Ruum

1

1 Oo su kosusulodan minolak so bandar Ruum, iri kosomodan nu Kinoringan om pinaau Niyo sumiliw nu lobuw songapan Niyo. Aku, si Paulus poowit nu surat iitu nai so kou. Aku yo po uripon ni Yisus Kristus, om pinili’ aku yo nu Kinoringan ourug nu pinongoorapan potuturan nu Abar Owarong kiat so Iyo. 2 Abar Owarong oono, olaid-o nijanji nu Kinoringan nu niposurat Niyo nu poo’abar Niyo nu gulu ri so Buuk nu Kinoringan. 3 Ono yo po Abar Owarong oono nga suat so si Yisus, Anak nu Kinoringan om Tuhan toko. Mongowaid nu lobuw, Anak-o po oono solusuk ni Raja Daud, 4 nga mongowaid nu Kinoringan, Iyo yo po Anak nu Kinoringan. Om oilaan toko nu bana-bana ya nu Anak Iyo nu Kinoringan kiat so kuasa maayo, iri niintolang so kinoluli’an Niyo kiat so pinotoyan-i. 5 Kinoringan-o su minonuu’ so si Yisus nu mongurug so aku nu pinongoorapan Niyo. Moingin Iyo ong mutangar aku maid nu kuasa kiat so Iyo mongingol nu lobuw okon ko Yaudi poimaid so si Kristus om mongowaid nu pontudukan Niyo. 6 Kou pona nai so Ruum nga pinaau-a nu Kinoringan ourug nu songapan ni Yisus Kristus. 7 Mindamo aku so Kinoringan, Amo toko, om so si Yisus Kristus, nu d’ado ya pupus mongoborakat so kou om posanang nu inawo muyu. 8 Gulu po, mongunsopot aku so Kinoringan suat so gogoma’on ni Yisus Kristus so kou, so’ kiawi’ lobuw so siombo-ombo ya nokorongou-o nu poimaid kou so si Kristus. 9 Oilaan-a nu Kinoringan nu dadan aku mogdu’a suat so kou, so’ otoroido ya inawo ku mugogoma’on potuturan nu Abar Owarong suat so Anak Niyo. 10 Mindamo aku ya so Iyo su lila’an aku Niyo mongondaa so kou. 11 Ono yo ko’ mokisosambat aku so kou mongobaagi’ nu borakat nitaak so aku nu Atod nu Kinoringan, su’ opiot koimaidan muyu so Iyo. 12 Tomod ku yo po, pagka nopoimaid toko yo so si Kristus, mutotabang toko sono om koorati nu gama’ maid nu pontudukan ni Kristus. Indadi, koputotabang toko sono nu koimaidan toko. 13 Oo su kosusulodan ku, moingin aku ong oilaan muyu nu dadan aku mokipopongondaa so kou, nga dai aku ya kolombus-lombus so’ d’ado kotodirian ku. Mokipopongaabar aku suat so si Kristus nai so kou, tayon ku ong lobuw okon ko Yaudi nai poimaid so Iyo, soko winaal ku so lobuw okon ko Yaudi so tontong wokon. 14 Sinuu’ aku nu Kinoringan potuturan nu abar suat so si Kristus so kiawi’ bansa, kiat-o so lobuw kiakal kumoo yo so lobuw tokodon nu d’ado akal, om so lobuw oilo om dai oilo. 15 Ono yo ko’ moingin aku sobana potuturan nu Abar Owarong oono nai so kou so Ruum. 16 Oilaan ku sono nu owarong bana ong nituturan ku Abar Owarong oono, so’ bang poimaid lobuw nu ono, momakai Kinoringan nu kuasa maayo Niyo monapul so iyo kiat so koraayan, sampai kopuwarong sono so Kinoringan. Kai yo lobuw Yaudi su togna nokorongou nu Abar Owarong oono om kosiono tu norongou muyu, lobuw okon ko Yaudi. 17 Abar Owarong oono yo su pinakai nu Kinoringan pointolang so toko ong onu koo gama’ toko kopuwarong so Iyo, ono yo subai poimaid so Iyo musingkolaid. Soko iri nokosurat so Buuk nu Kinoringan nu, “Iri yo po lobuw poimaid so Kinoringan kopuwarong koimbagu so Iyo om kikowiawan musingkolaid,” koo ri. 18 Kiat so surga nopointolang-o Kinoringan nu sobana ko mungot Iyo nu kogoyaan oraai nu lobuw om dai mongorumat so Iyo. Pagka oraai kogoyaan nosiro, dai nosiro kodapat poimaid nu pontudukan obana. 19 Otoop ong oinsaadan nu Kinoringan lobuw oono, so’ onu yo po kogoyaan sobana Niyo, iri oilaan-a, otolang-o so inawo nosiro, so’ Iyo yo su nopointolang nu ono so nosiro. 20 Pudi pona dai osiowan Kinoringan, nga kiat so kinowongunan Niyo nu wonuo tu, kopomikir-a nosiro suat so Iyo sampai oorotian sono nosiro kogoyaan Niyo kiat so piningwaalan Niyo no. Kiat so piningwaalan Niyo, oilaan nosiro nu obana ya nu kuwai Iyo, om Iyo yo su Kinoringan. 21 Insan oilaan-o nosiro nu kuwai ya Kinoringan, om oilaan nosiro nu otoop ong orumaton Iyo, nga kakal-a dai nosiro mongorumat so Iyo. Om dai ya mongunsopot nosiro so Iyo suat so koworongan Niyo so nosiro. Ala’ nai’ mowong-lowong pomikiran nosiro sampai dai yo sono moilo popupinig nu musuat om dai musuat waalon. 22 Musingkoilo-oilo nosiro, nga sobana yo olowong pomikiran. 23 Kiat nu ono, miningkoyod sono nosiro mongusaa’ nu Kinoringan, iri miau musingkolaid, om mongusaa’ nu tinindobuw, iri winaal-waal om kaanggid-anggid nu lobuw nu matoi-a, bombolog, kulos-kulos opat akod, om lulumoloi. 24 Na, pagka soko ono koolowong nosiro, dai yo sono poduli’on nu Kinoringan, om momaal nosiro nu onu-onu ya osaim om koiyu’-iyu’ mongowaid nu koinginan kondiri. 25 Dai poimaid nosiro nu onu yo po obana suat so Kinoringan, nga poimaid nu onu yo po owudut. Orumaton om usaa’on nosiro piningwaalan Niyo, nga dai nosiro orumaton om usaa’on Kinoringan, ono minomaal so nosiro no, ampa Iyo yo su otoop royowon musingkolaid. 26 Pagka dai nosiro momadul nu Kinoringan, pinotuudan sono Niyo nosiro momaal nu koinginan nu oraai sobana. Ongo woinoi dai yo sono mondot so kusoi, nga so inong woinoi. 27 Om soko ono ya pudi kusoi. Mingkoyod nosiro mondot so woinoi nga so inong kusoi. Om pagka dadan nosiro momaal nu ono, ukumon nosiro nu Kinoringan musuat nu koraayan nosiro no. 28 Pagka sobana ko dai moingin nosiro poimaid nu onu yo po obana suat so Kinoringan, laiwan sono nosiro nu Kinoringan tayon ong kopongowaid nu pomikiran kondiri nu olowong sampai momaal nosiro nu sobana ko dai otoop waalon. 29 Ado pikir-pikiron nosiro sondiang ko koraayan om kogoyaan oraai. Odoot nosiro om dadan mongindoraai nu lobuw. Mokimurindi nosiro om moomatoi. Musisiwal nosiro om mongoburunsut. Mononsara’ nosiro nu lobuw om mongolimut. 30 Musisimbaal nosiro om mongobisig nu Kinoringan om pobaba’ nu lobuw wokon. Musingkaayo-ayo nosiro om moilo nosiro sobana momuroti nu koraayan wagu. Dai mongowaid nosiro nu ponuu’an nu ino amo. 31 Dai nosiro opikiran ong onu koompusan nu koraayan nosiro. Dai tumanon nosiro onu yo po nijanji nosiro ri. Pudi ong songsuku-sakat, nga dai ya poduli’on nosiro. Dai nosiro monabang nu lobuw mokitabang so nosiro. 32 Oilaan-o nosiro nu bang dai mingkoyod momaal nu koraayan soko ono, ukumon nu potoyon, nga tomodon-a nosiro sumundur momaal nu ono om osudu’an nosiro ong maid-waid lobuw wokon so nosiro.

2

1 Obana ya nu otoop ukumon nu Kinoringan lobuw momaal nu soko ono. Indadi isai-isai pona so kou pokosala’ nu lobuw wokon, kou kondiri nga ukumon-a nu Kinoringan, so’ muinong-a kogoyaan muyu om lobuw pokosola’on muyu no, om d’ado pounayan muyu pokoado sala’ muyu. 2 Oilaan toko nu ooluk poongukum nu Kinoringan so lobuw momaal nu koraayan soko ono. 3 Nga, kou yo po muinong-a kogoyaan nu lobuw insola’on muyu no, om dai kou ya kolaiw kiat so pongukuman nu Kinoringan. 4 Ponontaman muyu gaam nu pagka owarong inawo nu Kinoringan nu otaan Iyo om dai osikap monginsaad, dai kou ya ukumon Niyo. Bang soko ono ponokodan muyu, dai yo olaid ukumon kou Niyo, om dai kou sono rumorogo momaal nu koraayan. 5 Nga pagka okosog kou om dai rumorogo, rumuang po ponginsaadan nu Kinoringan so kou so pongoowi’an nu wonuo tu nu pointolangan Niyo nu pongukuman nu ooluk, 6 so’ suli’an-a Niyo ido soido nu lobuw musuat nu kogoyaan nosiro so wonuo tu. 7 Iri yo po lobuw sumundur momaal nu owarong, so’ dadan umarap nosiro nu royowon om orumaton nu Kinoringan ong wagu om kaalap nu kowiawan musingkolaid so surga. 8 Nga iri yo po lobuw dadan momikir nu koinginan kondiri om dai mongowaid nu pontudukan obana sondiang ko sumundur maid nu koraayan, sobana ko mungot Kinoringan so nosiro. 9 Isai momaal nu koraayan soko ono, sobana ko osonsara’ om aagut, kiat-o so lobuw Yaudi kumoo yo so okon ko Yaudi. 10 Nga isai momaal nu owarong, royowon nu Kinoringan, orumaton om taakan iyo nu kosonangan nu inawo, kiat-o so lobuw Yaudi kumoo yo so okon ko Yaudi. 11 Suat so Kinoringan, ooluk poonuli’ Niyo nu lobuw, so’ dai ong Iyo moominig. 12 Suat so lobuw okon ko Yaudi, insan dai po oilaan nosiro onu yo po nisuu’ so Ukum ni Musa, nga pagka oilaan nosiro so inawo onu su oraai om owarong waalon, ukumon-a nu Kinoringan, nga okon ko Ukum ni Musa su pongukum so nosiro. Om suat so lobuw Yaudi, iri koilo nu onu yo po nisuu’ so Ukum ni Musa, pagka oilaan nosiro so inawo onu su oraai om owarong waalon, bang momaal nosiro nu oraai, ukumon-a nu Kinoringan mongowaid nu Ukum ni Musa. 13 So’ dai ya kopuwarong lobuw so Kinoringan ong ontob-a nu mongorongou nu ponuu’an so Ukum ni Musa oono, sondiang ko ono yo lobuw mongowaid nu kiawi’ pinonuu’an so Ukum oono su kopuwarong so Kinoringan. 14 Om suat so lobuw okon ko Yaudi, insan dai oilaan nosiro Ukum ni Musa, nga mongowaid-a nosiro nu pinonuu’an so Ukum oono so’ kuwai montuduk so inawo nosiro onu su owarong waalon. 15 Kiat so gogoma’on nosiro owarong, oilaan toko nu inawo nosiro no yo su montuduk so nosiro onu yo po ponuu’an so Ukum oono. Oilaan nosiro onu owarong om oraai waalon, so’ kuwai iya nosiro monokod nu owarong kogoyaan nosiro om kuwai iya nosiro monokod nu oraai kogoyaan nosiro. 16 Om dai lupaan ono nu Kinoringan ong mongobisara’ yo si Yisus Kristus ong wagu suat so gogoma’on nu lobuw, pudi pomikiran osusut so inawo nosiro. 17 Om suat so kou inong lobuw Yaudi, tokodon muyu nu oogot kou po ko’ lobuw okon ko Yaudi, om tokodon muyu nu d’ado wokon oogot so kou sondiang ko Ukum ni Musa. Mongondos kou nu kou ya su pinili’ nu Kinoringan nu songopanon Niyo. 18 Oilaan muyu koinginan nu Kinoringan om onu yo po otoop waalon muyu, so’ notudukan kou nu Ukum ni Musa oono. 19 - 20 Tokodon muyu nu kou yo su monundan nu lobuw poimaid so Kinoringan soko monundan nu lobuw bolou. Om tokodon muyu nu kou yo su montuduk so nosiro suat so Kinoringan, soko onawau tumogu’ so kotuongan. Om tokodon muyu nu kou yo su kopontuduk nu lobuw tumimpuun nai’ boguru’ nu onu yo po obana. Monokod kou soko ono so’ kou yo su pinongoorapan nu Kinoringan nu Ukum obana om ado sala’ oono. 21 Kopontuduk kou nu lobuw wokon, nga nokuro su dai kou kopusintuduk? Montuduk kou nu dai kowasa monakou, ampa monakou kou ya. 22 Montuduk kou nu dai kowasa lumapa’, nga lumapa’ kou ya. Bisigon muyu ongo tinindobuw, nga mian kou ya so waloi pongusaa’an nu tinindobuw oono monakou. 23 Mongondos kou nu niarap Ukum ni Musa so kou, ampa mongusiba’ kou nu Kinoringan so’ dai kou mongowaid nu oturan Niyo oono. 24 Nokosurat-o laid so Buuk nu Kinoringan nu, “Kiat so gogoma’on muyu lobuw Yaudi, pokoraayon sono Kinoringan nu lobuw okon ko Yaudi,” koo ri. 25 Sunatan kou lobuw Yaudi ponondu’an nu songapan kou nu Kinoringan, nga bang dai kou mongowaid nu kiawi’ ponuu’an so Ukum ni Musa, muinong kou ya nu lobuw okon ko Yaudi nu dai sunatan-o. 26 Soko ono po, bang mongowaid lobuw okon ko Yaudi dai nosunatan nu kiawi’ pinonuu’an so Ukum ni Musa, torima’on-a iyo nu Kinoringan so’ timbang-a nu nosunatan iyo. 27 Insan okon ko lobuw Yaudi iyo, nga kiat so gama’ niyo mongowaid nu Ukum, pointolang iyo nu ukumon nu Kinoringan lobuw Yaudi so’ dai kou mongowaid nu Ukum, ampa kou yo su pinongoorapan nu Ukum oono om kou yo su sinunatan. 28 Kiat so kiawi’ tinangar ku oono, oorotian muyu nu okon-a ko ono lobuw miau soko lobuw nu Yaudi kosiowan-o ya su osongapan nu Kinoringan, om suat so kisunat, okon ko iri ya winaal so dirimbou nu koyuwan su tokodon nu sunat. 29 Nga ono yo lobuw otoroido inawo mongowaid so Iyo no su tokodon nu Kinoringan nu bana-bana yo nu songapan Niyo. Om ono yo Atod mogkuasa so inawo nosiro no su ponondu’an nu ono. Lobuw soko ono, okon ko lobuw su mongorayou, nga Kinoringan su mongorayou.

3

1 Bang soko ono su okon-a ko ono yo su koinginan nu Kinoringan nu so koyuwan-a su kisunat, ado gaam kooliban ong lobuw Yaudi kai, om ado gaam kosudaan nu oturan mai musunat? 2 Nga sobana ko osuang kooliban nu lobuw Yaudi. Koido yo po nga ono yo nipongaarap nu Kinoringan tinongaran Niyo so kai. 3 Nga pudi pona kuwai inong mai lobuw Yaudi dai mongowaid nu tinongaran nu Kinoringan nipongaarap Niyo oono, tumanon-a nu Kinoringan onu nijanji Niyo nu gulu ri. 4 Pudi pona moomudut lobuw so wonuo tu, nga obana ya kiawi’ tinongaran nu Kinoringan, soko nokosurat so Buuk nu Kinoringan tangar ni Raja Daud gulu ri nu, “Oo su Kinoringan! Obana ya kiawi’ totongaran Mu. Om dai koponapud lobuw nu dai musuat gogoma’on Mu,” koo ri. 5 Nga kuwai gaam lobuw mutangar nu, “Ono yo kooraai nu kogoyaan toko no su pointolang so lobuw wokon nu koo’oluk nu Kinoringan. Nadi, bang bana ya ono, dai musuat ong oinsaadan toko nu Kinoringan suat so koraayan toko oono,” koo. Nga itu yo po ombo ya tangar nu lobuw. 6 Dai musuat ong mutangar toko nu dai opatut oinsaadan toko nu Kinoringan suat nu koraayan toko, so’ okon ko toko ya su oinsaadan Niyo, nga kiawi’ lobuw oinsaadan-a Niyo ong wagu. 7 Kuwai lobuw wokon mutangar nu, “Owarong momudut toko so’ kiat nu ono, oilaan nu lobuw nu dai momudut ong Kinoringan, om royowon sono Iyo nosiro, om mutangar nosiro nu owarong ono om dai otoop ong oinsaadan nosiro suat so poomudut nosiro no,” koo. Dai musuat om olowong totongaran soko ono. 8 Bang obana ya totongaron nu lobuw oono, koputangar iyo sono nu, “Gaam nai’ momaal toko nu oraai su’ kointolang sono ongo wowarong-o,” koo. Kuwai mutangar nu, ono yo su pontudukan ku kolaai, nga dai musuat totongaron nosiro oono. Otoop ong oinsaadan nu Kinoringan lobuw montuduk nu soko ono. 9 Monokod kou gaam nu toko lobuw Yaudi, worongon po nu Kinoringan ko’ lobuw wokon. Dai musuat ono. Tinudukan ku yo kou nu, kiawi’ lobuw, kiat-o so lobuw Yaudi kumoo yo so okon ko Yaudi nga kinuasa nu koraayan. 10 Soko iri nokosurat-o so Buuk nu Kinoringan nu, “D’ado ido koyuwan d’ado kosola’an, insan ido nga d’ado. 11 D’ado ido koorati nu onu yo po obana suat so Kinoringan, om d’ado ido mongusaa’ so Iyo. 12 Kiawi’ nosiro minulaiw kiat so Kinoringan, om kiawi’ nga d’ado kosudaan. D’ado ido momaal nu owarong,” koo ri. 13 “Osaim totongaron nosiro no om owutong soko lobong nosukab. Moomudut nosiro om opodos totongaran poinsakit nu inawo nu lobuw, soko tindukon nu topirik. 14 Bisigon nosiro lobuw maid nu totongaran koinsakit nu inawo. 15 Oruoi-ruoi nosiro monginsaad om momatoi nu lobuw. 16 Siombo-ombo ianan nosiro nga mononsara’ om mongaagut-o po nosiro nu lobuw. 17 Om dai moilo nosiro muwowarong-warong. 18 Dai nosiro mongorumat nu Kinoringan,” koo ri. 19 Indadi, oilaan toko yo nu onu yo po tinangar so Ukum ni Musa nga niarap so toko lobuw Yaudi, nu kuosaan toko nu Ukum ni Musa oono, om otoop ong mongowaid toko nu kiawi’ ponuu’an so Ukum oono. Indadi, dai musuat ong mutangar toko nu dai otoop insaadan toko, so’ kiawi’ lobuw so wonuo tu nga kikoraayan. 20 D’ado ido koyuwan kopuwarong so Kinoringan pudi mongowaid nu Ukum ni Musa. Ido-ido ya tomod nu Ukum ni Musa, ono yo pointolang nu bana ya nu kikoraayan toko. 21 Nga, kosiono nopotuduk-o Kinoringan so toko nu gama’ toko kopuwarong so Iyo, om pontudukan Niyo oono d’ado ya kopukowitan nu Ukum ni Musa, pudi pona iri yo Ukum ni Musa om ongo buuk sinurat nu poo’abar gulu ri su pointolang nu pontudukan nu Kinoringan oono, 22 ono yo, tokodon nu Kinoringan nu kopuwarong toko so Iyo ong poimaid toko so si Yisus Kristus. Isai yo po nga kopuwarong so Kinoringan ong poimaid so si Yisus Kristus, lobuw ka nu Yaudi ko’ okon ko Yaudi, so’ Kinoringan-o po dai mominig nu lobuw. 23 Kiawi’ lobuw nga kikoraayan, om orawu’ kiat so Kinoringan, ono moingin monapul so toko no. 24 Nga kiat so koowarong nu Kinoringan, tinorima’ toko sono Niyo nu soko dai insan kikoraayan. Om okon ko kiat so koo’ilo toko, nga si Yisus Kristus-o su nopolabus so toko kiat so koraayan oono. 25 Si Kristus-o po tinantu nu Kinoringan nu matoi, su’ kiat so kinopotoyan om kinotuntugan nu raa’ Niyo ri, ompunon sono nu Kinoringan koraayan toko ong poimaid toko so si Yisus Kristus. Waalon nu Kinoringan soko ono tayon Niyo ong oilaan toko nu ooluk pongukuman Niyo, pudi pona otaan Iyo om dai osikap mongukum so toko. 26 Nga pagka subai kuwai ponginsaadan suat so koraayan nu ongo lobuw so wonuo tu, ono yo ko’ nipoinsaad nu Kinoringan si Yisus. Kiat nu ono, oilaan toko nu ooluk pongukuman nu Kinoringan, om kopuwarong sono so Iyo isai yo po poimaid so si Yisus. 27 Indadi bang soko ono, dai toko kopongondos nu onu yo po. Dai koputangar toko nu, kopuwarong toko so Kinoringan so’ mongowaid toko nu Ukum ni Musa, nga torima’on toko nu Kinoringan kiat so koimaidan toko so si Yisus Kristus. 28 Pagka soko ono, mutangar aku nu, kopuwarong toko so Kinoringan kiat so koimaidan toko so Iyo. 29 Nga kuwai gaam lobuw mutangar nu, lobuw-a nu Yaudi su ipatan nu Kinoringan. Dai obana ono, so’ Iyo yo su mongipat nu lobuw Yaudi om okon ko Yaudi. 30 Pagka ido-ido ya Kinoringan, kopuwarong lobuw Yaudi so Iyo ong poimaid nosiro so si Yisus Kristus, om soko ono ya pudi lobuw okon ko Yaudi. 31 Indadi mutangar aku nu, kiat-a so koimaidan toko so si Yisus su kopuworongan toko so Kinoringan. Nga okon ko soko ono yo po tangar ku, d’ado yo sono kosudaan toko nu Ukum ni Musa, so’ kiat so koimaidan toko ono, kopongowaid toko sono nu Ukum.

4

1 Indadi, owarong momikir toko suat so nololagan ni Abraham, aki rumpungan toko lobuw Yaudi. 2 Bang iri yo koowarong nu gogoma’on ni Abraham su kopuworongan nu Kinoringan so iyo, kuwai pounayan niyo mongondos so tiningkuangon nu lobuw, nga d’ado ya pounayan niyo mongondos so tiningkuangon nu Kinoringan. 3 Nokosurat-o so Buuk nu Kinoringan nu, “Nopoimaid si Abraham nu Kinoringan om kiat nu ono kopuwarong sono iyo so Kinoringan,” koo ri. 4 Bang gojian lobuw suat so gogoma’on niyo, dai tokodon nu lobuw nu soko tutungkap gaji niyo oono so’ musuat nu ginama’ niyo. 5 Nga suat so Kinoringan, dai toko kopuwarong so Iyo ong ontob-a nu mongowaid toko nu ponuu’an Niyo, nga subai poimaid po so si Yisus Kristus. 6 Si Raja Daud nga nokoputangar-a suat so kosonangan nu lobuw kopuwarong so Kinoringan nu okon ko ontob-a nu gogoma’on niyo nu, 7 “Osanang-o lobuw inidu’ yo koraayan niyo, om noompunan-o ongo sala’ niyo ri. 8 Osanang-o lobuw dai yo ondomon nu Kinoringan koraayan niyo no,” koo ri. 9 Indadi kosonangan oono okon ko kai ya lobuw Yaudi nu musunat-o su tinaakan, nga kiawi’ ya lobuw pudi okon ko Yaudi, iri dai musunat, so’ soko iri yo tinangar ku suat so si Abraham sisuna ri nu, nopoimaid iyo so Kinoringan om koimaidan niyo oono su kopuworongan niyo so Kinoringan. 10 Dai po nosunatan si Abraham, nokopuwarong-o iyo so Kinoringan. 11 Noopod ono, sinunatan nai’ iyo, ponondu’an nu nokopuwarong-o iyo nu Kinoringan nu koimaidan niyo nu dai po nosunatan iyo ri. Indadi nosiliw iyo nu aki rumpungan nu kiawi’ lobuw poimaid om torima’on-a nosiro nu Kinoringan nu kopuwarong so Iyo pudi dai osunatan. 12 Om aki rumpungan po iyo nu lobuw Yaudi, iri nosunatan-i, nga dai umarap nu kopuwarong nosiro so Kinoringan nu sunat nosiro no, sondiang ko iri koimaidan nosiro so Kinoringan, soko si Abraham su nopoimaid so Kinoringan, nu dai po nosunatan iyo ri. 13 Minongojanji Kinoringan so si Abraham om solusuk niyo nu nosiro yo su kosongapan nu wonuo tu. Minongojanji Kinoringan soko ono, okon ko iri gama’ ni Abraham mongowaid nu Ukum ni Musa, nga iri yo koimaidan niyo ri sampai tinorima’ iyo nu Kinoringan nu kopuwarong so Iyo. 14 Bang toko ya, iri mongowaid nu Ukum su kotorima’ nu nijanji nu Kinoringan, d’ado kosudaan nu koimaidan toko om janji Niyo, so’ d’ado ido koyuwan kopongowaid nu kiawi’ ponuu’an so Ukum ni Musa oono. 15 Dai toko kopuwarong so Kinoringan ong ontob-a nu mongowaid toko nu Ukum, so’ dai kopongowaid toko nu kiawi’ Ukum oono, om mungot sono Kinoringan so toko. Bang d’ado ukum, d’ado ya lobuw dai mongowaid nu ukum. 16 Indadi, nitaak nu Kinoringan kiawi’ nijanji Niyo so lobuw poimaid so Iyo, su’ kiat so koworongan Niyo, obana ya nu solusuk toko ni Abraham om kotorima’ toko nu nijanji nu Kinoringan. Om okon ko lobuw-a nu Yaudi su kotorima’ nu janji oono, nga kiawi’ ya lobuw poimaid, so’ si Abraham-o su aki rumpungan nu kiawi’ lobuw poimaid. 17 Nokosurat-o tinangar nu Kinoringan so si Abraham nu, “Siniliw Ku yo ikau nu aki rumpungan nu osuang bansa,” koo ri. Soko ono yo janji nu Kinoringan so si Abraham om nopoimaid-a si Abraham so Iyo. Iyo yo su Kinoringan mongoluli’ nu lobuw minatoi. Om Iyo yo su Kinoringan, iri mutangar-o po, onu yo po dai insan kuwai, kuwai yo sono. 18 Om suat so si Abraham, pudi pona soko dai otuman janji nu Kinoringan so iyo, nga nopoimaid-a iyo nu tinongaran nu Kinoringan nu kianak-a iyo om ourug iyo nu aki nu osuang bansa, so’ tinangar iyo nu Kinoringan nu, koosuang nu solusuk niyo soko korombituon. 19 Iya oono, otuo yo si Abraham om oilaan niyo nu dai yo iyo kaanak, om si Sara, sawo niyo nga tomonang po sono. 20 Nga dai ya minupiduo inawo niyo, ala’ nai’ opiot po koimaidan niyo om minongunsopot so Kinoringan nu onu ya waalon Niyo ong wagu. 21 Obasag kopongoorapan niyo nu waalon-a nu Kinoringan onu yo po nokojanji yo Niyo. 22 Iri yo po totongaron so Buuk nu Kinoringan nu, “pinokowarong iyo nu Kinoringan,” koo ri, 23 okon ko suat-a so si Abraham, 24 nga suat po so toko, ong poimaid toko so Kinoringan, iri minongoluli’ so si Yisus Kristus, Tuhan toko. 25 Si Yisus-o su nikomouli’ nu matoi mongidu’ nu koraayan toko, om linuli’an Iyo, nu popuwarong so toko so Kinoringan.

5

1 Pagka nopoimaid toko so si Tuhan Yisus Kristus, kopuwarong toko sono so Kinoringan, nu soko dai insan kikoraayan, om kopusulut toko so Iyo nu kinopotoyan ni Yisus gumanti’ so toko. 2 Pagka poimaid toko so si Yisus Kristus, niintolang sono nu Kinoringan koworongan Niyo so toko, om sobana ko osudu’an om umarap toko nu orumaton toko maid so Iyo ong wagu. 3 Om osudu’an toko pudi kikoogutan nu ono sono tu, so’ oilaan toko nu kotaan toko sono mongirasa nu koogutan oono. 4 Om bang kotaan toko, osanang-o sono Kinoringan. Om bang osanang inawo Niyo nu kogoyaan toko, kiorapan toko nu kotorima’ nu koworongan Niyo ong wagu. 5 Oilaan toko nu ourug ono, so’ Atod nitaak Niyo so toko no yo su pointolang nu sobana ko osamod Iyo so toko. 6 Oilaan toko nu sinomodan toko nu Kinoringan, so’ laid nu dai toko po nokolabus kiat so koraayan, ginonti’an toko ni Kristus matoi, iya nu notantu yo nu Kinoringan. 7 Orogon sobana gumanti’ matoi pudi so lobuw ooluk gogoma’on, nga kuwai ya gaam lobuw kooku’ gumanti’ matoi so lobuw sobana ko owarong. 8 Nga ong Kinoringan, nopointolang Iyo nu sobana ko osamod Iyo so toko, so’ pinosimaidan Niyo nu pinatoi si Yisus gumanti’ so toko nu kakal toko po kikoraayan. 9 Pagka bana ya nu iri yo kinopotoyan ni Yisus su kopuworongan toko so Kinoringan, oilaan toko po nu osopulan toko kiat so ponginsaadan Niyo ong wagu. 10 Bang laid nu alod-alod toko po nu Kinoringan, pinopuwarong toko so Iyo nu kinopotoyan ni Kristus, makin-o po nga sopulan toko ya nu kinoluli’an ni Kristus, so’ nokopuwarong toko yo so Kinoringan nu kosiono tu. 11 Om okon ko ontob-a nu ono, nga osudu’an toko po nu koworongan Niyo so toko, iri niintolang Niyo nu pinonuu’an Niyo so si Tuhan Yisus Kristus, popuwarong so toko om Iyo. 12 Pagka una’-una’ toko yo nu Kinoringan, koorati toko sono nu kuwai kopuinongan nu aki rumpungan toko si Adam, om si Yisus Kristus, Tuhan toko. Ono yo, si Adam-o su inungkiaton nu koraayan so wonuo tu, om kikopotoyan sono, om linumongkop kopotoyan-o so wonuo tu, sampai kiawi’ lobuw kikoraayan sono. 13 Dai po nokoponaak Kinoringan nu Ukum ni Musa nu gulu ri, oraai sobana kogoyaan nu lobuw. Nga pagka d’ado po pomogosan nu Kinoringan, dai po tokodon Niyo nu insaadan nosiro suat so koraayan nosiro. 14 Nga soko ono pona, kiat-o so iya ni Adam, iri dai minongowaid nu pomogosan nu Kinoringan, sampai so iya yo pinotaakan ni Musa nu Ukum nu Kinoringan, otatap-o nu opatoi kiawi’ lobuw. Pudi pona dai nokowaal lobuw wokon nu koraayan soko winaal ni Adam, iri dai minongowaid nu pomogosan nu Kinoringan, nga kowaid-a matoi. Nourug soko ono so’ gogoma’on ni Adam iiri suat-a so toko kiawi’, soko goma’on ni Kristus nga suat-a so toko kiawi’. 15 Nga dai muinong bana nosiro. Soko itu kopusondiangan nosiro, ono yo kiat so kosola’an nu ido yo koyuwan, ono yo si Adam, matoi sono kiawi’ lobuw. Nga kiat so koworongan nu Kinoringan, om koworongan nu ido yo koyuwan, ono yo si Yisus Kristus, taakan sono nu Kinoringan nu koworongan osuang lobuw om kopuwarong sono so Iyo. 16 Om gogoma’on ni Yisus popuwarong so toko so Kinoringan okon ko soko kosola’an ni Adam, so’ koompusan nu kosola’an ni Adam, kiawi’ lobuw nga ukumon nu potoyon. Nga iya nu osuang koraayan nu lobuw, nopointolang Kinoringan nu koworongan Niyo, su’ kopuwarong toko so Iyo soko dai insan toko sono kikoraayan. 17 Indadi koompusan nu koraayan nu ido yo si Adam, matoi kiawi’ lobuw so wonuo tu. Nga sobana ko maayo gogoma’on nu ido koyuwan, ono yo si Yisus Kristus, om isai yo po monorima’ nu koworongan oono, kopuwarong sono so Kinoringan om taakan nu kowiawan musingkolaid, om orumaton maid so Iyo ong wagu. 18 Soko ono po, oilaan toko nu koompusan nu ido yo kosola’an ni Adam, ukumon kiawi’ lobuw, nga koompusan nu gogoma’on obana nu ido yo koyuwan, ono yo si Kristus nu olila’ matoi, isai yo po poimaid, kopuwarong sono iyo so Kinoringan om taakan Niyo nosiro nu kowiawan musingkolaid. 19 Koompusan nu kosola’an nu ido yo koyuwan, ono yo si Adam, kiawi’ lobuw nga kikoraayan. Nga koompusan nu gogoma’on nu ido yo koyuwan, ono yo si Yisus Kristus iri minongowaid nu kiawi’ koinginan nu Kinoringan, osuang sono lobuw kopuwarong so Kinoringan. 20 Minonaak Kinoringan nu Ukum tayon Niyo ong kointolang kiawi’ koraayan nu lobuw, nga makin nosiro mongowaid nu Ukum oono, makin po kointolang nu osuang koraayan nosiro. Nga makin po sono rumuang koworongan Niyo. 21 Indadi, dai toko kopongowaid nu kiawi’ ponuu’an nu Ukum ni Musa, om matoi toko sono. Nga pagka osamod Kinoringan so toko, nopointolang Iyo nu koworongan Niyo tayon Niyo ong kopuwarong toko so Iyo, om taakan toko nu kowiawan musingkolaid kiat dii si Yisus Kristus, Tuhan toko.

6

1 Bang soko ono, mutangar gaam lobuw nu, “Pagka moingin Kinoringan pointolang nu koworongan Niyo so lobuw kikoraayan, owarong ong sumundur toko ya momaal nu koraayan su’ rumuang po koworongan Niyo so toko,” koo. 2 Osala’ sobana ong momikir kou soko ono, so’ pagka nopoimaid toko yo om soko minatoi suat so koraayan, dai toko yo kosundur momaal nu koraayan. 3 Tantu oilaan muyu nu iya nodiu’ toko, pinopuido toko nu Kinoringan so si Yisus Kristus, om soko nokowaid toko so Iyo matoi. 4 So’ iya nodiu’ toko, soko nokowaid toko so si Kristus matoi, om nokowaid toko so Iyo nokolobong. Om iya nu pinongoluli’an nu Kinoringan so si Kristus sampai kikowiawan wagu Iyo, toko nga kowaid-a so Iyo miau maid nu kogoyaan wagu. 5 Pagka soko nokowaid toko so Iyo matoi, kowaid toko ya so Iyo miau. 6 Om oorotian toko yo nu iri yo po kogoyaan toko laid-i, soko nokosalib-o maid so si Kristus su’ oidu’ kogoyaan toko oono. Om kogoyaan toko nu dadan momaal nu koraayan, noidu’ yo sono om dai toko yo mokiuripon nu koraayan. 7 So’ ono yo po lobuw poimaid, minatoi-o maid so si Kristus, om dai yo sono okuasa nu koraayan. 8 Indadi, pagka soko nokowaid toko so si Kristus matoi, oilaan toko nu kowaid toko ya so Iyo miau. 9 So’ oilaan toko nu noluli’an-o si Kristus nu Kinoringan, om dai yo sono Iyo matoi koimbagu. D’ado yo onu-onu kopomatoi so Iyo. 10 Insan-a Iyo minatoi mongidu’ nu koraayan, om d’ado yo sono kuasa nu koraayan so Iyo. Nga pagka noluli’an-o Iyo, miau sono Iyo poinsanang nu inawo nu Kinoringan. 11 Indadi kou nga subai momikir nu soko minatoi kou yo suat so koraayan, nga miau kou maid so Kinoringan, so’ nokopuido kou yo so si Yisus Kristus. 12 Indadi, adang-o posimaidan koinginan oraai so koyuwan muyu no mogkuasa so kou. 13 Adang toko yo nikomouli’ kowiawan toko momaal nu koraayan, ala’ nai’ posimaidi toko ya Kinoringan mogkuasa nu koyuwan toko, so’ ono yo su otoop so toko lobuw nokolabus-o kiat so kopotoyan om tinaakan-o nu kowiawan wagu. Om posimaidon-a Kinoringan momakai nu kowiawan toko su’ owaal toko onu ya obana. 14 Adang-o posimaidan koinginan nu oraai mogkuasa so kou, so’ dai toko yo umarap nu Ukum ni Musa soko gulu ri, nga umarap-o sono nu koworongan om ponobangon nu Kinoringan. 15 Nga kuwai gaam monokod nu pagka dai toko yo oogot mongowaid nu Ukum, so’ nopointolang-o Kinoringan nu koworongan Niyo so toko, kosundur toko momaal nu koraayan. Dai musuat ponokodan oono. 16 Oilaan muyu nu, bang mokiuripon toko so isai yo po, nokuasa toko sono niyo. Soko ono ya pudi lobuw mokiuripon nu koinginan nu oraai. Ukumon iyo nu potoyon om orawu’ so Kinoringan musingkolaid. Nga isai yo po mokiuripon so Kinoringan, kopuwarong Kinoringan so iyo. 17 Gulu ri, minokiuripon kou nu koinginan muyu oraai, nga kosiono tu munsopot aku so Kinoringan so’ mongowaid kou yo sono nu pontudukan obana, iri nituduk ku so kou ri. 18 Nokolabus kou yo kiat so koraayan om uripon kou yo sono nu Kinoringan mugogoma’on nu obana. 19 Mutangar aku momakai nu poinongan suat so ponguriponan, so’ moingin aku ong oorotian muyu sobana pontudukan ku iitu. Gulu ri, sobana ko nikomouli’ muyu kowiawan muyu soko uripon mugogoma’on nu osaim om oraai om osuang po kogoyaan oraai. Soko ono ya pudi kosiono tu, subai nikomouli’ muyu kowiawan muyu soko uripon nu Kinoringan mugogoma’on nu obana. 20 Laid nu uripon kou po nu koinginan oraai, sobana ko dai kou moingin momaal nu onu-onu ya obana. 21 D’ado onu-onu owarong naalap muyu nu gogoma’on muyu oraai nu gulu ri, om koiyu’-iyu’ so kou nu kosiono tu. Koompusan-o po nu gogoma’on muyu iiri nga kopotoyan korawu’ so Kinoringan musingkolaid. 22 Nga kosiono nilabus toko yo nu Kinoringan kiat so koinginan oraai om uripon toko yo sono Niyo. Om ono yo su kountungan maayo so toko, so’ kopongowaid toko sono nu koinginan Niyo om koompusan nu ono, taakan toko nu kowiawan musingkolaid. 23 Bang kuwai lobuw pokomouli’ nu kowiawan niyo sampai kuosaan iyo nu oraai, koompusan kopotoyan orawu’ so Kinoringan musingkolaid. Nga ong lobuw poimaid so si Yisus Kristus, Tuhan toko, taakan nu Kinoringan nu kowiawan musingkolaid maid so Iyo.

7

1 Oo su kosulodan ku, tantu koorati kou yo nu oturan so wonuo tu, om subai waidon toko ono musingkopatoi. Nga bang matoi toko yo, dai toko yo kopongowaid nu oturan oono. 2 Soko oturan suat so woinoi. Bang kisawo yo iyo, dai yo iyo kowasa mokiontun nu kusoi sondiang ong miau po sawo niyo no. Nga bang minatoi-o sawo niyo no, kowasa nai’ iyo mokiontun koimbagu om dai yo iyo insola’on nu lobuw. 3 Nga bang miau po sawo niyo no, om mondot-o iyo nu kusoi sondiang, dai iyo mongowaid nu oturan so wonuo tu om pokosundalon sono, so’ nokolapa’ iyo so sawo niyo no. Nga bang matoi-o sawo niyo no, kolabus-o iyo kiat so oturan nu puontunan, om okon-o sono ko kolapa’ po koingoranan pudi oontun iyo nu kusoi sondiang. 4 Oo su kosulodan ku, soko ono ya pudi toko. Soko minatoi toko yo suat so Ukum ni Musa. Pagka soko ono, dai toko yo kopongowaid nu Ukum oono, so’ nokopuido toko yo so si Kristus. Om kosiono, si Kristus-o, iri noluli’an kiat so pinotoyan-i su mogkuasa so toko, om koompusan nu kinopotoyan Niyo ri, kopugogoma’on toko sono nu onu yo po koinginan nu Kinoringan. 5 Gulu ri, laid nu nokuasa toko po nu koinginan toko, minomaal toko nu pomogosan nu Ukum oono, om norurudan sono nu Ukum oono koinginan toko momaal nu oraai, ono yo su mogkuasa so toko. Koompusan-o po nu gogoma’on toko oono nga sundur so kopotoyan orawu’ so Kinoringan musingkolaid. 6 Nga kosiono pagka nopoimaid toko yo so si Yisus Kristus, nilabus toko yo nu Kinoringan kiat so pogkuosaan nu Ukum oono. Gama’ toko sono kopuwarong so Kinoringan okon-o ko mongowaid nu Ukum, so’ pagka minatoi-o si Yisus, toko nga soko minatoi-a, om nilabus toko kiat so ponguriponan momaal nu koraayan. Kosiono gama’ wagu toko mugogoma’on suat so Kinoringan, ono yo maid nu ponobangan nu Atod nu Kinoringan, om okon ko soko gama’ gulu ri nu subai mongowaid nu Ukum nisurat-i. 7 Indadi kuwai sono gaam lobuw monokod nu Ukum oono yo su inimpuunon nu gogoma’on oraai. Dai obana ono, so’ dai po nokotaak Ukum oono, kuwai yo gogoma’on oraai. Nga kiat so Ukum oono, oilaan toko ong onu kuanon nu koraayan oono. Bang d’ado pomogosan nu Ukum nu, “Adang moinsolon nu gonggamon nu lobuw wokon,” koo, dai ku ya oilaan nu moinsolon oono oraai. 8 Kuwai koraayan tuui so aku, om pagka notudukan aku nu Ukum onu orati nu sumolon, rumuang-o sono koinginan ku sumolon om rumuang po koraayan ku. So’ bang ado Ukum momogos so toko, dai toko ya oilaan ong onu orati nu koraayan-o. 9 Togna ri dai ku oilaan ong onu orati nu Ukum ni Musa, om iya oono soko d’ado koraayan ku. Nga pagka notudukan aku nu Ukum, oorotian ku sono nu oraai kogoyaan ku, om oilaan ku nu matoi koompusan ku orawu’ so Kinoringan musingkolaid. 10 Tomod-o po nu Ukum nitaak nu Kinoringan oono nga monaak so lobuw nu kowiawan musingkolaid ong waidon toko Ukum oono. Nga pagka dai aku mongowaid nu ono, koompusan, ourug sono Ukum ono nu impuunon nu ponginsaadan so aku. 11 Soko noburunsutan aku nu koinginan oraai, so’ onu yo po nipogos nu Ukum-o, oilaan ku sono nu ukumon aku nu matoi orawu’ so Kinoringan musingkolaid. 12 Ukum-o po oono nga kiat so Kinoringan, om kiawi’ ponuu’an so Ukum oono nga kiat-a so Kinoringan. Indadi, Ukum oono musuat-a om owarong-a. 13 Bang soko ono, okon-a ko iri Ukum ni Musa nu owarong su kopatoi so aku, nga ono yo koinginan ku momaal nu koraayan-o su kopatoi so aku. Nga pinakai nu koraayan Ukum ni Musa owarong oono poian so aku so kopotoyan, su’ kointolang sobana kogoyaan nu koraayan oono. Om iri yo ponuu’an so Ukum oono su poilo so aku nu sobana ko oraai kogoyaan oono. 14 Oilaan toko yo nu owarong Ukum oono, so’ nitaak nu Atod nu Kinoringan. Nga aku yo po lobuw-a, mongowaid nu koinginan nu koyuwan ku kondiri, om soko uripon aku sono nu koraayan. 15 Aku kondiri dai koorati nu kogoyaan ku, so’ moingin aku momaal nu owarong, ono yo su dai ku waalon. Nga ono koraayan sobana ko dai ku koinginan murogama’ no, ono nai’ su ogama’ ku. 16 Indadi, bang goma’on ku onu yo po oraai, ono dai ku koinginan-o, koorotian tumaayun aku nu Ukum ni Musa oono owarong. 17 Bang obana ono, okon-o ko aku su momaal nu koraayan oono, nga koinginan oraai mogkuasa so kowiawan ku su popomaal so aku nu koraayan oono. 18 Oilaan ku nu bang mongowaid nu kogoyaan nu lobuw-a, d’ado onu-onu owarong tuui so aku, so’ pudi pona mokipopomaal aku nu owarong, dai aku ya kopomaal. 19 Dai aku momaal nu owarong, ono koinginan ku no, nga oraai nai’ su waalon ku, ono dai ku koinginan-o. 20 Om bang waalon ku onu yo po dai ku koinginan momaal-o, okon-o ko aku su momaal nu ono, nga ono koraayan mogkuasa so aku no. 21 Om koompusan-o po nu ono, soko kuwai ido ukum koopotan so pomikiran ku, ono yo bang moingin aku momaal nu owarong, ono nai’ oraai-o su owaal ku. 22 Bang so inawo ku po mokipopongowaid aku sobana nu koinginan nu Kinoringan, 23 nga kinuasa aku nu ukum wokon om koinginan oraai so kowiawan ku lumawan nu ukum so inawo ku, iri owarong waidon kosoromaan ku ri. Ono yo ko’ soko nokogosan aku nu ukum nu koraayan mogkuasa nu koyuwan ku tu. 24 - 25 Indadi, soko itu yo kogoyaan ku, ono yo inawo ku no su mongowaid nu ukum nu Kinoringan, nga kogoyaan nu koyuwan ku no nokuasa nu koraayan. Atuuk! Sobana ko aagut aku! Isai yo ka su moingin monapul so aku kiat so koinginan oraai so koyuwan ku tu, ono mongowit so aku so ukuman nu matoi orawu’ so Kinoringan musingkolaid? Nga mongunsopot aku so Kinoringan so’ sinopulan aku Niyo nu si Yisus Kristus su pinonapul!

8

1 Indadi kosiono, dai yo sono ukumon nu Kinoringan ongo lobuw iri nokopuido yo so si Yisus Kristus, 2 so’ pagka kinuasa toko yo nu Atod nu Kinoringan, kikowiawan wagu toko kopuido so Iyo. Iya nu kinuasa toko Niyo, dai yo sono kinuasa toko nu koraayan, iri kopongowit so toko so kopotoyan orawu’ so Kinoringan musingkolaid. 3 Iri yo po Ukum ni Musa dai ya kopongingkoyod so toko momaal nu koraayan so’ dai toko kogoos mongowaid nu ono, nga Kinoringan-o su koponabang so toko. Sinuu’ yo Niyo Anak Niyo, si Yisus, sumiliw nu lobuw bana. Suat so si Yisus, kikoyuwan Iyo soko toko lobuw kikoraayan tayon ong kolalag Iyo nu ponginsaadan nu Kinoringan suat so koraayan toko. 4 Winaal nu Kinoringan soko ono, tayon ong otuman toko kiawi’ pinonuu’an Niyo so Ukum oono maid nu ponobangan nu Atod nu Kinoringan, om okon ko maid nu koinginan nu lobuw. 5 Isai kinuasa nu koinginan niyo oraai, dai kopomikir nu onu yo po sondiang ko koinginan niyo oraai oono. Nga isai yo po kuosaan nu Atod nu Kinoringan, pomikiran niyo no suat-a so koinginan nu Atod nu Kinoringan. 6 Bang kuosaan nu koinginan oraai pomikiran nu lobuw, oinsaadan iyo nu matoi orawu’ so Kinoringan musingkolaid. Nga bang Atod nu Kinoringan su mogkuasa so iyo, momikir iyo suat so koinginan nu Atod nu Kinoringan, om miau iyo musingkolaid maid so Kinoringan om osanang inawo niyo. 7 Isai kipikiran kinuasa nu koinginan oraai, alod-alod nu Kinoringan, so’ dai iyo mongowaid nu ponuu’an nu Kinoringan om dai nai’ iyo kopongowaid nu ono. 8 Isai kinuasa nu koinginan oraai, dai koponginsanang nu inawo nu Kinoringan. 9 Nga toko yo po dai yo sono kinuasa nu koinginan oraai so’ nokoido toko yo so Atod nu Kinoringan om kinuasa toko Niyo. Nga isai yo po dai kinuasa nu Atod nu Kinoringan, okon ko songapan ni Kristus. 10 Nga bang mido-ido si Kristus so kou, pudi pona minatoi kou yo so koraayan muyu, kakal po kikowiawan wagu kou nitaak nu Atod nu Kinoringan so’ nokopuwarong kou yo so Kinoringan. 11 Bang mido-ido so kou Atod nu Kinoringan, iri minongoluli’ so si Kristus kiat so pinotoyan, soko ono ya pudi koyuwan muyu nu matoi-o, wiawon-a Niyo. 12 Oo su kosulodan ku, oogot sobana nu mongowaid toko yo sono nu koinginan nu Kinoringan om dai yo mokiuripon nu koinginan oraai so kowiawan toko. 13 So’ bang mongowaid toko nu koinginan oraai so kowiawan toko, oinsaadan toko nu matoi orawu’ so Kinoringan musingkolaid. Nga, bang mulaiw toko kiat so gogoma’on toko oraai maid nu ponobangan nu Atod nu Kinoringan, taakan toko sono nu kowiawan musingkolaid maid so Iyo. 14 Isai tundanon nu Atod nu Kinoringan om mongowaid nu kiawi’ koinginan Niyo, inonakan sono nu Kinoringan. 15 So’ iri yo po Atod nu Kinoringan nitaak Niyo so toko, dai ya monguripon so toko nu lumaa’ so Iyo. Ala’ nai’ inurug toko Niyo nu inonakan nu Kinoringan, om maid nu ponobangan nu Atod Niyo, koputangar toko sono so Iyo nu, “Oo su Amo ku,” koo. 16 Atod-o nu Kinoringan su poorati so inawo toko nu inonakan toko yo sono nu Kinoringan. 17 Om pagka inonakan toko Niyo, kotorima’ toko nu koworongan nijanji Niyo. Om okon ko ono ya, onu yo po nitaak Niyo so si Kristus, nga nitaak-a so toko, so’ bang osonsara’ toko nu kosiono tu soko koosonsara’ ni Kristus nu laid po so wonuo tu, kowaid toko ya so Iyo orumaton ong wagu. 18 Mongowaid nu pomikiran ku, oworos sobana koogutan so wonuo tu ong popuinongon nu kobontugan itaak so toko ong wagu. 19 Kiawi’ winaal so wonuo tu mimat-imat nu iya pointolangan nu Kinoringan nu inonakan Niyo. 20 So’ kiawi’ pinuwaal so wonuo tu rumobuk-a om ado kosudaan sono. Okon-a ko koinginan nu pinuwaal oono kondiri nu rumobuk, nga ono yo su notantu nu Kinoringan. Soko ono pona, kiorapan-a nosiro ong wagu. 21 Iya oono, pindaan sono nu Kinoringan nu dai rumaag onu-onu ya so wonuo. Soko ono ya pudi inonakan nu Kinoringan, pindaan su’ dai matoi om taakan Niyo nosiro nu koworongan om koorumatan maid so Iyo. 22 Oilaan toko nu kiawi’ piningwaalan songodoi-odoi osokitan, soko woinoi ingoton nu mokipupuanak-o, so’ kiat nu gulu ri sampai kosiono tu, osonsara’ sobana ongo piningwaalan oono mongimat nu poidu’on nosiro nu Kinoringan kiat so pongoraagan. 23 Nga okon ko nosiro ya su mimat-imat, toko nga mimat-imat-a, iri nokotorima’ yo nu Atod nu Kinoringan, ono yo ponondu’an nu kuwai po itaak so toko nu Kinoringan ong wagu. Mimat-imat toko nu ono so’ moingin toko ong orumaton toko nu Kinoringan ong wagu, om urugon toko nu inonakan Niyo, om taakan toko Niyo nu koyuwan dai matoi. 24 Inumarap toko nu ono, kiat nu nosopulan toko yo Niyo om nokopuwarong toko yo so Iyo. Nga bang osiou toko onu yo po orapon toko, okon-o ko orapan ono, so’ d’ado yo umarap nu onu yo po nosiou-o niyo no. 25 Nga bang umarap toko nu onu yo po dai toko po osiou, ototog toko mongimat nu ono. 26 Kuwai po wokon gogoma’on nu Atod nu Kinoringan, ono yo pagka dai oilaan toko onu otoop indomoon ong mogdu’a toko, monabang Iyo su’ oilaan toko sono. Atod oono yo su mindamo so Kinoringan suat so toko nu dai koimbosang ong ontob-a nu totongaron. 27 Om Kinoringan ono kosondot mongoorati nu inawo toko, oorotian-a Niyo pomikiran nu Atod Niyo om onu yo po indomoon nu Atod oono suat so toko. Om indomoon oono, musuat so koinginan nu Kinoringan nu nitaak Niyo so toko. 28 Oilaan toko nu Kinoringan-o su popuatag-atag nu onu yo po owarong intawa oraai, su’ ourug nu koworongan nu lobuw osamod so Iyo, ono yo ongo lobuw pinili’ Niyo musuat nu tomod Niyo. 29 Lobuw pinili’ yo Niyo kiat nu gulu ri nga pinotondiang-o Niyo ourug nu soko Anak Niyo, si Yisus, om soko ono yo osiliw si Yisus soko ongko nu kiawi’ lobuw poimaid. 30 Indadi suat so toko, iri pinili’ yo Niyo ourug nu inonakan Niyo, pinaau-o Niyo su’ poimaid toko so Iyo. Om okon ko ontob-a nu ono, nga nokopuwarong-a Iyo so toko, om kowaid toko sono so Iyo orumaton ong wagu. 31 Pagka oilaan toko nu tobangon toko nu Kinoringan so kiawi’ nololagan toko, d’ado yo sono kopongodoog so toko. 32 Pagka nikoyuu ya nu Kinoringan Anak Niyo kondiri, om nikomouli’ yo so ongo wowaidon nu potoyon suat so koworongan toko, oilaan toko nu tobangon toko ya Niyo so onu yo po. 33 D’ado ido koponginsala’ nu kakal po kikoraayan toko, lobuw nopili’ yo nu Kinoringan, so’ Iyo yo kondiri su minokimuwarong so toko. 34 Om d’ado ido koputangar nu otoop ong ukumon toko, so’ tobangon toko ni Yisus Kristus. Minatoi-o Iyo suat so toko nga noluli’an-a Iyo. Om kosiono tu maayo sobana pangkat Niyo so obi’ nu Kinoringan, om kiat nai tobangon toko Niyo. 35 Indadi d’ado ido kopongingkoyod nu Kinoringan pointolang nu osamod Iyo so toko pudi pona osuang kosusaan, soko likop, d’ado pokakas, insaadan toko nu lobuw, om potoyon toko. 36 Soko nokosurat-o so Buuk nu Kinoringan nu, “Pagka poimaid kai so Ikau, dadan pokipopotoyan kai nu alod-alod mai, om poinsuwon kai nu dumba gogorason,” koo ri. 37 Nga pudi pona osuang kosusaan soko ono, dai toko ya lumaa’, ala’ nai’ osudu’an toko om maid nu kuasa ni Kristus, komanang toko ya. Sobana ko osamod Iyo so toko. 38 Oilaan ku nu d’ado onu-onu kopongingkoyod nu Kinoringan pointolang nu osamod Iyo so toko pudi ong matoi intawa miau, ongo susuu’on nu Kinoringan intawa komoinatan, ololagan nu kosiono tu intawa so sunduron tu, 39 ololagan dilanggau intawa so diipak tu. D’ado ido nu piningwaalan oono kopongingkoyod nu Kinoringan pointolang nu osamod Iyo so toko, maid so si Yisus Kristus, Tuhan toko.

9

1 Kuwai po tongaron ku so kou, om pagka kopuido aku so si Yisus Kristus, oilaan muyu nu obana ya totongaron ku iitu, okon-a ko owudut. Om pagka kinuasa aku nu Atod nu Kinoringan, oilaan ku nu obana ya totongaron ku iitu, 2 ono yo sobana ko olunggui aku, om d’ado koingkoyodan sumakit inawo ku tu suat so inong ku Yaudi nu dai poimaid so si Kristus. 3 Bang odapat po, olila’ aku gumanti’ so nosiro ukumon nu Kinoringan om dai aku sono kopuido so si Kristus, su’ kolabus nosiro kiat so ukuman oono. 4 Nosiro yo po solusuk nu Israil. Nosiliw-o nosiro nu inonakan nu Kinoringan om niintolang-o Niyo so nosiro kobontugan Niyo nu owarong sobana. Minongojanji Iyo nu oborokatan nosiro, tinaakan nosiro nu Ukum, om tinudukan-o Niyo nosiro nu poongusaa’ so Iyo nu musuat. Om osuang po janji Niyo so nosiro. 5 Pinili’ Niyo aki rumpungan nosiro gulu ri, ono yo si Abraham, si Isak om si Yakub, om pagka sinumiliw si Kristus nu lobuw, kiat-o so bansa nosiro su minomoganak so Iyo. Iyo yo Kinoringan mogkuasa nu kiawi’-awi’, om otoop royowon musingkolaid! Amin! 6 Indadi, dai aku mutangar nu dai notuman janji nu Kinoringan so nosiro ri, nga mutangar aku nu okon ko kiawi’ solusuk nu Israil oono ourug nu lobuw bana-bana nu songapan nu Kinoringan. 7 Om iri solusuk ni Abraham, okon ko kiawi’ nosiro tokodon nu Kinoringan nu solusuk bana ni Abraham. Indadi, okon ko kiawi’ so nosiro kotorima’ nu janji nu Kinoringan, so’ minutangar Kinoringan so si Abraham gulu ri nu, “Solusuk-a ni Isak su bana-bana yo nu solusuk mu,” koo ri. 8 Pagka soko iri tinangar nu Kinoringan so si Abraham, itu yo su orati niyo. Iri yo su tokodon nu Kinoringan nu solusuk sobana ni Abraham, iri inonakan nopuanak nu nijanji Niyo, om nosiro yo su ourug nu inonakan nu Kinoringan, okon ko iri nopuanak nu soko koopotan-i. 9 So’ janji yo po nu Kinoringan so si Abraham nga soko itu, “Mululi’ Aku po tuui nu soko iya ya iitu nu toun koimbagu, om iya oono kopuanak si Sara nu kusoi,” koo ri. 10 Om okon ko si Sara ya su minomontian, nga si Ribka pona nga minuanak-a nu duo kusoi minuapid, nu ido yo si Isak amo, iri yo aki rumpungan toko ri. 11 - 12 Dai po nopuanak ni Ribka duo muapid iiri, om dai po nokowaal nu owarong ko’ oraai, notangar-o laid nu Kinoringan si Ribka nu, “Anak ongko no, ourug nu uripon nu toudi no ong wagu,” koo. Soko ono yo ourug, so’ montuduk Kinoringan nu bang momili’ Iyo nu lobuw, okon ko suat so gogoma’on nosiro nu owarong, nga kiat so koinginan Niyo. 13 Soko tangar nu Kinoringan nokosurat so Buuk Niyo nu, “Somodan Ku po si Yakub ko’ si Isau,” koo ri. 14 Indadi, bang soko ono, kuwai gaam lobuw mutangar nu dai ooluk gogoma’on nu Kinoringan, so’ kuwai lobuw pili’on Niyo om kuwai ya dai pili’on Niyo. Nga sobana ko ooluk gogoma’on nu Kinoringan, 15 so’ minutangar Iyo so si Musa gulu ri nu, “Aku yo su monapus ong isai su luluudan Ku, om isai su somodan Ku,” koo. 16 Indadi, kiat so tinangar nu Kinoringan oono, oorotian toko nu okon-a ko gogoma’on owarong-o su kopongoborokatan nu Kinoringan nu ongo lobuw, nga kiat-a so kooluluud Niyo. 17 Nga bang dai moingin Kinoringan mongoluluud nu ido koyuwan, dai ya Niyo luluudan. Soko raja nu Masir gulu ri, minutangar Kinoringan so iyo nu, “Ono yo ko’ siniliw Ku ikau nu raja, posiou so ikau nu kuasa Ku om kobantug ngaran Ku so pilolongkop nu wonuo tu, so’ oraai kogoyaan Mu no,” koo. 18 Indadi, oilaan toko sono nu oluluudan Kinoringan nu isai yo po lobuw koinginan Niyo mongoluluud, om pokosogon Niyo isai yo po koinginan Niyo pokosog. 19 Tantu kuwai lobuw mongoduat so aku nu, “Bang soko ono gama’ nu Kinoringan mogkuasa nu lobuw, nokuro su ungotan po Niyo lobuw suat so koraayan nosiro, so’ Iyo yo su pokosog nu inawo nosiro, om d’ado ido koyuwan kolawan nu koinginan Niyo?” koo. 20 Nga sombutan ku iyo, nu toko yo po ombo yo nu lobuw. Indadi, dai musuat ong dumaawa toko nu Kinoringan. Dai musuat ong sumiwal iri winaal-i nu minomaal so iyo ri, om mutangar nu, “Nokuro ka su soko itu poomaal mu so aku?” koo. 21 Soko lobuw moomaal nu kuron kiat so dokuton, nu iyo yo su kopogbaya’ momili’ ong okuro-kuro roros nu kuron koinginan niyo. Ido yo inungkiaton nu dokuton, kopogbaya’ iyo momaal duo kuron. Ido no owarong sobana om dai pokayon runat-runat om koduo no koinsuatan om pokayon runat-runat. 22 Soko gama’ nu lobuw momaal nu kuron musuat nu koinginan niyo, soko ono ya pudi Kinoringan, waalon Niyo onu yo po koinginan Niyo so lobuw Yaudi om okon ko Yaudi. Iya nu moingin Iyo pointolang nu koo’ungot Niyo om kuasa Niyo nu obasag, dai Iyo oogou-ogou momaal nu ono, nga taanan-a Niyo koo’ungot Niyo so ongo lobuw otoop insaadan-o. 23 Om waalon Niyo ono su’ pointolang nu koworongan Niyo so toko, lobuw koluluudan Niyo. Toko yo su lobuw orumaton Niyo ong wagu iya nu pongorumatan so Iyo. 24 Toko yo su koluluudan Niyo, iri pinaau Niyo, okon ko kiat-a so bansa nu Yaudi, nga kiat so okon ko Yaudi pona. 25 Nokosurat-o tinongaran nu Kinoringan suat so ongo lobuw okon ko Yaudi so Buuk nu poo’abar ingoranan so si Usia nu, “Iri lobuw okon ko songapan Ku laid, urugon Ku sono nu songapan Ku. Om iri lobuw okon ko sinomodan Ku, somodan Ku sono nosiro ong wagu. 26 Dii so tontong pinutongaran nu Kinoringan so ongo lobuw nu gulu ri nu, ‘Okon ko lobuw Ku kou,’ koo ri, dii ya putongaran so nosiro ong wagu nu inonakan nosiro nu Kinoringan, iri miau musingkolaid,” koo ri. 27 Minutangar si Yisaya nu osangat suat so bansa Israil nu, “Insan muinong-a nu pantai koosampuw nu bansa Israil, owako ya owiau so nosiro, 28 so’ tantu osikap-a TUHAN mongaawi’-awi’ nu pongukuman Niyo so ongo lobuw so wonuo tu,” koo ri. 29 Om minutangar-a si Yisaya nu, “Bang okon ko noluluudan Kinoringan so toko lobuw Yaudi, tantu nokoinsuw toko yo nu ongo lobuw so Sodom om Gomura noluwus,” koo ri. 30 Indadi koorati toko yo sono onu tinangar ku suat so ongo lobuw okon ko Yaudi. Pudi pona dai insan mogkari’-kari’ nosiro nu kopuwarong so Kinoringan, kuwai ya tinu-tinu so nosiro kopuwarong so Kinoringan so’ poimaid nosiro so Iyo. 31 Nga suat so solusuk nu Israil, mogkari’-kari’ nosiro mongowaid nu Ukum ni Musa, tayon ong kopuwarong nosiro nu Kinoringan, nga dai kodapat. 32 Dai kodapat nosiro, so’ ono yo su pongorapan nosiro gogoma’on nosiro nu owarong om okon ko koimaidan so Kinoringan. Om noiyu’-iyu’an ongo lobuw Yaudi suat nu kinopotoyan ni Kristus, so’ soko nokosadu nosiro so ido watu kosoduan. 33 Muinong ono om iri nokosurat so Buuk nu Kinoringan nu, “Siowi! Pili’on Ku ido Watu iri ourug nu kosoduan nu lobuw, om nipolak so bandar Siun, kuanon-o po nu ono nga ido koyuwan, iri kinoiyu’an nu lobuw Israil. Nga isai poimaid so Iyo, dai oiman-iman,” koo ri.

10

1 Oo su kosusulodan ku inong koimaidan, moingin aku sobana nu osopulan ongo lobuw inong ku bansa Yaudi, om ono yo su indomoon ku so Kinoringan. 2 Oilaan ku nu sobana ko mogkari’-kari’ nosiro maid so Kinoringan, nga pudi pona soko ono, ado kosudaan nu ono so nosiro so’ dai oilaan nosiro koinginan nu Kinoringan. 3 Pagka dai oilaan nosiro ong onu koo kopuwarong so Kinoringan nu musuat-o so koinginan Niyo, maid sono nosiro nu gama’ wokon, ono yo mongowaid nu Ukum ni Musa. Indadi, pagka moingin nosiro maid nu gama’ nosiro kondiri, dai sono nosiro musimbaba’ musuat nituduk nu Kinoringan oono. 4 Koompusan nu gogoma’on ni Kristus, d’ado yo sono kosudaan mongowaid nu Ukum. Indadi, isai poimaid so Iyo, kopuwarong-o sono so Kinoringan. 5 Minonurat si Musa so ongo lobuw mokimuwarong so Kinoringan nu gama’ mongowaid nu Ukum nu, “Isai mongowaid nu Ukum, om ado ido dai waidon niyo, miau iyo musingkolaid maid so Kinoringan,” koo ri. 6 Nga itu yo su totongaron nokosurat suat so ongo lobuw kopuwarong so Kinoringan, iri koimaidan so si Kristus su kopuworongan nu, “Dai musuat ong momikir kou nu, kopuwarong lobuw so Kinoringan ong kuwai lobuw mian so surga mongowit so si Kristus muntiba. 7 Om dai musuat ong momikir kou nu kopuwarong lobuw so Kinoringan ong kuwai lobuw mian so polak nu lobuw minatoi mongoluli’ so si Kristus,” koo ri. 8 Nga itu yo su tinongaran ni Musa suat so gama’ kopuwarong so Kinoringan nu, “Oruoi sobana ong poimaid kou nu tinongaran nu Kinoringan. Poimaid kou nu tinongaran oono om polombus so lobuw wokon,” koo ri. Ono yo su tinongaran nu Kinoringan nituturan mai, nu subai poimaid lobuw so si Kristus. 9 Om bang paabar toko nu si Yisus-o su Tuhan, om sobana ko poimaid nu noluli’an Iyo nu Kinoringan, kolabus toko kiat so koraayan toko om kopuwarong sono nu Kinoringan. 10 Kiat so poimaid toko so inawo, kopuwarong toko sono nu Kinoringan, om paabar toko suat so koimaidan toko, om taakan sono nu kowiawan musingkolaid. 11 Itu yo su nokosurat so Buuk nu Kinoringan nu, “Isai poimaid so si Yisus, dai oiman-iman ong wagu,” koo ri. 12 Ourug ono so kiawi’ lobuw, so’ Tuhan-o yo po dai moominig, lobuw ka nu Yaudi intawa okon ko Yaudi. Ido-ido ya Kinoringan om Iyo yo su Tuhan nu kiawi’ lobuw, om tobangon-a Niyo isai yo po mokitabang so Iyo. 13 Soko tangar nu Kinoringan nokosurat nu, “Isai mokitabang so TUHAN, iyo yo su taakan nu kowiawan musingkolaid maid so Iyo,” koo ri. 14 Nga dai kopokitabang lobuw so Tuhan Yisus Kristus ong dai po nosiro poimaid so Iyo. Om dai po poimaid lobuw so Tuhan ong dai po korongou nu abar suat so Iyo. Om dai korongou lobuw suat so Iyo ong ado lobuw paabar. 15 Om dai kopongaabar lobuw ong d’ado monuu’ so iyo. Soko tangar nu Kinoringan nokosurat nu, “Sobana ko owarong kologa’an nu ongo lobuw potuturan nu Abar Owarong suat so gogoma’on nu Kinoringan monabang so toko,” koo ri. 16 Nga okon ko kiawi’ lobuw poimaid nu Abar Owarong suat so si Kristus, so’ nokosurat-a tinongaran ni Yisaya, poo’abar nu Kinoringan-i nu, “Oo TUHAN, osuang lobuw dai poimaid nu abar nituturan mai no,” koo ri. 17 Indadi, tadi’ ya poimaid lobuw ong korongou-o nosiro nu pontudukan nu obana, om tadi’ ya korongou lobuw nu pontudukan obana oono ong kuwai lobuw potuturan nu ono, ono yo pontudukan obana suat so si Kristus. 18 Kuwai gaam lobuw mutangar nu, “Dai nopoimaid ongo lobuw Yaudi so’ dai insan opirongou nosiro Abar Owarong oono,” koo, nga nokorongou-o bo nosiro, so’ nokosurat-o so Buuk nu Kinoringan nu, “Nokolongkop-o so wonuo tu tinongaran nosiro, om pontudukan nosiro no nga nokologa’ yo so isan nu tana’ tu,” koo ri. 19 Nga bang sumambut lobuw nu, “Dai gaam nokoorati lobuw Yaudi nu kodau kiat so Kinoringan suat so si Kristus,” koo, tongaron ku sono iyo nu, tantu nokoorati yo bo nosiro nu ono, so’ togna ri si Musa yo su minutangar nu nokoorati yo lobuw Yaudi nu kodau nu Kinoringan so’ nokosurat-o tinongaran nu Kinoringan so Buuk Niyo nu, “Popomoingaon Ku kou nu bansa tokodon muyu nu okon ko bansa pinili’ Ku, om poungoton Ku kou so bansa tokodon muyu nu dai koorati no,” koo Kinoringan. 20 Om opogi si Yisaya mutangar polombus nu tinongaran nu Kinoringan nu, “Nooyangan Aku yo nu lobuw dai modium so Aku, om minintolang Aku yo so lobuw dai mongoduat suat so Aku no,” koo Kinoringan. 21 Nga suat so bansa Israil, minutangar si Yisaya nu, “Oowianan Aku maau-paau nu bansa dai mongkinongou om okosog oono,” koo ri.

11

1 Indadi, adang toko yo momikir nu pagka dai poimaid ongo lobuw Yaudi, dai yo sono poduli’on nosiro nu Kinoringan, so’ aku nga lobuw-a nu Yaudi, solusuk ni Abraham umpak so suku-sakat ni Binyamin. 2 Dai ya niada’ nu Kinoringan lobuw pinili’ Niyo nu dai po nowangun wonuo tu. Pinili’ Niyo nosiro ourug nu uripon Niyo. Oilaan toko ono kiat so tinongaran nokosurat so Buuk nu Kinoringan suat so si Ilia, iya nu minogdu’a iyo so Kinoringan suat so kogoyaan oraai nu inong niyo lobuw Israil nu, 3 “Oo TUHAN, pinatoi nosiro ongo poo’abar Mu ri om pininguyasan nosiro ongo ranggar pongusaa’an so Ikau-o. Aku po su noolu’, nga pokipopotoyan aku ya nosiro,” koo. 4 Sumombuto yo sono Kinoringan so iyo nu, “Okon ko ikau-a, nga kuwai po inolu’ Ku turu noribu kokusoyan, iri dai po insan mongusaa’ nu pinokokinoringan ingoranan nu Baal,” koo TUHAN Kinoringan. 5 Indadi, soko ono ya pudi kosiono tu, so’ kuwai po inolu’ nu lobuw Yaudi pinili’ nu Kinoringan kiat so koowarong Niyo so nosiro. 6 Pinili’ nosiro nu Kinoringan so’ oluluudan Iyo so nosiro om okon-a ko iri gogoma’on nosiro ri. Bang iri yo gogoma’on nosiro nu owarong su kinopomili’an nu Kinoringan so nosiro, okon-a ko bana-bana nu oluluudan Kinoringan so nosiro. 7 Pagka soko ono, koorati toko nu sobana ko modium solusuk nu Israil nu gama’ kopuwarong so Kinoringan, nga dai ya kooyang. Soko ono pona, kuwai ya tinu-tinu so nosiro pinili’ nu Kinoringan nu kopuwarong so Iyo. Nga kosuangan so nosiro, okosog inawo om dai mongkinongou paawon nu Kinoringan. 8 Soko tinangar nu Kinoringan nokosurat nu, “Kinoringan-o su nopokosog so nosiro om dai nosiro koorati. Om sampai kosiono tu dai koilo nosiro onu su obana om dai koorati onu su otoop,” koo. 9 Pagka dai poimaid ongo lobuw Yaudi, nokoputangar sono si Raja Daud nu, “Iya nu murami-rami nosiro mongokan, posimaidan nosiro osulung soko bombolog, om iya mongokan nosiro nu niusaa’ so Kinoringan, posimaidan nosiro aakom soko kulos-kulos osulung nu burunsut. 10 Muda-mudaan ong potuongon pomikiran nosiro no sampai dai nosiro koorati nu onu yo po obana. Om muda-mudaan ong tumongkud likud nosiro owogatan nu koogutan musingkolaid,” koo ri. 11 Nokosadu inong ku lobuw Yaudi so’ dai yo poimaid nosiro so si Kristus, nga, adang-o monokod nu dai yo sono oowit nosiro nu Kinoringan mululi’ poimaid so Iyo. Pagka dai poimaid nosiro nu gama’ koinginan nu Kinoringan nu kopuworongan so Iyo, minonuu’ sono Iyo nu lobuw paabar so ongo lobuw okon ko Yaudi nu gama’ Niyo oono om osuang so nosiro poimaid om kopuwarong so Iyo. Waalon Niyo soko ono, tayon ong mokimalun lobuw Yaudi om poimaid sono nosiro nu kodau Niyo oono. 12 Pagka dai poimaid nosiro, binorokatan sono nu Kinoringan lobuw bansa wokon. Om pagka inalap Niyo borakat Niyo kiat so lobuw Yaudi, nopointolang sono Kinoringan nu koworongan Niyo so lobuw okon ko Yaudi. Nga bang rumorogo lobuw Yaudi om poimaid so Iyo, kaalib po sono koworongan nitaak Niyo so nosiro ong wagu ko’ so lobuw okon ko Yaudi. 13 Mongaabar aku so kou ongo lobuw okon ko Yaudi, nu aku yo su pinongoorapan pinili’ nu Kinoringan potuturan nu tinongaran Niyo nai so kou. Om sobana ko mongowaid aku nu gogoma’on nisuu’ Niyo s’aku oono, 14 so’ moingin aku monginsosolon nu ongo lobuw Yaudi, kalu ong kiat nu ono, kuwai sono tinu-tinu so nosiro poimaid, om kolaiw kiat so ponginsaadan nu Kinoringan. 15 So’ pagka linaiwan nosiro nu Kinoringan, minokimuwarong sono Iyo so ongo lobuw wokon so wonuo tu. Indadi bang rumorogo ongo lobuw Yaudi om poimaid so Iyo, sobana ko osudu’an kiawi’ lobuw ong wagu, so’ soko lobuw minatoi noluli’an-o. 16 Pagka songapan nu Kinoringan si Abraham, si Isak, om si Yakub, aki rumpungan nu lobuw Yaudi, tantu solusuk nosiro nga osongapan-a nu Kinoringan ong wagu. Soko ido puun nitaak soko tutungkap so Kinoringan, kiawi’ puun oono songapan-a nu Kinoringan, kiat so wakat-o, kumoo yo so raan-o. 17 Musalig-salig aku pokoilo so kou lobuw okon ko Yaudi onu otoop pomikiran muyu suat so lobuw Yaudi. Lobuw Yaudi oono soko raan nu bubua’ ipatan nu ido koyuwan. Nga sinopi’ yo tinu-tinu raan nu bubua’ oono om minongalap sono iyo nu raan kiat so puun nu bubua’ wokon om nitakin niyo so puun nu bubua’ inipatan oono. Kou yo lobuw okon ko Yaudi su soko raan nu bubua’ okon ko inipatan, iri nitakin so puun nu bubua’ inipatan oono, su’ koompit nu kowiawan kiat so wakat nu puun nu bubua’ inipatan oono. Soko ono ya linaiwan lobuw Yaudi oono nu Kinoringan om minokimuwarong sono Iyo so lobuw okon ko Yaudi, sampai koompit kou nu ongo borakat nijanji Niyo nu gulu ri so nosiro. 18 Indadi, dai otoop ong musingkaayo-ayo kou sono om monokod nu kaalib kou po so lobuw Yaudi, so’ kou yo po ombo yo nu raan om okon-a ko wakat. Okon-a ko raan su monaak nu ookanon nu wakat, nga wakat-o yo su monaak nu ookanon nu raan-o. 19 Nga kalu mutangar lobuw nu, “Kinoponopi’an-o po nu raan iiri nga tayon ong kotolotad so puun inipatan oono,” koo. 20 Bana ya nai’ ono! Nga ono ya bo ono ko inidu’ nu Kinoringan ongo lobuw Yaudi so’ dai nopoimaid nosiro nu kodau obana Niyo. Pagka nopoimaid kou, ginonti’an muyu sono nosiro. Insan soko ono, adang kou yo musingkaayo-ayo, nga ingati muyu yo su’ dai ourug soko ono so kou. 21 So’ bang dai ouyobanan Kinoringan nu ongo raan laid-i, om inidu’ yo Niyo ono, kou nga dai ya kouyobanan Niyo ong mingkoyod kou poimaid so Iyo. 22 Ono yo ko’, ingati muyu yo nu sobana ko owarong ong Kinoringan, nga owogat-a ponginsaadan Niyo. Suat so ongo lobuw Yaudi, iri dai poimaid so Iyo, sobana ko owogat ponginsaadan Niyo, nga suat so kou lobuw okon ko Yaudi, sobana ko owarong gogoma’on Niyo so kou, ong otatap kou poimaid so Iyo. Bang dai kou otatap poimaid so Iyo, kou nga idu’on-a nu Kinoringan. 23 Om suat so ongo lobuw Yaudi, bang rumorogo nosiro om poimaid, tantu torima’on-a nosiro nu Kinoringan, so’ Kinoringan-o po kikuasa popululi’ so nosiro koimbagu. 24 Om suat so kou lobuw okon ko Yaudi, kou yo po raan-a kiat so puun wokon okon ko inipatan-i, om nitakin kou ya so puun inipatan-i. Indadi, bang kikuasa Kinoringan potakin so kou so puun inipatan oono, kikuasa ya Iyo popululi’ nu ongo lobuw Yaudi so puun laid nosiro no, ono yo popuworongon nosiro so Iyo. 25 Oo su kosusulodan ku, moingin aku sobana nu koorati kou nu onu dai oorotian nu lobuw gulu ri. Potarang aku nu ono, su’ dai kou kopomikir nu kaalib kou po so ongo lobuw Yaudi. Pudi pona tinu-tinu lobuw Yaudi posimaidan nu Kinoringan dai poimaid, nga bang ogonop-o koosuang nu lobuw okon ko Yaudi poimaid so Iyo, iri notatap-o Niyo ri, poimaid-a sono nosiro so Iyo. 26 Om soko itu yo gama’ nu Kinoringan monaak nu kowiawan musingkolaid so kiawi’ Israil. Soko tinangar nu Kinoringan nokosurat-o so Buuk Niyo nu, “Kuwai ido koyuwan Poowiau lumoga’ kiat so Siun, ono yo surga. Idu’on Niyo onu yo po dai koinginan nu Kinoringan kiat so solusuk ni Yakub. 27 Iya nu idu’on Ku koraayan nosiro, popioton Ku sono janji Ku so nosiro,” koo ri. 28 Pagka dai poimaid ongo lobuw Yaudi nu Abar Owarong, nourug sono nosiro nu alod-alod nu Kinoringan. Kiat nu ono, poimaid kou sono lobuw okon ko Yaudi om nosopulan kou nu Kinoringan. Nga pudi soko ono, kakal-a somodan nosiro nu Kinoringan, so’ nosiro yo su pinili’ Niyo, soko nojanji yo Niyo nu gulu ri so odu aki nosiro ri. 29 So’ dai yo mupinda-pinda padu-padu nu Kinoringan so ongo lobuw pinili’ Niyo om borokatan Niyo. 30 Suat so kou lobuw okon ko Yaudi, gulu ri dai kou mongowaid nu tinongaran nu Kinoringan, nga kosiono tu, pagka dai minongowaid lobuw Yaudi nu Kinoringan, ono yo ko’ luluudan kou Niyo. 31 Soko ono ya pudi lobuw Yaudi, so’ pudi pona dai nosiro mongowaid nu Kinoringan kosiono tu, nga kiat so poongoluluud Niyo so kou, oluluudan-a sono Iyo so nosiro ong wagu. 32 Nga pinosimaidan nu Kinoringan kiawi’ lobuw dai mongowaid so Iyo om otoop insaadan, tayon Niyo ong kointolang sono koluluudan Niyo so lobuw Yaudi om okon ko Yaudi. 33 Atuuk! Maayo sobana koworongan nu Kinoringan! Pongoilaan om pongoorotian Niyo dai oorotian ong lobuw-a. Dai toko oilaan onu padu-padu Niyo. Om dai toko oorotian gogoma’on Niyo. 34 Soko tangar nu Kinoringan nokosurat nu, “D’ado ido koilo nu pomikiran nu TUHAN, om d’ado ido kopontuduk so Iyo. 35 Ado ido koponaak so Iyo om mokisuli’on,” koo ri. 36 Kinoringan-o su minomaal nu kiawi’ so wonuo tu, om Iyo yo su mogkuasa nu kiawi’ oono. Royowon Iyo nu kiawi’ piningwaalan oono. Royowo toko yo Kinoringan musingkolaid! Amin.

12

1 Oo su kosusulodan ku, pagka sobana ko oluluudan Kinoringan so toko, mindamo aku so kou nu miau kou yo nu otoroido inawo suat so Iyo. Bang soko ono waalon muyu, sobana ko osanang inawo Niyo so kou. Om soko ono yo su musuat poongusaa’ so Iyo. 2 Adang-o minsuw nu kogoyaan nu ongo lobuw dai poimaid so wonuo tu, nga posimaidi muyu yo Kinoringan mominda nu pomikiran muyu, su’ oilaan muyu onu koinginan Niyo waalon muyu, ono yo kogoyaan obana om koinsanang nu inawo Niyo om dai oinsala’ Niyo. 3 Pagka kinuasa aku nu Kinoringan polongkop nu tinongaran Niyo, mutangar aku so kou kiawi’ nu kodi muyu yo polobi-lobio pomikiran muyu kiat so oilaan muyu. Ono yo, adang musingkaayo-ayo om adang osokakan musimbaba’, so’ Kinoringan-o su nopaarap so kou nu koilaan muyu mugogoma’on suat so Iyo. 4 Oilaan muyu nu osuang boogian nu koyuwan muyu om ido soido nu boogian oono musosondiang kosudaan. 5 Soko ono ya pudi toko lobuw poimaid so si Kristus, soko koyuwan Niyo, om toko yo su soko boogian nu koyuwan Niyo. Ido soido so toko mutotabang soko boogian nu koyuwan. 6 Musosondiang ponaak nu Kinoringan so toko. Ono yo ko’ otoop ong pokayon toko ponaak oono mugogoma’on suat so Iyo. Isai tinaakan nu Kinoringan nu ponaak polombus nu pontudukan Niyo, mogkari’-kari’ yo iyo momaal nu ono, so’ oilaan niyo nu kinuasa iyo nu Atod nu Kinoringan. 7 Isai tinaakan nu Kinoringan nu inawo moingin monabang, subai monabang iyo. Isai tinaakan nu Kinoringan nu koo’ilo montuduk, subai montuduk iyo nu lobuw. 8 Isai tinaakan nu Kinoringan nu koo’ilo mongobiat popiot nu koimaidan nu inong niyo, subai mongobiat iyo nu lobuw. Om isai yo po so kou tinaakan nu Kinoringan nu inawo obintaak so lobuw kikosimpitan, subai monaak iyo maid nu otoroido inawo. Om isai yo po so kou inurug nu Kinoringan nu wowaidon nu lobuw poimaid, mogkari’-kari’ yo iyo monundan so nosiro maid so pontudukan nu Kinoringan. Om isai tinaakan nu Kinoringan nu inawo mokipoponabang nu lobuw kikoogutan, subai osanang inawo niyo monabang so nosiro. 9 Bang monamod toko nu lobuw, somodan-o nosiro maid nu otulid inawo om okon ko ontob-a nu totongaron intawa gogoma’on toko. Bisigo toko yo kogoyaan oraai om tumotog toko yo so kogoyaan owarong. 10 Pointolango muyu yo so kosusulodan muyu nu sobana ko osamod kou so nosiro, om pogulu kou yo mongorumat nu lobuw. 11 Mogkari’-kari’ kou yo mugogoma’on om adang-o dumoput. Om potoroidoo muyu yo dadan inawo muyu no mongowaid nu kiawi’ ponuu’an nu Kinoringan. 12 Sumudu’an kou yo dadan, so’ umarap nu taakan kou nu Kinoringan nu koworongan ong wagu. Tumaan kou yo nu kosonsora’an om mogdu’a yo dadan. 13 Tobango muyu yo inong toko poimaid kikosimpitan-o, om poindokodo muyu yo isai yo po lumoga’ nai so kou no. 14 Bang sonsora’on toko nu lobuw, mogdu’a yo su’ borokatan iyo nu Kinoringan. Adang-o mogdu’a nu nipoinsaad iyo nu Kinoringan. 15 Bang kuwai osudu’an, waid kou yo sumudu’an. Om bang kuwai olunggui, tumopanan kou yo so iyo lumunggui. 16 Puido kou yo nu koinowaan. Adang-o musingkaayo-ayo, adang-o tulakon gogoma’on tokodon nu dai oogot. Om adang kou yo monokod nu kou yo su moilo. 17 Bang raai-raayon kou nu lobuw, adang-o sumuli’ mongoraai, nga sundur kou yo mugogoma’on nu onu yo po owarong so ponokodan nu lobuw. 18 Pogkari’-kari’ kou yo mokimusulut so kiawi’ lobuw, su’ osanang kowiawan muyu om d’ado lobuw mongungot so kou. 19 Oo su kosusulodan ku, ikod kou yo kisuli’ mongoraai nu lobuw mongoraai so kou no. Ombo ya Kinoringan sumuli’, so’ nokosurat-o tinangar nu Kinoringan nu, “Aku yo su opatut monuli’. Aku yo su opatut monginsaad,” koo ri. 20 Owarong ong maid toko nu pontudukan nu Kinoringan nokosurat so Buuk Niyo nu, “Bang witilon alod-alod mu no, pookano yo om bang lugangon iyo, poinumo yo. Bang waalon mu soko ono, oiyu’an sono iyo om borokatan ko nu TUHAN,” koo ri. 21 Ikod kou yo pusimaid olimuukan nu oraai, nga waalo muyu yo owarong-o. Soko ono yo olimuukan muyu sono yo oraai oono.

13

1 Otoop ong mokikuasa toko nu ongo moomogkuasa so wonuo tu, so’ kuasa yo po nosiro oono kiat so Kinoringan. Om kiawi’ moomogkuasa nu kosiono tu notantu yo nu Kinoringan. 2 Ono yo ko’, isai lumawan nu moomogkuasa, koorotian lumawan nosiro nu onu yo po notantu yo nu Kinoringan, om insaadan sono Niyo nosiro. 3 Bang owarong kogoyaan toko, dai muru’ toko lumaa’ nu moomogkuasa so toko no. Musuat ong lumaa’ toko so nosiro ong oraai kogoyaan toko. Bang moingin toko nu dai toko lumaa’ so nosiro, momaal toko yo nu owarong om royowon toko sono nosiro. 4 Moomogkuasa oono mugogoma’on suat so Kinoringan, monaak so kou nu kosonangan. Nga bang oraai gogoma’on muyu, otoop ong lumaa’ kou so nosiro so’ kikuasa nosiro, insan mongukum nu momatoi nga kopogbaya’ ya. Om pagka mugogoma’on nosiro suat so Kinoringan, musuat ong mongukum nosiro nu lobuw mugogoma’on nu oraai-o. 5 Ono yo ko’, waido muyu yo oturan so wonuo tu, okon ko kiat-a so koirosaanan muyu nu lumaa’ insaadan nu Kinoringan, nga oilaan muyu so inawo nu otoop waalon muyu ono. 6 Om ono yo ko’ mongobarai kou nu sukai so moomogkuasa, so’ nosiro ono nga mugogoma’on suat so Kinoringan om ototog nosiro mogkuasa. 7 Indadi otoop ong mongobarai kou nu sukai so moomogkuasa nu onu yo po pokiborayan nosiro so kou, om orumaton-o nosiro kiawi’. 8 Ikod kou yo pongutang nu onu-onu ya so lobuw wokon, nga pusosamod kou yo, so’ isai osamod nu lobuw wokon, iyo yo su kopongowaid nu kiawi’ ponuu’an nu Ukum ni Musa. 9 Soko nokosurat-o so Ukum ni Musa nu, “Adang lumapa’, adang momatoi, adang monakou, om adang sumolon,” koo. Kiawi’ ponuu’an oono om ponuu’an wokon, nokopuido yo so ido po ponuu’an iitu nu, “Somodi muyu yo inong muyu soko monamod nu kondiri,” koo ri. 10 Isai monamod nu inong niyo, dai yo sono iyo mongoraai nu lobuw somodan niyo oono. Indadi, iri yo po ponuu’an nu monamod nu inong lobuw nga ono yo su tomod nu kiawi’ pinonuu’an nu Ukum ni Musa. 11 - 12 Pusosamod kou yo, so’ nokoilo kou yo nu dai yo olaid om kotalib-o kotuongan om oduruk-o onawau nu lumoga’ si Yisus Kristus. Nologa’ yo kooriosan, ono yo iya nu tumimpuun toko poimaid so si Yisus Kristus, om kosiono oduruk toko yo kikowiawan musingkolaid so surga. Indadi, ingkoyodi toko yo kogoyaan toko oraai, om waido toko yo kowiawan obana so konowawan, soko soujar musabung nu poongingolig nu koyuwan niyo. 13 Om sumundur toko yo powarong nu kogoyaan toko soko mintolang so konowawan su’ osiou nu lobuw. Adang toko yo mongokan-ngokan d’ado puontoban, om adang toko yo moginowukan, gumilat, monongkowoinoyan, mokimualod, om mokimalun nu wokon. 14 Nga, pagka nokopuido toko yo so si Yisus Kristus, Tuhan toko, otoop ong minsuw toko nu kogoyaan Niyo, om adang toko yo momikir nu koinginan oraai.

14

1 Bang kuwai inong muyu poimaid so si Kristus nu dai po opiot koimaidan, torima’on-a iyo so puimpugan muyu, om adang-o mokimudaawa so iyo suat so onu otoop om dai otoop waalon nu lobuw poimaid so si Kristus. 2 Lobuw opiot-o koimaidan-i monokod nu onu yo po kowasa ya okanon niyo. Nga lobuw dai po opiot koimaidan-i, monokod nu koumbusan-a su kuasa okanon niyo. 3 Indadi iri lobuw mongokan nu onu-onu ri ya, dai otoop monokod nu owarong po iyo ko’ lobuw koumbusan-a okanon-i. Om iri lobuw umbus-a su kona’on-i, adang-o mongoragam nu lobuw mongokan nu onu-onu ri ya, so’ kiduo so nosiro torima’on-a nu Kinoringan. 4 Dai kowasa toko monginsala’ nu gogoma’on nu lobuw wokon, so’ ono yo tuan niyo no su otoop monginsala’ so iyo. Soko ono ya pudi toko lobuw poimaid. Dai toko otoop monginsala’ nu gogoma’on nu inong toko poimaid, so’ Kinoringan-o su monginsala’ so iyo. Om tantu musuat-a gogoma’on niyo so’ tobangon-a iyo nu Kinoringan. 5 Kuwai lobuw monokod nu oogot po ido runat ko’ runat wokon, om wokon monokod nu kiawi’ runat muinong-a. Indadi, kiawi’ lobuw subai koorati so inawo niyo no ong onu su obana. 6 Iri lobuw monokod nu ido yo runat su oogot, waalon niyo soko ono so’ moingin iyo poinsanang nu inawo nu Kinoringan. Iri lobuw mongokan nu onu-onu ri ya, waalon niyo soko ono so’ moingin iyo poinsanang nu inawo nu Kinoringan, om mongunsopot-a iyo so Kinoringan nu ookanon niyo oono. Om soko ono ya pudi lobuw umbus-a su okanon, nu waalon niyo soko ono so’ moingin iyo poinsanang nu inawo nu Kinoringan, om mongunsopot-a iyo so Kinoringan suat so ookanon niyo oono. 7 D’ado ido so toko lobuw poimaid, nu okon ko songapan nu Kinoringan pudi tuui-tuui toko po so wonuo tu intawa matoi toko yo. 8 Solaid nu miau toko po, kogoyaan toko otoop kopongorumat nu Tuhan, om matoi toko nga koorumat-a nu Tuhan. Indadi, matoi miau toko nga Tuhan-a su mononsongapan so toko. 9 So’ ono yo tomod ni Kristus musimaid potoyon om noluli’an, tayon ong kopogkuasa Iyo so toko lobuw poimaid, iri miau po intawa minatoi-o. 10 Pagka soko ono, dai owarong ong monginsala’ toko nu inong toko poimaid nu kogoyaan nosiro, om monokod nu owarong toko po ko’ nosiro, so’ kiawi’ so toko bisora’on-a nu Kinoringan ong wagu. 11 Soko tinangar Niyo nokosurat nu, “Aku yo su Kinoringan dai matoi. Pagka obana ono, kosurukud kiawi’ lobuw mongusaa’ so Aku,” koo ri. 12 Iya oono, tumingkuang toko kiawi’ so Kinoringan, nu mongudio Iyo so toko, om subai potuturan toko so Iyo onu yo po nowaal toko so wonuo tu. 13 Pagka soko ono su bisora’on toko ya kiawi’ nu Kinoringan, mingkoyod toko yo muiinsala’! Ala’ nai’ udio toko po laid kogoyaan toko kondiri, kalu ong kikogoyaan kopongowit nu inong toko momaal nu koraayan. 14 Pagka nokoido aku so si Tuhan Yisus, oilaan ku nu ado ido ginis nu ookanon nipogos so toko nu Kinoringan. Nga bang momikir lobuw nu nipogos ido ginis nu ookanon, dai owarong ong okanon niyo ono. 15 Om bang okanon muyu onu tokodon niyo dai kowasa okanon, osakit sono inawo niyo, om soko dai somodan muyu iyo. Dai su moingin ong kopongoraag nu koimaidan nu lobuw kogoyaan muyu oono, so’ si Kristus nga minatoi-a suat so iyo. 16 Om bang kuwai kogoyaan tokodon nu ongo lobuw poimaid nu nipogos nu Kinoringan, nga oilaan muyu nu dai ya nipogos, kodi muyu yo ono waalo. 17 So’ bang mogkuasa Kinoringan nu kowiawan nu lobuw, dai yo sono oogot onu yo po kowasa niyo okanon om inumon. Ono yo su oogot mongowaid lobuw oono nu ponuu’an nu Kinoringan, om kiat nu ono, osanang inawo niyo om osudu’an iyo maid nu ponobangan nu Atod nu Kinoringan. 18 Bang mugogoma’on toko suat so si Kristus nu soko ono, poinsanang toko nu inawo nu Kinoringan, om osanang inawo nu lobuw suat so kogoyaan toko oono. 19 Ono yo ko’ otoop ong mususulut toko nu inong lobuw poimaid om mutotabang popiot nu koimaidan. 20 Adang-o usiba’on iri winaal nu Kinoringan so inawo nu lobuw poimaid, nu moingin kou mongokan nu onu tokodon nu lobuw wokon nu dai kowasa okanon. Kowasa toko yo mongokan nu onu yo po, nga bang kopongowit toko nu lobuw wokon momaal nu koraayan nu gogoma’on oono, adang-o okanon ono. 21 Owarong po dai mongokan nu onsi intawa monginum nu batol, intawa onu yo po kopongowit nu inong muyu poimaid momaal nu koraayan. 22 Om onu yo po pomikiran muyu suat nu ookanon intawa onu yo po, adang-o waalon ono so tiningkuangon nu lobuw wokon nga so tiningkuangon-a nu Kinoringan, so’ Iyo yo su mogkuasa so kou. Osanang-o lobuw dai pokosala’ nu kondiri, ong goma’on niyo onu yo po owarong kosoromaan niyo no. 23 Nga bang kuwai lobuw mupiduo inawo so’ dai oilaan niyo ong kowasa ka mongokan nu ono ko’ dai, om okanon-a niyo ono, insola’on iyo nu Kinoringan, so’ dai mongowaid nu inawo niyo. Bang momaal toko nu onu-onu ya om mupiduo inawo, kikoraayan toko sono.

15

1 Indadi suat so toko nu opiot-o koimaidan, owarong ong tumaan toko, om dai mugogoma’on nu koowit-owit nu inong toko poimaid momaal nu koraayan. Om adang toko yo maid nu koinginan kondiri, 2 ala’ nai’ owarong po poinsanang toko nu inong toko, su’ koorati sono iyo nu koinginan nu Kinoringan. 3 Suat so si Kristus, dai ya Iyo minomikir nu koinginan Niyo kondiri, nga minomikir Iyo nu koinginan nu Kinoringan, soko iri nokosurat so Buuk nu Kinoringan gulu ri nu, “Iri yo po ponindoraai nosiro so Ikau-i, Aku ya su nosuat,” koo ri. Orati nu ono, bang minaid Iyo nu koinginan Niyo kondiri, dai ya Iyo osindoraai nu lobuw. 4 Kiawi’ nokosurat so Buuk nu Kinoringan gulu ri montuduk so toko, su’ kiorapan toko nu tumanon-a nu Kinoringan janji Niyo ri, om tumaan toko sono so kosonsora’an, om umarap nu koworongan ong wagu. 5 Kinoringan-o su montuduk so toko om poinsanang nu inawo toko, om kotaan toko sono nu kosonsora’an. Muda-mudaan ong tobangon kou ya Niyo nu kopuido inowoon muyu minsuw nu kogoyaan ni Yisus Kristus, 6 kopuido inawo om totongaron muyu mongorayou nu Kinoringan toko, ono yo Amo ni Tuhan toko Yisus Kristus. 7 Ono yo ko’, torimaa muyu yo inong lobuw poimaid nu soko kosusulodan muyu sobana, so’ tinorima’ kou yo ni Kristus. Bang waalon muyu soko ono, royowon sono Kinoringan. 8 Bana ya tongaron ku iitu nu, nosiliw-o si Kristus nu soko uripon nu lobuw Yaudi su’ kointolang Niyo so nosiro nu tumanon-a nu Kinoringan janji Niyo gulu ri so odu aki nosiro ri. 9 Om ido po tomod Niyo sumiliw nu soko uripon, ono yo tayon Niyo ong kiawi’ lobuw okon ko Yaudi luluudan-a nu Kinoringan, om royowon sono Iyo nosiro. Soko iri tinangar ni Kristus so Kinoringan-i nu, “Sobana ko mongunsopot om mongorayou Aku so Ikau, om mulagu Aku maid nu lobuw okon ko Yaudi,” koo ri. 10 Om nokosurat-a tinangar nu Kinoringan nu, “Suat so kou lobuw okon ko Yaudi, waid kou yo sumudu’an, so’ soko bana lobuw kou nu Yaudi, iri pinili’ Ku nu gulu ri,” koo ri. 11 Om nokosurat-a nu, “Oo su kiawi’ lobuw okon ko Yaudi, royowo muyu yo TUHAN. Kiawi’ lobuw nga mongorayou so Iyo!” koo ri. 12 Om nokosurat-a tangar ni Yisaya nu, “Lumoga’ ido koyuwan kiat so solusuk ni Yisai. Mogkuasa Iyo nu lobuw okon ko Yaudi, om Iyo yo su pongoorapan nosiro,” koo ri. 13 Kinoringan-o su impuunon nu kiawi’ koworongan orapon toko. Muda-mudaan ong pagka poimaid kou so Iyo, taakan kou Niyo nu kosudu’an om kosonangan nu inawo, om maid nu kuasa nu Atod Niyo, sumundur kou sono umarap so Iyo. 14 Oo su kosusulodan ku, oilaan ku nu sobana ko owarong kogoyaan muyu. Koorati kou sobana nu tinongaran nu Kinoringan, om kopontuduk kou sono nu ono so lobuw wokon. 15 Nga, insan soko ono, pagka Kinoringan-o su minonuu’ so aku nu gogoma’on ku iitu, musimpogi aku ya monurat nu itu so kou su’ dai lupaanan muyu onu yo po nituduk ku so kou gulu ri. 16 Indadi inurug aku Niyo nu uripon ni Yisus Kristus monabang nu lobuw okon ko Yaudi. Soko ido imam ototog mugogoma’on suat so Kinoringan, soko ono ya pudi aku ototog potuturan nu Abar Owarong kiat so Iyo so ongo lobuw okon ko Yaudi. Om nosiro yo po soko ponaak niusaa’ ku so Kinoringan poinsanang nu inawo Niyo, om songapan sono Niyo nosiro, so’ maid-waid Atod nu Kinoringan so nosiro. 17 Indadi pagka kopuido aku so si Yisus Kristus, kopongondos aku ya nu gogoma’on ku suat so Kinoringan-o. 18 So’ dai su kooku’ mutangar nu onu yo po, sondiang ko onu yo po niarap ni Kristus nu nipogama’ so aku no, ono yo montuduk nu ongo lobuw okon ko Yaudi nu gama’ mongowaid nu tinongaran nu Kinoringan. Totongaron om gogoma’on ku no yo su pontuduk ku so nosiro popongowaid nu tinongaran nu Kinoringan, 19 maid nu ponondu’an koiran-iran om kuasa nu Atod nu Kinoringan. Om ono yo su kinoponowan ku lumongkop kiat so Yirusalim lumoga’ so wonuo nu Ilirikum, potuturan so nosiro nu Abar Owarong suat so si Kristus. 20 Om koinginan ku yo po nga potuturan nu Abar Owarong so ongo tontong dai po insan nokorongou suat so si Kristus, so’ dai su moingin potuturan koimbagu so ongo tontong notuturanan-o nu lobuw wokon. 21 Soko nokosurat so Buuk nu Kinoringan nu, “Ongo lobuw dai po insan notuturanan suat so Iyo nga kotondu’ sono so Iyo, om ongo lobuw dai po insan korongou suat so Iyo nga kotondu’ ya nosiro ong isai Iyo,” koo ri. 22 Om ono yo koosuang nu gogoma’on ku oono su dai ku kotodirian mongondaa so kou. 23 Nga kosiono tu, pagka d’ado yo sono tontong ianan ku tuui potuturan nu Abar Owarong, om olaid aku yo mokipopongondaa so kou, 24 tinapus ku yo nu mambai nai so kou ong mian aku yo so Sopanyul, om mokiapit aku sono so kou lumombus, ong kaambai aku nai so kou kotinu-tinuan mongidu’ nu impong ku so kou. 25 Nga kosiono tu mungkayas aku yo so Yirusalim paapit nu siin ponabang nu lobuw poimaid dii. 26 Moingin sobana ongo lobuw poimaid so Makadunia om so Akaya monabang nu lobuw poimaid omiskin so Yirusalim. 27 Sobana ko moingin nosiro monabang, om ono yo nai’ su otoop goma’on nu lobuw okon ko Yaudi, so’ lobuw Yaudi yo su inungkiaton nu tinongaran nu Kinoringan, iri nituturan so lobuw okon ko Yaudi. Ono yo ko’, otoop ong paapit nosiro nu siin so lobuw sobana ko omiskin dii so Yirusalim. 28 Indadi bang oopod ku yo ono, mian aku yo sono so wonuo nu Sopanyul, om mambai aku nai so kou. 29 Oilaan ku nu, bang kologa’ aku yo nai so kou, pokoilo aku sono suat so ponobangan ni Kristus so toko kiat so koworongan Niyo d’ado kaalib. 30 Oo su kosusulodan ku, pagka nitaak-o so toko koworongan kiat so Tuhan toko si Yisus Kristus, om pagka notudukan toko yo nu Atod nu Kinoringan nu subai musosamod, mindamo aku so kou nu simpor kou yo so aku mogdu’a so Kinoringan suat so aku, 31 su’ dai aku okomon nu lobuw dai poimaid dii so Yudia orani so Yirusalim, om pogdu’a kou ya su’ osudu’an lobuw poimaid dii so Yirusalim nu siin niapit ku no. 32 Oopod ono, bang lila’an aku nu Kinoringan, mian aku nai’ nai so kou maid nu osudu’ inawo, om oinsonangan muyu sono aku. 33 Kinoringan-o su impuunon nu kopusulutan. Muda-mudaan ong maid-waid Iyo so kou kiawi’. Amin.

16

1 Indadi moingin aku potondu’ so kou nu ido sulod toko woinoi, ingoranan so si Pibia. Iyo yo po nga moonabang nu lobuw poimaid dii so puimpugan so bandar Kingkiria. 2 Bang kologa’ yo iyo, torimaa muyu yo so’ inong muyu ya iyo nu koimaidan so Tuhan. Ono yo su musuat so lobuw poimaid. Om bang kuwai onu-onu pokitobangan niyo so kou, tobangi muyu yo, so’ osuang-o lobuw poimaid tinabang niyo, om aku nga tinabang-a niyo. 3 Logai muyu yo kodau ku tu so si Priskila om si Akwila, una’ ku mugogoma’on nu nisuu’ so kai ni Yisus Kristus. 4 Ogon-ogon nosiro matoi so’ minonabang so aku. Munsopot aku sobana so nosiro, om kiawi’ puimpugan nu lobuw poimaid okon ko Yaudi nga munsopot-a so nosiro. 5 Logai muyu yo kodau ku so lobuw poimaid moomuimpug mongusaa’ so waloi nosiro. Logai muyu yo kodau ku so si Ipinitus, iri sulod kosomodan ku ri. Iyo yo su lobuw togna nopoimaid so si Kristus tuui so wonuo nu Asia. 6 Logai muyu yo kodau ku po so si Maria. Sobana ko mogkari’-kari’ iyo mugogoma’on suat so kou. 7 Logai muyu yo kodau ku po so si Ondronikus om si Yunius, iri inong ku lobuw Yaudi nokowaid so aku nojiil-i. Nosiro yo su obantug so pinongoorapan wokon, om gulu po nosiro ko’ aku poimaid so si Kristus. 8 Logai muyu yo kodau ku po so si Ompiliatus, iri kosomodan ku, so’ kopuido kai so Tuhan. 9 Logai muyu yo kodau ku po so si Urbanus, una’ mai mugogoma’on suat so si Kristus, om so si Stakis, iri kosomodan ku ri. 10 Logai muyu yo kodau ku po so si Opilis. Kiawi’ lobuw nokoilo yo nu nosonsara’ iyo, nga sobana ko ototog iyo so si Kristus. Om logai muyu yo kodau ku po so no Aristubulus sompungu. 11 Logai muyu yo kodau ku po so si Irudiun, inong ku lobuw Yaudi, om so no Norkisus sompungu, iri nopoimaid so Tuhan. 12 Logai muyu yo kodau ku po so si Tripina om si Tripusa, iri owasa mugogoma’on suat so si Kristus. Om logai muyu yo kodau ku po so si Pirsis, una’-una’ kosomodan ku. Iyo nga sobana ko owasa mugogoma’on suat so Tuhan. 13 Logai muyu yo kodau ku po so si Rupus. Oilaan nu kiawi’ lobuw nu sobana ko owarong kogoyaan niyo maid so Tuhan. Om logai muyu yo kodau ku so ino niyo, iri pinokoino ku ri. 14 Om logai muyu yo kodau ku po so si Osinkritus, si Pligun, si Irmis, si Potrubas, si Irmas om kiawi’ una’-una’ nosiro inong toko poimaid. 15 Logai muyu yo kodau ku po so si Pilulugus om si Yulia, om sulod niyo woinoi si Nirius, om si Olimpas om kiawi’ lobuw poimaid mido-ido so nosiro. 16 Om suat so kou kiawi’, pusosamod kou yo koduung muimpug kou. Ongo lobuw poimaid tuui tu nga pokodau-a nu monamod so kou. 17 Oo su kosusulodan ku, mindamo aku so kou nu ingati muyu yo. Adang kou yo maid-waid so moomontuduk owudut nu moingin poputotondiang so kou om mongoraag nu koimaidan muyu so Tuhan. Nosiro yo po dai mongowaid nu pontudukan obana, iri nituduk so kou ri. 18 Lobuw momaal soko ono, dai mongowaid nu ponuu’an ni Yisus Kristus, Tuhan toko, ala’ nai’ mongowaid nu koinginan nosiro. Ono yo koo’ilo nosiro potuturan om koowarong nu totongaran nosiro no su pongoburunsut nosiro nu lobuw dai oilo. 19 Osudu’an aku sobana nu nokolongkop-o abar nu mongowaid kou nu ponuu’an nu Kinoringan, nga umarap aku sobana nu moilo kou momaal nu koworongan om sobana ko dai oilo momaal nu koraayan. 20 Bang soko ono waalon muyu, tantu doogon nu Kinoringan Wowaidon nu Moinat. Kinoringan-o su impuunon nu kopusulutan. Muda-mudaan ong d’ado ya pupus ni Tuhan Yisus Kristus mongoborakat so kou. 21 Si Timutius, una’ ku potuturan nu tinongaran nu Kinoringan, pokodau so kou. Om soko ono ya si Lukius, si Yasun, om si Sosipator, iri inong ku lobuw Yaudi. 22 (Aku, si Tirtius iri sinuu’ ni Paulus monurat nu itu, nga pokodau so kou, so’ toko kiawi’ poimaid so si Kristus). 23 Si Gayus nga pokodau so kou. Om tuui yo so waloi niyo su pinolakan ku, om ongo lobuw poimaid nga moomuimpug-a tuui. Si Irastus, iri pootou’ nu siin suat so moomogkuasa so bandar iitu, om sulod toko si Kuartus nga pokodau-a so kou. [ 24 Muda-mudaan ong d’ado ya pupus ni Tuhan Yisus Kristus mongoborakat so kou. Amin.] 25 Royowo toko yo Kinoringan, so’ Iyo yo popiot nu koimaidan muyu nu Abar Owarong suat so si Yisus Kristus nituturan ku ri. Om nituturan ku oono musuat nu onu yo po niintolang nu Kinoringan, ono yo padu-padu Niyo, iri dai po niintolang Niyo so lobuw nu gulu ri. 26 Om iri yo po dai po niintolang nu gulu ri, nga niintolang-o sono sobana nu kosiono tu, iri sinurat nu ongo poo’abar. Om mongowaid nu ponuu’an nu Kinoringan, iri miau musingkolaid, abar oono nilombus potuturan so kiawi’ bansa su’ poimaid nosiro so Iyo om mongowaid nu tinongaran Niyo. 27 Ido yo Kinoringan, om sobana ko oilo. Om pagka minonuu’ Iyo so si Yisus Kristus monabang so toko, otoop ong royowon toko Iyo musingkolaid! Amin.