Matius

Matius

¹ Itu yo su daptar nu porookian ni Yisus Kristus, mongkupu ni Raja Daud, iri yo mongkupu ni Abraham. ² Si Abraham amo ni Isak, si Isak amo ni Yakub, si Yakub amo ni Yahuda om kosusulodan niyo. ³ Si Yahuda amo ni Piris om ni Jira. Ino nosiro si Tamar. Si Piris amo ni Ijrun, si Ijrun amo ni Aram, ⁴ si Aram amo ni Aminadab, si Aminadab amo ni Naasun, si Naasun amo ni Salmun. ⁵ Si Salmun amo ni Buas. Ino niyo si Raab. Si Buas amo ni Ubid. Ino niyo si Ruut. Si Ubid amo ni Yisai, ⁶ si Yisai amo ni Raja Daud. Si Raja Daud amo ni Salumu, ino ni Salumu baya’ sawo ni Uria nu gulu ri. ⁷ Si Salumu amo ni Riabiam, si Riabiam amo ni Abija, si Abija amo ni Asa, ⁸ si Asa amo ni Yusapat, si Yusapat amo ni Yuram, si Yuram amo ni Ujia, ⁹ si Ujia amo ni Yutam, si Yutam amo ni Aas, si Aas amo ni Ijikia, ¹⁰ si Ijikia amo ni Manasi, si Manasi amo ni Amun, si Amun amo ni Yusia. ¹¹ Si Yusia amo ni Yuyakin, om kosusulodan po niyo ri, iya nu pinooda’an nu lobuw Israil so Babil. ¹² Si Yuyakin amo ni Sialtil, si Sialtil amo ni Jirubabil, ¹³ si Jirubabil amo ni Abiud, si Abiud amo ni Iliakim, si Iliakim amo ni Ajur, ¹⁴ si Ajur amo ni Jaduk, si Jaduk amo ni Akim, si Akim amo ni Iliud, ¹⁵ si Iliud amo ni Iliajar, si Iliajar amo ni Matan, si Matan amo ni Yakub, ¹⁶ si Yakub amo ni Yusup, sawo ni Maria minoganak so si Yisus Kristus, iri Raja Nijanji nu Kinoringan. ¹⁷ Indadi, kuwai opulu om opat sinolusukan ungkiat so si Abraham sampai so si Daud. Om opulu ya om opat sinolusukan ungkiat so si Daud sampai so pinooda’an nu bansa Israil so Babil. Om ungkiat nu iri, opulu po om opat sinolusukan om nologa’ nai’ kinopuonakan so si Kristus. ¹⁸ Soko itu yo kinopuonakan so si Yisus Kristus. Ino Niyo si Maria pogong ni Yusup, nga dai po nokopuontun nosiro, minomontian-o si Maria ungkiat so kuasa nu Atod nu Kinoringan. ¹⁹ Soko iri po mokitototak sono si Yusup momogong so si Maria. Nga pagka otulid inowoon niyo, dai ya pinointolang niyo so lobuw suang padu-padu niyo iiri, so’ dai iyo moingin mongoiyu’ so si Maria. ²⁰ Laid ni Yusup mongiro-kiro nu padu-padu niyo iiri, nokoupi iyo nu ido susuu’on nu Kinoringan mutangar so iyo nu, “Oo Yusup, solusuk ni Raja Daud! Adang ko yo tumotak momogong so si Maria. Ontuno yo iyo, so’ ono yo po pontianon niyo no ungkiat so kuasa nu Atod nu Kinoringan. ²¹ Muanak iyo nu lolaing kusoi om subai ingoranan mu Iyo so si Yisus, so’ Iyo yo su monapul nu lobuw songapan Niyo ungkiat so ponginsaadan nu Kinoringan suat nu koraayan nosiro,” koo susuu’on-i. ²² Nourug ono tayon ong otuman tinangar nu Kinoringan nilombus nu poo’abar Niyo nu gulu ri nu, ²³ “Ido roraa momontian om muanak nu lolaing kusoi. Om paawon Iyo so si Imanuil,” koo ri, orati nu Imanuil so tangar Ibrani, “maid-waid Kinoringan so toko”. ²⁴ Norios-o po si Yusup, waido yo niyo tangar nu susuu’on iiri om ontuno yo niyo si Maria. ²⁵ Nga dai po minurompit nosiro musingkopuanak ni Maria nu lolaing kusoi oono. Om nopuanak-o po lolaing oono, ingorani yo ni Yusup so si Yisus.

¹ Nopuanak-o po si Yisus so Baitlahim so wonuo nu Yudia, iya ni Irudis nosiliw nu raja so tontong oono, lumogaa yo so Yirusalim ongo lobuw ungkiat so pusitan koorati nu korombituon, gama’ nosiro kaalap nu pongoilaan. ² Mongoduato yo nosiro nu, “Siombo ka lolaing nopuanak sumiliw nu raja nu lobuw Yaudi? Nosiou mai korombituon Niyo minusit umpak so pusitan, om lumoga’ kai mongusaa’ so Iyo,” koo. ³ Norongou-o po iri ni Raja Irudis, inumagut sono inawo niyo ri, om soko iri ya pudi kiawi’ lobuw so Yirusalim-i. ⁴ Impugo yo sono niyo kiawi’ wowaidon nu imam om moomontuduk nu Ukum om duato yo niyo nu, “Siombo ka kolongusan nu Raja Nijanji nu Kinoringan oono?” koo. ⁵ Sumombuto yo nosiro nu, “Dii so bandar Baitlahim so wonuo nu Yudia, so’ ono yo su sinurat nu ido poo’abar nu Kinoringan gulu ri nu, ⁶ ‘Ikau Baitlahim, so wonuo nu Yudia, ikau-o su obantug po ko’ ongo bandar maayo so Yudia, so’ lumoga’ ido koyuwan kiat nai so ikau ourug nu wowaidon, mogkuasa nu lobuw Israil,’ koo ri,” koo nosiro. ⁷ Indadi mokimuupokato yo sono si Irudis nu kolobuwan kiat so pusitan iiri, siro ya siro, om duato yo niyo ong sombiya kinousitan nu korombituon nosiou nosiro ri. ⁸ Nopupus iri, suuo yo sono niyo nosiro poian so Baitlahim om kinodawan nu, “Ian kou yo om diumo muyu yo lolaing oono. Ooyangan muyu yo, obari muyu sono aku su’ aku nga mian-a mongusaa’ so Iyo,” koo. ⁹ - ¹⁰ Mungkoyaso yo sono nosiro. Laid nosiro manou-panou, nosiou-o nosiro koimbagu korombituon minusit umpak so pusitan-i, om sobana ko osudu’ nosiro nu iiri! Minsid korombituon iiri so sunduran nosiro, om minintoron so tontong kinopolakan nu lolaing-i. ¹¹ Mosuwo yo nosiro so waloi iiri, om nosiou-o sono nosiro Anak-i maid nu ino Niyo, si Maria. Sumurukudo yo sono nosiro mongusaa’, om yoyaso yo nosiro niongotungkap nosiro ri, ono yo omas, komanyan, om muur. ¹² Tolangi yo sono nu upian ongo lobuw kiat so pusitan iiri nu Kinoringan, nu dai popululi’on dii si Irudis. Pagka soko iri maido ya nosiro nu lalan sondiang muli’ so wonuo nosiro. ¹³ Nokopanou-o po lobuw koorati nu korombituon iiri, mutongaro yo sono susuu’on nu Kinoringan so si Yusup so upian niyo nu, “Diumon ni Irudis lolaing iitu nu potoyon. Indadi rioso, owito yo duo muino ono mulaiw so Masir, om molak kou po dii musingkopululi’ Ku pokoilo so kou koimbagu,” koo susuu’on-i. ¹⁴ Norios-o po si Yusup, owito yo sono niyo duo muino oono mungkayas so Masir nu awi ya iiri. ¹⁵ Minogol nosiro so Masir musingkopatoi ni Raja Irudis. Notuman-o sono tangar nu Kinoringan nituturan nu poo’abar Niyo gulu ri nu, “Paawon Ku Anak Ku no kiat so Masir,” koo ri. ¹⁶ Noilaan-o po ni Raja Irudis nu inokalan iyo nu lobuw ungkiat so pusitan-i, minungot sobana iyo. Monuuo yo sono iyo nu lobuw niyo ri popomatoi nu kiawi’ lolaing kusoi so wonuo nu Baitlahim, ungkiat so lolaing koopuanak om umur duo notoun. Ginama’ niyo iri musuat nu norongou niyo so ongo lobuw kiat pusitan-i nu iya kinousitan nu korombituon iiri. ¹⁷ Soko ono yo nourug tayon ong otuman tinangar ni Yirimia, poo’abar nu Kinoringan gulu ri nu, ¹⁸ “Kuwai lobuw tumangi’ orongou so Rama. Mongusoi si Rahil nu inonakan niyo om dai oinsosomodan, so’ kiawi’ inonakan niyo no nopatoi,” koo ri. ¹⁹ Minatoi-o po si Raja Irudis, tolangi yo si Yusup so Masir nu susuu’on nu Kinoringan so upian niyo. ²⁰ Mutongaro yo susuu’on-i nu, “Rioso om owito yo duo muino no muli’ so Israil, so’ minatoi-o ongo lobuw mokipopomatoi nu Anak oono,” koo. ²¹ Rumioso yo si Yusup, om owito yo niyo duo muino ri muli’ so Israil. ²² Nga lumaa’ si Yusup mogol dii, so’ norongou niyo nu iri ya anak ni Irudis, si Arkilaus su nokoganti’ nu amo niyo nosiliw nu raja so tontong iiri. Notudukan po iyo so upian niyo, murongkato yo sono iyo so wonuo nu Galilia, ²³ om minogol iyo so bandar Najarit. Indadi, notuman-o sono tinangar nu ongo poo’abar nu Kinoringan gulu ri nu, “Paawon Iyo nu lobuw Najarit,” koo ri.

¹ Iya oono, lumogaa yo si Yuanis Moongodiu’ so padang pantai so Yudia, om tumimpuuno yo iyo montuduk nu kolobuwan dii nu, ² “Rorogo kou yo momaal nu koraayan so’ oduruk-o Kinoringan mogkuasa soko raja,” koo iyo. ³ Iyo yo su kinuan ni Yisaya gulu ri nu, “Maau-paau ido koyuwan so padang pantai nu, ‘Posodiaa yo inawo muyu no, nu kologa’an nu Tuhan, soko monginduas kou nu lalan ong lumoga’ raja,’ koo ri,” koo. ⁴ Pokakas ni Yuanis bulu nu unta winaal, kambot niyo ri kulit, om ookanon niyo kokapu om paa’ nu munsong. ⁵ Osuang lobuw linumoga’ dii so iyo kiat so Yirusalim, so pilolongkop nu wonuo nu Yudia, om so musosondipau nu Bowang Yurdan. ⁶ Mongaabar nosiro so tiningkuangon nu lobuw suang nu koraayan nosiro, om diuo yo ni Yuanis so Bowang Yurdan-i. ⁷ Nosiou-o po niyo nu osuang lobuw Parisi om Saduki lumoga’ padu mokidiu’ so iyo, mutongaro yo iyo nu, “Kou su ongo topirik, d’ado minonuturan so kou nu kolaiw kou kiat so koo’ungot nu Kinoringan ong wagu! ⁸ Bang bana-bana nu rumorogo kou yo momaal nu koraayan, pomaal kou yo nu owarong. ⁹ Om ikod kou ponokod nu kolaiw kou kiat so ponginsaadan nu Kinoringan ong mutangar kou nu solusuk kou ni Abraham. Ondomo muyu nu kikuasa Kinoringan momaal nu solusuk ni Abraham kiat so ongo watu iitu! ¹⁰ Kou yo po soko puun dai mubua’. Siowi muyu, nosodia’ yo kampak-o ponogad nu ongo puun sampai so wakat-o. Kiawi’ puun dai mubua’ nu owarong, togadon om isubo so apui. Soko ono yo koo’ungot nu Kinoringan so kou ong wagu. ¹¹ Mongodiu’ aku so kou nu sungoi, pongilaan nu rumorogo kou yo momaal nu koraayan. Nga lumoga’ po ido koyuwan kikopogboya’an maayo ko’ aku, om dai su otoop monguripon so Iyo. Iyo yo su monaak so kou nu Atod nu Kinoringan pororogo so kou momaal nu koraayan, soko apui kopongidu’ nu oraai. ¹² Kikinuyut Iyo nu lilibu pongotap nu paroi. Parang nu paroi owiton Niyo om niasuw so lingkut, om apo no nisubo Niyo so apui dai moda’,” koo si Yuanis. ¹³ Iya oono lumogaa yo si Yisus ungkiat so Galilia so Bowang Yurdan-i. ¹⁴ Padu ni Yuanis dai ya diu’on si Yisus. Mutongaro yo iyo nu, “Aku yo su otoop mokidiu’ so Ikau, nga Ikau nai’ su linumoga’ mokidiu’ so aku,” koo. ¹⁵ Nga sumombuto yo si Yisus so iyo nu, “Posimaidan-o soko itu nu kosiono tu, su’ monuman kito nu koinginan nu Kinoringan,” koo. Soko iri po, diuo yo sono niyo si Yisus. ¹⁶ Nodiu’ yo po Iyo, tumindalo yo sono Iyo. Milok po om minitas su langit om nokosiou Iyo nu Atod nu Kinoringan muntiba soko asang sinumangkad so ulu Niyo ri. ¹⁷ Norongou-o sono bongut nu Kinoringan kiat so surga nu, “Itu yo su Anak Ku nu kosomodan Ku. Koinsanang Iyo nu inawo Ku no,” koo.

¹ Owito yo si Yisus nu Atod nu Kinoringan so padang pantai, tayon ong kinaman nu Wowaidon nu Moinat. ² Awi runat dai Iyo minongokan solaid opat nopulu runat, om nopupus iri, winitilon-o sono Iyo. ³ Lumogaa yo sono su Wowaidon nu Moinat dii so Iyo om mutongaro yo nu, “Bang bana nu Anak Ko nu Kinoringan, popusiliwo yo ongo watu iitu nu baang-baang,” koo. ⁴ Sumombuto yo Iyo nu, “Nokosurat so Buuk nu Kinoringan nu, ‘Okon ko ookanon-a su kowiau nu lobuw tu, nga ono yo su kowiau, kiawi’ pinutangar nu Kinoringan,’ koo ri,” koo si Yisus. ⁵ Nopupus iri, owito yo Iyo nu Wowaidon nu Moinat so bandar Yirusalim om potimpako yo Iyo so limboungan nu Waloi Maayo nu Kinoringan-i, ⁶ om tongaro yo nu, “Bang bana nu Anak Ko nu Kinoringan, tuuno so tana’ no, so’ nokosurat so Buuk nu Kinoringan nu, ‘Monuu’ Kinoringan nu susuu’on Niyo popongipat so ikau. Soludon ko nosiro nu palad nosiro no su’ dai kosondot akod mu no so kowotuan,’ koo ri,” koo Wowaidon nu Moinat-i. ⁷ Sumombuto yo Iyo nu, “Nokosurat so Buuk nu Kinoringan nu, ‘Ikod-o ponginam nu TUHAN, Kinoringan mu,’ koo ri,” koo. ⁸ Nopupus iri owito po Iyo nu Wowaidon nu Moinat-i so ido bulud sobana ko opangkat om posiowo yo niyo si Yisus nu onu yo po so wonuo tu om kiawi’ kokoyaan. ⁹ Tongaro yo Iyo nu Wowaidon nu Moinat-i nu, “Kiawi’ nosiou Mu oono itaak ku so Ikau ong usaa’on Mu aku,” koo. ¹⁰ Nga tongaro yo iyo ni Yisus nu, “Pulaiw-o su Wowaidon nu Moinat! Nokosurat so Buuk nu Kinoringan nu, ‘Ido-ido ya TUHAN, ono yo Kinoringan kowasa usaa’on mu,’ koo iri,” koo. ¹¹ Mulaiwo yo sono Wowaidon nu Moinat-i, om lumogaa yo ongo susuu’on nu Kinoringan monabang so si Yisus. ¹² Norongou-o po ni Yisus nu nojiil si Yuanis, mululio yo Iyo so Galilia. ¹³ Minulaiw Iyo so Najarit om mogolo yo so Kapornaum, ido bandar so imbing nu Liu’ Galilia so wonuo nu bansa Jibulun om Naptali. ¹⁴ Minogol Iyo so Kapornaum, tayon ong otuman tinangar ni Yisaya poo’abar nu Kinoringan gulu ri nu, ¹⁵ “Oo su ongo lobuw molak so tana’ Jibulun om Naptali, so lalan mian so liu’ ri, so sondipawon nu Bowang Yurdan-i, Galilia wonuo nu lobuw okon ko Yaudi. ¹⁶ Kou yo su ongo bansa soko miniau so kotuongan, dai kosiou nu gama’ miau musuat, nga kosiono nokosiou kou yo nu kowiawan wagu kiat so Kinoringan, iri soko onawau so kou. Om suat so lobuw d’ado kowiawan kiat so Iyo, inowit sono Niyo so konowawan, koo ri,” koo. ¹⁷ Kiat nu iri, tinumimpuuno si Yisus montuduk nu, “Rorogo kou yo momaal nu koraayan, so’ oduruk-o Kinoringan mogkuasa!” koo. ¹⁸ Iya nu manou-panou si Yisus so imbing nu Liu’ Galilia ri, nokosiou Iyo nu duo musulod moomukot mosaan momukot, ono yo si Simun (ngaran koduo si Pitrus) om toudi niyo si Andrias. ¹⁹ Tongaro yo Niyo nosiro nu, “Waid kou yo s’Aku. Tudukan Ku kou nu gama’ mongingol nu lobuw maid s’Aku,” koo. ²⁰ Ogoli yo nosiro pukot nosiro ri, om maido yo so Iyo. ²¹ Lumombuso yo si Yisus om nokosiou po Iyo duo ya musulod ingoranan so si Yakubus om si Yuanis, inonakan ni Jibidius, makoi-sakoi maid nu amo nosiro ri, mongatag nu pukot. Paawo yo Niyo nosiro nu powaidon so Iyo. ²² Ogoli ya sono nosiro alud, pukot om amo nosiro ri, om maido yo so si Yisus. ²³ Lumongkopo yo si Yisus so wonuo nu Galilia montuduk nu lobuw so ongo waloi sosombooyangan-i, om monuturan nu Abar Owarong suat so Pogkuosaan nu Kinoringan ong wagu, om momali’ nu lobuw kiosakit nu boroginis. ²⁴ Nokolongkop-o sono tuturan suat so Iyo so wonuo nu Siria, sampai osuang lobuw linumoga’ dii so Iyo. Minongowit nosiro nu lobuw morosakit nu boroginis, kuwai sinorungan nu moinat, uumodan, om kuwai ya kakung. Kiawi’ nosiro pinoli’an Niyo. ²⁵ Nopupus iri osuang sono lobuw minaid so Iyo, ono yo lobuw kiat so Galilia, so Opulu Bandar, so Yirusalim, so Yudia, om so sondipawon nu Bowang Yurdan.

¹ Nosiou-o po ni Yisus lobuw osuang-i, mindokodo yo Iyo so ido bulud. Nokoogom Iyo, lumogaa yo ongo mompomaid Niyo ri dii so Iyo, ² om tumimpuuno yo Iyo montuduk so nosiro nu, ³ “Osanang-o lobuw koilo nu d’ado kobosagan nu inawo sondiang ko umarap so Kinoringan, so’ nosiro yo su koirasa nu kosonangan so Pogkuosaan nu Kinoringan. ⁴ Osanang-o lobuw kikoogutan, so’ insosomodan nosiro nu Kinoringan. ⁵ Osanang-o lobuw obaba’ inawo, so’ nosiro yo su kosongapan nu onu-onu nijanji nu Kinoringan. ⁶ Osanang-o lobuw sobana ko moingin momaal nu koinginan nu Kinoringan, so’ popusintopodan Niyo nosiro. ⁷ Osanang-o lobuw oluluudan so sondad una’, so’ Kinoringan nga oluluudan-a so nosiro. ⁸ Osanang-o lobuw otoroido inawo so Kinoringan, so’ nosiro yo su kosiou so Iyo. ⁹ Osanang-o lobuw popusulut nu lobuw wokon, so’ nosiro yo su pinokaanak nu Kinoringan. ¹⁰ Osanang-o lobuw indoraayon ong mongowaid nu koinginan nu Kinoringan, so’ nosiro yo su koirasa nu kosonangan so Pogkuosaan Niyo. ¹¹ Osanang kou ya pudi pokoraayon, simbaalan om raayon nu lobuw so’ poimaid kou so Aku, ¹² so’ ongo poo’abar nu Kinoringan gulu ri nga inindoraai-a soko ono. Sumudu’an kou yo om posonango muyu ya inawo muyu no, so’ osuang koworongan sinodia’ nu Kinoringan so kou so surga,” koo si Yisus. ¹³ Mutongaro po si Yisus nu, “Kou yo su soko asin so wonuo tu. Nga bang malo yo asin-o, d’ado yo sono kosudaan sondiang ko niada’ om puiningkagan nu lobuw. ¹⁴ Kou yo su onawau so wonuo tu, mongonawau nu lobuw suang lumoga’ so Kinoringan, soko waloi so timpak nu bulud, osiou nu kiawi’ lobuw. ¹⁵ D’ado ya lobuw monikit nu politaan om tutuban sono nu montaya, sondiang ko nitimpak so pootimpakan nu politaan, tayon ong onawau kiawi’ rinuang nu waloi-o. ¹⁶ Soko ono yo mupatut waalon muyu. Pointolangon-o so lobuw suang gogoma’on owarong, su’ mongorayou nosiro nu Amo so surga,” koo. ¹⁷ Sumunduro yo si Yisus mutangar nu, “Kodi muyu yo tokodo nu nokologa’ Aku yo po om d’ado yo sono kosudaan nu Ukum ni Musa, om niongotuduk nu ongo poo’abar nu Kinoringan gulu ri. Tomod Ku yo po lumoga’, nga potuduk om potarang nu orati nu kiawi’ oono. ¹⁸ Ondomo muyu yo, ido pona urup om titik so Ukum nga dai oliong, ong kakal po tana’ om langit tu, musingkotuman nu kiawi’ tomod nu Ukum oono. ¹⁹ Ono yo ko’, isai dai mongowaid nu Ukum ni Musa, pudi ido ya ukum nu dai oogot bana, om montuduk nu wokon dai popongowaid nu ono, iyo yo su tokodon nu Kinoringan nu d’ado pangkat iya nu mogkuasa Iyo so nosiro ong wagu. Nga isai mongowaid nu Ukum, om montuduk nu wokon popongowaid nu ono, iyo yo su tokodon nu Kinoringan nu maayo pangkat iya nu mogkuasa Iyo so nosiro ong wagu. ²⁰ Indadi ondomo muyu nu, dai kou koompit nu Pogkuosaan nu Kinoringan ong dai kou ya kaalib nu koobinsuut nu lobuw Parisi om moomontuduk nu Ukum momaal nu koinginan nu Kinoringan,” koo. ²¹ Mutongaro po si Yisus nu, “Nokorongou kou yo nu nituduk nu odu aki toko nu gulu ri nu, ‘Adang momatoi nu lobuw. Isai yo po momatoi subai bisora’on,’ koo ri. ²² Nga mutangar Aku kosiono so kou nu, isai mungot so lobuw, bisora’on, om isai momaki nu lobuw, bisora’on so Poongobisora’an nu Ugama, om isai pokolowong nu lobuw, suu’on posubo so noraka. ²³ Pagka soko ono, bang kuwai so kou potaak nu onu-onu so Kinoringan, om oondoman niyo nu kuwai lobuw noinsokitan niyo nu inawo, ²⁴ niogol po nitaak niyo no om mian mokimuwarong nu lobuw oono, om mululi’ nai’ potaak nu ono so Kinoringan. ²⁵ Bang kuwai mongodaawa so ikau, dai po kologa’ so pongobisora’an, mokimusulut ko yo so iyo. Bang okon ko soko ono, tantu nikomouli’ ko niyo so moongobisara’, om moongobisara’ oono pokomouli’ so ikau so pulis, om jiilon ko sono nu pulis-o. ²⁶ Mongaabar aku so ikau nu, tadi’ ya kolabus ko kiat so jiil oono, ong kobarai ko yo,” koo si Yisus. ²⁷ Mutongaro po si Yisus nu, “Nokorongou kou yo nu nituduk so Buuk nu Kinoringan nu ‘Adang lumapa’,’ koo ri. ²⁸ Nga mutangar Aku kosiono so kou nu, isai yo po monsiou nu woinoi om mokisosorong, koorotian kolapa’ yo lobuw oono so inawo niyo no. ²⁹ Bang mato wanan mu no su mongowit so ikau so koraayan, sungkito paada’. Owarong po bolou sompodi ko’ osongkayu ko kosubo so noraka. ³⁰ Bang longon wanan mu no su mongowit so ikau so koraayan, totoko yo. Owarong po sompopodi longon mu ko’ osongkayu ko kosubo so noraka,” koo si Yisus. ³¹ Mutongaro po si Yisus nu, “Kuwai ya notangar so Buuk nu Kinoringan nu, ‘Isai yo po paada’ nu sawo, subai monaak nu surat kopuoda’an so sawo niyo no,’ koo ri. ³² Nga mutangar Aku kosiono so kou nu, isai paada’ nu sawo, bang okon-a ko nokolapa’ sawo niyo oono, koorotian iyo yo kondiri su nokolapa’ so sawo niyo oono. Om isai mongontun nu woinoi oono, koorotian nokolapa’ ya,” koo si Yisus. ³³ Mutongaro po si Yisus nu, “Nokorongou kou ya nu nituduk so lobuw nu gulu-gulu ri nu, ‘Tumano muyu yo onu yo po nojanji muyu so tiningkuangon nu Kinoringan maid nu ibot,’ koo ri. ³⁴ Nga mutangar Aku kosiono so kou nu, bang mongojanji kou, ikod kou yo pongibot. Ikod kou yo pongibot momakai nu langit, so’ ono yo po pogkuosaan nu Kinoringan. ³⁵ Om ikod kou yo pongibot momakai nu wonuo tu, so’ wonuo tu yo su pointoronan nu akod Niyo. Om ikod kou yo pongibot momakai nu Yirusalim, so’ Yirusalim-o po bandar pogkuosaan nu Kinoringan, ono yo Raja maayo. ³⁶ Ikod-o pongibot momakai nu ulu mu no, so’ ikau kondiri dai kopogbaya’ poputi’ intawa poitom pudi soginting-a nu obuk mu no. ³⁷ Tongaro ya nu, ‘Oo’ intawa ‘Dai’. Bang sondiang ko ono totongaron mu, ono yo ungkiat so Wowaidon nu Moinat,” koo si Yisus. ³⁸ Mutongaro po si Yisus nu, “Nokorongou kou yo nu pontudukan soko itu, ‘Mato gonti’an nu mato, nipon gonti’an nu nipon,’ koo ri. ³⁹ Nga mutangar Aku kosiono so kou nu, adang-o sumuli’ nu koraayan so lobuw mongoraai so ikau. Ala’ nai’ bang sompakon nu lobuw ilaan wanan mu no, posompaki po ilaan gibang mu no. ⁴⁰ Om bang doowaan ko nu lobuw so’ mokipopongalap nu sabung mu dai owarong-o, taaki nai’ so iyo sabung mu owarong-o. ⁴¹ Bang sosogan kou nu lobuw mokiiba nu gonggamon songkilumitor rawu’, ibaa duo nokilumitor rawu’,” koo. ⁴² “Bang mokitaak lobuw nu onu-onu ya so ikau, taaki yo, om bang mongidam lobuw nu onu-onu ya so ikau, poidamo yo,” koo. ⁴³ Mutongaro po si Yisus nu, “Nokorongou kou ya nu nituduk nu, ‘Somodi muyu yo kouna’an muyu, om bisigo muyu alod-alod muyu,’ koo ri. ⁴⁴ Nga mutangar Aku kosiono so kou nu, somodi muyu yo alod-alod muyu no, om pogdu’a kou yo suat so lobuw mononsara’ so kou no. ⁴⁵ Bang waalon muyu soko ono, pointolang kou nu inonakan kou nu Amo muyu so surga, so’ minongurug Iyo nu runat om posondot nu uran suat so lobuw owarong om oraai pona. ⁴⁶ Dai kou ya borokatan nu Kinoringan ong ono ya su koluluudan muyu lobuw oluluudan so kou no, so’ pudi ong lobuw oraai, iri moomumpung nu sukai, momaal-a soko ono. ⁴⁷ Om bang ono ya su poduli’on muyu kouna’an muyu no, onu kooliban muyu so lobuw wokon? Lobuw dai poimaid nu Kinoringan nga momaal-a soko ono! ⁴⁸ Soko Amo muyu so surga osamod nu kiawi’ lobuw nu otoroido inawo, kou nga subai soko ono ya,” koo si Yisus.

¹ Mutongaro po si Yisus nu, “Bang poinsiou-siou-a tomod muyu momaal so tiningkuangon nu lobuw suang nu otoop waalon muyu lobuw poimaid so Kinoringan, dai kou borokatan nu Amo muyu so surga. ² Indadi bang monaak kou so lobuw kikurang kabus, kodi muyu yo intolang-tolangi so lobuw suang soko lobuw wokon so ongo waloi sosombooyangan om so lolanon, tayon ong royowon sono nu lobuw. Ondomo muyu, ado ya otorima’ nosiro sondiang ko rorayou nu lobuw so wonuo tu. ³ Nga bang monaak kou so lobuw kikurang kabus, adang-o nipoinsiou-siou so lobuw wokon, ⁴ so’ Kinoringan, Amo mu so surga su koilo nu waalon mu oono om monaak so ikau nu koworongan so surga,” koo si Yisus. ⁵ Mutongaro po si Yisus nu, “Bang mogdu’a kou, ikod kou yo kiinsuw nu lobuw musingkopoimaid-poimaid. Ototom nosiro mogdu’a mundii so waloi sosombooyangan om so lalan tayon ong osiou nu lobuw. Ondomo muyu, d’ado ya otorima’ nosiro sondiang ko rorayou nu lobuw so wonuo tu. ⁶ Nga bang mogdu’a kou, asuw kou yo so bilik om tutubo muyu su pintu, om mogdu’a kou nai’ so Amo muyu dai osiou oono. Onu-onu waalon muyu nu dai osiou nu inong lobuw, osiou-a nu Amo muyu so surga, om taakan kou Niyo nu koworongan so surga. ⁷ Bang mogdu’a kou, adang-o puuli’-uli’on tongaron ado kosuat-suatan soko lobuw dai poimaid. Ponontaman nosiro ong olanggau-o po du’a nosiro, rongowon sono nu Kinoringan. ⁸ Adang-o soko nosiro! Oilaan-o laid nu Amo muyu so surga onu pokitaakon muyu, nu dai muyu po koimbosang. ⁹ Indadi bang mogdu’a kou, soko itu yo du’a muyu, ono yo, Oo Amo mai so surga, orumaton-o ngaran Mu, ¹⁰ Logai yo Pogkuosaan Mu so wonuo tu. Otuman-o koinginan Mu so wonuo tu, soko otuman-o so surga. ¹¹ Taaki kai yo nu okanon nu runat tu muuma’ so kai. ¹² Ompuno yo kiawi’ koraayan mai ri, soko kai nga mongampun-a nu lobuw kikoraayan so kai. ¹³ Kodi kai yo posimaidi oliongan nu koimaidan ong kinaman kai, nga polaiwo kai yo ungkiat so kiawi’ koraayan. [Ikau-o so pogkuosaan maayo om kikuasa om kikoorumatan musingkolaid. Amin.] ¹⁴ Bang mongampun kou nu lobuw kisala’ so kou, ompunon kou ya nu Amo muyu so surga. ¹⁵ Nga bang dai kou mongampun nu lobuw kikoraayan so kou, Amo muyu so surga nga dai ya mongampun so kou,” koo si Yisus. ¹⁶ Mutongaro po si Yisus nu, “Bang mupuasa kou, adang-o momos-tomos soko lobuw musingkopoimaid-poimaid. Musinglunggui nosiro tayon ong oilaan nu lobuw nu mupuasa nosiro. Ondomo muyu, ado ya otorima’ nosiro sondiang so wonuo tu. ¹⁷ Nga bang mupuasa kou, puragup om pusisir kou yo, ¹⁸ su’ d’ado koilo nu mupuasa kou sondiang ko Amo muyu so surga, iri koilo nu onu-onu waalon muyu nu kosusut-o, om taakan kou nu koworongan so surga,” koo si Yisus. ¹⁹ Mutongaro po si Yisus nu, “Ikod kou yo pongimpug nu orata’ so wonuo tu, so’ osuang gagat om togor mongusiba’, om tokowon nu lobuw. ²⁰ Pongimpug kou yo nu orata’ so surga, nu d’ado gagat om togor mongusiba’, om d’ado lobuw monakou. ²¹ Ombo ya polak nu orata’ muyu no, so wonuo tu ko’ so surga, nai ya inawo muyu no,” koo. ²² Mutongaro po si Yisus nu, “Bang imaidon muyu nu pontudukan Ku no, soko otarang mato muyu no om kiawi’ nga osiou muyu. ²³ Nga bang dai kou mongowaid nu pontudukan Ku no, soko osowut mato muyu no om kiawi’ nga dai owowayan,” koo. ²⁴ Mutongaro po si Yisus nu, “Ido uripon dai kodapat muripon so duo tuan, so’ rumoraayan iyo nu ido no, om osamod nu koduo no, intawa mongimaid iyo so ido no, om dai mongimaid so koduo no. Soko ono ya pudi kou. Dai kou kowaid so Kinoringan ong toroidoon muyu ya kokoyaan so wonuo tu. ²⁵ Mutangar Aku so kou nu, ikod kou yo kigagau nu kowiawan muyu no suat so kookanan, inumon, intawa pokakas muyu. Oogot po kowiawan ko’ kookanan om oogot po koyuwan ko’ pinokokasan. ²⁶ Udioo muyu ya kobombologan-o. Dai ya nosiro mutonoman, nga pookanon-a nu Amo muyu so surga. Indadi, boorogo kou po ko’ kobombologan-o! ²⁷ Ado ido so kou kodapat polanggau sabat pona nu umur niyo, pudi bogagau iyo. ²⁸ Ondomo muyu tanom-tanom momuwusak so korikutan-o. Dai ya mugogoma’on intawa mongoraro ²⁹ nga, insan si Raja Salumu ya silaid su landu osuang pokakas owarong, dai ya koimbas nu koowarong nu tanom-tanom oono. ³⁰ Ong tanom-tanom momuwusak, kiwusak nu runat tu, nga pogsusuab ondikuton-a polonot om susulan. Pinoriara’ ya nu Kinoringan tanom-tanom momuwusak oono, nadi boorogo ko po ko’ tanom-tanom momuwusak oono. Oo su ongo lobuw dai poimaid! ³¹ Adang-o gumagau suat so onu okanon, inumon, intawa pokokason muyu. ³² Ono yo kiawi’ su didiumon nu lobuw dai poimaid so Kinoringan. Nga oilaan-a nu Amo mu so surga nu oogot kou nu ono. ³³ Indadi pogului muyu po umarap so Kinoringan om mongowaid nu koinginan Niyo no. Bang soko ono waalon muyu, kiawi’ nu ono otaakan kou ya. ³⁴ Pagka soko ono, kodi muyu po kiro-kiroo kogogawan muyu ong suab, so’ suab sondiang po koogutan. Kinaman po koogutan nu runat tu, adang-o ruangan po,” koo si Yisus.

¹ Mutongaro po si Yisus nu, “Adang kou yo monginsala’ nu wokon, su’ dai kou insola’on nu Kinoringan, ² so’ onu-onu koo ya poonginsala’ muyu nu wokon, soko ono ya poonginsala’ nu Kinoringan so kou, om sukuban pokayon muyu suat so lobuw, ono ya su pokayon nu Kinoringan suat so kou. ³ Nokuro su mongombiri kou nu limbota so mato nu una’, ampa kou kondiri kilimbota nu watang, dai mu ya oirosaan. ⁴ Dai otoop ko mutangar nu, ‘Oo lakitu, idu’on ku ya limbota mu no,’ k’ikau, ampa insan limbota mu kondiri dai mu osiou. ⁵ Oo su lobuw musingkobana-bana! Iduo po laid limbota so mato mu no, om oidu’ mu nai’ limbota nu una’ mu no. ⁶ Kodi muyu yo sumadi so asu onu-onu boorogo so Kinoringan, kalu obuton kou. Om kodi muyu yo odai kumala no so unsod, su’ dai ingkagan nu ulod,” koo. ⁷ Mutongaro po si Yisus nu, “Pokitaak-o su’ otaakan kou, podium kou yo su’ kooyang kou, om koritiko muyu yo pintu no su’ sukaban kou, ⁸ so’ lobuw mokitaak, tantu taakan, lobuw modium tantu kooyang, om lobuw mongoritik nu pintu, tantu sukaban. ⁹ Bang kianak kou yo om mokitaak iyo nu baang-baang, dai musuat ong taakan mu iyo nu watu, ¹⁰ intawa mokitaak iyo nu pait om taakan mu iyo nu lopung. ¹¹ Pudi pona oraai akal muyu no, tantu koilo kou ya nu onu owarong nitaak so anak. Makin po ong Amo toko so surga nga monaak nu Atod Niyo so lobuw mokitaak so Iyo no. ¹² Onu yo po koinginan muyu waalon nu lobuw so kou, soko ono ya waalon muyu so nosiro. Itu yo su orati nu Ukum ni Musa, om nituduk nu poo’abar nu Kinoringan gulu ri,” koo. ¹³ - ¹⁴ Mutongaro po si Yisus nu, “Asuw kou yo so pintu opiit-o, so’ ono yo su toliban mian so kowiawan musingkolaid maid so Kinoringan. Kuwai maam pintu olaab om oruoi toliban, nga ono yo su sundur so kopotoyan om osuang lobuw lumalan nai. Nga ono pintu opiit mian so kowiawan musingkolaid maagut lolanan, om owako lobuw kolalan nai,” koo. ¹⁵ Mutongaro po si Yisus nu, “Ingati muyu yo lobuw musingkopoo’abar nu Kinoringan. Lumoga’ nosiro nai so kou sumopari nu dumba nga sobana ko orongit nosiro soko ingongansad. ¹⁶ Otondu’an muyu ya nosiro so gogoma’on nosiro no. Ugop nu koruwian dai mubua’ nu anggur. ¹⁷ Bang ookang puun-o, owarong-a bua’ no, nga bang orukung puun-o, oraai-a bua’ no. ¹⁸ Puun ookang, dai mubua’ nu oraai, om puun orukung, dai mubua’ nu owarong. ¹⁹ Puun dai mubua’ nu owarong, togadon om susulan. ²⁰ Soko ono ya lobuw musingkopoo’abar nu Kinoringan. Otondu’an muyu ya nosiro so koompusan nu gogoma’on nosiro no,” koo si Yisus. ²¹ Mutongaro po si Yisus nu, “Kolobuwan momaau-a so Aku nu, ‘Oo Tuhan,’ koo, dai ya otigkan osiliw nu lobuw nu Kinoringan, sondiang ko ono-ono ya mongowaid nu koinginan nu Amo Ku so surga no. ²² Ologa’ yo Runat Pongukuman, osuang lobuw mutangar so Aku nu, ‘Oo Tuhan, maid nu kuasa Mu nobotuturan kai nu tinongaran Mu, minonusub kai nu ongo moinat, om minomaal kai nu koiran-iran,’ koo nosiro. ²³ Nga sombutan Ku nu, ‘Dai Ku kou otondu’an! Pulaiw kou ya, kou yo su moomaal nu koraayan,’ k’Aku.” ²⁴ “Lobuw mongkinongou om murogama’ nu totongaron Ku no, oilo iyo soko lobuw momuwaloi so tana’ okotou. ²⁵ Insan muran lumoni’ ya om muos nu opogon kotouruk nu waloi oono, dai ya miob so’ otagap pinowonsukan-o. ²⁶ Nga lobuw mongkinongou nu totongaron Ku no om dai murogama’ nu ono, olowong iyo, soko lobuw momuwaloi so pantai. ²⁷ Bang muran lumoni’ om muos nu opogon kotouruk nu waloi oono, miob sono, om okon ko nogina-gina kousiba’an-o,” koo si Yisus. ²⁸ Nopupus po si Yisus montuduk, osuang lobuw noiranan nu poomontuduk Niyo, ²⁹ so’ montuduk Iyo maid nu kopogboya’an, okon ko soko moomontuduk nu Ukum nosiro ri.

¹ Nokountiba yo po si Yisus kiat so bulud-i, osuang lobuw minaid so Iyo. ² Iya oono lumogaa yo ido koyuwan binolangon. Sumurukudo yo iyo so tiningkuangon ni Yisus om mutongaro yo nu, “Oo Tuan, bang moingin Ko, opoli’an Mu ya aku,” koo. ³ Topopo yo sono ni Yisus lobuw iiri om mutongaro yo nu, “Moingin Aku ya. Opoli’an ko yo,” koo, om sonduun-duun-a nopoli’an lobuw iiri. ⁴ Tongaro yo Niyo lobuw iiri nu, “Ondomo yo! Kodi yo obar-obari itu no so isai-isai ya, nga ian-o osikap so imam mokiudio. Oopod ono pongusaa’ yo suat so kinopoli’an mu soko iri nisuu’ ni Musa, pongilaan nu lobuw suang nu nopoli’an ko yo sono,” koo. ⁵ Iya ni Yisus masuw so ido kampung ingoranan nu Kapornaum, ido koyuwan wowaidon nu soujar okon ko lobuw Yaudi sinumambat so Iyo mokiponobangon nu, ⁶ “Oo Tuan, osantap morosakit uripon ku ri, mili-gili so waloi dai koinsid,” koo. ⁷ Sumombuto yo si Yisus nu, “Oo. Mian Aku ya momali’ so iyo,” koo. ⁸ Nga sumombuto yo soujar-i nu, “Dai su otoop pologa’ so Ikau so waloi ku. Nga toowano ya tuui mutangar, tantu opoli’an-a uripon ku no. ⁹ Oilaan ku ono so’ aku kondiri kuwai wowaidon kikuasa om opangkat po ko’ aku. Om aku nga wowaidon-a nu ongo soujar wokon. Bang suu’on ku soujar oono nu, ‘Panou kou,’ k’aku, mompanou-a nosiro. Bang suu’on ku nosiro nu, ‘Loga’ kou,’ k’aku, lumoga’ ya nosiro. Om bang suu’on ku uripon ku no nu, ‘Waal-o itu no,’ k’aku, waalon-a niyo,” koo soujar-i. ¹⁰ Noiranan si Yisus nu norongou Niyo tangar iiri. Mutongaro yo sono Iyo so lobuw suang maid-waid so Iyo ri nu, “Dai po su insan kolalag nu lobuw soko itu kopiot nu koimaidan, pudi so lobuw Yaudi! ¹¹ Mutangar Aku so kou nu osuang lobuw lumoga’ kiat so pusitan om lidopan maid sumudu’an so si Abraham, si Isak, om si Yakub nu tumimpuun Kinoringan mogkuasa. ¹² Nga kolobuwan otoop masuw so Pogkuosaan nu Kinoringan, niada’ so kotuongan. Nai yo nosiro tumangi’ osonsara’,” koo. ¹³ Tongaro yo sono Niyo soujar oono nu, “Uli’ yo. Onu-onu imaidon mu no otuman-a,” koo si Yisus. Iya ya iiri nopoli’an-o uripon nu soujar-i. ¹⁴ Miano yo si Yisus so waloi ni Pitrus. Nosiou Niyo iwan ni Pitrus mili-gili so poomoturuwan tumogom. ¹⁵ Kuyuti yo Niyo longon nu woinoi iiri, om sonduun-duun-a nopoli’an. Tumungago yo sono woinoi iiri pookan so Iyo. ¹⁶ Nolidop su runat, osuang lobuw minongowit dii so Iyo nu lobuw sinorungan nu moinat, om wokon po kirorooton nu boroginis, nga insan-o tinangar Niyo nopoli’an-o nosiro. ¹⁷ Kiawi’ oono winaal ni Yisus, tayon ong otuman tinangar ni Yisaya, iri poo’abar nu Kinoringan gulu ri nu, “Tinanggung Niyo kosonsora’an toko, om momali’ nu osakit toko,” koo ri. ¹⁸ Nosiou-o po ni Yisus lobuw suang so pililiwut Niyo ri, suuo yo Niyo mompomaid Niyo ri muripau so liu’ ri. ¹⁹ Lumogaa yo sono ido moomontuduk nu Ukum dii so Iyo om mutongaro yo nu, “Oo Guru, maid aku so Ikau siombo-ombo ya,” koo. ²⁰ Sumombuto yo Iyo nu, “Kulos-kulos om bombolog kuwai ya ogolan nga Aku, Anak nu Riniba d’ado,” koo. ²¹ Mutongaro yo mompomaid Niyo wokon nu, “Lilai aku po muli’ polobong nu amo ku ri,” koo. ²² Nga sumombuto yo Iyo nu, “Waid-o so Aku. Posimaidan-a lobuw minatoi polobong nu lobuw minatoi-o,” koo. ²³ Sumokoyo yo si Yisus om mompomaid Niyo ri so alud. ²⁴ Muoso yo sono nu opogon, om liu’ ri nga ginumumbang sampai nosungoyan alud-i, nga moturuw si Yisus. ²⁵ Riosi yo Iyo nosiro om tongaro yo nu, “Oo Tuan, sopulo kai! Matoi toko!” koo. ²⁶ Tongaro yo sono Niyo nosiro nu, “Nokuro su lumaa’ kou? Dai kou gaam poimaid s’Aku,” koo. Mundiio yo sono Iyo pointoron nu uos om gumbang-i. Sonduun-duun-a miningkoyod, om liu’ ri nga d’ado yo sono muad gimpung. ²⁷ Noiranan mompomaid Niyo ri, om mutotongar-tongaro yo nu, “Onu gaam nu lobuw Iyo? Insan uos om gumbang-o nga musimaid suu’on Niyo?” koo nosiro. ²⁸ Nokologa’ yo po si Yisus so Gadara so sondipawon nu liu’ ri, lumogaa yo sono dii so Iyo duo koyuwan sinorungan nu moinat kiat so kolobongan. Orampus sobana nosiro om d’ado lobuw kooku’ tumalib dii. ²⁹ Nosiou-o po nosiro si Yisus, lumuapo yo nosiro nu, “Oo Anak nu Kinoringan, kuroon Mu ka kai? Sonsora’on Mu bo gaam kai pudi dai po nologa’ pononsora’an so kai no!” koo. ³⁰ Dai orawu’ dii, osuang ulod moingpoongokan. ³¹ Mutongaro yo sono komoinatan sinumarung so duo koyuwan iiri so si Yisus nu, “Bang susubon Mu kai polabus so lobuw iitu, lilai kai yo sumarung so ulod-o,” koo nosiro. ³² “Ian kou yo!” koo si Yisus. Mulaiwo yo komoinatan iiri kiat so duo lobuw-i, om sumorungo yo so ulod-i. Onu po sono nga noboiasan-a ulod-i mulaiw so piroung-i tumuop so liu’ ri om nolosod. ³³ Mundako yo sono lobuw minongipat nu ulod iiri mian so bandar pokoilo nu noongolosod ulod-i, om botuturano yo suat so duo koyuwan baya’ sinorungan iiri. ³⁴ Kiawi’ lobuw so bandar iiri minian dii polaiw so si Yisus.

¹ Sumokoyo yo si Yisus so alud muripau so liu’ ri, muli’ so polak Niyo kondiri. ² Lumogaa yo sono su kolobuwan dii so Iyo mongowit nu ido koyuwan kakung mili-gili so poomoturuwan niyo ri. Nosiou-o po Niyo koimaidan nosiro ri, mutongaro yo Iyo so lobuw kakung iiri nu, “Oo anak! Pototapo ya koimaidan mu no. Noompunan-o kiawi’ koraayan mu ri,” koo. ³ Norongou nu moomontuduk nu Ukum ni Musa tinangar Niyo iiri, minutangar sono nosiro so inawo nu, “Mubaag ong lobuw iitu nu Kinoringan,” koo. ⁴ Noilaan-a ni Yisus pikiran nosiro iiri, mutongaro yo Iyo nu, “Nokuro ka su oraai pikiran muyu no?” koo. ⁵ “Ombo ka su ooluk tongaron, ‘Noompunan-o koraayan mu ri,’ intawa, ‘Tungago om panou-o,’ koo? ⁶ Nga kosiono pointolang Aku so kou nu Aku yo su Anak nu Riniba om kikopogboya’an Aku so riniba tu mongampun nu koraayan,” koo. Tongaro yo Niyo lobuw kakung iiri nu, “Undii yo, kokato yo poomoturuwan mu no om uli’ yo!” koo si Yisus. ⁷ Mundiio yo sono lobuw kakung iiri, om mulio yo. ⁸ Kiawi’ lobuw nokosiou nu nourug iiri linumaa’ om mongorayou nu Kinoringan, iri nopotaak nu kopogboya’an sobana ko maayo so lobuw. ⁹ Nopupus iri, mulaiwo yo si Yisus so tontong iiri. Nokolombus-lombus-a Iyo, nosiou aku sono Niyo mogom-ogom so ponorima’an ku nu sukai. Ngaran ku yo po si Matius. Tongaro aku yo ni Yisus nu, “Waid-o so aku,” koo. Mundiio aku yo om maido aku yo so Iyo. ¹⁰ Nokologa’ yo po si Yisus om kai ongo mompomaid Niyo ri so waloi ku, pookano ku yo sono nosiro. Laid mai mongokan-i, lumogaa yo sono moomumpung nu sukai wokon, om lobuw kikoraayan maid so kai mongokan. ¹¹ Nosiou iri nu lobuw Parisi ri, duato yo nosiro mompomaid Niyo ri nu, “Nokuro ka su murung Moomontuduk muyu no mongokan so moomumpung nu sukai om lobuw kikoraayan?” koo. ¹² Norongou Niyo duduat nosiro iiri, sumombuto yo Iyo nu, “Lobuw kaatu’ no ya, dai muru’ nu duktur, ono ya lobuw dai kaatu’ no. ¹³ Orotio muyu yo tinangar so Buuk nu Kinoringan iitu nu, ‘Okon-a ko niongousaa’ su koinginan Ku, sondiang ko sian-luluud,’ koo ri. Linumoga’ Aku okon-a ko lobuw ado koraayan-i su diumon Ku, nga modium Aku nu lobuw kikoraayan-i, su’ rumorogo nosiro momaal nu koraayan,” koo si Yisus. ¹⁴ Lumogaa yo ongo mompomaid ni Yuanis dii si Yisus mongoduat suat so puasa nu, “Nokuro ka su kai om lobuw Parisi no mupuasa, nga mompomaid Mu no dai?” koo. ¹⁵ Sumombuto yo Iyo nu, “Oyiyingaan ka ongo lobuw mususuung so rami-rami muontun ong mido-ido po pongantin kusoi-o so nosiro? Tantu dai! Nga bang kolaiw-o pongantin kusoi oono, oyiyingaan sono nosiro om mupuasa nai’. ¹⁶ D’ado ya lobuw popipil nu kumut owagu po so sabung olaid-o, so’ bang kumut otaan nipipil so sabung orobuk-o, rumarad pisi’ nu sabung orobuk oono. ¹⁷ Soko ono ya, d’ado lobuw pogalin nu sungoi nu anggur owagu so poianan olaid-o, so’ tumodak poianan-o. Sungoi nu anggur-o nga ouyaban, poianan-o nga ousiba’. Sungoi nu anggur owagu, subai nigalin so poianan owagu, su’ kiduo-duo nga owarong,” koo. ¹⁸ Dai po nopupus si Yisus mokimutangar-tangar so mompomaid ni Yuanis Moongodiu’ ri, lumogaa yo si Yairus, wowaidon so waloi sosombooyangan. Sumurukudo yo iyo so tiningkuangon ni Yisus om mutongaro yo nu, “Minatoi anak ku woinoi sisuna, nga waid po s’aku, potopop nu palad Mu so koyuwan niyo su’ oluli’an,” koo. ¹⁹ Mundiio yo si Yisus, om maido yo Iyo om mompomaid Niyo ri so si Yairus. ²⁰ Lumogaa yo sono kiat so tinoudion nosiro ido woinoi morosakit tumuntug, opulu yo om duo tinounan laid. Rumonio yo woinoi iiri dii si Yisus, om tudulo yo sabung Niyo ri. ²¹ Winaal niyo soko iri, so’ inawo niyo sobana ko poimaid nu, “Tantu opoli’an aku ong otudul ku po sabung Niyo no,” koo. ²² Kumowiio yo sono si Yisus, om tongaro yo woinoi iiri nu, “Oo anak, pototogo yo inawo mu no. Pagka poimaid ko so Aku, opoli’an ko,” koo, om sonduun-duun-a nopoli’an woinoi-i. ²³ Lumombuso yo Iyo mian so waloi ni Yairus. Nosiou-o po Niyo ongo lobuw poopukai nu toburi, om wokon botongi’an, ²⁴ mutongaro yo Iyo so nosiro nu, “Labus kou kiawi’. Moturuw-a lolaing iitu, okon-a ko minatoi,” koo. Nga inoyak-oyakan nai’ Iyo nosiro. ²⁵ Nokolabus-o po kolobuwan-i, mosuwo yo Iyo so bilik nu lolaing minatoi iiri, kuyuti yo Niyo longon-i, om sonduun-duun-a noluli’an. ²⁶ Nokolongkop-o sono abar iiri dii. ²⁷ Momponowo yo si Yisus kiat dii. Laid Niyo manou-panou, muut-suut sono so Iyo duo koyuwan bolou maid nu monsok-gonsok nu, “Oo su Mongkupu ni Raja Daud, luluudi kai yo!” koo. ²⁸ Nokaasuw-o po Iyo so ido waloi, lumogaa yo duo koyuwan bolou iiri dii so Iyo. Duato yo sono Niyo nu, “Poimaid kou ya ka nu opoli’an Ku kou?” koo. Sumombuto yo nosiro, “Oo, poimaid kai ya,” koo. ²⁹ Ingkamo yo sono Niyo mato nosiro ri om mutongaro yo nu, “Pagka poimaid kou, tumbaidon Ku ya indomoon muyu no,” koo. ³⁰ Duo koyuwan iiri nga kosiou-o sono. Pogoso yo Niyo nosiro nu dai nipogalak-galak so isai-isai ginama’ Niyo so nosiro ri. ³¹ Nga linumongkop-a nosiro so wonuo iiri paabar nu gogoma’on ni Yisus. ³² Iya nu mungkayas duo koyuwan baya’ bolou iiri, ido koyuwan bobou sinorungan-a nu moinat inowit dii si Yisus. ³³ Susubo yo Niyo moinat sinumarung-i, om sonduun-duun-a koputangar lobuw iiri nu osayu. Noiranan sobana lobuw suang-i om mutangar nu, “Dai toko po insan nokosiou nu soko nosiou toko iitu no pudi so Israil,” koo. ³⁴ Nga mutongaro yo lobuw Parisi ri nu, “Wowaidon-o nu komoinatan su minonaak so Iyo nu kuasa monusub nu moinat,” koo. ³⁵ Lumongkopo yo si Yisus so bandar om kampung. Minontuduk Iyo so ongo waloi sosombooyangan, potuturan nu Abar Owarong suat so Pogkuosaan nu Kinoringan, om momali’ nu lobuw boroginis rorooton. ³⁶ Nosiou-o po Niyo lobuw suang iiri, noluluudan sono Iyo so’ soko osuang koogutan om d’ado moonabang, soko baanan nu dumba d’ado moongipat. ³⁷ Mutongaro yo sono Iyo so mompomaid Niyo ri nu, “Osuang po poroyon, nga owako momaroi. ³⁸ Pagka soko ono, indamo kou yo so songapan nu umo oono su’ poowit po nu lobuw popomoroyon,” koo.

¹ Ido runat, inimpug ni Yisus opulu om duo mompomaid Niyo ri. Tinaakan Niyo nosiro nu kopogboya’an monusub nu moinat, momali’ nu koginisan nu osakit, om onu ya sonsala’ so koyuwan. ² Ngaran-o po nu ongo pinongoorapan iiri, si Simun (ngaran koduo si Pitrus), si Andrias sulod ni Simun, si Yakubus om si Yuanis, iri inonakan ni Jibidius, ³ si Pilipus, si Bartulumius, si Tumas, aku si Matius iri baya’ moomumpung nu sukai, si Yakubus anak ni Alpius, si Tadius, ⁴ si Simun iri lobuw kiat so puimpugan lumawan nu lobuw Ruum, om si Yudas Iskariut, iri minongoraai so si Yisus. ⁵ Suuo yo ni Yisus popanou pinongoorapan iiri om kodawi yo Niyo nu, “Ikod kou yo kiian so tontong nu okon-a ko lobuw Yaudi, intawa so bandar polak nu lobuw Samaria. ⁶ Nga ian kou yo so lobuw Israil, nosiro nu dai po poimaid-o. ⁷ Tuturani muyu nosiro nu oduruk-o Kinoringan mogkuasa soko raja. ⁸ Polii muyu yo lobuw sumakit, lulii muyu yo lobuw minatoi, om susubo muyu yo komoinatan. Kiawi’ kopogboya’an oono nitaak-a tomod, indadi ponabang kou yo nu lobuw, om adang-o mokitapi. ⁹ Ikod kou yo pongowit nu siin, ¹⁰ ombubut, imoraan, kasut, intawa susukud, so’ kolobuwan mugogoma’on-o, tantu insukupan-a nu kiawi’ oono,” koo. ¹¹ Mutongaro po si Yisus nu, “Bang kologa’ kou so bandar, intawa kampung, podium kou yo nu lobuw oingin polakan muyu, om ogol kou yo nai musingkologa’ nu lombusan muyu. ¹² Bang masuw kou so ido waloi, tongaro muyu yo lobuw nai no nu, ‘Borokatan kou yo nu Kinoringan,’ koo yo muyu ya. ¹³ Bang poosuwon kou nu songapan nu waloi oono, oborokatan nosiro, nga bang dai kou poosuwon nosiro, dikou ya dikou so borakat oono. ¹⁴ Bang dai kou pologa’on nu lobuw intawa dai mongkinongou so kou, laiwi muyu ya nosiro, om puyas-o muyu koris so rompam muyu no, pongilaan nu insaadan nosiro nu Kinoringan. ¹⁵ Ondomo muyu yo nu, ologa’ yo Runat Pongukuman nu Kinoringan, ogaan po nai’ ponginsaadan so lobuw so Sodom om Gumura ko’ lobuw so bandar oono,” koo si Yisus. ¹⁶ Mutongaro po si Yisus nu, “Orotio muyu yo itu! Poianon Ku kou so lobuw mononsara’ so kou soko kulos-kulos orongit. Ono yo ko’ mingat-ingat kou yo nga maid nu owarong inowoon. ¹⁷ Koingat-ingat-o muyu, so’ okomon om owiton kou so poongobisora’an, om sonsora’on kou so ongo waloi sosombooyangan. ¹⁸ Owiton kou so tiningkuangon nu ongo momogkuasa om raja, so’ poimaid kou so Aku, om ono yo su kosiwatan muyu potuturan nu Abar Owarong suat so Aku so nosiro om so lobuw dai po kotondu’ nu Kinoringan. ¹⁹ Bang owiton kou so poongobisora’an, ikod kou yo kigagau ong onu tongaron muyu. Tudukan kou ya nu ono ong ologa’ yo putongaran muyu, ²⁰ so’ mutotongaron nu iya oono okon ko kou, nga Atod nu Kinoringan suu’on Niyo, ono Amo muyu so surga no, su montuduk so kou. ²¹ Iya oono, pokomouli’ lobuw nu sulod niyo so poomatoi, om soko ono ya amo pokomouli’ nu anak niyo no so poomatoi, om inonakan pokomouli’ nu ino amo nosiro no so poomatoi. ²² Bisigon kou nu kiawi’ lobuw so’ mompomaid Ku kou, nga isai yo po tumaan poimaid so Aku musingkopupus nu kosonsora’an oono, osopulan nu Kinoringan. ²³ Bang indoraayon kou so ido bandar, pulaiw kou so bandar wokon. Mongaabar Aku so kou nu, dai kou po kolongkop so wonuo nu Israil, kologa’ Aku yo, Anak nu Riniba. ²⁴ D’ado murid moilo po ko’ moomontuduk so iyo no, intawa uripon oogot po ko’ tuan niyo no. ²⁵ Musuat-o ong koinong-o murid-o nu moomontuduk so iyo no, om uripon-o nga koinong-o nu tuan niyo no. Bang Aku kondiri tuan muyu nga ingoranan so si Biiljibul, ingkororaai po pongingoranan so kou, mompomaid Ku,” koo. ²⁶ Mutongaro po si Yisus nu, “Adang-o lumaa’ nu inong-a lobuw ong mononsara’ nosiro so kou, so’ onu yo po liningkuman, kousit-a kiawi’. Om onu yo po nisusut, oilaan-a nu kiawi’ lobuw. ²⁷ Onu yo po tongaron Ku so kou nu kou ya kou, tongaro muyu po so lobuw suang. Om onu yo po orongou muyu nu kou ya kou, imbosangi muyu po so kiawi’ lobuw. ²⁸ Ikod kou yo kilaa’ so nosiro ono kopomatoi so kou no, nga d’ado kuasa posubo so kou so noraka. Kinoringan-o yo su kolaa’an muyu, so’ Iyo yo su kikuasa momatoi om posubo so kou so noraka. ²⁹ Duo pirit owoli nu ido yo siin. Soko ono pona, bang okon-a ko lila’ nu Kinoringan, Amo so surga, ido pona nga d’ado ya matoi opitak so tana’ no. ³⁰ Nga suat so kou, pudi obuk muyu no noiap-o kiawi’. ³¹ Ono yo ko’ ikod kou yo kilaa’, so’ boorogo kou po ko’ ongo pirit,” koo si Yisus. ³² Mutongaro po si Yisus nu, “Isai mongakun so tiningkuangon nu lobuw suang nu poimaid iyo so Aku, Aku nga mongakun-a so Kinoringan, Amo Ku so surga nu mompomaid Ku iyo. ³³ Nga isai mongolim so tiningkuangon nu lobuw suang nu mompomaid Ku iyo, olimon Ku ya iyo so tiningkuangon nu Kinoringan, Amo Ku so surga,” koo. ³⁴ Mutongaro po si Yisus nu, “Ikod kou yo ponokod nu kopusulutan su inowit Ku so wonuo tu, sondiang ko koputondiangan. ³⁵ Kologa’an Ku kourug nu anak kusoi lumawan nu amo niyo no, anak woinoi lumawan nu ino niyo no, om woinoi kotakin lumawan nu iwan niyo woinoi. ³⁶ Om anak sawo niyo no yo su alod-alod niyo. ³⁷ Isai monamod nu ino amo niyo no kaalib nu poonamod so Aku, dai otoop nu mompomaid Ku. Soko ono ya pudi lobuw monamod nu inonakan niyo kaalib so poonamod so Aku. ³⁸ Isai dai olila’ poogol nu koinginan kondiri, om runat-runat soko monimban nu salib, orati maid so Aku sumonsara’ musingkopatoi so’ mongimaid so Aku, dai otoop nu mompomaid Ku. ³⁹ Isai landu momikir suat so kowiawan niyo, oliongan nai’ nu kowiawan. Nga isai dai landu momikir nu kowiawan niyo so’ osulut so Aku, kikowiawan iyo musingkolaid,” koo. ⁴⁰ Mutongaro po si Yisus nu, “Isai moingin loga’an muyu, ono yo su loga’an Ku. Om isai pologa’ so Aku, pologa’ ya nu Kinoringan ono minonuu’ so Aku no. ⁴¹ Isai monorima’ nu poo’abar nu Kinoringan, so’ oilaan niyo nu lobuw oono poo’abar nu Kinoringan, koompit nu nitaak so poo’abar nu Kinoringan. Om isai monorima’ nu lobuw owarong, so’ oilaan niyo nu lobuw owarong-a, koompit iyo nu onu nitaak so lobuw owarong. ⁴² Isai yo po poinum nu lobuw ado pangkat, insan sungoi-a otamis, so’ mompomaid Ku iyo, tantu taakan iyo nu Kinoringan nu tutungkap,” koo si Yisus.

¹ Notudukan-o po ni Yisus opulu om duo mompomaid Niyo ri, mulaiwo yo Iyo kiat dii om miano yo so ongo bandar so kumoronian, montuduk nu kolobuwan, om paabar nu Abar Owarong kiat so Kinoringan. ² Norongou-o po ni Yuanis Moongodiu’ iri nojiil-i, abar suat so gogoma’on ni Yisus Kristus, monuuo yo sono iyo nu tinu-tinu mompomaid niyo ri mian dii si Yisus, mongoduat nu, ³ “Ikau-o ka iri sinuu’ nu Kinoringan notangar ni Yuanis nu indadan mai, ko’ mongindad kai po nu lobuw wokon?” koo. ⁴ Pagka soko iri, sombuti yo ni Yisus duo koyuwan sinuu’ ni Yuanis iiri nu, “Uli’ kou yo, om obari muyu ya iyo ontob nosiou om norongou muyu no, ⁵ ono yo lobuw bolou nga kosiou, lobuw kakung nga kopanou, lobuw bolangon nga opoli’an, lobuw bongolon nga korongou, lobuw minatoi nga oluli’an, om Abar Owarong nituturan so lobuw omiskin. ⁶ Osanang-o lobuw dai mintoron poimaid so Aku nu kosiou nu gogoma’on Ku,” koo si Yisus. ⁷ Nokoungkayas-o po nosiro muli’, monuturano yo si Yisus so lobuw-i suat so si Yuanis nu, “Iya nu inianan muyu dii si Yuanis so padang pantai, onu ka pinokisisiowan muyu? Minokisisiou kou nu lobuw dai opiot koimaidan, soko rikut otouruk? Dai! ⁸ Onu pinokisisiowan muyu? Minokisisiou kou nu lobuw owarong pokakas? Kolobuwan-o po owarong pinokokasan ono, polak nosiro so waloi nu raja! ⁹ Tongaro muyu yo, onu pinokisisiowan muyu! Minokisisiou kou ka nu ido poo’abar? Oo bana ya. Ala’ nai’ maayo po ko’ poo’abar. ¹⁰ Si Yuanis-o oono su kinuan gulu ri so Buuk nu Kinoringan nu, ‘Koo Kinoringan, itu yo sinuu’ Ku. Suu’on Ku yo iyo mogulu so Ikau monginduas nu lolanan mu,’ koo ri. ¹¹ Si Yuanis Moongodiu’ oono, maayo po ko’ kiawi’ lobuw so wonuo tu, nga lobuw obaba’ so Pogkuosaan nu Kinoringan maayo po pangkat ko’ si Yuanis. ¹² Kiat nu tumimpuun si Yuanis potuturan nu Abar Owarong sampai kosiono tu, lobuw songapan nu Kinoringan dadan indoraayon nu lobuw mokipoponolod so nosiro kiat so Pogkuosaan Niyo. ¹³ Kiawi’ nituduk nu ongo poo’abar om Ukum ni Musa, musingkologa’ ni Yuanis, momirasat-o po suat nu ourug ong wagu. ¹⁴ Om pudi ko dai kou poimaid, si Yuanis-o su soko si Ilia, iri nituduk so Buuk nu Kinoringan nu lumoga’. ¹⁵ Ong kitolingo kou, rongowo muyu yo!” koo. ¹⁶ Mutongaro po si Yisus nu, “Soko itu yo poinongan Ku nu kolobuwan kosiono tu. Soko kololaingan nosiro, dai oilo oinsosomodan songogoman so pasar om momaau nu kouna’an nosiro nu, ¹⁷ ‘Mutogunggu kai suat so kou nga dai kou mongalai. Mongogotuung kai nga dai kou oupusan,’ koo kololaingan oono. ¹⁸ Soko ono ya ong nokologa’ si Yuanis, minupuasa iyo om dai minonginum nu anggur. Minutangar sono lobuw suang nu sinorungan iyo nu moinat. ¹⁹ Nga nokologa’ Aku po, Anak nu Riniba, mongokan monginum Aku soko lobuw suang om tongaron-a nu lobuw nu, ‘Siowi muyu bo, oropuk Iyo mongokan om musingowukan. Moomokimuuna’-una’ Iyo nu moomumpung nu sukai om lobuw wokon iri dai mongimaid nu pontudukan nu ugama,’ koo. Soko ono pona, koo’ilo nu Kinoringan kointolang-a nu obana so gogoma’on nu lobuw poimaid so Iyo,” koo si Yisus. ²⁰ Tumimpuuno yo si Yisus monginsala’ nu kolobuwan so ongo bandar pinomaalan Niyo nu koiran-iran-i, so’ d’ado lobuw so bandar oono rinumorogo momaal nu koraayan. ²¹ Mutongaro yo Iyo nu, “Aagut kou yo su lobuw nu Kurajim! Aagut kou yo su lobuw nu Baitsaida! Bang dii so Tirus om Sidun su kinourugan nu tanda’ nosiou muyu oono, tantu olaid-o nosiro rinumorogo momaal nu koraayan. ²² Nga bang Runat-o Pongukuman, ogaan po ukuman nu Tirus om Sidun ko’ kou. ²³ Om kou su lobuw nu Kapornaum! Intaman muyu bo gaam ong popongkaton kou so surga! Dai! Ala’ nai’ niada’ kou so noraka! Bang dii so Sodom su kinourugan nu tanda’ nosiou muyu oono, tantu kakal-a bandar oono nu kosiono tu. ²⁴ Obaran Ku so kou nu, Runat Pongukuman nu Kinoringan, ogaan po nai’ ukuman nu bandar Sodom ko’ ukuman nu bandar oono,” koo. ²⁵ Iya oono nobogdu’a si Yisus nu, “Oo Amo songapan nu tana’ om langit tu, munsopot Aku so Ikau, so’ kiawi’ nu ono nisusut Mu so lobuw opintar om moilo, nga niintolang Mu so lobuw d’ado oilo-ilaan. ²⁶ Ono yo su koinsanang nu inawo Mu,” koo. ²⁷ Mutongaro po si Yisus nu, “Kiawi’ nga nitaak-o ni Amo Ku so Aku, om d’ado ido kotondu’ so Aku sondiang ko Amo Ku. Om d’ado ido kotondu’ nu Amo ku sondiang ko Aku om lobuw pointolangan Niyo no. ²⁸ Oo su lobuw maalon om owogatan, loga’ kou yo tuui so Aku. ²⁹ Waido muyu yo niongosuu’ Ku so kou no, om poguru’ kou yo so Aku, so’ Aku yo po osolimod om obaba’ inawo, om kikosonangan kou sono. ³⁰ Niongosuu’ om nipogama’ Ku so kou no nga oruoi-a,” koo si Yisus.

¹ Ido Runat Pongintoronan, laid ni Yisus tumalib so umo, minongotu’ sono mompomaid Niyo ri nu paroi om okano yo, so’ winitilon. ² Nosiou-o po iri nu lobuw Parisi ri, tongaro yo Iyo nu tinu-tinu koyuwan so nosiro nu, “Siowi bo! Dai mongowaid nu Ukum toko mompomaid Mu no. Mugogoma’on nosiro nu dai kowasa toko goma’on nu Runat Pongintoronan,” koo nosiro. ³ Sumombuto yo si Yisus nu, “Dai kou po ka nokobasa’ nu winaal ni Raja Daud gulu ri, iya nu winitilon iyo om lobuw niyo ri? ⁴ Minasuw iyo so Waloi nu Kinoringan, om minongokan nosiro nu baang-baang nokousaa’ yo so Kinoringan, om dai insan ininsala’ iyo nu lobuw. Ampa, mongowaid nu Ukum toko, ongo imam-a su kowasa mongokan nu iri. ⁵ Intawa dai kou po ka nokobasa’ so Ukum ni Musa nu, koduung Runat Pongintoronan, kiawi’ imam mugogoma’on so Waloi Maayo nu Kinoringan? Ono nga kosala’ ya nu pongoturan nu Runat Pongintoronan, nga dai ya nosiro insola’on. ⁶ Orotio muyu yo tongaron Ku iitu, tuui kuwai lobuw oogot po ko’ Waloi Maayo nu Kinoringan. ⁷ Nokosurat so Buuk nu Kinoringan nu, ‘Okon-a ko ponaak-taak su koinginan Ku, sondiang ko sian-luluud,’ koo ri. Bang oorotian muyu tinangar Ku iitu, tantu dai kou ya pokosala’ nu lobuw d’ado sala’. ⁸ Mutangar Aku soko ono, so’ Aku yo su Anak nu Riniba om Aku yo su kopogbaya’ nu Runat Pongintoronan,” koo si Yisus. ⁹ Mulaiwo yo si Yisus kiat dii, om miano yo so waloi sosombooyangan. ¹⁰ Dii kuwai ido koyuwan kimai sompodi longon, om tinu-tinu koyuwan modium nu pounayan monginsala’ so si Yisus. Mongoduato yo nosiro nu, “Kowasa ya ka momali’ nu lobuw nu Runat Pongintoronan?” koo. ¹¹ Sumombuto yo si Yisus nu, “Bang ido so kou kikambing om noratu kambing oono so uang olalom nu Runat Pongintoronan, dai ya ka nilabus nu songapan-o kambing oono kiat so uang-i? ¹² Boorogo po lobuw ko’ kambing. Indadi, kowasa toko ya monabang nu lobuw nu Runat Pongintoronan,” koo. ¹³ Tongaro yo sono Niyo lobuw kimai sompodi longon iiri nu, “Kaangi yo longon mu no,” koo. Kaangi yo nu lobuw-i longon niyo ri, om sonduun-duun-a nopoli’an. ¹⁴ Mulaiwo yo sono lobuw Parisi ri kiat so waloi sosombooyangan-i, om muupokato yo nosiro nu potoyon Iyo. ¹⁵ Noilaan-a ni Yisus nu mokipopongoraai lobuw Parisi ri so Iyo, mulaiwo yo sono Iyo kiat dii, om osuang lobuw minaid so Iyo. Polii yo Niyo kiawi’ lobuw morosakit-i, ¹⁶ nga pinogos Niyo nosiro paabar-abar so isai-isai ya. ¹⁷ Soko iri po, notuman-o tinangar nu Kinoringan nilombus nu poo’abar Niyo gulu ri, si Yisaya nu, ¹⁸ “Itu yo su pinili’ om sinuu’ Ku. Iyo yo su sinomodan Ku om musuat so inawo Ku no. Nitaak Ku Atod Ku no so Iyo, su’ koponuturan Iyo so kiawi’ bansa nu obana Aku. ¹⁹ Dai Iyo mokimudaawa, intawa muap-luap, om dai orongou nu lobuw bongut Niyo so ongo lalan. ²⁰ Dai Iyo mongoraai nu lobuw orukung om d’ado orapan. Om sumundur-a Iyo mugogoma’on nu ono sampai mogkuasa Iyo nu kiawi’ bansa maid nu kopuolukan. ²¹ Kiawi’ bansa umarap so Iyo,” koo ri. ²² Indadi owito yo sono nu lobuw ido koyuwan bolou om bobou so’ sinorungan nu moinat. Polii yo ni Yisus lobuw oono om koputangar om kosiou sono. ²³ Osuang lobuw noiranan nu iri om minutangar nu, “Iyo yo gaam su Mongkupu ni Raja Daud nijanji nu Kinoringan-i,” koo. ²⁴ Norongou-o po iri nu lobuw Parisi ri, sumombuto yo nosiro nu, “Ono yo ko’ koponusub lobuw iitu nu moinat, so’ tinaakan Iyo ni Biiljibul, wowaidon nu kiawi’ moinat, nu kuasa,” koo. ²⁵ Noilaan-a ni Yisus pikiran nosiro ri, mutongaro yo sono Iyo nu, “Bang muimpolanu kolobuwan so ido tontong mualod om mutotondiang, tantu obinasa tontong oono. Om soko ono ya ong mualod sompinunguan om mususub, tantu dai tumaan nu olaid. ²⁶ Soko ono ya pudi komoinatan-o, ong mupipinig om mualod, kopogkuosaan nosiro no dai tumaan nu olaid. ²⁷ Bang soko ono, isai ka so kuasa pinakai nu mompomaid muyu no monusub nu moinat? Nosiro ya kondiri monginsala’ so kou, ²⁸ so’ okon ko kuasa ni Biiljibul, nga kuasa nu Atod nu Kinoringan su pinakai Ku monusub nu moinat, om ono yo pongilaan muyu nu tumimpuun-o Kinoringan mogkuasa tuui so kou. ²⁹ Wowaidon nu Moinat-i soko ido koyuwan obasag om osukup sindata nu mongipat nu waloi niyo no. Kiawi’ orata’ niyo no osopulan. Nga bang lumoga’ lobuw obasag po ko’ iyo mongodoog, osolod sono nu lobuw oono kiawi’ songapan niyo no. Aku yo su soko lobuw obasag iiri. ³⁰ Isai mokimupinig so Aku, lumawan so Aku. Om isai dai tumabang mongowit nu lobuw poimaid so Kinoringan, mongogorusou nu gogoma’on Ku. ³¹ Ono yo ko’ mutangar Aku so kou nu, kiawi’ koraayan om totongaron mubaag oompunan-a, nga totongaron mubaag nu Atod nu Kinoringan, dai oompunan. ³² Lobuw mutotongaron lumawan so Aku, Anak nu Riniba, oompunan-a, nga bang mutotongaron iyo mubaag nu Atod nu Kinoringan, dai iyo oompunan kiat kosiono tu sampai Runat Pongukuman,” koo. ³³ Mutongaro po si Yisus nu, “Bang owarong puun-o, owarong-a bua’ no, nga bang oraai puun-o, oraai-a bua’ no. Oraai owarong puun-o, otondu’an-a ungkiat so bua’ no. ³⁴ Kou lobuw oraai inowoon, dai koputotongaron nu owarong. Onu yo po kiro-kiroon muyu so inawo, ono ya su otangar muyu. ³⁵ Lobuw owarong, gogoma’on niyo owarong-a so’ owarong inawo niyo. Nga lobuw oraai, gogoma’on niyo oraai-a so’ oraai inowoon niyo. ³⁶ Indadi ondomo muyu yo, ong ologa’ Kinoringan mongukum, kiawi’ lobuw koirasa ya nu ukuman suat so totongaron nosiro nu d’ado kosudaan-o. ³⁷ Totongaron mu no yo su pongilaan nu kikosola’an kou ko’ d’ado ya,” koo. ³⁸ Nopupus iri, mutongaro yo tinu-tinu moomontuduk nu Ukum om lobuw Parisi so si Yisus nu, “Oo Guru, mokisisiou kai so Ikau momaal nu koiran-iran,” koo. ³⁹ Nga sumombuto yo si Yisus so nosiro nu, “Landu yo oraai lobuw kosiono tu. Mokisisiou kou so Aku momaal nu koiran-iran, nga dai ya su momaal, sondiang ko koiran-iran suat so si Yunus, poo’abar nu Kinoringan-i. ⁴⁰ Kotoluan si Yunus so tian nu pait aayo ri. Soko ono ya pudi Aku, Anak nu Riniba, kotoluan so lobong ong wagu. ⁴¹ Om so Runat Pongukuman, kolobuwan nu bandar Niniwi tumungag maid nu lobuw nu ono sono tu, mongukum nu kolobuwan iitu no, so’ rinumorogo yo nosiro momaal nu koraayan om minongimaid nu niabar ni Yunus. Nga tuui kuwai oogot po ko’ si Yunus! ⁴² So Runat Pongukuman, kuwai raja woinoi gulu ri ungkiat so ido wonuo so solatan. Mundii iyo maid nu kiawi’ lobuw ono sono tu, om iyo yo su pobontol nu kosola’an muyu nu dai mongimaid so Aku. Raja woinoi oono, kiat so isan nu tana’ om langit tu. Minokirorongou iyo nu pontudukan olalom ni Raja Salumu gulu ri. Nga, poorati Aku so kou, tuui kuwai maayo po ko’ si Salumu!” koo si Yisus. ⁴³ Mutongaro po si Yisus nu, “Kolaiw-o po moinat ono kiat so koyuwan nu lobuw, manou-panou sono iyo so tontong d’ado lobuw, modium nu intoronan. Pagka dai iyo kooyang, ⁴⁴ mutangar sono iyo so inawo nu, ‘Mululi’ aku ya so inintoronan ku laid-i,’ koo. Minululi’ yo sono moinat-i om osiou niyo d’ado asuw, oborisi om omomos inintoronan niyo gulu ri. ⁴⁵ Mompanou po moinat oono om mongingol nu turu komoinatan oraai po ko’ iyo, om masuw sono so lobuw oono. Kogoyaan nu lobuw oono oraai po ko’ togna ri. Soko ono ya ourug so lobuw oraai nu kosiono tu,” koo si Yisus. ⁴⁶ Laid po ni Yisus mutangar so lobuw suang-i, nokologa’ yo ino om kosusulodan Niyo ri. Mundii-dii nosiro so dilabus-i mokimutangar-tangar so Iyo. ⁴⁷ Mutongaro yo ido koyuwan so Iyo nu, “Oo Tuan, nai so dilabus ino om kosulodan Mu no, kuwai padu tongaron so Ikau,” koo. ⁴⁸ Sumombuto yo sono Iyo nu, “Isai ka su ino om kosusulodan Ku?” koo. ⁴⁹ Tuduko yo Niyo mompomaid Niyo ri om mutongaro yo nu, “Itu yo su ino om kosusulodan Ku. ⁵⁰ Isai mongowaid nu koinginan nu Amo Ku so surga, iyo yo su sulod Ku woinoi kusoi, om ino Ku,” koo si Yisus.

¹ Runat-a iiri lumobuso yo si Yisus kiat so waloi-i, om miano yo mogom so imbing nu liu’. ² Pagka osuang lobuw minuimpug so pililiwut Niyo ri, sumokoyo yo Iyo so alud, om lobuw suang-i minundii so imbing-i. ³ Osuang nituduk Niyo so nosiro maid nu salig-salig nu, “Ido koyuwan noposasad nu sampug. ⁴ Laid niyo posasad-i, kuwai nopitak so lalan, om lumogaa yo sono su bombolog mongaawi’ moninduk. ⁵ Kuwai ya nopitak so tana’ kikowotuan. Tinumuu’ ya osikap sampug oono so’ onipis tana’ ri, ⁶ nga kumodato yo po, linumonot sono so’ dai nokolalom su wakat. ⁷ Kuwai ya nopitak so koruwian. Tinumuu’ ya nga notopu’an nu koruwian-i, om nolonot. ⁸ Kuwai ya nopitak so tana’ owarong, om minubua’ sono, kuwai ya maatus, onom nopulu, om tolu nopulu minitalan nu pinumpung,” koo. ⁹ Nopupus-o po Iyo musalig-salig, mutongaro po Iyo nu, “Bang kitolingo kou ya, rongowo muyu yo,” koo. ¹⁰ Nopupus iri, lumogaa yo mompomaid ni Yisus mongoduat so Iyo nu, “Nokuro ka su musalig-salig Ko montuduk so lobuw suang iiri?” koo. ¹¹ Sumombuto yo Iyo so nosiro nu, “Tinaakan kou nu Kinoringan nu pongoorotian suat so poomogkuasa nu Kinoringan nu lobuw poimaid so Iyo, nga nosiro dai po. ¹² Suat so lobuw kipongoorotian-o, taakan po nu pongoorotian su’ bolabi, nga lobuw d’ado pongoorotian, insan sabat pongoorotian nai so iyo no, olapon koimbagu. ¹³ Ono yo ko’ musalig-salig Aku so nosiro, so’ monsiou pona nosiro nga soko dai ya kotondu’. Orongou pona nosiro nga soko dai ya korongou om dai koorati. ¹⁴ Nourug itu no su’ monuman nu tangar nu Kinoringan nilombus nu poo’abar Niyo gulu ri si Yisaya nu, ‘Mongkinongou-a nosiro dadan, nga dai koorati. Mongiro-kiro ya nosiro dadan, nga dai ya moilaan ong onu koompusan. ¹⁵ So’ dai yo nosiro koilo mongiro-kiro. Nobongol om nobolou nosiro. Nourug soko ono tayon ong dai nosiro kosiou, korongou om koorati, om mululi’ nosiro tuui so Aku sampai tobangon Ku,’ koo ri. ¹⁶ Nga owarong sobana Kinoringan so kou, so’ matag kou ya monsiou om mongkinongou. ¹⁷ Ondomo muyu yo nu, osuang poo’abar nu Kinoringan om lobuw wokon mokisisiou om mokirorongou nu noongosiou om noongorongou muyu nu ono sono tu, nga dai nosiro kosiou om korongou,” koo si Yisus so mompomaid Niyo ri. ¹⁸ Mutongaro po si Yisus nu, “Rongowo muyu yo orati nu salig-salig suat so lobuw posasad nu sampug iiri. ¹⁹ Sampug nopitak so lalan-i soko lobuw mongorongou nu abar suat so Kinoringan om Pogkuosaan Niyo, nga dai koorati. Lumoga’ sono Wowaidon nu Moinat monolod nu tinongaran nu Kinoringan so inawo nosiro om olupaan nosiro tinongaran iiri. ²⁰ Sampug nopitak so tana’ kikowotuan-i, soko lobuw mongorongou nu tinongaran iiri om poimaid sono nu bana ko osudu’ inawo, ²¹ nga tinongaran iiri dai ya kosondot so inawo nosiro, om sontagal-o olupaan-o. Bang kikoogutan-o nosiro intawa indoraayon so’ nopoimaid nu totongaran oono, dai yo sono nosiro poimaid. ²² Sampug nopitak so koruwian-i, soko lobuw kuwai yo po kogogawan suat so kokoyaan om koinginan so kowiawan nosiro, olupaan-o sono nosiro tinongaran nu Kinoringan, om gogoma’on nosiro dai yo sono musuat so koinginan Niyo. ²³ Sampug nopitak so tana’ owarong-i, soko lobuw mongorongou nu tinongaran nu Kinoringan, om koorati om gogoma’on nosiro musuat so koinginan Niyo, soko sampug nisasad om osuang pinumpung,” koo si Yisus. ²⁴ Musolig-soligo po si Yisus so lobuw suang-i nu, “Bang mogkuasa yo Kinoringan, soko moomutanom noposasad nu sampug owarong so umo niyo. ²⁵ Ido awi, nokoturuw-o po lobuw-i, lumogaa yo alod-alod nu moomutanom iiri, posasad nu linsou nu kutad so umo niyo ri, om mulaiwo yo. ²⁶ Nokoongotuu’ yo po su paroi om nokopomusit, kutad-i nga otolang-a osiou so isop nu paroi oono. ²⁷ Lumogaa yo sono kolobuwan ginumaji so moomutanom oono om mutongaro yo nu, ‘Sampug-a boto iri nu owarong nisasad mu so umo oono, om kuwai sono kutad,’ koo. ²⁸ Sumombuto yo iyo nu, ‘Ono yo po gogoma’on nu alod-alod toko no,’ koo. Mongoduato yo sono kolobuwan ginumaji oono nu, ‘Moingin ko ka ong okaton mai kutad-o?’ koo. ²⁹ Nga sumombuto yo iyo nu, ‘Adang-a, so’ bang okaton kutad-o, ookat-a pudi paroi-o. ³⁰ Potuu’on-a kutad oono maid nu paroi-o. Ologa’ yo poomoroyan om tongaron ku nai’ lobuw momaroi-o nu, “Okaton po gulu kutad-o, ongkoson, om susulan. Oopod ono momaroi nai’, om iasuw so lingkut,” k’aku,’ koo songapan nu umo ri,” koo si Yisus. ³¹ Musolig-soligo po si Yisus so nosiro nu, “Ong mogkuasa yo Kinoringan soko raja, gama’ Niyo soko linsou nisasad nu lobuw so umo. ³² Pudi landu oworos linsou oono, nga bang kotuu’ po, ourug-a nu kayu okutuw, osiou nu lobuw suang, om murumun sono bombolog so raan-o,” koo si Yisus. ³³ Musolig-soligo po si Yisus so nosiro nu, “Bang mogkuasa Kinoringan soko raja, gama’ Niyo soko pongombang nu tapung. Ong pokayon nu woinoi pongogawul nu osuang tapung so sanggan, sabat pona nga okombang-a tapung-o,” koo si Yisus. ³⁴ Kiawi’ nituduk ni Yisus so kolobuwan-i, solig-soligon Niyo, ³⁵ tayon ong otuman tinangar nu Kinoringan nituturan nu ongo poo’abar Niyo gulu ri nu, “Koduung monuturan Aku so nosiro, solig-soligon Ku, om monuturan Aku nu dai po insan kointolang kiat nu kinourugan nu wonuo tu,” koo ri. ³⁶ Laiwi yo ni Yisus kolobuwan-i, om mulio yo. Lumogaa yo sono mompomaid Niyo ri dii so Iyo mutangar nu, “Poorotio kai po nu salig-salig suat nu kutad so paroi iiri,” koo nosiro. ³⁷ Sumombuto yo Iyo nu, “Lobuw noposasad nu sampug owarong iiri, salig-salig suat so Aku, Anak nu Riniba. ³⁸ Om umo ri, salig-salig suat so wonuo tu. Sampug owarong-i, soko kolobuwan nourug-o nu inonakan nu Kinoringan. Kutad-i, soko kolobuwan nu dai moingin maid so Kinoringan, nga moingin maid so Wowaidon nu Moinat. ³⁹ Alod-alod nopopulo nu kutad-i, ono yo su Wowaidon nu Moinat. Iya poomoroyan, ono yo pongoowi’an nu wonuo tu, om kolobuwan momaroi iiri, ono yo susuu’on nu Kinoringan. ⁴⁰ Soko gama’ mongokat, mongongkos om monusul nu kutad-i, soko ono ya ong ologa’ yo pongoowi’an nu wonuo tu. ⁴¹ Suu’on nu Anak nu Riniba susuu’on Niyo no potondiang nu kiawi’ lobuw oraai kiat so puimpugan nu lobuw songapan nu Kinoringan, ⁴² om nisubo so apui dai moda’. Nai yo nosiro tumangi’ osonsara’. ⁴³ Nga lobuw minongowaid nu koinginan nu Kinoringan, koworongan nosiro kointolang so wonuo owagu nu Kinoringan, Amo nosiro, soko kiawi’ osiowan koonawau nu runat. Indadi, bang kitolingo kou ya, rongowo muyu yo,” koo. ⁴⁴ Musolig-soligo yo si Yisus koimbagu nu, “Iya mogkuasa Kinoringan soko raja, gama’ Niyo soko orata’ nokolobong so tana’ om nooyangan nu lobuw, nipululi’ yo sono niyo polobong. Tanda’ nu osudu’an iyo nu iri, wolii yo sono niyo kiawi’ orata’ nosongapan niyo ri, om wolio nai’ niyo tana’ kinooyangan nu orata’ oono,” koo. ⁴⁵ Musolig-soligo po si Yisus nu, “Bang mogkuasa yo Kinoringan, gama’ Niyo soko ido poowoli modium nu kumala nu sobana ko boorogo. ⁴⁶ Nokooyang-o po iyo nu kumala nu sobana ko boorogo, wolii yo sono niyo kiawi’ orata’ niyo ri, pinomoli nu kumala iiri,” koo. ⁴⁷ Musolig-soligo po si Yisus nu, “Bang mogkuasa yo Kinoringan, gama’ Niyo soko pukot nitaan, om boroginis pait sumulung. ⁴⁸ Pukot ono nga pudikon-o sono nu songapan-o potindal, om pili’on niyo pait-o. Pait owarong-i niasuw so raga om oraai-i niada’. ⁴⁹ Soko ono ya ong pongoowi’an-o nu wonuo tu. Popinigon nu susuu’on nu Kinoringan kolobuwan oraai kiat so kolobuwan mongowaid nu koinginan nu Kinoringan. ⁵⁰ Opinig-o po kolobuwan oraai oono, nisubo yo so apui om nai yo tumangi’ nosiro osonsara’,” koo si Yisus. ⁵¹ Mongoduato yo si Yisus so nosiro nu, “Oorotian muyu ya ka kiawi’ tinangar Ku iiri?” koo. “Oo,” koo nosiro. ⁵² Mutongaro yo sono si Yisus so nosiro nu, “Ono yo ko’ moomontuduk nu Ukum iri notudukan suat so Pogkuosaan nu Kinoringan-o, soko ido koyuwan polukan nu gonggamon olaid-o om owagu no kiat so pootou’an niyo,” koo. ⁵³ Nopupus-o po si Yisus musalig-salig, mulaiwo yo Iyo kiat dii, ⁵⁴ om mulio yo so polak Niyo ri montuduk so ongo waloi sosombooyangan-i. Kiawi’ lobuw nokorongou nu poomontuduk Niyo ri, noiranan om minutangar nu, “Siombo gaam pinoguru’an Niyo? Om kiat siombo kuasa Niyo momaal nu koiran-iran? ⁵⁵ Okon ka ko Iyo iitu anak nu tukang kayu ri? Ino yo po Niyo nga si Maria om kosusulodan Niyo si Yakubus, si Yusup, si Simun om si Yudas. ⁵⁶ Om tuui ya kosusulodan Niyo woinoi. Siombo kinoguru’an Niyo nu kiawi’ oono?” koo. ⁵⁷ Indadi tinulak sono nosiro si Yisus. Mutongaro yo sono Iyo so nosiro nu, “Koduung poo’abar nu Kinoringan, orumaton so kiawi’ tontong, sondiang ko so tontong Niyo om kosusulodan Niyo kondiri,” koo. ⁵⁸ Pagka dai ya nopoimaid nosiro, dai ya osuang winaal Niyo nu koiran-iran dii.

¹ Iya iiri norongou ni Irudis, moomogkuasa so wonuo nu Galilia, abar suat so si Yisus. ² Mutongaro yo sono iyo so ongo pogawai niyo ri nu, “Tantu lobuw oono si Yuanis Moongodiu’ noluli’an. Ono yo ko’ kikuasa iyo momaal nu koiran-iran,” koo. ³ Gulu ri, minonuu’ iyo popongaakom so si Yuanis Moongodiu’, kinogosan, om jiniil mongowaid nu koinginan ni Irudias sawo niyo, baya’ sawo ni Pilipus, sulod-a niyo ri. ⁴ Kikoinginan iyo soko iri so’ tinangar ni Yuanis si Irudis nu, “Dai mu kowasa ontunon si Irudias!” koo. ⁵ Padu ri maam potoyon niyo si Yuanis nu iya ya iiri, nga linumaa’ iyo nu kolobuwan-i so’ si Yuanis-o po pinokopoo’abar nosiro. ⁶ Ido runat, iya ni Irudis minurami-rami pongoondoman nu kinopuonakan so iyo ri, minonari sono roraa ni Irudias so tiningkuangon nu lobuw suang-i, om sobana ko noondayan si Irudis nu poonari niyo ri. ⁷ Mongiboto yo sono iyo nu, onu-onu ya pokitaakon nu roraa ri tumbaidon-a niyo. ⁸ Pagka biniatan roraa ri nu ino niyo ri, mutongaro yo sono iyo nu, “Pokitaakon ku ulu ni Yuanis Moongodiu’ nu ono sono tu ya, om nisakoi so talam,” koo roraa ri. ⁹ Norongou-o po ni Irudis pinokitaak nu roraa iiri, sobana ko olunggui iyo, nga pagka nokopongibot-o iyo so tiningkuangon nu tombuoi niyo ri, tumbaido yo niyo pinokitaak nu roraa ri. ¹⁰ Monuuo yo iyo nu lobuw poian so jiil momunggol nu ulu ni Yuanis. ¹¹ Sokoyi yo nosiro ulu iiri so talam, om taaki yo so roraa ri, om owito yo nu roraa ri so ino niyo ri. ¹² Nopupus iri, olapo yo nu mompomaid ni Yuanis bangkai niyo ri om lobongi yo, om miano yo nosiro paabar nu iri so si Yisus. ¹³ Norongou-o po ni Yisus tuturan iiri, sumokoyo yo Iyo nu alud mian so tontong oyiyingo. Nga norongou-o po nu lobuw suang-i nu minulaiw Iyo, mulolaiwo yo nosiro kiat so kampung nosiro, om montaso ya tumarak so Iyo. ¹⁴ Tumindal si Yisus so alud-i, om nosiou Niyo lobuw suang-i, sobana ko noluluudan Iyo so nosiro. Indadi, polii yo sono Niyo lobuw morosakit so nosiro ri. ¹⁵ Awi-awi ri, lumogaa yo mompomaid Niyo ri dii so Iyo om mutongaro yo nu, “Oo Guru, pagka tumuong-o om oyiyingo tuui, owarong suu’on Mu nosiro mian so kampung momoli nu ingkookan,” koo. ¹⁶ Sumombuto yo si Yisus nu, “Adang-a poponowon nosiro. Pookano muyu ya nosiro,” koo. ¹⁷ Sumombuto yo mompomaid Niyo ri nu, “Ono yo su kuwai so kai, limo nowatu baang-baang om duo nokayu pait,” koo. ¹⁸ “Owito muyu yo tuui, ontob kuwai nai so kou no,” koo si Yisus. ¹⁹ Suuo yo sono Niyo poogom kolobuwan iiri so korikutan-i, om olapo yo Niyo limo nowatu baang-baang om duo nokayu pait-i, om tumingaa’o yo mongunsopot so Kinoringan. Nopupus Iyo mongunsopot, kobi-kobio yo Niyo baang-baang om pait-i, om taaki yo so mompomaid Niyo ri ipotayad-tayad so kolobuwan-i. ²⁰ Nowosugan-o po kolobuwan iiri, pumpungo yo nu mompomaid Niyo ri olu’-olu’ ri, nokoponu’ po opulu om duo podaka. ²¹ Koosampuw nu lobuw minongokan iiri kiro-kiro limo noribu, sondiang po kowoinoyan om kololaingan. ²² Nopupus iri, suuo yo ni Yisus ongo mompomaid Niyo ri sumakoi so alud-i, om pinopogulu ya muripau so liu’ ri, nu laid Niyo monuu’ pouli’ nu kolobuwan-i. ²³ Nokouli’ kolobuwan-i, tumidongo yo Iyo so ido bulud mogdu’a. Tumuong-o, kakal po Iyo dii. ²⁴ Iya oono, nokolintonga’ yo mompomaid Niyo ri so liu’ ri. Mulingi’-lingi’ alud nosiro ri so’ obasag gumbang-i, om osunsulakan nosiro uos-i. ²⁵ Duruk sumuab, momponowo yo si Yisus so kulit nu sungoi-i, lumoga’ dii so nosiro. ²⁶ Nosiou-o po nosiro Iyo manou-panou so kulit nu sungoi-i, nokotigog om nokolaa’ nosiro om gumonsoko yo nu, “Moinat-o!” koo. ²⁷ Nga sumombuto yo Iyo nu, “Ikod kou kigawa! Si Yisus Aku ya. Ikod kou ya kilaa’!” koo. ²⁸ Mutongaro yo sono si Pitrus nu, “Bang bana nu si Yisus ko ya, suuo aku yo mompanou so kulit nu sungoi-o mian nai so Ikau,” koo. ²⁹ Sumombuto yo si Yisus nu, “Tuui ko yo!” koo. Lumintuuno yo si Pitrus kiat so alud-i, om momponowo yo so kulit nu sungoi-i lumoga’ dii si Yisus, ³⁰ nga nosiou-o po ni Pitrus nu opogon uos-i, linumaa’ sono iyo, om nololok. Gumonsoko yo iyo nu, “Oo Tuhan, sopulo aku!” koo. ³¹ Kuyuti yo iyo ni Yisus om tongaro yo nu, “Oo Pitrus, nokuro su dai ko poimaid so Aku nu otoroido inawo?” koo. ³² Sumokoyo yo nosiro so alud-i, om uos-i nga miningkoyod-o. ³³ Sumurukudo yo sono ongo mompomaid-i so Iyo, om mutongaro yo nu, “Sobana ko Ikau-o su Anak nu Kinoringan,” koo. ³⁴ Nokologa’ yo po nosiro so sondipawon-i, tumidongo yo nosiro so Ginisarit. ³⁵ Notondu’an-o po nu kolobuwan-i nu si Yisus nokologa’ ri, obari yo sono nosiro so pilolongkop nu bandar-i, om kiawi’ lobuw morosakit nga, inowit nosiro dii so Iyo. ³⁶ Mokililaa yo nosiro monaambai nu insan ririg-a nu sabung Niyo ri, om kiawi’ nosiro nopoli’an.

¹ Lumogaa yo dii si Yisus tinu-tinu lobuw Parisi, om moomontuduk nu Ukum kiat so Yirusalim mongoduat nu, ² “Nokuro su dai mongowaid mompomaid Mu no nu poroodatan nu odu aki toko ri? Mongokan nosiro nga dai muugas po laid nu palad mongowaid nu adat toko,” koo. ³ Sumombuto yo si Yisus nu, “Om nokuro su kou nga dai mongowaid nu ponuu’an nu Kinoringan, om toroidoon muyu ya mongowaid nu poroodatan nu odu aki muyu? ⁴ Minutangar Kinoringan nu, ‘Orumato yo ino amo muyu no, om isai yo po pokoraai nu ino amo niyo, subai potoyon,’ koo ri. ⁵ Nga montuduk kou nu, bang ido koyuwan kuwai otoop nitaak so ino amo niyo, nga mutangar iyo nu, ‘Nokotaak ku yo iri so Kinoringan,’ koo, ⁶ lobuw oono dai yo muru’ monabang po nu ino amo niyo. Soko ono yo mongowaid kou ya nu poroodatan nu odu aki muyu, nga dai kou mongowaid nu ponuu’an nu Kinoringan. ⁷ Kou yo lobuw musingkopoimaid-poimaid! Bana ya nima tinangar nu Kinoringan nilombus nu poo’abar Niyo gulu ri si Yisaya nu, ⁸ ‘Totongaron-a nu lobuw iitu no mongusaa’ so Aku, nga ado ya pongoondom so Aku. ⁹ D’ado ya kosudaan nu poongusaa’ nosiro so Aku, so’ oturan-a nu lobuw nituduk nosiro no, okon-a ko oturan Ku,’ koo ri,” koo si Yisus. ¹⁰ Mutongaro po si Yisus so kolobuwan-i nu, “Rongowo om orotio muyu yo. ¹¹ Okon-a ko onu yo po ookan nu lobuw tu su koinsaim nu lobuw om dai sono otoop mongusaa’ nu Kinoringan, sondiang ko onu yo po totongaron oraai-o,” koo. ¹² Lumogaa yo sono mompomaid Niyo potuturan so Iyo nu, “Sobana ko sinumona lobuw Parisi ri so Ikau nu pinutangar Mu iri,” koo. ¹³ Sumombuto yo Iyo nu, “Nosiro yo po soko tonoman okon ko nitanom ni Amo Ku so surga, okaton Niyo. ¹⁴ Posimaidi muyu ya lobuw Parisi no. Nosiro yo po oono bolou. Bang lobuw bolou monanud nu wokon lobuw bolou, kiduo-duo so nosiro oratu so salut,” koo. ¹⁵ Mutongaro yo si Pitrus so Iyo nu, “Poorotio po so kai salig-salig Mu iiri,” koo. ¹⁶ Sumombuto yo Iyo nu, “Dai po bo gaam pudi kou koorati. ¹⁷ Dai muyu po oorotian totongaron Ku no. Orati yo po nu oono, onu yo po okanon nu lobuw tu niasuw so kobang, lumombus so tian om taion sono. ¹⁸ Onu yo po totongaron lumabus kiat so inawo, ono yo su koinsaim nu lobuw, ¹⁹ so’ ungkiat-o so inawo mintolang popoduon oraai, om koowit nu lobuw tu mokipopomatoi, lumapa’, sumundal, monakou, momudut, om monimbaal. ²⁰ Ono yo kiawi’ su koinsaim nu lobuw tu, okon-a ko ono dai kopuugas nu palad-o,” koo si Yisus. ²¹ Nopupus iri, mulaiwo yo si Yisus kiat dii om miano yo so ido tontong orani so bandar Tirus om Sidun. ²² Lumogaa yo dii so Iyo ido woinoi nu Kanaan mokiluluudon nu, “Oo Mongkupu ni Raja Daud! Tobango aku yo! Sinorungan nu moinat anak woinoi ku ri om sobana ko osonsara’,” koo. ²³ Nga dai ya sinombutan Niyo woinoi iiri. Miano yo sono dii so Iyo mompomaid Niyo ri mutangar nu, “Suuo po woinoi oono popanou! Mongugangau-a iyo muut-suut so toko,” koo. ²⁴ Sumombuto yo si Yisus nu, “Sinuu’ Aku popodium-a nu lobuw Israil noongopalid-i,” koo. ²⁵ Lumogaa yo woinoi oono sumurukud so tiningkuangon Niyo om mutongaro yo nu, “Oo Tuan, tobango aku yo bo!” koo. ²⁶ Sumombuto yo Iyo nu, “Dai mutoop ong nisumad so asu ingkookan nipookan so inonakan,” koo. ²⁷ Sumombuto yo woinoi-i nu, “Bana ya ono Tuan, nga insan asu no ya mongokan-a nu pinitak nu ompuan niyo no,” koo. ²⁸ Mutongaro yo sono si Yisus so woinoi oono nu, “Sobana ko poimaid ko. Pagka soko ono, tumbaidon Ku ya koinginan mu no,” koo. Iya ya iiri nopoli’an-o anak nu woinoi-i. ²⁹ Soko iri po, lumombuso yo si Yisus yumuyuw so Liu’ Galilia, om tumidongo yo so ido bulud mogom. ³⁰ Lumogaa yo sono osuang lobuw dii so Iyo mongowit nu lobuw kolimpo, bolou, kimai, bongolon, om osuang po kirorooton sondiang. Nipolak nosiro so tiningkuangon ni Yisus, om polii yo Niyo nosiro. ³¹ Noiranan sobana lobuw suang-i nu nosiou nosiro, nu lobuw bobou-i nga koputangar-o, kolimpo ri nga nopoli’an, kakung-i nga kopanou-o, om bolou-i nga kosiou-o sono. Mongorayou sono nosiro nu Kinoringan nu bansa Israil. ³² Nopupus iri, paawo yo ni Yisus mompomaid Niyo ri om tongaro yo nu, “Oluluudan Aku nu kolobuwan iitu no so’ kotoluan-o nosiro maid-waid so Aku, om kosiono noowi’an-o nosiro nu ingkookan. Dai su moingin pouli’ so nosiro ong dai po kookan, so’ lumaa’ Aku nu oodan nosiro so lolanon-o,” koo. ³³ Mongoduato yo sono mompomaid Niyo ri nu, “Siombo koolapan toko tuui nu ingkookan nu muuma’ so nosiro?” koo. ³⁴ Mongoduato yo Iyo so nosiro nu, “Tinu po ka baang-baang muyu?” koo. “Turu po om tinu-tinu gontir nu pait,” koo nosiro. ³⁵ Suuo yo sono Niyo kolobuwan iiri poogom so tana’ ri. ³⁶ Olapo yo Niyo turu nowatu baang-baang om gontir nu pait-i, om mongunsopoto yo so Kinoringan. Nopupus iri, kobi-kobio yo Niyo baang-baang om pait-i, om taaki yo Niyo so mompomaid Niyo ri, nu toyad-toyadon so lobuw-i. ³⁷ Nowosugan kolobuwan ono, impugo yo nu mompomaid Niyo olu’-olu’ ri turu po nopodaka suang. ³⁸ Lobuw minongokan iiri, opat noribu sampuw dai po koiap kowoinoyan om kololaingan. ³⁹ Nopupus iri, suuo yo Niyo kolobuwan ono pouli’, om sumokoyo yo sono Iyo so alud mian so wonuo nu Magadan.

¹ Tinu-tinu lobuw Parisi om Saduki ri minian dii si Yisus mokipoponginam so Iyo. Pinopomaal Iyo nosiro nu koiran-iran pongilaan nu kikopogboya’an Iyo ungkiat so Kinoringan. ² Nga mutongaro yo Iyo nu, “Bang lumidop runat-o, om omiang su langit, mutangar kou nu, muas ong suab. ³ Nga bang omiang langit-o nu susuab, tongaron muyu nu muran nu runat tu, so’ omiang langit om mogluung. Opirasat muyu kogoyaan nu wonuo tu nu muran ko’ muas, so’ siowan muyu langit-o, nga dai kou koorati nu waalon nu Kinoringan nu ono sono tu. ⁴ Okon ko nowako-wako kooraai om koodouraka nu kolobuwan kosiono tu. Moingin nosiro nu ponondu’an koiran-iran kiat so Kinoringan om maid nai’ nosiro so Aku, nga dai ya taakan nosiro nu tanda’ sondiang ko tanda’ ni Yunus, poo’abar nu Kinoringan gulu ri,” koo. Nopupus-o po Iyo mutangar soko iri, laiwi yo Niyo nosiro. ⁵ Nokologa’ mompomaid ni Yisus so sondipawon nu liu’ ri, noilaan nai’ nosiro nu nokolupo mongowit nu baang-baang. ⁶ Mutongaro yo si Yisus so nosiro nu, “Otago muyu yo! Mingat-ingat kou yo nu pongombang nu lobuw Parisi om Saduki,” koo. ⁷ Norongou-o po nosiro tinangar Niyo ri, mutongar-tongaro yo nosiro nu, “Ono yo ko’ mutangar Iyo nu soko ono, so’ dai toko nokopongowit nu baang-baang,” koo. ⁸ Noilaan-a Niyo pinutongar-tongaran nosiro ri, mutongaro yo sono Iyo nu, “Nokuro su umogutan kou nu ado baang-baang muyu no? Sobana ko dai kou poimaid! ⁹ Kakal kou po dai koorati! Dai muyu ka oondoman limo yo nowatu baang-baang kinobi-kobi Ku ri om tinayad-tayad so lobuw limo noribu sampuw-i, om osuang po olu’-olu’ inimpug muyu? ¹⁰ Om onu koo nu iri turu nowatu baang-baang binaagi’ so lobuw opat noribu sampuw-i, nga osuang po olu’-olu’ inimpug muyu? ¹¹ Nokuro su dai po koorati kou nu okon-a ko suat so baang-baang tongaron Ku so kou no? Mingat-ingat kou yo nu pongombang nu lobuw Parisi om Saduki,” koo. ¹² Olaid-o om noorotian nai’ nu mompomaid Niyo ri nu okon-a ko pongombang nu baang-baang su kuanon Niyo, ono ya nga pontudukan nu lobuw Parisi om Saduki. ¹³ Miano yo si Yisus so tontong orani so bandar Kaisaria Pilipi. Nokologa’ dii, tongaro yo Niyo mompomaid Niyo ri nu, “Ponokod nu lobuw, isai Aku ka, Anak nu Riniba oono?” koo. ¹⁴ Sumombuto yo nosiro nu, “Kuwai mutangar nu si Yuanis Moongodiu’, kuwai ya nu si Ilia, om wokon po mutangar nu si Yirimia intawa poo’abar wokon nu Kinoringan gulu ri,” koo. ¹⁵ “Nga ponokod muyu, isai Aku ka?” koo si Yisus. ¹⁶ Sumombuto yo si Simun Pitrus nu, “Ikau-o su Raja Nijanji nu Kinoringan, Anak nu Kinoringan iri miau,” koo. ¹⁷ Mutongaro yo si Yisus nu, “Osanang ko yo sobana, Simun Pitrus, anak ni Yuanis, so’ okon ko lobuw su nopokoilo so ikau nu ono, sondiang ko Amo Ku so surga. ¹⁸ Ono yo ko’ ondomo yo nu ikau-o po si Pitrus, koorotian watu, om soko waloi maayo waalon so watu otagap, pokayon Ku ikau nu impuunon nu osuang lobuw poimaid so Aku om dai obinasa koimaidan nosiro pudi ko’ poomatoi. ¹⁹ Taakan Ku ikau nu kopogboya’an suat so isai yo po lobuw mokiaasuw so Pogkuosaan nu Kinoringan. Onu yo po nipogos mu so wonuo tu, nipogos-a so surga. Om onu yo po nilila’ mu so wonuo tu, nilila’ ya so surga,” koo. ²⁰ Nopupus iri, pogoso yo Niyo nosiro nu dai nipaabar so isai-isai ya nu Iyo yo su Raja Nijanji nu Kinoringan. ²¹ Kiat nu iri, nopokoilo sono si Yisus so mompomaid Niyo ri nu subai mian Iyo so Yirusalim, om osuang kosonsora’an oirosaan Niyo dii kiat so wowaidon nu tontong oono, wowaidon nu imam, om moomontuduk nu Ukum. Potoyon Iyo, nga oluli’an-a so kotolu no. ²² Pudiko yo sono ni Pitrus si Yisus poobi’ dii so iyo om tongaro yo nu, “Oo Tuan, muda-mudaan ong sopulon Ko ya nu Kinoringan kiat so kiawi’ ono,” koo. ²³ Kumowiio yo sono Iyo om tongaro yo si Pitrus nu, “Pulaiw-o su moinat! Pikiran mu oono, pikiran-a nu lobuw, okon ko pikiran nu Kinoringan,” koo. ²⁴ Mutongaro yo Iyo so mompomaid Niyo ri nu, “Bang mokiwowaid lobuw so Aku, subai lupaan onu yo po koinginan niyo, om soko monimban nu salib, ono yo maid so Aku sumonsara’ musingkopatoi. ²⁵ Isai landu momikir suat so kowiawan niyo kondiri, oliongan nai’ nu kowiawan, nga isai dai landu momikir nu kowiawan niyo kondiri so’ osulut so Aku, kikowiawan musingkolaid. ²⁶ Ado kosudaan nu lobuw kosongapan nu kiawi’ so wonuo tu ong oraag-a kowiawan niyo insaadan nu Kinoringan musingkolaid. Ado onu-onu otoop pongoganti’ niyo nu kowiawan niyo. ²⁷ Lumoga’ Aku ya, Anak nu Riniba maid nu ongo susuu’on Ku, om kuasa nu Kinoringan, Amo so surga. Ukumon Ku kiawi’ lobuw musuat nu onu yo po gogoma’on nosiro. ²⁸ Ondomo muyu yo nu kuwai so kou tuui dai po matoi ong dai po kosiou so Aku, Anak nu Riniba, lumoga’ mogkuasa soko raja,” koo si Yisus.

¹ Koonoman kiat nu iri, owito yo ni Yisus si Pitrus, si Yakubus, om si Yuanis sulod ni Yakubus tumidong so bulud opangkat nu siro ya siro. ² Milok po su musiliwo yo buatan ni Yisus soko runat koonawau so tiningkuangon nosiro ri, om pokakas Niyo ri nga milat-kilat kooputi’. ³ Mintolango yo sono si Musa om si Ilia osiowan nosiro mutangar-tangar so si Yisus. ⁴ Mutongaro yo sono si Pitrus so Iyo nu, “Oo Tuhan, owarong bana toko tuui. Bang moingin Ko, momosalag aku tuui tolu, ono yo ido Dikau, ido ni Musa, om ido ni Ilia,” koo. ⁵ Dai po nopupus si Pitrus mutangar, tumopuo yo sono su kawut dii so nosiro, om kiat so kawut iiri, nokorongou nosiro nu bongut nu, “Itu yo su Anak sinomodan Ku. Koinsanang bana Iyo nu inawo Ku no. Rongowo muyu yo totongaron Niyo no,” koo. ⁶ Norongou nu mompomaid Niyo bongut iiri, sobana ko linumaa’ nosiro om nokotungub so tana’ ri. ⁷ Nga lumogaa yo si Yisus dii so nosiro om mutongaro yo nu, “Tungag kou yo. Ikod kou kilaa’,” koo. ⁸ Yumongago nosiro monsiou, d’ado yo nosiou nosiro sondiang ko si Yisus po. ⁹ Tumaad nosiro kiat so bulud-i, biati yo Niyo mompomaid Niyo ri nu, “Kodi muyu po obar-obari so isai yo po nopusiou muyu sisuna ri ong dai Aku po oluli’an, Anak nu Riniba,” koo. ¹⁰ Mongoduato yo mompomaid Niyo ri nu, “Nokuro su minutangar moomontuduk nu Ukum nu si Ilia po su gulu lumoga’?” koo. ¹¹ Sumombuto yo Iyo nu, “Bana ya nu si Ilia po gulu lumoga’. Om iyo yo nai’ su monodia’ nu onu yo po. ¹² Nga mutangar Aku so kou nu, nokologa’ yo si Ilia, nga dai ya otondu’an nu lobuw suang. Pubaag-baagan-a iyo nosiro maid nu koinginan nosiro kondiri, om soko ono ya waalon nosiro so Aku,” koo. ¹³ Noorotian-o sono nu mompomaid Niyo ri, nu si Yuanis Moongodiu’ yo su kuanon Niyo. ¹⁴ Nokopululi’ yo po si Yisus om tolu koyuwan mompomaid Niyo ri so kinosuang nu lobuw-i, lumogaa yo sono ido kusoi sumurukud so tiningkuangon Niyo ri, ¹⁵ om mutongaro yo nu, “Oo Tuan, luluudi yo anak ku no! Uumodan iyo om sobana ko osonsara’ om obulit-o iyo kosubo so apui om kotuop so sungoi. ¹⁶ Inowit ku yo iyo so mompomaid Mu no, nga dai ya opoli’an nosiro,” koo. ¹⁷ Mutongaro yo Iyo so nosiro nu, “Kou su lobuw kisala’ dai poimaid. Dai Aku osanang mido-ido so kou, nga tinaanan Ku ya nu laid iiri. Owito yo lolaing mu no tuui!” koo. ¹⁸ Susubo yo Niyo moinat sinumarung so lolaing iiri, om sonduun-duun-a nopoli’an. ¹⁹ Lumogaa yo sono mompomaid Niyo ri dii so Iyo mongoduat nu, “Nokuro su dai mai osusub moinat iiri?” koo. ²⁰ Sumombuto yo Iyo nu, “Dai muyu nosusub so’ dai kou poimaid nu bana-bana ya nu kopomali’ Kinoringan nu lolaing oono. Ondomo muyu yo nu, bang kikoimaidan kou pudi soko koo’antab-a nu linsou nu sonsam, insan bulud odapat muyu ya monuu’ popinda, om onu yo po nga owaal muyu ya. [ ²¹ Moinat soko itu no, dai osusub ong dai mogdu’a om mupuasa po laid,” koo.] ²² Noimpug-o po mompomaid ni Yisus so Galilia, mutongaro yo Iyo so nosiro nu, “Dai yo olaid nikomouli’ Aku, Anak nu Riniba, so kopogboya’an nu lobuw. ²³ Potoyon Aku, nga so kotolu no oluli’an Aku ya,” koo. Sobana ko olunggui sono mompomaid Niyo ri. ²⁴ Nokologa’ si Yisus om ongo mompomaid Niyo ri so Kapornaum, lumogaa yo ongo moomumpung nu sukai-i dii si Pitrus om mongoduato yo nu, “Mongobarai ya ka guru muyu no nu sukai suat so Waloi Maayo nu Kinoringan ko’ dai?” koo. ²⁵ Sumombuto yo si Pitrus nu, “Oo, mongobarai-a,” koo. Nokouli’ yo po si Pitrus, duato yo iyo ni Yisus nu, “Dikau so pongiro-kiro, bang momumpung nu sukai raja so wonuo tu, isai su pokiborayan nosiro, poranak nosiro ko’ porantau?” koo. ²⁶ “Porantau,” koo si Pitrus. Mutongaro yo sono Iyo nu, “Bang soko ono, dai muru’ poranak-o mongobarai. ²⁷ Nga dai toko moingin monginsakit nu inawo nu kolobuwan oono. Ian-o mongapon so liu’, om pait aapon mu togna no, alap-o om ombiri-o, so’ kisiin so kobang nu pait oono muuma’ pongobarai to nu sukai,” koo.

¹ Iya oono lumogaa yo mompomaid ni Yisus mongoduat so Iyo nu, “Isai ka su oogot so kiawi’ lobuw so Pogkuosaan nu Kinoringan?” koo. ² Paawo yo sono ni Yisus ido lolaing, om poundiio yo so tiningkuangon nosiro ri, ³ om mutongaro yo nu, “Ondomo muyu yo! Tadi’ ya kowaid kou so Pogkuosaan nu Kinoringan ong rumorogo kou, om minsuw soko lolaing iitu. ⁴ Isai musimbaba’ soko lolaing itu, iyo yo su oogot so kiawi’ lobuw iri maid so Pogkuosaan nu Kinoringan. ⁵ Om isai monorima’ om owarong inowoon so lobuw soko lolaing iitu, so’ poimaid s’Aku, monorima’ ya so Aku,” koo. ⁶ Mutongaro po si Yisus nu, “Isai koowit-owit nu lobuw wokon momaal nu koraayan om dai yo sono poimaid so Aku, om oinsaadan nu Kinoringan, owarong po korobotuan liou niyo no nu watu maayo om itobung so raat. ⁷ Bana ko oraai kolobuwan dai poimaid so wonuo tu koowit nu lobuw wokon momaal nu koraayan, om dai sono poimaid. Kuwai soko ono dadan so wonuo tu, nga aagut sobana kolobuwan pourug nu koraayan oono. ⁸ Bang longon intawa akod mu no su koowit so kou momaal nu koraayan, totoko yo om odai. Owarong po sompopodi longon intawa akod mongimaid so Kinoringan ko’ kiakod kilongon kou kiduo nga kosubo so noraka. ⁹ Sungkito om odai yo mato mu no nu koowit so ikau momaal nu koraayan. Owarong po sompopodi mato mongimaid so Kinoringan, ko’ duo maam mato, nga kosubo so noraka,” koo. ¹⁰ Mutongaro po si Yisus nu, “Otago muyu yo! Adang-o pobaba’ nu lobuw dai oogot, so’ poilo Aku so kou nu ipatan-a nosiro dadan nu susuu’on nu Kinoringan so tiningkuangon nu Amo Ku so surga, [ ¹¹ so’ Aku, Anak nu Riniba, linumoga’ monapul nu lobuw dai po poimaid.] ¹² Onu ponokod muyu? Bang kuwai lobuw kidumba maatus, om noliong ido no, onu goma’on nu lobuw songapan nu dumba oono? Tantu iogol po niyo siwoi nopulu om siwoi oono, om diumon niyo dumba noliong-i. ¹³ Pokoilo aku so kou nu, koduung ooyangan niyo noliong oono, osudu’ po iyo suat so noliong oono ko’ siwoi nopulu om siwoi dai noliong-i. ¹⁴ Soko ono ya Amo muyu so surga dai moingin pudi ido ya obinasa nu lobuw wagu ya poimaid so Aku,” koo. ¹⁵ Mutongaro po si Yisus nu, “Bang kuwai inong muyu poimaid nokopomaal nu koraayan, biati yo iyo suat nu koraayan niyo oono nu kou ya kou. Bang musimaid-a iyo nu pongobiatan mu no, kopusulod kou ya koimbagu. ¹⁶ Nga bang dai iyo musimaid, mongowit ko ido intawa duo koyuwan inong poimaid, so’ itu yo nokosurat so Buuk nu Kinoringan nu, ‘Subai duo intawa tolu koyuwan maid mongorongou nu puupokatan ong kuwai otapud nu kikoraayan,’ koo ri. ¹⁷ Bang dai ya iyo musimaid nu biatan nu kolobuwan oono, obari yo so puimpugan nu lobuw poimaid. Om bang dai ya iyo musimaid nu pongobiatan nu lobuw so puimpugan oono, tokodo muyu ya iyo nu soko lobuw dai poimaid nu Kinoringan intawa moomumpung nu sukai,” koo si Yisus. ¹⁸ Mutongaro po si Yisus nu, “Mongaabar Aku so kou nu, onu yo po nipogos muyu so wonuo tu, nipogos-a so surga. Om onu yo po nilila’ muyu so wonuo tu, nilila’ ya so surga. ¹⁹ Om mongaabar Aku ya so kou nu, bang muupakat duo koyuwan mindamo so Kinoringan nu onu-onu ya indomoon nosiro, tumbaidon-a nu Kinoringan. ²⁰ Ono yo ko’ insan duo intawa tolu pona koyuwan muimpug so’ poimaid nosiro so Aku, nai Aku ya,” koo. ²¹ Lumogaa yo sono si Pitrus dii si Yisus mongoduat nu, “Oo Tuhan, bang kikoraayan sulod ku no so aku, intinu aku ka mongampun so iyo? Inturu ka?” koo. ²² Sumombuto yo si Yisus nu, “Okon ko inturu ya, nga inturu kointuru nopulu, ²³ so’ bang lumoga’ yo Kinoringan mogkuasa soko raja, gama’ Niyo soko ido raja mokipopongiap ong komuro utang nu kouriponan niyo no. ²⁴ Tumimpuun iyo mongiap nu utang, owito yo dii so iyo uripon kiutang boribu-ribu ri. ²⁵ Dai noborayan nu uripon iiri koosuang nu utang niyo ri. Pagka soko iri, ukumi yo nu raja ri nu iwoli uripon iiri maid nu anak sawo niyo om kiawi’ gonggamon niyo, pongobarai nu utang niyo ri. ²⁶ Sumurukudo yo sono uripon iiri so tiningkuangon nu raja ri mokiampun nu, ‘Oo tuan, tonggu-tonggui aku po. Kisiin aku yo om puuron ku nai’ mongobarai utang ku ri,’ koo. ²⁷ Noluluudan sono raja ri om dai yo sono minokibarai so uripon-i. ²⁸ Nokolabus-o po uripon oono, om nosambat niyo una’-una’ niyo kiutang nu owako ya so iyo, kotolo yo sono niyo om mutongaro yo nu, ‘Borayi yo utang mu so aku ri!’ koo. ²⁹ Sumurukudo yo una’-una’ niyo oono so tiningkuangon niyo ri mokiampun nu, ‘Oo lakitu, tonggu-tonggui aku po! Borayan ku ya ong kisiin aku yo,’ koo. ³⁰ Nga dai ya tinumanggu uripon iiri, ala’ nai’ nipojiil niyo una’-una’ niyo iiri musingkobarai nu utang niyo ri. ³¹ Nosiou-o po nu wokon kouriponan-i, noluluudan sono nosiro om obari yo iri nosiro so raja ri. ³² Paawo yo sono nu raja ri uripon oraai akal iiri om tongaro yo nu, ‘Oo su uripon oraai akal! Dai yo su minokibarai so ikau nu utang mu ri so’ minokiampun ko so aku. ³³ Indadi ikau nga otoop-a oluluudan nu una’-una’ mu ri soko koluluud ku so ikau,’ koo raja ri. ³⁴ Sobana ko minungot raja ri, om pojiili yo niyo uripon-i, musingkobarai nu utang niyo ri,” koo. ³⁵ Ompusi yo ni Yisus salig-salig iiri nu, “Soko ono ya pudi gama’ nu Amo Ku so surga so ido soido, ong dai kou mongampun nu sulod muyu nu otoroido inawo,” koo.

¹ Nopupus-o po si Yisus montuduk nu kiawi’ iiri, momponowo yo Iyo kiat so Galilia, mian so Yudia so diipau nu Bowang Yurdan. ² Osuang lobuw minaid so Iyo, om pinoli’an Niyo nosiro dii. ³ Lumogaa yo sono lobuw Parisi monginam so Iyo nu, “Mongowaid nu Ukum ni Musa, kowasa ya ka paada’ nu sawo nu onu yo po pounayan?” koo. ⁴ Sumombuto yo si Yisus nu, “Tantu nokobasa’ kou yo so Buuk nu Kinoringan nu, ‘Kinoringan-o su minongurug nu lobuw tu, pinopupinaa nu kusoi om woinoi. ⁵ Ono yo ko’ koputondiang kusoi nu ino amo niyo om muido molak nu sawo niyo no, om ourug sono nosiro nu soko ido yo,’ koo ri. ⁶ Nadi nosiro nu ono okon-o sono ko duo po koyuwan, nga ido yo. Ono yo ko’, onu yo po pinopuido yo nu Kinoringan, dai kowasa poputondiangon nu lobuw,” koo. ⁷ Mongoduato po lobuw Parisi iiri so Iyo nu, “Bang soko ono, nokuro su minonuu’ si Musa nu lobuw poponaak nu surat kopuoda’an so sawo niyo no om polaiwon sono?” koo. ⁸ Sumombuto yo si Yisus nu, “Linila’an kou ni Musa paada’ nu sawo so’ osigor kou tongaron, nga sobana yo okon ko soko ono kiat nu togna. ⁹ Nadi rongowo muyu yo itu nu, isai yo po paada’ nu sawo ong okon-a ko linumapa’ woinoi oono, om montun nu woinoi sondiang, kusoi oono nokolapa’ yo,” koo si Yisus. ¹⁰ Mutongaro yo mompomaid Niyo ri nu, “Bang soko ono pala oturan suat nu sompusosondamin, gaam nai’ adang montun,” koo. ¹¹ Sumombuto yo Iyo nu, “Okon-a ko kiawi’ lobuw taakan nu Kinoringan nu pongoorotian, su’ kopongowaid nosiro nu pontudukan oono. ¹² Kuwai lobuw dai koontun so’ kiat nu koolangus, kuwai ya nu dai koontun so’ tomod-a niyo dai montun, om kuwai ya nu dai moingin montun tayon ong kotoroido mugogoma’on suat so Kinoringan. Nadi isai yo po mongowaid nu pontudukan iitu no waidon-o bana,” koo si Yisus. ¹³ Owito yo nu ongo lobuw kololaingan dii si Yisus nu ipotopop so Iyo ulu nosiro mongoborakat, nga inungotan kolobuwan-i nu mompomaid Niyo ri. ¹⁴ Mutongaro yo sono Iyo so mompomaid Niyo ri nu, “Posimaidi muyu ya kololaingan oono lumoga’ tuui so Aku! Kodi muyu ya pogoso, so’ kolobuwan-o soko itu su koirasa nu kosonangan so Pogkuosaan nu Kinoringan,” koo. ¹⁵ Topopo yo sono ni Yisus ulu nu kololaingan-i mongoborakat. Noopod iri lumombuso yo Iyo. ¹⁶ Ido runat, lumogaa yo ido kusoi dii si Yisus mongoduat nu, “Oo Guru, onu ka nu gogoma’on owarong waalon ku su’ kikowiawan aku musingkolaid?” koo. ¹⁷ Sumombuto yo Iyo nu, “Nokuro su mongoduat ko nu onu su owarong? Kinoringan-o su sobana ko owarong. Bang moingin ko nu kikowiawan musingkolaid, totog-o mongimaid nu niongosuu’ Niyo,” koo. ¹⁸ “Ombo nu suu’?” koo lobuw-i. Sumombuto yo Iyo nu, “Adang momatoi, adang lumapa’, adang monakou, om adang monimbaal. ¹⁹ Orumato yo ino amo mu, om somodi yo inong lobuw, soko poonamod nu kondiri,” koo. ²⁰ “Kiawi’ ponuu’an oono nowaal ku yo. Onu po ka opatut waalon ku?” koo omulok-i. ²¹ Mutongaro yo si Yisus nu, “Bang oingin ko nu tantu kikowiawan musingkolaid, wolii yo kiawi’ orata’ mu, om taaki orogo no so lobuw omiskin. Bang waalon mu ono, kikokoyaan ko sono maid so Kinoringan nu dai musiba’. Oopod ono pululi’ yo tuui om waid-o so Aku!” koo. ²² Norongou-o po nu omulok iiri tinangar ni Yisus, momponowo yo iyo maid nu oogutan, so’ sobana ko dooyan iyo. ²³ Mutongaro yo sono si Yisus so mompomaid Niyo ri nu, “Obaran Ku kou nu orogon sobana lobuw doyaan osongapan nu Kinoringan. ²⁴ Insan po tongaron Ku nu, oruoi po unta sumuluw so uang nu lawus, ko’ lobuw doyaan osongapan nu Kinoringan,” koo si Yisus. ²⁵ Norongou-o po nu mompomaid Niyo pinutangar Niyo iiri, noiranan nosiro, om mongoduato yo so Iyo nu, “Bang soko ono, isai yo su osopulan nu Kinoringan?” koo. ²⁶ Siowi yo Niyo nosiro om mutongaro yo nu, “Bang lobuw-a, dai kopongurug nu ono, nga Kinoringan kopongurug nu onu yo po,” koo. ²⁷ Mutongaro yo sono si Pitrus nu, “Nga onu koo ka so kai nu nopoogol-o nu onu yo po om minaid so Ikau! Onu nitaak so kai nu Kinoringan?” koo. ²⁸ Mutongaro yo Iyo so nosiro nu, “Poimaid kou yo. Dii so surga, Aku, Anak nu Riniba mogom so oogoman nu sobana ko kikoorumatan, om iya yo oono kou kiawi’ mompomaid Ku, mogom so opulu om duo oogoman nu kikoorumatan, mogkuasa nu opulu om duo bansa Israil. ²⁹ Om isai yo po nopoogol-o nu waloi, kosusulodan woinoi kusoi, ino amo, ko’ inonakan, intawa umo niyo so’ mompomaid Ku iyo, lobuw oono kotorima’ inggatus kosuang nu niongoogol niyo iiri, om kikowiawan po musingkolaid maid so Kinoringan. ³⁰ Nga osuang lobuw nu ono sono tu kipangkat ourug nu d’ado pangkat, om lobuw d’ado pangkat-o ourug nu kipangkat,” koo.

¹ Mutongaro po si Yisus nu, “Soko salig-salig iitu yo ong mogkuasa yo Kinoringan, ono yo ido koyuwan kitonoman nu anggur. Osarap-sarap po mungkoyaso yo iyo modium nu lobuw popukorojaan niyo so tonoman nu anggur oono. ² Nookunan-o po niyo mongogaji nu songkaping siin pirok sondunat, popukorajaa yo niyo nosiro so tonoman nu anggur oono. ³ Nologa’ mirotu, momponowo po lobuw songapan nu anggur oono, om nokosiou nu tinu-tinu koyuwan songogom-ogom so pasar d’ado goma’on. ⁴ Tongaro yo sono niyo nosiro nu, ‘Ian kou yo mukoraja so tonoman ku nu anggur-i. Gojian ku ya kou nu mutoop-o,’ koo. ⁵ Miano yo nosiro kumoraja. Nopangging, momponowo yo iyo modium nu lobuw, om umpak nu awi-awi soko ono ya winaal niyo. ⁶ Mintutuong-i, momponowo po iyo om nokosiou nu kolobuwan ado goma’on. Duato yo sono niyo nosiro nu, ‘Nokuro su soro sondunat kou songundii-dii tuui ado goma’on?’ koo. ⁷ Sumombuto yo kolobuwan ono nu, ‘Ado lobuw popukoraja so kai,’ koo. ‘Bang soko ono, ian kou yo mukoraja so tonoman ku nu anggur-i,’ koo songapan nu anggur oono. ⁸ Tumuongi po sono, tongaro yo nu lobuw songapan nu tonoman oono wowaidon nu ongo pinopukoraja niyo ri nu, ‘Paawo yo kiawi’ lobuw kinumoraja ri om gojii yo nosiro soro ido-ido koyuwan, ungkiat so nokotoudi ri kumoo so gulu nokologa’ ri,’ koo. ⁹ Minulologa’ yo sono ongo lobuw kinumoraja nu mintutuong-i, om nokotorima’ ya soro songkopingan nu siin pirok. ¹⁰ Indadi, lumogaa yo ongo minukoraja nu ungkiat po nu susuab-i. Intaman nosiro ong osuang po gaji nosiro ko’ nokoongotoudi ri ya, ampa nosiro nga soro songkopingan-a. ¹¹ Naalap-o po nosiro gaji iiri, rinumoraayan sono nosiro so songapan nu tonoman-i, om mutongaro yo nu, ¹² ‘Ongo lobuw nokotoudi sobana no, sonjaam-o laid mukoraja, om kai su soro sondunat nokodatan, nga muinong-a pinongogaji mu so nosiro om kai,’ koo. ¹³ Sumombuto yo songapan nu tonoman ono nu, ‘Oo lakitu, rongowo yo! D’ado ya kosola’an ku so kou so’ iri yo nima su pinuokunan toko, soro songkopingan-a siin pirok nigaji ku sondunat. ¹⁴ Indadi, olapo yo gaji muyu tu, om panou kou yo. Muinong-a pongogaji ku so kou om kolobuwan nokotoudi no. ¹⁵ Opogboya’an ku ya onu yo po songapan ku. Mokimurindi ko gaam nu obintaak aku no,’ koo songapan nu tonoman-i. ¹⁶ Soko ono yo lobuw nu ono sono tu nu kipangkat ourug nu ado pangkat, om lobuw ado pangkat-o ourug nu kipangkat,” koo si Yisus. ¹⁷ Laid ni Yisus manou-panou mian so Yirusalim, paawo yo Niyo popuimpug opulu om duo mompomaid Niyo ri, om tongaro yo nu, ¹⁸ “Rongowo muyu yo! Kosiono sundur toko so Yirusalim. Dii yo pokomouli’an so Aku, Anak nu Riniba, so ongo wowaidon nu imam om moomontuduk nu Ukum, om ukumon nu potoyon. ¹⁹ Opupus ono, ikomouli’ Aku so kolobuwan okon ko Yaudi. Nosiro yo su monoruru om mononsara’ so Aku om ipopak so kayu salib, nga so kotolu no oluli’an Aku ya,” koo. ²⁰ Lumogaa yo sono sawo ni Jibidius maid nu inonakan niyo ri dii si Yisus. Sumurukudo yo iyo so tiningkuangon ni Yisus mindamo. ²¹ Duato yo sono iyo ni Yisus nu, “Oo inan, onu indomoon mu?” koo. Sumombuto yo woinoi-i nu, “Moingin aku nu kiduo-duo nu anak ku tu nga kopusompodi ya so obi’ Mu no ong mogkuasa Ko soko raja ong wagu,” koo. ²² Mutongaro yo Iyo so nosiro nu, “Dai muyu ya oilaan ong onu indomoon muyu no. Kotaan kou ya ka mongirasa nu kosonsora’an Ku no?” koo. “Oo, kotaan-a,” koo nosiro. ²³ Mutongaro po Iyo nu, “Koirasa ya nai’ pudi kou nu kosonsora’an Ku oono. Nga suat so isai su koogom umpak so gibang wanan Ku, okon ko Aku su koilo, nga Kinoringan, Amo Ku so surga no,” koo. ²⁴ Norongou-o po nu opulu mompomaid Niyo wokon-i inindamo nu duo musulod-i, mungoto yo nosiro. ²⁵ Soginaa yo sono Niyo nosiro om mutongaro yo nu, “Oilaan muyu nu, ongo wowaidon nu lobuw dai poimaid, kikuasa om kikopogboya’an so nosiro, ²⁶ nga adang kou yo soko nosiro. Ono ya nga, bang kuwai so kou mokipongkaton, subai murug nu uripon so kiawi’ inong niyo. ²⁷ Om bang kuwai so kou mokisisiliw nu wowaidon, subai musimbaba’ mugogoma’on suat so kiawi’ inong niyo. ²⁸ Soko Aku, Anak nu Riniba, linumoga’ so wonuo tu okon ko monguripon, ono ya nga muripon, monganggur matoi mongolukat nu lobuw suang,” koo. ²⁹ Mungkayas si Yisus om mompomaid Niyo ri kiat so Yiriku, osuang lobuw minaid so nosiro. ³⁰ So imbing nu lalan-i mogom-ogom duo koyuwan bolou. Norongou-o po nosiro nu tumalib si Yisus, gumonsoko yo nosiro nu, “Oo Mongkupu ni Raja Daud. Luluudi kai yo!” koo. ³¹ Sowoyo yo nu lobuw suang-i duo koyuwan iiri, nga sumangat nai’ nosiro gumonsok nu, “Oo Tuan, Mongkupu ni Raja Daud. Luluudi kai!” koo. ³² Mintorono yo sono si Yisus om mongoduato yo so nosiro nu, “Onu ka indomoon muyu?” koo. ³³ Sumombuto yo nosiro nu, “Oo Tuan, moingin kai kosiou!” koo. ³⁴ Noluluudan sono Iyo so nosiro, nadi topopo yo Niyo mato nosiro ri, om iya ya iiri kosiou-o sono nosiro, om maido yo so Iyo.

¹ Nokologa’ yo po nosiro so Bitpagi so Bulud Jaitun, orani yo so Yirusalim, suuo yo ni Yisus duo mompomaid Niyo ri popogulu, ² om kinodawan nu, “Pogulu kou yo lumoga’ so ido kampung so osunduran toko tu. Kologa’ kou yo po nai kosiou kou nu koladai mogos-kogos maid nu anak so obi’ niyo no. Uyadi muyu kiduo om owito muyu tuui so Aku. ³ Bang duaton kou ong kuraan muyu, sombuti muyu ya nu, ‘Kuwai kosudaan ni Tuhan,’ koo yo muyu ya. Om posimaidan kou ya sono nu lobuw oono,” koo. ⁴ Ono yo ko’ soko ono, tayon ong otuman tangar nu Kinoringan nilombus nu ongo poo’abar gulu ri nu, ⁵ “Obari muyu so bandar Siun nu, manou-panou-o raja mu no lumoga’ nai so ikau. Obaba’ Iyo, ginumandar so koladai, ono yo uyog nu koladai,” koo ri. ⁶ Momponowo yo duo mompomaid Niyo iiri, om waalo yo nosiro kiawi’ nikodau Niyo ri. ⁷ Owito yo nosiro koladai duo muino iiri, lopiki yo nosiro likud-i nu sabung nosiro ri, om gumondaro yo si Yisus. ⁸ Osuang lobuw nopolapik nu sabung nosiro ri so lolanon-i, om wokon-i minonotas nu raan nu kayu nikanat so lalan-i. ⁹ Lobuw suang manou-panou so pinoguluon om so tinoudion Niyo ri songgonsok-gonsok nu, “Royowon Mongkupu ni Raja Daud! Oborokatan-o Iyo ono sinuu’ nu TUHAN Kinoringan-o! Royowon-o Kinoringan so polak Niyo so surga!” koo. ¹⁰ Iya ni Yisus masuw so Yirusalim, kiawi’ lobuw so bandar noimbalu om minududuat nu, “Isai ka itu?” koo. ¹¹ Sumombuto yo lobuw suang-i nu, “Iyo yo si Yisus kiat so Najarit so Galilia, iri poo’abar nu Kinoringan,” koo. ¹² Nopupus iri, mosuwo yo si Yisus so natad nu Waloi Maayo nu Kinoringan, om susubo yo Niyo kolobuwan muwowoli-woli ri. Tinuad balik Niyo su mija pongogonti’an nu siin om oogoman nu lobuw powoli nu asang. ¹³ Tongaro yo Niyo kolobuwan-i nu, “Itu yo su nokosurat so Buuk nu Kinoringan nu, ‘Waloi Ku no yo po pomogdu’aan,’ koo ri, nga siliwon muyu waloi Ku tu soko sususutan nu moonakou,” koo. ¹⁴ Mulologaa yo sono lobuw bolou om kakung dii so Iyo om polii yo Niyo nosiro. ¹⁵ Nga minungot ongo wowaidon nu imam om moomontuduk nu Ukum-i nu nosiou pinugama’ Niyo koiran-iran-i om norongou kololaingan songluap-luap so Waloi Maayo nu Kinoringan nu, “Royowon Mongkupu ni Raja Daud!” koo. ¹⁶ Mutongaro yo nosiro so si Yisus nu, “Orongou mu ya ka totongaron nu kololaingan oono?” koo. Sumombuto yo Iyo nu, “Oo, tantu nokobasa’ kou yo nu nokosurat so Buuk nu Kinoringan nu, ‘Insan lolaing koolangus sampai so oilo-ilo yo, tinudukan Mu yo poongorayou nu musuat,’ koo ri,” koo. ¹⁷ Nopupus iri, laiwi yo Niyo nosiro, om miano yo so Bitania minaloi dii. ¹⁸ Susuab-i, laid ni Yisus manou-panou mululi’ so bandar iiri, winitilon Iyo. ¹⁹ Nokosiou sono Iyo sompuun nunuk so isan nu lalan-i. Miano yo Iyo so puun iiri mongimpa’ ong kibua’ ko’ d’ado, nga onu ko po roun sompolak-polak. Sumpai yo sono Niyo nu, “Dai ko yo sono mubua’ koimbagu,” koo, om mogtuui linumonot nunuk-i. ²⁰ Noiranan mompomaid Niyo ri nu nosiou nu nolonot-o nunuk-i. Mutongaro yo sono nosiro nu, “Onu ka kolonot-lonot nu nunuk oono?” koo. ²¹ Sumombuto yo si Yisus nu, “Bang otoroido kou poimaid, dai yo mupiduo inawo, kopomaal kou ya nu soko winaal Ku oono. Om okon ko ono ya, nga koponuu’ kou po nu Bulud Jaitun iitu no nu, ‘Kakat-o su bulud om tobung so raat-o,’ koo, tantu ourug-a ono. ²² Bang poimaid kou nu otoroido inawo, onu yo po indomoon muyu, tumbaidon kou ya,” koo. ²³ Nopupus iri, mululio yo si Yisus so natad nu Waloi Maayo nu Kinoringan montuduk nu kolobuwan. Laid Niyo montuduk-i, lumogaa yo ongo wowaidon nu imam om wowaidon nu lobuw Yaudi mongoduat so Iyo nu, “Isai ka so kopogboya’an Mu momaal nu kiawi’ oono? Isai su minonuu’ so Ikau momaal nu ono?” koo. ²⁴ Sumombuto yo Iyo nu, “Aku nga mongoduat-a so kou. Bang osombutan muyu, sombutan Ku ya kou. ²⁵ Isai so kopogboya’an ni Yuanis Moongodiu’, Kinoringan ko’ lobuw?” koo si Yisus. Muupokato yo sono nosiro ong onu isambut nu, “Bang tongaron toko nu, ‘Kiat so Kinoringan,’ koo toko, sombutan Niyo nu, ‘Bang soko ono, nokuro su dai kou poimaid so iyo?’ koo ono. ²⁶ Nga bang tongaron toko nu, ‘Kiat so lobuw,’ koo toko, lobuw suang su kolaa’an toko, so’ nosiro kiawi’ monokod nu si Yuanis oono poo’abar nu Kinoringan,” koo. ²⁷ Pagka soko iri, sumombuto yo nosiro nu, “Dai mai oilaan,” koo. Mutongaro yo sono si Yisus nu, “Bang soko ono, Aku nga dai ya paabar so kou nu inungkiaton nu kopogboya’an Ku momaal nu kiawi’ oono,” koo. ²⁸ Mutongaro yo si Yisus nu, “Kosiono mongoduat Aku po so kou ong onu dikou pongoorotian nu itu no, ono yo ido amo kianak duo kusoi. Miano yo amo oono so ongko no mutangar nu, ‘Oo anak, runat tu kumoraja ko so tonoman nu anggur-i bo!’ koo. ²⁹ ‘D’aku!’ koo ongko no. Nga laid nu laid mininda ya sono pikiran niyo ri nu moingin-a kumoraja. ³⁰ Nopupus iri, miano yo amo oono so toudi ri mutangar nu soko tinangar niyo so ongko ri. Sumombuto yo toudi iiri nu, ‘Oo, moingin aku ya!’ koo, indama’ dai ya minukoraja. ³¹ Na, kiduo-duo nu anak oono, isai su minongowaid nu koinginan nu amo nosiro ri?” koo. Sumombuto yo nosiro nu, “Ongko ri,” koo. Mutongaro yo si Yisus nu, “Oo, nga mongaabar Aku so kou nu, ongo moomumpung nu sukai, om kowoinoyan sundal kopogulu po nai’ so kou maid so Pogkuosaan nu Kinoringan. ³² Mutangar Aku soko ono so’ linumoga’ si Yuanis Moongodiu’ om montuduk so kou nu gama’ miau mongowaid nu koinginan nu Kinoringan, nga dai kou ya poimaid nu niongotuduk niyo no. Nga ongo moomumpung nu sukai om kowoinoyan sundal poimaid nu niongotuduk niyo oono. Om nosiou muyu pona kiawi’ oono, dai kou ya rumorogo momaal nu koraayan om poimaid,” koo si Yisus. ³³ Mutongaro po si Yisus nu, “Rongowo muyu yo ido po salig-salig. Ido koyuwan kitonoman nu anggur. Rininding niyo pililiwut nu tonoman nu anggur oono nu watu om minonguang nu tana’ pinomaalan niyo nu poomoga’ nu bua’ nu anggur, om minomaal po iyo nu bosalag opangkat poongipatan nu tonoman oono. Nopupus ono niposiwa sono niyo so lobuw om miano yo so tontong sondiang. ³⁴ Nologa’ yo po poongotu’an nu anggur, monuuo yo songapan nu tonoman oono nu kouriponan niyo poian so pinosiwaan nu tonoman niyo oono, mongalap nu boogian niyo ri. ³⁵ Nga inakom nu pinosiwaan niyo oono kouriponan sinuu’ niyo ri, om pininlubakan, wokon-i pinupatoi om wokon po pinimpilayan nu watu. ³⁶ Monuuo po songapan nu tonoman oono nu kouriponan niyo wokon, nu osuang po ko’ sinuu’ niyo togna ri, nga soko iri ya togna ri kinourugan nosiro. ³⁷ Pagka soko iri, suuo yo niyo anak niyo ri so’ ponokod niyo nu, ‘Tantu dai ya insaadan nosiro ong anak ku tu yo kondiri su kologa’,’ koo inawo niyo. ³⁸ Nga nosiou-o po nu ongo pinosiwaan-i nu lumoga’ yo anak nu songapan nu tonoman oono, muupokato yo nosiro nu, ‘Na, ono yo su anak nu songapan nu tonoman iitu. Potoyo toko iyo su’ osongapan toko tonoman tu!’ koo nosiro. ³⁹ Okomo yo sono nosiro anak nu songapan nu tonoman oono, om owito yo lumabus kiat so tonoman-i om potoyo yo nosiro,” koo si Yisus. ⁴⁰ Mongoduato yo si Yisus nu, “Bang muli’ songapan nu tonoman oono, onu waalon niyo so pinosiwaan niyo ri?” koo. ⁴¹ Sumombuto yo nosiro nu, “Tantu potoyon niyo lobuw ongo roraai oono, om niposiwa sono niyo tonoman oono so lobuw sondiang moingin mongobaagi’ so iyo ong ologa’ yo poongotu’an nu anggur,” koo. ⁴² Mutongaro yo sono si Yisus so nosiro nu, “Tantu nokobasa’ kou nu nokosurat so Buuk nu Kinoringan nu, ‘Iri watu niada’ nu moomuwaloi, oogot po nai’ kosudaan ko’ kiawi’ watu so waloi oono. Itu yo su gogoma’on nu TUHAN nu sobana ko owarong,’ koo ri. ⁴³ Indadi, ondomo muyu yo nu dai kou kuosaan nu Kinoringan so’ dai kou mongowaid nu koinginan Niyo, nga iri yo po bansa wokon mongimaid nu koinginan Niyo, nosiro yo su kuosaan Niyo. ⁴⁴ [Isai yo po oonsitan nu watu oono, oruta’]” koo si Yisus. ⁴⁵ Norongou-o po nu ongo wowaidon nu imam, om lobuw Parisi salig-salig ni Yisus, noorotian sono nosiro nu, nosiro yo su kuanon Niyo. ⁴⁶ Muupokato yo sono nosiro mongaakom so Iyo, nga linumaa’ nosiro nu lobuw suang-i, so’ ponokodan nosiro nu Iyo yo su poo’abar nu Kinoringan.

¹ Musolig-soligo po si Yisus montuduk nu lobuw suang-i nu, ² “Bang mogkuasa yo Kinoringan soko raja, gama’ Niyo soko ido raja murami-rami nu montun anak niyo no. ³ Suuo yo niyo kouriponan niyo ri pokoilo nu lobuw nosogina yo laid nu poianon so rami-rami oono nga dai ya minian. ⁴ Monuuo po iyo nu kouriponan niyo wokon-i, om kinodawan nu, ‘Pokoiloo muyu yo lobuw nosogina yo laid iiri nu nosodia’ yo kookanan tu, pinugaras ku yo kiawi’ uyog om nosukod nu sapi owarong-i su nipolak ku. Poiano muyu yo nosiro tuui!’ koo. ⁵ Nga dai ya pinoduli’ nu lobuw nosogina yo laid oono, ala’ nai’ wokon minian so umo, wokon minian mupori, ⁶ om wokon-i minongaakom nu ongo uripon sinuu’ nu raja iri, linubak om pinatoi. ⁷ Norongou-o po iri nu raja ri, sobana ko minungot iyo. Suuo yo sono niyo ongo soujar niyo ri, popomatoi nu lobuw minomatoi nu ongo uripon sinuu’ niyo ri, om poponusul nu bandar nosiro. ⁸ Paawo yo sono niyo kouriponan niyo ri, om tongaro yo nu, ‘Nokosodia’ ku yo kiawi’ kosukupan nu rami-rami ku tu, nga lobuw sinogina ri dai otoop lumoga’. ⁹ Kosiono ian kou yo so pilolongkop nu bandar om soginaa muyu isai-a osambat muyu,’ koo. ¹⁰ Momponowo yo sono kouriponan oono monogina nu lobuw so pilolongkop nu bandar-i. Nopupus iri, impugo yo nosiro kiawi’ lobuw nosambat nosiro ri, dai tuna owarong ko’ oraai om owito yo muli’, sampai nodasok nu tombuoi waloi pinuromi-romian oono. ¹¹ Mosuwo yo sono raja ri monsiou nu tombuoi-i, nosiou sono niyo ido koyuwan dai minupokakas nu mutoop nu rami-rami muontun. ¹² Duato yo sono niyo lobuw iiri nu, ‘Oo lakitu, onu k’ikau ka masuw tuui so’ dai ko ya minupokakas nu mutoop nu rami-rami muontun?’ koo. Dai ya sinumambut lobuw iiri. ¹³ Tongaro yo sono nu raja ri kouriponan niyo ri nu, ‘Kogosi muyu akod longon nu lobuw oono om odai muyu so kotuongan. Nai yo iyo tumangi’ om osonsara’,’ koo,” koo si Yisus. ¹⁴ Ompusi yo ni Yisus salig-salig Niyo ri nu, “Osuang sinogina maid so Pogkuosaan nu Kinoringan, nga owako ya opili’ masuw so Pogkuosaan oono,” koo. ¹⁵ Soko iri po, muupokato yo lobuw Parisi ri ong onu koo gama’ mongoburunsut so si Yisus. ¹⁶ Suuo yo sono nosiro ongo mompomaid nosiro ri om lobuw kiat so puimpugan ni Irudis mutangar so Iyo nu, “Oo Guru, oilaan mai nu Ikau-o po otulid inowoon. Montuduk Ko suat so koinginan nu Kinoringan nipogama’ so lobuw, om dai Ko moominig. ¹⁷ Pagka soko ono, obari kai yo onu pikiran Mu, suat so Ukum ni Musa nu kowasa toko ya ka mongobarai nu sukai so Raja Maayo nu Ruum ko’ dai?” koo. ¹⁸ Noilaan-a Niyo padu-padu oraai nosiro iiri, mutongaro yo sono Iyo nu, “Oo su lobuw musingkopoimaid-poimaid. Nokuro su mongoborunsut kou so Aku? ¹⁹ Posiowo muyu Aku nu siin pongobarai muyu nu sukai oono!” koo. Suloyi yo nosiro songkaping siin pirok dii so Iyo. ²⁰ Duato yo sono Niyo nosiro nu, “Isai ka so gambar om ngaran itu?” koo. ²¹ Sumombuto yo nosiro nu, “Ni Kaisar, ono yo Raja Maayo nu Ruum,” koo. Mutongaro yo sono Iyo so nosiro nu, “Bang soko ono, taaki muyu yo so wowaidon nu Ruum ong songapan niyo, om taaki muyu yo so Kinoringan ong songapan nu Kinoringan,” koo. ²² Noiranan nosiro nu norongou sambut Niyo iiri. Soko iri po, linaiwan-a sono Iyo nosiro. ²³ Runat-a iiri, lumogaa yo dii si Yisus tinu-tinu lobuw Saduki. Lobuw-o po nu Saduki dai poimaid nu oluli’an lobuw minatoi. Indadi musingkoduat-duato yo nosiro so Iyo nu, ²⁴ “Oo Guru, minontuduk si Musa nu, ‘Bang kuwai kusoi kisawo yo om minatoi nu d’ado po anak, subai ontunon nu sulod niyo balu oono, su’ kisolusuk kusoi minatoi iiri,’ koo. ²⁵ Indadi, gulu ri kuwai turu sonsulod tuui nu nokoontun ongko ri, nga d’ado po anak, minatoi-o. Balu niyo ri inontun nu sulod koduo ri, ²⁶ nga ado po anak, minatoi-o. Soko iri ya sulod kotolu sampai so koturu ri. ²⁷ Woinoi iiri nga minatoi-o sono. ²⁸ Na, bang ologa’ yo pongoluli’an nu lobuw minatoi, isai gaam sono sawo nu woinoi iiri, so’ turu sonsulod iiri nga nokoontun-a so iyo?” koo nosiro. ²⁹ Sumombuto yo si Yisus nu, “Sobana ko osala’ pomikiran muyu so’ dai kou koorati nu pontudukan so Buuk nu Kinoringan intawa onu yo po owaal Niyo. ³⁰ Mutangar Aku soko oono, so’ lobuw minatoi-o oluli’an koimbagu. Nosiro soko susuu’on nu Kinoringan so surga sono, dai yo muontun. ³¹ Indadi suat so koluli’an nu lobuw minatoi, tantu nokobasa’ kou nu tinangar nu Kinoringan nu, ³² ‘Aku yo Kinoringan usaa’on ni Abraham, ni Isak, om ni Yakub,’ koo ri. Indadi, Iyo yo su Kinoringan nu lobuw miau, okon ko minatoi,” koo si Yisus. ³³ Sobana ko noiranan lobuw suang-i nu norongou pontudukan ni Yisus iiri. ³⁴ Norongou-o po nu lobuw Parisi ri nu dai nokosambut lobuw Saduki ri so si Yisus, muimpugo yo sono nosiro muupakat mongoburunsut so Iyo. ³⁵ Mongoduato yo sono so Iyo ido moomontuduk nu Ukum mongoburunsut nu, ³⁶ “Oo Guru, ombo ka nu ponuu’an oogot sobana so kiawi’ ponuu’an nu Ukum?” koo. ³⁷ Sumombuto yo si Yisus nu, “ ‘Somodi yo Kinoringan so onu yo po inowoon, kiro-kiroon om gogoma’on muyu,’ koo ri. ³⁸ Ono yo su ponuu’an oogot sobana. ³⁹ Soko ono ya ponuu’an koduo nu, ‘Somodi yo inong muyu, soko monamod kou nu kondiri,’ koo ri. ⁴⁰ Kiduo nu ponuu’an iitu no impuunon nu kiawi’ Ukum nituduk ni Musa om pontudukan nu ongo poo’abar wokon nu Kinoringan,” koo si Yisus. ⁴¹ Dai po noongoias lobuw Parisi minuimpug iiri, duato yo ni Yisus nosiro nu, ⁴² “Ponokod muyu, isai ka so solusuk Raja Nijanji nu Kinoringan oono?” koo Iyo. Sumombuto yo nosiro nu, “Solusuk ni Raja Daud!” koo. ⁴³ Mutongaro yo si Yisus nu, “Bang soko ono, nokuro su tinudukan si Daud nu Atod nu Kinoringan mongingaran so Iyo nu, ‘Tuhan’? So’ minutangar iyo nu, ⁴⁴ ‘Minutangar TUHAN Kinoringan so Tuhan Ku nu, Ogom-o umpak so wanan Ku, om kiawi’ alod-alod Mu no ipodoog Ku so Ikau!’ koo ri. ⁴⁵ Sobana ko nosala’ kou, so’ monokod kou nu Raja Nijanji nu Kinoringan oono, solusuk-a ni Raja Daud so’ paawon niyo Raja Nijanji nu Kinoringan oono nu ‘Tuhan ku’,” koo si Yisus. ⁴⁶ Ado ido nokosambut so si Yisus, om kiat-o nu runat iiri, d’ado yo sono kooku’ mongoduat so Iyo nu onu-onu ya.

¹ Mutongaro yo si Yisus so lobuw suang-i om mompomaid Niyo ri nu, ² “Ongo moomontuduk nu Ukum om lobuw Parisi no kikopogboya’an poorati nu Ukum ni Musa. ³ Ono yo ko’ waido muyu yo nituduk nosiro no, nga ikod kou yo kiinsuw nu gogoma’on nosiro no, so’ nosiro kondiri dai mongowaid nu nituduk oono. ⁴ Montuduk nosiro so kolobuwan nu orogon waidon, indama’ dai ya montuduk nosiro nu gama’ mongowaid nu ono. ⁵ Onu yo po gogoma’on nosiro no, pokiroyowan-a so lobuw suang. Tomodon-a nosiro mutolungas om polilit so longon nosiro nu kumut olaab pinonolui nu ponuratan nu tinongaran nu Kinoringan. Om tomodon-a nosiro polanggau nu raboi so ririg nu sabung nosiro. ⁶ Momili’ nosiro nu oogoman nu lobuw kipangkat so koimpug-impugan intawa so waloi sosombooyangan. ⁷ Oondayan sobana nosiro ong orumaton nu lobuw so pasar om paawon nu ‘Guru’. ⁸ Nga kou yo po, adang-o mokipaawon nu ‘Guru’, so’ kou yo po sonsulod om ido yo Guru muyu. ⁹ Om adang kou yo pokaamo so isai-isai ya so wonuo tu, so’ ido yo Amo muyu, ono yo Kinoringan so surga. ¹⁰ Om adang kou yo mokipaawon nu ‘Wowaidon’, so’ ido yo wowaidon muyu, ono yo si Yisus Kristus, Raja Nijanji nu Kinoringan. ¹¹ Isai yo po kipangkat so kou, subai sumiliw nu kukumoraja suat so kou. ¹² Lobuw musingantul, poboba’on nu Kinoringan, nga lobuw musimbaba’ no, popongkaton Niyo,” koo. ¹³ Mutongaro po si Yisus nu, “Aagut kou yo su lobuw Parisi om moomontuduk nu Ukum. Oinsaadan kou nu Kinoringan so’ musingkopoimaid-poimaid kou. Ibonan muyu lobuw mokiwowaid so Pogkuosaan nu Kinoringan, om kou kondiri dai maid. [ ¹⁴ Aagut kou yo su lobuw Parisi om moomontuduk nu Ukum. Oinsaadan kou nu Kinoringan so’ musingkopoimaid-poimaid kou! Ongo balu nga okalan om solodan muyu nu waloi om mogdu’a kou nai’ nu olanggau pongolikup nu koraayan muyu. Nga ono yo su koowit nu ukuman nu owogat sobana so kou.] ¹⁵ Aagut kou yo su lobuw Parisi om moomontuduk nu Ukum. Oinsaadan kou nu Kinoringan so’ musingkopoimaid-poimaid kou. Muripau kou so raat, om mompanou nu orawu’ tayon ong kuwai mongimaid nu pontudukan muyu. Nga ong kowaid lobuw oono nu pontudukan muyu, koompusan niyo oraai po ko’ kou om otoop nu isubo so noraka. ¹⁶ Aagut kou su wowaidon bolou! Montuduk kou soko itu nu, ‘Bang mongibot momakai nu Waloi Maayo nu Kinoringan, ado ya koraayan pudi dai tumanon. Nga bang mongibot momakai nu omas so Waloi Maayo nu Kinoringan, ono yo su kikoraayan ong dai tumanon,’ koo kou. ¹⁷ Kou su lobuw olowong om bolou! Oogot po Waloi Maayo nu Kinoringan ko’ omas oono. ¹⁸ Itu nga nituduk muyu ya nu, ‘Bang mongibot momakai nu ranggar, ado ya koraayan pudi dai tumanon. Nga bang mongibot momakai nu onu yo po nitimpak so ranggar oono, ono yo su kourug nu koraayan ong dai tumanon,’ koo kou. ¹⁹ Oo su ongo bolou! Tantu oogot po ranggar ko’ nitimpak so ranggar oono. ²⁰ Ono yo su bana, isai yo po mongibot momakai nu ranggar-o, onu yo po nitimpak nai kowaid-a oibotan niyo. ²¹ Om bang mongibot momakai nu Waloi Maayo nu Kinoringan, kowaid-a pudi Kinoringan minolak so Waloi oono. ²² Om bang mongibot momakai nu surga, oibotan-a pudi tontong pogkuosaan nu Kinoringan om Iyo kondiri. ²³ Aagut kou yo su moomontuduk nu Ukum om lobuw Parisi. Insaadan kou nu Kinoringan so’ musingkopoimaid-poimaid kou. Monaak kou so Kinoringan sombaagi’ opulu nu kiawi’ pinumpung nu tonoman muyu no, nga pontudukan nu oogot bana, dai muyu poduli’on, ono yo kopuolukan, koluluudan, om kototogan. Ampa ono yo su mupatut waalon muyu, om wokon-wokon po pontudukan. ²⁴ Kou yo po wowaidon bolou! Onu yo po dai oogot, ono yo su waalon muyu, nga onu yo po oogot-o dai muyu waalon. ²⁵ Aagut kou yo su moomontuduk nu Ukum om lobuw Parisi. Insaadan kou nu Kinoringan so’ musingkopoimaid-poimaid kou. Umpak-a dirimbou nu pinggan om mangkuk muyu no su ugasan muyu, nga rinuang-o noponu’ nu sinaim om koraayan nu pinusolod om pinuligot muyu. ²⁶ Oo su lobuw Parisi bolou! Otago muyu po mongugas rinuang nu pinggan om mangkuk muyu no, om dirimbou-o nga oborisi ya. ²⁷ Aagut kou yo su moomontuduk nu Ukum om lobuw Parisi. Insaadan kou nu Kinoringan so’ musingkopoimaid-poimaid kou. Kou soko lobong saaton nu oputi’, oparu’ kosiowan dirimbou-o, nga dilalom-o noponu’ nu tulang kinowutong-wutong-o. ²⁸ Kou nga soko ono ya. Owarong kosiowan nu sondad una’, nga so inawo muyu no koraayan-a kiawi’ om popuakal-akal kou ya,” koo si Yisus. ²⁹ Mutongaro po si Yisus nu, “Aagut kou yo su moomontuduk nu Ukum om lobuw Parisi. Insaadan kou nu Kinoringan so’ musingkopoimaid-poimaid kou. Mongimbarong kou nu lobong nu poo’abar nu Kinoringan gulu ri om momaal kou nu pongoondoman so lobuw owarong pogokalan. ³⁰ Om mutangar kou nu, ‘Bang nokosakup kai yo nu odu aki mai ri momatoi nu poo’abar nu Kinoringan gulu ri, dai kai ya sumimpor so nosiro,’ koo kou. ³¹ Soko ono po, kou yo su paabar nu muinong-a pogokalan muyu nu odu aki muyu minomatoi nu poo’abar nu Kinoringan gulu ri. ³² Indadi, tingompusi muyu yo koraayan notimpuunan-o nu odu aki muyu ri. ³³ Ongo roraai kou sobana soko topirik om solusuk kou nu lobuw ongo roraai! Tantu dai kou kopomikir nu kolaiw kou kiat so ukuman nisubo so noraka. ³⁴ Rongowo muyu yo sobana. Suu’on Ku poian nai so kou poo’abar, lobuw oilo, om moomontuduk. Nga wokon potoyon muyu, wokon-o solibon muyu, om wokon insaadan muyu so ongo waloi sosombooyangan, om torakon muyu so tontong wokon. ³⁵ Pagka soko ono, ukumon kou suat so pinomotoyan nu lobuw d’ado sala’ ri, kiat-o so si Abil kumoo yo so si Jakaria anak ni Birikia, iri pinatoi so puola’an nu Waloi Maayo nu Kinoringan om ranggar-i. ³⁶ Obaran Ku kou nu, ukuman nu lobuw minomatoi nu gulu ri, ono ya su iukum so kou,” koo si Yisus. ³⁷ Mutongaro po si Yisus nu, “Oo su lobuw Yirusalim! Pinupatoi muyu ongo poo’abar nu Kinoringan gulu ri, lobuw sinuu’ nu Kinoringan-i nga pinilai muyu nu watu sampai minatoi. Obulit Aku yo muropadu mongimpug so kou soko puunan mongingolig nu inonakan so likupan nu olad niyo no, nga dai kou ya musimaid. ³⁸ Pagka soko ono, laiwan kou nu Kinoringan. ³⁹ Ondomo muyu yo nu, kiat nu ono sono tu, dai muyu yo Aku osiou musingkoputangar muyu nu, ‘Oborokatan-o Iyo, ono sinuu’ nu TUHAN Kinoringan-o!’ koo kou,” koo si Yisus.

¹ Nokopanou-o po si Yisus kiat so Waloi Maayo nu Kinoringan, lumogaa yo mompomaid Niyo ri dii so Iyo maid nu muduk-tuduk nu Waloi Maayo nu Kinoringan-i. ² Mutongaro yo sono Iyo so nosiro nu, “Siowi muyu yo! Obaran Ku kou nu d’ado ido oogol nu watu so waloi oono. Kiawi’ nga runtu’on,” koo. ³ Nopupus iri, miano yo si Yisus so Bulud Jaitun om mogomo yo. Lumogaa yo sono mompomaid Niyo ri mokimutangar-tangar so Iyo nosiro ya siro nu, “Obari yo so kai ong sombiya runtu’on Waloi Maayo nu Kinoringan-o om onu ponondu’an mai nu lumoga’ Ko yo koimbagu om pongoowi’an nu wonuo tu,” koo. ⁴ Sumombuto yo Iyo nu, “Ingat-ingat kou yo su’ dai kou ookalan nu lobuw. ⁵ Mutangar aku soko ono, so’ osuang lobuw lumoga’ ong wagu mongaakal mutangar nu, ‘Aku yo su Raja Nijanji nu Kinoringan,’ koo. ⁶ Korongou kou nu ugod-ugod mualod om puobaran nu muwiwintos, nga ikod kou kilaa’. Subai ourug kiawi’ oono nga okon po ko sonduun-duun pongoowi’an nu wonuo tu. ⁷ Ido bansa lumawan nu bansa wokon, om bansa so ido tontong muimpolanu mualod. Siombo-ombo nga kilikop om gumunggun su tana’. ⁸ Kiawi’ nu ono ponimpuunan nai’ nu kosonsora’an, soko woinoi ingoton mokipupuanak-o. ⁹ Iya oono okomon om nikomouli’ kou so lobuw kikopogboya’an monginsaad om potoyon kou. Bisigon kou nu kiawi’ lobuw so’ poimaid kou so Aku. ¹⁰ Osuang lobuw mintoron poimaid so Aku, musisindoraai om mubibisig nosiro. ¹¹ Om osuang lobuw musingkopoo’abar nu Kinoringan, mongaakal nu lobuw suang. ¹² Koraayan nga ruang-rumuang om osuang lobuw mingkoyod sono musosamod, ¹³ nga isai yo po ototog poimaid so Aku musingkopupus nu kosonsora’an oono, osopulan nu Kinoringan. ¹⁴ Abar Owarong suat so gama’ nu Kinoringan mogkuasa nga niabar so pilolongkop nu wonuo tu, tayon ong korongou kiawi’ lobuw. Opupus ono, pongoowi’an nai’ nu wonuo tu,” koo si Yisus. ¹⁵ Mutongaro po si Yisus nu, “Kosiou kou kiawi’ nu ‘Koobisigan nu Kinoringan’ iri tinangar ni Danil, poo’abar nu Kinoringan gulu ri. Nitou’ ono so tontong nu sobana ko dai otoop so iyo, ono yo tontong d’ado koraayan. (Isai su mongobasa’, otagon-o itu mongoorati!) ¹⁶ Lobuw so Yudia nu iya oono, subai mulaiw so kobubuludan. ¹⁷ Lobuw mutingongis so taap nu waloi nu iya oono, adang-o muntiba mongalap nu onu-onu ya so rinuang nu waloi-o. ¹⁸ Lobuw mugogoma’on so umo, adang-o muli’ mongalap nu pokakas. ¹⁹ Iya oono sobana ko kolaa’-laa’ so kowoinoyan momontian, om so woinoi potiti’ po nu anak. ²⁰ Pogdu’a kou yo su’ dai ono koiya nu kodarun intawa Runat Pongintoronan. ²¹ Mutangar Aku soko ono so’ koogutan nu iya oono dai po noimboya’an nu isai ya kiat nu nowaal wonuo tu sampai kosiono tu, om dai yo sono ourug koimbagu. ²² Bang dai poipakon nu Kinoringan iya koogutan oono, tantu d’ado ido osapul, nga pagka oluluudan Kinoringan nu lobuw pinili’ Niyo, poipakon-a. ²³ Indadi, bang mutangar lobuw so kou nu iya oono nu, ‘Siowi muyu, tudi yo Raja Nijanji nu Kinoringan!’ intawa ‘Dii Iyo!’ koo, kodi muyu imaido lobuw oono, ²⁴ so’ ologa’ iya oono tinu-tinu koyuwan momudut mutangar nu nosiro yo Raja Nijanji nu Kinoringan om musingkopoo’abar. Mugogoma’on nosiro nu koiran-iran pongaakal nu lobuw, om insan lobuw-a pinili’ nu Kinoringan ookalan-a nosiro. ²⁵ Indadi ondomo muyu yo! Niabar Ku yo ono so kou nu dai po ourug-o. ²⁶ Bang mutangar lobuw so kou nu, ‘Siowi muyu, dii Iyo so padang pantai,’ koo, adang kou mian nai, intawa, ‘Sinumusut Iyo tuui so pisuk tu!’ koo, kodi muyu imaid-o. ²⁷ Mutangar Aku soko ono so’ kologa’an Ku, Anak nu Riniba, soko kudilop sumibaar koonawau-o kiat so pusitan sampai so lidopan. ²⁸ Soko bombolog lumoga’ mongokan koduung kuwai bangkai, soko ono ya nu tantu ourug-a totongaron Ku tu,” koo si Yisus. ²⁹ Mutongaro po si Yisus nu, “Dai olaid kiat nu ono, tumuong sono runat om wulan, bopuritakan su korombituon om kiawi’ mogkuasa so puola’an nu kawut om langit-o minsid kiat so pinolakan-o. ³⁰ Opupus ono, kuwai yo sono tanda’ kologa’an Ku, Anak nu Riniba, osiou so langit-o. Iya oono kiawi’ bansa so wonuo tu tumangi’ nu osiou Aku nosiro lumoga’ nosolui nu kawut maid nu kuasa om binaang nu sobana ko otarang. ³¹ Popukaion-o sono surumpit om monuu’ Aku nu ongo susuu’on Ku popongimpug nu lobuw nopili’ Ku yo kiat so pilolongkop nu wonuo tu,” koo. ³² Mutongaro po si Yisus nu, “Orotio muyu yo iri nunuk, olapon nu poinongan. Bang mutolotad-o om mupusuk-o, oilaan muyu nu oduruk-o mimpuas. ³³ Soko ono ya, bang osiou muyu yo nu ourug-o pinutangar Ku oono, oilaan muyu nu oduruk-o loga’an Ku no. ³⁴ Ondomo muyu yo, dai po matoi kiawi’ lobuw nu ono sono tu, ourug-o kiawi’ tinangar Ku iitu no. ³⁵ Lumiong ong tana’ om langit tu, nga tinongaran Ku musingkolaid,” koo. ³⁶ Mutongaro po si Yisus nu, “D’ado lobuw koilo ong sombiya ourug ono, sondiang ko Kinoringan Amo so surga. Insan ongo susuu’on so surga om Aku, Anak Niyo kondiri, nga dai ya koilo nu ono. ³⁷ Iya kologa’an Ku, Anak nu Riniba, soko iya ni Nuu gulu ri. ³⁸ Laid nu dai po nokoloni’ ri, soko koopotan-a gogoma’on nu lobuw. Mongokan, monginum, om muontun nosiro sampai nokosakoi-o si Nuu so kapal-i. ³⁹ Tadi’ noilaan nosiro nu lusuon-o, ong muran muos om lumoni’ yo sono sampai nolosod nosiro kiawi’. Soko ono ya pudi kologa’an Ku, Anak nu Riniba. ⁴⁰ Iya oono, duo koyuwan mugogoma’on so umo, ido no owiton om ido no niogol. ⁴¹ Om duo woinoi mongisar nu dolai, ido no owiton om ido no niogol. ⁴² Indadi koingat-ingat-o muyu yo, so’ dai muyu oilaan ong sombiya lumoga’ Aku, ono yo Tuhan muyu. ⁴³ Mutangar Aku so kou, bang oilaan nai’ nu songapan nu waloi-o nu lumoga’ moonakou so waloi niyo nu awi oono, tantu dai iyo moturuw su’ dai iyo otokowan. ⁴⁴ Ono yo ko’ purigap-rigap kou yo dadan, so’ dai muyu oilaan ong sombiya Aku lumoga’, Anak nu Riniba,” koo si Yisus. ⁴⁵ Mutongaro po si Yisus nu, “Iri uripon ototog om moilo, iyo yo su siliwon nu tuan niyo no nu wowaidon nu kouriponan niyo wokon-o om pookan so nosiro. ⁴⁶ Osanang-o uripon ong lumoga’ tuan niyo no, om osunsungan mugogoma’on nu ipogama’ so iyo no. ⁴⁷ Obaran Ku kou, pongkaton iyo nu tuan niyo no, om urugon nu pongoorapan nu kiawi’ orata’ niyo no. ⁴⁸ Nga bang oraai uripon oono, mutangar sono iyo so inawo nu, ⁴⁹ ‘Olaid ong si tuan muli’,’ koo, om insaadan-o sono niyo kouriponan nu tuan niyo ri om mongokan monginum sono maid nu lobuw moomusingawuk. ⁵⁰ Milok po om lumoga’ yo tuan niyo no. ⁵¹ Insaadan sono iyo nu tuan niyo no nu soko poonginsaad so lobuw musingkopoimaid-poimaid. Nai yo iyo tumangi’ osonsara’ musingkolaid,” koo.

¹ Mutongaro po si Yisus nu, “Kologa’an Ku, Anak nu Riniba, soko salig-salig iitu no. Opulu kororaa’an sumuung so muontun naanid nu politaan, om minompanou monangkom nu pongantin kusoi. ² Limo kiat so nosiro olowong, om wokon-i oilo. ³ Limo olowong-i, minongowit-a nu politaan, nga dai minongawat nu inosak. ⁴ Limo oilo ri, minongowit nu politaan om minongawat nu inosak. ⁵ Pagka olaid kologa’ pongantin kusoi-i, dinudu’on sono nosiro om nokoturuw. ⁶ Tonga’ yo nu awi om kuwai nai’ bogotakan nu, ‘Nokologa’ yo pongantin kusoi-o! Songkomo toko yo,’ koo. ⁷ Tumungago yo kororaa’an-i, monikit nu politaan nosiro ri. ⁸ Mutongaro yo sono kororaa’an olowong-i so kororaa’an oilo ri nu, ‘Mokitaak kai po sabat nu inosak muyu no, mokipopoda’ yo politaan mai tu,’ koo nosiro. ⁹ Nga sumombuto yo kororaa’an oilo ri nu, ‘Dai kai koponaak so kou so’ musuat-o itu so kai. Gaam nai’ mian kou so kadai momoli,’ koo nosiro. ¹⁰ Pagka soko iri, miano yo limo kororaa’an olowong-i so kadai momoli nu inosak. Dai po nokouli’ nosiro, nokologa’ yo pongantin kusoi-i. Limo kororaa’an oilo ri nga maido yo nu pongantin-i masuw so waloi puromi-romian-i om tutubo yo su pintu. ¹¹ Dai po olaid, nokologa’ yo limo kororaa’an olowong-i. Momaawo yo nosiro nu, ‘Oo tuan, sukabi kai nu pintu!’ koo nosiro. ¹² Nga sumombuto yo pongantin kusoi iiri nu, ‘Dai ku kou otondu’an!’ koo iyo,” koo si Yisus. ¹³ Ompusi yo ni Yisus salig-salig oono nu, “Ingat-ingat kou yo so’ dai muyu oilaan runat loga’an Ku, Anak nu Riniba,” koo. ¹⁴ Musolig-soligo po si Yisus nu, “Soko itu yo gama’ ong mogkuasa yo Kinoringan soko raja, ono yo ido kusoi mokipopanou nu orawu’. Indadi nipongaarap sono niyo kiawi’ orata’ niyo no so tolu uripon niyo ri. ¹⁵ Tinaakan niyo nu siin tolu uripon niyo iiri musuat nu koo’ilo nosiro. Ido ri limo noribu, koduo ri duo noribu om kotolu ri oribu, om mungkoyaso nai’ iyo. ¹⁶ Mudogango yo sono uripon tinaakan limo noribu ri, om kiuntung limo ya noribu. ¹⁷ Koduo ri nga soko iri ya winaal, om kiuntung-a duo noribu. ¹⁸ Nga uripon tinaakan oribu ri, minonguang nu tana’ om lobongi yo niyo siin iiri. ¹⁹ Tinu-tinu notoun kiat nu iri, nokouli’ yo sono tuan nosiro ri om iapo yo niyo siin nipongaarap niyo so kouriponan niyo ri. ²⁰ Uripon tinaakan limo noribu ri, nopotaak so tuan nosiro no opulu noribu, inuyud monuturan nu, ‘Oo tuan, gulu ri, tinaakan mu aku limo noribu, kosiono kiuntung aku limo ya noribu,’ koo iyo. ²¹ Mutongaro yo tuan-i nu, ‘Owarong om ototog ko sobana. Pagka owako pona nga opongoorapan ko ya, osuang nga opongoorapan ku ya ikau. Waid-o so aku mongirasa nu kosonangan ku!’ koo iyo. ²² Lumogaa yo sono uripon koduo tinaakan nu siin duo noribu ri om mutongaro yo nu, ‘Tinaakan mu aku duo noribu, kosiono kiuntung aku duo ya noribu,’ koo iyo. ²³ Mutongaro yo tuan nosiro no nu, ‘Owarong om ototog ko sobana. Pagka owako pona nga opongoorapan ko ya, osuang nga opongoorapan ku ya ikau. Waid-o so aku mongirasa nu kosonangan ku!’ koo iyo. ²⁴ Lumogaa yo sono uripon kotolu tinaakan oribu ri om mutongaro yo nu, ‘Oo tuan, oilaan ku nu orampus ko. Okon ko dikau so tonoman nga imbua’on mu ya. ²⁵ Pagka lumaa’ aku so ikau, nilobong ku siin mu iiri so tana’. Tudi yo siin mu ri,’ koo iyo. ²⁶ Mutongaro yo tuan-i nu, ‘Oraai om odoput ko! Oilaan mu yo nu mongimbua’ aku so tonoman nu okon ko kosongapan ku. ²⁷ Makin nai’ ong soko ono nga kopotutan nipoidam mu siin ku oono ri so biing su’ aalap ku koimbagu maid nu bunga no ong kouli’ aku yo,’ koo. ²⁸ Pagka soko iri, tongaro yo sono niyo kouriponan wokon-i nu, ‘Olapo muyu siin ku nai so iyo no om taaki muyu so uripon kuwai opulu noribu no. ²⁹ Waalon ku soko ono so’ lobuw kuwai no yo, taakan po sampai bolabi, nga lobuw d’ado no, insan sabat nai so iyo no nga olapon koimbagu. ³⁰ Om odai muyu lobuw d’ado kosuda-sudaan oono so kotuongan. Nai yo iyo tumangi’ osonsara’,’ koo tuan-i,” koo si Yisus. ³¹ Mutongaro po si Yisus nu, “Bang mululi’ Aku, Anak nu Riniba soko raja, maid nu ongo susuu’on Ku, Aku yo sono su mogkuasa. ³² Kiawi’ bansa impugon sono so tiningkuangon Ku om popupinigon Ku duo tumpuk, soko moongipat popupinig nu dumba om kambing. ³³ Lobuw mongowaid nu koinginan nu Kinoringan, impugon Ku umpak so wanan om wokon umpak so gibang. ³⁴ Mutangar Aku sono so lobuw umpak so wanan Ku no nu, ‘Tuui kou yo su lobuw binorokatan nu Kinoringan. Asuw kou yo so Pogkuosaan Niyo. Nopili’ kou yo kiat nu nowangun wonuo tu ri nu poimaid so Aku, ³⁵ so’ iya nu winitilon Aku, pinookan muyu Aku, iya linugangon, pinoinum muyu Aku. Iya d’ado pinolakan Ku, pinopolak muyu Aku so waloi muyu. ³⁶ Iya d’ado pokakas Ku, tinaakan muyu Aku nu pokakas. Laid Ku morosakit, inipatan muyu Aku, om laid Ku so jiil, inondaa muyu ya Aku,’ k’Aku. ³⁷ Sumambut sono ongo lobuw oono nu, ‘Oo Tuhan! Sombiya ka kinosiowan mai so Ikau winitilon, linugangon, om pinookan pinoinum mai sono Ikau? ³⁸ Sombiya kinosiowan mai so Ikau d’ado pokakas om d’ado polakan? Sombiya pinomaawan mai so Ikau poindakod so waloi mai, om tinaakan mai Ikau nu pokakas? ³⁹ Sombiya kinosiowan mai so Ikau morosakit intawa nojiil, om sombiya inipatan mai Ikau?’ koo. ⁴⁰ Sumambut Aku sono nu, ‘Ondomo muyu ya iya muyu monabang nu lobuw d’ado pangkat, koorotian nowaal muyu yo ono suat so Aku,’ k’Aku. ⁴¹ Opupus ono, tongaron Ku sono lobuw umpak so gibang Ku no nu, ‘Pulaiw kou yo su lobuw odouraka. Subo kou yo so apui dai moda’ sinodia’ nu Wowaidon nu Moinat om ongo susuu’on niyo no so kou, ⁴² so’ iya Ku winitilon dai muyu Aku pinookan. Iya Ku linugangon dai muyu Aku pinoinum, ⁴³ iya Ku d’ado pinolakan, dai muyu Aku pinopolak so waloi muyu, iya d’ado pokakas Ku, dai muyu Aku tinaakan nu pokakas, laid Ku morosakit-i, dai muyu Aku inipatan, om laid Ku so jiil, dai muyu Aku inondaa,’ k’Aku so nosiro. ⁴⁴ Sumambut sono nosiro so Aku nu, ‘Sombiya ka kinosiowan mai so Ikau winitilon, linugangon, d’ado pokakas, d’ado polakan, morosakit intawa nojiil, om dai mai Ikau tinabang?’ koo nosiro. ⁴⁵ Sumambut Aku so nosiro nu, ‘Ondomo muyu ya iya muyu dai monabang nu lobuw d’ado pangkat, koorotian dai kou ya monabang so Aku,’ k’Aku. ⁴⁶ Ongo lobuw oono ukumon nu ukuman musingkolaid, nga ongo lobuw mongowaid nu koinginan nu Kinoringan, koirasa nu kowiawan osanang musingkolaid,” koo si Yisus.

¹ Nopupus-o po si Yisus potuduk nu kiawi’ iiri, mutongaro yo Iyo so mompomaid Niyo ri nu, ² “Koduaan po om ologa’ yo Rami-Rami Paska. Iya oono isalib Aku yo,” koo. ³ Muimpugo yo sono ongo wowaidon nu imam om wowaidon nu lobuw Yaudi so waloi nu Imam Maayo ingoranan so si Kayapas. ⁴ Minuupakat nosiro mongaakom so si Yisus nu potoyon, nga pagka osuang lobuw ong Paska, mutongaro yo nosiro nu, ⁵ “Adang toko yo niiya nu Paska so’ kalu rumoraayan ongo lobuw tu,” koo. ⁶ Laid ni Yisus so Bitania, so waloi ni Simun, iri baya’ binolangon-i, ⁷ lumogaa yo ido woinoi dii so Iyo minongowit nu pusung kiasuw nu inosak lanung landu otaas. Laid ni Yisus mongokan-i, isuo yo nu woinoi-i ulu ni Yisus nu inosak lanung-i. ⁸ Nosiou-o po nu mompomaid Niyo ri ginama’ nu woinoi iiri, mungoto yo sono nosiro, om mutongaro yo nu, “Pusingraagan-a inosak lanung oono. ⁹ Owarong po niwoli ono, om orogo no nitaak so lobuw omiskin!” koo. ¹⁰ Nga noilaan-a ni Yisus pikiran nosiro ri, tongaro yo sono Niyo nosiro nu, “Nokuro su umungot kou nu woinoi iitu? Mugogoma’on iyo nu owarong sobana suat so Aku. ¹¹ Sombiya-biya ya koponabang kou nu lobuw omiskin, nga Aku oduruk-o kotondiang so kou. ¹² Orati yo po nu nopoisu’ iyo so Aku nu inosak lanung-o, putimos-timosan niyo nu polobongan so Aku. ¹³ Ondomo muyu tangar Ku iitu! Siombo-ombo ya poobaran nu Abar Owarong kiat so Kinoringan so pilolongkop nu wonuo tu, ginama’ nu woinoi iitu no nga kotuturan-a, pongoondoman so iyo,” koo. ¹⁴ Miano yo sono si Yudas Iskariut, ido ungkiat so opulu om duo mompomaid ni Yisus, so ongo wowaidon nu imam, ¹⁵ om mutongaro yo nu, “Bang nikomouli’ ku Iyo so kou, onu itaak muyu so aku?” koo. Mongiapo yo sono nosiro tolu nopulu kaping siin pirok, om taaki yo nosiro so iyo. ¹⁶ Kiat-o nu iri minongimat-a si Yudas nu kosiwatan mongoraai so si Yisus. ¹⁷ Nologa’ yo po ponimpuunan nu Rami-Rami nu Baang-Baang D’ado Pongombang, lumogaa yo mompomaid ni Yisus dii so Iyo mongoduat nu, “Siombo ka koinginan Mu ponodia’an mai nu iinokanon nu Runat Paska?” koo. ¹⁸ Sumombuto yo Iyo nu, “Ian kou yo sumambat so ido koyuwan so bandar iitu om tongaro muyu nu, ‘Minutangar guru mai ri nu, oduruk-o kopotoyan Niyo, indadi, moingin Iyo om mompomaid Niyo murami-rami nu Paska so waloi mu tu,’ koo yo muyu ya,” koo si Yisus. ¹⁹ Osipo yo nu mompomaid Niyo ri onu yo po nisuu’ Niyo so nosiro ri. Sodiaa yo nosiro iinokanon nu Runat Paska oono. ²⁰ Awi ri po, lumogaa kai yo sono maid so si Yisus so waloi iiri om mongokano kai yo. ²¹ Laid mai mongokan-i, mutongaro yo si Yisus nu, “Pokoiloon Ku kou nu, ido koyuwan so kou mongoraai so Aku,” koo. ²² Mompomaid Niyo ri nga ongo lulunggui sono nu norongou tinangar Niyo ri. Sumombuto yo nosiro soro ido-ido so Iyo nu, “Oo Tuhan, tantu okon-a ko Aku su kuanon mu!” koo. ²³ Sumombuto yo Iyo nu, “Ono lobuw poloob nu baang-baang so mangkuk Ku no su mongoraai so Aku. ²⁴ Matoi Aku ya nai’, Anak nu Riniba, soko tinangar nu poo’abar nu Kinoringan gulu ri nokosurat so Buuk Niyo, nga aagut-o lobuw mongoraai so Aku no. Gaam nai’ dai iyo nopuanak,” koo. ²⁵ Sumombuto yo si Yudas nu, “Oo Guru, tantu okon-a ko aku su kuanon Mu,” koo. Sumombuto yo Iyo nu, “Oo, ikau-o!” koo. ²⁶ Laid mai mongokan-i, mongolapo yo si Yisus nu baang-baang om mongunsopoto yo so Kinoringan. Kobi-kobio yo Niyo baang-baang iiri om boogio yo so kai maid nu mutangar nu, “Olapo om okano muyu yo! Itu yo su koyuwan Ku,” koo. ²⁷ Nopupus iri, olapo yo Niyo sawan kiasuw nu anggur-i, mongunsopoto yo so Kinoringan, om taaki yo Niyo so kai inuyud mutangar nu, “Ponginum kou yo kiawi’ nu itu. ²⁸ Itu yo su raa’ Ku, iri minonapus nu janji nu Kinoringan, nituntug suat so lobuw suang pongidu’ nu koraayan nosiro. ²⁹ Pokoiloon Ku kou nu, kiat kosiono dai yo su monginum nu anggur musingkoinum toko nu anggur wagu so Pogkuosaan nu Amo Ku,” koo. ³⁰ Nopupus iri, muloguo kai yo mongorayou nu Kinoringan om noopod kai mulagu, miano kai yo so Bulud Jaitun. ³¹ Mutongaro yo sono si Yisus so mompomaid Niyo ri nu, “Awi tu, putongiasan muyu Aku mongolaiw, so’ nokosurat-o so Buuk nu Kinoringan nu, ‘Potoyon nu Kinoringan wowaidon oono, om mompomaid Niyo no botongiasan mulaiw,’ koo ri. ³² Nga oluli’an Aku ya, om mogulu Aku so kou mian so Galilia,” koo. ³³ Mutongaro yo si Pitrus nu, “Poogol pona nosiro so Ikau, nga aku dai ya,” koo. ³⁴ Nga mutongaro yo Iyo so si Pitrus nu, “Ondomo yo! Awi tu, dai po kopongingkukuuk piu’ no, intolu ko yo mongolim so Aku,” koo. ³⁵ Nga sumombuto yo si Pitrus nu, “Monganggur aku matoi maid so Ikau. Adang-a nu mongolim aku so Ikau,” koo. Wokon mompomaid-i nga soko iri ya tinangar. ³⁶ Nopupus iri, miano yo si Yisus om mompomaid Niyo ri so ido tontong ingoranan Gitsamani. Mutongaro yo Iyo so nosiro dii nu, “Ogom kou po tuui. Mian Aku po dii mogdu’a,” koo. ³⁷ Iningolan sono Niyo si Pitrus om duo anak ni Jibidius, om Iyo nga umogutan om sobana ko gumagau. ³⁸ Mutongaro yo Iyo so mompomaid Niyo ri nu, “Sobana ko maagut inawo Ku no om moipopatoi yo koirosaan Ku. Ogol kou yo tuui om maid kou yo so Aku mingat-ingat,” koo. ³⁹ Rumowu-rowuo po Iyo om sumurukudo yo so tana’ ri mogdu’a nu, “Oo Amo! Bang oingin Ko, kodi yo poirosaani so Aku kosonsora’an iitu no,” koo. ⁴⁰ Nopupus iri, mululio yo Iyo so tolu mompomaid iiri, om nosunsungan Niyo moturuw. Mutongaro yo sono Iyo so si Pitrus nu, “Insan sonjaam bo gaam nga dai kou koingat-ingat maid so Aku. ⁴¹ Pogdu’a om koingat-ingato muyu yo, su’ dai kou maid so ponginaman. Inawo muyu no moingin sobana momaal dadan nu owarong, nga dai kogoos kou momaal nu ono so’ kou yo po lobuw-a,” koo. ⁴² Nobogdu’a po si Yisus nu, “Oo Amo! Bang itu yo su koinginan Mu nu subai oirosaanan Ku kosonsora’an iitu, ono yo su otuman,” koo. ⁴³ Nopupus iri, mululio yo Iyo so mompomaid Niyo ri om nosunsungan-a Niyo nosiro moturuw po, so’ sobana ko dinudu’on nosiro. ⁴⁴ Niogol po Niyo koimbagu nosiro om minogdu’a yo nu soko tinangar Niyo togna ri. ⁴⁵ Nopupus iri, mululio yo Iyo so mompomaid Niyo ri om mutongaro yo nu, “Dai kou po ka norios? Siowi muyu yo! Nologa’ yo pokomouli’an so Aku so lobuw oraai. ⁴⁶ Rios kou yo om kayo toko yo! Orani yo lobuw mongoraai so Aku no,” koo si Yisus. ⁴⁷ Dai po nopupus si Yisus mutangar, lumogaa yo si Yudas, ido kiat so opulu om duo mompomaid Niyo ri, minongowit nu lobuw suang, wokon kibosi, wokon kibangkau, om wokon kibobobog. Sinuu’ nosiro nu ongo wowaidon nu imam, om wowaidon nu lobuw Yaudi. ⁴⁸ Pinokoilo laid ni Yudas ongo lobuw ono nu, “Lobuw singudan ku no, ono yo su okomo muyu,” koo. ⁴⁹ Tumorus-o ya si Yudas dii si Yisus om mutongaro yo nu, “Oo Guru, onu abar?” koo, om singudi yo si Yisus. ⁵⁰ Sumombuto yo Iyo nu, “Oo lakitu! Onu tomod muyu lumoga’ tuui?” koo. Rumonio yo sono lobuw suang-i mongaakom so si Yisus. ⁵¹ Ido mompomaid Niyo minongaawut nu badung om wintoso yo uripon nu wowaidon nu imam-i, noutas tolingo ri. ⁵² Tongaro yo sono ni Yisus mompomaid Niyo iiri nu, “Posorungo yo badung ono, so’ isai yo po momatoi nu lobuw badung su pokayon, badung-a su kopatoi so iyo. ⁵³ Bang mokitabang Aku so Amo Ku so surga, sonduun-duun-a monuu’ Iyo nu ongo susuu’on Niyo nu osuang po ko’ opulu om duo posukan nu soujar iitu. ⁵⁴ Nga bang soko ono, dai otuman tinangar so Buuk nu Kinoringan-i nu, subai ourug itu,” koo. ⁵⁵ Mutongaro yo sono Iyo so lobuw suang-i nu, “Lobuw oraai Aku bo gaam su linumoga’ kou maid nu badung om bangkau mongaakom so Aku. Runat-runat montuduk Aku so kou so Waloi Maayo nu Kinoringan, nga dai muyu ya Aku inakom. ⁵⁶ Nga owarong-a nu soko itu su’ otuman nisurat so Buuk nu Kinoringan nu poo’abar Niyo gulu ri,” koo. Nopupus iri, mulaiwo yo sono kiawi’ mompomaid Niyo ri. ⁵⁷ Owito yo sono si Yisus nu lobuw minongaakom so Iyo ri so waloi nu Imam Maayo ingoranan so si Kayapas, pinuimpugan nu ongo moomontuduk nu Ukum om wowaidon nu lobuw Yaudi ri. ⁵⁸ Pagka moingin si Pitrus mongimpatong ong onu koompusan so si Yisus, sumuuto yo iyo ontob so natad nu waloi nu Imam Maayo ri, om mogomo yo iyo maid nu moongipat nu waloi oono. ⁵⁹ Mogkari’-kari’ ongo wowaidon nu imam, om lobuw wokon so Poongobisora’an nu Ugama modium nu pounayan mongukum so Iyo nu potoyon. ⁶⁰ Nga d’ado pounayan nosiro monginsala’ so Iyo pudi osuang lobuw monapud so Iyo nu topudan dai obana. Olaid-laid, lumogaa yo sono duo koyuwan mutangar nu, ⁶¹ “Minutangar lobuw iitu nu, ‘Uyason Waloi Maayo nu Kinoringan, om kotoluan-o oulit Ku yo,’ koo Iyo,” koo nosiro. ⁶² Mundiio yo sono Imam Maayo ri om duato yo niyo si Yisus nu, “Dai Ko ya ka sumambut nu topudan so Ikau-o?” koo. ⁶³ Nga minukokop nai’ si Yisus. Tongaro po Iyo nu Imam Maayo ri nu, “Bontolo yo paabar so kai ong Ikau-o su Raja Nijanji nu Kinoringan, ono yo Anak nu Kinoringan,” koo. ⁶⁴ Sumombuto yo Iyo nu, “Nosuat bana mu mutangar. Pagka soko ono, kiat kosiono poimaid kou yo nu osiou muyu Aku ong wagu mogom umpak so wanan nu Kinoringan, om osiou muyu Aku lumoga’ koimbagu so wonuo tu nosolui nu kawut,” koo. ⁶⁵ Pisi’-pisio yo sono nu Imam Maayo ri sabung niyo ri om mutongaro yo nu, “Dai muru’ modium nu wokon lobuw monapud so Iyo, so’ kou kiawi’ nga nokorongou nu tinangar Niyo no mongusiba’ nu Kinoringan. ⁶⁶ Indadi, onu dikou pikiran kosiono?” koo Imam Maayo ri. Sumombuto yo nosiro nu, “Kisala’ Iyo om subai potoyon,” koo. ⁶⁷ Durai yo nosiro buatan ni Yisus, om lubako yo, wokon monampar ⁶⁸ maid nu mutangar nu, “Oo su PinokoRaja Nijanji nu Kinoringan, tokodo ong isai monampar so Ikau-o,” koo. ⁶⁹ Mogom-ogom si Pitrus so dilabus-i, lumogaa yo sono ido roraa dii so iyo mongoduat nu, “Okon ka ko ikau nga una’ ya ni Yisus, lobuw Galilia oono?” koo. ⁷⁰ Nga mongolimo yo iyo nu, “Dai ku oilaan ong onu orati nu tongaron mu no,” koo. ⁷¹ Miano yo si Pitrus so pintu nu galang nu natad-i. Nosiou sono iyo nu ido woinoi kukumoraja wokon, om mutongaro yo so lobuw wokon dii ri nu, “Lobuw iitu no songuna’an-a so si Yisus, iri kiat so Najarit-i,” koo. ⁷² Nga mongolimo ya si Pitrus nu, “Bana-bana nu dai ku otondu’an lobuw oono,” koo. ⁷³ Dai olaid kiat nu iri, lumogaa yo ongo lobuw-i dii so iyo mutangar nu, “Ikau-o po una’ ni Yisus, so’ muinong poomutangar muyu,” koo. ⁷⁴ Mutongaro yo iyo maid nu mongibot nu, “Dai ku otondu’an lobuw oono,” koo iyo. Soko iri po, mongingkukuuko yo su piu’. ⁷⁵ Noondoman-o sono ni Pitrus tangar ni Yisus so iyo ri nu, “Tadi’ mongingkukuuk piu’ no, ong intolu ko yo mongolim nu dai otondu’an mu Aku,” koo ri. Lumobuso yo sono iyo om moginoontob-o yo tumangi’.

¹ Osarap-sarap po, muimpugo yo ongo wowaidon nu imam om wowaidon nu lobuw Yaudi ri muupakat momatoi so si Yisus. ² Kogosi yo nosiro akod longon Niyo ri om owito yo dii si Pilatus, gobonor nu Ruum so Yudia nu iya iiri. ³ Noilaan-o po ni Yudas Iskariut nu inukuman si Yisus nu potoyon, minususun-a sono iyo. Ulii yo niyo tolu nopulu kaping siin pirok iiri so ongo wowaidon nu imam om wowaidon nu lobuw Yaudi ri, ⁴ om mutongaro yo nu, “Kikoraayan aku so’ nopokomouli’ aku nu lobuw d’ado sala’ nu potoyon,” koo. Nga sumombuto yo nosiro nu, “Poduli’ mai so ikau, okon ko kai ya! Ikau-a ikau,” koo nosiro. ⁵ Bobiti ya niyo siin iiri so Waloi Maayo nu Kinoringan-i om mulaiwo yo iyo musimpatoi. ⁶ Pumpungo yo sono siin iiri nu wowaidon nu imam-i om mutongaro yo nu, “Dai kowasa niasuw siin iitu so poianan nu siin so Waloi Maayo nu Kinoringan, so’ pinomatoi nu lobuw,” koo. ⁷ Nokopuupakat-o po nosiro, pokayo yo sono nosiro siin iiri pomoli nu tana’ ingoranan nu Tana’ nu Moomaal nu Kuron. Tana’ oono poolobongan nu lobuw okon ko Yaudi. ⁸ Ono yo ko’ sampai kosiono tu, tana’ iiri ingoranan nu Tana’ Raa’ orati nu ono, tana’ winoli nu siin pinomatoi nu lobuw. ⁹ Soko iri po, notuman-o tinangar nu poo’abar nu Kinoringan gulu ri, si Yirimia nu, “Orogaan Iyo nu lobuw Israil tolu nopulu siin pirok, ¹⁰ om siin oono pinomoli nu Tana’ nu Moomaal nu Kuron, soko iri nisuu’ nu Kinoringan so aku ri,” koo ri. ¹¹ Nokologa’ si Yisus dii si Pilatus, duato yo sono niyo si Yisus nu, “Raja Ko ka nu lobuw Yaudi?” koo. “Oo. Bana ya tangar mu no,” koo si Yisus, ¹² nga dai muad sinumambut Iyo nu topudan nu wowaidon nu imam om wowaidon nu lobuw Yaudi ri. ¹³ Pagka soko iri, mutongaro yo si Pilatus so Iyo nu, “Orongou Mu ya ka totapud nosiro so Ikau-o?” koo. ¹⁴ Nga dai ya muad sinumambut Iyo, sampai noiranan gobonor-i. ¹⁵ Koopotan, koduung ong Runat Paska, polabus gobonor nu ido koyuwan kiat so jiil, mongowaid nu koinginan nu lobuw suang. ¹⁶ Iya oono, kuwai ido koyuwan nojiil obantug nu oraai, ngaran niyo si Barabas. ¹⁷ Noimpug-o po lobuw-i, mongoduato yo si Pilatus so nosiro nu, “Isai koinginan muyu nilabus ku, si Barabas ko’ si Yisus, ono pinokoRaja Nijanji nu Kinoringan-o?” koo. ¹⁸ Tinangar ni Pilatus soko iri, so’ noilaan-o niyo nu inakom nosiro si Yisus, om nikomouli’ so iyo, so’ mokimurindi nosiro. ¹⁹ Iya nu dii si Pilatus so poongobisora’an-i, kinodawan iyo nu sawo niyo ri nu, “Ikod-o kisimpor mongoraai nu lobuw d’ado sala’ oono, so’ kolaa’-laa’ sobana upian ku siawi suat so Iyo,” koo. ²⁰ Nga ogaran nai’ nu ongo wowaidon nu imam-i lobuw suang-i, mindamo so si Pilatus nu nipolabus si Barabas, om si Yisus ukumon nu potoyon. ²¹ Mongoduato po gobonor-i so nosiro nu, “Isai ka su koinginan muyu nilabus ku?” koo. “Si Barabas!” koo nosiro. ²² “Bang soko ono, onu waalon ku so Iyo, ono pinokoRaja Nijanji nu Kinoringan-o?” koo si Pilatus. “Solibon Iyo!” koo nosiro. ²³ “Nga onu sala’ Niyo,” koo si Pilatus. Lumuapo yo sono nosiro nu osangat nu, “Solibon-a Iyo!” koo. ²⁴ Pagka dai yo koponapan si Pilatus so si Yisus om tumimpuun-o nosiro rumoraayan, mongolapo yo iyo nu sungoi om muugaso yo nu palad so tiningkuangon nu lobuw suang-i maid nu mutangar nu, “D’ado ya ilo-ilo ku nu poomatoi nu lobuw iitu no. Ono yo ko’ inugasan ku palad ku no, pongilaan nu kou ya kou nu itu no,” koo. ²⁵ Mimbosango yo lobuw suang-i nu, “Oo, kai ya kai om inonakan mai mogkoilo nu poomatoi nu lobuw oono,” koo. ²⁶ Lobusi yo sono ni Pilatus si Barabas om monuuo yo iyo nu lobuw popongolubak om posalib so si Yisus. ²⁷ Nopupus iri, owito yo si Yisus nu ongo soujar-i mian so waloi ni Gobonor Pilatus, om muimpugo yo kiawi’ soujar-i so pililiwut Niyo ri. ²⁸ Luusi yo Iyo nosiro nu pokakas om poingkolomo yo nu sabung mongkomiang-miang. ²⁹ Tolungasi yo Iyo nosiro nu wakau kiruwi, pinokotupi nu raja. Popongkuyuto yo nosiro longon wanan Niyo ri nu tutungkud, om sumurukudo nai’ nosiro so tiningkuangon Niyo ri monoruru nu, “Otogui Ko yo su raja nu lobuw Yaudi,” koo. ³⁰ Durai yo nosiro buatan Niyo ri om olapo nai’ tutungkud-i, pinongolubak nu ulu Niyo ri. ³¹ Notopodan-o po nosiro monoruru so Iyo, luuso yo nosiro sabung niingkolom nosiro ri, om pinopusabung nu sabung Niyo ri. Nopupus iri, owito yo Iyo nosiro lumabus nu nisalib. ³² Laid nosiro manou-panou, nokosambat nosiro ido koyuwan ingoranan so si Simun kiat so Kirini. Sinosogan iyo nosiro monimban nu salib ni Yisus. ³³ Indadi nokologa’ yo sono nosiro so ido tontong ingoranan nu Gulguta, orati “doupuk”. ³⁴ Poinumo yo nosiro si Yisus nu anggur ginowulan nu ompodu, nga noirosaan-o po Niyo, dai ya ininum Niyo. ³⁵ Solibi yo sono Iyo nosiro om musuuso yo ong isai su kosongapan nu pokakas Niyo ri. ³⁶ Nopupus iri, mogomo yo nosiro mongipat so Iyo. ³⁷ Nopopopak nosiro nu papan so dilanggau nu ulu ni Yisus, pinosuratan nu pinounayan nosiro momatoi so Iyo nu, Itu Yo Si Yisus, Raja Nu Lobuw Yaudi. ³⁸ Kuwai ya duo lobuw oraai nisalib nosiro, pinotalad so musompodi Niyo ri. ³⁹ Ongo lobuw tumalib dii ri, milog-pilog maid-a muragam so Iyo om mutangar nu, ⁴⁰ “Minutangar Ko nu uyason Mu Waloi Maayo nu Kinoringan om kotoluan Ko yo mongatag. Bang bana nu Anak Ko nu Kinoringan, ulus-o su’ miau Ko,” koo. ⁴¹ Ongo wowaidon nu imam, wowaidon nu lobuw Yaudi om moomontuduk nu Ukum-i nga monoruru ya so Iyo nu, ⁴² “Monabang Iyo nu lobuw sondiang, nga dai Iyo kopusintabang. Bang bana nu raja Iyo nu Israil, mulus Iyo nu ono sono tu om poimaid kai nai’ so Iyo. ⁴³ Poimaid Iyo nu Kinoringan, om minutangar Iyo nu Anak Iyo nu Kinoringan, nadi siowi toko ya ong sopulan ka Iyo nu Kinoringan ko’ dai,” koo nosiro. ⁴⁴ Lobuw oraai nisalib so obi’ Niyo ri nga monoruru ya so Iyo. ⁴⁵ Tonga’ runat-i, tinumuong sono pilolongkop nu tontong iiri solaid tolu nojaam. ⁴⁶ Awi-awi ri, gumiako yo si Yisus mutangar so tangar Niyo nu, “Ili, Ili, Lama Sabaktani!” koo. Orati yo po nu iri nga, “Oo Kinoringan Ku, nokuro su linaiwan Mu Aku?” koo. ⁴⁷ Mutongaro yo ongo lobuw nokorongou nu tinangar Niyo iiri nu, “Momaau Iyo so si Ilia,” koo. ⁴⁸ Mongolapo yo sono ido koyuwan so nosiro nu golugut, om loobi yo so sungoi nu anggur mousom, tonongi yo Niyo so pompod nu kayu, om suloyi yo niyo so munung ni Yisus. ⁴⁹ Nga wokon-i mutangar nu, “Kodi po! Imati toko po ong lumoga’ ya si Ilia monabang so Iyo ko’ dai,” koo. ⁵⁰ Gumiako po Iyo om nowukatan-o sono. ⁵¹ Iya ya iiri, tabir so Waloi Maayo nu Kinoringan nga nopiduo nopisi’. Tana’ ri nga ginumugur sampai noongoruntu’ su bulud nu kowotuan. ⁵² Noongobungkar su kolobongan, om osuang lobuw poimaid so Kinoringan iri minatoi-o nga noluli’an sono. ⁵³ Noluli’an-o po si Yisus, nosiro nga linumabus-o kiat so kolobongan om minian so Yirusalim. Om osuang lobuw nokosiou so nosiro dii. ⁵⁴ Insan wowaidon nu ongo soujar, iri minongipat nu lobong ni Yisus, nga noiranan nu nosiou noongourug iiri. Sobana ko linumaa’ nosiro, om minutangar nu, “Bana-bana ya nu Anak Iyo nu Kinoringan,” koo. ⁵⁵ Kowoinoyan minonundan so si Yisus kiat so Galilia ri, nga nokosiou-a nu nourug iiri so dirawu’. ⁵⁶ Wokon so nosiro, ono yo, si Maria Magdalina, si Maria ino ni Yakubus om ni Yusup, om sawo ni Jibidius. ⁵⁷ Awi ri, lumogaa yo ido koyuwan okaya kiat so Arimatia, ingoranan so si Yusup, mompomaid-a ni Yisus. ⁵⁸ Miano yo iyo dii si Pilatus mokilila’ nu olapon bangkai ni Yisus. Suuo yo sono ni Pilatus ongo lobuw niyo ri potaak bangkai ni Yisus so si Yusup. ⁵⁹ Olapo yo ni Yusup bangkai iiri om soluyo yo nu koukuputi owagu, ⁶⁰ om lobongi yo niyo so lobong winaal niyo so bulud nu watu. Noopod iri, tutubi yo niyo nu watu maayo om momponowo yo, ⁶¹ nga mogom-ogom-a si Maria Magdalina om sangai niyo ri so tiningkuangon nu lobong-i. ⁶² Susuab nu Runat Pongintoronan-i, sumombato yo ongo wowaidon nu imam om lobuw Parisi ri so si Pilatus, ⁶³ om tongaro yo nu, “Oo tuan! Oondoman mai nu laid po miau nu lobuw moongaakal iri, nokoputangar Iyo nu, ‘So kotolu no oluli’an Aku,’ koo. ⁶⁴ Pagka soko ono, ponuu’ yo nu lobuw popongipaton nu lobong oono, musingkologa’ nu kotolu no, su’ dai otakou nu mompomaid Niyo bangkai Niyo ri om mutangar nai’ nosiro nu, ‘Noluli’an-o Iyo,’ koo. Oraai po poongaakal oono ko’ poongaakal nosiro nu timpuun-i,” koo nosiro. ⁶⁵ Sumombuto yo si Pilatus nu, “Tudi yo ongo soujar moongipat tu. Nosiro yo su mongipat nu lobong oono,” koo. ⁶⁶ Miano yo sono nosiro maid nu ongo soujar-i mongipat nu lobong-i om momaalo yo nosiro nu ponondu’an so watu pinonutub nu lobong-i.

¹ Osarap-sarap po nu runat koido ri, miano yo si Maria Magdalina om sangai niyo ri so lobong ni Yisus. ² Milok po su gumugur tana’ ri nu sobana ko oontob nu ido susuu’on nu Kinoringan kiat so surga, minongoluid nu watu pinonutub nu lobong-i, om mogomo yo. ³ Soko kudilop buatan nu susuu’on iiri, om pokakas-i sobana ko oputi’. ⁴ Sobana ko linumaa’ kolobuwan minongipat nu lobong-i, sampai nokokikip om noodan soko lobuw minatoi. ⁵ Mutongaro yo susuu’on iiri so duo woinoi-i nu, “Ikod kou yo kilaa’! Oilaan ku ya nu modium kou so si Yisus, iri nisalib-i. ⁶ Nga d’ado yo Iyo tuui so’ noluli’an-o, soko tinangar Niyo nu gulu ri. Siowi toko yo so pinopolakan-i. ⁷ Uli’ kou yo osikap, om tuturani muyu mompomaid Niyo ri nu noluli’an-o Iyo, om kosiono minogulu yo Iyo so Galilia. Dii osiou muyu Iyo. Ondomo muyu yo kodau ku so kou oono,” koo susuu’on-i. ⁸ Mulaiwo yo sono kiduo woinoi iiri kiat so lobong-i maid nu lumaa’ nga osudu’an-a. Mogowo yo nosiro paabar nu noongourug iiri so mompomaid ni Yisus. ⁹ Milok po su lumoga’ si Yisus sumambat nu duo woinoi iiri om mutongaro yo nu, “Osanang kou yo,” koo. Mundako yo sono nosiro rumani, kumorom so akod Niyo ri, sumamba. ¹⁰ Mutongaro yo Iyo so nosiro nu, “Ikod kou yo kilaa’! Tuturani muyu yo kosusulodan Ku ri, su’ mian nosiro so Galilia om osambat Aku nosiro dii,” koo. ¹¹ Laid manou-panou nu duo woinoi iiri, mulio yo sono tinu-tinu soujar minongipat nu lobong ni Yisus, potuturan nu noongourug iiri so ongo wowaidon nu imam-i. ¹² Nokopuupakat-o po ongo wowaidon nu imam-i om wowaidon nu lobuw nu Yaudi ri, taaki yo sono nosiro soujar minongipat nu lobong ni Yisus nu osuang siin, ¹³ inuyud mutangar nu, “Tuturani muyu yo nu tinakou nu mompomaid ni Yisus bangkai Niyo ri nu laid muyu moturuw-i. ¹⁴ Om bang orongou ono nu gobonor-o, imuunan mai ya iyo su’ dai kou kooyang nu kopuraai-raayan,” koo nosiro. ¹⁵ Olapo yo nu soujar-i siin nitaak so nosiro ri, om waalo yo niongosuu’ so nosiro ri. Nokolongkop-o sono tuturan iiri so lobuw Yaudi om kakal-a poimaid nosiro nu tuturan oono nu ono sono tu. ¹⁶ Miano yo sono opulu om ido mompomaid ni Yisus so Galilia, so bulud nituduk ni Yisus so nosiro ri. ¹⁷ Nosiou-o po Iyo nosiro so bulud iiri, mongusaa’o yo nosiro so Iyo. Nga kuwai so nosiro dai po otoroido inawo. ¹⁸ Mobio yo sono si Yisus dii so nosiro om mutongaro yo nu, “Tinaakan Aku nu kopogboya’an nu onu-onu ya so riniba tu om so surga. ¹⁹ Indadi, panou kou yo paabar nu tinongaran Ku, su’ kiawi’ bansa so wonuo tu poimaid so Aku, om diu’on muyu nosiro mongorait nu ngaran nu Amo, ngaran Ku Anak Niyo, om Atod nu Kinoringan. ²⁰ Tuduki muyu yo nosiro momaal nu niongosuu’ Ku so kou ri, om ondomo muyu yo nu maid-waid Aku so kou musingkologa’ nu pongoowi’an nu wonuo tu,” koo si Yisus.