2 Kurintus

¹ Surat-o po iitu kiat so aku, si Paulus, iri pinili’ nu Kinoringan sumiliw nu pinongoorapan ni Yisus Kristus. Kai duo si Timutius sulod toko, pologa’ nu surat iitu no nai so kou, lobuw nosongapan nu Kinoringan so Kurintus om so wonuo Akaya. ² Mindamo aku so Kinoringan Amo toko, om Tuhan toko si Yisus Kristus, nu d’ado ya pupus mongoborakat om posanang nu inawo muyu. ³ Kayo toko mongorayou nu Kinoringan, Amo nu Tuhan toko Yisus Kristus. Iyo yo su dadan mongoluluud om monabang so toko. ⁴ Iyo yo su monabang so kai ong kikoogutan kai, su’ koponabang kai nu lobuw so onu yo po koogutan musuat nu poonabang nu Kinoringan so kai. ⁵ Koponabang kai nu lobuw wokon, so’ bana-bana ya nu nokoirasa kai yo nu kosonsora’an so gogoma’on mai suat so si Kristus, soko si Kristus su nosonsara’ ya. Nga bana-bana ya nu kaalib po ponobangon ni Kristus so kai. ⁶ Bang kolalag kai nu koogutan, oilaan mai nu kountungan muyu ono, so’ posanang kai sono so kou om monabang so kou su’ poimaid kou nu sopulan kou ya nu Kinoringan. Om bang monabang Iyo so kai, oilaan mai nu kountungan muyu ya, so’ kiat nu ono oilaan muyu nu monabang po Iyo so kou om kotaan kou nu kosonsora’an soko nololagan mai ri. ⁷ Ono yo ko’ otatap kai ya umarap nu sumundur kou ya poimaid so si Kristus pudi kolalag kou nu koogutan, so’ oilaan mai nu tobangon kou ya nu Kinoringan soko poonabang Niyo so kai. ⁸ Oo su kosusulodan inong ku nu koimaidan, tantu oilaan muyu ya kosusaan noirosaanan mai so wonuo Asia. Kosusaan noirosaanan mai oono sobana ko owogat, om moipopatoi kai yo maam, ⁹ om oirosaanan mai nu soko inukuman kai nu potoyon. Nga sobana yo, nourug kiawi’ oono so kai, so’ moingin Kinoringan nu oilaan mai nu dai kai kopusintabang, sondiang ko mokitabang so Iyo, iri kikuasa powiau nu lobuw minatoi-i. ¹⁰ - ¹¹ Nga insan moipopatoi kai yo kosoromaan mai, pinolaiw kai ya nu Kinoringan kiat so poomatoi. Oilaan mai nu Iyo ya su dadan polaiw so kai kiat so poomatoi ong wagu. Pogdu’a kou yo suat so kai, so’ poimaid kai nu, kiat so du’a muyu no, polaiwon kai ya Niyo koimbagu, om oborokatan kai Niyo, om osuang lobuw mongunsopot sono so Kinoringan suat so kai. ¹² Itu yo su kopongondosan mai, ono yo oilaan mai so inawo nu owarong-a kogoyaan mai so wonuo tu, musuat so koinginan nu Kinoringan, om makin po so kopuidaan toko nga maid nu koowarong om kootulid nu inawo nitaak nu Kinoringan, okon ko maid nu koo’ilo nu lobuw. ¹³ - ¹⁴ Ono-ono ya su suraton mai so kou ombo obasa’ om oorotian muyu no. Umarap kai nu onu yo po iri sabat nai’ oorotian muyu suat so kai nu kosiono tu, oorotian muyu sobana sono ong wagu, su’ bang kologa’ koimbagu si Tuhan Yisus, kopongondos kou sono so kai, soko kai su kopongondos so kou. ¹⁵ Pagka otantu yo ono so inawo ku no, kipadu-padu aku nu gulu ri nu lumoga’ nai so kou, su’ kopontuduk so kou koimbagu. ¹⁶ Padu-padu ku mian po laid nai so kou, om lumombus aku nai’ tuui so wonuo Makadunia, om mululi’ aku koimbagu nai so kou su’ koponabang kou so aku lumombus so wonuo Yudia. ¹⁷ Indadi, pagka dai su nokotuman lumoga’ nai so kou, ponontaman muyu sono nu dai aku moilo monantu nu inawo ku no. Nga sobana yo, okon ko maid aku nu inawo ku kondiri monantu nu pomponowan ku, nu insan mutangar “Oo” om koinduo “Dai”. ¹⁸ Om ombo yo po nojanji ku yo nga obana ya, soko Kinoringan su monuman nu janji Niyo nu okon ko “Oo” om “Dai”, koo sono. ¹⁹ Iri yo po abar nituturan mai so no Silas om si Timutius so kou ri nga si Yisus Kristus, Anak nu Kinoringan, om dai insan kai popupinda-pinda nu abar oono nu mutangar nu, “Soko itu gaam kodau Niyo” om “Okon ko soko ono gaam kodau Niyo”, koo sono. Ala’ nai’ dadan kai mutangar nu, “Itu yo kodau obana,” koo kai. ²⁰ Kiawi’ janji nu Kinoringan so lobuw songapan Niyo, tumanon-a Niyo ong kopuido toko so si Yisus Kristus. Ono yo ko’ pagka waalon ni Yisus Kristus onu yo po pinonuu’an so Iyo nu Kinoringan suat so toko, mutangar toko sono nu, “Amin,” koo, koduung mongunsopot toko yo so Kinoringan nu gogoma’on Niyo owarong. ²¹ Kinoringan-o su pototos so toko poimaid so si Kristus, om Iyo yo su minomili’ so toko mido so si Kristus. ²² Om sinuu’ Niyo Atod Niyo maid-waid so toko ponondu’an nu songapan toko yo Niyo. Om pagka sinuu’ Atod Niyo mogkuasa so toko, moingin Iyo ong oilaan toko nu tumanon-a kiawi’ nokojanji Niyo so toko ong wagu. ²³ Nga Kinoringan-a kosiou so aku om koilo nu inawo ku no, nu sagai dai aku minian nai so kou, so’ lumaa’ aku nu oinsokitan ku inawo muyu no ong dai po owaid muyu pontudukan ku nu gulu ri. ²⁴ Orati nu ono, dai kai moingin monosog so kou nu onu yo po opatut imaidon muyu, so’ oilaan mai nu otatap-a koimaidan muyu. Ono-ono ya su koinginan mai tumabang toomod so kou, nu poinsanang nu inawo muyu.

¹ Ono yo ko’, tinapus ku yo nu dai mongondaa so kou ong dai kou po rumorogo nu kogoyaan muyu oraai, so’ lumaa’ aku nu oinsokitan ku inawo muyu no koimbagu. ² Bang kologa’ aku om oinsokitan ku inawo muyu no, d’ado yo sono poinsanang so aku. Opatut nu kou yo su koponginsanang so aku, nga onu koo kou po sono koponginsanang so aku ong oinsokitan ku yo inawo muyu no? ³ Om iri yo su kinopoowitan ku so kou nu surat ku togna ri, tayon ku ong dai oinsokitan muyu inawo ku no ong kologa’ aku nai so kou. Kou yo su patut koinsanang so aku so’ notantu yo so inawo ku no nu bang osudu’an aku, kou nga osudu’an-a. ⁴ Iya pinonuratan ku nu iri, sobana ko aagut inawo ku no om owogat so pomikiran ku om minoginoontob aku tumangi’ mongoondom nu kogoyaan muyu oraai-o. Nga okon-a ko ono su kinoponuratan ku poinsakit nu inawo muyu, nga moingin aku yo ong oilaan muyu nu osamod aku sobana so kou. ⁵ Nga iri yo po lobuw nokoponginsakit nu inawo nu isai yo po, okon ko aku yo su ininsokitan nu inawo nga kou kiawi’, intawa orogon-o nu kou kiawi’ su noinsokitan nu inawo nga tinu-tinu so kou. Dai su moingin pokoraai sobana nu lobuw oono. ⁶ Muuma’ yo gama’ nu kosuangan so kou mongukum nu lobuw oono, nu pinolaiw iyo kiat so puimpugan muyu. ⁷ Pagka rinumorogo yo iyo, owarong nu ompunon om insosomodan muyu iyo, su’ dai osokakan aagut inawo niyo sampai d’ado yo orapan niyo, om dai yo sono poimaid. ⁸ Ono yo ko’, mindamo aku so kou nu pointolangon muyu nu sobana ko osamod kou so iyo. ⁹ Kopongindamo aku soko ono, so’ iri yo su tomod ku monurat so kou nu gulu ri, mongilo ong bana-bana ka nu mongimaid kou nu niongosuu’ ku ri ko’ dai. ¹⁰ Bang ompunon muyu lobuw oono, aku nga mongampun-a so iyo. Onu yo po kosola’an nu lobuw noompunan ku, ong ooluk ompunon ku, noompunan ku yo ono so tiningkuangon ni Kristus, tayon ku ong minsuw kou nu kogoyaan ku oono. ¹¹ Musuat ong waalon toko soko ono, su’ dai kopogkuasa Wowaidon nu Moinat so toko, so’ oilaan toko onu yo po padu-padu niyo. ¹² Pudi pona linila’an aku ni Yisus Kristus mian so Toruas paabar nu Abar Owarong suat so Iyo, ¹³ nga maagut aku ya so’ dai ku nosambat sulod toko si Titus dii. Iri yo ko’ minokilila’ aku nu ongo lobuw poimaid dii nu lumombus aku so wonuo nu Makadunia. ¹⁴ Nga mongunsopot kai so Kinoringan nu pinointolang Niyo so kiawi’ lobuw nu komanang si Kristus nu kiawi’ lulumawan so Iyo so’ songopanon toko Niyo, soko muli’ wowaidon nu soujar kiat so putuda’an om muut-suut alod-alod inakom niyo, ponondu’an nu d’ado ido kolawan so iyo. Om royowon mai Kinoringan so’ sinuu’ kai yo Niyo so siombo-ombo ya poorati so lobuw nu sopulan nosiro ni Kristus. ¹⁵ - ¹⁶ Kai yo su sinuu’ nu Kinoringan paabar suat so si Kristus. Ong kuwai lobuw poimaid, osopulan iyo nu Kinoringan musingkolaid. Nga lobuw dai poimaid om dai rumorogo kiat so koraayan, niogol nu Kinoringan. Om soko noilaan nu lobuw nu nokomanang wowaidon nosiro iya nu kosingud nosiro nu awau nu komanyan susulan so ranggar, soko ono ya, laid mai paabar nu Abar Owarong oono, soko owodung ponondu’an nu kopotoyan so lobuw dai poimaid, om soko olanung ponondu’an nu kowiawan so lobuw poimaid. Tantu kuwai monokod nu d’ado ido otoop koponundur nu gogoma’on oono. ¹⁷ Muinong kai nu kosuangan nu lobuw, iri mokigaji tomod paabar nu tinongaran nu Kinoringan. Nga pagka Kinoringan-o su minonuu’ so kai, otulid-a inowoon mai mugogoma’on nu ono om d’ado ya sala’ mai so Iyo, so’ kopuido kai yo so si Kristus.

¹ Okon-a ko mokiroyowon kai po sono kinoponuratan mai nu ono, nga bana-bana ya nu moomugogoma’on kai so Kinoringan. Om okon-a ko muru’ kai nu surat pongilaan kiat so lobuw wokon intawa kiat so kou, soko lobuw wokon. ² Nga, kou yo kondiri su pinokosurat mai pongilaan nu lobuw nu bana-bana ya nu moomugogoma’on kai so Kinoringan. Isai yo po korongou om kosiou so kou, oilaan nosiro nu bana ya nu sinuu’ kai nu Kinoringan paabar so kou suat so si Kristus, om oilaan nosiro nu obana ya pontudukan mai no. ³ Kogoyaan owarong muyu no yo su pongilaan nu lobuw nu inowit kou ni Kristus mido so Iyo, om kowiawan muyu no yo su soko surat nipoowit ni Kristus so kai nu pokayon mai. Gogoma’on ni Kristus so kou okon ko maid nu kodau sinurat so koratas, iri moilo ya lumugas-i, nga maid nu kuasa nu Atod nu Kinoringan iri miau musingkolaid-i. Om dai pinakai Niyo kodau sinurat so watu, soko silaid-i, nga ono yo pindaan Niyo kowiawan muyu. ⁴ Kooku’ kai mutangar soko ono, so’ maid nu ponobangon ni Kristus, oilaan mai sobana nu kopomaal kai nu onu-onu ya nisuu’ nu Kinoringan. ⁵ Okon ko kai kondiri kopomaal nu ono, nga maid nu kuasa nu Kinoringan so kowiawan mai. ⁶ Kinuasa kai nu Kinoringan mugogoma’on so Iyo paabar nu porojonjian wagu Niyo oono. Om maid nu porojonjian wagu oono, dai kai montuduk so kou popongowaid nu ukum nisurat nu lobuw oono, nga montuduk kai nu subai kuosaan kou nu Atod nu Kinoringan. Montuduk kai soko ono, so’ lobuw dai mongowaid nu ukum oono, ukumon nu Kinoringan nu matoi om korawu’ so Iyo musingkolaid. Nga kosiono tu, monuu’ Iyo nu Atod Niyo mogkuasa so kowiawan toko, om miau toko sono musingkolaid maid so Iyo. ⁷ Iya nopotaak Kinoringan so si Musa nu Ukum, ono yo porojonjian laid nisurat so watu ri, koonawau nu Kinoringan tinumogu’ so buatan ni Musa sampai dai kosirara lobuw Israil-i monsiou nu buatan niyo ri, pudi tumimpuun-o tumulom iri. Indadi, bang soko iri yo koonawau tinumogu’ iya nu pinotaakan nu Ukum koowit so kopotoyan ong dai waidon iri, ⁸ otarang po kobontugan nu porojonjian wagu, iya nu mogol Atod nu Kinoringan so inawo toko. ⁹ Pudi pona kikobontugan porojonjian laid, iri kopongowit so kopotoyan nipokoilo maid nu binaang-i, tantu kaalib po kobontugan nu porojonjian wagu, iri popuwarong nu lobuw om Kinoringan-i. ¹⁰ Ukum ni Musa gulu ri dai obantug nu ono sono tu, nga ono su obantug, Abar Owarong suat so si Yisus Kristus. ¹¹ Pagka oilaan toko nu obantug oturan gulu ri, iri sontagal-a tumaan-i, oilaan toko nu obantug po porojonjian wagu, iri tumaan musingkolaid-i. ¹² Indadi, pagka oilaan toko nu obana ya ono, kooku’ toko sono paabar nu Abar Owarong suat so si Kristus. ¹³ Okon ko soko si Musa kai nu tinongkuban niyo buatan niyo ri tayon ong dai osiou nu lobuw Israil nu tumulom binaang nu Tuhan so buatan niyo ri. ¹⁴ Nga iri yo po lobuw Israil, okosog inawo. Sampai kosiono tu, mongobasa’ nosiro nu tinongaran nu Kinoringan nokosurat so porojonjian laid, nga dai ya nosiro oorotian, so’ okosog inawo nosiro om dai po noidu’ nokoibon so pomikiran nosiro ri. Nga bang poimaid nosiro so si Kristus, koorati nai’ sono nosiro. ¹⁵ Ono sono tu pona, ong bosa’on nosiro Ukum ni Musa, dai ya oorotian nosiro, so’ kakal-a oibonan pomikiran nosiro. ¹⁶ Nga bang kuwai ido so nosiro poimaid so Tuhan, oidu’ nai’ nokoibon so inawo nosiro om koorati yo sono, soko nokosurat-o so Buuk nu Kinoringan suat so si Musa nu, “Koduung tumingkuang-o iyo so Kinoringan, oidu’ sono pinonangkub nu buatan niyo ri,” koo ri. ¹⁷ Indadi Kinoringan, iri minokimutangar-tangar so si Musa iiri muinong-a so si Tuhan Yisus, iri minonuu’ nu Atod Niyo mogkuasa so toko, om isai yo po kuosaan nu Atod Niyo, dai yo sono muru’ mongowaid nu oturan gulu ri. ¹⁸ Soko si Musa su oidu’ pinonangkub nu buatan niyo ong mokimutangar-tangar nu Kinoringan, sampai kosiou iyo sobana nu kobontugan nu Kinoringan om sondiang sono kowiawan niyo, soko ono ya pudi toko, ono yo koorati toko sobana nu kodau nu Kinoringan suat so Tuhan Yisus Kristus, om koorati toko nu sobana ko owarong Iyo. Muinong sono kogoyaan toko nu kogoyaan nu Tuhan kiat so gogoma’on nu Atod Niyo so inawo toko.

¹ Pagka luluudan kai nu Kinoringan, ono yo ko’ sinuu’ kai Niyo mugogoma’on suat so Iyo om dai kai ya oiman-iman. ² Okon-a ko oraai poomurogama’ mai nu ono nu osusut om koiyu’-iyu’, om dai kai ya mongaakal nu lobuw intawa mominda nu tinongaran nu Kinoringan mongowaid nu koinginan mai kondiri. Ala’ nai’, potuturan kai nu pontudukan obana, om ono yo ko’ nipotondu’ mai so ido soido kogoyaan mai, tayon mai ong opikiran nosiro nu owarong kai ya so ponokodan nu Kinoringan. ³ Bang kakal-a dai koorati lobuw nu Abar Owarong nituturan mai oono, ono-ono ya lobuw sundur so kopotoyan musingkolaid orawu’ so Kinoringan-o su dai koorati. ⁴ Ono yo Wowaidon nu Moinat-o su minongibon nu pomikiran nu lobuw dai poimaid so si Kristus, so’ iyo yo su pinokokinoringan nosiro so wonuo tu om dai nosiro koorati nu Abar Owarong nu sobana ko obantug si Kristus, om muinong-a Iyo nu Kinoringan. Dai koorati nosiro nu ono, soko lobuw bolou dai kosiou nu onu-onu ya so tiningkuangon nosiro pudi onawau-a. ⁵ Dai kai pokoilo so kou nu kai yo su wowaidon muyu, ala’ nai’, pokoilo kai nu si Yisus Kristus-o su wowaidon muyu, om kai yo po uripon muyu suat so Iyo. ⁶ Iya nu pinongurugan nu Kinoringan nu wonuo tu ri, minutangar Iyo nu, “Musit-o su onawau kiat so kotuongan,” koo. Kinoringan oono yo su poorati so toko nu Abar Owarong suat so si Kristus, su’ koponuturan toko so lobuw wokon nu sobana ko owarong Kinoringan, iri osiowan so kogoyaan ni Kristus. ⁷ Nga kai yo po iitu koinong-inong nu montaya dokuton winaal, nu kiorata’ boorogo tuui so kai, ono yo koilaan mai nu Abar Owarong kiat so si Kristus. Om pinongoorapan kai nu Kinoringan potuturan nu Abar Owarong oono, su’ bang poimaid lobuw nu ono, oilaan nu lobuw wokon nu gogoma’on mai oono maid so kuasa nu Kinoringan, om okon ko kai kondiri. ⁸ Pudi pona dadan kai sindoraayon, dai kai ya dumoog. Ogogawan kai, nga dai kai ya oiman-iman. ⁹ Osuang pona alod-alod lumawan so kai, nga dai kai ya laiwan nu Kinoringan. Om pudi pona insaadan kai dadan, dai kai ya matoi so’ tobangon kai nu Kinoringan. ¹⁰ Bisigon kai dadan om pokipopotoyan nu lobuw soko noirosaan ni Yisus, su’ oilaan nu lobuw nu miau kai maid nu kuasa Niyo. ¹¹ Pagka mugogoma’on kai suat so si Yisus nu laid mai po miau, pokipopotoyan kai dadan, tayon ong oilaan nu lobuw nu miau si Yisus so koyuwan mai nu matoi tu ya. ¹² Pagka soko ono, sumundur kai ya paabar nu kodau nu Kinoringan pudi dadan kai pokipopotoyan, su’ miau kou musingkolaid maid so Kinoringan. ¹³ Poimaid kai nu tobangon kai ya nu Kinoringan ong kolalag kai nu koogutan, soko totongaron so Buuk nu Kinoringan nu, “Potuturan aku ya suat so Kinoringan, so’ poimaid aku nu tobangon aku ya Niyo,” koo ri. Indadi kai nga soko ono ya nu poimaid so Kinoringan, om ono yo ko’ sumundur kai ya potuturan suat so Iyo. ¹⁴ Mutangar kai soko ono, so’ oilaan mai nu noluli’an-o Niyo si Yisus, om poimaid kai nu luli’an kai ya Niyo maid so si Yisus, om owiton toko so tiningkuangon Niyo. ¹⁵ Kiawi’ kosonsora’an nololagan mai, nu laid mai potuturan nu Abar Owarong kiat so Kinoringan oono, nourug nu koworongan muyu, tayon ong rumuang po koworongan Niyo so lobuw, om muririnuang lobuw poimaid, om mongunsopot nosiro so Iyo nu ponobangon Niyo so nosiro, om obantug sono Kinoringan. ¹⁶ Pagka ruang-rumuang-a lobuw poimaid so si Kristus, dai kai ya oiman-iman. Pudi pona sumundur rumaag koyuwan mai tu osuat nu kosonsora’an, nga runat-runat oimbarong inawo mai. ¹⁷ Mutangar aku soko ono so’ sontagal-a kosusaan oirosaan mai ogaan-a oono. Om oilaan mai nu dai owogat bana kosusaan oono ong popuinongon mai nu koorumatan om kobontugan musingkolaid nitaak so kai nu Kinoringan ong wagu. ¹⁸ Dai kai ya momikir bana nu koogutan mai nu ono sono tu, nga dadan kai momikir nu kobontugan so surga, so’ sontagal-a koogutan oono, nga musingkolaid ong kobontugan so surga oono.

¹ Dai kai ya lumaa’ potuduk nu Abar Owarong oono so’ oilaan mai nu itu yo po koyuwan toko tu nga soko bosalag-a, polakan toko nu laid po miau so wonuo tu. Bang uyason-o bosalag toko tu, ono yo matoi toko, nga kuwai ya koyuwan toko owagu, soko waloi dai muyas sinodia’ nu Kinoringan so toko so surga. ² Laid toko po momolak-polak so koyuwan toko nu ono sono tu, dadan toko mingi’-ringi’ so’ sobana ko mokipopolak so surga. ³ Bang kikoyuwan toko yo nu owagu so surga, okon ko atod-a sono nga maid-a nu koyuwan, soko lobuw mupokakas nu owagu. ⁴ Laid nu molak-polak toko po so koyuwan toko so wonuo tu, mingi’-ringi’ toko so’ sobana ko owogatan nu kosonsora’an. Okon-a ko mokipopatoi toko, nga moingin toko nu gonti’an koyuwan toko kiat so wonuo tu nu koyuwan wagu iri musingkolaid-i. ⁵ Kinoringan-a su posodia’ so toko nu ono, om taakan toko Niyo nu Atod Niyo mogkuasa so toko, su’ oilaan toko nu bana-bana ya nu otuman ono. ⁶ Ono yo ko’, dadan-a otatap inawo mai, pudi oilaan mai nu laid mai po molak-polak so koyuwan nu ono sono tu, orawu’ kai po kiat so surga, iri ogolan musingkolaid maid so Tuhan. ⁷ Mutangar aku nu orawu’ kai so Tuhan, so’ pagka tuui-tuui kai po so wonuo tu, poimaid kai ya so Iyo pudi pona dai mai osiou Iyo. ⁸ Pikiran mai, owarong po niogol mai koyuwan mai nu ono sono tu, om mido so Tuhan maid nu koyuwan wagu mai. ⁹ Pagka soko ono, mogkari’-kari’ kai monginsanang nu inawo nu Kinoringan solaid mai po so wonuo tu maid nu koyuwan nu ono sono tu, om dii so surga maid nu koyuwan musingkolaid. ¹⁰ Mutangar aku soko ono, so’ tumingkuang toko ya so Kinoringan ong wagu nu bisora’on Niyo, musuat nu gogoma’on toko so wonuo tu, oraai ko’ owarong. ¹¹ Indadi, pagka oilaan mai nu tantu bisora’on toko ya nu Kinoringan, dai kai moingin poinsakit nu inawo Niyo. Ono yo ko’ mogkari’-kari’ kai potolunda’ nu lobuw wokon su’ poimaid nosiro nu Abar Owarong. Nga oilaan-a nu Kinoringan nu owarong-a kogoyaan mai, indadi aarap aku nu kou nga soko ono ya nu koilo sobana so kai ¹² Tomod mai pokoilo suat so gogoma’on mai okon-a ko mokitokodon so kou nu owarong om oogot kai, nga moingin kai ong oilaan muyu onu kopongondosan muyu so kai, om moingin kai nu kosambut kou nu lobuw musimpangkat nai so kou, nga dai momikir suat so inowoon nosiro. ¹³ Ono yo, kuwai mutangar nu moulou gogoma’on mai nu laid mai nai so kou ri. Dai obana ono! Sobana yo, gogoma’on waalon mai oono poinsanang nu inawo nu Kinoringan. Om kuwai ya mutangar nu owarong-a gogoma’on mai, nga ono yo po suat-a so koworongan muyu. ¹⁴ Pagka osamod si Kristus so kai, ono yo su kobasag nu inawo mai, so’ oilaan mai nu bana ya itu, ono yo minatoi-o si Yisus suat so kiawi’ lobuw, indadi kiawi’ lobuw nga soko nokowaid-o minatoi. ¹⁵ Minatoi-o si Yisus suat so kiawi’ lobuw, su’ isai yo po miau kopuido so Iyo, dai yo sono mongowaid nu koinginan nosiro, nga mongowaid nu koinginan ni Kristus. Iyo yo su nolila’ matoi, om kiat so kuasa nu Kinoringan noluli’an Iyo koimbagu suat so koworongan nu lobuw. ¹⁶ Indadi, kiat nu ono sono tu, dai kai yo sono monsiou nu kobuotanon nu lobuw mongowaid nu pomikiran nu lobuw-a. Pudi pona soko ono pomikiran mai gulu ri suat so si Kristus, nga kosiono d’ado yo sono. ¹⁷ Indadi, isai nokoido yo so si Kristus, minda yo sono kogoyaan nosiro. Dai yo sono mongowaid nosiro nu kogoyaan gulu ri, nga owagu kogoyaan nosiro. ¹⁸ Kinoringan-o su minomaal nu kiawi’ oono maid nu gogoma’on ni Kristus so toko. Okon-o sono ko alod-alod toko Niyo, nga una’-una’ Niyo. Om suu’on toko Niyo mongingol nu wokon su’ ourug nosiro nu una’-una’ Niyo. ¹⁹ Itu yo su orati nu pontudukan nisuu’ nu Kinoringan so kai potuturan so kiawi’ lobuw, ono yo kiat so gogoma’on ni Kristus monapul nu kiawi’ lobuw kiat so koraayan nosiro, ourug sono nosiro nu una’-una’ Niyo, nu dai yo sono ondomon Niyo koraayan nosiro ri. Om ipokodau Niyo so kai nu moingin Iyo ong kopuwarong kiawi’ lobuw so Iyo om okon-o sono ko alod-alod Niyo, nga una’-una’ Niyo. ²⁰ Pagka soko ono, kai yo po susuu’on ni Kristus, om kai yo su sinuu’ nu Kinoringan polombus nu kodau Niyo. Indadi mindamo kai sobana so kou, nu posimaidi muyu yo Kinoringan mongurug so kou nu una’-una’ Niyo. ²¹ Mindamo kai so kou so’ pudi pona d’ado koraayan ni Kristus, nga inurug Iyo nu Kinoringan nu soko kikoraayan. Winaal Niyo ono su’ bang mido toko so si Kristus, kopuwarong toko so Kinoringan.

¹ Pagka moomugogoma’on kai suat so Kinoringan, mindamo kai so kou nu, kodi muyu yo pokomaai-maayi koworongan nu Kinoringan so kou, ² so’ nokosurat-o tangar nu Kinoringan so Buuk Niyo nu, “Nologa’ yo iya koinginan Ku mongorongou nu pinokitabang mu, om nologa’ yo koinginan Ku monaak so ikau nu kowiawan,” koo ri. Om sobana yo, ono sono tu yo su kuanon nu iri koinginan nu Kinoringan mongkinongou nu indomoon muyu, om runat-o iitu osopulan kou! ³ Mogkari’-kari’ kai powarong nu kogoyaan mai, tayon mai ong d’ado pounayan nu lobuw pokosala’ nu pontudukan mai, om okon-a ko kopalid pontudukan mai oono. ⁴ Ala’ nai’, onu yo po goma’on mai, tondayan mai nu pointolang so lobuw nu bana-bana ya nu moomugogoma’on kai suat so Kinoringan, om ono yo ko’ tumaan kai mongirasa nu kosusaan, kosimpitan om koogutan. ⁵ Dadan kai sonsora’on, jiilon, om urutan monginsaad. Dadan kai osonsara’ mugogoma’on, om kotinu-tinuan kai dai koturuw om dai kookan. ⁶ Itu yo su kogoyaan mai niposiou so lobuw wokon nu bana-bana ya nu moomugogoma’on kai suat so Kinoringan, ono yo, kootulid nu inawo mai, koilaan mai suat so Kinoringan, kootaan nu inawo mai, koowarong mai, kinuasa kai nu Atod nu Kinoringan, koosamod mai so lobuw, ⁷ potuturan kai nu kodau kiat so Kinoringan, om kinuasa kai nu Kinoringan mugogoma’on so Iyo. Sumundur kai mongowaid nu koinginan nu Kinoringan nu laid mai paabar nu kodau Niyo, ponambut nu lobuw lulumawan nu totongaron mai. ⁸ Sumundur kai ya mugogoma’on suat so Kinoringan, dai kiro orumaton intawa pubaagan kai, royowon intawa simbaalan. Om pudi pona pokowuduton kai nu lobuw, nga obana ya totongaron mai. ⁹ Tokodon kai po nu dai otondu’an nu lobuw nu pinongoorapan kai ni Yisus, nga otondu’an kai ya nu lobuw suang so siombo-ombo ya. Pudi pona moipopatoi kai yo, nga kakal kai ya miau. Insaadan kai nga dai po minatoi. ¹⁰ Dadan inglungguyan kai, nga sumudu’an kai yo po. Omiskin kai kosiowan nu lobuw, nga kai yo su nopokaya nu kosuangan nu lobuw nu kowiawan kiat so Kinoringan, kiat so pontudukan mai. Bana ya nu d’ado onu-onu tuui so kai, nga kiawi’ nijanji nu Kinoringan, osongapan mai. ¹¹ Oo su kosulodan ku so Kurintus, nokotarang mai yo so kou kiawi’ pomikiran mai suat so kou om nokotarang mai yo nu sobana ko monamod kai so kou. ¹² Dai kai ya mingkoyod monamod so kou, nga kou nai’ su mingkoyod monamod so kai. ¹³ Mongobiat aku so kou soko poongobiat nu amo so inonakan. Soko ono ya, somodi muyu yo kai soko poonamod mai so kou. ¹⁴ Adang-o mokimuuna’-una’ nu lobuw dai poimaid so si Yisus, so’ dai muinong lobuw poimaid so si Yisus om lobuw dai poimaid. Dai otoop ong lobuw moomaal nu koworongan mokimuuna’-una’ nu lobuw moomaal nu koraayan. Dai muinong lobuw poimaid sobana so Kinoringan om lobuw dai poimaid so Kinoringan, soko onawau su dai muinong nu otuong. ¹⁵ Dai muinong pomikiran ni Kristus om pomikiran nu Wowaidon nu Moinat. Lobuw poimaid so si Kristus taakan nu osuang koworongan kiat so Kinoringan, nga lobuw dai poimaid dai otaakan nu onu-onu ya kiat so Iyo. ¹⁶ Dai otoop niasuw tinindobuw, iri pinokokinoringan nu lobuw dai poimaid, so waloi sosombooyangan nu Kinoringan. Toko yo lobuw poimaid, su soko waloi sosombooyangan so Kinoringan. Soko totongaron Niyo so buuk Niyo nu, “Mintoron aku nai so nosiro om mido Aku so nosiro. Aku yo su Kinoringan usaa’on nosiro, om songapan Ku nosiro,” koo ri. ¹⁷ Om minutangar po Kinoringan so Buuk Niyo nu, “Tondiang kou yo kiat so lobuw dai poimaid so Aku, om rawu’ kou yo so nosiro. Odai muyu yo kogoyaan nu lobuw dai poimaid so Aku, om miau-o sono so kogoyaan wagu. Adang-o momaal nu ongo sosaim, om torima’on Ku nai’ kou nu una’-una’ Ku. ¹⁸ Aku yo su pinokaamo muyu, om kou yo su pinokaanak Ku woinoi kusoi, koo tangar nu Tuhan Maayo Kuasa,” koo ri.

¹ Oo su kosulodan kosomodan ku, pagka nojanji yo nu Kinoringan nu waalon Niyo kiawi’ oono suat so toko, otoop ong mingkoyod toko yo mugogoma’on koinsaim nu pomikiran nu inawo toko. Pagka lumaa’ toko poinsakit nu inawo nu Kinoringan, subai owarong pogokalan toko. ² Moingin aku ong tokodon muyu kai nu una’-una’ muyu. Oilaan muyu ya nu dai insan oraai gogoma’on mai so isai-isai ya, om dai kai insan mongorugi so isai-isai ya, om dai kai modium nu kountungan kiat so isai-isai ya. ³ Tomod ku mutangar soko ono, okon-a ko pokosala’ so kou. Soko notangar ku ri yo, nu sobana ko osamod kai so kou, om matoi miau nga toko yo su sompuuna’. ⁴ Oimaidan aku ya so kou, om mongondos aku so kou. Noinsonangan muyu aku, om pudi pona osuang koogutan mai, sobana ko osudu’ ya inawo ku. ⁵ Nokologa’ kai so Makadunia, dai kai ya kosanang, so’ siombo-ombo ianan mai kuwai yo po kosusaan mai. Kuwai lobuw mokimusiwal so kai, om gumagau kai nu dai yo sono opiot koimaidan nu lobuw so si Kristus. ⁶ Nga Kinoringan-o su dadan posanang nu inawo nu lobuw ogon-ogon otopodan. Pinosanang Niyo inawo mai nu kinologa’an ni Titus. ⁷ Om okon ko iri ya kinologa’an niyo su nokoinsanang so kai, nga iri po tuturan niyo nu noinsosomodan muyu iyo. Inobaran kai niyo nu sobana ko oimpong kou so aku, om sobana ko mususun kou nu koraayan muyu, iri koogutan mai ri, om tumapan kou yo sono so aku. Ono yo su nokoruang nu koosanang ku no. ⁸ Pudi pona nokolunggui so kou tinangar ku so surat ku gulu ri, dai ya su mususun nu nokoponurat aku nu iri. Nga mususun aku ya sabat nu noilaan ku nu kopongolunggui so kou surat ku iiri, pudi pona sontagal-a koolunggui muyu ri. ⁹ Osudu’an aku yo sono, nga okon ko suat nu nokopongolunggui so kou, sondiang ko nosudu’an aku nu kolungguyan muyu oono nokopongowit so kou rumorogo kiat so pogokalan muyu oraai. Om iri yo kolungguyan muyu ri su pinakai nu Kinoringan pororogo so kou, om koompusan nu tinangar ku so kou so surat ku ri nga okon ko minongorugi so kou. ¹⁰ Ono yo, bang kolungguyan oono musuat so koinginan nu Kinoringan, om rumorogo sono lobuw oono om osopulan nu Kinoringan, dai muru’ pususunan kolungguyan oono. Nga bang olunggui suat so koraayan om okon ko musuat so koinginan nu Kinoringan, d’ado ya kosudaan nu kolungguyan oono om koowit nai’ so poomatoi orawu’ so Kinoringan musingkolaid. ¹¹ Orotio muyu komuro kowarong nu koompusan nu kolungguyan muyu musuat nu koinginan nu Kinoringan, soko kosiono tu su mogkari’-kari’ kou sono pointolang nu d’ado ya kosola’an muyu. Dai kou yo sono moingin nu koraayan, om lumaa’ kou insaadan nu Kinoringan, oimpong kou sono so aku, owasa kou mugogoma’on nu owarong, om moingin kou mongukum nu lobuw kikoraayan. Om ono yo kiawi’ su pinointolang muyu pongilaan nu d’ado kosola’an muyu. ¹² Indadi, insan soko iri yo nokosurat ku nu gulu ri nu pokosala’ so kou, nga okon ko suat so lobuw nokosala’, intawa so lobuw noukuman nu kosola’an niyo. Kinoponuratan ku yo po nu iri tayon ku ong oilaan muyu so tiningkuangon nu Kinoringan nu sobana ko momadul kou so kai. ¹³ Om iri yo kogoyaan muyu iya nu rinumorogo kou ri su nokoinsanang nu inawo mai. Om noruangan po koosanang nu inawo mai nu nosiou mai yo koosudu’ ni Titus. Tinuturanan kai niyo nu noinsonangan muyu inawo niyo. ¹⁴ Dai po nokoian si Titus nai so kou, inobaran ku iyo nu owarong kou. Om mongunsopot aku nu dai muyu ya aku pinoiyu’, so’ dai kai po insan mutangar nu dai obana nai so kou, om soko ono ya pudi pongondosan mai suat so kou so si Titus nga obana ya. ¹⁵ Kosiono osamod po bana iyo so kou, so’ oondoman niyo gama’ muyu mongowaid nu niongotuduk niyo so kou ri, tinorima’ muyu iyo nu oorumat, om lumaa’ kou dai mongowaid nu pontudukan niyo. ¹⁶ Indadi, sobana ko osudu’ aku so’ oilaan ku nu opongoorapan kou so onu-onu ya.

¹ Oo su kosusulodan ku, mongaabar kai so kou nu sobana ko owarong Kinoringan so puimpugan nu lobuw poimaid so wonuo nu Makadunia. ² Insan osuang-o noirosaan nosiro nu koogutan monginam so nosiro, osanang-a nosiro. Om insan sabat-a orata’ nosiro, nga obintaak-a nosiro so lobuw kikosimpitan. ³ - ⁴ Tongaron ku itu so’ aku yo su nokosiou nu nokoponaak-o nosiro ombo kuwai so nosiro, om labi kiat so kuwai nai so nosiro nga monaak-a nosiro. Om nosiro ya su minokilila’ so kai nu moingin monabang nu lobuw songapan nu Kinoringan so Yudia. ⁵ Om iri yo po nitaak nosiro nga kaalib po ko’ koinginan mai. Togna po, nikomouli’ nosiro so Kinoringan kowiawan nosiro momaal nu onu-onu nisuu’ Niyo so nosiro. Noopod ono, nikomouli’ ya nosiro so kai kowiawan nosiro momaal nu onu-onu nisuu’ mai so nosiro musuat nu koinginan nu Kinoringan. ⁶ Ono yo ko’ sinuu’ mai si Titus poian nai so kou posundur nu gogoma’on muyu owarong-o, so’ iyo yo su togna minongobiat so kou poponaak nu siin. ⁷ Oilaan ku nu oilo kou sobana so onu-onu ya, ono yo opiot kou poimaid nu abar nu Kinoringan suat so si Yisus Kristus, moilo kou paabar nu ono, owarong pongoorotian muyu nu ono, sobana ko moingin kou mutotabang, om nopointolang kou nu monamod kou sobana so kai. Pagka kaalib kou nu lobuw wokon so kiawi’ oono, moingin aku nu kaalib kou po suat so poonabang muyu nu lobuw poimaid so Yudia. ⁸ Nga tongaron ku yo po iitu okon-a ko monuu’ so kou, sondiang ko pokoilo aku ya nu kotigi’-o nu lobuw nu Makadunia monabang nu lobuw wokon, om kiat nu ono umarap aku nu minsuw kou nu gogoma’on nosiro no, su’ oilaan nu bana-bana ya nu osamod kou nu lobuw. ⁹ Noilaan muyu yo nu maayo sobana koworongan ni Tuhan Yisus Kristus so kou. Pudi pona nosongapan Niyo onu-onu ya so surga, nga sinumiliw Iyo nu lobuw d’ado onu-onu songapan, tayon Niyo ong kotorima’ kou nu kiawi’ koworongan so surga. ¹⁰ Nga dogo yo po so pomikiran, pagka notimpuunan muyu yo mongimpug nu siin nu toun nokotalib-i, om olila’ kou posundur nu ono, indadi owarong po ong tingompusan muyu ono nu kosiono tu. ¹¹ Indadi, tingompusi muyu yo ono! Subai okoog kou mongoopod nu ono, soko kookoog muyu nu tumimpuun kou nai’ mongiro-kiro nu ono. ¹² Bang bana-bana nu kikoinginan kou monaak, onu yo po nitaak muyu no koinsanang-a nu Kinoringan. Ono yo ponaak kou yo ontob odapat muyu potaak. Dai ya mokitaak Kinoringan nu onu-onu ya d’ado nai so kou. ¹³ - ¹⁴ Okon ko koinginan ku nu oogutan kou sono so’ monabang kou nu lobuw wokon kikoogutan, nga koinginan ku yo po, pagka doyaan kou nu ono sono tu, opatut ong monabang kou nu lobuw kikosimpitan nu ono sono tu. Bang soko ono waalon muyu, tobangon kou ya sono nosiro ong kou yo su kikosimpitan ong wagu. Indadi, koputotabang kou sono. ¹⁵ Soko ono yo totongaron nu Kinoringan gulu ri nokosurat so Buuk Niyo nu, “Lobuw osuang pinumpung, d’ado ya laba’, om lobuw sabat-o pinumpung, dai ya osimpit,” koo ri. ¹⁶ Sobana ko mongunsopot kai so Kinoringan so’ pinowasa niyo si Titus soko koowasa mai monabang so kou mongimpug nu siin. ¹⁷ Okon ko ontob-a nu moingin si Titus mongowaid nu ponuu’an mai so iyo nu poianon nai so kou, nga iyo ya su otigi’ monabang, om iyo ya kondiri su mokiian nai so kou. ¹⁸ Om powaidon mai po so iyo ido koyuwan sulod toko sobana ko orumaton nu lobuw poimaid so puimpugan siombo-ombo ya, so’ polongkop iyo potuturan nu Abar Owarong kiat so Kinoringan. ¹⁹ Om okon ko ono ya, nga pinili’ yo iyo nu puimpugan nu lobuw poimaid tuui maid so kai paapit nu siin oono so ongo lobuw omiskin. Niapit mai ono, su’ orumaton Tuhan om oilaan nu lobuw nu sobana ko moingin kai monabang. ²⁰ Moingin kai ong kiuna’ kai paapit nu siin oono su’ dai koputangar lobuw nu kai ya kondiri su momakai nu ono. ²¹ Okon ko so tiningkuangon-a nu Tuhan moingin kai momaal nu onu ya obana, nga so tiningkuangon po nu lobuw. ²² Ono yo ko’ monuu’ kai po ido koyuwan monguna’ so no Titus. Iyo yo po nga obulit mai yo kinaman om oilaan mai nu otigi’ sobana iyo monabang, om makin po otigi’ iyo nu kosiono tu so’ aarap iyo nu tobangon muyu ya iyo. ²³ Si Titus-o po nga una’ ku mugogoma’on monabang so kou. Om ono yo po duo koyuwan pinotundan so iyo no sinuu’ nu puimpugan nu lobuw poimaid tuui, om kiat so gogoma’on nosiro oono, orumaton sono si Kristus. ²⁴ Ono yo ko’, pointolango muyu yo nu sobana ko osamod kou so nosiro, su’ oilaan nu kiawi’ puimpugan minonuu’ so nosiro no nu obana ya totongaron mai suat so kou nu obintabang kou.

¹ Sobana yo dai muru’ monurat aku po so kou nu gama’ mupatut monabang nu lobuw poimaid so Yudia, ² so’ oilaan ku nu sobana ko mokipoponabang kou. Inobaran ku yo lobuw poimaid so Makadunia, nu dadan kou mokipoponabang. Inobaran ku ya nosiro nu kiat po nu toun nokotalib-i, nokotimpuun kou yo mongimpug nu siin ponabang nu lobuw. Norongou-o po nosiro ono, otigi’ po sono kosuangan so nosiro monabang. ³ Indadi, kosiono suu’on ku si Titus om duo sulod toko oono mian nai so kou, su’ osodia’ muyu laid siin iri niabar ku ri, om onu yo po niondos-ondos mai suat so kou, okon ko ontob-a nu totongaron. Subai kosodia’ kou yo monabang, so’ nokoputangar aku yo nu nokosodia’ kou yo nu ono. ⁴ Indadi, bang kologa’ aku om ongo lobuw poimaid kiat so Makadunia, dai su moingin ong osunsungan kou nosiro nu dai po nokopongimpug nu siin nitabang oono, su’ dai toko oiyu’an, so’ ono yo su orap-orapon so inawo mai suat so kou, om kou nga dai oiyu’an. ⁵ Pagka soko ono, popoguluon ku ya nosiro mian nai monabang so kou mongimpug nu siin, iri nijanji muyu nu nitaak-i, om oilaan nosiro nu olila’ kou ya monaak, okon ko logos-logoson-a. ⁶ Ondomo muyu yo salig-salig iitu nu, “Bang owako sampug nisasad, owako ya pinumpung-o, nga bang osuang sampug nisasad, osuang-a pinumpung-o,” koo ri. ⁷ Ido soido nu lobuw subai momikir ong onu mupatut nitaak niyo so lobuw wokon. Adang-o monaak ong mususun-a intawa sosog-sosogan-a, so’ iri yo po lobuw monaak maid nu osanang inawo, somodan nu Kinoringan. ⁸ Koponaak Kinoringan so toko kaalib po ko’ onu yo po oogot so toko, su’ dadan kikosukupan om kuwai po laba’ nu ono ponabang toko nu lobuw wokon. ⁹ Nokosurat-o so Buuk nu Kinoringan nu, “Toyad-toyadon niyo orata’ niyo no so lobuw omiskin, om dadan momaal nu owarong,” koo ri. ¹⁰ Kinoringan-o su monaak nu sampug so moomutanom om ookanon toko, soko ono ya monaak Iyo so kou nu onu yo po, su’ obintaak kou so lobuw omiskin. ¹¹ Taakan toko Niyo nu onu-onu ya, su’ koponabang toko dadan nu lobuw kikosimpitan. Indadi, osuang sono lobuw mongunsopot so Kinoringan nu siin nitaak muyu tomod so lobuw so Yudia, nipoowit muyu so kai no. ¹² So’ onu yo po nitaak muyu tomod okon ko ontob-a nu koponabang nu kosimpitan nu lobuw songapan nu Kinoringan, nga tomod sobana yo kopontuduk nu lobuw su’ dadan mongunsopot so Kinoringan. ¹³ Koompusan nu koowarong muyu no, osuang sono lobuw poimaid so Yudia mongorayou nu Kinoringan, so’ noilaan nosiro nu poimaid kou nu Abar Owarong suat so si Kristus om waalon muyu ya niongosuu’ Niyo. Om mongorayou po nosiro nu Kinoringan nu koobintaak muyu so nosiro om so lobuw wokon. ¹⁴ Kiat nu ono, mogdu’a sono nosiro suat so kou maid nu osamod, so’ oondoman nosiro nu sobana ko osamod Kinoringan so kou. ¹⁵ Oo su kosusulodan ku, otoop ong mongunsopot toko kiawi’ so Kinoringan, so’ nitaak-o Niyo anak Niyo no nu owarong sobana so toko om dai kotarang ong ontob-a nu totongaron.

¹ Kuwai mutangar nu aku yo po osolimod mutangar ong so tiningkuangon muyu, nga bang so surat ogaap aku kolaai. Nga maid nu koolimomod ni Kristus, mindamo aku kosiono so kou nu, ² poworongo muyu yo kogoyaan muyu no, su’ dai muru’ ogaap poomutangar ku so kou ong kologa’ aku. Bana ya nu ogaap aku mutangar so moomontuduk nu dai obana, iri monokod nu muinong kogoyaan ku no nu kogoyaan nu lobuw mongowaid nu koinginan so wonuo tu. ³ Kai yo po lobuw-a, nga nidaawa mai so lobuw montuduk nu owudut oono, okon ko kiat so pomikiran nu lobuw. ⁴ Nidaawa mai oono okon ko soko sindata pokayon nu lobuw mutuda’, nga obasag po ono so’ kiat so Kinoringan. Om ono yo su pongodoog mai nu pudodoowaan nu lobuw, iri monokod nu kopongingol nosiro nu lobuw om dai yo sono poimaid nu kodau obana kiat so Kinoringan. ⁵ Nidaawa mai oono pongodoog nu nisiwal nu lobuw musingkaayo-ayo, iri dai poimaid nu pontudukan suat so Kinoringan. Om doogon mai pomikiran nosiro su’ kopomikir nosiro nu onu yo po obana om mongimaid sono nosiro so si Kristus. ⁶ Bang oilaan mai kiat so gogoma’on muyu nu sobana ko ototog kou so si Kristus, insaadan mai sono isai yo po dai ototog mongimaid nu tinongaran nu Kinoringan. ⁷ Pikiro muyu yo onu ya obana. Bang kuwai so kou monokod nu otatap poimaid nu songapan iyo ni Kristus, subai monokod-a nu kai nga songapan-a ni Kristus. ⁸ Dai aku ya moiyu’an pudi osokakan aku mongondos nu kopogboya’an nitaak-o nu Tuhan so kai, so’ kopogboya’an mai oono okon ko posurut nu koimaidan muyu, sondiang ko popiot. ⁹ Om dai su moingin ong tokodon muyu nu pongindolaa’ ku so kou pinusurat ku iiri. ¹⁰ Kuwai mutangar nu, “Ogaap om osokakan totongaron ni Paulus so surat niyo, nga bang kokoyuwan nai’ iyo so toko, osolimod iyo om d’ado orati totongaron niyo!” koo. ¹¹ Lobuw mutangar soko ono, orotion-o niyo nu muinong-a totongaron om kogoyaan nu kokoyuwan kai nai so kou om so surat mai. ¹² Sobana ko dai musuat ong popuinong-inongon mai kogoyaan mai om kogoyaan nu lobuw musingkaaku-aku oono. Om dai musuat ong popuinong kai so nosiro ong isai su kaalib. Olowong sobana nosiro, so’ nosiro ya kondiri monokod ong onu owarong om onu osala’ nu kogoyaan nosiro. ¹³ Suat so kai, dai osokakan poongondos mai. Onu ko po mongondos kai ombo ontob owaal mai musuat nu nisuu’ nu Kinoringan, om ombo yo po ponuu’an nu Kinoringan so kai montuduk, nai kai yo mian. Kou nga nokaasuw po so tontong pontudukan mai. ¹⁴ Dai kai ya nokorarad so tontong wokon iya nu inianan mai nai so kou porongou nu Abar Owarong suat so si Kristus, om kai yo su nokopogulu lumoga’ nai so kou potuturan nu Abar Owarong oono. ¹⁵ Dai kai ya mongondos nu gogoma’on nu lobuw wokon so tontong okon ko pinonuu’an so kai nu Kinoringan. Nga pagka sinuu’ kai mian nai so kou, moingin kai ong rumuang koimaidan muyu, su’ kosundur kai sono montuduk nai so kou, ono tontong notantu yo nu Kinoringan so kai. ¹⁶ Bang soko ono, koponuturan kai sono nu Abar Owarong so tontong wokon om dai kai kopongondos nu gogoma’on nu lobuw so tontong dai nologa’ mai. ¹⁷ Nokosurat-o tangar nu Kinoringan so Buuk Niyo nu, “Isai moingin mongondos, mongondos-o nu onu yo po winaal nu TUHAN,” koo, ¹⁸ so’ dai moingin Kinoringan ong musingondos toko nu gogoma’on toko. Ono yo su koinginan Niyo ong royowon Iyo so gogoma’on toko.

¹ Pagka kuwai pokosala’ so aku nu gogoma’on ku, lilai muyu yo aku mutangar pudi soko olowong sabat aku musingkaayo-ayo. ² Umogutan aku so kou soko Kinoringan su umogutan. Soko roraa dai po nokosala’, nipopogong nu amo niyo nu ido yo kusoi, moingin aku nu sobana ko otoroido inawo muyu maid so Tuhan Yisus Kristus. ³ Nga gumagau aku nu sumondiang-a sono inawo muyu, oboyayat nu lobuw montuduk nu owudut om dai yo sono otoroido inawo muyu maid so si Kristus, soko si Awa nu gulu ri su nointotayag nu koo’ilo nu lopung, ono yo Wowaidon nu Moinat. ⁴ Gumagau aku so kou so’ osiou ku nu osikap kou maid-waid nu isai yo po mian nai so kou porongou nu pontudukan suat so si Yisus, pudi pona kosondiang nu pontudukan mai. Poimaid kou nu pontudukan nosiro suat so Atod nu Kinoringan pudi pona kosondiang nu pontudukan mai. Om poimaid kou nu onu ya niabar nosiro pudi pona kosondiang nu Abar Owarong nituduk mai so kou ri. ⁵ So pomikiran ku, d’ado ya kinoboba’an ku so lobuw montuduk nu owudut nai so kou, ono tokodon muyu nu “pinongoorapan d’ado kaalib” oono. ⁶ Insan dai su moilo mutangar, nga bang pongoilaan suat so Tuhan, aku yo su oilo. Om nokotarang mai yo ono so pontudukan mai gulu ri so kou. ⁷ Iri pinonuturanan ku nai so kou nu Abar Owarong kiat so Kinoringan, dai ya su minokibolanja so kou pudi sabat-a, om kalu nu ono yo su koponokodan muyu nu d’ado kosudaan nu pontudukan mai oono. Nga dai ya su minokibolanja so kou, so’ moingin aku musimbaba’ om mongorumat so kou, om pikiran ku nu dai ya osala’ gogoma’on ku oono. ⁸ Iri pinontudukan ku so kou ri, binolonjaan aku ya nu puimpugan nu lobuw poimaid so ongo bandar wokon, om so pikiran ku minongorugi aku so nosiro su’ koponabang aku so kou. ⁹ Insan kikosimpitan aku ya nu laid ku po nai so kou ri, dai ya su insan mokitaak nu onu-onu ya so kou, so’ bang osimpitan aku, iri ya kosusulodan toko kiat so Makadunia ri su monaak so aku nu onu-onu ya. Kiat-a nu gulu, om sombiya-biya dai aku ya mongaagut so kou. ¹⁰ Insan dai ya su mokibolanja so kou, kikosukupan aku ya, nga musingkaayo-ayo aku gaam nu soko ono tangar ku no, nga dai aku ya mintoron polongkop nu totongaron ku iitu nai so Akaya, so’ obana ya ono, nu soko tangar ni Kristus. ¹¹ Tokodon muyu sono gaam nu bang mutangar aku soko ono, dai aku osamod so kou. Nga sobana ko osamod aku ya so kou, om oilaan-a ono nu Kinoringan. ¹² Otatap-a tangar ku nu dai mokibolanja so kou sombiya-biya ya, su’ d’ado pounayan nu pinongoorapan owudut oono musingkaayo-ayo om mutangar nu muinong-a gogoma’on nosiro nu gogoma’on mai no. ¹³ Ongo lobuw-o po oono okon ko pinongoorapan ni Kristus, nga pinongoorapan owudut. Ono yo su pongaakal nosiro, gogoma’on nosiro no, om minsuw nosiro nu pinongoorapan ni Kristus. ¹⁴ Om d’ado ya nai’ koiranan toko nu kopomaal nosiro nu soko ono, so’ insan ono ya Wowaidon nu Moinat-o moilo ya minsuw nu susuu’on nu Kinoringan kiat so surga nu sobana ko onawau. ¹⁵ Indadi, d’ado ya koiranan toko nu koinsuw ongo uripon nu Wowaidon nu Moinat nu uripon-a bana nu Kinoringan. Nga koompusan nosiro ukumon nu Kinoringan ong wagu musuat nu gogoma’on nosiro oraai oono. ¹⁶ Insan aku po mutangar nu, adang kou yo pokolowong so aku nu totongaron ku so kou no. Nga bang tokodon muyu ya nu olowong aku, pongkinongou kou po so aku, su’ kuwai po sabat pounayan ku mongondos, soko lobuw lulumawan so aku no. ¹⁷ Itu yo po tongaron ku so sumundur iitu okon ko nisuu’ nu Tuhan, nga tongaron ku yo po oono musingondos, soko bana totongaron nu lobuw olowong. ¹⁸ Nga pagka osuang lobuw mongondos suat so gogoma’on nosiro so wonuo tu, aku nga mongondos-a. ¹⁹ Om pagka monokod kou nu sobana ko oilo kou, ono yo ko’ kotaan kou nu totongaron nu lobuw olowong. ²⁰ Musimaid kou uriponon nosiro, okalan, intawa solodan nu gonggamon, intawa poboba’on intawa tomparon. ²¹ Kooku’ sobana nosiro, nga dai ong kai kooku’, om moiyu’an aku mutangar nu sobana ko dai kai kosoromo momaal nu soko ono. Nga pudi pona olowong ong mongondos aku, mongondos aku ya so’ mongondos-a pudi lobuw montuduk nu owudut-o. ²² Mutangar nosiro nu nosiro yo po lobuw pinili’ nu Kinoringan so’ bansa nosiro Yaudi, solusuk nosiro nu lobuw Israil, om mongkupu ni Abraham. Aku nga solusuk-a nu lobuw Israil, om mongkupu ya ni Abraham. ²³ Om bang mutangar nosiro nu, “Kai yo po nga moomugogoma’on suat so si Kristus,” koo, makin po so aku nga moomugogoma’on-a suat so si Kristus. Soko bana totongaron nu oulou tongaron ku oono, nga aku yo su pinongoorapan ni Yisus, nu owarong po ko’ nosiro. Orogon sobana onu yo po nisuu’ Niyo so aku momaal. Dadan aku jiilon, nga dai ya ong nosiro. Lubakon aku nu alod-alod nu Kinoringan kaalib po nu poongolubak so nosiro. Osuang po noirosaan ku nu kosonsora’an ko’ nosiro sampai moipopatoi aku yo. ²⁴ Inglimo aku yo linapos nu lobuw Yaudi nu soro tolu nopulu om siwoi. ²⁵ Intolu aku linapos nu lobuw Ruum, insan aku pinilai nu watu, intolu aku kowaid notogob so raat, om insan aku sondunat om songgawi mantung-lantung so raat. ²⁶ Om laid ku so poponowan, dadan aku kolalag nu koogutan soko loni’, om kosamung nu moonolod. Sinonsara’ aku nu inong ku lobuw Yaudi om okon ko Yaudi. Dadan aku kolalag nu koogutan so bandar, so kampung om so raat. Om inogutan aku ya nu lobuw musingkopoimaid-poimaid. ²⁷ Sobana ko moginoontob aku mugogoma’on, obulit dai koturuw, witilon, lugangon om sogiton so’ d’ado pokakas om d’ado kotontuan nu intoronan. ²⁸ Om okon ko ono ya, nga runat-runat umogutan aku nu puimpugan nu lobuw poimaid so siombo-ombo ya. ²⁹ Bang kuwai lumunggui, kowaid aku ya lumunggui. Bang kuwai mongoboyayat nu wokon momaal nu koraayan, lumunggui aku ya. ³⁰ Dai su moingin mongondos, nga bang ologos-o, mongondos aku ya, onu ko po suat so kosonsora’an nololagan ku, so’ aku kondiri dai kopomaal nu onu-onu ya. ³¹ - ³³ Laid ku po dii so bandar Damsik, minonuu’ iri gobonor pinili’ nu Raja Aritas nu soujar niyo ri mongipat nu rinding nu bandar oono su’ popongaakom so aku. Nga, owarong po su kuwai raga maayo pinouluwan so aku mulaiw kiat so bandar iiri niwaid so ido uang nu rinding nu bandar-i. Iri ya ko’ dai su nopatoi nu gobonor-i. Muda-mudaan ong royowon Kinoringan, Amo ni Tuhan Yisus Kristus. Oilaan-a Niyo nu okon-a ko momudut aku.

¹ D’ado ya nai’ kosudaan nu musingondos-o, nga opatut aku ya monuturan so kou nu nosorou om niintolang nu Tuhan so aku ri. ² Otondu’an ku ido koyuwan nopoimaid so si Kristus, nu milok po su soko sinimbit-a kinakat so tontong opangkat sobana so surga, nu opulu om opat toun nokotalib-i. (Nga dai ku oilaan bana nu koyuwan ka nu lobuw iiri su kinakat ko’ niposiou-a tomod nu Kinoringan. Kinoringan-o su koilo nu iri.) ³ Ono yo su oilaan ku inowit lobuw iiri so Wonuo Owagu. (Mutangar aku po nu dai ku oilaan nu bana-bana ya ka nu inowit intawa nosorou-sorou ku ya iri. Kinoringan-a su koilo.) ⁴ Nokologa’ yo po iyo dii, nokorongou sono iyo nu ongo wowarong nu dai otangar ong lobuw-a, om dai nilila’ potangar ong lobuw-a. ⁵ Om aku yo, si Paulus su kuanon ku nu nokosiou nu niposiou oono. Om opatut nu mongondos aku nu ono, nga dai ya su musingondos nu ono. Ono-ono ya su pongondosan ku pointolang nu kookugui ku no, ono yo kosonsora’an nololagan ku no. ⁶ Nga insan mongondos aku ya nu onu yo po niposiou so aku oono, okon-a ko olowong aku so’ obana ya tongaron ku no. Nga dai ya su mongondos, su’ dai aku orumaton nu lobuw kaalib po ko’ gogoma’on ku nosiou nosiro, om pontudukan ku norongou nosiro no. ⁷ Nga pinosakit koyuwan ku tu nu Kinoringan su’ dai aku musingkaayo-ayo suat so nosorou-sorou ku so surga iiri. Osakit oono soko bana ruwi nokotobok so koyuwan ku tu. Om osakit ku oono yo su pinononsara’ nu Wowaidon nu Moinat so aku su’ dai aku musingkaayo-ayo. ⁸ Intolu aku yo minogdu’a so Tuhan tayon ong opali’ osakit oono. ⁹ Nga, sinumambut nai’ Iyo nu, “Monabang aku so ikau su’ kotaan ko, om muuma’ ko yo nu ono so’ bang dai ko kopomaal nu onu-onu ya, kointolang sono nu obasag po kuasa Ku suat so ikau,” koo. Ono yo ko’, moingin aku po mongondos nu dai aku kopomaal kondiri nu onu-onu ya, su’ pobosagon aku sono nu kuasa ni Kristus mongingolig so aku. ¹⁰ Indadi, ono yo ko’ sumudu’an aku nu dai aku kopomaal nu onu-onu ya, om sindoraayon nu lobuw, om osuang kosusaan om koogutan ku maid so si Kristus. So’ oilaan ku nu bang dai su kopomaal nu onu-onu ya, iya yo oono pobosagon aku nu Kinoringan. ¹¹ Suat so aku, nologos muyu ya aku musingondos, om soko olowong aku sono. Bana ya nu opatut ong royowon muyu aku, so’ pudi pona tokodon nu pinongoorapan owudut nu ado kosudaan ong aku, nga opatut nu owarong-a totongaron muyu suat so aku so’ owarong po gogoma’on ku ko’ lobuw paawon muyu nu “pinongoorapan” orumaton muyu no. ¹² Laid ku po nai so kou ri, nopointolang Kinoringan nu aku yo su bana-bana nu pinongoorapan ni Kristus, kiat so osuang koiran-iran nowaal ku, om gama’ ku tumaan pudi osuang kosonsora’an ku. Ono yo ponondu’an nu bana-bana ya nu pinongoorapan aku ni Kristus. ¹³ Muinong-a poonabang ku so kou om poonabang ku so lobuw poimaid so tontong wokon. Nga tokodon muyu gaam nu d’ado kosudaan nu ponobangan ku so kou so’ dai aku mokitaak nu siin so kou. Bang bana nu dai musuat gama’ ku oono so kou, mokimaap aku ya. ¹⁴ Om sobana yo kointolu ku yo itu mutimos mongondaa so kou. Om soko gulu ri ya nu dai aku ya mokitaak nu siin so kou, so’ kou yo su diumon ku, okon-a ko siin muyu no. Aku yo su pinokaamo muyu so’ poimaid kou so si Yisus Kristus. Om dai otoop ong amo su mokitaak so inonakan niyo oworos-o po. Ono yo su otoop ong inonakan oworos-o po su mokitaak so amo. ¹⁵ Osanang bana inawo ku ong koponaak aku nu onu yo po koponabang so kou, nokuro ong matoi aku. Nga pudi pona osamod aku so kou, soko dai kou ya osamod so aku. ¹⁶ Oilaan muyu ya nu dai ya su moomokitaak so kou. Nga kuwai lobuw mutangar nu, momudut om mongaakal aku so kou suat so siin impugon muyu nipoowit so aku no. ¹⁷ Bang soko ono ponokodan muyu, tuturani muyu ong onu koo poongoligot mai so kou. Iri gaam su poongoligot ku nu siin kiat nai so kou, iri pinonuu’an ku nu kouna’an ku mian nai so kou ri. ¹⁸ Iya nu pinonuu’an ku so si Titus mian nai so kou, sagai kuwai ya lobuw wokon inong toko poimaid pinoponundan ku so iyo. Inokalan kou ka nosiro? Nga dai mupatut nu inokalan kou nosiro so’ kai yo po si Titus muinong tomod om gama’ mai, om obana ya kiawi’. ¹⁹ Monokod kou gaam nu laid iiri nu musintapan kai so tiningkuangon muyu, nga okon-a ko soko ono tomod ku mutangar. Kinoringan-o su koilo nu, onu ya tongaron ku so kou no musuat-a so koinginan Niyo, so’ kopuido kai so si Kristus. Om onu yo po goma’on mai nga popiot nu koimaidan muyu. ²⁰ Gumagau aku nu bang kologa’ aku nai so kou, osunsungan ku nu dai musuat so koinginan ku kogoyaan muyu no, so’ bang soko ono, tantu ungotan ku kou, om dai sono musuat kogoyaan ku no so koinginan muyu. Ono yo, lumaa’ aku nu kuwai po so kou mualod, mokimurindi, obingungot, kondiri ya su poduli’on, om kalu ong kuwai po muroragam om musisimbaal, musingkaayo-ayo om mongogorusou. ²¹ Om umogutan aku po nu bang kologa’ aku nai so kou, moiyu’an aku sono so tiningkuangon nu Kinoringan, om olungguyan aku monsiou nu lobuw nokopomaal nu koraayan nu gulu ri, nga dai rinumorogo momaal nu kososaim, ono yo gumilat om monongkowoinoyan.

¹ Itu yo su kointolu ku lumoga’ mongondaa so kou. Bang kuwai monapud nu wokon, waidon-o tangar nokosurat so Buuk nu Kinoringan nu, “Bang ido koyuwan kiponopudan so inong niyo, subai duo intawa tolu koyuwan nokosiou-o kondiri nu kosola’an niyo om obana nai’ ponopudan oono,” koo ri. ² Iri kinologa’an ku koinduo nai so kou ri, oraai kogoyaan muyu om minutangar aku nu, “Bang dai kou mingkoyod momaal nu kogoyaan oraai oono, insaadan ku kou ong kopululi’ aku,” k’aku. Om kosiono tongaron ku po so kou nu orawu’ aku po so kou nu, isai yo po kikogoyaan oraai, tantu insaadan ku ong kologa’ aku. ³ Iya oono, oilaan muyu nai’ nu si Kristus-o su minonuu’ so aku mutangar soko ono. Bang kuwai waalon ni Kristus suat so kou, dai pointolang Iyo nu okugui nga pointolang-o Iyo nu kuasa maayo Niyo no. ⁴ Pudi pona soko okugui si Yisus iya nu kinosoliban so Iyo ri, noluli’an-a Iyo nu kuasa nu Kinoringan. Soko ono ya pudi kai. Pagka osuang koogutan mai nu ono sono tu, soko okugui kai, nga maid nu kuasa nu Kinoringan monabang so kai, kikowiawan wagu kai sono, om koponabang kai so kou. ⁵ Udioo muyu yo inawo muyu no su’ oilaan muyu nu bana-bana ya ka nu poimaid kou so si Kristus ko’ dai. Tantu oilaan muyu ya ong mido-ido Iyo so kou, nga bang dai muyu oilaan nu mido-ido Iyo so kou, okon-a ko obana koimaidan muyu no. ⁶ Om ido po, moingin aku sobana ong oilaan muyu nu kai yo po bana-bana ya nu pinongoorapan ni Kristus. ⁷ Mogdu’a kai so Kinoringan suat so kou, su’ d’ado yo sono so kou momaal nu kosola’an. Tomod mai yo po mogdu’a okon ko tayon ong oilaan sono nu lobuw nu mongowaid kou ya nu pontudukan mai so kou. Dai ya oogot pudi poimaid kou nu kai yo su pinongoorapan bana ni Kristus, nga ono yo su oogot musuat kogoyaan muyu so lobuw poimaid so si Kristus. ⁸ Dai kai kopomaal nu onu-onu ya lumawan nu onu yo po obana, sondiang ko mongowaid kai nu obana. ⁹ Osanang kai ong dai kou otapud nu lobuw nu oraai kogoyaan, pudi pona soko d’ado kuasa mai. Om mogdu’a kai su’ sumundur po kogoyaan muyu owarong oono. ¹⁰ Om ono yo su kinoponuratan ku nu itu nu dai aku po kologa’ nai so kou, nu pagka maid kou ya nu pontudukan ku so surat iitu, dai muru’ aku sono monginsaad so kou maid nu kopogboya’an kiat so Tuhan. Kinoponaakan-o po nu Tuhan so aku nu kopogboya’an oono nga popiot nu koimaidan muyu, okon ko mongoraag. ¹¹ Oo su kosulodan ku, itu yo su pongoompusan nu tongaron ku so kou. Sumudu’an kou yo. Poworongo muyu yo kogoyaan muyu no. Waalo muyu yo onu yo po nisuu’ ku so kou. Puido kou yo nu koinowaan om mususulut-o. Bang waalon muyu ono, maid-waid Kinoringan so kou, om Iyo yo su impuunon nu koworongan om kopusulutan. ¹² Pusosamod kou yo, pongilaan nu mususulut kou songinong koimaidan. ¹³ Kiawi’ lobuw poimaid so Kinoringan tuui pokodau so kou. ¹⁴ Muda-mudaan ong maid-waid-a koworongan ni Tuhan Yisus Kristus so kou. Om muda-mudaan ong niintolang-a nu Kinoringan so kou nu sobana ko osamod Iyo so kou. Om muda-mudaan ong maid-waid-a Atod nu Kinoringan so kou kiawi’.