!

2 Силер мээң чонум иштинде ядыыларның эргезин казып турар,

түреңги улуска шын шииткел көргүспес

база дулгуяк херээженнерниң кошкулун былаап аар,

өскүстерни үптеп турар улус-тур силер .

3 Кеземче хүнүнде, кажан ырактан келген айыыл-халап таварыырга, канчаар силер?

Дуза дилеп, кымче баар силер?

Эртине-байлааңарны каяа арттырып каар силер?

4 Силер туттурган улус аразынга харыксырап олура дүжер

азы өлүрткен улус аразынга чыда дүжер силер.

Ынчан безин Дээрги-Чаяакчының килеңи чайлаттынмас,

Ооң холу ам-даа силерни кезедип, көдүрлүр .

Бурганның турамык Ассирияны шииткени

5 «Ассирия ат болур!

Ассирия дээрге Мээң килеңимниң шыкпыыжы-дыр,

ооң холунда – Мээң хорадаан сагыжымның кымчызы!

6 Мен Ассирияны Менден ойталаан чонга удур,

Мээң килеңнеп турарым чонга удур ыдар мен –

ону үптеп-тоназын, куругладыр олчалап алзын,

кудумчуда бок-хир дег, таптай бассын».

7 Ынчалза-даа Ассирияның хааны Бурганның ону ыдып турарын билбес ,

ол бодунуң сеткил-чүрээнге өске чүве бодаар –

чер-делегейниң хөй күрүнелерин эжелеп, узуткаар деп бодаар.

8 Ол хаан: «Бүгү хааннар чүгле мээң нояннарымга деңнежир эвес чүве бе?

9 Калне хоорай – Кархемис ышкаш,

Хамат – Арпад ышкаш, Самария – Дамаск ышкаш эжелеттирбээн чүве бе?

10 Мен өске күрүнелерни – Иерусалим биле Самарияның дүрзү-бурганнарындан артык күштүг

дүрзү-бурганнарлыг күрүнелерни эжелеп алган болганымда,

11 Самарияны база ооң дүрзү-бурганнарын базып кааным дег,

Иерусалимни база ооң дүрзү-бурганнарын базып кагбас мен бе?» – деп бодап турар .

12 Дээрги ·Сион даг биле Иерусалимге удур кылып турар херээн төндүргеш,

Ассирияның хаанының улуургак, турамык сагыш-хөңнүн болгаш

ооң туразы улуг, өрү көрдүнер чоруун кезедир .

13 Ол хаан: «Мен ол бүгүнү күштүг холум-биле

база мерген угааным-биле кылдым,

билиим ол хире-дир!

Чоннарның кызыгаарларын эде тургустум,

оларның курлавырларын үптеп алдым;

буга ышкаш, оларның хааннарын дүжүлгезинден дүжүр үстүм.

14 Куш уязы тыпкан дег, Мээң холум чоннарның эртине-байлаан эжелеп алды;

кагдынган чуургалар чыып аары дег, мен бүгү чурттарны чыып алдым.

Кым-даа чалгынын далбаш кылбады, аксын ажыдып, сыйылавады» – дээн болгай.

15 Ыяш кезип турар кижиден ооң балдызы өрү көрдүнер деп бе?

Ыяш хирээлеп турар кижиниң хирээзи ооң мурнунга хоолуургаар деп бе?

Мерге ону көдүрүп турар кижини көдүрүп шыдаар деп бе

азы ыяштан чазаан моң ыяштан бүтпээн ээзи кижини чайып шыдаар деп бе?

16 Ынчангаш Аг-шериглиг Дээрги-Бурган-Чаяакчы

ол хаанның семис-шыырак улузунче арып-дорар аарыг-човалаң ыдар ,

ооң ат-алдарлыг улузунуң аразынга чалбырааштыг от ышкаш чалбыыш өөскүдер.

17 Израильдиң Чырыы ынчан от апаар,

Ооң ыдыктыг Бурганы чалбыыш апаар:

ол от чаңгыс хүн дургузунда тенниг бок үнүштү чиптер .

18 Ассирияның алдарлыг арга-арыын, дүжүткүр шөлдерин

ол от бүрүнү-биле узуткаар ,

олар шупту өлүг-диригниң аразында аарыг кижи дег апаар.

19 Ооң арга-арыының ыяжының артынчызы аажок эвээш санныг апаар,

ону чаш уруг безин санап шыдаптар.

Израильдиң артынчызы Бурганче эглир

20 Ол хүн кээрге, Израильдиң артынчызы –

Иаковтуң салгалындан артып калган улус

боттарының дарлакчыларынга оон ыңай ынанмастай бээр,

а Дээрги-Чаяакчыга, Израильдиң ыдыктыг Бурганынга шыны-биле ынаныр.

21 Израильдиң артынчызы мөге-шыырак Бурганче эглир.

22 Израиль, сээң чонуң далай элезини ышкаш хөй санныг-даа болза ,

чүгле артынчы чон эглип кээр.

Бурган чөптүг узуткаашкын биле бажын ажыр кеземчени тодараткан.

23 Аг-шериглиг Дээрги-Бурган-Чаяакчы

тодаратканын ёзугаар бүгү чуртка узуткаашкын чорудар .

24 Ынчангаш Аг-шериглиг Дээрги-Бурган-Чаяакчы:

«Мээң ·Сионда чурттаан чонум, сени шыкпыыш-биле улдап,

биеэде Египет ышкаш, моң арнып турар Ассириядан кортпа .

25 Удавас Мээң сеңээ хорадаан сагыжым часкарлы бээр,

Мээң килеңим кыптыгып, ассирийлерни узуткаар» – дээн.

26 Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы Цур-Орив чанынга

мадиан чонну чылча шапканы дег

азы Египетке Бодунуң даянгыыжын далай суунче көдүргени дег ,

Ассирияже кымчызын көдүрер.

27 Ол хүн кээрге, Ассирияның чүдүрген чүъгүн

сээң оорга-мойнуңдан дүжүрер,

хилинчектээн дөңгүзүн – мойнуңдан уштур,

ол дөңгү, күжениптериңге, буступ дүжер .

28 Дайзыннар Айатта чедип келген,

Мигронну таварып эрте берген,

Михмаска кошта чүъгүн арттырып каан .

29 Олар кежигни эрте берген, Гевада хонуп чыдар.

Рама хоорай сирилээн, Саулдуң Гивазындан чурттакчылары дезипкен.

30 Галлим суур , өөледир ыгла!

Лаис, ону дыңна, Анатот , аңаа харыыла!

31 Мадмена чурттакчы чок арткан, Гевимниң чурттакчылары дезип, чаштына берген.

32 Ол-ла хүн дайзыннар Новка доктаагаш ,

·Сион дагда турар Иерусалимче чудуруу-биле кыжанган.

33 Көрүңер! Аг-шериглиг Дээрги-Бурган-Чаяакчы

коргунчуг күчү-күжү-биле ыяштарның будуктарын сыйып кааптар .

Ыяштарның баштарын кезип кааптар,

бедик черлерни чавызадып каар.

34 Дээрги-Чаяакчы шыргай арга-эзимни балды-биле кыргый кезер,

өндүр улуг Бурганның мурнунга Ливанның арга-эзими калбаш кээп дүжер!

Амыр-тайбың хайырлаар Хаан

11

1 Иессейниң төжээнден Будук өзер,

ооң дазыл-дамырындан Өзүм үнер .

2 Дээрги-Чаяакчының Сүлдези – мерген угаан биле угаан-сарыыл бээр Сүлде,

арга-сүме биле күш-шыдал бээр Сүлде,

билиг биле Дээрги-Чаяакчыдан коргуушкун бээр Сүлде – Ону бүргей аптар .

3 Дээрги-Чаяакчыдан коргары Аңаа өөрүнчүг болур.

Ол даштыкы хевир барымдаалап шиитпес,

дамчыыр чугаа ёзугаар херектер шиитпирлевес.

4 Ядыыларны Ол шынныы-биле шиидер,

черниң түреңги улузунуң чаргы-чаалызын чөптүү-биле шиитпирлээр .

Ооң чугаалаан сөзү, мерге дег, чер-делегейни кезедип согар,

Ол Бодунуң аксындан үнген тыныжы-биле бузуттуг улусту өлүрүп каар .

5 Ол чөптүг чорукту куржанып аар, шынчы чорук Ооң белинде куру болур.

6 Ынчан бөрү хураган-биле кады чурттаар,

ирбиш анай-биле кады чыдар,

бызаа, арзылаң болгаш бугажык кады оъттап-чемненир ,

бичии оол оларны одарже сүрүп аппаар.

7 Инек адыг-биле кады оъттаар,

оларның төлдери кады чыдар,

арзылаң, буга ышкаш, сиген чиир.

8 Чаш төл чылан үңгүрүнүң аксынга ойнап болур,

бичии уруг шагар чылан чурттап турар үтче холун салып болур.

9 Бурганның бүгү ыдыктыг даанга

бузут үүлгедир, хора халдадыр чорук турбас апаар ,

чүге дээрге, далайны сугларның долары дег,

чер-делегей Дээрги-Чаяакчыны билип аары-биле долдунар .

Чоннарга тук

10 Ол хүн кээрге, Иессейниң Дазылы бүгү чоннарга тук дег апаар ,

шупту аймактар Ооң чанынга чыглып кээр ,

Ооң чурттап турар чери алдаржыыр.

11 Ол хүн кээрге, Дээрги холун катап база сунгаш,

Бодунуң чонунуң артынчызын Ассириядан, Египеттиң девискээрлеринден,

Эфиопиядан, Эламдан, Сеннаардан, Хамат хоорайдан болгаш

далайда ортулуктардан дедир эгидип аар .

12 Дээрги бүгү чоннарга тук көдүргеш,

Израильдиң үндүр сывыртаткан улузун чыып эккээр,

Иудеяның тоо быдараан чонун чер-делегейниң дөрт чүгүнден бөлүп эккээр .

13 Израильдиң адааргалы соксаар, Иудея аңаа өжээргевейн баар;

Израиль Иудеяга адааргавастай бээр, Иудея база Израиль-биле өжээннешпес .

14 Олар барыын чүкке филистимнерниң черлеринче шүүргедей ужуп, халдаар,

чөөн чүкте чурттаан аймактарны кады үптээр ;

Эдом биле Моавка удур холун көдүрер, аммон чон оларга чагыртыр.

15 Дээрги-Чаяакчы Египеттиң далайының мугулдурун кургадып каар,

күштүг хат хадыдып, Бодунуң холун Евфрат хемниң кырынче сунар .

Ол хем чеди адырык кылдыр чарлы бээрге,

улус ону идик ужулбайн кежип шыдаар апаар.

16 Ынчан Ооң чонунуң артынчызынга, израиль чон Египеттен үнүп турган үеде дег ,

Ассириядан үнер делгем орук ажыттынар .

Мактал ырлары

12

1 Ол хүн кээрге : «Дээрги-Чаяакчы, Сеңээ өөрүп четтирип тур мен!

Сен меңээ килеңнеп турган-даа болзуңза,

Бодуңнуң килеңиңни чайладып, меңээ аргалалды хайырладың.

2 Шынап-ла, мээң Камгалакчым – Бурган,

Аңаа идегээр болгаш, чүден-даа кортпас мен.

Дээрги-Бурган-Чаяакчы – мээң күчү-күжүм, ырым;

Ол меңээ камгалал болду» – деп ырлаар сен ,

3 камгалалдың кудуктарындан сугну өөрүшкүлүг узуп аар силер.

4 Ол хүн кээрге: «Дээрги-Чаяакчыга өөрүп четтириңер,

Ооң адын кыйгырып, алгап-мактаңар;

чоннар аразынга Ооң ажыл-херектерин медээлеңер ,

Ооң ады өндүр улуг дээрзин оларга сагындырыңар .

5 Дээрги-Чаяакчыны алгап ырлаңар,

Ол өндүр улуг үүле-херек кылган болгай ,

ооң дугайында бүгү чер-делегейге билдингир апарзын.

6 ·Сионнуң чурттакчылары, өөрүп-хөглеңер ,

чүге дээрге Израильдиң ыдыктыг Бурганы

силерниң араңарда өндүр улуг-дур! » – деп ырлаар силер.

Вавилон дугайында өттүр билген медеглел

13

1 Амоцтуң оглу Исайяның дамчытканы Вавилон дугайында өттүр билген медеглел бо-дур .

2 «Тас тей бажынга туктан көдүргеш ,

дайынчыларны кыйгырып, оларже хол чайыңар;

олар ызыгууртаннар хаалгазынче кире берзин.

3 Мен Бодумга бараалгатканым шериглерге дужаал берген мен;

Мээң өндүр улуум дээш өөрүп-байырлап турар дайынчыларымны кыйгырып алдым –

Мээң килеңим ёзугаар хөделзиннер.

4 Мөөң чон чыылганда дег, дагларда дааш-диңмит үнүп тур.

Эвилелдежип чыылган күрүнелер, чоннарның дааш-шимээни ол-дур!

Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы аг-шеригни тулчуушкунга белеткээн-дир.

5 Ол аг-шериг ырак чурттан, чер-делегейниң ужу-кыдыындан кел чыдар:

Дээрги-Чаяакчы болгаш Ооң килеңиниң чепсээ бүгү чер-делегейни хоозурадыр!

6 Ыглап-сыктаңар, чүге дээрге Дээрги-Чаяакчының шииткелиниң хүнү чоокшулаан-дыр –

Күчүлүг Бурган бүрүн буураашкын чоруткан-дыр.

7 Ынчангаш бүгү улустуң холдары салдына бээр , кижи бүрүзүнүң чүрээ серт кынныр.

8 Улус аажок коргар, олар аарышкыга алзып, курлу бээр,

божуп чыдар херээжен дег, хилинчек көөр ,

бот-боттарынче кайгап-харап көржүр,

арыннары агарып, девидей бээр.

9 Көрүңер, Дээрги-Чаяакчының шииткелиниң хүнү кел чыдыр –

Ооң аажок хорадап, килеңнээни, хайыра чок ол хүнде

чер кыры ээнзиреп, ында чурттаан бачыттыг улус узуткаттырар .

10 Дээрниң сылдыстары биле чырымалдары боттарының чырыын чашпас;

үнүп орар хүн өжүп каар, ай чайынналдыр чырывас .

11 Мен бо делегейни бузуду дээш кезедир мен,

бузуттугларны кем-буруузу дээш кезедир мен.

Турамык улустуң улуургаан соксадыр мен,

түрлүг улустуң туразының улуун таптай базар мен .

12 Кижилер эвээжээш, арыг алдындан-даа, Офирден эккелген алдындан-даа

ховар апаар кылып каар мен.

13 Ынчаар дээш, Мен дээрни силгиир мен!

Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы хорадаарга,

Ооң килеңи кыптыккан хүнде чер-делегей бодунуң туружундан шимчей бээр .

14 Ынчан кижи бүрүзү, сүрүүшкүнден дескен чээрен дег,

кадарчы чок хойлар дег, бодунуң чонунче дедир чанар,

бодунуң черинче дезип маңнаар .

15 Туттурган-на кижи өттүр шаштырып аар,

таварышкан-на кижи хылыштан өлүп калыр.

16 Оларның чаш төлдерин, боттары көрүп турда, черже чылча октап каар ;

оларның бажыңнарын үптеп-тонаар, кадайларын чазарлаар .

17 Көрүңер, Мен Вавилонга удур мөңгүннү үнелевес, алдынны тоомчага албас

мидий чонну көдүрер мен.

18 Мидийлерниң чалары аныяк оолдарны адып каар,

олар чаш төлдерге хайыра көргүспес,

бичии уругларже кээргел-биле көрүнмес.

19 Вавилон – күрүнелерниң эң каазы, халдей чоннуң алдары база чоргааралы,

Содом биле Гоморра ышкаш, Бурганга узуткаттырар .

20 Вавилонну улус кажан-даа ээлевес, салгалдан салгал дамчып чурттакчы чок болур .

Араб кижи аңаа чадырын тикпес , кадарчы кижи сүрүг малы-биле дыштанмас.

21 Аңаа чүгле черлик аң-мең турар, шөө-бөрүлер ооң бажыңнарын долар;

аңаа страус куштар чурттаар база те-чуңма шурап маңнажыр.

22 Бөрүлер ооң шивээлеринге , дилгилер – каас-коя ордуларынга улужар».

Израильдиң дедир чанып кээри

14

1 Вавилоннуң кеземче көөр үези чоокшулаан,

ооң өлүр хүнү кээр четкен.

А Иаковту Дээрги-Чаяакчы өршээр, Израильди база катап шилип аар –

израильчилерни боттарының черинге чурттадып каар –

даштыкы улус олар-биле каттыжып, Иаковтуң салгалы-биле тудуш апаар .

2 Өске чоннар израиль чонну эдертип алгаш, ооң төрээн черинче дедир эккээр .

Израиль чон Дээрги-Чаяакчының черинге

ол чоннарны бодунуң эр, кыс кулдары кылып аар

база ону тудуп аппарган улусту тудуп аар,

ону кызып-кыйып турган улусту чагырар.

Вавилоннуң хаанын кочулаан ыр

3 Ол хүн, кажан Дээрги-Чаяакчы сени качыгдал, хөлзээзин болгаш каржы-дошкун кулданыгдан адырып каарга, 4 Вавилоннуң хаанын кочулаан бо ырны ырлаар сен :

«Хилинчектекчи чок апарды, ооң кызагдалы төндү!

5 Дээрги-Чаяакчы бузуттугларның мергезин,

чагырыкчыларның кымчызын сыйып кагды.

6 Хаан килеңней бергеш, чоннарны соксаал чок эттеп-соп,

хорадай бергеш, кээргел чок кызагдал-биле истеп-сүрүп турду.

7 Бүгү чер-делегей ам дыштанып, амыр-чыргал көрүп чыдыр,

хөглүг ырлар дыңналып тур!

8 Хадылар, Ливанның пөштери безин сээң бастырганың дээш байырлап:

„Сен мөңге уйгуң удуй бээриңге, бисти кым-даа кезедип келбестеди“ – дижип тур .

9 Өлүглер оранынче кирип туруңда,

сени уткуп аар дээш, ол оран хөлзеп эгелээн;

сени уткузун дээш, ол оран өлүг улустуң сүнезиннерин –

чер кырынга баштыңчылар бооп чораан бүгү улусту оттуруп,

өске чоннарның өлген хааннарын дүжүлгелерден сеңээ алдар кылдыр тургузуп турар.

10 Олар шупту сеңээ: „Сен база, бис ышкаш, кошкак апарып,

биске дөмейлежи берген-дир сен“ – дээр.

11 Сээң өндүр-чаагайың, чадаганнарың үнү –

ол бүгү өлүглер оранынче дүже берген.

Сеңээ сээктер дөжек болур, курттар – шуглак болур.

12 Шолбан сылдыс, даң хаяазының төлү, канчап дээрден кээп дүштүң?!

Чоннарның дарлакчызы, сени черже дүжүр октапкан-дыр!

13 А сен бодуңнуң сеткил-чүрээңде: „Дээрже көдүрлү берейн ,

дүжүлгемни Бурганның сылдыстарындан өрү көдүрүп,

бурганнарның чөвүлежип чыглыр чери – Цафон дагның ийлеринге саадаайн .

14 Үстүкү булуттардан өрү көдүрлүп, Дээди Өрүкү Бурганга дөмейлежийн“ – деп бодадың .

15 Ынчалза-даа ·тамыже, өлүглер оранының дүвүнче дүжүр октаткан сен!

16 Сени эскерип каан улус топтап көрүп, салым-чолуңну кайгап-харап турар:

„Черни шимчедир чайгап, күрүнелерни сириледип турган кижи бо бе?

17 Делегейни ээнзиреткен, бүгү хоорайларны үреп бускан,

тудуп аппарган улузун бажыңынче чандырбайн турган кижи бо бе? “

18 Чоннарның хааннары шупту хүндүлүү-биле мөңге уйгузун удуп,

кижи бүрүзү бодунуң чевег-куюнда чыдар.

19 Чүгле сени, чүдек-бужар сек дег ,

чевег-куйга ажаавайн, үндүр октапкан;

хылышка шаштырткан, ·тамының даштарынче октаттырган өлүглер сени шып алган.

Улус буду таптай баскан мөчү-сөөк дег,

20 сен ол хааннар-биле дөмей кылдыр хөөржүттүрбес сен,

чүге дээрге чуртуңну хоозурадып, чонуңну узуткап алган-дыр сен.

Бузуттугларның үре-салгалын улус мөңге шагда адап сагынмас .

21 Адазының кем-буруузу дээш, ооң оолдарын чок кылыры-биле белеткеңер.

Олар чер-делегейни эжелеп аар дээш көдүрүлбезин

база бүгү делегейни боттарының хоорайлары-биле дуглай тутпазын».

22 «Оларга удур көдүрлүр мен – деп,

Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы медеглээн. –

Вавилоннуң адын, дириг арткан чонун,

келир салгалын узуткап каар мен – деп,

Дээрги-Чаяакчы медеглээн. –

23 Мен ону чараа-чеченнер девискээри ,

тулааланчак хөөлбектер кылып каар мен;

узуткаашкын ширбиижи-биле ону үндүр ширбиир мен».

Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчының медеглээн чүвези ол-дур.

Ассирия дугайында

24 Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы: «Мен канчаар бодап алган мен, ынчаар болур,

Мен канчаар баш бурунгаар тодараткан мен, ынчаар боттаныр;

25 Бодумнуң черимге ассирий аг-шеригни чылча шавар мен ,

Бодумнуң дагларымга оларны таптай базар мен.

Оларның дөңгүзү Мээң чонумдан уштунуп кээп дүжер,

оларның дарлалы ооң оорга-мойнундан адырлы бээр .

26 Бүгү чер-делегейге хамаарыштыр бодалым бо-дур,

бүгү чоннарны кезедир дээш көдүрүлген холум бо-дур.

27 Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы бодал бодап аарга,

кым ону күш чок болдуруп шыдаарыл?

Ооң холу көдүрлүрге, кым ону чайладып шыдаарыл?» – деп даңгыраглап чугаалаан .

Филистим чон дугайында

28 Ахаз хаанның өлген чылында мындыг өттүр билген медеглел болган:

29 «Филистимнер оларны чылча шаап турган шыкпыыштың сыйылганы дээш өөрүвезин;

чылан үре-салгалындан шагар чылан үнүп кээр,

ооң үре-төлү ок-чылан апаар.

30 Ынчан эң ядыы улус тодар, түреңги улус айыыл чок черге дыштаныр.

Филистим чоннуң дазылын аш-биле узуткаар мен,

артып калган улузу өлүртүп каар.

31 Ыглаңар, хаалгалар! Алгырып ыгла, хоорай!

Филистимнер, кортканыңардан дөгере көжүй бериңер!

Чүге дээрге соңгу чүктен ыш диргелип кел чыдыр,

ол аг-шеригде чыскаалдан чыдып калган кижи чок-тур.

32 Ол чоннуң элчиннеринге чүү деп харыылаарыл?

„Дээрги-Чаяакчы ·Сионну доктааткан,

Ооң чонунуң түреңги улузу аңаа хоргадал тып аар“ деп харыылаар ужурлуг».

Моав дугайында

15

1 ·Моав дугайында өттүр билген медеглел бо-дур .

Чаңгыс дүне Ар хоорайны хоозураткан – Моавты узуткап каан;

чаңгыс дүне Кир хоорайны хоозураткан – Моавты узуткап каан.

2 Ооң чурттакчылары бурганнарының өргээзинче чедип келген,

Дивоннуң чурттакчылары ыдыктыг черже ыы-сыылыг чедип келген.

Моав чон Нево болгаш Медева хоорайлар дээш ыглап-сыктаар –

кажыыдал демдээ кылдыр бүгү улустуң бажын таарып, салын чүлүп каан .

3 Моавтың кудумчуларында улус качыгдалдың самдар хевин кедип алган,

бажыңнар кырында, шөлдерде бүгү улус доңгая кээп дүшкеш, ыглажып тур.

4 Эсевон биле Элеале хоорайлар алгырып ыглап тур –

оларның үнү мырыңай Иаацада дыңналып турар.

Моавтың шериглери база ыглажып, сеткил-сагыжы сүрээдеп тур.

5 Мээң чүрээм Моав дээш ыглап тур;

ооң дескен улузу Сигорже, Эглат-Шелишияга чедир дезип тур;

олар Лухитче ыы-сыылыг көдүрлүп,

Хоронаим баар орукта боттарының аштырыышкыны дээш ыглажып тур.

6 Нимрим хемниң суу соглуп калган,

шыктар кургап, оът-сиген оңа берген – үнүш-дүжүт артпаан.

7 Моавтар эртине-байлааның камнап алган артынчызын

Талдар шынаазы-биле аппар чыдар.

8 Моавтың бүгү кыдыг-кызыгаарында ыы-сыы чаңгыланып тур,

улус Эглаимге чедир, Беэр-Элимге чедир ыглажып тур,

9 чүге дээрге Димоннуң суун хан долган-дыр.

А Мен Димонче оон-даа улуг айыыл-халап ыдар мен –

Моавтан дескен улусче база чуртта артып калган улусче арзылаңнар халдаар.

16

1 ·Моавтың чагырыкчылары Села хоорайдан , ээн кургаг хову кежир,

·Сион дагже белек кылдыр хураганнар чорудуп берген.

2 Арнон хемниң кежиглеринде моав херээженнер уязындан үндүр октаткаш,

чалгыннарын далбаңнаткан куштар ышкаш апарган.

3 Моавтар Иерусалимден: «Биске сүмеден берип, шиитпирден үндүр.

Дал дүъште бодуңнуң хөлегең-биле бисти, дүн дүшкен ышкаш, шуглап ал.

Сывыртаткан улузувусту чажырывыт, дескен улусту айтып бербе.

4 Моавтан сывыртаткан улузувус сээңиинге чурттап артсын,

оларга узуткакчыдан хоргадал бооп көр» – деп дилээн.

Кызагдакчы чок апаар, хоозураашкын соксап, чуртту базынган улус чиде бээр.

5 Ынчан Давидтиң дүжүлгези шынчы чорук ачызы-биле доктаап, быжыгар –

дүжүлгеге шынга бүргеткен чагырыкчы саадаар;

ол чөптүг чорукче чүткүп, шынныг шииткел үндүрер дээш далажыр .

6 «Бис Моавтың улуургааның, ооң аажок улуургаа биле турамыының дугайында,

ооң адыыргаа биле туразының улуунуң дугайында дыңнаан бис ,

а ооң көөргеттинер чоруу хоозун-меге-дир».

7 Ынчангаш моав чон бодунуң чурту дээш качыгдап, шупту ишкирнип ыглап турар.

Ажыг-шүжүгге алыскан улус, Кир-Харешет хоорайга

эки-чаагай амыдыралыңарны сактып, ыглажыңар-ла!

8 Эсевоннуң шөлдери болгаш Сивманың виноград шөлдери кургап калган.

Чоннарның чагырыкчылары биеэде Иазер хоорайга чедир үнүп,

ээн кургаг хову чедир чаттылып турган эң эки сыптарны таптай базып каапкан.

Оларның адырлары өзүп тарап, далай ындынче эрттир үнүп турган.

9 Мен Сивмада виноград шөлү дээш, Иазер дээш ыглааным дег, ыглап тур мен;

Эсевон биле Элеале , силерни караам чажы-биле суггарар мен!

Чүге дээрге улус сээң чайгы чимизиң чыгбастап, бышкан тарааң ажаавастады,

өөрүшкүлүг дааш-шимээн дыңналбастады.

10 Дүжүткүр черни хөглээшкин биле өөрүшкү каггаш барды,

виноград шөлдеринде кым-даа ырлап, байырлавастады,

виноград сы базар оңгарларда кым-даа виноград таптай баспайн турар,

чүге дээрге Мен өөрүп-байырлаан алгы-кышкыны соксадып кагдым.

11 Ынчангаш ишти-хөңнүм Моав дээш, сеткил-чүрээм – Кир-Харешет дээш,

чадаган ышкаш, ыглап тур .

12 Моавтар ыдыктыг черлерге чедип келгеш,

шылагыже чаннып, мөргүүрге-даа, ажык-дуза чок болур.

13 Дээрги-Чаяакчының Моавка хамаарыштыр шаанда чугаалап каан сөзү ол-дур.

14 А ам Дээрги-Чаяакчы: «Хөлечик кижиниң ажыл кылып эрттирер хуусаазы дег , дараазында үш чыл эрте бээрге, Моавтың алдар-ады баксыраар , ооң хөй санныг чону кырлып каар, көңгүс эвээш санныг, кошкак артынчы артар» – деп чугаалаан.

Дамаск болгаш Израиль дугайында

17

1 Дамаск дугайында өттүр билген медеглел бо-дур .

«Дыңнаңар, Дамаск моон соңгаар хоорайлар санындан казыттырар,

бузундулар оваазы апаар.

2 Ароерниң хоорайлары ээн кагдынып,

чүгле мал сүрүг аңаа дыштанып чыдып, одарлаар,

ол мал-маганны хойзур кижи артпас .

3 Израильге быжыглалдыг хоорай, Дамаскыга – хаанныг чагырга турбас апаар;

арамейлерниң артынчызынга израиль чоннуң алдар-адының салымы онаажыр».

Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчының медеглээн чүвези ол-дур.

4 «Ол хүн кээрге, Израильдиң алдар-ады кудулаар,

семис мага-боду арып-доруптар.

5 Ол чүүл болза, кажан Рефаим шынаазында шөлден тараа кезикчизи

дүжүт ажаап ап, ооң холу тараа бажын кезип,

куругладыр чыып каапканда дег болур.

6 Олива чимизин ажаап ап турда,

ооң шыпшык бажынга ийи-үш оливканың,

чимистелген будуктарга дөрт-беш каттың артып каары дег,

чүгле каш израиль кижи менди артар ».

Израильдиң Бурганы Дээрги-Чаяакчының медеглээн чүвези ол-дур.

7 Ол хүн улус боттарының Чаяакчызынче көөр,

Израильдиң ыдыктыг Бурганынче көрүжүн шиглээр.

8 Олар ооң соонда өргүл салыр черлерже,

боттарының холу, салаалары-биле кылган чүүлүнче көрбес апаар,

ыдыктыг ыяштар, адагаштарга идегевестей бээр .

9 Израиль, ол хүн сээң быжыглалдыг хоорайларың –

өске чоннарның израильчилерге арттырып кааны, кагдынган хоорайлар –

дуй үнген ыяштар биле чадаң үнүштерге шыва алзыр. Ол чер ээнзиреп каар .

10 Чүге дээрге сен бодуңну камгалап турар Бурганны уттупкан-дыр сен,

бодуңну хоргададып турар Хаяны сагынмаан-дыр сен .

Каас сесерликтер тарып, өске бурганга тураскааткан сыптар олуртуп алган-дыр сен.

11 Оларны олурткан хүнүңде-ле өстүрүп ап шыдадың,

тарып каарыңга, даартазында-ла чечектели бээр кылып алдың,

ынчалза-даа дүжүт албас сен,

ол хүн аарыг-човалаң биле улуг качыгдал ажаап аар сен.

12 Аа халак, хөй чоннарның аг-шерии чалгып хөлзээн далай ышкаш шимээргеп тур!

Аймак-чоннар шапкын агым суглар каалаан ышкаш алгы-кышкы үндүрүп тур!

13 Чоннар шапкын агым суглар каалаан дег мөөредир алгыржып тур,

ынчалза-даа Дээрги-Чаяакчыга сойгалаткаш, олар ырадыр дезип маңнажы бээр;

дагларда хат доюлдурган доозун дег, казыргыга бөөлдеткен довурак дег,

сывыртадып чоруп бээр.

14 Кежээ када көөрүңерге, коргунчуг дайзыннар бар болур,

а эртен олар чиде бээр.

Бисти үптеп, хоозурадып турган улустуң хуу-салымы,

үлүг-хуузу ол-дур.

Эфиопия дугайында

18

1 Чалгыннарның шартылаан даажы долган,

Эфиопияның хемнериниң ындында чыдар,

элчиннерин далай-биле, кулузундан кылган хемелерге олурткаш,

суглар-биле эжиндирип чорудуп турар чурт ат болур!

Шалыпкын элчилер, узун, сал чок чонга,

ырак-чоокка-даа түрлүг көстүр чонга,

улуг-шыырак, эжелекчи, черин хемнер үзүктээн чонга барыңар.

3 Чер-делегейни ээлеп чурттаан бүгү улус, черниң чурттакчылары,

даглар кырынга тук көдүрлүрге ,

көрүңер, труба этсирге, дыңнаңар!

4 Чүге дээрге Дээрги-Чаяакчы меңээ: «Хүн хүнней бергенде,

изиг кааңда чиргилчин бырлаңнап турда болгаш ажаалда үезинде

дунааргай изигде туманналчак дүдүскек астына бергенде,

Бодумнуң черимге артып калгаш, анаа көрүп турар мен.

5 Виноград ажаалдазының бетинде-ле,

кажан ооң чечээ дүжүп, салбакта кады быжып эгелеп турда,

дайзын ол будук, өзүмнерни бижээ-биле одура кезип кааптар.

6 Ол бүгүнү дагларда араатан куштар биле черлик аң-меңге арттырып каар;

куштар чайны өттүр ону чиир, черлик аң-мең кыштадыр чиир» – дээн.

7 Ол үеде Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчыга шак ол узун, сал чок чондан,

ырак-чоокка-даа түрлүг көстүр чондан албан-үндүттү

улуг-шыырак, эжелекчи чон ·Сион дагже –

Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчының адынга тураскааткан черже эккээр.

Египет дугайында

19

1 Египет дугайында өттүр билген медеглел бо-дур .

Дыңнаңар, Дээрги-Чаяакчы чоруккур булутта саадапкан ,

Египетче кел чыдыр.

Египеттиң дүрзү-бурганнары Ону көргеш, сириңейнип тур ,

египетчилерниң чүректери кортканындан шапкыланып тур.

2 «Мен египетчилерни египетчилерге удур дайылдаштырар мен –

ха-дуңмалышкы улус, эжишкилер, бир хоорай биле өске хоорай,

бир девискээр биле өске девискээр бот-боттарынга удур чаалажыр .

3 Египетчилерниң сузу бастынар,

Мен оларның бодап алган чүүлдерин чүү-даа эвес кылып каар мен ;

олар дүрзү-бурганнардан, өлүг улус сүнезиннеринден,

караң көрнүрлерден арга-сүме айтырар .

4 Мен Египетти каржы-дошкун чагырыкчының холунга хүлээдип бээр мен,

кээргел чок хаан оларны чагырар » – деп, Аг-шериглиг Дээрги-Бурган-Чаяакчы медеглээн.

5 Далайның суу тырттына бээр, хем соглуп, кургап каар .

6 Адырлар, бугалар чыдып эгелээр,

Египеттиң хем-суглары сыыгап, соглуп каар .

Кулузун, хыыргыыш оңа бээр.

7 Хем эриинде шырыштар, Нилдиң чанында тараан бүгү тараа

кургап, тарадыр хадыткаш, чиде бээр.

8 Балыкчылар муңгараар, Нил хемче сыырткыыжын октап турар бүгү улус ыглажыр,

сугже четки октап турар улус ундараар.

9 Лён дырап турар улус идегелин шуут ышкынар,

пөс аргыкчыларының арны агара бээр.

10 Хеп аргыкчылары муңгагдаар, хөлезилеттинген ажылчыннарның сагыш-сеткили качыгдалга алзыр.

11 Цоан хоорайның нояннары шуут угаан чок-тур!

Фараоннуң мерген угаанныг чөвүлекчилери мелегей сүме кадып тур.

Канчап силер фараонга: «Мерген угаанныгларның үре-салгалы бис,

эрте-бурунгу хааннардан укталган бис!» – дээр силер?

12 Египет, сээң мерген угаанныгларың ам кайыл?

Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчының Египетке удур бодалын

олар ам сеңээ чугаалап, тайылбырлап берзин.

13 Цоанның нояннарының угааны четпес-тир,

Мемфис хоорайның нояннары дуурайлаттырган-дыр;

Египетти ооң аймактарының ·баштыңнары оруундан астыктырган-дыр.

14 Дээрги-Чаяакчы оларның угаан-сарыылын ээдереткен-дир,

ынчангаш олар Египеттиң бүгү ажыл-херектерин будап каапкан-дыр:

Египет ам, эзирик кижи дег, бодунуң кускузун сүзүп , улчуп чоруп турар.

15 Египетке ам кым-даа: ооң бажы-даа, кудуруу-даа,

бедик-чаагай будуктары-даа, хыыргыыжы-даа дузалап шыдавас .

16 Ол хүн кээрге, египетчилер херээженнер дег апарып ,

Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчының оларга удур көдүрер холундан корткаш, сирилей бээр.

17 Иудеяның чери дээш Египет коргуушкунга алзыптар.

Иудеяның адын адаарга, дыңнаан кижи бүрүзү

Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчының Египет дугайында бодалы дээш коргуп-сүртээр.

18 Ол хүн беш египет хоорай Ханаанның дылы-биле чугаалап ,

Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчының ады-биле даңгыраглап эгелээр.

Ол хоорайларның бирээзи Үрегдээшкин хоорайы деп адаттырар.

19 Ол хүн Дээрги-Чаяакчыга өргүл салыр бедик чер Египеттиң ортузунга турар,

а Дээрги-Чаяакчыга тураскаал ооң кызыгаарынга турар.

20 Ол дээрге египет черге Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы дугайында сагындырыг, херечилел болур.

Кажан египетчилер боттарының кызагдакчыларындан адырлыр дээш

Дээрги-Чаяакчыдан дуза дилеп кыйгырарга,

Ол камгалакчы биле ·баштыңны оларга чорудуп берип, камгалаар.

21 Дээрги-Чаяакчы Египетке ынчалдыр ажыттынар;

ол хүн египетчилер Дээрги-Чаяакчыны билип алгаш,

Аңаа мөгейип, өргүл малдары биле далган-тараа өргүлдери эккеп салыр

база Дээрги-Чаяакчыга даңгырактар бергеш, күүседир .

22 Дээрги-Чаяакчы Египетти кезедир; кезеткеш, оон экиртип каар .

Олар Дээрги-Чаяакчыже эглип, мөргүүрге,

Ол оларның дилээнге харыылап, экиртип каар.

23 Ол хүн Египеттен Ассирияже улуг делгем орук шөйлүр .

Ассирийлер Египетче, а египетчилер – Ассирияже аргыжып чоруур,

египетчилер ассирийлер-биле кады Дээрги-Чаяакчыга бараан болур .

24 Ол хүн Израиль үш улуг күрүнениң бирээзи болуп,

Египет болгаш Ассирия-биле деңнежи бээр;

ол чер-делегейге ачы-буянны хайырлаар .

25 Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы оларны алгап-йөрээп:

«Мээң египет чонум, Мээң холумнуң бүдүргени Ассирия, Мээң өнчүм Израиль –

олар шупту Мээң ачы-буянымны алыр» – дээр.

Египет биле Эфиопия дугайында

20

1 Ассирияның хааны Саргоннуң чорудупканы кол шериг баштыңы Азот хоорайга чедип келгеш, аңаа удур чаалажып, эжелеп алганы чылда – 2 ол үеде Дээрги-Чаяакчы Амоцтуң оглу Исайяга: «Белиңде ораап алганың качыгдал хевин база будуңда идииңни уштуп каавыт» – дээн. Исайя ынчаар кылгаш, чанагаш, кызыл-даван чоруп турган .

3 Дээрги-Чаяакчы ынчан мынча дээн: «Мээң чалчам Исайяның Египет биле Эфиопияның келир үезинче айыткан демдек бооп , үш чыл дургузунда чанагаш, кызыл-даван чоруп турганы дег, 4 Египеттиң база Эфиопияның туттурган улузун Ассирияның хааны кырган-чалыы дивейн, чанагаш, кызыл-даван, чаяазы көстүп чоруур кылдыр, Египеттиң шалдаңын көргүзүп, тудуп алгаш баар . 5 Эфиопияга идегеп, Египет-биле мактанып турган улус коргуп-сүртеп, бак атка кирер. 6 Ол хүн кээрге, далай эрииниң чурттакчылары: „Көрүңер, бистиң идегеп турганывыс, олардан дуза дилеп, Ассирияның хаанындан адырлып аар дээш, хоргадап барып турганывыс улус канчап барган-дыр! Бис ам канчап камгалал алыр улус боор бис?!“ – деп чугаалажыр».

Вавилон дугайында

21

1 Далай чанында ээн кургаг хову дугайында өттүр билген медеглел бо-дур .

·Негевтиң кырында хадаан шуурганнар дег ,

дайзын ээн кургаг ховудан, коргунчуг черден кел чыдар.

2 Түрлүг көстүүшкүннү Дээрги-Чаяакчы менче чоруткан чүве:

«Өскерликчи өскерлип турар , хоозурадыкчы үптеп-хоозурадып турар.

Элам , хоорайже халда! Мидия, хоорайны бүзээле!

Мен ам бүгү уё-човуурну төндүрейн!»

3 Ол дээш мээң мага-бодум аарышкыдан сыртылаан,

божуп чыдар херээжен дег, хилинчекке алыскан мен .

Дыңнаан чүвем дээш качыгдап тур мен,

көрген чүвем дээш дүвүреп тур мен.

4 Чүрээм согуу тиккиңейнип, кортканымдан сирилеп тур мен.

Дыка күзенчиг турган келир үе меңээ коргуушкун бооп хуула берди.

5 Шериг баштыңнары ширтектер чадып, стол-ширээге аъш-чем салып,

ижип-чиген соонда, тура халчып келген, дозуг-камгалалдарын белеткеп алган!

6 Дээрги меңээ: «Барып, доскуулчудан тургузуп каг.

Ол көрүп турар чүвезин чугаалазын .

7 Доскуулчу ийи аът коштаан ·дайынчы тергени

база элчиген, теве мунган улусту көрүп каар.

Ол кичээнгейлиг дыңнаалап турзун» – дээн.

8 Доскуулчу : «Дээргим! Хүннүң-не мында доскуулдап тур мен ,

дүнениң-не база бо черде тур мен.

9 Көөрүмге, ийи аът коштаан дайынчы терге кел чыдыр!» – деп дыңзыдыр чугаалаан.

«Ооң: „Вавилон шуут буурады! Ооң бүгү дүрзү-бурганнары

черде чуура шаптырып алган чыдыр! “ – деп кыйгырганын дыңнаан мен».

10 О, тараа дег бастырткан мээң чонум ,

сеңээ ам Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы, Израильдиң Бурганындан дыңнаан чүвемни чугаалап тур мен.

Эдом дугайында

11 Эдом дугайында өттүр билген медеглел бо-дур.

Улус мени Сеирден : «Доскуулчу, дүн кажан төнерил?

Доскуулчу, дүн кажан төнерил?» – деп айтырган.

12 Доскуулчу: «Даң адып ор, ынчалза-даа дүн үргүлчүлевишаан-дыр.

Билип алыксаар болзуңарза, катап база чедип кээп, айтырыңар» – деп харыылаан.

Аравия дугайында

13 Аравия дугайында өттүр билген медеглел бо-дур.

Деданнарның чиң сөөрткен тевелери,

Аравияның шырыштарында хонуп ап тур силер.

14 Теманың чурттакчылары, кагып-суксаан улуска сугдан бериңер;

ойлап-дескен улуска аъш-чемден эккелиңер.

15 Олар дээрге хынындан ужулган хылыштан, хере тырткан чадан,

кадыг-дошкун дайын-чаадан дескен улус-тур.

16 Дээрги меңээ: «Хөлечик кижиниң ажыл кылып эрттирер хуусаазы дег, дараазында чыл эрте бээрге, Кедарның бүгү алдар-ады чиде бээр . 17 Кедарның ча адар дайынчыларындан чүгле каш кижи дириг артар» – дээн.

Израильдиң Бурганы Дээрги-Чаяакчының чугаалаан чүвези ол-дур.

Иерусалим дугайында

22

1 Көстүүшкүн шынаазының дугайында өттүр билген медеглел бо-дур.

Сээң-биле чүү болуп тур?

Чүге сээң чурттакчыларың шупту бажыңнарының кырында чыглып келди?

2 Шимээргеп хөлзеп, өөрүп-байырлап турган хоорай ,

сээң кырлып калган улузуң хылышка шаштырбаан-дыр ,

тулчуушкун үезинде өлбээн-дир.

3 Сээң хамык ·баштыңнарың кады дезе берген, чаларын октапкаш, туттуруп алган.

Хоорайга турган бүгү улус ырадыр дезип маңнааш-даа, туттуруп алган-дыр.

4 Ынчангаш: «Менче көрбеңер, качыгдап, ыглап алыйн .

Хөңнүм чазаарын оралдашпаңар, мээң күжүр чонум когаралды көрген болгай» – деп чугаалаан мен.

5 Аг-шериглиг Дээрги-Бурган-Чаяакчының кеземче хүнү –

Көстүүшкүн шынаазында девидээшкин, чылча шавыышкын, мөгүдээшкин хүнү!

Хананы үрей үстүрүп-ле тур – качыгдалдың кышкызы даг бажында дыңналы берди.

6 Эламның шериглери саадактарын белеткеп алган,

·дайынчы тергелер, аъттыг шеригжилер дайылдажырынга белен;

Кир чурттуг шериглер дозуг-камгалалдарын көдүрүп тур.

7 Сээң кайгамчык эки шынааларыңны дайынчы тергелер долган,

аъттыг шеригжилер хаалга чанында чыскаалыпкан.

8 Иудеяның быжыглалдарын бузуп каапкан.

Силер ол хүн Ыяш ордуда шыгжаан ок-чепсекче көрүжүңер шиглээн силер. 9 Давидтиң Хоорайының ханазында дежик черлерниң хөйүн көрүп каан силер. Сугну Адаккы хөөлбекти долдур курлавырлап узуп алган силер. 10 Иерусалимде бажыңнарны хынап көргеш, хананы быжыглаары-биле оларның чамдыызын бузуп каапкан силер. 11 Ийи хана аразынга Эрги хөөлбектиң суун курлавырлаар суг шыгжамыры тудуп алган силер. Ынчалза-даа ол айыыл-халаптың боорун баш бурунгаар шиитпирлээн Бурганче көрүнмээн силер, ол бүгүнү шаг шаанда-ла бодап алган Бурганче кичээнгей салбаан силер.

12 Аг-шериглиг Дээрги-Бурган-Чаяакчы силерге ол хүн ыглап-сыктаарын,

качыгдалдан бажыңарны дөңгүрертир чүлүп , самдар хепти кедерин сүмелээн .

13 Ооң орнунга өөрүп-хөглеп, байырлап, шарылар соп, хойлар дөгерип, эът чип, арага ижип :

«Даарта өлүп каар бис – ам дойлап, ижип-чип аалы!» – деп турар-дыр силер .

14 Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы меңээ: «Ол бачыдыңар өршээттинмес, өлүп каар силер!» – деп дыңнаткан.

Аг-шериглиг Дээрги-Бурган-Чаяакчының чугаалаан чүвези ол-дур.

Дээди дүжүмет дугайында

15 Аг-шериглиг Дээрги-Бурган-Чаяакчы мынча дээн: «Барып, хаанның дүжүмеди, орду башкарыкчызы Севнага мону дамчыт:

16 „Сен кым сен? Мында кандыг улузуң барыл?

Канчап маңаа бодуңга чевег-куй оюп ап диттигиптиң?

Чевег-куйну бедик черге оюп алган-дыр сен,

чыдар чериңни хаяга кылып алган-дыр сен.

17 Көөр сен, күш-шыдалдыг кижи,

Дээрги-Чаяакчы сени дыңзыг туткаш, дүжүр октаптар!

18 Ол сени борбайтыр дүргеш, улуг делгем чуртче шывадаптар.

Сен аңаа өлүп каар сен, каас-коя ·чуузаларың аңаа артып каар, о, сен хөөкүй,

бодуңнуң дээргиңниң ордузунуң бужар-багы!

19 Мен сени эрге-дужаалыңдан халаар мен, ажыл-албаныңдан дүжүртүр сен!“

20 Ол хүн кээрге, Мен Хелкияның оглу Элиакимни –

Бодумнуң чалчамны кыйгырып аар мен.

21 Аңаа сээң хевиңни кедиргеш, сээң куруң-биле куржаар мен,

сээң эрге-чагыргаңны аңаа хүлээдип бээр мен.

Ол Иерусалимниң чурттакчыларынга, иудей чонга ада дег болур.

22 Мен ооң холунга Давидтиң ордузунуң дүлгүүрүн тутсуп каар мен,

ооң ажыткан чүвезин кым-даа хаап шыдавас,

ооң хаап каан чүвезин кым-даа ажыдып шыдавас .

23 Мен ону кадыг-быжыг черже, кадаг ышкаш, киир кагар мен;

ол бодунуң төрел бөлүүнге алдарлыг дүжүлге апаар.

24 Ооң төрел бөлүүнүң бүгү алдар-ады: бүгү салгакчылар, ажы-төл,

кадагда азып каан аяк-сава дег, доңгалар дег, кадагдан хамаарылгалыг болур.

25 Ол хүн кээрге, демги кадаг, кадыг-быжыг черже кадап каан-даа болза,

божаңнай бээр – деп, Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы медеглээн. –

Ол кадагны ушта шааптарга, кээп дүжер,

аңаа азып каан турган бүгү чүък чок апаар».

Дээрги-Чаяакчының чугаалаан чүвези ол-дур.

Финикия дугайында

23

1 Тир хоорай дугайында өттүр билген медеглел бо-дур .

Ыглап-сыктаңар, Фарсистен ээп келген корабльдар!

Тир хоорай үрелип бузулган-дыр, бүдүн бажың артпаан-дыр.

Ол медээ оларга китт черден чеде берген .

2 Ыыт чок барыңар, далай эрииниң чурттакчылары, Сидон хоорайның садыгжылары!

Далайга эжиндирип, байып турган силер;

3 Египеттен тарааны, Шихор болгаш Нилдиң эриктеринден дүжүттү

улуг делгем суглар кыры-биле сөөртүп турган силер.

Хоорайыңар хөй чоннарның садыг кылыр чери турган .

4 Сидон, далай эриинде шивээ, ам бак атка кирген-дир сен!

Далай: «Эъдим аарып, божуп көрбедим.

Оолдар өстүрүп, кыстар кижизитпедим!» – деп турар.

5 Кажан Тир дугайында бо медээ Египетке чеде бээрге,

египетчилер сириңейни бээр.

6 Далай эрииниң чурттакчылары, Фарсисче көже бериңер, ыглап-сыктаңар!

7 Тир хоорайның чурттакчыларының буттары

оларны ырак черлерге турумчуп чурттаар кылдыр алгаш барып турган болгай.

Шаандакы үеде үндезилеттинген, өөрүп-хөглээн хоорайыңар ам канчап барганы ол?

8 Тирге – хааннарны дүжүлгеге олуртуп турган,

садыгжылары чагырыкчылар бооп келген,

садыг кылыр улузу чер-делегейде алдаржаан хоорайга –

ындыг хуу-салымны кым онааганыл?

9 Ону Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы онааган:

турамык, хүндүткелге ынак бүгү улустуң адын баксырадыр дээш

база чер кырында бүгү алдар-аттыг улусту куду көөр дээш Ол ынчанган.

10 Фарсистиң чурттакчылары, чуртуңарже эжиндирип чоруй барыңар,

силерге мында өртээл чок-тур!

11 Дээрги-Чаяакчы Бодунуң холун далай кырынче сунарга ,

күрүнелер сириңейни берген.

Ол Ханаанның шивээлерин бузар деп дужаал үндүрген.

12 Дээрги-Чаяакчы: «Чазарлаттырган уруг, күжүр Сидон-кыс,

моон соңгаар өөрүшкү көрбес сен!

Доп-дораан китт черже чоруй баар-даа болзуңза,

аңаа безин амыр-дыш көрбес сен» – дээн.

13 Халдейлер чуртунче көрүңер , ол чон ам чок-тур!

Ассирия ооң черин черлик аң-меңге берипкен.

Ассирийлер бүзээлел суургалары тудуп алгаш,

халдейлерниң бүгү шивээлерин үрегдеп бузуп,

бүгү чүвени бузундулар кылып каапкан.

14 Ыглап-сыктаңар, Фарсистен ээп келген корабльдар!

Силерниң шивээңер үрелип бузулган-дыр.

15 Хүнү кээрге, Тир хоорай бир хаанның назыны хире хуусаада –

чеден чыл дургузунда уттундура бээр.

Ынчалза-даа ол чеден чыл эрте бээрге,

бир ырда кирген самыын-садар херээжен-биле болган чүве Тир-биле болур:

16 «Чадаганың туткаш, хоорайны эргий кези,

хамык улуска кагдырган самыын-садар кыс!

Кызып-кызып аянныг кылдыр ойна,

хөй ырдан улай-улай ырла – улус сени сактып кээр чадавас».

17 Чеден чыл эрте бээрге, Дээрги-Чаяакчы Тирже сагыш салыр.

Тир база катап бодунуң садыг ажылын кылып,

чер кырында бар бүгү күрүнелер-биле будалып эгелээр .

18 Ындыг-даа болза, ооң орулгазы, ажык-кончаазын

Дээрги-Чаяакчыга аңгылап каан болур – ону чыып, шыгжавас –

ол орулганы Дээрги-Чаяакчының күзээн аайы-биле чурттап турар улусту

тоттур чемгереринге база шынарлыг хепкереринге ажыглаар.

Бурганның чер-делегейни кезедири

24

1 Дээрги-Чаяакчы чер-делегейни хоозурадып, куругладып каар –

ооң хевир-дүрзүзүн үреп, ында чурттап турар улусту тарадыр сывыртаптар.

2 Карачал улусту база Бурганның бараалгакчыларын,

эр, херээжен чалчаларны база оларның дээргилерин,

чегдинген кижини база чээли берикчизин,

чиижең хөөчү кижини база өрелиг кижини –

шуптузун чаңгыс салым-хуу манап турар .

3 Чер шуут-ла хоозурап, үптеттирер.

Дээрги-Чаяакчының чугаалаан сөзү ол-дур.

4 Чер качыгдап, харыксыраар ,

бүгү делегей хилинчек көрүп, харыксыраар,

бедик дээр биле чер харыксыраар!

5 Черни ооң чурттакчылары бужартаткан :

олар хоойлуларны херекке албаан, дүрүмнерни тооваан,

мөңге чагыг-керээни үрээн.

6 Ынчангаш черни каргыш чиир –

ооң чурттакчылары бачыт дээш кеземчеге онаашкан!

Ынчангаш черниң чурттакчылары өрттенип каар , чүгле эвээш кижи артар.

7 Виноград чулуу соглуп , сыптар кадып каар,

сеткил-чүрээнден хөглеп турган улус аар тынар.

8 Хөглүг дамбыралар ыыт чок баар, өөрүп-байырлаан үннер дыңналбастаар,

хөглүг чадаганнар ыыды чидер .

9 Улус арага ижип, ырлашпас апаар –

эзиртир суксун ижерге, ажыы кончуг апаар.

10 Ээнзирээн хоорайны үреп бузуп кааптар,

хамык бажыңнар хааглыг боор – кирер арга чок.

11 Арага чок боорга, кудумчуларга алгы-кышкы дыңналыр.

Хөглээшкин өжүп каар, өөрүшкү черни каапкаш баар .

12 Хоорайга чүгле хоозурал артар,

ооң хаалгаларын буза шаап кааптар.

13 Чер кырынга, чоннар аразынга ындыг болур.

Олива чимизи азы виноград чыып турда ышкаш,

ажаалда адакталган үеде чүгле каш борбак кат артканда ышкаш болур .

14 Дыңзыг үннер, өөрүшкүлүг алгы-кышкы дыңналыр –

Дээрги-Чаяакчының өндүр бедиин барыын чүкке алгап ырлаар!

15 Дээрги-Чаяакчыны чөөн чүкке база алгап-мактаңар!

Дээрги-Чаяакчының, Израильдиң Бурганының адын

далай эриин дургаар алдаржыдыңар!

16 Чер-делегейниң ужу-кыдыындан: «Чөптүг Бурганга алдар!» – деп

ырлажырын дыңнаар бис.

А мен: «Өлдүм-читтим, өлдүм-читтим! Ат болдум!

Өскерликчилер өскерлип тур! Олар өскерликчи ёзу-биле өскерлип тур!» – дидим.

17 Черниң чурттакчылары, коргунчуг байдал,

оңгар болгаш какпа-дузак силерни манап турар .

18 Коргуушкуннуң алгы-кышкызын дыңнааш, дескен кижи

оңгарже кээп дүжер;

оңгардан үнүп келген кижи дузакка туттуна бээр .

Дээрниң эжиктери ажыттынар, черниң үндезиннери сирилээр .

19 Чер буступ каар, ол чайганып, сириңейни бээр.

20 Чер, эзирик кижи дег, тендириир ,

майгын дег, чайганыр;

ооң бузут-багы, аар чүък бооп, ону базып аар,

ол кээп дүшкеш, туруп чадап каар!

21 Ол хүн кээрге, Дээрги-Чаяакчы дээрлерге – дээрниң аг-шериин,

черге – чер-делегейниң хааннарын кезедир.

22 Оларны, хоругдаткан улусту дег, оңгарга чыып каар;

оларны кара-бажыңнааш, элээн үе эртерге, оларга кеземче онаар.

23 Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы

·Сион дагда турар Иерусалимге хааннай бээрге

база Бодунуң өндүр чырыын улустуң ·баштыңнарынга көргүзерге,

айның арны кызар, хүн ыяды бээр .

Дайзыннардан камгалал дээш Бурганны алгап-мактааны

25

1 Дээрги-Чаяакчы, мээң Бурганым – Сен сен!

Мен Сени алгап-мактаайн, Сээң адыңны алдаржыдайн!

Сен туруп көрбээн чүвени кылып,

Бодуңнуң шаандагы бодалыңны боттандырдың,

сөзүңнү ээледиң.

2 Сен хоорайларны даш оваалар кылып кагдың,

быжыглалдыг хоорайларны – бузундулар кылып кагдың .

Даштыкы улустуң шивээ-хоорайлары ам чок –

олар ам кажан кезээде катап туттунмас.

3 Ынчангаш ам күчүлүг чоннар Сени алдаржыдар,

түрлүг чоннарның хоорайлары Сенден коргар.

4 Чүге дээрге Сен – ядыы, түрегдээн улуска кызагдаткан үезинде шивээ сен;

чайык-чаъстан чаглак-хоргадал сен , дунааргай изигде чаштынар девээ сен.

Түрлүг улустуң тыныжы үерледир чаъс дег,

5 кадып калган черде дунааргай изиг дег болган.

А Сен эжелекчилерниң дааш-шимээнин оожургаттың.

Булут хөме аптарга, изигниң намдаары дег, сүрлүглерниң ыры дыңналбайн барды.

6 ·Сион дагга Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы бүгү чоннарга

үр хуусаада тургускан арага кудар бай дой кылыр.

Ол дойга чаглыг, чилиглиг эът-чем салыр болгаш эң эки арага кудар.

7 Шак бо дагга Дээрги-Чаяакчы бүгү чоннарны шыва апкан шывыгны,

бүгү аймактарны базырган шуглакты узуткап каар –

8 өлүмнү Ол кезээ мөңгеде чок кылып каар!

Ынчан Дээрги-Бурган-Чаяакчы бүгү улустуң чаактарында карак чажын чодар ,

бүгү чер кырынга Бодунуң чонундан бак атты ап кааптар.

Дээрги-Чаяакчы ону аазаан.

9 Ол хүн улус: «Бистиң Бурганывыс ол-дур!

Бис Аңаа идегээривиске, Ол бисти камгалап кагды.

Ол – Дээрги-Чаяакчы-дыр, бис Аңаа идегеп турдувус;

Ооң хайырлаан камгалалы дээш өөрүп-байырлап, хөглээли! » – дээр.

10 Дээрги-Чаяакчы холун бо дагже салыр.

А ·Моав бодунуң турар черинге,

өдекче киир таптаан тараа саваңы дег, таптай бастырар .

11 Моав өдек иштинге, эштип тура, холдары-биле карбанган кижи дег,

холдарын хере сунар. Ол чеже-даа карбанырга,

Бурган ооң турамык чоруун базар.

12 Моавтың бедик, быжыглалдыг ханалары үрелип каар,

буступ дүжер, черниң довураанче барып ужар.

Иудеяның мактал ырызы

26

1 Ол хүн иудей черге мындыг ыр ырлажыр:

Бистиң хоорайывыс быжыглалдыг! Бурган биске камгалалды –

ханалар биле камгаланыр чалды тургузуп турар.

2 Эжик-хаалганы ажыдыңар,

Бурганга шынчы, чөптүг-шынныг чон кирип келзин .

3 Чайгылыш чок туруштуг кижиге чаагай чорукту чорудуп бээр сен,

ол кижи Сеңээ идегеп турган болгай.

4 Дээрги-Чаяакчыга кезээ мөңгеде идегеңер,

чүге дээрге Дээрги-Бурган-Чаяакчы – мөңге Хая-дыр!

5 Ол бедик черге чурттап турган улусту дүжүр октаан,

оларның бедикте турар хоорайын үреп бускан –

черже, довуракче дүжүр октаан.

6 Ам ол хоорайны таптай базып турар –

ядыыларның буттары, түреңгилерниң таваңгайлары

ону кырлап эртип турар.

7 Чөптүг-шынныг кижиниң оруу дорт –

Сен аңаа оргу-дески орукту ажыдып бээр сен .

8 Бис Сээң айтыышкыннарың оруу-биле чоруп ор бис,

о, Дээрги-Чаяакчы, Сеңээ идегээр бис!

Сээң адыңче, Сээң алдарыңче сеткил-сагыжывыс чүткүп турар.

9 Дүне када мээң сеткил-сагыжым Сенче чүткүп турар,

эртен мээң ишти-хөңнүм Сен дээш сагышсырап турар .

Чер кырынга Сээң шынныг шииткелдериң илереп турда ,

чер-делегейниң чурттакчылары чөптүг-шынныг чорук деп чүл ол дээрзин билип аар.

10 Бир эвес бузуттуг кижини өршээр болза, бодун шынныы-биле алдынмайн баар –

чөптүг улустуң чуртунга ол биеэги хевээр бузут үүлгедир,

а Дээрги-Чаяакчының өндүр бедиинче көрүнмес-даа.

11 О, Дээрги-Чаяакчы! Сээң холуң өндүр бедик-тир, а бузуттуглар ону көрбейн тур.

Сээң чонуңну көөр хөңнү чок улус ону көрүп кааш, ыядып човай бээр .

Сээң дайзыннарыңга доктаадып кааның от оларны чиптер .

12 О, Дээрги-Чаяакчы! Сен биске амыр-тайбыңны хайырлап тур сен!

Чедип алган бүгү чүвевисти биске Сен кылып берген сен.

13 О, Дээрги-Чаяакчы Бурганывыс! Сенден аңгы, өске дээргилер бисти башкарып турду ,

ынчалза-даа бис чүгле Сээң адыңны сактып, алгап-мактап турдувус.

14 Ол дээргилер өлүп калган, ам дирилбес, өлүглер оранындан туруп келбес.

Сен оларны кезедип, узуткап каан сен,

олар дугайында сактыышкын-даа турбас кылып каан сен .

15 А чонувусту өстүрүп-көвүдеткен сен, о, Дээрги-Чаяакчы!

Сен чонну көвүдеткен сен ,

Бодуңну алдаржыдып, чурттуң кызыгаарын делгемчиткен сен.

16 О, Дээрги-Чаяакчы! Чонувус кызагдаткаш, холун Сенче сунуп турду.

Сен ону кезедип туруңда, арай деп-ле сымыранып мөргүп турду.

17 Иштиг херээженниң божуур бетинде хилинчектенип, алгырып чыдары дег ,

бис база Сээң мурнуңга ындыг-дыр бис, Дээрги-Чаяакчы.

18 Бис иштиг турган бис, хилинчектенип турган бис,

ынчалза-даа чүгле хат божаан бис.

Чер-делегей кырынга тиилелге чедип албаан бис,

ооң чурттакчылары бистиң мурнувуска кээп дүшпээн.

19 Сээң өлүг улузуң дирлип кээр,

өлүглерниң мөчү-сөөгү амыдыралче эглип кээр!

Довуракка хөмдүрген улус, оттуп келиңер, өөрүшкүлүг ырлажыңар!

Сен оларны, эртенги шалың ышкаш, сериидедир сен.

Өлүглер ораны бодунуң улузун үндүрүп салыр .

20 Мээң чонум, бар че, бажыңыңче кирип, эжииң хаап ал!

Бурганның килеңи чавырылгыжеге чедир, түр када чаштына бер .

21 Чүге дээрге Дээрги-Чаяакчы черниң чурттакчыларын кем-буруузу дээш кезедири-биле

Бодунуң турар черинден үнүп кел чыдыр .

Чер ооң кырынга төпкен бүгү ханны көргүзүптер,

өлүрткен улусту оон ыңай чажырбайн баар.

Бурган-биле тайбың керээзи

27

1 Ол хүн Дээрги-Чаяакчы Бодунуң улуг, быжыг болгаш хайыра чок хылыжы-биле

Левиафанны – чылбыраңнаан чыланны, дыйлаңнаан чыланны узуткап каар.

Далайның моозун Ол өлүрүп каар!

2 «Ол хүн кайгамчык эки виноград шөлүнүң дугайында ырлажыңар!

3 Мен, Дээрги-Чаяакчы, ону кадарып, үргүлчү суггарып тур мен.

Аңаа кым-даа хора чедирбезин дээш,

дүне-даа, хүндүс-даа ону камгалап-кадарып тур мен.

4 Сагыжымда килең чок. Бир эвес ол шөл Меңээ удур тенниг бок үнүш өстүрер болза,

Мен аңаа удур дайылдажып үнгеш, хуюкталдыр өрттедиптер мен .

5 Ол боду Менден камгалал дилеп чедип келзин,

Мээң-биле тайбың керээзин чарып алзын,

ийе, Мээң-биле тайбың керээзин чарып алзын».

6 Келир үеде Иаков дазылданыр, Израиль чаш будуктарын сунуп, чечектели бээр ,

бүгү чер-делегейни чимизи-биле долдурар!

7 Дээрги-Чаяакчы израильчилерни, оларны соп турган улусту дег, соп турган чүве бе?

Ол израильчилерни, оларны өлүрүп турган улусту дег, өлүрүп турган чүве бе?

8 Сен олар-биле дайылдашкаш,

оларны чуртундан үндүр сывыртап, шиидип турдуң.

Сен оларны Бодуңнуң өрттендир чиир хат дег күштүг тыныжың-биле үндүр үрүпкен сен .

9 Израиль чон бодунуң кем-буруузундан мынчаар адырлыр,

ол бодунуң бачыдындан ойталаар болза, үре-түңнели мындыг болур:

ол өргүл салыр бедик черлерниң дажын, чугай дажы дег, чуура шаап кааптар,

ыдыктыг ыяштарны-даа, адагаштарны-даа тура тыртып кааптар .

10 Быжыглалдыг хоорай ээнзирээн , чурттакчылыг черлерни улус каапкаш барган,

олар ам ээн кургаг хову ышкаш.

Ында ам бызаалар оъттап, дыштанып чыдып,

будук-бүрү тыртпарлап чип турар.

11 Будуктар кургап каарга, сыйып кааптар,

херээженнер келгеш, оларны өрттедиптер.

Бо чон угаан чок-тур ,

ынчангаш Чаяакчызы ону кээргевес, хайыра көргүспес.

12 Ол хүн Дээрги-Чаяакчы Евфрат хемден эгелээш,

Египеттиң кызыгаарында хемге чедир бүгү тараа баштарын чыыр –

израильчилерни чаңгыстап чыып аар.

13 Ол хүн өндүр улуг трубаны этсир –

Ассирияда чиде берген база Египетче сывыртадыпкан улус

ында Иерусалимниң турары ыдыктыг дагга келгеш , Дээрги-Чаяакчыга мөгеер.

Израильдиң эзирик даргалары

28

1 Израиль күрүне ат болур!

Ооң каас-чаражы, эзирик израильчилерниң бажында чечектен өрээн дээрбек дег, оңуп каар!

Олар, турамык, улуг-чаагай улус, арагага чыттыр шаптырыпкан чыдар.

2 А Дээрги быжыг, күчүлүг кижини оларга удур томуйлап каан.

Ол долулуг чайык, өлүмнүг шуурган болгаш хайнып-мөөрээн үер суу дег .

Эзирик израильчилерни ооң холу черже дүжүр октаптар,

4 ооң буттары чечектен өрээн дээрбекти таптай базар.

Турамык, улуг-чаагай улустуң бажында оңган чечек

эрте бышкан чимис ышкаш болур –

ону көрүп каан кижи дораан үзе тырткаш, ажырыптар.

5 Ол хүн Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы Бодунуң чонунуң артынчызынга

каас-чараш өрээн дээрбек азы өндүр чараш оваадай дег болур.

6 Дээрги-Чаяакчы шүүгү черинде олурар кижиге

чөптүг шииткел үндүрерин сагыш алындырар ;

дайзынны хаалга чанында ойтур шаап турар улуска

Ол эрес-дидим чорукту хайырлаар.

7 Арага ижип алгаш, тендирип,

эзиртир суксун ижип алгаш, элеңейнип турар улустуң аразында

Бурганның бараалгакчызы, медээчизи безин бар-дыр!

Олар эзирээш, ол-бо тендиңнеп тур,

арага оларның угаанын ээдередипкен-дир!

Эзиртир суксундан угааны албаарап, көстүүшкүннеринге соора билип,

частырыглыг шиитпир үндүрүп тур.

8 Бүгү столдарны ческинчиг куску шыпкан, арыг чер артпаан!

9 Олар: «Исайя кымны угаан киирер деп турарыл?

Кымга өөредиг тайылбырлап турарыл?

Чоокта чаа-ла ээп турган, иезиниң эмиинден чаа адырган чаштарга бе?

10 Ооң сөстери чүгле мындыг-дыр: айтыышкын-на, айтыышкын,

дүрүм-не, дүрүм, ында бичии, мында бичии» – деп турар .

11 Ынчангаш Дээрги-Чаяакчы ам бо чон-биле чугаалажырда,

билдинмес дыл, даштыкы улус чугаазы ажыглаар .

12 Ол ооң мурнунда чонунга: «Бо черге амыр-дыш көөр силер,

турупкан улус маңаа дыштанзын. Бо – оожургал чери-дир» – деп турган.

А олар дыңнаар безин хөңнү чок болган.

13 Ам оларга Дээрги-Чаяакчының сөзү мындыг:

«Айтыышкын-на, айтыышкын, дүрүм-не, дүрүм, ында бичии, мында бичии».

Ынчангаш олар чорупкаш, ойта кээп дүжүп,

кемдедир ужуп аар база какпага кирип, туттуруп аар .

Иерусалимниң кочуургактары

14 Дээрги-Чаяакчының сөзүн тооп дыңнаңар, кочуургактар ,

бо чоннуң Иерусалимде саадаан чагырыкчылары!

15 Силер: «Өлүм-биле керээ чарып алган бис,

өлүглер ораны-биле дугуржулга кылып алган бис.

Коргунчуг үер хөме келгеш, чанывыс-биле эрте бээр;

меге бистиң хоргадалывыс апарган,

авыяас чүүл – чаштынар черивис» – деп турар-дыр силер.

16 Ынчангаш Дээрги-Бурган-Чаяакчы мынча дээн:

«Көрүңер даан, ·Сионга дашты салып тур мен –

шилиттинген, улуг үнелиг, быжыг, бажың таваанга эң чугула дашты салыр мен .

Аңаа бүзүрээн кижи мөгүдевес .

17 Мен шынныг шииткелди – хемчээр хендир кылып каар мен,

чөптүг чорукту – хынаар херексел кылып каар мен.

Долу дүшкеш, силерниң хоргадалыңар болур мегени үрегдээр,

чаштына берген чериңерни суглар хөме алыр .

18 Силерниң өлүм-биле чарган керээңерни күш чок болдурар,

силерниң өлүглер ораны-биле дугуржулгаңар буурап дүжер.

Коргунчуг үер хөме келгеш, оруун силерни таварты изеп эрте бээр.

19 Ол үер келген санында-ла, эртенниң-не, дүне-даа, хүндүс-даа,

силерни хөме таварып, алгаш баар».

Бо медээни дыңнап кааш, коргуп сирилээр силер.

20 Чүге дээрге орун-дөжек хөлүн эрттир кыска болур – херлип чыттынмас,

чоорган хөлүн эрттир чиңге болур – шуглаттынмас.

21 Дээрги-Чаяакчы, Перацим дагга дег, көдүрлүр,

Гаваон шынаазынга дег, килеңин көргүзер –

Ол туруп көрбээн ажыл-херекти кылыр,

көстүп көрбээн ажыл-чорудулганы боттандырар.

22 Ынчангаш бак чүве чугаалап, кочу-шоот кылырын соксадыңар,

оон башка кинчи-бегиңер оон-даа быжыг апаар!

Бүгү черге узуткаашкын болурун тодарадатканын

Аг-шериглиг Дээрги-Бурган-Чаяакчыдан дыңнаан мен .

Бурганның мерген чуруму

23 Кулааңар ээктирип, мени дыңнаңар,

мээң чугаамны кичээнгейлиг дыңнаңар.

24 Тараачын кижи тарылга үези кээрге,

чүгле черин чарып, илииртээри-биле кызыгаарланыр ийик бе?

25 Чок! Ол чер кырын дескилээш,

ынаар койнут үрезинин чажып, тмин тарып каар.

Ол одуруглар аайы-биле кызыл-тасты,

чамдык черлерге – чиңге-тараа, арбайны,

а шөл кыдыынга – өске-даа үнүштерни тарып каар.

26 Бурганы ону сургап, ындыг чурумга өөредип турар.

27 Койнутту – бастырар херексел-биле,

чиңге-тарааны – бастырар дугуйлар-биле бастырбас;

койнутту-даа, чиңге тарааны-даа мерге-биле бастыра кагар.

28 А тараа баштарын бастырып тура, чуура бастырбас,

бастырар терге сөөрткен аъттарны үр сүрбес,

оон башка тараа чуурлуп каар.

29 Ол бүгү Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчыдан кээр:

Ооң угаан-сарыылы кайгамчыктыг,

мерген угааны – өндүр улуг!

Иерусалим ат болур

29

1 Ариил, Ариил , Давид хаанның чурттап турган хоорайы , ат болур сен!

Үе эртип, чылга чыл немежир,

байырлалдарың боттарының эргилдезин ёзугаар катап-катап эртер.

2 А Мен сени кызагдаар мен; хомудап, ыглап-сыктаар сен,

Меңээ Ариил{*} ышкаш болур сен.

3 Мен сени бүгү чүктен бүзээлээр мен,

бүзээлел суургаларын сени долгандыр тургузуп аар мен,

сеңээ удур бүзээлел быжыглалдары тудар мен .

4 Черже дүжүр октаткаш, оортан чугаалаар сен,

чугаа-сөзүң довурак иштинден дыңналыр.

Сээң үнүң, өлген кижиниң сүнезининиң үнү дег, чер иштинден дыңналыр,

довурак адаандан сымыраныр сен.

5 А сени долганган эңдерик дайзыннарың хоюг довурак дег апаар,

кээргел чок эжелекчилер – хатка эстээн тараа саваңы дег апаар.

Хенертен, карак чивеш дээр аразында

6 Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы кеземче көргүзүп,

диңмирээшкин, чер шимчээшкини, коргунчуг дааш-шимээн,

кедергей хат-шуурган болгаш өрттендир чиир чалбыыштыг оду-биле чедип кээр .

7 Ариилге удур дайылдажып турар – ооң шивээзин бүзээлеп,

ону кызып-кыйып турар бүгү чоннарның аг-шерии

уйгу-дүш, дүнеки көстүүшкүн дег боор!

8 Ынчан аштаан кижи бодун чемненип турар кылдыр дүжээр,

а оттуп кээрге, аш хевээр боор;

суксаан кижи бодун суг ижип турар кылдыр дүжээр,

а оттуп кээрге, шаа төнүп, аксы-боску кургап калган боор.

·Сион дагга удур дайылдашкан эңдерик чоннар-биле ынчап баар.

Согурарган карактар, Бургандан ырак сеткил-чүректер

9 Чожуй бериңер, кайгап-хараңар,

бодуңарны согурарткаш, чүве көрбес апарыңар!

Силер эзириир силер, ынчалза-даа арагадан эвес,

тендириир силер, ынчалза-даа эзиртир суксундан эвес .

10 Дээрги-Чаяакчы силерни билинместедипкен-дир .

Бурганның медээчилери, силерниң карактарыңарны Ол шимдирген-дир!

Өттүр көөр улус, силерниң арыннарыңарны Ол дуглап каан-дыр.

11 Бурган силерге кандыг-даа көстүүшкүн чорударга,

ол көстүүшкүн дүрүп, таңмалап каан дүрүг-номнуң сөстери дег боор .

Бир эвес ындыг дүрүг-номну номчуп билир кижиге номчузун дээш тутсуп бээр болза,

ол кижи: «Шыдавас мен, ону таңмалап каан-дыр» – деп харыылаар.

12 А бир эвес ындыг дүрүг-номну номчуп билбес кижиге номчузун дээш тутсуп бээр болза,

ол кижи: «Номчуп билбес мен» – деп харыылаар.

13 Дээрги мынча дээн: «Бо чон Меңээ аксы-сөзү-биле чоок чон-дур,

Мени сөс кырында хүндүлээр, а сеткил-чүрээ-биле Менден ырак чон-дур .

Оларның Меңээ мөгейиишкини –

чүгле кижилерден шиңгээдип алганы сагылга-дүрүмнер-дир .

14 Ынчангаш Мен туруп көрбээн, кайгамчык херектерни

бо чон-биле ам-даа кылыр мен.

Ооң мерген угаанныгларының мерген угааны чок апаар,

сарыылдыгларының сарыылы чиде бээр ».

15 Дээрги-Чаяакчыдан бодунуң бодалын чажырып,

ханы дүпче чаштынып кирер улус ат болур!

Олар боттарының херектерин караңгыда кылып:

«Бисти кым көрүп каарыл? Кым танып каарыл?» – деп турар.

16 Бүгү чүвени кайы хире хажыдар-дыр силер!

Таанда-ла дой сава кылыкчызынче дойже дег көрүп болур бе?

Чаяап каан чүүл бодунуң чаяакчызының дугайында:

«Ол мени чаяаваан!» – деп болур бе?

Уран кылыг ону чогааткан кижиниң дугайында:

«Ол чүнү-даа угаап билбес!» – деп болур бе?

Келир үеге идегел

17 Удавас шыргай эзим-арга дүжүткүр шөл апаар,

а дүжүткүр шөл арга-эзим ышкаш көстүр.

18 Ол хүн дүлей улус дыңналдыр номчаан сөстерни дыңнап каар,

согурларның дүмбей караңгы шыпкан карактары чүве көрүп турар апаар .

19 Түрегдээннерге Дээрги-Чаяакчы чаа өөрүшкүнү хайырлаар ,

ядыылар Израильдиң ыдыктыг Бурганы дээш өөрүп-байырлаар.

20 Оон бээр дарлакчылар турбас, дорамчылакчылар чиде бээр,

бузут үүлгедиксээр бүгү улус узуткаттырар –

21 улусту хей черге буруудадыр улус,

шииткел черинге шын шиитпир негээн кижиге какпа салыр улус болгаш

актыг кижиге чөптүг шииткел үндүртпес улус узуткаттырар .

22 Ынчангаш Авраамны адырып хостаан Дээрги-Чаяакчы Иаковтуң салгалынга мынча дээн:

«Израиль чон моон соңгаар бак атка кирбес, оларның арны ам агарбас.

23 Мээң холумнуң чаяап кааны, боттарының аразында турар ажы-төлүн көрүп кааш,

олар Мээң адымның ыдыктыын хүлээп көөр,

Иаковтуң Бурганының ыдыктыын хүлээп көөр,

Израильдиң Бурганының мурнунга сүрээдээр.

24 Чүрээ-биле будулган улус угаап шыдаар апаар,

хомудап, хыйланган улус суртаалды хүлээп өөренип аар».

Израиль Египетке бүзүревес ужурлуг

30

1 «Чөрүү ажы-төлүм ат болур! – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. –

Олар Менден келбээн бодалдар күүседип,

Мээң оларның сагыжынга киирбээним керээлер чарып,

бачытка бачыт немеп турар-дыр.

2 Олар Менден сүме айтырбайн, Египеттен барып дуза дилээр-дир ;

фараоннуң камгалалының адаанга чаштынарын,

Египеттиң хөлегезинге чаглактанырын күзеп турар-дыр .

3 Ынчалза-даа фараоннуң камгалалы оларның адын бакка сугар,

Египеттиң хөлегези оларның ат-алдарын баксырадыр .

4 Оларның нояннары Цоанда турумчуп алган ,

элчиннери Ханесте чедип келген.

5 Дөмей-ле олар бак атка кирер,

чүге дээрге египет чон оларга ажык-дуза чок бооп,

дузалап-даа, деткип-даа шыдавас,

олар чүгле адын баксырадып, эпчок байдалга таваржыр .

6 Ээн кургаг ·Негев ховузунда малдар чүък сөөртүп чоруур.

Араатан аңнар, арзылаңнар, шагар чыланнар, ок-чыланнарлыг,

кижиге чурттаары аар-берге черде элчиннер бай-байлаан

элчигеннерде, эртине-байлаан – тевелер мөгеннеринде артып алган,

бир-ле чонга белек кылдыр сөөртүп аппар чыдар,

ынчалза-даа ол чон оларга ажык-дуза катпас.

7 Египеттиң дузазы чөгенчиг, аргажок болур .

Ынчангаш Мен ону „Чаажыккан Рахав“ деп адап каан мен .

Чагырга билбес чонга кеземче

8 Барып, чонга бо сөстерни самбыражыгашка шыйып бер,

дүрүг-номга бижип бер –

олар келир үеде херечилел кылдыр

кезээ мөңгеде кадагалаттынып артсын.

9 Бо дээрге чагырга билбес чон-дур, мегечи ажы-төл-дүр.

Дээрги-Чаяакчының хоойлузун дыңнаар хөңнү чок ажы-төл-дүр.

10 Олар Бурганның медээчилеринге: „Өттүр көөрүн соксадыңар! “ – деп,

өттүр көөр улуска: „Биске шынныг өттүр билген медеглелдер херек чок!

Биске чүгле мактал чугаалап, меге көстүүшкүннер медеглеңер .

11 Оруктан чайлай бериңер, бо орук-чолдан өскээр ээптиңер,

Израильдиң ыдыктыг Бурганының дугайында биске

моон соңгаар сагындырбаңар!“ – деп турар».

12 Ынчангаш Израильдиң ыдыктыг Бурганы:

«Бир-тээ бо сөзүмнү хүлээвээн, күчүлел биле мегеге идегээн болганыңарда,

13 бо бачыт силерге хенертен, карак чивеш дээр аразында

буступ кээп дүжер бедик ханада тиг дег боор .

14 Силер дой сава ышкаш буступ каар силер .

Силерни кам-хайыра чогу-биле буза шаапкан болгаш,

бузундулар аразында одагдан көс уштуп аар

азы хөөлбектен суг узуп аар хире безин бузунду тывылбас» – деп чугаалаан.

15 Дээрги-Чаяакчы, Израильдиң ыдыктыг Дээргизи: «Силерниң камгалалыңар –

Менче эглип келгеш, дүвүрел чок боорунда;

силерниң күжүңер – сагыш амыр боорунда, Меңээ идегээринде» – дээн.

Ынчалза-даа силер ындыг боорун күзевейн бардыңар.

16 Силер: «Чок, аът мунуп алгаш, дезе бээр бис!» – дээн силер.

Ам канчаар, дезер болган-дыр силер.

«Дүвү-далаш ыңай боор бис!» – дээн силер.

Ам канчаар, дайзын силерни дыка дүрген сүрүп чедер болган-дыр!

17 Силерге чаңгыс кижи кыжанырга, муңуңар дезип ыңай боор,

беш кижи кыжанырга, шупту дезе бээр силер ,

дириг арткан улузуңар даг кырында адагаш дег,

тей кырында тук дег чааскаанзыргай болур.

Кемдээшкинни экиртир хүн келир

18 А Дээрги-Чаяакчы элээн манааш , силерге өршээл көргүзер,

Ол туруп келгеш, силерже ээ көрнүр.

Чүге дээрге Дээрги-Чаяакчы – чөптүг Бурган-дыр.

Аңаа идегээр бүгү улус амыр-чыргалдыг!

19 О, ·Сионда, Иерусалимде чурттаан чон! Карааңар чажы акпастай бээр.

Дээрги-Чаяакчыдан камгалал дилеп кыйгырарыңарга, Ол силерже ээ көрнүр.

Силерни дыңнап кааш-ла, Ол харыылаар.

20 Дээрги силерни кызагдалдың хлеви-биле чемгерер,

силерге айыыл-халаптың суун ижиртир,

ындыг-даа болза, силерниң Башкыңар оон ыңай чаштынмас;

силер Башкыңарны карааңар-биле көрүп каар силер.

21 Дорт оруктан кайнаар-даа өскээр ээпкеш,

артыңарда: «Орук бо-дур – ону истеп чоруңар!» – дээн үннү дыңнап каар силер.

22 Ынчан силер мөңгүн-биле шап каан дүрзү-бурганнарыңарны,

алдын-биле шап каан кылымал дүрзүлериңерни

бужар чүвелер деп санаар силер;

оларны ·арыг эвес чүүлдер дег үндүр октапкаш,

«Ыңай чоруңар!» дээр силер .

23 Силерниң черже чашкан үрезиниңерже Бурган чаъс чагдырар.

Черниң беримче-дүжүдү элбек, чаагай болур.

Ол хүн силерниң мал-маганыңар делгем одар-белчиирге оъттаар .

24 Чер чарып турар буга, элчигеннерни

хүүрек болгаш айыыр-биле аңдара каап,

челбээн дустуг силос-биле чемгерер.

25 Бедик даг бүрүзүнден, бүгү бедик тейлерден дамырактар,

суглар агып бадар .

(Ол хүн коргунчуг кыргып-хыдыышкын база болур,

суургалар буступ кээп дүжер.)

26 Айның чырыы хүннүү дег апаар,

а хүн чеди катап чырык кылдыр,

чеди хүннүң чырыы-биле чырыда бээр .

Дээрги-Чаяакчы Бодунуң чонунуң балыын шарып бээр ,

ооң кемдээшкиннерин экиртир хүнде ындыг болур.

Ассирия чылча шаптырар

27 Дыңнаңар, Дээрги-Чаяакчының өндүр чырыы

ырактан чоокшулап кел чыдыр!

Ооң килеңи кыптыгарга, чалбыыжы кижи шыдажыр аргажок-тур!

Ооң аксын килең долган, Ооң дылы – хөме алыр от-ла!

28 Ооң тыныжы – моюнга чедир көдүрлүп кээр үер суу дег .

Ол чоннарны өлүмнүң шишкиижинге шишкиир –

аймактарның аксынга оларны оруундан өскээр аппаар чүген суп каан боор.

29 Бурганның чону, силер ыдыктыг байырлал демдеглээн дүне дег,

ырлажыр силер.

Дээрги-Чаяакчының даанче, Израильдиң Хаязынче

лимби-биле ойнап бар чыдар улустуң чүрээ дег,

силерниң чүрээңер өөрүп-байырлаар.

30 Дээрги-Чаяакчының түрлүг үнү дыңналыр,

Ооң холу көстүп келгеш, согуушкун кылыр.

Ооң килеңи кедергей болур – чалбыыш өрү окталып, от хөме алыр,

чайык куттулуп, шуурганнаар, долу дүжер .

31 Дээрги-Чаяакчының үнү Ассирияны сүртедир;

Ол ону Бодунуң мергези-биле согар.

32 Дээрги-Чаяакчы дамбыралар болгаш чадаганнар-биле үдедип,

ону катап-катап кеземчениң мергези-биле согар.

Ол ооң-биле дайылдажып, ону кезедип, холун көдүрер.

33 Мөчү-сөөктер өрттедир оңгар шагда-ла манай берген,

Ассирияның хаанын хүлээп аарынга белен.

Ханы болгаш калбак оңгарда улуг одагны салып каан,

ында от өөскээн, хөй ыяш чыгдынган .

Дээрги-Чаяакчының тыныжы ыяшты, чалбыышталган күгүр дег, кыпсыптар .

Иерусалимни Египет эвес, Бурган камгалаар

31

1 Дуза дилеп, Египетче барып турар улус ат болур!

Олар аъттарга ынанып, ·дайынчы тергелерниң хөйүнге,

аъттыг шеригниң улуг күжүнге идегеп турар-дыр ,

а Израильдиң ыдыктыг Бурганынче көрүнмес-тир,

Дээрги-Чаяакчыдан сүме айтырбас-тыр .

2 А Ол мерген угаанныг – айыыл-халапты Ол ыдыпкан,

Бодунуң аазаашкынын күш чок болдурбаан.

Ол бузуттуг төрел бөлүкке удур,

кем-буруулуг улустуң дузалакчыларынга удур көдүрлүр.

3 Египетчилер дээрге Бурган эвес, кижилер-дир ,

оларның аъттары – мөңге сүлде эвес, өлүр тынныг амытаннар-дыр.

Дээрги-Чаяакчы кезедир дээш холун сунарга,

Израильге дуза көргүзүп келген египетчилер тептиге бээр,

олардан дуза ап турганнар база кээп дүжер –

олар шупту кады узуткаттырар.

4 Дээрги-Чаяакчы меңээ мынча дээн: «Арзылаң дег,

кажан ол бодунуң олча-тывыжының кырынга ырланып турда ,

аңаа удур чеже-даа хөй кадарчы чыглып кээрге,

оларның алгы-кышкызы, шимээн-даажындан кортпазы дег,

Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы база бедик ·Сион даг дээш тулчуру-биле дүжүп кээр.

5 Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы, уязының кырында ушкан куш дег ,

Иерусалимге болчуп, ону карактаар – Ол ону кадагалап, адырып хостаар,

ээ-хайыра көргүзүп, камгалаар.

6 Израильчилер, кедергей кызып ойталааныңар Бурганче эглип келиңер!

7 Ол хүн силер шупту кем-буруулуг холуңар-биле кылып алган

алдын, мөңгүн дүрзү-бурганнарыңарны көөр хөңнүңер чок апаар силер .

8 Ассирийлер хылыштан кырлып каар,

ынчалза-даа кижиниң хылыжындан эвес!

Оларны селеме өлүр шанчар,

ынчалза-даа кижи амытанның селемези эвес.

Олар дайын-чаадан дезип маңнажыр,

оларның хып дээн чалыы оолдарын кул кылдыр тудуп алгаш баар.

9 Коргуушкунга алыскаш, оларның чөленгиижи чиде бээр;

оларның шериг баштыңнары боттарының тугун каапкаш,

коргуп-сүртеп дезе бээр» – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн.

Ооң оду ·Сионда хып турар, Ооң одаа – Иерусалимде .

Чөптүглерниң чагыргазы

32

1 Хаан шынныы-биле хааннай бээр,

чагырыкчылар чөптүү-биле чагырар .

2 Оларның кайызы-даа хаттан хоргадаар чер, шуургандан чаглак,

суг чок черде аккан суг, кагып-суксаан черде улуг хая хөлегези дег болур .

3 Карактыг улустуң карактары ам-на тода көре бээр,

кулактыг улустуң кулактары ам-на дыңнап каар .

4 Будулчак угаан орталаны бээр,

келдир улус дүрген, тода чугаалап эгелээр.

5 Ам мугулай кижини хүндүткелдиг кижи дивес,

дүржок кижини ат-алдарлыг кижи дивес.

6 Чүге дээрге мугулай кижи мелегей чүве чугаалаар,

ооң угааны бузуттуг үүлгедиг бодаар;

ооң ажыл-херээ чүдек-бужар болур,

Дээрги-Чаяакчының дугайында ол шын эвес чүве чугаалаар.

Аштаан кижиге ол аъш-чем бербес,

суксаан кижиге суг ижиртпес .

7 Дүржок кижи хоралыг үүлгедиглер кылыр, ооң бодалы кара сагыштыг –

ядыы кижи шииткел черинге шынын чугаалап-даа турза,

ону меге-биле чок кылып каар.

8 А хүндүткелдиг кижиниң сагыжы ак,

ол чаагай сеткилдиг херектер кылганда, туруштуг.

Иудей херээженнерге сагындырыг

9 Сагыш амыр херээженнер , ам мени дыңнаңар!

Тоор чүвези чок кыстар, чугаа-сөзүмче кичээнгейден салыңар!

10 Тоор чүвези чок херээженнер, бир чыл бичии ажарга, сириңейни бээр силер,

чүге дээрге виноград чимизи чыыр үе эрте бээр, а ажаар дүжүт чок боор.

11 Сагыш амыр херээженнер, сүрээдеңер,

тоор чүвези чок кыстар, сирилеңер!

Хевиңер уштуп октапкаш, качыгдал хевин орааттынып алыңар.

12 Хөрээңер шаштынып, үнүш үнүүчел шөлдер дээш

база элбек чимистиг виноград сыптары дээш кажыыдаңар;

13 мээң чонумнуң чери дээш кажыыдаңар,

аңаа ам чүгле тенниг бок үнүш өзер .

Хөглүг чораан бүгү бажыңнар дээш,

өөрүп-байырлап турган хоорай дээш кажыыдаңар.

14 Чүге дээрге орду кагдынар, шимээнниг хоорай ээнзирээр;

дагда шивээ биле доскуул турар суурга кезээ шагда ээн чер апаар –

аңаа черлик элчигеннер амыр-шөлээн турар,

сүрүг мал ону одар-белчиир кылып аар.

15 Оон Бурганның Сүлдези чонувусту өрүтен бүргээр ,

ээн кургаг хову сесерлик апаар, а сесерлик арга-эзим ышкаш көстүр.

16 Ээн кургаг ховуга шынныг шииткел турумчуур,

чимистиг сесерликке чөптүг чорук туруп аар.

17 Чөптүг чоруктуң үре-түңнели амыр-тайбың болур,

шынныг чорук оожургал биле айыыл чок чорукту кезээ мөңгеде доктаадыр.

18 Мээң чонум тайбың суурларга, айыыл чок оран-саваларга,

дүвүрээзин чок черлерге чурттаар.

19 (Арга-эзимни долу чылча согар ,

а хоорайны ол таваанга чедир буза шаап каар!)

20 Амыр-чыргалдыг боор силер: бүгү суглуг черлерге үрезин чажар силер,

бода малыңарны база элчигеннериңерни каяа-даа кадарып болур силер.

Узуткакчы боду узуткаттырар

33

1 Узуткаашкынга таварышпаан узуткакчы, ат болур сен!

Өскерлиишкинге таварышпаан өскерликчи, ат болур сен!

Узуткаашкын кылганың соонда, сени база узуткап каар;

өскерлиишкин кылганың соонда, улус сеңээ база өскерлир .

2 О, Дээрги-Чаяакчы, бисче ээ көрнүп көрем, Сеңээ идегээр болгай бис!

Эртенниң-не бисти деткип көрем, аар-берге үеде камгалап көрем.

3 Сээң түрлүг шимээниң дыңнааш, чоннар дезип тур;

Сен көдүрлүп кээриңге, аймактар тарай маңнажып тур.

4 Чоннар, дайзын силерниң араңарга олча-тывышты шартылаа ышкаш чыыр,

шерги ышкаш, олче хөме шурай бээр!

5 Дээрги-Чаяакчы өрү көдүрткен , Ол дээрлерниң эң бедиинде чурттап турар.

Ол шынныг шииткел биле чөптүг чорукту ·Сионга доктаадыр.

6 Чонунуң назынының дургузунда Ол аңаа быжыг үндезин болур.

Мерген угаан, билиг болгаш камгалалды Ол элбээ-биле хайырлап турар!

Дээрги-Чаяакчыдан коргуушкун – чоннуң эртине-байлаа-дыр.

7 Көр даан, эрес-маадыр улус кудумчуларда качыгдалдан алгыржып тур,

тайбың дилеп чоруткан элчиннер ыглап-сыктап тур .

8 Оруктар ээнзирээн , чорук кылган улус көзүлбестээн.

Дугуржулгалар үреттинген, даңгырактар уттундурган,

кижилер чүү-даа эвес апарган.

9 Чер качыгдап, харыксырап чыдар ,

Ливан дагларының ады баксырап, кадып калган.

Шарон оргулаажы ээн кургаг ховуга дөмейлежип,

Васан биле Кармил девискээрлери сириңейнип турар .

10 «Мен ам туруп кээр мен – деп, Дээрги-Чаяакчы чугаалап тур, –

ам көдүрлүр мен, өрү бедиир мен!

11 Чоннар, силер кургаг сиген-биле саатталгаш, тараа саваңы божуп тур силер.

Боттарыңарның-на тыныжыңар боттарыңарны от дег чиптер!

12 Чоннар хүлдендир өрттенип каар, одура кескеш,

отта өрттеткен тенниг чадаң үнүш дег апаар .

13 Ыракта улус, Мээң чүнү кылыр деп турарымны дыңнаңар,

чоокта улус, силер база Мээң күчү-күжүмнү билип алыңар!»

14 ·Сионда турар бачыттыглар корга берген,

бужар-бак улус сүрээделге алзыпкан:

«Хөме ап турар от чанынга бистиң кайывыс чурттап шыдаарыл?

Өшпейн хып турар өрт чанынга бистиң кайывыс чурттап шыдаарыл?»

15 Чүгле мындыг кижи : ажыл-херээнге чөптүг-шынныг база шынын чугаалаар;

кызагдал-биле чедип алган ажык-кончаа алырындан ойталаар;

хээли алыр дээш, холун сунмас;

өлүрүүшкүнге киржилге дугайында чугаалар дыңнавас дээш, кулаан бөөшкүннеп аар;

бузут үүлгедиишкини көрбес дээш, караан шийип аар кижи ынчап шыдаар.

16 Ындыг кижи бедиктерге чурттаар: ооң хоргадалы – чагдаар аргажок хаялар;

ол аъш-чемниг боор, ооң суу база төнмес.

17 Сээң карактарың бодуңнуң хааныңны чайынналчак кылдыр көрүп каар,

ыракта чаттылган черни база көрүп каар.

18 Биеэги коргуушкунуңну сактып келгеш, кайгап-хараар сен:

«Үндүрүг санап база деңзилеп турган дүжүметтер кайыл?

Суургалар хынап көрүп турган шериглер кайыл?»

19 Ол турамык, тода чугаалай албас, элдептиг база билдинмес дылдыг чонну

оон ыңай көрбес сен .

20 Бистиң байырлалдарывыс болуп турар ·Сион хоорайже көрүп көр,

карактарыңны Иерусалимче шиглей көр!

Оожум оран-сава, туружундан шимчевес майгын бо-дур;

ооң өргеннери ушта тырттынмас быжыг,

хендирлериниң чаңгызы-даа үстүр ужур чок.

21 Аңаа өндүр улуг Дээрги-Чаяакчы бис-биле кады болур –

ол чер болза аккан суглар, калбак хемнерниң чурту болур,

аңаа эшкииштиг чаңгыс-даа улуг хеме көзүлбес,

чаңгыс-даа улуг-чаагай корабль олап эжиндирип эртпес.

22 Дээрги-Чаяакчы – бистиң Баштыңчывыс,

Дээрги-Чаяакчы – бистиң Чагырыкчывыс,

Дээрги-Чаяакчы – бистиң Хаанывыс, Ол бисти камгалаар.

23 Корабльдарның хендирлери кошкай берген,

мачтаны тудуп, парусту хере тыртып шыдавас апарган.

Ынчан арбын олча-тывыш үлешке кирер,

аскак кижилер безин үп сүрүп чоруптар.

24 Черивистиң чурттакчыларындан кым-даа: «Мен аарып тур мен» – дивес;

ында чурттап турар чоннуң бачыттары өршээттинер.

Бүгү чоннарга, ылаңгыя Эдомга, Бурганның килеңнээни

34

1 Чоннар, чоокшулап келгеш, дыңнаңар,

аймактар, кичээнгейден салыңар!

Чер-делегей болгаш ону долган бүгү чүве,

өртемчей болгаш ында төрүттүнген бүгү чүве дыңназын!

2 Дээрги-Чаяакчы бүгү чоннарже килеңнээн-дир,

оларның бүгү аг-шериинче хорадаан-дыр.

Дээрги-Чаяакчы оларны узуткаашкынга таварыштырып,

кыргып-хыдыыр кылдыр хүлээдип берген.

3 Оларның мөчү-сөөктерин тарадыр октаптарга, өлүмнүң чыды үнер ,

а оларның ханындан даглар өл апаар.

4 Сылдыстарның аг-шерии хүлденип каар, дээр боду дүрүг ышкаш дүрлү бээр,

сылдыстарның бүгү аг-шерии, виноградтың оңуп калган бүрүзү дег,

кадып калган чимис дег, кээп дүжер .

5 Бурганның хылыжы бодунуң ажыл-херээн дээрге күүсеткеш, Эдомче халдап бадар –

Бурганның узуткаашкынга таварыштырганы чонга үндүрген шииткелди күүседир .

6 Дээрги-Чаяакчының хылыжы өшкү-хой ханынга боражыр,

кошкар бүүректериниң үс-чаанга былчажыр.

Чүге дээрге Дээрги-Чаяакчы Восора хоорайга өргүл кылзын деп ,

эдом черге – кыргып-хыдыышкын болзун деп чугаалаан.

7 Черлик бугалар-биле кады бугажыктар болгаш күштүг-шыырак шарылар кырлып каар ;

оларның чери ханны пөктүр ижип аар, черниң довураанче үс-чаг сиңе бээр.

8 Ийе, Дээрги-Чаяакчыда – өжээн негээшкининиң үези бар ,

·Сионнуң хомудалы дээш кезедириниң чылы бар.

9 Эдомнуң суглары чук бооп, а довураа – күгүр бооп хуула бээр ;

ооң чери хып турар чук апаргаш,

10 дүне-даа, хүндүс-даа өшпес ,

ооң ыжы кезээ мөңгеде көдүрлүр .

Салгалдан салгал дамчып, ол чер ээнзирээр,

ону кезээ шагда кым-даа таварып эртпес.

11 Ону үгүлер биле чараа-чеченнер эжелеп аар ,

кускун, каарган аңаа чурттаар.

Ол чер ээнзиреп, хоозурап каар,

ужу-бажы билдинмес апаар .

12 Ооң ызыгууртаннары «Мында ам күрүне чок» деп чарлаар,

бүгү нояннары кым-даа эвес апаар.

13 Эдомнуң ордуларынга тенниг чадаң үнүш үнер,

ооң шивээлеринге – шагар-оът биле оотпак өзер .

Ол шөө-бөрүлер аал-ораны, страус куштар чурттаар чер апаар .

14 Аңаа черлик аң-мең ужуражып чыглыр,

те-чуңма аразында кыйгыржыр;

Лилит аңаа турумчуп, амыр-дыш көөр чер тып аар .

15 Ок-чылан аңаа уя тудуп, чуургалааш,

камгалал адаанга чазылгыжеге чедир базып, оларын доруктурар.

Аңаа дээлдигеннер эжежип алгаш ужуп кээп, чыглыр .

16 Дээрги-Чаяакчының дүрүг-номундан бо сөстерни дилеп тыпкаш, номчуңар:

ол амытаннар аңаа мырыңай шуптузу чедип кээр, шуптузу эжеш боор.

Дээрги-Чаяакчы оларга ынчаар дужааган,

Ооң Сүлдези оларны орта чыыптар.

17 Ол Эдомну оларга үлеп бээр.

Олар хувааглыг черлерин кезээ мөңгеде ээлээр

база аңаа салгалдан салгал дамчып чурттаар.

Ээн кургаг ховуда суглар

35

1 Ээн кургаг хову база кадып калган чер өөрүп-хөглээр,

кагып-суксаан чер өөрүп-байырлаар, лилия ышкаш чечектелир.

2 Ол чер чечектелир, өөрүп-байырлап, хөглээр .

Аңаа Ливан дагларының каас-чаражын,

Кармил биле Шарон девискээрлериниң магалыг чаражын берип каар.

Ынчан улус-чон Дээрги-Чаяакчының өндүр бедиин,

Бурганывыстың өндүр чырыын көрүп каар .

3 Кошкап калган холуңарны күш киирип алыңар ,

сирилээн дискектериңерни быжыктырып алыңар!

4 Кортук улуска: «Быжыг болуңар, кортпаңар!

Бурганыңар чедип кээр деп тур – өжээн негээшкини болур ,

Бурганның кеземчези боттаныр;

Ол чедип келгеш, силерни камгалаар» – деп чугаалаңар.

5 Ынчан согурларның караа көрүп,

дүлейлерниң кулаа дыңнап эгелээр .

6 Ынчан аскак кижи иви ышкаш шурап ,

үнү чок кижи өөрүшкүлүг ырлап эгелээр.

Ээн кургаг ховуга суг баштары үндүр аттыгып,

ховуга суглар агып эгелээр .

7 Изиг элезин хөл бооп, кагып-суксаан чер булактар бооп хуулар.

Шөө-бөрүлерниң чурттап турар үңгүрүн кулузун, хыыргыыш дуй үнер.

8 Ол черлеп делгем орук шөйлүр ,

ону Ыдыктыг орук деп адаар.

Арыг эвес улус ол оруктап чорбас .

Бодал чок кижи безин ол оруктап чоруур болза, аспас .

9 Аңаа арзылаң көзүлбес, араатан аң-мең олап чорбас –

олар аңаа турбас! А хостаткан улус олап чоруур,

10 Дээрги-Чаяакчының камгалап каан улузу

·Сион дагже өөрүп-байырлаан алгы-кышкы-биле үнүп кээр,

оларның баштарын мөңге өөрүшкү дээрбектей ораап, каастаар.

Олар өөрүшкү-маңнайны чедип аар,

а качыгдал биле хараадал ырап чидер .

Ассирияның Иерусалимге кыжанганы

(4 Хаан. 18:13-37; 2 Чыл. 32:1-19)

36

1 Эзекия хаанның чагыргазының он дөрткү чылында Ассирияның хааны Сеннахирим Иудеяның бүгү быжыглалдыг хоорайларынче халдааш, эжелеп алган. 2 Оон Ассирияның хааны Лахис хоорайдан Иерусалимде Эзекия хаанче кол дашка тудукчузун хөй санныг аг-шериг-биле кады чорудупкан. Аг-шериг Хеп чуур шөлче баар орукка, Үстүкү хөөлбектиң суг дамчыдар хоорзаларының чанынга доктаай берген . 3 Аңаа уткуштур Хелкияның оглу, орду башкарыкчызы Элиаким , Севна бижээчи болгаш Асафтың оглу, чылдар бижикчизи Иоах олар үнүп келген.

4 Кол дашка тудукчузу оларга мону чугаалаан: «Ассирияның өндүр улуг хаанының бо сөстерин Эзекияга дамчыдыңар:

Сээң идегелиң кайыын келгенил? 5 Мен бодаарымга, сен хоозун сөстер чугаалап тур сен, а дайын чорударда, мергежил база күш херек! Кымга идегээш, меңээ удур тура халыдың? 6 Көр даан, Египетке – кулузун дег чиңге шала сыйылган даянгыышка идегээр-дир сен ; а ындыг даянгыыш аңаа чөленген кижиниң адыжынче кадалып, өттүр идиптер. Египеттиң хааны фараон аңаа идегээн бүгү улуска база ындыг болур . 7 Азы сен меңээ: „Бистиң Бурганывыс Дээрги-Чаяакчыга идегээр бис“ – дээр чадавас сен. Ындыг-даа болза, Эзекия Ооң ыдыктыг бедик черлерин база өргүл бедигээштерин узуткап каапкаш, Иудея биле Иерусалимниң чурттакчыларынга: „Чүгле маңаа, бо өргүл салыр бедигээш чанынга Бурганга мөгейиңер“ – деп дужааган эвес чүве бе?

8 Ынчаарга мээң дээргим – Ассирияның хааны-биле мөөрейлежип көрем: мен сеңээ 2000 аъттан берейн, оларны мунар улус тып шыдаар сен бе? 9 Египеттиң ·дайынчы тергелеринге, аъттыг шериинге идегеп тургаш безин, мээң дээргимниң нояннарының оода бирээзин, эң кошкаан-даа болза, ойтур шаап шыдаар сен бе? 10 Ооң кадында, бо чуртту хоозурадыр дээш Дээрги-Чаяакчының күзел-соруун ёзугаар бээр келген эвес мен бе? Ол Боду меңээ: „Ол чуртче баргаш, ону хоозурат!“ – деп чугаалаан болгай».

11 Элиаким, Севна болгаш Иоах олар кол дашка тудукчузундан: «Силерниң чалчаларыңар бис-биле арамейлеп чугаалажып көрүңерем – ол дылды билир бис. Хоорай ханазында турар чонувус дыңнап турда, бис-биле еврейлеп чугаалашпайн көрүңерем» – деп дилээн.

12 Кол дашка тудукчузу: «А мээң дээргим мени бо сөстерни чүгле силерге база силерниң дээргиңерге дамчытсын дээш чоруткан деп бе? Чок! Ханада турар, силер-биле кады боттарының мыяан чииринге, сидиин ижеринге чыгаткан бүгү улуска база дамчытсын диди!» – деп харыылаан.

13 Кол дашка тудукчузу туруп келгеш, еврейлеп дыңзыдыр чугаалап эгелээн: «Өндүр улуг хаанның, Ассирияның хаанының, сөстерин дыңнаңар! 14 Хаан мынча деп тур: „Эзекияга мегелетпеңер. Ол силерни камгалап шыдавас! 15 Эзекия силерниң сагыжыңарга Дээрги-Чаяакчыга ынаныр дугайында бодал киирбезин, ‘Дээрги-Чаяакчы бисти камгалаар, бо хоорайны Ассирияның хаанының холунга хүлээтпес’ деп аазавазын. 16 Эзекияны дыңнаваңар! Ханадан менче дүжүп келгеш, мээң мурнумга сөгүрүп олуруп, чагыртыңар – ынчан силерниң кайыңар-даа бодунуң тараан виноградын, фига чимизин чиир база бодунуң кудуунда суун ижер . 17 А оон мен ээп келгеш, силерни боттарыңарның чуртуңар ышкаш өске чуртче алгаш баар мен – ол чурт дээрге далган-тараа, арага, аъш-чем болгаш виноград шөлдери-биле байлак чурт-тур . 18 Эзекия силерни дуурайлавазын, ‘Дээрги-Чаяакчы бисти камгалаар’ деп бүзүретпезин. Өске чоннарның бурганнары Ассирияның хаанының холундан боттарының чурттарын камгалаан бе кай? 19 Хамат биле Арпадтың бурганнары кайыл, Сепарваимниң бурганнары кайыл? Самарияны олар мээң холумдан адырып шыдаан бе кай? 20 Ол чурттарның бурганнарының кайызы бодунуң черин мээң холумдан адырып алганыл? Таанда-ла Дээрги-Чаяакчы Иерусалимни мээң холумдан адырыптар деп бе?“»

21 Ынчалза-даа чон ыытташпаан, аңаа чаңгыс сөс-даа харыылаваан, чүге дээрге Эзекия хаан: «Аңаа харыы бербеңер» – деп дужааган турган. 22 Хелкияның оглу, орду башкарыкчызы Элиаким, Севна бижээчи болгаш Асафтың оглу, чылдар бижикчизи Иоах олар кеткен хевин качыгдалдан ора тыртып алгаш, хаанга келгеш, кол дашка тудукчузунуң сөстерин аңаа дамчытканнар.

Эзекияның Бургандан дуза дилеп мөргээни

(4 Хаан. 19:1-37; 2 Чыл. 32:20-22)

37

1 Эзекия хаан ол бүгүнү дыңнааш, бодунуң хевин ора тыртып каапкаш, качыгдал хевин кеткеш, Дээрги-Чаяакчының өргээзинче чорупкан. 2 Оон хаан орду башкарыкчызы Элиакимге, Севна бижээчиге болгаш Бурганның бараалгакчыларының ·баштыңнарынга качыгдал хевин кедиргеш, оларны Амоцтуң оглу Исайя медээчиже чорудупкан.

3 Олар Исайяга Эзекия хаанның бо сөстерин дамчыткан: «Кызагдал, кеземче болгаш куду көрүүшкүннүң хүнү келген-дир – ажы-төл хырын иштинден үнериниң кырында келген, а иезиниң божуур шаг-шинээ чок! 4 Ассирияның хааны бодунуң кол дашка тудукчузунга дириг Бурганны дорамчылаар даалга берген. Ооң сөстерин сээң Бурганың Дээрги-Чаяакчы дыңнап каан болза! Ол дыңнаан сөстери дээш ону кезеткен болза! Чоннуң артынчызы дээш дилеп, мөргүп көрем».

5 Эзекия хаанның дүжүметтери Исайяга чедип кээрге, 6 Исайя оларга мынча дээн: «Боттарыңарның дээргиңерге баргаш, Дээрги-Чаяакчының: „Дыңнаан сөстериңден – Ассирияның хаанының чалчаларының Мени дорамчылап турган сөстеринден кортпа . 7 Мен ону сагыш алындырар мен – ол хаан бир медээ дыңнап кааш, бодунуң чуртунче дедир чоруй баар. Мен ону аңаа хылыш-биле шаштырып каар мен“ – деп чугаалаан чүвезин дамчыдып бериңер».

8 Кол дашка тудукчузу Ассирияның хаанының Лахистен чоруй барганын дыңнааш, Иерусалимден аткаарлап, Ливна хоорайны бүзээлеп алгаш турган хаанны тып чеде берген.

9 Оон Сеннахирим хаан Эфиопияның хааны Тиргактың ооң-биле дайылдажып үнүпкенин дыңнап каан. Сеннахирим ындыг медээ алгаш, Иудеяның хааны Эзекияже элчиннер чорудуп, оларга мындыг сөстер дамчыдарын дужааган: «Сээң идегеп турар Бурганың „Иерусалим Ассирияның хаанының холунче кирбес“ деп аазаашкыны-биле сени мегелевезин. 11 Ассирияның хааннары бүгү чурттарны канчанганын билир-ле болгай сен – оларны бүрүнү-биле узуткап кагды чоп! А сен канчап камгалал алыр сен? 12 Мээң ада-өгбемниң кыргып-хыдып каан чоннарының бурганнары – Гозан, Харран , Рецеф хоорайларның база Талассар хоорайга чурттап турган эден чоннуң бурганнары – ол бүгү улузун камгалап шыдаан бе? 13 Хамат биле Арпад хоорайларның хааннары, Сепарваим, Ена болгаш Ивва хоорайларның хааннары ам кайыл?»

14 Эзекия элчиннерден чагааны ап алгаш, номчуп көрген. Ооң соонда ол Дээрги-Чаяакчының өргээзинге баргаш, дүрүгнү Дээрги-Чаяакчының мурнунга чада туткан.

15 Эзекия Дээрги-Чаяакчыга мөргүп эгелээн: 16 «О, Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы, ·херувимнер кырында саадаан Израильдиң Бурганы! Сен – чер-делегейниң бүгү күрүнелеринге дың чаңгыс Бурган сен , чер биле дээрни Сен чаяаган сен. 17 Дээрги-Чаяакчы, кулааң ээктиргеш, дыңнап көрем! Дээрги-Чаяакчы, карааң ажыткаш, көрүп көрем! Дириг Бурганны дорамчылазын дээш элчиннер чорудупкан Сеннахиримниң бүгү сөстерин дыңнап көрем. 18 О, Дээрги-Чаяакчы, шын-на болгай – Ассирияның хааннарының бүгү чер-чурттарны хоозураткаш, 19 оларның бурганнарын отче октап, узуткап кааны шын-на болгай. Чүге дээрге ол бурганнар болза Бурган эвес , а кижи холу кылган ыяш база даш ышкажыл . 20 А ам, Дээрги-Чаяакчы, Бурганывыс, бисти дайзынның холундан адырып көрем! Чер-делегейниң бүгү күрүнелери Дээрги-Чаяакчы сени дың чаңгыс деп билип алзын!»

21 Амоцтуң оглу Исайя Эзекияга мону дамчыдарын айыткан: «Израильдиң Бурганы Дээрги-Чаяакчы: „Сен Ассирияның хааны Сеннахиримге хомудап, Меңээ мөргүдүң“ – дээн. 22 Ол хаанга хамаарыштыр Дээрги-Чаяакчының чугаалаан сөзү бо-дур:

„Күжүр ·Сион-кыс сени куду көрүп, кочулаар.

Иерусалим-кыс сээң сооңдан көргеш, чүгле бажын чаяр.

23 Сен кымны дорамчылап, кымны бак сөглеп тур сен?

Кымче хөректенип, турамыы-биле көрүп тур сен?

Израильдиң ыдыктыг Бурганынче!

24 Бодуңнуң чалчаларың дамчыштыр Дээргини дорамчылап турдуң.

Сен: ‘Эңдерик ·дайынчы тергелерлиг мен ,

олар-биле даглар баштарынче, Ливан сынның ооргаларынче көдүрлүп турдум!

Ливанның бедик пөштерин, ооң эки дээн шивилерин ужурдум.

Эң бедик дагның бажынче үнүп, эң эки эзимге чеде бердим.

25 Мен кудуктар казып, суг ижип турдум.

Египеттиң хамык хем-сугларын бодумнуң будум-биле

таптай базып, кургаттым’ – дээн сен.

26 Ол бүгүнү шаандан бээр Мээң белеткеп келгенимни

дыңнавааның ол бе?

Сен быжыглалдыг хоорайларны бузундулар оваазы кылып кагдың –

ол дээрге шаг шаанда-ла бодап алган чүвемни

ам сени дамчыштыр боттандырганым ол-дур .

27 Ол хоорайларның чурттакчылары күш чок апарган,

коргушка алзып, ады баксыраан.

Олар шөлде оът-сиген дег, чаш көк дег,

бажың кырында үнген , өзүп үнер бетинде-ле өрттендир чирткен

чаш сыптар дег .

28 А Мен сээң дугайыңда бүгү чүвени билир мен :

кажан туруп кээп, олуруп аарыңны,

үнүп, кирип турарыңны, Меңээ хорадай бергениңни.

29 Меңээ хорадап турарың дээш база Мээң кулаамга четкен турамыың дээш,

Мен сээң думчууң үдүнче – дээрбек,

аксыңче – суглук сугар мен ,

чедип келген орууң-биле сени дедир чорудуптар мен“.

30 Эзекия, сеңээ бадыткал демдээ бо-дур : бо чылын база келир чылын боду чайгаар үнген тараа чиир силер. А үшкү чылын – тараа тарааш, ажаап алыңар, виноград тарып олурткаш, чимизин чиңер. 31 Ынчан иудей чоннуң артынчызы база катап черге хандыр дазылданыр , элбек-чаагай чимистелир. 32 Чоннуң артынчызы Иерусалимден үнер, дириг арткан улус – ·Сион дагдан дүжүп кээр. Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчының күштүг күзели ол бүгүнү боттандырар!»

33 Ынчангаш Дээрги-Чаяакчы Ассирияның хаанының дугайында мынча дээн:

«Ол хаан бо хоорайже кирбес, согунун олче атпас, хоорайның мурнунга дозуг-камгалалдыг көстүп келбес, аңаа удур бүзээлел чалы оваалап тутпас . 34 Ол бодунуң келген оруу-биле дедир чоруй баар, бо хоорайже кирбес – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. – 35 Мен бо хоорайга болчуп, Бодумну бодааш, Бодумнуң чалчам Давидти бодааш, ону камгалаар мен!»

36 Дээрги-Чаяакчы Бодунуң төлээзин чорудупкаш , ассирий аг-шеригниң турлаанга 185 000 кижини узуткап каан. Эртенинде көөрге, долгандыр чүгле мөчү-сөөктер чыткылаан . 37 Ынчангаш Ассирияның хааны Сеннахирим аткаарлап чорупкаш, найысылал хоорай Ниневияже ээп чана берген.

38 Оон бир-ле ол бодунуң бурганы Нисрохтуң өргээзинге мөгейип турда, ооң оолдары Адрамелех биле Сарецер олар ону хылыш-биле шанчып кааш, арарат черже дезе бергеннер. Хаанның өске оглу Асардан ачазын солуп, дүжүлгеге саадапкан.

Эзекияның аарааны база ооң мактал ыры

(4 Хаан. 20:1-11; 2 Чыл. 32:24-26)

38

1 Ол үеде Эзекия аарый берген, өлүрүнүң кырында келген. Амоцтуң оглу Исайя медээчи аңаа келгеш, Дээрги-Чаяакчының сөзүн дамчыдып: «Ажыл-херээңни аайлап-башкарып ал, ам өлүр-дүр сен, назының төнген-дир» – деп чугаалаан. 2 Эзекия ханаже хая көрнүп алгаш, Дээрги-Чаяакчыга мөргүп эгелээн: 3 «О, Дээрги-Чаяакчы, сактып кээп көрем! Мен Сээң мурнуңга шынчы чурттап, сеткилимден бердинип келдим, Сеңээ таарымчалыг чүүлдү кылып чордум!» Оон Эзекия ишкирнип ыглай берген.

4 Дээрги-Чаяакчы Исайяга Бодунуң сөзүн ажыдып, мынча деп чугаалаан: 5 «Барып, Эзекияга ооң ада-өгбези Давидтиң Бурганы Дээрги-Чаяакчының бо сөстерин дамчыт: Мен сээң дилег-мөргүлүңнү дыңнадым, карааң чажын көрдүм – ынчангаш Мен сээң назыныңга он беш чылды немеп берип тур мен. 6 Ол ышкаш Ассирияның хаанының холундан сени база бо хоорайны адырып каар мен – бо хоорайга болчур мен . 7 Сеңээ Бодумнуң аазаан аксы-сөзүмнү күүседирим дугайында бадыткал демдээ бо-дур: 8 Ахазтың чадазының тепкииштеринче бадып келген хөлегени дедир, он тепкииш өрү, чылзыдыптар мен».

Хүн дедир чыла берген: хөлеге бадып келгени тепкииштерни өрү алзы көдүрлү берген .

9 Аарааш, экирий берген соонда, Иудеяның хааны Эзекияның бижээн чүүлү бо-дур:

10 «Мен „Назынымның ортузунда

өлүглер оранының хаалгазын ажыдып кирерим ол-дур,

назынымның арткан кезээн казыдып алган-дыр мен“ деп бодадым.

11 Мен „Дээрги-Чаяакчыны дириглер оранынга көрбезим ол-дур ;

өлүглер оранынга баргаш, моон соңгаар кижи амытанны көрбезим ол-дур“ деп бодадым.

12 Мээң оран-савамны, кадарчы кижиниң чадыры ышкаш,

турган черинден дүжүргеш, аппарган .

Мен бодумнуң амы-тынымны, аргыкчы кижи пөзүн дүрери дег,

дүрүп ап тур мен.

Дээрги-Чаяакчы мени, аргыыр херекселден пөстү кезери дег,

үзе кезип кааптар .

Дүне, хүндүс Сен мени өлүмче аппар чыдыр сен!

13 Мен эртенге чедир томаанныг манап келдим,

а Бурган, арзылаң ышкаш, мээң бүгү сөөк-даяамны сыйып турду .

Дүне-даа, хүндүс-даа болза Сен мени өлүмче аппаар-дыр сен.

14 Мен хараачыгай азы дуруяа ышкаш эдер-дир мен,

көге-буга ышкаш човууртаар-дыр мен .

Үргүлчү өрү көөр дээш, карактарым шылап калды .

Меңээ бергезин! Дээрги-Чаяакчы, меңээ дузалап көр!

15 Мен бодум чүнү чугаалап шыдаар мен?!

Ол меңээ чугаалады, Ол Боду-ла кылып кагды.

Качыгдалга алыскан болгаш, назынымның шупту чылдарын

оожум төндүр чурттаар мен.

16 Мээң Дээргим, улус мынчаар чурттап турар-дыр!

Бо бүгү дээрге мээң чуртталгам ышкажыл!

Сен мени экиртип, амы-тынны хайырлап көр!

17 Ийе, ындыг хилинчек меңээ ачылыг болган-дыр.

А Сен мээң амы-тынымны чевег-хөөрден чайладып ,

мээң бүгү бачыттарымны Бодуңнуң ооргаң артынче октап көрем .

18 Өлүглер оранында Сени алдаржытпайн турар,

өлүг улус Сени алгап-мактавайн турар болгай .

Чевег-хөөрже кире берген улус Сээң шынчыңга идегеп шыдаар эвес.

19 Дириг, чүгле дириг кижи Сени бөгүн мен ышкаш алгап-мактаар.

Адазы оолдарынга Сээң шынчың дугайында чугаалаар .

20 Дээрги-Чаяакчы мени камгалаар!

Бис Дээрги-Чаяакчының өргээзинге,

мээң хылдыг хөгжүм херекселдеримге үдедип,

Ону амыдыралывыс дургузунда алгап ырлап кээр бис!»

21 (Исайя: «Фига чимизинден кылган эмден эккелгеш, ириңниг балыгга чыпшыр салыпсын, ынчан хаан экирий бээр» – дээн. 22 А Эзекия: «Меңээ Дээрги-Чаяакчының өргээзинче ам-даа баарымның бадыткал демдээ кандыг боорул?» – деп айтырган.)

Вавилоннуң элчиннери

(4 Хаан. 20:12-19; 2 Чыл. 32:31)

39

1 Ол үеде Валаданның оглу, Вавилоннуң хааны Меродах-Валадан Эзекияның аарааш, экирий бергенин дыңнап кааш, олче чагаа база белектер чорудупкан. 2 Эзекия элчиннерни өөрүшкүлүг хүлээп алгаш, оларга эртине-байлак шыгжаар черин көргүскен: алдын-мөңгүннү, чаагай чыттыг чүүлдер биле улуг үнелиг үстерни, ок-чепсек шыгжаар бүгү черни – бодунуң шыгжамырларында бар-ла бүгү чүвени көргүскен . Эзекияның ордузунда-даа, бүгү күрүнезинде-даа ооң оларга көргүспээн чүвези артпаан.

3 Исайя медээчи Эзекия хаанга чедип келгеш: «Ол улус сеңээ чүнү чугаалады, олар кайыын келген-дир?» – деп айтырган.

«Ырак чурттан – деп, Эзекия харыылаан. – Олар меңээ Вавилондан кээп чорду».

4 Медээчи: «Олар сээң ордуңда чүнү көрдү?» – деп айтырган.

«Олар мээң ордумда бүгү чүвени көрдү! – деп, Эзекия харыылаан. – Мээң эртине-байлак шыгжаар черлеримде оларга көргүспээн чүвем артпады».

5 Ынчан Исайя Эзекияга: «Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчының сөзүн дыңна: 6 „Сээң ордуңда бар бүгү чүвени, сээң ада-өгбеңниң бөгүнге чедир чыып алган бүгү чүвезин Вавилонче алгаш баар хүннер кээр, маңаа чүү-даа артпас – деп, Дээрги-Чаяакчы чугаалаан. – 7 Сээң төрүткен, сээң ботталдырган үре-салгалыңның чамдыызын тудуп алгаш баар , олар Вавилоннуң хаанының ордузунга ·акталаткан чалчалар апаар“» – дээн.

8 А Эзекия Исайяга: «Сээң меңээ дамчытканың Дээрги-Чаяакчының сөзү эки-дир» – дээн. Чүге дээрге хаан «Мээң бодумнуң назынымда амыр-тайбың, айыыл чок чорук үргүлчүлээр-дир» деп бодапкан чүве-дир.

Израиль чонга аргалал сөстери

40

1 «Мээң чонумну аргалаңар-ла, аргалаңар! – деп,

Бурганыңар чугаалап тур. –

2 Иерусалим-биле эрге-чассыг чугаалажыңар ,

ооң аар-берге албан-ажылы төнгенин,

кем-буруузу дээш кеземчези четчир болганын аңаа медеглеңер;

ол бодунуң бүгү бачыды дээш

Дээрги-Чаяакчының холундан ийи дакпыр кеземче алган-дыр ».

3 Бир-ле үн дыңналды: «Ээн кургаг ховуга

Дээрги-Чаяакчыга оруктан белеткеңер!

Бурганывыска делгем оруктан ховуга дорттап бериңер!

4 Бүгү ыйгылааш черлер оргу апарзын,

бүгү даглар, тейлер чавызай берзин.

Дески эвес чер дескилежи берзин,

дөңнелчек черлер оргу апарзын.

5 Дээрги-Чаяакчының өндүр чырыы ажыттынып кээр,

бүгү улус ону көрүп каар!

Дээрги-Чаяакчы Боду ынча дээн болгай».

6 Үн: «Медегле!» – диди.

Мен: «Чүнү медеглээр мен?» – деп айтырдым.

«Бүгү улус оът-сигенге дөмей,

оларның чараш-каазы шөлде чечектер дег.

7 Дээрги-Чаяакчының тыныжы үрерге,

оът-сиген кургап каар, чечек оңа бээр.

Шынап-ла, чон дээрге оът-сиген-дир.

8 Оът-сиген кадып каар, чечек тоглай бээр,

а Бурганывыстың аазаан сөзү кезээ мөңгеде турар! »

9 Буянныг медээлиг медээчи ·Сион, бедик даг кырынче үне бер!

Буянныг медээлиг медээчи Иерусалим, дыңзыдыр алгырып чугаала!

Иудеяның хоорайларынга: «Бурганыңар бо-дур!» – деп

коргуш чок дыңзыдыр медегле.

10 Көрүңер! Күчү-күштүг Дээрги-Бурган-Чаяакчы кел чыдыр.

Чагырга Ооң холунда-дыр.

Көрүңер, Ооң хайырлаар шаңналы Бодунда-дыр .

11 Ол Бодунуң сүрүг малын, кадарчы кижи ышкаш, кадарып турар :

хураганнарны холунга тудуп, кужактап алгаш,

төрүүр хойларны сүрүп бар чыдар.

Дээрги-Чаяакчы деңнээр чүве чок кайгамчык

12 Кым адыжы-биле далайның суун узуп хемчээгенил

азы холу-биле дээрни хемчээгенил?

Кым черниң бүгү довураан чүве хемчээр саваже сыңырганыл

азы даглар, тейлерни деңзи таваанга салып, деңзилээнил?

13 Кым Дээрги-Чаяакчының угаанын билип ап,

Аңаа арга-сүме берип шыдааныл?

14 Кымдан Ол сүме айтырганыл,

кым Аңаа угаан киир тайылбыр берип,

шын орукче киирер сургаал кылганыл?

Кым Ону билигге өөредип,

чүве билип аарының оруун Аңаа айытканыл?

15 Бүгү чоннар кочалда дамды дег,

деңзи таваанда доозун ышкаш!

Бурган далайның ортулуктарын безин,

борбак элезин дег, чииги-биле көдүрүп турар.

16 Аңаа Ливанның эзим-аргазы өргүл салыр от кыпсыр шаа четпес,

а ында турар дириг амытаннар –

бүрүн өрттедир өргүл кылыр шаа четпес .

17 Бүгү чоннар Ооң мурнунга чүү-даа эвес ,

оларны Ол хоозун, чөгенчиг чүүл деп санаар.

18 Ынчангаш Бурганга кымны дөмейлештирер силер?

Аңаа дөмейлепки дег кандыг чүүл тып шыдаар силер?

19 Дүрзү-бурган бе? А ону шевер кижи шуткуп кылып каан,

ус-шевер кижи алдыннааш,

мөңгүн илчирбелер-биле каастап каан болур.

20 А ындыг аар өртектиг чүүлдер ажыглап шыдавас ядыы кижи

иривес ыяш шилип тыпкаш,

кээп дүшпес дүрзү-бурган кылып бээр

билдилиг ус-шевер кижи тып аар .

21 Таанда-ла билбес силер бе? Дыңнаваан силер бе?

Эң эгезинде-ле силерге чугаалап кагбаан чүве бе?

Чер-делегейни канчаар чаяап каанын билип албааныңар ол бе?

22 Дээрги-Чаяакчы чер-делегейниң дээрбээниң кырында саадап турар,

а чер-делегейниң чурттакчылары имилеме шартылаа дег .

Бурган дээрни, чуга пөс ышкаш, чада салгаш,

чурттаар майгын дег, хере тыртып каан .

23 Бурган черниң чагырыкчыларын чүү-даа эвес апаар кылып,

баштыңчыларын бар-чогу дөмей кылып турар .

24 Оларны чаа-ла олуртуп, тарып каары билек,

олар чаа-ла черге дазылданы бээри билек,

Ол оларже тыныптарга, кургап каарлар,

казыргы оларны, тараа саваңы дег, хадып аппаар.

25 «Мени кымга дөмейлештирер силер?

Мээң-биле кым деңнежирил?» – деп,

ыдыктыг Бурган айтырып тур.

26 Карактарыңар дээрже шиглей көрүңер:

ында бар бүгү чүвени кым чаяаганыл?

Ол – сылдыстарның аг-шериин санап, көскү кылып турар,

оларның шуптузунга ат тыпсып турар Бурган-дыр .

Ооң күчү-күжү кызыгаар чок,

эрге-чагыргазы өндүр улуг болгаш,

сылдыстарның чаңгызы-даа чыдып калбас.

27 Иаков, сен чүге: «Мээң орук-чолум Дээрги-Чаяакчыдан чажыртынган,

Бурганым мээң чаргымны уттупкан » – дээр сен,

Израиль, сен чүге ындыг чүве чугаалаар сен?

28 Таанда-ла билбес сен бе? Таанда-ла дыңнаваан сен бе?

Дээрги-Чаяакчы – чер-делегейниң бүгү кыдыгларын чаяаган мөңге Бурган-дыр.

Ол могавас, шаа төнмес,

Ооң угаан-бодалын билип аары болдунмас .

29 Ол могап турупкан улусту күштүг кылып каар,

шаа төнген улусту быжыктырар .

30 Аныяк оолдар безин могай берип, шаа төне бээр,

чалыылар шылаанындан кээп дүжер,

31 а Дээрги-Чаяакчыга идегээр улус чаа күш кирип алыр:

олар, эзир ышкаш, чалгынын херип-чайып, ужар ;

маңнашкаш, могавас, кылашташкаш, шагзыравас.

Дээрги-Чаяакчы – Израильдиң Дузалакчызы

41

1 «Ырак ортулуктарның чурттакчылары,

Мээң мурнумга ыыт чок барыңар!

Бүгү чоннар чаа күштен немеп алзын;

олар чоокшулап келгеш, бодунуң сөзүн чугаалазын.

Чаргы үзер дээш кады чыглыылыңар .

2 Кым чөөн чүктен тиилекчини үндүрүп эккелгеш,

бодунга бараан боор кылдыр кыйгырып алганыл?

Кым аңаа чоннарны хүлээдип берип, хааннарны чагыртканыл?

Ол кижи бодунуң хылыжы-биле оларны доозун-довуракче хуулдуруп,

бодунуң ча-согуну-биле, тараа саваңы дег, эстедир хадыдып турар.

3 Ол кижи мурнунда кажан-даа чоруп көрбээни орук-биле айыыл чок чоруп,

чоннарны истеп-сүрүп бар чыдар.

4 Кым ол бүгүнү кылып, боттандырганыл?

Эң эгезинден кижи төрелгетенниң бүгү салгалдарын

башкарып турар Бурган!

Мен, Дээрги-Чаяакчы – эгезинде турган мен,

сөөлгү салгал-биле база Мен –

ол-ла Бодум кады турар мен!

5 Ырак ортулуктарның чурттакчылары ол кижини көрүп кааш,

коргуушкунга алзыпкан,

чер-делегейниң ужу-кыдыы сүрээдей берген.

Олар чоокшулажып, чыылганнар.

6 Бот-боттарынга дузалажып, бирээзи өскезинге:

„О, эрес-дидим бол!“ – деп турганнар.

7 Ус-шевер кижи эзилдирикчи шеверниң сеткилин сергедип турар,

маска-биле хевилээр кижи дөжүде дарганнаан кижиниң сеткилин сергедип,

тудуштур каңнап каан черин „Эки-дир, быжыг-дыр!“ деп,

дүрзү-бурган божаңнавазын дээш, өрген-биле быжыглап турар .

8 О, Мээң чалчам Израиль ,

Мээң шилип алганым Иаков,

Мээң өңнүүм Авраамның салгалы!

9 Мен сени чер-делегейниң ужу-кыдыындан эдерткеш,

эң ырак черлерден үндүр кыйгырып алгаш:

„Сен – Мээң чалчам сен“ – деп чугаалаан мен.

Сени шилип алган мен, сенден ойталавас мен.

10 Кортпа, чүге дээрге Мен – сээң Бурганың-дыр мен,

сүрээдеве, чүге дээрге Мен сээң-биле кады мен.

Сени быжыктырып, сеңээ дузалаар мен.

Мээң тиилелгелиг холум сеңээ деткимче көргүзер.

11 Сеңээ килеңнээн бүгү улус бак атка кирип, бужартаар,

сеңээ удурланган улус чүү-даа эвес апаар, өлүп чидер.

12 Сээң-биле демисежип турган улусту дилээш, тыппас сен;

сээң-биле дайылдажып турган улус чүү-даа эвес апаар, шуут чиде бээр.

13 Мен – Дээрги-Чаяакчы, сээң Бурганың-дыр мен,

холуңдан тудуп алгаш:

„Кортпа, Мен сеңээ дузалаар мен“ – деп аазап тур мен.

14 Кортпа, курт ышкаш чөгенчиг Иаков, эвээш чоннуг Израиль,

Мен сеңээ дузалаар мен! – деп, Дээрги-Чаяакчы, сээң Камгалакчың,

Израильдиң ыдыктыг Бурганы медеглээн. –

15 Мен сени чаа, чидиг диштерлиг тараа бастырар херексел кылып каар мен,

сен дагларны бастырып, чуура дүрбүүр сен,

тейлерни тараа тогланчызы дег кылып каар сен.

16 Сен оларны челбиириңге, хат хадып аппаар,

шуурган тарадыр шаап кааптар.

А сен бодуң Дээрги-Чаяакчы дээш өөрүүр сен,

Израильдиң ыдыктыг Бурганы дээш мактаныр сен.

17 Ядыы-түреңги улус суг дилээш, тыппайн турар,

олар кагып-суксааш, аксы кургап калган.

Мен, Дээрги-Чаяакчы, оларга харыы бээр мен;

Мен, Израильдиң Бурганы, оларны кагбас мен!

18 Тас тейлерден суглар агып бадар,

оргу черлерге суг баштары аттыгып үнер.

Ээн кургаг ховуну хөл кылып каар мен,

кургап калган черни суг баштары шыва аптар .

19 Мен ээн кургаг ховуга пөш, акация,

мирт болгаш олива ыяштарын тарыыр мен;

ыяш чок турган черге шиви, чойган болгаш хады

кады өзүп үнер .

20 Улус ол бүгүнү көргеш, Дээрги-Чаяакчының холу ону кылган деп,

Израильдиң ыдыктыг Бурганы ону чаяаган деп билип каар,

ол бүгүнү эскергеш, угаап билип каар.

Дүрзү-бурганнарның ажык чогу

21 Дүрзү-бурганнар, боттарыңарның херээңерни илередип чугаалаңар – деп,

Дээрги-Чаяакчы чугаалап тур.

– Боттарыңарның барымдааларыңарны көргүзүңер – деп,

Израильдиң Хааны чугаалап тур. –

22 Барымдаа кылдыр ам болур ужурлуг чүвени чугаалаңар.

Азы эрткен үеде чүү болуп турганын чугаалаңар,

а бис угаап бодап көргеш, ол бүгүнүң канчаар төнгенин билип аар бис.

Азы келир үе дугайында биске боттарыңар чугаалап бериңер.

23 Келир үеде чүү болурун чугаалаңар,

ынчан силерни бурганнар деп билип аар бис.

Бир-ле чүведен – буян-даа болза, айыыл-халап-даа болза – кылыңар,

ону көргеш, бис шупту коргуушкунга бүргедип аар бис.

24 Че чүл? Силер чүү-даа эвес-тир силер,

чүнү-даа кылыр харыыңар чок-тур .

Силерни шилип алган кижи чүдек-бужар-дыр.

25 Мен демги тиилекчини соңгу чүктен кыйгырган мен,

ол кел чыдар! Хүн үнер чүкке ол Мээң адымны адап, алдаржыдар.

Ол чагырыкчыларны малгаш ышкаш базып кылаштаар –

дой сава кылыкчызы дойну ынчаар таптай базар.

26 Бисти ол дугайында билип алзын дээш,

кым баш бурунгаар чугаалааныл ;

бисти: „Ооңуу шын болду“ – деп чугаалаар кылдыр,

кым баштай дамчытканыл?

Араңардан кым-даа чугаалаваан, кым-даа медээлевээн.

Чугаа-сөзүңерни дыңнаан кижи чок.

27 Мен ол дугайында ·Сионга эң баштай чугаалаан мен,

Иерусалимче буянныг медээлиг медээчини чоруткан мен!

28 Мен көөрүмге, кым-даа чок болду –

өске бурганнарның аразында сүмелекчи чок болду.

Мен олардан чүве айтырар болзумза, харыылап шыдавастар.

29 Олар шупту – меге-дир, оларның ажыл-херээ – чүү-даа эвес-тир,

оларны көргүскен дүрзүлер – хат дег хоозун чүүл-дүр».

Дээрги-Чаяакчының шилип алган чалчазы

42

1 «Мээң шилип алган чалчам бо-дур ,

Мен ону быжыглап турар мен; сеткилимге кирер кижи ол-дур!

Мен ону Бодумнуң Сүлдем-биле бүргээр мен –

ол өске чоннарга чөптүг шииткел үндүрер .

2 Ол алгырбас база кырышпас, дыңзыдыр чугаалавас,

ооң үнү кудумчуларга дыңналбас.

3 Ол шала сынган хыыргыышты сыйбас,

имистелген чырыткыны өжүрбес;

ёзулуг чөптүг шииткелди үндүрер.

4 Черге шын шииткелди үндүрбээн шаанда, ол сыйылбас, өшпес;

ырак ортулуктар ооң чагыг-суртаалын манап турар».

5 Дээрни чаяап, чада салган,

черни ында төрүттүнген бүгү чүве-биле кады боттандырган,

чер кырында кижилерге амы-тынны хайырлаан –

ында шимчеп чоруп турар бүгү улусту тынгарган

Дээрги-Бурган-Чаяакчы мынча дээн:

6 «Мен, Дээрги-Чаяакчы, чөптүг-шынныг чорук боттандырар дээш

чалчам сени кыйгырган мен ,

сени холуңдан чедип аар мен, кадагалаар мен.

Сени дамчыштыр улус-чон-биле керээ чарар мен

база бүгү чоннарга чырык эккээр мен .

7 Согур улустуң карактарын ажыдар сен,

хоругдаттырганнарны хоругдалдан үндүрер сен,

дүмбей черде олурар улусту кара-бажыңдан хостаар сен!

8 Мен – Дээрги-Чаяакчы мен, Мээң адым ол-дур!

Бодумнуң алдарымны өске кымга-даа бербес мен

база Меңээ хамааржыр макталды дүрзү-бурганнар-биле үлешпес мен!

9 Баш бурунгаар чугаалаан чүүлдерим бүде берген,

Мен ам чаа чүүлдерни медеглеп тур мен,

ам-даа боттанмаан чүүл дугайында силерге чугаалап тур мен».

Дээрги-Чаяакчыны алгап-мактаан ыры

10 Дээрги-Чаяакчыга чаа ырдан ырлаңар ,

Ону чер-делегейниң ужу-кыдыындан алгап-мактаңар –

далайжылар болгаш далайны долган бүгү дириг амытаннар,

ортулуктар болгаш ында чурттап турар бүгү улус!

11 Ээн кургаг хову болгаш ооң хоорайлары,

кедар аймак чурттаан бүгү суурлар өөрүшкүлүг кыйгы салзын.

Хая-даштыг черде чурттаан улус өөрүп-байырлап,

даглар баштарындан алгырышсын!

12 Дээрги-Чаяакчыны алдаржытсын,

Ону ырак ортулуктарга алгап-мактазын!

13 Дээрги-Чаяакчы күчүлүг маадыр дег чедип кээр,

дайынчы дег, килеңи кыптыгар,

дайынчы кыйгы салып, алгырар,

дайзыннарынга күжүн көргүзер:

14 «Дыка үр ыыттавайн келдим,

шыпшыңны кадагалап, туттунуп келдим;

а ам, божаан херээжен дег, алгырар мен ,

тыныжым бачыдап, агаарны харамдыгып тынар мен.

15 Тейлер, дагларны ээнзиредип,

оларның хамык оът-сигенин кадырып каар мен,

хемнерни кургаг ортулуктар кылдыр хуулдуруп,

хөөлбектерни кургадып каар мен .

16 Мен согурларны оларның билбези оруктар-биле эдертир мен,

оларга билдинмес турган оруктар-биле эдертир мен.

Оларның мурнунга дүмбей караңгыны чырык кылдыр хуулдуруптар мен,

ээр-дагыр оруктарны дорттап каар мен .

Чонум дээш, ол бүгүнү кылыр мен, оон ойталавас мен.

17 А дүрзү-бурганнарга идегээр улус,

шуткуп каан дүрзүлерге: „Силер – бистиң бурганнарывыс силер“ – дээр улус

кончуг бак атка кирип, аткаарлаар ».

Согур, дүлей израиль чон

18 «Дүлейлер, дыңнаңар, согурлар, көрүп көрүңер!

19 Мээң чалчам ышкаш согур кижи бар бе?

Мээң айбылап чоруткан айбычым ышкаш дүлей кижи бар бе?

Дээрги-Чаяакчыга бердинген чалча дег согур кижи бар бе?

20 Сен хөйнү көрген сен, ынчалза-даа эскерген чүвең чок-тур;

кулактарың дуглаглыг эвес, ынчалза-даа дыңнавас-тыр сен ».

21 Дээрги-Чаяакчы чөптүг-шынныг болгаш,

ыдыктыг хоойлуну алдаржыдып, алгап-мактаары Аңаа таарымчалыг болган.

22 А бо чон үптеттирип, когараан-дыр,

оларның шуптузу оңгарларда суктурган

азы кара-бажыңнарда чажыртынган.

Олар дайзынга олча-тывыш апарган,

оларны кым-даа адырып хоставаан;

оларны тудуп аппарган, кым-даа оларга болчуп:

«Оларны дедир эгит!» – дивээн .

23 Силерниң кайыңар ынаар кулаан ээктирерил,

кичээнгейге ап, моон-даа соңгаар дыңнаарыл?

24 Кым Иаковту тудуп аппаар кылдыр,

Израильди – үптээр кылдыр берипкенил?

Аңаа удур бачыт үүлгеткенивис Дээрги-Чаяакчы-дыр!

Израильчилер Ооң оруун истевейн,

Ооң хоойлузун тооп дыңнавайн турган болгай.

25 Ынчангаш Ол бисти кыптыккан килеңи-биле хөме ап,

бисче кам-хайыра чок дайын ыткан!

Шак ол дайын чалбыыштыг от бооп,

бисти бүгү чүктен бүзээлеп алган,

а бис ону ожаап билбээн бис;

от бисти чиирге, таптыг угаап билбээн бис .

Дээрги-Чаяакчы – Израильдиң Камгалакчызы

43

1 Иаковту чаяап каан, Израильди тывылдырып каан Дээрги-Чаяакчы

ам мынча деп тур: «Кортпа. Мен сени садып хостап кагдым;

Мен сээң адың адап, Бодумче кыйгырдым ,

сен – Мээңии сен.

2 Суглар кежип туруңда, Мен сээң-биле боор мен,

хемнер кежип туруңда, суг сени хөме албас.

От өттүр эртип тургаш, өрттенмес сен,

чалбыыш сени чивес .

3 Мен – Дээрги-Чаяакчы, сээң Бурганың,

Израильдиң ыдыктыг Камгалакчызы-дыр мен.

Сени хостаар дээш, Мен Египет, Эфиопия болгаш Севаны

сээң орнуңга берип тур мен .

4 Сен Меңээ улуг үнелиг болгаш эргим болганыңда,

сеңээ Мен ынак болганымда, сээң орнуңга өске улусту,

сээң амы-тының дээш – өске чоннарны берип тур мен.

5 Кортпа, Мен сээң-биле болгай мен;

сээң үре-салгалыңны чөөн чүктен эккээр мен,

барыын чүктен база сени чыыр мен .

6 Соңгу чүкке: „Оларны дедир бер!“ – дээр мен,

мурнуу чүкке: „Оларны салывыт! – дээр мен. –

Мээң оолдарымны ырактан,

Мээң кыстарымны – чер-делегейниң ужу-кыдыындан эдертип эккел –

7 Мээң адым-биле адаткан, Бодумга алдар кылдыр чаяап кааным,

Мээң боттандырып, хевирлээним бүгү улусту эдертип эккел“».

8 Карактыг-даа болза, согур чонну,

кулактыг-даа болза, дүлей улусту үндүрүп эккел .

9 Бүгү чоннар кады чыглып келзин, аймактар бөлдүнчүп келзин.

Оларның кайызы ол бүгүнү баш бурунгаар чугаалааныл,

болуп эрткен чүүлдер дугайында биске медээлээнил?

Боттарының шынныын көргүзери-биле херечилелден кылзыннар;

оларны дыңнаан улус «Шын-дыр оо!» деп бадытказын .

10 «А Мээң херечилерим – силер силер,

чонум – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн, –

Мээң чалчаларым база силер силер ;

чүвени билип алгаш, Меңээ бүзүрезин дээш

база Мени Бурган-дыр деп угаап билзин дээш,

Мен силерни шилип алган мен.

Менден аңгы Бурган чок,

кажан-даа турбаан, кажан-даа турбас.

11 Мен, чүгле Мен – Дээрги-Чаяакчы мен!

Менден өске Камгалакчы чок!

12 Өске кым-даа эвес, Мен баш бурунгаар чугаалап,

медеглеп база камгалап каан мен!

Мээң херечилерим – силер силер – деп,

Дээрги-Чаяакчы медеглээн. – Мен – Бурган мен.

13 Шагдан бээр Мен ол-ла Бодум мен!

Мээң холумдан улусту кым-даа адырып шыдавас .

Мээң кылган чүвемни күш чок болдуруп шыдаар кижи бар бе?!»

14 Дээрги-Чаяакчы, силерниң Камгалакчыңар,

Израильдиң ыдыктыг Бурганы: «Мен силер дээш

Вавилонга удур Бодумнуң холумну сунар мен;

халдейлерни чылча шаап, шуптузун дестириптер мен,

оларның алгы-кышкызы корабльдарны дола бээр .

15 Мен – Дээрги-Чаяакчы, ыдыктыг Бурганыңар мен,

Израильдиң Чаяакчызы, Хааныңар мен!» – дээн.

16 Дээрги-Чаяакчы далай кежир орукту ажыткан,

ханы сугларга орукту кылып каан ,

·дайынчы тергелер биле аъттарны,

аг-шериг биле күштүг дайынчыларны эдертип аппарган.

Олар шупту кады кээп дүшкеш, туруп шыдавастаан,

чырыткы өзээ ышкаш өжүп калган.

Ам Дээрги-Чаяакчы мынча дээн:

18 «Биеэде болган чүвени уттуптуп,

эрткен чүве дугайында бодавайн барып болур силер.

19 Көрүңер, Мен чаа чүвени кылып тур мен!

Ол ам көстүп кээр – таанда-ла ону билип ап шыдавас силер бе?

Бо удаада Мен ээн кургаг ховуда орук кылып,

ээн черже хемнер аксып тур мен .

20 Черлик аң-мең безин Мени алдаржыдар – шөө-бөрүлер, страус куштар.

Чүге дээрге Мен Бодумнуң шилип алган чонумга ижиртир дээш,

ээн кургаг ховуже суг, ээн черже – хемнер аксып тур мен .

21 Ол чонну Мен Бодумга, Мени алгап-мактазын дээш,

чаяап алган мен.

22 А сен, Иаков, Мени кыйгырбайн турдуң,

Израиль, сен Мени аартыктап турдуң .

23 Сен Меңээ бүрүн өрттедир өргүл хойлары салбайн,

Мени алдаржыткан өргүлдер кылбайн турдуң.

Мен сени бергедетпедим – далган-тараа өргүлдери негеведим,

сени шылатпадым – чаагай чыттыг чүүлдер айтырбадым.

24 Сен Меңээ чаагай чыттыг кулузун садып бербээн сен,

өргүл малдарының чаа-биле Мээң сеткилимни хандырбаан сен.

Харын Менче бодуңнуң бачыттарың чүдүрүп,

кем-бурууң-биле Мени шыладып турган сен .

25 Мен, чүгле Мен, Бодумну бодааш,

сээң кем-бурууңну балап каар мен ;

сээң бачыттарыңны оон ыңай сагынмас мен .

26 Мени буруудат, чаргылдажыыл ;

бодуңнуң херээңни чугаалап, актыыңны шынзыт.

27 Сээң баштайгы өгбең бачыт үүлгеткен ,

сээң эптештирикчилериң Менче тура халаан .

28 Ынчангаш Мен ыдыктыг черде бараалгакчыларымны

бужартаашкынче чыгадым,

Иаковту бүрүнү-биле узуткаттырар кылдыр,

Израильди – дорамчылаттырар кылдыр хүлээдип бердим».

Дээрги-Чаяакчыдан өске Бурган чок

44

1 «А ам – Мени дыңна, Мээң чалчам Иаков ,

Мээң шилип алганым Израиль!

2 Сени чаяап каан, төрүттүнүп келгениңден бээр

сеңээ дузалап турар Дээрги-Чаяакчы мынча деп тур:

Мээң чалчам Иаков, Мээң шилип алганым Ешурун ,

сен кортпа.

3 Мен кагып-суксаан черже сугну,

кургап калган черже – сугларны аксыр мен.

Бодумнуң Сүлдем-биле сээң үре-салгалыңны,

ачы-буяным-биле – ажы-төлүңнү бүргээр мен!

4 Олар оът-сиген аразынга, суг эриинде чыраа-тал дег, өзер.

5 Бир кижи: „Мен Дээрги-Чаяакчыга хамааржыр мен“ – дээр,

өске кижи: „Мен база Иаковтан укталган мен“ – дээр.

Улус боттарының холдарынга „Дээрги-Чаяакчыныы мен“ деп

бижип аар болгаш Израиль деп адаттырар».

6 Дээрги-Чаяакчы, Израильдиң Хааны, ооң Камгалакчызы,

Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы мынча дээн: «Мен – эгезинде турган мен ,

Мен – төнчүзүнде турар мен;

Менден өске Бурган чок .

7 Мээң-биле дөмейлежир кижи бар бе? Харыыдан берзин!

Эрте-бурунгу чонну чаяап каан үемден бээр болган

бүгү чүвени меңээ чугаалап берзин.

Келир үеде болур чүвени база чаа-ла кел чыдар чүвени чугаалап берзин.

8 Мээң улузум, кортпаңар, сүрээдевеңер!

Мен силерге эрте шагда-ла медеглевежик мен бе,

баш бурунгаар чугаалаважык мен бе?

Мээң херечилерим – силер болгай силер.

Менден өске Бурган бар бе?

Чок, өске кандыг-даа Хая билбес мен! »

Дүрзү-бурганга мөгеер чорук – мелегей будулуушкун

9 Дүрзү-бурганнар кылып турар бүгү улус чүү-даа эвес-тир, оларның аажок үнелээр дүрзүлери кандыг-даа ажык-дуза чок . Оларның ол херечилери чүнү-даа көрбес, чүнү-даа угаап билбес, ынчангаш бак атка кирер! 10 Кымнар кандыг-даа ажык-дуза чок бурганнар кылып, дүрзүлер шуткуп кудуп турарыл? 11 Ол ажыл-херекке бердинген бүгү улус бак атка кирер. Ус-шевер улус дээрге чүгле кижилер-дир. Олар шупту чыглып келгеш, кады туруп алзын – дөгерези аажок коргарлар, бак атка кирерлер!

12 Дарган кижи дүрзүнү хевирлээр херекселин туткаш, көс отчудуп, ажылдаар, маскалары-биле болбаазырадыр, бодунуң күштүг холу-биле дүрзүнү хевирлеп, иженир. Аштаанындан дарганның шаа төнер, суксаанындан чилчии үстүр. 13 Азы бызаңчы кижи дүрзүнү хемчээр хендирин шөер, шиш херексел-биле шыйып демдектээш, кескизи-биле чона кезип, төгериктей хемчээр. Ол бызаңчы дүрзүнү, ыдыктыг черже салыр дээш, кижиниң овур-хевирин ёзугаар, кижи ышкаш чараш-каас кылдыр кылып каар. 14 Азы ол кижи бодунга пөш, шиви азы дуб ыяш шилип алгаш, ону үезинге чедир арга-эзиминге арттырып каар; азы ол кижи хады олуртуп каарга, чаъс ону өстүрүп бээр. Оон ол кижи ыяштарны кезип алгаш, 15 оттулар чүүл кылып аар – ооң чартыын чынныр дээш ап алгаш, от салып, хлевин быжырар. А оон аңгыда бурган кылып алгаш, ооң мурнунга доңгая кээп дүжер – дүрзү чазап алгаш, аңаа мөгеер. 16 Ыяштың чартыын ол өрттеткеш, аъш-чем белеткеп, эът быжыргаш, тоттур чемненип аар. Ол чылыккаш: «Чылыга бердим, от чырып тур» – дээр. 17 А арткан ыяштан ол дүрзү-бурганны оя кезип аар; оон аңаа мөгейип, ооң мурнунга доңгая кээп дүшкеш: «Мени камгала, сен дээрге мээң бурганым болгай сен!» – деп мөргүүр. 18 Ындыг улус чүнү-даа билбес, чүнү-даа угаап шыдавас ; олар дээрге карактарын шийдирип каан, көөр чүвези чок, угаанын дуглап каан улус-тур. 19 Оларның кайызы-даа боданмас, кайызы-даа чүвени шын билип алыр харыы-даа, угаан-сарыылы-даа чок болгаш, бодунга «Бо ыяштың чартык кезиин өрттеткеш, көзүнге хлеб быжырып, эът шиштеп чип алдым. А ооң артыындан чүдек-бужар дүрзү кылган херээм бар бе, токпар ыяшка мөгейген ажыым бар бе?» деп шыдавас. 20 Ындыг кижи анаа хүлдү сүрүп турар , ооң угаан-сарыылы мегелеткен болгаш, ол будулуп турар. Ол бодунуң амы-тынын камгалап шыдавас, бодунга «Мээң холумда чүгле меге бар-дыр!» дивес.

21 «Иаков, ол бүгүнү утпа, чүге дээрге сен Мээң чалчам болгай сен, Израиль! Сени Мен чаяап каан мен, сен – Мээң чалчам сен, Мен сени утпас мен , Израиль. 22 Мен сээң кем-бурууңну туман дег, бачыттарыңны – булуттар дег тарадып каапкан мен . Сени садып хостап кагдым – Менче эглип кел!»

23 Дээрлер, Дээрги-Чаяакчының кылган чүвези дээш, өөрүп-байырлаңар, черниң ханы дүптери, өөрүшкүлүг алгыржыңар, даглар, арга-эзим болгаш бүгү ыяштар, шимээргеп байырлаңар! Дээрги-Чаяакчы Иаковту садып хостаан-дыр, Израильди хостап кааш, алдаржаан-дыр!

Кир хаан – Бурганның чепсээ

24 Сени ботталдырган Камгалакчың Дээрги-Чаяакчы мынча дээн:

«Мен – Дээрги-Чаяакчы, бүгүдениң Чаяакчызы мен,

дээрни чааскаан хере чаткан мен,

черни чаңгыс Бодум чада салган мен .

25 Меге медээчилерниң бадыткал демдектерин чүү-даа эвес кылып,

төлгечилерни эпчок байдалга таварыштырып,

мерген угаанныг деп санаттырар улустуң билиин

утка чок чүве кылып турар мен .

26 А Бодумнуң чалчамның медээлээн чүвезин бадыткап,

Бодумнуң айбычыларымның чугаалаан чүвезин боттандырып турар мен.

Иерусалимниң дугайында: „Аңаа улус база катап чурттай бээр“ – деп,

Иудеяның хоорайларының дугайында: „Оларны катап тудар!

Ол бузундуларны Мен катап тургузар мен!“ – деп турар мен.

27 Ханы сугларга: „Када бериңер –

Мен силерни соолдурар мен!“ – деп турар мен .

28 Кир хаанның дугайында : „Ол – Мээң айбылап чоруткан кадарчым-дыр.

Ол Мээң күзел-соруумну күүседип ,

Иерусалимниң дугайында: ‘Ону катап тудар!’ – деп,

Бурганның өргээзиниң дугайында: ‘Ону катап база үндезилеп тудар!’ – деп чугаалаар мен“».

45

1 Дээрги-Чаяакчы Бодунуң шилип алганы Кирге мынча дээн:

«Мен сени холуңдан чедип алгаш,

чоннарны сеңээ чагыртып, хааннарның ок-чепсээн хунаап ап,

сээң мурнуңга эжиктерни ажыдып чоруур мен –

хаалгалар сени доктаадып шыдавас .

2 Мен Бодум сээң орууң баштап, дагларны дескилээр мен;

хүлер хаалгаларны буза шаап, демир дээктерни үрээр мен .

3 Мен сеңээ дүмбей караңгыда шыгжаттынган,

чажырып каан бай-байлакты бээр мен.

Ынчан Мен – Дээрги-Чаяакчы, Израильдиң Бурганы – сээң адың адап,

сени кыйгырып турарымны билип аар сен .

4 Мээң чалчам Иаков дээш, Мээң шилип алганым Израиль дээш ,

Мен сени, Мени билбес-даа болзуңза,

адың адап кыйгырып, хүндүлелди сеңээ көргүзүп турар мен.

5 Мен – Дээрги-Чаяакчы мен, өске кым-даа чок,

Менден өске Бурган чок!

Сен Мени билбес-даа болзуңза, сени күш киирер мен –

6 ынчан хүн үнер чүкте-даа, хүн ажар чүкте-даа улус

Менден өске кым-даа чогун билип аар.

Мен – Дээрги-Чаяакчы мен, өске кым-даа чок!

7 Мен чырыкты бар болдуруп, дүмбей караңгыны чаяап турар мен,

чаагай чорукту хайырлап, айыыл-халапты боттандырып турар мен .

Ол бүгүнү Мен, Дээрги-Чаяакчы, кылып турар мен!

8 Дээрлер, өрүтен чөптүг чорук төгүңер,

ол шынныг чорук булуттардан төгүлзүн;

чер кырынга камгалал үнүп келзин,

чөптүг-шынныг чорук ооң-биле кады чечектелзин.

Мен, Дээрги-Чаяакчы, ол бүгүнү бар кылдыр кылып турар мен.

9 Дой сава ону кылып турар усчу кижиге:

„Чүнү кылып тур сен?“ – дээр бе?

Азы бүдүрүп каан чүүлүң сээң дугайында:

„Бо кижиниң холу чок!“ – дээр бе?

Ачазынга: „Мени чүге ындыг кижи кылдыр төрүдүп каан сен?“ – дээр

азы авазынга: „Мени чүге ындыг кижи кылдыр божуп каан сен?“ – дээр кижи ат болур.

Бузундунуң бузундузу боор, дойдан бүткен боду-ла,

бодунуң Чаяакчызы-биле сөс каржып турар кижи ат болур!»

11 Дээрги-Чаяакчы, Израильдиң ыдыктыг Боттандырыкчызы мынча дээн:

«Таанда-ла силер Менден келир үе дугайында айтырар силер бе?

Мээң ажы-төлүмге азы Мээң холум-биле кылган чүвемге хамаарыштыр

Меңээ айтыышкын бээр силер бе?

12 Мен черни бар болдуруп, ооң кырынга кижи төрелгетенни чаяап каан мен!

Мен Бодумнуң холум-биле дээрни хере чаткаш,

ооң бүгү аг-шериинге тыптып кээрин дужааган мен .

13 Мен чөптүг-шынныг чорук боттандырар дээш

Кир хаанны тургузуп каан мен ,

ооң бүгү оруктарын ажык кылып бээр мен.

Ол Мээң хоорайымны катап тудар ,

туттуруушкунче аппарган Мээң чонумну

кандыг-даа төлевир азы белек албайн хостаар».

Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчының чугаалаан чүвези ол-дур.

Дискек бүрүзү сөгүрүп олурар

14 Дээрги-Чаяакчы: «Египеттиң олча-ажыы,

Эфиопияның орулгазы болгаш узун, сөөккүр сева чон сенче шилчип ,

сээңии апаар, Израиль.

Олар сени эдерер, кинчи-бектиг чедип кээр,

сеңээ сөгүрүп: „Бурган чүгле сээң-биле кады-дыр,

өске кым-даа чок-тур, оон өске Бурган чок-тур!“ – деп ээрежип чанныр» – дээн .

15 Сен, шынап-ла, ажыт-чажыт Бурган-дыр сен,

Израильдиң Бурганы, Камгалакчызы-дыр сен.

16 Дүрзүлер кылып турар бүгү улус кады бак атка кирип, бужартаар –

олар шупту алдар-адын баксырадып алган чоруур .

17 А Израильди Дээрги-Чаяакчы камгалаар,

аңаа кезээ мөңгеде камгалалды хайырлаар!

Силер моон соңгаар кезээ шагда бак атка кирбестеп, бужартавас силер .

18 Дээрни чаяап каан Дээрги-Чаяакчы

(Ол – черни овур-хевирлиг кылып, быжыктырып тургускан Бурган-дыр;

чер ээн турбазын, аңаа кижилер чурттазын дээш, Ол ону чаяап каан)

мынча дээн: «Мен – Дээрги-Чаяакчы мен, өске кым-даа чок!

19 Мен чажыды-биле, дүмбей караңгы черге тургаш, чугаалаваан мен,

Израильдиң үре-салгалынга: „Мени ээн черлерден дилеңер!“ – дивээн мен .

Мен, Дээрги-Чаяакчы, шынныг сөс чугаалап,

алыс шынны медеглеп турар мен.

20 Силер, чоннарның артынчылары, чыглып алгаш, чедип келиңер,

бөлдүнчүп алгаш, чоокшулап келиңер.

Ыяш дүрзүлер эдилеп, камгалал бербес бурганнарга мөргүп турар

улустуң билир чүвези чок-тур .

21 Боттарыңарның херээңерни чугаалап, шынзыдыңар

(боттарыңар араңарда сүмележип алыңар).

Болган чүүл дугайында силерге кым баш бурунгаар чугаалааныл,

кым эрте шагда-ла медеглээнил? Мен – Дээрги-Чаяакчы!

Менден өске Бурган чок, Мен – чөптүг Бурган, Камгалакчы мен,

Менден өске кым-даа чок .

22 Чер-делегейниң бүгү ужу-кыдыглары, Менче эглип келиңер,

ынчан камгалалды алыр силер,

чүге дээрге Мен – Бурган-дыр мен, өске кым-даа чок.

23 Мен Бодумнуң адым-биле даңгыраглаан мен,

Мээң аксымдан чөптүг-шынныг, өскертип болбас сөс үнген:

Мээң мурнумга дискек бүрүзү сөгүрүп олурар,

Мээң адым-биле дыл бүрүзү даңгыраглаар .

24 Мээң дугайымда: „Чүгле Дээрги-Чаяакчыда

чөптүг-шынныг чорук биле күчү-күш бар“ – деп,

улус-чоннар чугаалаар».

Аңаа хорадап турган бүгү улус

Олче чедип кээп, ыядып човаар.

25 А Израильдиң бүгү үре-салгалы Дээрги-Чаяакчының ачызында

агартынып үнер база алдаржыыр.

Вавилоннуң бурганнары ёзулуг Бурган-биле эннешпес

46

1 Вил бурган доңгая берген ,

Нево бурган ийлени берген ;

оларның дүрзүлерин чүък чүдүрер малдарда чүдүрүп каан.

Силерниң мөгеер дээш дажыглап чораан чүвеңер

ам турупкан малдың чүъгү апарган.

2 Ол бурганнар шупту кады ийленип, доңгая берген,

боттарының дүрзүлерин камгалап аар харык чок болгаш,

боттары туттуруушкунче бар чыдар .

3 «Мени дыңнаңар, Иаковтуң салгалы, израиль чоннуң бүгү артынчызы,

тыптып келген үеңерден бээр чүктеп чорааным,

төрүттүнүп келгениңерден бээр холумга көдүрүп чорааным чон!

4 Кырый бергижеңерге чедир, Мен Ол-ла Бодум боор мен,

буурул-даа апаарыңарга, Мен-не силерни көдүрүп чоруур мен.

Силерни Мен чаяап каан мен –

ынчангаш чүктеп чоруур мен, деткип, камгалаар мен .

5 Силер Мени кым-биле деңнээр силер,

кым Мээң-биле дең деп санаар силер?

Дөмей чүүл тып ап, кым-биле дөмейлээр силер?

6 Чамдык улус акша хавындан алдын тө чажып,

деңзиге мөңгүн деңзилээш, ус-шевер кижи хөлезилеп аарга,

ол кижи оларга бурган шуткуп бээр.

Олар ол дүрзүге мөгеер, ооң мурнунга доңгая кээп дүжер ,

7 ону көдүргеш, эктинге салып алгаш чоруур,

оон тургузуп каарга, демгизи турган черинге шимчеш дивейн турар .

Ол дүрзүнү дыңзыдыр кыйгырар-даа болза,

харыылавас, айыыл-халаптан ол камгалавас.

8 Үймээнчилер, ол бүгүнү сактып келгеш,

соксап калыңар, боданып көрүңер,

9 шаандагы шагда болуп турган чүвени сактып келиңер:

Мен – Бурган мен, өске кым-даа чок,

Мен – Бурган мен, Меңээ дөмей кым-даа чок.

10 Төнчүзүнде чүү боорун эгезинде-ле,

ам-даа болбаан чүве дугайында баш бурунгаар медеглеп турар Бурган мен .

Мээң бодалым боттаныр, күзээн бүгү чүвемни күүседир мен!

11 Чөөн чүктен араатан кушту – Мээң бодалымны күүседир кижини

ырак чурттан кыйгырып алдым.

Мен чугаалап каан мен – күүседир мен,

бодап алган мен – кылыр мен!

12 Чөрүү, актыг-шынныг чоруктан ырак улус, Мени дыңнаңар!

13 Мен агартыышкыным чорудуп бердим,

ол ырак эвесте, чоруткан камгалалым саадавас .

·Сионга камгалалды, Израильге – Бодумнуң чайынналчак чырыымны хайырлаар мен».

Турамык Вавилоннуң буурааны

47

1 «Күжүр Вавилон-кыс, дүжүлгеден дүшкеш ,

довуракка олуруп ал, черге олуруп ал – дүжүлгең ам чок-тур.

Халдей чон, сээң дугайыңда моон соңгаар

„Хоюг-чымчаан, шевергин чаражын!“ дивес .

2 Дээрбе даштары долгап, далгандан дээрбеле ;

баш шывар пөзүң уштуп каавыт,

хевиң эдээн өрү тыртып, буттарың чанагаштааш,

хемнерни сүзүп кеш.

3 Сээң шалдаңың ажыттынзын, бужарың көстүп келзин .

Мен өжээн негээр мен – кымга-даа хайыра көргүспес мен ».

4 Бистиң Камгалакчывыс – Израильдиң ыдыктыг Бурганы,

Ооң ады – Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы!

5 «Ыыт чок олур, дүмбей караңгыже чоруй бар, халдей чон;

сени моон соңгаар „Күрүнелерниң чагырыкчызы“ деп адавас.

6 Мен Бодумнуң чонумга килеңней бердим,

Бодумнуң өнчүмнүң адын бакка суп, сээң холуңга хүлээдип бердим.

А сен оларга өршээл көргүспедиң,

кырганнарга безин аар дөңгү кедирип кагдың .

7 Сен: „Кезээ мөңгеде чагырыкчы боор мен!“ – дидиң .

А ол бүгүнүң сөөлү кандыг боорун эргий бодавадың.

8 А ам дыңнап көр, таалал сүрген, айыыл чок чурттап турар,

„Мен кончуг мен, менден өске кым-даа чок.

Дулгуяк апарбас мен, ажы-төлүм чидирбес мен!“ деп бодаар Вавилон-кыс!

9 Ол-даа, өске-даа айыыл сени таварыыр –

хенертен, чаңгыс хүн дургузунда, ажы-төлүң-даа чидирер сен,

дулгуяк-даа апаар сен.

Хөй санныг караң көрнүүшкүн кылып турзуңза-даа,

илби-шидилиг сөстериң аажок күштүг-даа болза,

ол бүгүнү бүрүнү-биле көрүп эртер сен.

10 Сен коргуш чок бузут үүлгедип:

„Мени кым-даа көрбейн турар“ – деп турдуң.

Мерген угааның биле эртем-билииң сени орууңдан астыктыра бээрге,

бодуңга: „Мен кончуг мен, менден өске кым-даа чок“ – деп турар-дыр сен.

11 Айыыл-халап сени таварыыр –

ооң кайыын кээрин билип шыдавас сен ;

хай-халап кырыңга кээр –

ону чайладыр аайын тыппас сен,

хенертен ооң дугайында безин бодавааның буураашкын сени таварыыр.

12 Ам канчаар, аныяаңдан мергежээниң

илби-шидилиг аргаларың ажыгла,

караң көрнүрүң улам көвүдет.

Бир-ле чүвени чедип аарың-даа чадавас,

чамдык кижилерни коргудуптарың-даа чадавас.

13 Хөй санныг чөвүлелдер чыыр дээш, могай бердиң.

Дээрни шинчилеп, сылдыстарны хайгаарап турар чурагачыларың

база ай чаазында салым-чолуңну баш бурунгаар чугаалап бээр улузуң келгеш,

болур ужурлуг чүведен сени камгалазын.

14 Олар тараа саваңы дег апаар, от оларны чиптер,

чалбыыштан боттарын безин камгалап ап шыдавас улус-тур .

А ол от чыннып аар хире көстерлиг-даа эвес,

чанынга олуруп болгу дег-даа эвес .

15 Кады ажылдап турган, аныяаңдан-на садыглажып чораан улузуң ындыг апаар.

Кайызы-даа бодунуң оруу-биле тарап чоруй баар,

кым-даа сени камгалавас».

Бурган шупту чүвени баш бурунгаар билир

48

1 «Дыңнаңар, Иаковтуң салгалы,

Израильдиң ады-биле адаттырган, Иудеядан келген улус!

Дээрги-Чаяакчының ады-биле даңгыраглаар силер,

Израильдиң Бурганын алгап-мактаар силер.

Боттарыңарга хамаарыштыр „Ыдыктыг хоорайның чурттакчылары бис“

база „Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы деп аттыг

Израильдиң Бурганынга идегээр бис“ дээр силер ,

ынчалза-даа Бурганга шынчы чоруктан,

чөптүг-шынныг чоруктан ырак силер.

3 Мен болган чүвени баш бурунгаар чугааладым,

Мээң аксы-дылым ону чарлаан, Мен ону медеглээн мен,

оон хенертен бүгү чүве боттаны бээр кылып каан мен .

4 Силерниң чөрүүңерни – мойнуңарның сиирлери демирден,

хавааңар хүлерден бүткенин билир турган мен .

5 Ынчангаш Мен силерге баш бурунгаар,

бүгү чүве боттаныр бетинде, чугаалап каан мен,

ооң соонда „Бистиң дүрзү-бурганывыс ынчаар кылган,

бистиң бурганывыс, шуткумал дүрзүвүс

ынчаар болур кылдыр дужааган“ – дивезиннер дээш ,

Мен силерге медеглеп каан мен.

6 Силер ол бүгү дугайында дыңнадыңар,

ам көрүңер, бо ышкажыл!

Таанда-ла силер ону хүлээп көрбес силер бе?!

Амдан эгелээш, израиль чон, Мен сеңээ чаа чүве дугайында,

чажыт, сеңээ билдинмес турган чүве дугайында,

чугаалаар мен .

7 Ол чүүл эрте шагда эвес, ам чаа болуп турар-дыр,

амдыгаа чедир сен ол дугайында дыңнап көрбээн сен,

„Мен ону билир турдум“ деп шыдавас сен.

8 Ийе, сен дыңнаваан сен, билбес сен,

сээң кулааң шаг шаандан бээр хааглыг турган.

Кайы хире кара сагыштыыңны билир мен,

төрүттүнгеш-ле, үймээнчи деп адаттырдың.

9 Бодумнуң адымны бодааш,

Мен килеңимни амдыызында өйлеп көрейн,

Бодумнуң алдарымны бодааш,

туттунуп, сени узуткаваайн.

10 Көрем, Мен сени эзилдирип арыглап кагдым,

ынчалза-даа мөңгүн ышкаш эвес кылдыр;

сени хилинчек-човалаңның суугузунга шылгап көрдүм .

11 Мен Бодум дээш, Бодумну бодааш, ону кылып тур мен,

чүге дээрге Мээң адым канчап баксыраарыл?

Мен Бодумнуң алдарымны кымга-даа бербес мен .

12 Иаков, Мени дыңна,

Мээң кыйгырып алганым Израиль, дыңна!

Бурган – Мен мен! Мен – эгезинде турган мен,

Мен – төнчүзүнде турар мен .

13 Мээң холум черни үндезилээн,

дээрни база Мээң күштүг холум хере чаткан .

Оларны кыйгырыптарымга, мурнумга кээп туруптарлар.

14 Бүгү улус, силер шупту чыглып келгеш, дыңнаңар!

Дүрзү-бурганнарыңарның кайызы ону баш бурунгаар чугаалааныл?

Дээрги-Чаяакчының ынак кижизи

Ооң Вавилонга хамаарышкан күзел-соруун күүседир,

бодунуң күчү-күжүн халдейлерге удур угландырар .

15 Мен, чүгле Мен ону медеглээн мен,

ол кижини кыйгырган мен .

Ону эккеп алдым, ол ам чедимчелиг болур.

16 Менче чоокшулап келгеш, мону дыңнаңар!

Эң эгезинден-не Мен силерге ажыы-биле чугаалап келдим;

ол бүгү болуп эгелээн үеде-ле Мен бар турдум».

Израиль Вавилондан үнүп чоруй баар

Ам Аг-шериглиг Дээрги-Бурган-Чаяакчы

мени Бодунуң Сүлдези-биле айбылап чорудупту!

17 Сээң Камгалакчың, Дээрги-Чаяакчы,

Израильдиң ыдыктыг Бурганы мынча дээн:

«Мен – Дээрги-Чаяакчы мен, сээң Бурганың мен,

сеңээ ажыктыг болзун дээш сени сургап,

сээң чоруур ужурлуг орууңче сени башкарып турар мен.

18 О, Мээң айтыышкыннарымны сен тооп дыңнаан болзуңза!

Ынчан сээң чаагай чорууң хем ышкаш агар ийик,

чедимче сени далай чалгыы дег хөме аптар ийик.

19 Сээң үре-салгалың элезин дег хөй боор ийик,

ажы-төлүң быйыргын элезин дег эңдерик боор ийик!

Оларның ады арлып читпейн, узуткаттынмайн,

Мээң мурнумга артар ийик».

20 Вавилондан чоруңар, халдей черден дүрген дезиңер!

Бо медээни өөрүшкүлүг алгы-биле медээлеңер,

ол дугайында чарлаңар, чер-делегейниң ужу-кыдыынга чедириңер:

«Дээрги-Чаяакчы Бодунуң чалчазы Израильге хосталганы хайырлаан-дыр! »

21 Дээрги-Чаяакчы Бодунуң чонун

ээн кургаг хову кежир эдертип бар чыдырда,

олар кагып-суксаваан.

Ол хаядан сугну оларга аксып берген:

хаяны Ол оя кагарга, суг аттыгып үнген .

22 «А бузуттуг-бактарга чаагай чорук турбас!» – деп,

Дээрги-Чаяакчы чугаалаан.

Дээрги-Чаяакчының Бодунуң чалчазын кыйгырганы

49

1 Ортулуктарның чурттакчылары, мени дыңнаңар,

ыракта чоннар, кичээнгейден салыңар!

Дээрги-Чаяакчы мени төрүттүнүп кээрим мурнунда-ла кыйгырып алган .

Ол мээң адымны иемниң иштинге турумда-ла, адап берген .

2 Ол мээң аксы-дылымны чидиг хылыш ышкаш кылып каан ,

мени Бодунуң холу-биле чаглактап алган.

Мени бажын чидидип каан согун кылдыр хуулдургаш,

Бодунуң саадаанче чажырып алган.

3 Ол меңээ: «Сен – Мээң чалчам Израиль сен,

сени дамчыштыр алдаржыыр мен» – дээн .

4 А мен «Хей-ле чилчиим үзүлдүр ажылдаан-дыр мен,

күжүмнү хей черге, ажык чок чарыгдап каапкан-дыр мен» деп бодаан болгай мен.

Шынап-ла, мээң чаргымны Дээрги-Чаяакчы шиитпирлээр,

мээң шаңналым – Бурганымдан кээр!

5 Дээрги-Чаяакчы мени иемниң иштинге –

Бодунуң чалчазы болзун дээш, Иаковту Олче эгитсин дээш

база Израиль Ооң чоогунга чыглып келзин дээш – чаяап каан.

Мен Дээрги-Чаяакчының мурнунга алдар-аттыг мен,

Бурганым меңээ күчү-күштү хайырлаан.

6 Ам Дээрги-Чаяакчы: «Иаковтуң аймактарын катап тургузар болгаш

Израильдиң артынчызын дедир эгидер чалчам бооруң эвээш-тир.

Ооң кырынга, Мээң хайырлаан камгалалым

чер-делегейниң ужу-кыдыынга четсин дээш,

Мен сени бүгү чоннарга чырык кылып каар мен » – деп чугаалаан.

7 Бүгү чоннарга бак көрдүрген, дорамчылаткан кижиге ,

чагырыкчыларының кулунга

Дээрги-Чаяакчы, Израильдиң ыдыктыг Камгалакчызы:

«Хааннар сени көргеш, туруп кээр,

нояннар сени көргеш, сөгүрүүр,

чүге дээрге сөзүнге шынчы Дээрги-Чаяакчы,

Израильдиң ыдыктыг Бурганы сени шилип алган-дыр» – дээн.

Израильдиң катап тургустунары

8 Дээрги-Чаяакчы мынча дээн:

«Таарымчалыг үеде сеңээ харыылаар мен,

камгалал хүнүнде дузалаар мен .

Сени камгалап-карактап турар мен,

сени дамчыштыр улус-чон-биле керээ чарар мен :

чуртту катап тургузар сен,

9 туттурган улуска: „Үнүңер!“ – дээр сен,

дүмбей караңгыда олурар улуска: „Хостуг силер!“ – дээр сен .

Чонум оруктар кыйыынга оъттаар чер тып аар,

бүгү тас тейлер безин оларга одар-белчиир апаар.

10 Олар аштавас-даа, суксавас-даа,

дендии изиг хүнден-даа качыгдавас .

Кээргей көрген Бурган оларны эдертип аппаргаш,

суг баштарынга чедире бээр .

11 Мээң бүгү дагларымны орук кылып каар мен,

Мээң оруктарым бедиктерге шөйлүр».

12 Көрүңер, ырактан улус кел чыдыр –

бир чамдыызы соңгу чүктен, өскелери – барыын чүктен ,

база чамдыызы – Синим деп черден .

13 Дээрлер, өөрүп-байырлаңар, чер-делегей, өөрүп-хөгле!

Даглар хөглүү-биле кыйгы салзын!

Дээрги-Чаяакчы Бодунуң чонун аргалап каан-дыр ,

Бодунуң хилинчек көрген улузунче кээргел-биле көрген-дир.

14 А ·Сион: «Дээрги-Чаяакчы мени каапкан-дыр.

Дээрги мени уттупкан-дыр» – деп бодап турган .

15 «Ие кижи бодунуң чаш төлүн уттур бе,

божуп алган төлүн кээргей бербес бе?

Херээжен кижи уттуптар болза безин,

Мен сени утпас мен!

16 Мен сени Бодумнуң адыштарымда шыйып, демдеглеп алдым,

сээң ханаларың кезээде Мээң сагыжымда.

17 Сээң ажы-төлүң бээр далаш-биле кел чыдар,

а сени үреп бузуп, хоозураткан улус моон чоруп тур.

18 Долгандыр топтап көрүп көр:

сээң хамык чурттакчыларың чыылгаш, сенче чедип кел чыдар-дыр .

Дириг Бодумнуң адым-биле даңгыраглап тур мен :

сен оларның шуптузун, каасталга-шимелде дег, аяннанып кедип аар сен,

олар-биле, келин кыс дег, шиметтинип аар сен.

19 Сээң чериң ээнзиреп, кижи чок арткан,

сээң чуртуң хоозурап калган турган,

ынчалза-даа ам ол чер-чурт бодунуң чурттакчыларынга дакпыш апаар,

а сени сыырып турганнар чоруй баар .

20 Биеэги ажы-төлүңнү чидирген сен,

ындыг-даа болза, ам-даа ажы-төлдүг болур сен.

Ол ажы-төлүң сеңээ: „Бо чер биске дыка дакпыш-тыр .

Чурттап болгу дег черден биске берип көр“ – дээр.

21 Сен ынчан „Оларны меңээ кым божуп берген чүвел?

Мен ажы-төлүмнү чидирдим, төл төрүвес апардым,

туттуруушкунга чурттап, аал-чурттан ыракка турдум.

Оларны кым өстүрүп кааныл?

Мен көңгүс чааскаан арткан болгай мен,

а олар кайыын келгенил?“ деп боданыр сен».

22 Дээрги-Бурган-Чаяакчы: «Көр даан,

Мен чоннарга холум-биле демдек көргүзейн,

Бодумнуң тугумну аймактарга көдүрейн –

олар сээң оолдарыңны кужактап алгаш, эккээр,

сээң кыстарыңны эктинге чүктеп эккээр .

23 Хааннар сээң азыраан адаларың,

оларның кадыннары – азырадыкчыларың болур.

Олар сээң мурнуңга черге чедир доңгайып, сөгүрүүр

база сээң буттарың баарында довуракты пактаар!

Сен ынчан Мени Дээрги-Чаяакчы деп

база Меңээ идегээр улустуң ады баксыравас деп

билип каар сен » – дээн.

24 Күштүг дайынчының олча-тывыжын хунаап ап болур бе,

түрлүг кижиниң тудуп алган улузун хостап ап болур бе?

25 Дээрги-Чаяакчы мынча дээн: «Ийе,

күштүг дайынчының тудуп алган улузун адырып болур,

түрлүг кижиниң олча-тывыжы хосталыр.

Сээң удурланыкчыларыңга Мен удурланыр мен ,

сээң ажы-төлүңнү Мен камгалаар мен!

26 Сени кызагдап турар улуска боттарының эът-бодун чиртир мен,

олар боттарының ханын ишкеш , арагадан дег, эзирип каар.

Бүгү улус Мени Дээрги-Чаяакчы деп,

сээң Камгалакчың, Хостакчың болгаш Иаковтуң күштүг Бурганы деп билип аар».

50

1 Дээрги-Чаяакчы мынча дээн:

«Мен силерниң иеңерге чарлыышкын чагаазы бижип бергеш,

үндүр сывырыпкан мен бе?

Мен силерни, өрем төлээр дээш, садыпкан мен бе?

Чок, боттарыңарның-на бачыттарыңар дээш силерни садыпкан,

боттарыңарның-на кем-бурууңар дээш иеңерни үндүр сывырыпкан!

2 Мен силерге чедип кээримге, чүге кым-даа чогул?

Мен кыйгырарымга, чүге кым-даа харыылавазыл?

Таанда-ла Мээң холум чолдайып, силерни хостап шыдавас апарган мен бе?

Азы Мээң күжүм четпестеп, силерни камгалап шыдавас бе?

Чаңгыс чемелеп алгыргаш-ла, далайны кургадып,

хемнер аккан черни ээн кургаг хову кылып шыдаар Бурган мен ;

балыктар суксаанындан өлүп,

суг чогундан ирип турар апаар.

3 Мен дээрни дүмбей караңгы-биле бүргеп турар мен ,

ол качыгдал хеви-биле шыптынган дег көстүр» .

Бурганның чалчазының дыңнангыры

4 Дээрги-Бурган-Чаяакчы меңээ чечен-мерген чугааны берген,

ынчангаш шаа төнген кижини сөс-биле деткип билир мен.

Эртенниң-не Ол мээң кулаамны,

өөреникчилер дег дыңназын дээш, дыңнаарынче албадап турар .

5 Дээрги-Бурган-Чаяакчы сөзүн мээң кулаамга чедирерге,

удурланмаан мен, аткаар баспаан мен.

6 Мен ооргамны соп турар улуска,

чаагымны – салымны чула тырткан улуска дөгеп берген мен;

дорамчылалдан, дүкпүден арным чажырбаан мен .

7 Дээрги-Бурган-Чаяакчы меңээ дузалап турар,

ынчангаш бак атка кирбес мен.

Ынчангаш арнымны кадыг даш дег кылып алдым ,

адым баксыравазын билир мен.

8 Мээң Агартыкчым чоокшулап келди!

Кым меңээ удурланырын диттип тур?

Шииткел черинге кады туруптаалы!

Кым мээң-биле чаргылдажыр деп тур?

Чанымга чедип келзин!

9 Дээрги-Бурган-Чаяакчы меңээ дузалап турар.

Кым мени буруудадып шыдаарыл?

Олар шупту үзүт-ховаганга чирткен хеп дег чиде бээр .

10 Силерниң араңарда кым Дээрги-Чаяакчыдан корткаш,

Ооң чалчазын тооп дыңнап турарыл?

Дүмбей караңгыда чоруп турар, чырыы чок кижи

Дээрги-Чаяакчының адынга идегезин, бодунуң Бурганынга ынанзын.

11 А от кыпсып, чалбыыштыг согуннар белеткеп турар улус –

силер шупту кыпсып алган согуннарыңар тудуп алгаш,

одуңарның чырыынче чоруңар!

Бурганның холунуң силер-биле кылыр чүвези бо-дур:

хилинчек көрүп өлүр силер!

Дээрги-Чаяакчы – Израильдиң Аргалакчызы

51

1 «Чөптүг-шынныы-биле чурттап, Дээрги-Чаяакчыже чүткүп турар улус,

Мени дыңнаңар!

Силерни чонуп кылган хаяже,

силерни казып ужулган хөрзүнче көрүңер –

2 силерниң адаңар Авраамче,

силерниң иеңер Сарраже көрүңер.

Кажан Авраамны кыйгырып алганымда, ол ажы-төл чок турган,

а Мен аңаа ачы-буян хайырлап,

хөй-ле үре-салгал берген мен .

3 Дээрги-Чаяакчы ·Сионну ыяап-ла аргалаар,

Ол ооң бүгү бузундуларын аргалаар ,

ээн кургаг ховуларын Эдем сесерлии ышкаш,

ээн черлерин – Дээрги-Чаяакчының сесерлии ышкаш кылып каар ;

Сионну өөрүшкү биле хөглел долар, алгаг-мактал ырлары дыңналыр.

4 Мээң чонум, Мени дыңна,

Мээң аймаам, Менче кулааң ээктир!

Мээң аксымдан хоойлу үнер,

Мээң чөптүг шииткелим бүгү чоннарга чырыткы апаар .

5 Мээң хайырлаан агартыышкыным кончуг дүрген чоокшулап кээр,

Мээң камгалалым чедип кээр .

Мээң холум чоннар аразынга чөптүг шииткелди боттандырар.

Ырак ортулуктарның чурттакчылары Меңээ ынанып,

Мээң күчү-күжүмге идегээр .

6 Дээрже көрүжүңер көдүрүңер,

ооң адаанда чаттылган черже көрүңер;

дээрлер ыш дег эстип тарай бээр,

а чер хеп дег элей бээр ,

ооң чурттакчылары хүлчүктер дег кырлып каар.

А Мээң чоруткан камгалалым кезээ мөңгеде турар,

Мээң хайырлаан агартыышкыным чиде бербес.

7 Чөптүг-шынныг чорук деп чүл ол дээрзин билир улус,

Мээң хоойлумну чүрээнде сиңирген чон , Мени дыңнаңар!

Улус силерни чемелээрге, кортпаңар,

бак сөглээрге, сүрээдевеңер .

8 Ол улус үзүт-ховаганга чирткен хеп ышкаш апаар;

курт чипкен дүк дег, олар чиде бээр .

А Мээң хайырлаан агартыышкыным кезээ мөңгеде артар,

Мээң чоруткан камгалалым салгалдан салгалче дамчыыр».

9 Оттуп кел, Дээрги-Чаяакчының холу, күчү-күштүг апарып көр!

Биеэги үеде дег, эрте-бурунгу салгалдар үезинде дег, оттуп кел.

Рахавты Сен одура шапкан эвес сен бе,

далайның моозун Сен өттүр шашкан эвес сен бе?

10 Өндүр улуг дүп чок далайны Сен кургаткан эвес сен бе,

хостаткан улус эртсин дээш, далайның ханы дүвүнге

Сен орук ажыткан эвес сен бе?

11 Дээрги-Чаяакчының камгалап каан улузу

·Сион дагже өөрүп-байырлаан алгы-кышкы-биле үнүп кээр,

оларның баштарынга мөңге өөрүшкү дээрбектелдир ораажып, каастаар.

Олар өөрүшкү биле хөглелди чедип алыр,

а качыгдал биле хараадал ырап чидер .

12 «Мен, чүгле Мен – сээң Аргалакчың мен .

Өлүр тынныг кижиден, оът-сиген ышкаш хуу-салымныг кижи амытандан

чүү дээш коргар сен?

13 Бодуңнуң Чаяакчыңны – дээрни хере чаткан,

черни үндезилээн Дээрги-Чаяакчыны уттупкаш,

сени узуткаар деп турар кызагдакчының килеңинден

үргүлчү коргуп чурттап чоруур-дур сен.

А ол килеңнээн кызагдакчы кайыл?

14 Дарлаткан кижи удавайн хостадыр, ол өлбес,

чевег-хөөрже кирбес база аъш-чемниг болур.

15 Мен – далайны хөлзедип, чалгыгларны шимээргедип турар ,

Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы деп аттыг Бурган-дыр мен!

16 Бодумнуң сөстеримни сээң аксы-дылың-биле чугаалап турар мен,

Бодумнуң холумнуң хөлегезинге сени хоргададып алган мен;

дээрни хере чадып, черни үндезилээн мен,

·Сионга: „Сен – Мээң чонум сен!“ – деп чугаалаан мен».

Дээрги-Чаяакчының килеңи соксаан

17 Оттуп кел, о Иерусалим, оттуп кел, туруп кел!

Дээрги-Чаяакчының килеңин куткан дашканы

Ооң холундан хүлээп алгаш, ижипкен сен,

арагалыг кундаганы доңгайтыр пактапкан сен .

18 Сээң божаан бүгү оолдарыңдан сени үдеп чедирер кижи чок;

сээң азыраан ажы-төлүңден сени холуңдан чедип аар кижи чок.

19 Ийи дакпыр айыыл-халап сени тавараан-дыр –

сени кым кээргээрил?

Хоозурал болгаш өлүм, аш-чут болгаш дайын-чаа!

Сени кым аргалаарыл?

20 Сээң ажы-төлүң харыксырап калгаш,

дузакка туттунган чээреннер дег,

бүгү кудумчулар белдирлеринде чыдарлар.

Олар Дээрги-Чаяакчының килеңин бүрүнү-биле көрүп эрткен –

сээң Бурганыңның чемелээшкини түрлүг!

21 Дыңнап көр, арага ишпээн-даа болза,

эзирик, хилинчек көрген хоорай!

22 Дээрги-Бурган-Чаяакчы Бодунуң чонунга болчуп турар.

Дээргиң: «Мен сээң холуңдан эзиртир ишкениң бо дашканы,

Мээң килеңимни куткан кундаганы, ап алдым ,

сен ам оон ыңай ишпес сен!

23 Сээң хилинчектекчилериң сеңээ:

„Доңгайып чыдывыт – сени кырлап эрте берээли!“ – дээш,

кудумчуга кылаштап турган дег,

сээң ооргаңны, чер ышкаш, кырлап чоруп турду!

Ам дашканы оларга хүлээдип бээр мен» – дээн.

Амыр-тайбың дугайында буянныг медээлер

52

1 Оттуп кел, о ·Сион, оттуп кел, күчү-күш кирип ал!

Иерусалим, ыдыктыг хоорай , каас-коя хевиң кедип ал!

Моон соңгаар чаңгыс-даа ·кыртыжадып демдектетпээн кижи

база ·арыг эвес кижи сенче кирбес .

2 Довурааң кактап каапкаш, көдүрлүп кел,

туттуруп алган Иерусалим!

Илчирбелерни мойнуңдан уштуп каавыт,

туттуруп алган ·Сион-кыс!

3 Дээрги-Чаяакчы: «Силерни төлевир албайн берипкен, ынчангаш акша-мөңгүн төлевейн хостаар» – дээн. 4 Оон Дээрги-Бурган-Чаяакчы мынча дээн: «Баштай Мээң чонум хары черге чурттаар дээш Египетче чорупкан. Ооң соонда Ассирия ону көңгүс хей черге кызып-кыйып турган. 5 А Мен ам чүнү канчаайн? – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. – Мээң чонумну төлевир бербейн тудуп алгаш барган, ооң чагырыкчылары ыглап-сыктап турар – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. – Мээң адым үргүлчү, хүннүң-не бак сөглеттирип турар! 6 Ынчангаш Мээң чонум Мээң адымны билип алыр; оларга „Бо – Мен мен!“ деп чугаалап турган Бурган – Мен дээрзин, үези кээрге, билип алырлар».

7 Даглар кезий буянныг медээ чедирип,

амыр-тайбыңны, камгалалды медеглеп,

ачылыг медээлер дамчыдып чоруп турар кижиниң ,

·Сионга: «Сээң Бурганың хааннап турар!» – деп турар кижиниң

базымнарының даажы кайгамчык-тыр .

8 Сээң доскуулчуларыңның үннери дыңналып тур.

Олар шупту өөрүшкүлүг алгыржы берди:

Дээрги-Чаяакчының Сионче эглип келгенин

караа-биле көрүп кааннар-дыр.

9 Иерусалимниң бузундулары, шупту кады ырлажып,

өөрүп-байырлаңар,

чүге дээрге Дээрги-Чаяакчы Бодунуң чонун аргалап ,

Иерусалимни хостаар-дыр!

10 Дээрги-Чаяакчы бүгү чоннар көрүп турда,

Бодунуң ыдыктыг күчү-күжүн көргүзер –

чер-делегейниң бүгү ужу-кыдыы бистиң Бурганывыстың камгалалды

канчаар хайырлаарын көрүп каар .

11 Чоруңар, чоруңар, Вавилондан үнүп чоруңар!

°Арыг эвес чүүлге дегбеңер!

Оон үне бериңер,

Дээрги-Чаяакчының өргээзиниң саваларын ап чоруур улус ,

арыг болуңар!

12 Ынчалза-даа далаш чок үнер, дезип маңнавас силер:

Дээрги-Чаяакчы силерниң мурнуңарга чоруур,

Израильдиң Бурганы силерни сооңардан үдеп, камгалаар .

Бурганның чалчазының хилинчээ болгаш тиилелгези

13 «Мээң чалчам чедиишкинниг болур,

ол өрү көдүрлүп, өндүр бедик болур!

14 Ооң арны үрелип, дүрзү-хевири баксырааш,

кижи-биле дөмейлешпес апарганда,

ооң хевир-шырайы кижи амытанныы дег эвес апарганда,

ону көрген хөй улус кайгап-харап турган.

15 Ол шак-ла ынчаар хөй чоннарны ам кайгадыр ,

хааннар безин ооң мурнунга аксын хаап аар .

Чүге дээрге олар кымның-даа оларга медеглел кылбаан чүвезин көрүп каар,

дыңнап көрбээн чүвезин билип аар ».

53

1 Бистен дыңнаан медээзинге кым бүзүрээнил,

Дээрги-Чаяакчының күчү-күжү кымга ажыттынганыл?

2 Дээрги-Чаяакчының чалчазы Ооң мурнунга өзүм ышкаш,

кургаг черден үнген дазыл ышкаш өзүп үнүп келген .

Ол чараш-каас-даа, өндүр-чаагай-даа эвес болган –

бис олче көрүнмээн-даа бис,

ооң хевир-дүрзүзүнде бисти хандыкшыдар хире чүү-даа чок болган.

3 Ону улус хүлээп албаан, бак көрген,

ол болза хилинчекти билген, човалаңга таварышкан кижи болган.

Ындыг кижини улус өскелээр –

бис ону бак көрүп, чүү деп-даа санавайн турган бис .

4 Харын ол бистиң човалаңывысты боду чүктеп,

бистиң хилинчээвисти бодунуу кылдыр ап алды .

А бис ооң кеземче, ялазын болгаш базындырганын көргеш,

ол бүгү Бургандан келген деп бодаан бис.

5 Ол бистиң бачыттарывыс дээш өттүр шаштырган,

бистиң кем-буруувус дээш бастыртып алган;

аңаа онаашкан кеземче биске амыр-тайбыңны эккелген,

ооң балыгларының ачызында экирээн бис .

6 Бис шупту хойлар ышкаш азып ,

кижи бүрүзү бодунуң оруу-биле тоо быдарай берген турган бис,

а Дээрги-Чаяакчы ону бистиң шуптувустуң бачыттарывыс дээш кезеткен.

7 Ол эттедип-соктуруп, дорамчылаткан,

ынчалза-даа чүве ыыттаваан,

дөгерери-биле аппар чыдар дөтпе-хураган дег ,

дүгүн кыргыыр дээн хойнуң үн үндүрбези дег,

ол аксын ажытпаан .

8 Ону тудуп хоругдааш, шиидип каан.

Ооң үре-салгалының дугайында кым чугаалап шыдаарыл?

Дириглер оранынга ону амылыг арттырбаан,

мээң чонумнуң кем-буруузу дээш ол ялалаткан.

9 Ол кемниг херек үүлгетпээн-даа болза,

ооң аксы-сөзүнде меге чүве чок-даа болза ,

ону бузуттуглар-биле кады ажаап каан.

Ооң чевег-кую бай кижинии-биле кожаланчак болган .

10 Дээрги-Чаяакчының күзел-соруун ёзугаар ону човалаңче чыгап,

хилинчекке таварыштырган.

Бурган ооң амы-тынын өргүл кылып каан болгаш,

ол бодунуң үре-салгалын көөр,

назы-харын узадып аар

база Дээрги-Чаяакчының күзел-соруун чедиишкинниг күүседир.

11 Ол сагыш-сеткили шагзырадыр ажылдаан соонда,

чырыкты көрүп каар, билип алган чүвези дээш сеткили ханар.

«Мээң чөптүг-шынныг чалчам хөй улусту агартып ,

оларның бачыттарын боду чүктээр .

12 Ынчангаш Мен аңаа өндүр улуглар аразынга үлүг бээр мен,

ол күштүглер-биле олча-тывыш үлежир.

Чүге дээрге ол бодун өлүмге боду хүлээдип,

кем-херек үүлгедикчизи деп санаттырган болгаш,

хөй улустуң бачыдын боду чүктеп,

кем-херек үүлгедикчилери дээш ээрежип дилээн-дир».

Израильди Өөнүң ээзи дедир хүлээп аар

54

1 «Үре-төл чок, божуп көрбээн херээжен, өөрүп-байырла!

Дыңзыдыр ырла, өөрүшкүлүг алгыр, эъди аарып көрбээн херээжен!

Ашактыг херээженге көөрде,

кагдырыпкан херээженниң ажы-төлү хөй боор-дур! – деп,

Дээрги-Чаяакчы чугаалаан. –

2 Чадырыңның турар черин калбартып ал,

чурттаар чериңниң шывыгларын херип ал;

бодуңну кызагдава, хендирлерни узадыр шөйүп,

өргеннерни быжыглап ал!

3 Сээң ээлээн черлериң оң-даа, солагай-даа талаже шөйлүр,

сээң үре-салгалың өске чоннарның черлерин эжелеп ап,

ээн кагдынган хоорайларынга чурттай бээр.

4 Кортпайн көр, бак атка кирбес сен;

сүрээдевейн көр, дорамчылатпас сен!

Аныяк шааңда адың баксырап турганын уттуптар сен,

дулгуяк туруңда, адың бужартаанын сагынмас сен!

5 Чүге дээрге сээң Чаяакчың – сээң Өөң ээзи-дир ,

Ооң ады – Аг-шериглиг Дээрги-Чаяакчы!

Ол, Израильдиң ыдыктыг Бурганы – сээң Камгалакчың-дыр,

Ооң ады – бүгү чер-делегейниң Бурганы.

6 Дээрги-Чаяакчы сени, кагдырган, сагыш-сеткили муңгараан кадайын дег,

аныяанда ап алгаш, оон каапкан кадайын дег , кыйгырып аар –

деп, Бурганың чугаалаан. –

7 Мен сени хензиг үеде каапкан мен,

оон өндүр улуг кээргелим-биле дедир хүлээп аар мен .

8 Килеңим кыптыгарга, Мен сенден хензиг када хая көрнү берген мен,

ынчалза-даа мөңге энерелим-биле өршээр мен – деп,

Дээрги-Чаяакчы, сээң Камгалакчың чугаалаан. –

9 Бо чүүл болза Нойнуң үезинде болганы дег чүүл-дүр:

Нойнуң суг халавы чер-делегейже дедир келбес деп даңгыраглаан мен ,

а ам сенче моон соңгаар килеңневезимни,

моон соңгаар сеңээ кыжанмазымны даңгыраглап тур мен.

10 Даглар-даа туружундан шимчей бээр, тейлер-даа божаңнай бээр,

а Мээң энерелим кажан-даа сенден адырылбас,

Мээң сээң-биле чарганым эп-найырал керээзи

кажан-даа божаңнавас – деп, сени кээргеп турар Дээрги-Чаяакчы чугаалаан. –

11 О, бастыртып алган, шуурганнарга силгиткен, аргалал чок хоорай!

Көр даан, Мен сээң даштарыңны бирюзага,

сээң үндезиниңни – сапфирлерге салыр мен.

12 Сээң суургаларыңны рубиннерден,

сээң хаалгаңны – бериллден,

сээң бүгү ханаларыңны – эртине даштардан кылыр мен.

13 Сээң бүгү чурттакчыларың Дээрги-Чаяакчыдан өөредиг алыр ,

оларны өндүр улуг-чаагай чорук манап турар.

14 Сен чөптүг-шынныг чорукка үндезилеттинер сен;

дарлал деп чүве билбес боор сен – коргар чүвең чок боор.

Коргуушкун көрбес сен – ол сенче чагдавас.

15 Бир эвес кандыг-бир кижи сенче халдаар болза,

ол Мээң ыткан кижим эвес боор;

сенче халдаан кижи сеңээ аштырып аар.

16 Көстерни чалбыышталдыр үрүп, бодунуң сорулгазын чедип аар дээш

ок-чепсек соп кылып турар дарганны Мен чаяап кагдым.

Хоозурал эккээр узуткакчыны база Мен чаяап кагдым.

17 Ынчалза-даа сенче углаан кандыг-даа ок-чепсек тиилелгеге чедирбес,

шииткел черинге сени буруудаткан кижи бүрүзүнүң шынныг эвезин көргүзер сен .

Дээрги-Чаяакчының чалчаларының алыр үлүү ындыг болур.

Мен оларны Бодум агартыр мен!»

Дээрги-Чаяакчының медеглээн чүвези ол-дур.

Кижиниң сеткил ханыышкыны – Бурганда

55

1 «Кагып-суксаан бүгү улус, сугга чедип келиңер!

Акша-мөңгүнүңер чок-даа болза,

чедип келгеш, тараадан ап алыңар, чиңер!

Келгеш, арага биле сүттен ап алыңар –

акша-мөңгүн төлевейн, халаска алыңар!

2 Аъш-чем боор харык чок чүве дээш

чүге акша-мөңгүн төлеп турар силер?

Кижи тоттурбас чүве дээш

чүге күш-ажылыңар төлевирин берип турар силер?

Мени топтап дыңнаңар, ынчан эки аъш-чем чиир силер,

чаагай чемге сеткилиңер ханар .

3 Кулааңар ээктирип, Меңээ чедип келиңер,

амы-тынныг артар дээш дыңнаңар.

Мен силер-биле мөңге чагыг-керээ чарар мен ,

Давид хаанга аазаан Мээң ынаныштыг энерелимни

силерге хайырлаар мен .

4 Давидти чоннарга херечи база чоннарның

·баштыңы болгаш чагырыкчызы кылып кагдым.

5 Билбезиң чоннарны сен бодуңга кыйгырып аар сен,

сени билбес турган чоннар сенче далаш-биле чедип кээр .

Олар Дээрги-Чаяакчы Бурганың дээш,

Израильдиң ыдыктыг Бурганы дээш чедип кээр,

чүге дээрге Ол сени алдаржыдар».

6 Дээрги-Чаяакчыны амдыызында дилеп тып ап болур турда,

Олче чүткүңер!

Ол амдыызында чоок турда, Ону кыйгырып алыңар!

7 Бузуттуг кижи бодунуң оруундан,

бачыттыг кижи – бодунуң кара сагыжындан ойталазын;

олар Дээрги-Чаяакчыже ээлзиннер – Ол оларны кээргээр,

Бурганывысче ээлзиннер – Ооң өршээли элбек болгай.

8 «Мээң бодалдарым – силерниң бодалдарыңар эвес,

силерниң оруктарыңар – Мээң оруктарым эвес – деп,

Дээрги-Чаяакчы медеглээн. –

9 Дээрниң черден кайы хире бедии дег,

Мээң оруктарым биле бодалдарым

силерниң оруктарыңар биле бодалдарыңардан ол хире бедик .

10 Дээрден баткан чаъс биле хар дедир ээлбейн,

чажар үрезин, чиир далган-тараа берзин дээш,

черни суггарып, ол чер үнүштү төрүп

база өстүрүп шыдаар кылып каары дег,

11 Мээң аксымдан үнген сөс база күүсеттинмээн шаанда ,

Менче дедир ээлбес.

Ол сөс Мээң күзел-соруумну күүседир,

Мээң кылзын дээш айбылап чорудупканым бүгү чүүлдү боттандырар.

12 Мээң чонум, өөрүшкүлүг үнүп чоруптар силер,

амыр-тайбың-биле силерни салып чорудуптар.

Даглар, тейлер силерниң мурнуңарга ырлап хөглээр,

хову-шөлде бүгү ыяштар силерге адыш часкаар .

13 Тенниг чадаң үнүш орнунга чойганнар өзүп үнер,

шагар-оът орнунга – шивилер өзүп үнер .

Ол бүгү Дээрги-Чаяакчыны алдаржыдары-биле болур,

мөңге, чиде бербес бадыткал демдээ апаар».

Бүгү улус Дээрги-Чаяакчыга каттыжып ап болур

56

1 Дээрги-Чаяакчы: «Чөптүг болуңар, шынныг чүведен кылыңар!

Мээң камгалалым удавайн чедип кээр,

Мээң чорутканым агартыышкын удавайн ажыттынар .

2 Амыр-дыш хүнүн сагыңар ,

ону бужартатпаңар база бузут үүлгетпес дээш,

холуңар тыртып чоруңар.

Ынчаар кылып чоруур кижи,

ол бүгүнү шыңгыы сагып чоруур кижи амытан

амыр-чыргалдыг болур» – дээн.

3 Дээрги-Чаяакчыга каттыжып келген даштыкы кижи :

«Дээрги-Чаяакчы мени Бодунуң чонундан шуут аңгылап кааптар» – дивезин.

База ·акталаткан кижи: «Мен кургап калган ыяш мен» – дивезин .

4 Чүге дээрге Дээрги-Чаяакчы мынча дээн:

«Меңээ тураскааткан амыр-дыш хүннерин сагып чоруур,

Меңээ тааржыр чүүлдү шилип алыр,

Мээң чагыымны ыяк күүседир ·акталаткан кижилерге

5 Мен Бодумнуң өргээмге, ооң ханаларының иштинге

алдар-атты, турар черни бээр мен,

ол болза оолдуг-кыстыг боорундан-даа эки болур;

демги кижилерге чиде бербес мөңге ат-алдарны хайырлаар мен.

6 Бир эвес Дээрги-Чаяакчыга каттыжып келген даштыкы улус

Мээң чалчаларым апарган, Меңээ бараан бооп чоруур,

Мээң адымга ынак, амыр-дыш хүнүн сагып чоруур,

ону бужартатпас болгаш Мээң чагыымны күүседип турар болза,

7 Мен оларны Бодумнуң ыдыктыг даамче эккеп,

Менче ыткан мөргүлдер өргээзинге

оларга өөрүшкүнү хайырлаар мен .

Меңээ өргүл салыр бедигээшке

оларның бүрүн өрттедир болгаш өске-даа өргүлдери

Меңээ таарымчалыг болур.

Мээң өргээм бүгү чоннарның мөргүл өргээзи деп адаттырар ».

8 Бодунуң черинден үндүр сывыртаткан израиль чонну

чыып турар Дээрги-Бурган-Чаяакчы:

«Мында чыып каан улуска немей,

Мен бээр өскелерни-даа чыып эккээр мен» – деп медеглээн .

Бузуттуг улусту буруудатканы

9 Черлик аң-мең, бээр келгеш, дойлап чиңер,

эзим-арганың аң-меңи, бээр келиңер!

10 Мында доскуулчулар – согур, угаан чок,

олар шупту – үнү чок, ээрип шыдавас ыттар-дыр.

Шөлээн удумзурап чыдар, удуурунга аажок ынак болгайлар.

11 Тодар деп чүве билбес, чазый ыттар-дыр.

Олар – сарыыл чок чагырыкчылар-дыр,

кайызы-даа бодунуң ажыын хараар-дыр .

12 «Бээр келиңер – деп турлар, –

арагадан кудуп берейн, эзиртир ижээли!

Даартагы хүннү база бөгүнгү хүн дег эрттирээли,

мага хандыр хөглеп аалы! »

57

1 «Чөптүг-шынныг улус өлүп каарга,

оларны кым-даа херекке албас.

Бурганга бердинген улус амы-тынындан чарлырга,

чөптүг-шынныг кижи айыыл-халаптан

адырлып турары ол дээрзин кым-даа билбес,

2 ол кижи амыр-дышты чедип алыр!

Дорт орук-биле бар чыткан улус хөөрже киргеш, дыштаныр .

3 А силер – караң көрнүр кадайның ажы-төлү,

самыыраан кижи биле самыын-садар херээженниң үре-салгалы ,

чоокшулап келиңер!

4 Кымны дорамчылап тур силер,

кымны аас-дыл-биле нүгүлдеп тур силер?

Силер бачыттың төлдери, мегениң үре-салгалы-дыр силер!

5 Саглагар ыяш чанынга-ла,

бурганнарыңар-биле самыыраашкыныңар хайныга бээр.

Шынааларга, хаялар чарыктарынга

ажы-төлүңерни өргүлге салып турар силер .

6 Израиль чон, дамырактарның хоюг даштары – сээң үлүүң;

олар, ылап-ла олар, сээң шилип алган дүрзү-бурганнарың апарган.

Сен оларга арага өргүлү чажып, далган-тараа өргүлү кылып турар сен.

Ынчап турганың соонда, Мээң сагыжым оожургаар бе?

7 Бедик, улуг-чаагай дагларга сен самыырап дойлаар сен,

ынаар үнгеш, өргүлдериң кылып турар сен.

8 Эжииң артында, эргин ындында дүрзү тургузуп алдың.

Меңээ өскерилгеш, чанагаштанып,

орун-дөжээңче үнүп, ону калбартыр дөжеп,

аңаа кады чыдарынга туралыг улузуң-биле дугурушкаш,

оларның алды-үстүнче харамдыгып көрүп турдуң .

9 Молох бурганга кээп, аңаа олива үзү эккеп,

чаагай чыттыг айдызаар чүүлдериң харам чокка чарыгдап келдиң.

Бодуңнуң элчиннериңни ырадыр чорудуп,

оларны өлүглер оранынче безин бадырып турдуң.

10 Үр дилээшкиннериңден бодуң могап-шылааш-даа,

„Хей чүве!“ дивээн сен,

харын күзээшкиниң улам хайныгып,

шыдал-күжүң немежип турду.

11 Сен кымдан коргуп, сүрээдей бердиң,

чүге Меңээ өскерилдиң?

Сен Мени сагынмадың, Мээң дугайымда бодавадың.

Мен үр-ле ыыттавайн келдим ,

ынчангаш ам Менден кортпазың ол бе?

12 Мен сээң чөптүг-шынныг дээр ажыл-херектериңни сойгалаар мен,

олар сеңээ ажык-дуза көргүспес.

13 Дуза дилеп кышкырарыңга,

имилээн хөй дүрзүлериң-не сени камгалазын!

Оларның шуптузун хат алгаш баар, салгын тарадыр шааптар.

А Менден хоргадал алган улус чер-чуртту өнчү кылдыр алыр

база Мээң ыдыктыг даамны ээлээр».

Бачыдын билинген улустуң аргалалы

14 Бурган: «Орукту кылып, белеткеңер,

Мээң чонумнуң оруунда моондактарны ап кааптыңар!» – деп чугаалаан.

15 Өндүр бедик, Дээди Өрүкү, Мөңге амыдыраан,

Ады ыдыктыг Бурган мынча дээн:

«Мен ыдыктыг бедикте турар мен,

ындыг-даа болза, качыгдаан, сагыш-сеткили томаараан улус-биле кады мен:

томаараан улустуң сагыш-сеткилин сергедир мен,

качыгдааннарның чүректерин омакшыдар мен .

16 Улус-биле кезээ мөңгеде чаргылдажып турбас мен ,

Мээң килеңим төнчү чок болбас,

оон башка оларның сүлдези Мээң мурнумга харыксырап каар,

Мээң чаяап кааным амылыглар харыксырап каар.

17 Мен оларже бачыттыг ажык-кончаа сүргени дээш килеңнээн мен,

оларны кезедип, хорадаанымдан хая көрнүп турдум,

а олар боттарының оруунче катап база эглип турду.

18 Мен оларның чүнү үүлгедип турарын көрүп тур мен,

оларны дөмей-ле экиртир мен!

Оларны Бодум эдертир мен,

оларның качыгдап ыглашкан улузун аргалап ,

19 аксы-дылынче мактал сөзүн киирер мен.

Ыракта-даа, чоокта-даа улуска – амыр-тайбың, амыр-тайбың! – деп,

Дээрги-Чаяакчы чугаалаан . – Мен оларны экиртир мен!»

20 Ынчалза-даа бузуттуглар оожургап шыдавас,

чалгыглары хайнып-мөөрээн далай дег,

эрикче малгаш-довураан үндүр чалгып чыдар.

21 Бурганым: «Бак-бузуттугларга амыр-тайбың турбас!» – деп чугаалаан .

Бурганның мурнунга шынныы-биле томаарыыры

58

1 «Үнүң шаа-биле кышкыр, алгы-кышкың тыртпа;

труба эткен ышкаш дыңзыдыр алгыр.

Мээң чонумнуң кем-буруузун,

Иаковтуң үре-салгалының бачыдын сойгала!

2 Олар Менче хүннүң-не чүткүп,

Мээң оруктарымны билип алыксап тур –

чөптүү-биле чурттап, бодунуң Бурганының дүрүм-хоойлузун

кагбайн чоруур чон дег,

олар Менден чөптүг шиитпирлер дилеп ап,

Бурганче чоокшулаарын күзеп тур.

3 „Чүге шээрлээшкинивисти көрбес сен? – деп, олар чугаалап тур. –

Чүге боттарывысты шеглээшкин-биле томаартканывысты эскербес сен?!“

Силер ·шээрленир хүнүңерде-даа боттарыңарның күзел-сорууңарга башкартып,

бүгү хөлечиктериңерни кызагдаар-дыр силер.

4 Шээрленип турар үеңерде алгыш-кырыш, адааннажыышкын көвүдээр-дир,

улусту чудурук-биле хайыра чок эттеп-согар-дыр силер.

Ынчаар шээрленип туруңарда,

силерниң чалынган үнүңерни бедиктерге дыңнавас-даа!

5 Мээң күзеп турарым шээрлээшкин,

кижиниң бодун томаартыр хүнү ындыг боор чүве бе?

Силер хыыргыыш ышкаш, бажын доңгайтырын,

хүл кырынга самдар хептиг чыдарын шээрлээшкин деп,

Дээрги-Чаяакчының сеткилинге кирер хүн деп адаар силер бе?

6 Мээң күзеп турарым шээрлээшкин мындыг:

чөптүг эвес хоругдаттырган кижиден кинчини адырыңар,

ооң мойнунда дөңгүнү уштуп кааптыңар!

Дарлаткан улусту хостаңар ,

кандыг-даа дөңгүнү узуткаңар!

7 Аштаан кижи-биле аъш-чемиң үлеш,

улчуп чоруур ядамыктарны бажыңыңга тургузуп ал.

Хеп чок кижи көрзүңзе, хепкерип каг,

ха-дуңмаңдан хагдынма .

8 Ынчаар кылыр болзуңза, сеңээ чырык, хаяа ышкаш, чырып кээр ,

сен дүрген экириир сен.

Сээң чөптүг-шынныг чорууң сээң мурнуңга чоруур ,

а Дээрги-Чаяакчының өндүр чырыы

сээң сооңдан үдеп, камгалаар .

9 Ынчаар кылыр болзуңза, сен Дээрги-Чаяакчыны кыйгырарыңга,

Ол харыылаар,

дуза дилеп кыйгы салырыңга, „Мында мен!“ деп харыылаар.

Бодуңда бар кандыг-даа дөңгүнү узуткап кааптар болзуңза,

салааң-биле айтырын база нүгүлдээрин соксадыр болзуңза,

10 аштаан кижиге аъш-чемиң хайырлаар болзуңза,

хилинчектенген кижиниң хереглээн чүвезин хандырып бээр болзуңза,

сеңээ караңгыда чырык чырып кээр, сээң дүмбейиң дал дүъш дег апаар.

11 Дээрги-Чаяакчы сени кезээде эдертип баштаар.

Кургап калган черлерге безин хереглээн чүвең-биле Ол сени хандырар,

мага-бодуңну быжыктырар.

Сен суггарып каан сесерлик дег ,

суу төнмес суг бажы дег апаар сен .

12 Эрте-бурунгу бузундулар орнунга хоорайларны катап тудар сен,

эрткен үениң тудугларын катап тургузар сен .

Сеңээ „Бузулган ханаларның катап тургузукчузу,

улус чурттаар кудумчуларның катап тудукчузу“ деп аттарны тыпсыр.

13 Бир эвес сен амыр-дыш хүнүн будуң-биле таптай баспас болзуңза,

Мээң ыдыктыг хүнүмде сагыжыңга кирген-не чүве кылып турбас болзуңза,

бир эвес амыр-дыш хүнүн тааланчыг деп санаар,

Дээрги-Чаяакчының ол ыдыктыг хүнүн „Хүндүткелдиг хүн“ деп адаар болзуңза

база бодуңнуң хүннүң-не кылыр ажыл-херээңден,

сагыжыңга кирген-не чүведен, хоозун чугаадан ойталап,

амыр-дыш хүнүн сагыыр болзуңза ,

14 Дээрги-Чаяакчы дээш өөрүп, таалаар сен!

Мен сени черниң бедигээштеринче үндүрүп ,

Иаков өгбеңден салгап алган чериңге сени дойладыр мен».

Дээрги-Чаяакчының аксындан үнген сөстер ол-дур.

Бачыттың Бурган биле чонну аңгылааны

59

1 Дээрги-Чаяакчының холу чолдая бербээн , ол камгалап шыдаар,

Ооң кулаа кадый бербээн – дыңнап турар.

2 Ынчалза-даа кем-бурууңар силерни Бурганыңардан аңгылады ,

бачыттарыңар дээш, Ол силерден хая көрнү берип, силерни дыңнавайн тур .

3 Силерниң холуңар ханга борашкан, салааларыңар бачытка борашкан,

аксыңар меге чүве чугаалаар, дылыңар бак чүве чулчуруур-дур .

4 Кым-даа шииткел черинге чөптүг чорукче кыйгырбайн турар,

кым-даа шынныы-биле чаргылдашпайн турар:

улус хоозун барымдааларга ынанып, меге чүве чугаалап,

хай-бачыт ботталдырып, бузут-бак төрүп турар .

5 Олар чуургаларын чазылгыже баскан чыланнар дег,

дузаан аргаан ээремчиктер дег – ол чуургаларны чипкен кижи өлүп каар,

а бир эвес чуура базыпкан болза – шагар чылан союп үнүп кээр.

6 Оларның ээремчииниң дузаандан хеп аргыттынмас ,

олар кылып алган чүвези-биле бодун шып шыдавас.

Оларның ажыл-херектери – кем-буруулуг,

оларның холдары күчүлел кылып турар.

7 Оларның буттары бузут үүлгедир дээнде – дүрген,

буруу чок кижиниң ханын төгер дээнде – далаш ;

оларның сагыжы кара,

оларның эрткен оруктарынга хоозурал биле өлүм-чидим артып каар.

8 Олар тайбың деп чүве билбес,

оларның оруктарында чөптүг чорук чок;

оларның оруу ыргак-дагыр,

олап чоруп турар бүгү улус амыр-тайбың билбес.

9 Ынчангаш шын шииткел бистен ырак-тыр,

чөптүг чорук биске четпээн-дир.

Чырып кээрин манап турдувус, ынчалза-даа кайда-даа дүмбей караңгы-дыр,

чырыкты манап турдувус, ынчалза-даа караңгыда улчуп чор бис.

10 Согурлар дег, хана суйбап чоруп тур бис,

караа көрбес улус дег, суйбаттынып, орук дилеп чор бис .

Дүъште, имиртиңде дег, илдигер-дир бис,

кадык-шыырак улус аразында өлүглер дег-дир бис.

11 Бис шупту адыглар дег алгырар-дыр бис,

көге-бугалар дег човууртаар-дыр бис .

Чөптүг шииткелди манап турдувус, а ол чок-тур,

камгалалды манап турдувус – а ол бистен ырак-тыр.

12 Чүге дээрге Сээң мурнуңга кем-буруувус хөй санныг,

бачыттарывыс бисти сойгалап турар.

Кем-буруувус үргүлчү бис-биле кады,

бузудувусту билир бис –

13 Дээрги-Чаяакчыга өскерлип, Ооң мурнунга үймээн үндүрүп турдувус,

Бурганывысты эдереринден ойталадывыс,

дарлаашкын биле тура халыышкын кылып,

меге чүве бодап ап база чугаалап турдувус.

14 Шын шииткел үндүр кыстырткан,

чөптүг чорук ыракта турар.

Алыс шын төп шөлде тептиге берген,

шынчы чорук чедип кээп шыдавас.

15 Алыс шын бисте чок-тур,

бузуттан чайлай берген кижи үптеттирип аар-дыр.

Дээрги-Чаяакчы чөптүг чорук чогун көрүп кааш, таарзынмайн барган.

16 Ол көөрге, ындыг байдалды өскертир дээн кым-даа чок боорга ,

кайгап-харай берген. Ындыг болганда,

Ооң Бодунуң күчү-күжү Аңаа тиилелгени шаңнаар ,

Ооң чөптүг чоруу Аңаа деткимче болур .

17 Ол чөптүг-шынныг чорукту, куяк хеп дег, кедип алыр,

бажынга камгалалдың куяк бөргүн кедип алыр ;

Ол өжээн негээшкининиң хевин кедип,

хорадаан сагыжы-биле, тон-биле дег, шугланып алыр.

18 Улустуң ажыл-херектерин ёзугаар Ол кеземче онаар:

дайзыннарынче Ооң килеңи халдаар,

өжээтеннерин Ооң өжээн негээшкини манап турар,

ырак ортулуктарның чурттакчыларынга Ол чогуур кеземче онаар!

19 Барыын чүкте улус Дээрги-Чаяакчының адындан коргар,

чөөн чүкте улус алдарлыг Ону хүндүлээр.

Бир эвес дайзын хем дег хөме кээр болза,

Дээрги-Чаяакчының тыныжы ону сывырып чорудуптар.

20 «·Сионга, бачыдын билинген Иаковтуң салгалынга Камгалакчы

чедип кээр – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. –

21 Мээң силер-биле чарар чагыг-керээм бо-дур – деп, Дээрги-Чаяакчы чугаалаан. –

Мээң Сүлдем кезээде силерниң араңарга турар;

силерни чугаалаар кылып кааным Мээң сөстерим амдыгааштан эгелээш,

кезээ мөңгеде аксыңардан черле дүшпезин,

силерниң ажы-төлүңерниң, оларның үре-салгалының аксындан база дүшпезин!»

Дээрги-Чаяакчының чугаалаан чүвези ол-дур.

Иерусалимниң келир үедеги алдары

60

1 «Көдүрлүп кел, чыры, чүге дээрге сээң чырыың кыва берген,

өндүр-чаагай Дээрги-Чаяакчы сээң кырыңда чайынналып тур!

2 Чер-делегейни караңгы шыва ап,

өске чоннарны дүмбей хөме ап турар ,

а сээң кырыңда Дээрги-Чаяакчы көстүп келген,

Ооң өндүр чырыы сээң кырыңда чырып үнүп келген.

3 Сээң чырыыңче чоннар чыглыр ,

хааннар сээң чырыткылыг хаяаңче чедип кээр .

4 Долгандыр топтап көрем: олар шупту чыглып, сенче кел чыдыр .

Сээң оолдарың ырактан сээң кыстарыңны холунда көдүрүп алган ээп кээр .

5 Ынчан сен ол бүгүнү көргеш, өөрүп-байырлаар сен,

чүрээң хөлзеп, тиккиледир согар,

чүге дээрге сеңээ далай ындындан эртине-байлакты эккеп бээр,

чоннарның байлаан сеңээ чедире бээр .

6 Сээң чериңни эңдерик тевелер,

мадиан болгаш эфа аймактарның бодаганнары шыва аптар.

Шеваның бүгү чурттакчылары сеңээ келгеш,

алдынын, чаагай чыттыг чүүлдерин эккеп бээр

база Дээрги-Чаяакчыны алгап-мактаар.

7 Кедар аймактың бүгү сүрүг малын сеңээ бөлүп бээр,

навайот черниң кошкарлары сеңээ бараан болур :

олар Мээң өргүл салыр бедигээжимге Меңээ тааржыр өргүл болур.

Мен Бодумнуң алдарлыг өргээмни алдаржыдар мен!

8 Бо кымнарыл? Олар дээрге булуттар ышкаш ужуп чоруур,

көге-бугалар ышкаш, уяларынче ужуп бар чыдар улус-тур .

9 Ырак ортулуктарның чурттакчылары Меңээ идегеп турар ,

бир дугаарында Фарсистен корабльдар эжиндирип кел чыдыр ,

олар ырактан сээң ажы-төлүңнү, оларның алдын-мөңгүнүн

сөөртүп эккел чыдыр.

Олар Дээрги-Чаяакчы Бурганың дээш,

Израильдиң ыдыктыг Бурганы дээш чедип кээр,

чүге дээрге Ол сени алдаржыдар-дыр.

10 Даштыкы улус сээң ханаларыңны катап тудар,

оларның хааннары сеңээ бараан болур .

Килеңнээш, сени чылча шаап-даа кагзымза,

ээ көрүнгеш, сени кээргеп тур мен.

11 Сээң эжик-хаалгаң кезээде ажык турар,

чоннарның эртине-байлаан, оларның хааннарын сеңээ эккелзин дээш,

хаалгаңны дүне-даа, хүндүс-даа дүкчүп-хагбас .

12 Сеңээ бараан боорун күзевээн чон азы күрүне узуткаттырар,

ындыг чоннарның чер-чурту бүрүнү-биле ээнзиреп каар .

13 Ливан дагларының каас-чаражы сээңии апаар:

шиви, чойган, пөш болгаш хады!

Мээң ыдыктыг черимни олар каастаар;

Бодумнуң будум салыр черимни алдаржыдар мен.

14 Сени дарлап турган улустуң үре-салгалы

сээң мурнуңга дис кырынга мөгеер,

сени бак көрүп турган бүгү улус буттарыңче сөгүрүп кээп дүжер ;

сени Дээрги-Чаяакчының хоорайы деп,

Израильдиң ыдыктыг Бурганының ·Сион хоорайы деп адаар .

15 Улус сени каапкан, көөр хөңнү чок турду,

олар шупту сени оюп эртип турду.

Ам Мен сени кезээ мөңгеде өндүр-чаагай кылып каар мен,

улус сен дээш салгалдан салгал дамчып өөрүүр.

16 Сен бүгү чоннарның сүдүн ижер сен,

хааннар сени эмзирип азыраар .

Мени Дээрги-Чаяакчы, сээң Камгалакчың,

Хостакчың болгаш Иаковтуң күштүг Бурганы деп билип аар сен.

17 Чес орнунга Мен сеңээ алдын эккеп бээр мен,

демир орнунга – мөңгүн, ыяш орнунга – хүлер,

даш орнунга – демир эккеп бээр мен.

Амыр-тайбыңны сээң башкарыкчың,

чөптүг чорукту – чагырыкчың кылып каар мен.

18 Ам сээң чериңге күчүлел дугайында,

сээң чуртуң девискээринге – хоозурал болгаш өлүм-чидим дугайында

дыңналбас апаар .

Бодуңнуң ханаларыңны Камгалал деп,

хаалгаңны Мактал деп адап аар сен.

19 Ам сеңээ хүндүс хүн херели херек чок,

дүне – ай чырыы херек чок;

Дээрги-Чаяакчы Боду сеңээ мөңге чырык апаар,

Бурганың сээң чайынналчак чырыың апаар .

20 Сээң хүнүң ам ашпас, сээң айың ам эргижиреп читпес –

Дээрги-Чаяакчы сеңээ мөңге чырык апаар,

сээң качыгдалың хүннери төнер .

21 Сээң чонуң бүрүнү-биле чөптүг-шынныг улус апаар,

чер-чуртту кезээ мөңгеде ээлеп чурттаар .

Олар – Мээң олуртуп кааным өзүм-дүр ,

Мээң холумнуң Бодумну алдаржыдар чаяалгазы-дыр.

22 Оларның эң бичезинден муң кижи укталыр,

эң чөгенчиинден – эңдерик чон укталыр.

Мен, Дээрги-Чаяакчы, үези кээрге,

ону боттандырарынче далажыр мен».

Хосталга дугайында буянныг медээ

61

1 Дээрги-Бурган-Чаяакчының Сүлдези мени бүргээн-дир –

Ол мени түрегдээннерге буянныг медээни дыңнатсын дээш шилип чаап каан!

Ол мени сеткил-чүрээ муңгараан улусту экиртсин дээш,

туттурганнарга хосталганы,

хоругдаттырганнарга адырлып хосталырын чарлазын дээш ;

2 Дээрги-Чаяакчының өршээлиниң чылы

база Бурганывыстың өжээн негээр хүнү келгенин медээлеп,

качыгдаан бүгү улусту аргалазын дээш ;

3 ·Сион дээш качыгдаан улусче сагыш салып,

оларга хүл орнунга каас оваадайны,

качыгдал орнунга – чаагай чыттыг үстү,

муңгагдаан сагыш орнунга – макталдың хевин берзин дээш чоруткан.

Улус Бурганның чонунуң дугайында

«Олар Дээрги-Чаяакчы Боду олурткан быжыг дөстүг ыяштар дег ;

олар чөптүг боорга, Дээрги-Чаяакчы оларны дамчыштыр

алдаржып турар» деп чугаалажыр.

4 Олар эрте-бурунгу бузундулар орнунга

хоорайларны катап тудар,

шаг шаанда хоозураан хоорайларны катап тургузар ,

эрткен салгалдар үезинден бээр хоозурап калган чыткан,

үрелип бузулган хоорайларны чаартып тудар.

5 Даштыкы улус силерниң мал-маганыңарны кадарар,

өскээртен келген улус силерниң чериңерге

тараачыннар болгаш виноград ажаакчылары бооп ажылдаар.

6 А силер Дээрги-Чаяакчының бараалгакчылары деп адаттырар силер ,

Бурганывыска бараан болган улус деп силерни адаар.

Өске чоннарның байлаа силерге ажык-кончаа бээр ,

оларның алдар-ады силерже шилчип кээр.

7 Эрткен үеде бак атка киргениңер дээш,

ийи дакпыр шаңнал алыр силер .

Дорамчылалды көрүп эрткеш,

боттарыңарның чериңер дээш өөрүп-байырлаар силер,

боттарыңарның чуртуңарга ийи дакпыр хувааглыг чер алыр силер ,

мөңге өөрүшкү силерни манап турар.

8 «Чүге дээрге Мен, Дээрги-Чаяакчы, чөптүг чорукка ынак мен ,

үптээшкинге база дерзии чорукка хөңнүм чок.

Мен чонумну ак сеткилдии-биле шаңнаар мен,

олар-биле мөңге керээ чарар мен .

9 Оларның үре-салгалы чоннар аразынга ат-сураглыг болур,

оларның салгакчылары аймактар аразынга алдаржыыр.

Ол чонну көрген бүгү улус

Дээрги-Чаяакчы оларга ачы-буян хайырлаан дээрзин билип алыр ».

10 Дээрги-Чаяакчы дээш аажок өөрүп тур мен,

Бурганым дээш сеткилим байырлап тур,

чүге дээрге Ол меңээ камгалалды хеп дег

база агартыышкынны тон дег кедирип каан –

ол хептер душтук оол биле душтук кыстың

каасталгалары дег кайгамчык чараш .

11 Чер – бодунуң өзүмнерин,

сесерлик – тараан үрезиннерни өстүрүп үндүрери дег,

Дээрги-Бурган-Чаяакчы агартыышкын биле макталды

бүгү чоннар мурнунга өстүрүп үндүрер.

Иерусалимниң чаа ады

62

1 «·Сионну бодааш, ыыттавайн барбас мен,

Иерусалимни бодааш, оожургавас мен!

Ооң алган агартыышкыны хаяа ышкаш,

ооң камгалалы – чырыткы ышкаш

чырып келбээн шаанда, оожургавас мен!

2 Бүгү чоннар сээң агартыышкыныңны,

хааннар шупту сээң каас-чаражыңны көрүп каар;

сен чаа ат-биле адаттырар сен,

Дээрги-Чаяакчы Боду сеңээ ол атты тыпсыр .

3 Дээрги-Чаяакчының холунда каас-чараш одага,

Бурганыңның холунда – хаанның оваадайы апаар сен .

4 Улус ам сени „Кагдырган“ деп адавас ,

сээң чериңни „Ээнзирээн“ дивес.

Харын сени „Тааланчыг“ дээр,

а сээң чериңни „Ээленген“ дээр ,

чүге дээрге сен Дээрги-Чаяакчыга тааланчыг-дыр сен,

сээң чериң ээ чок артпас-тыр.

5 Аныяк оолдуң аныяк кыс-биле өгленчип,

өгнүң ээзи апаары дег,

сээң чонуң база сени ээлеп алыр.

Душтук оолдуң душтуу кыс дээш өөрүүрү дег,

сээң Бурганың сен дээш өөрүүр .

6 Иерусалим, сээң ханаларыңга Мен таңныылдарны тургузуп каар мен,

хүндүс-даа, дүне-даа оларның ыыды дыңналыр».

Дээрги-Чаяакчының адын кыйгырып турар улус,

ыыт чок барбаңар!

7 Иерусалимни Ол катап үндезилеп тургузуп,

ону чер-делегейге алдаржыдып кагбаан шаанда,

Аңаа амыр-дыш бербеңер!

8 Дээрги-Чаяакчы Бодунуң оң холун,

Бодунуң күчүлүг холун көдүргеш:

«Моон соңгаар сээң дайзыннарыңга далган-тарааңны чиртпес мен ,

даштыкы улус сээң бүдүрүп алган арагаңны ишпес!

9 Дүжүт ажаап турган улус боттары оозун чип,

Дээрги-Чаяакчыны алгап-мактаар, виноград ажаап турган улус

арагазын боттары Мээң ыдыктыг өргээмниң мурнунга ижер» – деп даңгыраглаан.

10 Хаалга таварып үнүңер-ле, үнүңер,

чонга оруктан белеткеңер!

Орукту дескилеп, ажыдыңар, даштарны чайладыңар,

аймактарга туктан көдүрүңер!

11 Дыңнаңар, Дээрги-Чаяакчы чер-делегейниң ужу-кыдыынга чедир:

«·Сион-кыска: „Камгалакчың кел чыдыр!

Көр даан, Ооң хайырлаар шаңналы холунда-дыр! “ – деп чугаалаңар» – деп чарлап тур.

12 Сээң улузуңну «Ыдыктыг чон»,

«Дээрги-Чаяакчы хостаан улус» деп адаар.

А сени «Күзенчиг» деп, «Кагдынмаан хоорай» деп адаар.

Чоннардан өжээн негээшкининиң хүнү

63

1 Эдом черден кел чыдар, Восора хоорайдан кел чыдар

кызыл хептиг кымыл ол?

Каас-коя хеп кеткен, Бодунуң өндүр улуг күчү-күжү-биле

кылаштап олурар кымыл ол?

«Ол – Мен-дир мен – чөптүг-шынныг сөстер медеглеп турар,

камгалап шыдаар күчү-күштүг Мен-дир мен».

2 Чүге Сээң кеткен хевиң,

оңгарда виноград сы баскан кижинии дег, кызыл өңнүгүл?

3 «Мен оңгарга чааскаан чимис сы базып турдум,

бүгү чоннардан кым-даа Меңээ дузалап, кады турбады.

Мен оларны килеңнээш, сы базып,

хорадааш, таптап турдум ;

оларның ханы Мээң хевимче чаштап турду,

Бодумнуң кеткен хевимни ханга борап алдым.

4 Дайзындан өжээн негээр хүнүм Мээң чүрээмде доктааттынган,

чонумну хостаар үе келген.

5 Мен көөрүмге, дузалакчы чок болду!

Кайгап калдым – Меңээ дөмек болур кижи чок болду!

Ынчангаш Мээң Бодумнуң күчү-күжүм тиилелгени шаңнады,

Мээң хорадаан сагыжым Мени деткиди!

6 Килеңнээш, Мен чоннарны таптай базып турдум,

хорадааш, оларны эзиртир ижиртип , ханын черже төп турдум ».

Энерелдиг Адазынга чоннуң мөргүлү

7 Дээрги-Чаяакчының энерелдиин, Ооң макталга төлептиин

сактып кээр мен.

Дээрги-Чаяакчы бис дээш өндүр улуг ачы-буян кылган,

израиль чонувуска Бодунуң ээ-хайыразын,

аажок улуг энерелин көргүскен.

8 Ол: «Бо – Мээң чонум-дур, Мени мегелевес ажы-төлүм-дүр!» – дээн.

Ол оларның Камгалакчызы апарган,

9 оларның бүгү качыгдалын үлежип келген ,

Ооң төлээзи оларны камгалап турган .

Бодунуң ынакшылы болгаш ээ-хайыразы-биле Ол оларны хостааш,

бүгү эрте-бурунгу үеде холунга көдүрүп чораан.

10 Ынчалза-даа олар тура халааш,

Ооң ыдыктыг Сүлдезин хомудадыптарга ,

Ол оларның дайзыны апаргаш, олар-биле дайылдажып турган.

11 Ынчан Ооң чону эрте-бурунгу үени, Моисейниң үезин сактып келген –

Бодунуң сүрүүн кадарчылары-биле кады

далайдан үндүре берген Бурган кайыл ,

чонунга Бодунуң ыдыктыг Сүлдезин хайырлаан Бурган кайыл,

12 Бодунуң күчү-күштүг холу-биле Моисейни чедип алгаш чораан,

Бодун кезээ мөңгеде алдаржыдып,

чонунуң мурнунда сугну ийи чара аңгылапкан ,

13 ону далайның дүвү-биле кежире берген Бурган кайыл?

Чон, ховуда аът ышкаш, тептикпейн барган,

14 Дээрги-Чаяакчының Сүлдези чонну,

шынааже бадып бар чыткан сүрүг малды дег,

амыр-дыш черинге эккелген.

Бодуңнуң адыңны алдаржыдар дээш,

чонуңну ынчаар эдертип бар чыткан сен.

15 Дээрден куду алзы көрем,

Бодуңнуң ыдыктыг болгаш алдарлыг чурттаар чериңден көрүп көрем!

Сээң хүннээчел сагыжың болгаш күчү-күжүң кайыл?

Бодуңнуң улуг ээ-хайыраң биле кээргелиңни биске көргүспес апардың.

16 Сен – бистиң Адавыс сен!

Авраам бисти билир хөңнү чок-даа болгай-ла,

Иаков бисти хүлээп көрүксевейн-даа баргай-ла,

ынчалза-даа Сен, Дээрги-Чаяакчы – бистиң Адавыс сен;

эрте шагдан бээр Сээң адың – «Камгалакчывыс» болгай.

17 Чүге, о Дээрги-Чаяакчы, Бодуңнуң оруктарыңдан бисти астыктырып,

Сенден кортпас кылдыр чүректеривисти чөрүүледип тур сен?

Сээң чалчаларың дээш, Сээң үлүүң болур бо аймактар дээш,

эглип кээп көрем!

18 Сээң ыдыктыг чонуң бодунуң черин үр ээлеведи –

ам ыдыктыг өргээңни дайзыннарывыс таптай базып тур.

19 Бис ам Сээң кажан-даа чагырбайн чорааның чоннар дег,

Сеңээ хамаарышпас улус дег апардывыс .

64

1 О, бир эвес Сен дээрни чара тырткаш, дүжүп келген болзуңза!

Ынчан даглар Сээң мурнуңга сирилеп, эстир ийик –

2 от чээргенни ынчаар кыпсып, сугну хайындырыптар.

Дайзыннарың Сээң адыңны билип алзын дээш, дүжүп кел!

Бүгү чоннар Сээң мурнуңга сирилезин!

3 Бистиң идегевээнивис түрлүг херектерни кылып турдуң.

Сен дүжүп кээриңге, даглар Сээң мурнуңга сирилеп, эстип турду!

4 Сенден өске кандыг-бир бурган аңаа идегеп турар улуска

ындыг чүве кылганын эрте шагдан бээр

кым-даа дыңнаваан, кым-даа көрбээн .

5 Чөптүг-шынныг чорукту өөрүшкүлүг кылып,

Сээң оруктарың истеп, Сени сактып турар кижини

Сен Бодуң уткуп үнүп кээп турар сен .

Ынчалза-даа бис шагдан бээр бачыт үүлгедип туруп бээривиске,

Сен килеңней бердиң. Камгалал ап шыдаар бис бе?!

6 Бис шупту ·арыг эвес чүүлдер дег апардывыс,

бистиң бүгү эки херектеривис хирленип, бужартаан хеп дег.

Бис шупту бүрүлер дег оңуп тур бис,

бачыттарывыс бисти хат ышкаш хадып алгаш баар-дыр .

7 Кым-даа Сээң адыңны адап, кыйгырбас-тыр ,

кым-даа Сени эдерерин кызытпас-тыр.

Сен бистен хая көрнүп,

бисти боттарывыстың бачыттарывыстың эргезинге хүлээдип бердиң.

8 Ындыг турбуже, Дээрги-Чаяакчы, Сен – бистиң Адавыс сен ,

бис – дой бис, а Сен – дой сава кылыкчызы сен .

Бис шупту – Сээң холуңнуң кылыглары бис.

9 О, Дээрги-Чаяакчы, хөлүн эрттир килеңневейн көрем,

бистиң бачыттарывысты кезээ мөңгеде сагынмам!

Көрүп көр даан: бис шупту Сээң чонуң ышкажыл бис!

10 Сээң ыдыктыг хоорайларың ээн кургаг хову апарган,

·Сион – ээн кургаг хову, Иерусалим – чурттакчы чок чер апарган.

11 Бистиң алдарлыг ыдыктыг өргээвис –

ада-өгбевистиң Сени алгап-мактап турган чери –

өрттенип калган .

Үнелээривис бүгү чүве бузундулар бооп хуула берген.

12 Таанда-ла Сен ооң соонда безин

биске кээргелиң көргүспес сен бе, Дээрги-Чаяакчы?

Таанда-ла ыыттавайн эрттирип, бисти хөлүн эрттир кезедир сен бе?

Бурганның эки, бак улусту ылгай көөрү

65

1 «Мени айтырбаан улуска ажыттынган мен;

Менче чүткүвээн улус Мени тып алган.

Мээң адым адап, кыйгырбаан чонга: „Мында мен, мында!“ – деп чугааладым.

2 Мен хүннү бадыр чагырга билбес чонче,

боттарының бодал-сагыжын эдерип,

бак оруктар-биле чоруп турар улусче холум сунуп турдум .

3 Олар Мени үргүлчү арнымга-ла дорамчылап турар,

дүрзү-бурганнарга ыдыктыг дээн сесерликтеринге өргүл салып,

оларга тууйбудан кылган бедигээштерге артыш кыпсып турар,

4 дүне чевег-куйларда, чажыт черлерде караң көрнүп турар,

хаван эъди чиир ,

савазынга ·арыг эвес быдаа хайындырып, кудуп ижер,

5 өске улуска: „Менден ырадыр тур,

оон башка мээң ыдыктыым сенче шилчий бээр“ – дээр улус-тур.

Олар, ыжы карак өер өшпестээн от дег,

Мени хорададып турар.

6 Оларның шииткелин Мээң мурнумда бижип каан .

Ыыттавайн барбас мен, оларның боттарының бачыттары дээш

база ада-өгбезиниң бачыттары дээш, оларга кеземче онаар мен – деп,

Дээрги-Чаяакчы чугаалаан. –

Олар дагларга айдызаар өргүл кылып,

тейлерге Мени бужар байдалга таварыштырып турган болгай!

Биеэги үүлгедиглери дээш,

Мен оларга бүрүнү-биле кеземче хемчээп бээр мен!»

8 Дээрги-Чаяакчы мынча дээн:

«Виноград салбаанда чулук артып калган болза,

улус: „Аңаа хора чедирбе, ол ам-даа ачы-дузалыг-дыр“ – дээр.

Мен база ынчаар кылыр мен:

Бодумнуң чалчаларымны бодааш,

чонумну бүрүнү-биле узуткавас мен .

9 Мен Израильден үре-салгалды өстүрер мен,

Иудеяны – Мээң даглыг чуртумну ээлээр салгакчылар артып каар;

ону Мээң шилип алган улузум салгап алыр,

аңаа Мээң чалчаларым чурттаар.

10 Менче чүткүп турар чонумга

Шарон оргулаажы – хойлар оъттаар одар-белчиир,

Ахор шынаа – бода мал дыштанып чыдар чер болур .

11 А силерниң – Дээрги-Чаяакчыдан ойталаан,

Мээң ыдыктыг даамны уттупкан,

салым-чол бурганынга аъш-чем белеткеп салып,

арагалыг дашка сунуп турар улустуң –

12 салым-чолуңарны Мен тодарадып каан мен:

хылыш силерни өлүрүп каар,

силер шупту дискек кырынга олура, кыра шаштырып аар силер!

Чүге дээрге Мен кыйгырып турдум, а силер харыылавадыңар,

Мен чугаалап турдум, а силер дыңнавадыңар .

Мээң бузуттуг деп санаарым чүве үүлгедип,

Мээң сеткилимге кирбес чүве шилип алдыңар».

13 Ынчангаш Дээрги-Бурган-Чаяакчы мынча дээн:

«Мээң чалчаларым чемненир, а силер аштаар силер;

Мээң чалчаларым ижер, а силер кагып-суксаар силер ;

14 Мээң чалчаларым өөрүүр, а силер бак атка кирер силер!

Мээң чалчаларым өөрүп-байырлаар,

оларның чүректерин хөглээшкин бүргээр,

а силер чүрээңерде качыгдалга алзып, човууртаар силер,

аажок муңгарааш, ыглап-сыктаар силер .

15 Силерниң аттарыңар Мээң шилип алган улузумга

каргыш бооп артар .

Дээрги-Бурган-Чаяакчы силерни өлүмге хүлээдир,

а Бодунуң чалчаларынга өске ат тыпсыр .

16 Ынчан чер кырында алгаг-йөрээшкин кылып турар кижи бүрүзү

сөзүнге шынчы Бурганның адын ажыглаар;

чер кырында даңгырак берген кижи бүрүзү

сөзүнге шынчы Бурганның ады-биле даңгыраглаар .

Чүге дээрге биеэги качыгдалдар уттундурган,

олар ам Мээң көрүжүм мурнунда артпаан-дыр.

Бурганның чаа чаяалгазы

17 Көрүңер, Мен чаа дээр биле чаа черни чаяар деп тур мен ,

биеэде турган чүве моон соңгаар сагышка артпас, угаанга кирбес .

18 Мээң чаяар чүүлдерим дээш өөрүп-байырлаңар,

кезээ мөңгеде хөглеңер!

Мээң чаяарым Иерусалимни байырлал долар,

ооң чонун – өөрүшкү бүргээр.

19 Мен Иерусалим дээш өөрүп-хөглээр мен,

чонум дээш өөрүп-байырлаар мен;

аңаа ам кажан-даа ыы-сыы, уё-човуур дыңналбас .

20 Аңаа моон соңгаар чаш ажы-төл өлүп кырылбас,

бодунуң назынын бүрүнү-биле чурттаваан шаанда,

чаңгыс-даа кырган кижи өлбес.

Кайы-бир кижи чүс харлыында өлүп калган болза,

аныяанда калган деп санаттырар,

а чүс хар чедир чурттаваан кижини каргаттырган деп санаар .

21 Улус-чон бажыңнар тудуп алгаш, аңаа боттары чурттаар.

Олар тарып алган чимизин боттары чиир .

22 Оларның тудуп каан бажыңнарынга хары улус

чурттаар деп чүве моон соңгаар турбас.

Оларның тарып каан ыяштарының чимизин хары улус

чиир деп чүве турбас.

Мээң чонум ыяштар дег үр чурттаар .

Мээң шилип алган улузум холу-биле кылган бүгү чүвезин

боттары үр үеде ажыглаар.

23 Олар үре-түңнел чок ажылдавас,

оларның ажы-төлү төрүттүнгеш, айыыл-халапка алыспас .

Олар Дээрги-Чаяакчының ачы-буянын алган чон болур –

олар боттары, оларның үре-салгалы-даа!

24 Олар Мени кыйгырар мурнунда-ла, Мен харыылаар мен;

олар чугаазын төндүрбээнде-ле, Мен дыңнап кааптар мен .

25 Бөрү биле хураган кады оъттаар,

арзылаң шары ышкаш сиген чиир ,

а чыланның чеми довурак-доозун бооп артар .

Мээң бүгү ыдыктыг даамга кым-даа узуткаашкын кылбас,

хора чедирбес апаар ».

Дээрги-Чаяакчының чугаалаан чүвези ол-дур.

Шииткел болгаш идегел

66

1 Дээрги-Чаяакчы мынча дээн:

«Дээр – Мээң дүжүлгем, чер – бут салыр ширтээм!

Меңээ кандыг өргээ тудуп берип шыдаар силер ,

Мээң дыштаныр черим каяа туруп боорул?

2 Ол бүгүнү Мээң холум чаяап кылган,

ол бүгү ынчаар тыптып келген – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. –

Мээң ээ көрнүр улузум бо-дур:

томаараан, сагыш-сеткили муңгагдаан болгаш

Мээң сөзүмден сүрээдеп турар улус .

3 А бузуттуг боду-ла , шары өргүп турар кижи –

кижи өлүрүп турар кижиге дөмей,

хураган дөгергеш, өргүп турар кижи –

ыт мойну сыйып турар кижиге дөмей,

далган-тараа өргүлү кылып турар кижи –

хаван ханы өргүп турар кижиге дөмей,

чаагай чыттыг чүүлдер кыпсып турар кижи –

дүрзү-бурганга мөргүп турар кижиге дөмей .

Ындыглар – оруктарын боттары шилип алган,

боттарының чүдек-бужар чүүлдеринге ынак улус-тур.

4 Мен база Бодумнуң шилилгем кылыр мен:

оларны хилинчекке таварыштырып,

оларже коргар чүвезин ыдар мен .

Чүге дээрге Мен кыйгырып турумда, кым-даа харыылавады,

Мен чугаалап турумда, кым-даа дыңнавады .

Олар Мээң бузуттуг деп санаарым чүве үүлгедип,

Мээң сеткилимге кирбес чүве шилип алдылар».

5 Дээрги-Чаяакчының сөзүнден сүрээдеп турар улус, Ооң сөзүн дыңнаңар:

«Силерни көөр хөңнү чок

база силерни Мээң адым ужун үндүр сывырып турар ха-дуңмаңар:

„Дээрги-Чаяакчы Бодун алдаржытсын, Ол силерни өөртсүн, а бис көрээли!“ – дээн.

Ынчалза-даа олар бак атка кирер.

6 Дыңнаңар, хоорайда шимээн үнүп,

Бурганның өргээзинде дааш-шимээн дыңналып тур!

Дээрги-Чаяакчы Бодунуң дайзыннарынга чогуур кеземче онаап, шимээргеп тур.

7 Божуушкун хилинчээ көрбейн чыткаш-ла, Иерусалим божуп алган,

эъди аарываан хирезинде-ле, оол божуп алган .

8 Кым ындыг чүве дугайында дыңнааныл, ындыг чүвени көргенил?

Чурт чаңгыс хүн дургузунда төрүттүнер бе,

чон хензиг үе иштинде чырык черге көстүп кээр бе?

А ·Сион-кыс эъди аарып эгелээн дораан-на, оолдарын божуп алды!

9 Божуурунга чедиргеш, божуттурбайн баар мен бе? – деп,

Дээрги-Чаяакчы чугаалап тур. –

Таанда-ла Мен божуур күштү хайырлааш,

херээжен кижиниң хырнын дуглап каар мен бе? – деп,

Бурганың чугаалаан. –

10 Иерусалимге ынак бүгү улус, ооң-биле кады хөглеңер,

ол дээш өөрүп-байырлаңар!

Ооң ажыын ажып ыглап турган бүгү улус,

ам ооң-биле кады өөрүңер!

11 Силер ооң аргалал бээр эмиглерин ээп, тодар силер,

ооң сүткүр эмиглерин таалал-биле ээп, чемненир силер».

12 Дээрги-Чаяакчы: «Мен Иерусалимге

чаагай чорукту хем ышкаш чорудуп бээр мен,

өске чоннарның байлаа, терең суг дег, ону хөме алыр!

Иерусалим ам силерни эмиглери-биле чемгерер ,

холунга көдүрүп чоруур, хойнунга олурткаш, чассыдар.

13 Мен силерни, ие кижиниң чаш төлүн аргалааны дег, аргалаар мен,

Иерусалимге аргалал алыр силер! » – дээн.

14 Ону көрүп кааш, чүректериңер өөрүүр,

чаа үнген оът-сиген ышкаш чечектелир силер.

Дээрги-Чаяакчының күчү-күжү Ооң чалчаларынга ажыттынар,

а килеңи дайзыннарынга удур кыптыгар.

15 Дээрги-Чаяакчы отка бүргедипкен чедип кээр ,

Ооң ·дайынчы тергелери казыргы дег боор .

Ооң өжээн негээшкини килеңниг, Ооң түрлүг кыйгызы оттуң чалбыыжы-ла!

16 Дээрги-Чаяакчы от-биле, Бодунуң хылыжы-биле

бүгү кижи төрелгетенге шииткелин боттандырар,

Ооң кыргып-хыдаан улузу хөй болур .

17 «Бодун ыдыктап, арыглап алгаш,

ыдыктыг деп санаттырар сесерликтерже соңнуг-мурнуг кирип турар улус,

хаван эъди, күскелер болгаш өске-даа чүдек-бужар амытаннар чиир улус

шупту өлүп каар – деп, Дээрги-Чаяакчы медеглээн. –

18 Мен оларның ажыл-херектерин, бодалдарын билир мен.

Бүгү чоннарны, аймактарны чыыр дээш чоруптар мен .

Олар чедип келгеш, Мээң өндүр чырыымны көрүп каар.

19 Мен оларның аразынга көскү демдек көргүзер мен.

Олардан дириг арткан улустуң чамдыызын өске чоннарже:

Фарсис, Ливия болгаш ча адыгжылары чурттап турар Лидияже, Тувал болгаш Иаванче –

Мээң дугайымда дыңнаваан, Мээң өндүр чырыымны көрбээн

ырак черлерже чорудуптар мен.

Олар ол чоннарга Мээң алдарымны медээлээр.

20 Ынчан олар бүгү чоннар аразындан силерниң бүгү ха-дуңмаңарны

·чуузалар, тергелерге олурткаш,

аъттар, элчигеннер болгаш тевелерге мундургаш,

Мээң ыдыктыг даамче, Иерусалимче,

Дээрги-Чаяакчыга белек кылдыр эккээр – деп, Дээрги-Чаяакчы чугаалаан. –

Бүгү чоннар улузу израильчилерни,

Дээрги-Чаяакчының өргээзинге израильчилерниң ·арыг саваларда

далган-тараа өргүлүн эккээри дег, эккээр .

21 Оларның чамдыызын мен Бодумнуң

бараалгакчыларым болгаш левиттер кылып аар мен ».

Дээрги-Чаяакчының чугаалаан чүвези ол-дур.

22 «Мээң чаяарым чаа дээр биле чаа черниң кезээде Мээң мурнумга турары дег,

силерниң үре-салгалыңар болгаш адыңар кезээде артып каар – деп,

Дээрги-Чаяакчы медеглээн. –

23 Ай чаазы кээрге-ле, амыр-дыш хүнү кээрге-ле,

бүгү кижи төрелгетен Меңээ мөгеер дээш кээп турар апаар – деп,

Дээрги-Чаяакчы чугаалаан. –

24 А өргээмден үнүп тура, улус Меңээ удур

үймээн үндүргеннерниң мөчү-сөөгүн көрүп каар;

оларны курттар-даа, өшпес от-даа кезээ шагда чиир ,

олар бүгү кижи төрелгетенге ческинчиг болур».