1 Kurintus

1

1 Surat iitu kiat so aku, si Paulus, iri pinili’ nu Kinoringan sumiliw nu pinongoorapan ni Yisus Kristus, musuat nu koinginan Niyo, om kiat so sulod toko si Sustinis. 2 Surat iitu niloga’ ku nai so kou, puimpugan so bandar Kurintus. Sinongapan kou yo nu Kinoringan so’ nokoido kou yo dii si Yisus Kristus. Om soko ono ya kiawi’ lobuw so siombo-ombo ya, iri mongusaa’ so si Yisus Kristus, Tuhan nosiro om Tuhan toko no ya. 3 Mindamo aku so Kinoringan, Amo toko om si Tuhan Yisus Kristus su’ d’ado ya pupus mongoborakat om posanang nu inawo muyu. 4 Dadan aku mongunsopot so Kinoringan suat so kou, so’ pagka nokoido kou yo so si Kristus, osuang sobana koworongan winaal Niyo so kou. 5 Pagka nosongapan kou ni Kristus, osuang borakat nitaak so kou nu Kinoringan, ono yo koorati kou sobana nu kodau kiat so Kinoringan om moilo kou sono potuduk nu ono. 6 Om nokosondot-o so inawo muyu no abar nituturan mai so kou suat so si Kristus, 7 sampai dai kou okobusan nu onu-onu ya nitaak nu Atod nu Kinoringan so lobuw poimaid, nu laid muyu mongimat nu kologa’an koimbagu ni Kristus. 8 Si Kristus-o su potatap nu koimaidan muyu musingkologa’ nu pongoowi’an nu wonuo tu, su’ bang lumoga’ Iyo koimbagu mongobisara’ nu wonuo tu, dai kou yo sono otapud. 9 Kinoringan-o su sobana ko opongoorapan. Iyo yo su minomaau so kou popuido so Anak Niyo si Yisus Kristus, Tuhan toko. 10 - 12 Oo su kosusulodan ku, pinokoilo aku nu suku-sakat ni Klui nu musosagka’ kou, ono yo kuwai so kou mutangar nu, “Aku maid so si Paulus,” kuwai ya mutangar nu, “Aku maid so si Apulus,” wokon po mutangar nu, “Aku maid so si Pitrus,” nga wokon po mutangar nu, “Aku maid so si Kristus,” koo. Pagka sinuu’ aku nu Tuhan toko si Yisus Kristus, mindamo aku so kou nu putotaayun kou yo. Adang kou yo mupipinig. Puimpug kou yo om muido yo nu pomikiran om koinowaan. 13 Dai ya nobaagi’-baagi’ si Kristus. Okon-a ko aku, si Paulus su nokosalib polabus so kou kiat so koraayan muyu. Om okon-a ko diniu’ kou om ourug sono nu mompomaid ku. 14 Munsopot aku so’ dai aku ya nokopongodiu’ ido pona so kou, sondiang ko si Krispus om si Gayus. 15 Indadi, adang kou yo mutangar nu minongodiu’ aku so kou su’ siliwon ku kolaai nu mompomaid ku. 16 (Ono po pala, si Stipanus om anak sawo niyo, aku su minongodiu’. Nga sondiang ko nosiro, oondoman ku d’ado yo wokon diniu’ ku.) 17 Okon-a ko mongodiu’ su ponuu’an ni Kristus so aku, sondiang ko potuturan nu Abar Owarong kiat so Kinoringan. Om iya nu potuturan aku nu ono, okon-a ko maid nu koo’ilo nu lobuw poomutangar ku, su’ oorotian nu lobuw, om dai okomaai-maayan sono kinopotoyan ni Kristus so salib. 18 Iri yo po pontudukan suat so kinopotoyan ni Kristus so salib-i nga pokolowongon nu lobuw sundur so kopotoyan. Nga toko yo po, iri kaalap nu kowiawan musingkolaid kiat so Kinoringan, oilaan toko nu pontudukan oono yo su pointolang nu kuasa nu Kinoringan. 19 Nokosurat-o tinangar nu Kinoringan so Buuk Niyo nu, “Raagon Ku koo’ilo nu lobuw kikoilaan, om idu’on Ku pongoorotian nosiro,” koo ri. 20 Indadi, onu kosudaan nu lobuw kikoilaan? Onu po sono kosudaan nu moomontuduk nu Ukum? Om onu po sono kosudaan nu lobuw kipongoorotian so wonuo tu? So’ niintolang-o nu Kinoringan nu, kiawi’ koilaan so wonuo tu musiliw nu kolowongan. 21 Kinomuro koilo nu lobuw, dai ya iyo kotondu’ nu Kinoringan ong ontob-a nu koilaan niyo kondiri, ala’ nai’ pagka oilo Kinoringan, osanang inawo Niyo monapul nu lobuw poimaid so Iyo maid so Abar Owarong nituturan mai, iri tokodon nu lobuw nu tuturan olowong. 22 Lobuw Yaudi sumosog mokisisiou nu koiran-iran ponondu’an nosiro, om lobuw Yunani mongoogot nu koilaan so wonuo tu. 23 Nga toko yo po potuturan nu, minatoi si Kristus so salib. Pontudukan oono koinsosona nu lobuw Yaudi, om pokolowongon nu lobuw okon ko Yaudi. 24 Nga suat so lobuw pinaau-o nu Kinoringan, lobuw ka nu Yaudi ko’ okon ko Yaudi, koorati nu pontudukan-o po suat so kinosoliban ni Kristus su pointolang nu kuasa om koo’ilo nu Kinoringan. 25 So’ pudi pona momikir lobuw nu olowong gama’ nu Kinoringan, nga kaalib po koo’ilo Niyo nu koo’ilo nu lobuw. Om iri yo po tokodon nu lobuw nu kokugui nu Kinoringan, nga obasag po Iyo ko’ lobuw. 26 Oo su kosusulodan ku, ondomo muyu yo kogoyaan muyu iya nu pinomili’an nu Kinoringan so kou ri. Owako so kou oilo, kikuasa, intawa kipangkat so ponokodan nu lobuw, 27 so’ tinomod-a nu Kinoringan momili’ nu lobuw olowong so ponokodan nu lobuw, su’ mongoiyu’ nu lobuw oilo. Om pinili’ ya Niyo onu yo po okugui so ponokodan nu lobuw, su’ mongoiyu’ nu lobuw obasag. 28 Tinomod-a nu Kinoringan momili’ isai yo po obaba’, bisigon, om d’ado kosudaan so ponokodan nu lobuw so wonuo tu, su’ idu’on Niyo onu yo po oogot so ponokodan nu lobuw. 29 Indadi, d’ado ido kopusingkaayo-ayo so tiningkuangon nu Kinoringan. 30 Kinoringan-o su nopopuido so kou so si Kristus, om si Kristus-o su inungkiaton nu koo’ilo toko. Si Kristus-a su nopopuwarong so toko koimbagu so Kinoringan, minongurug so toko nu dadan maid nu koinginan nu Kinoringan, om polabus so toko kiat so koraayan. 31 Indadi, notuman-o sono nokosurat so Buuk nu Kinoringan nu, “Isai musingondos, subai mongondos nu onu yo po gogoma’on nu Tuhan,” koo ri.

2

1 Oo su kosusulodan ku, iri kinologa’an ku togna nai so kou monuturan nu padu-padu nu Kinoringan nu dai po noilaan nu lobuw silaid, okon-a ko maid nu totongaron orogon oorotian intawa maid nu koo’ilo nu lobuw. 2 Laid ku po mido-ido so kou, nouyakin ku yo nu dai aku ya potuturan nu onu-onu sondiang ko suat so si Yisus Kristus, om makin po suat so kinopotoyan Niyo so salib. 3 Laid ku po mido-ido so kou ri, okugui om mikip-kikip aku lumaa’. 4 Abar nituturan ku so kou ri dai ku ya nituturan maid nu koo’ilo nu lobuw mutotongaron nu kolimuuk, nga nituturan ku iri pointolang nu kikuasa Atod nu Kinoringan. 5 Winaal ku soko ono, tayon ku ong poimaid kou nu kuasa nu Kinoringan, om okon ko koo’ilo nu lobuw. 6 Nga soko ono pona, montuduk aku ya suat nu koo’ilo so lobuw osukod-o koimaidan, nga koo’ilo oono okon-a ko koo’ilo nu lobuw-a intawa koo’ilo nu momogkuasa so wonuo tu, iri lumiong-a. 7 Ono yo po koo’ilo nituduk ku no nga koo’ilo nu Kinoringan, iri dai po niintolang so lobuw silaid, nga notantu yo ono nu Kinoringan nu dai po nowangun wonuo tu ri nu waalon Niyo suat so koworongan toko. 8 D’ado po ido wowaidon nu ono sono tu nokoilo nu koo’ilo Niyo oono, so’ bang noilaan-o ono nosiro, tantu dai ya nisalib nosiro Tuhan obantug oono. 9 Nga nokosurat-o ono so Buuk nu Kinoringan nu, “Iri yo po dai insan osiou, om orongou nu lobuw, om dai insan opikiran nu lobuw nu ourug, ono yo su sinodia’ nu Kinoringan itaak so lobuw osamod so Iyo no,” koo ri. 10 Nga nokointolang-o ono nu Kinoringan so toko, nu Atod Niyo su pointolang. Atod oono kosorisid koilo nu onu yo po, pudi pona noongotantu yo nu Kinoringan nu sobana ko osusut, 11 so’ koilo yo po nu pikiran so inawo nu ido soido nga atod-a niyo kondiri. Om soko ono ya pudi Kinoringan, ono ya Atod Niyo no su koilo nu pikiran so inawo Niyo. 12 Pikiran toko lobuw poimaid okon ko soko pikiran nu lobuw dai poimaid, so’ toko yo po kinuasa nu Atod nu Kinoringan, tayon ong oilaan toko onu yo po nitaak nu Kinoringan so toko. 13 Ono yo ko’, koduung potuduk kai yo suat so Kinoringan so lobuw kinuasa nu Atod nu Kinoringan, dai kai potuduk nu ono maid nu koo’ilo ya nu lobuw, sondiang ko maid nu pontudukan nu Atod nu Kinoringan. 14 Nga iri lobuw dai kinuasa nu Atod nu Kinoringan-i, dai koorati nu onu yo po niintolang nu Atod oono, so’ ono yo po soko kolowong so nosiro. Dai koorati nosiro nu ono, so’ d’ado ido ya koorati ong dai ya tobangon nu Atod nu Kinoringan. 15 Lobuw kinuasa nu Atod nu Kinoringan koorati nu onu yo po, nga ado ido koponginsala’ so iyo. 16 Soko nokosurat-o so Buuk nu Kinoringan nu, “D’ado ido koilo nu pikiran nu TUHAN. D’ado ido kopontuduk so Iyo,” koo ri. Nga suat so toko, iri kinuasa nu Atod nu Kinoringan, muinong pikiran toko nu pikiran ni Kristus.

3

1 Oo su kosusulodan ku, iri inianan ku togna nai so kou ri, dai su kopokimutangar-tangar so kou nu soko poomutangar ku so lobuw kinuasa nu Atod nu Kinoringan. Ono yo su poomutangar ku so kou soko poomutangar ku so lobuw kakal-a miau maid nu koinginan nu lobuw dai poimaid, om so lobuw dai po opiot koimaidan so si Kristus. 2 Iya iiri, onu ko po kopontuduk aku so kou nu oruoi oorotian, soko lolaing su atas po okanon. Dai su montuduk nu orogon oorotian so’ dai kou po koorati. Nga ono su kosola’an, dai kou ya koorati sampai kosiono tu, 3 so’ kakal kou ya kinuasa nu koinginan kondiri. Mokimalun om mokimualod kou. Indadi, koorotian kakal kou ya kinuasa nu koinginan kondiri soko lobuw dai po poimaid. 4 Bang mutangar kou nu, “Maid aku so si Paulus,” om wokon mutangar nu, “Maid aku so si Apulus,” koo kou, orati kakal kou ya kinuasa nu koinginan muyu soko lobuw dai po poimaid. 5 Ondomo muyu yo ong isai si Apulus, om isai aku. Muinong kai ya mugogoma’on suat so Kinoringan nopotolunda’ so kou poimaid so si Kristus. Kai yo po mugogoma’on-a nu nipogama’ nu Tuhan so kai. 6 Aku yo su soko populo, om si Apulus soko monuntug nu sungoi, nga Kinoringan-o su potuu’ nu ono. 7 Nadi Kinoringan-o su oogot, so’ Iyo yo su potuu’. Ono populo om monuntug nu sungoi-o dai ya oogot. 8 Kiduo nu ono muinong-a, nu kaalap-a nu ponuli’ kiat so Kinoringan musuat nu nisuu’ Niyo pogama’. 9 Kai yo su mutabang mugogoma’on so Kinoringan, om kou soko umo pugogoma’an Niyo. Om kou nga soko waloi ya nu Kinoringan. 10 Maid nu koo’ilo nitaak nu Kinoringan so aku, aku yo su togna minontuduk so kou nu abar nu Kinoringan, soko moomuwaloi powansuk nu pasok, impuunon nu waloi. Om lobuw wokon sumundur montuduk so kou, soko lobuw moningompus momaal nu waloi oono. Isai-isai ya subai mongiro-kiro ong onu koo iyo montuduk, soko mongiro-kiro ong onu koo momaal nu waloi oono. 11 So’ notantu yo nu Kinoringan nu si Yisus Kristus-o su otoop soko pasok ponimpuunan nu waloi Niyo, om d’ado sondiang otoop kopongoganti’ so Iyo. 12 Kuwai ya lobuw moningompus momaal nu waloi oono momakai nu omas, pirok om watu boorogo, om kuwai ya momakai nu oruoi oompu’ soko kayu, kutad, intawa raami. 13 Kiawi’ gogoma’on ido soido nu lobuw, osiou-a ong kologa’ yo koimbagu si Kristus, so’ bang oompu’ yo, osiou sono ombo su otaan. Soko ono ya ong kologa’an ni Kristus, osiou sono ombo gogoma’on owarong om oraai. 14 Bang dai ya oompu’ waloi winaal niyo so pinoposokan oono, taakan moomuwaloi oono nu ponuli’. 15 Nga bang oompu’ waloi winaal niyo so pinoposokan oono, dai ya iyo insaadan nga ado ponuli’ so iyo. Soko lobuw kolaiw so waloi noompu’ nu d’ado owit-owit. 16 Tantu oilaan muyu ya nu kou yo po soko waloi nu Kinoringan, om Atod Niyo no su mogkuasa nu kowiawan muyu. 17 Indadi isai yo po montuduk nu dai obana om kopongusiba’ nu koimaidan nu lobuw, insaadan nu Kinoringan, so’ waloi nu Kinoringan nga suat-a so Kinoringan, om kou yo su soko waloi oono. 18 Adang-o musingakal suat so isai yo su oilo so kou. Isai so kou musingkoilo-ilo so ponokodan nu lobuw dai poimaid, owarong po ong momikir iyo nu ado oilo-ilaan niyo su’ urugon iyo nu Kinoringan nu kikoilaan. 19 So’ onu yo po oilo so ponokodan nu lobuw dai poimaid, olowong-a so ponokodan nu Kinoringan. Soko iri nokosurat-o so Buuk nu Kinoringan nu, “Lobuw monokod nu oilo nosiro, burunsuton nu Kinoringan nu koilaan nosiro oono,” koo ri. 20 Nokosurat-a nu soko itu nu, “Oilaan nu TUHAN nu d’ado ya orati nu pomikiran nu lobuw oilo,” koo ri. 21 Pagka soko ono, adang-o mongondos nu gogoma’on nu lobuw, so’ onu yo po nokotaak-o nu Kinoringan ourug nu songapan muyu. 22 Kiawi’ osongapan muyu, ono yo aku, si Apulus, si Pitrus, wonuo tu, kowiawan om kopotoyan, iya nu ono sono tu, om so sunduron tu. 23 Om kou yo po songapan ni Kristus, om si Kristus songapan nu Kinoringan.

4

1 Tokodo muyu yo nu kai yo po moomugogoma’on suat so si Kristus, pinongoorapan potuturan nu padu-padu nu Kinoringan, iri dai po niintolang Niyo so lobuw silaid-i. 2 Ono yo su oogot sobana togion kiat so moomugogoma’on oono, ono yo ototog iyo so lobuw popugogoma’on so iyo no. 3 Ong aku, dai ya monguro ong onu ponokodan muyu intawa isai-isai ya so aku. Om aku kondiri dai ya musintokod nu kisala’ ko’ d’ado. 4 D’ado ya oirosaan ku nu kisala’ aku so onu yo po, nga insan soko ono, okon-a ko koorotian nu d’ado muad sala’ ku, so’ Tuhan-o su monantu nu kisala’ aku ko’ d’ado. 5 Ono yo ko’, kodi muyu po tontuo nu kisala’ ko’ d’ado sala’ nu isai yo po, so’ dai po nologa’ iya nu notapus-o laid nu Kinoringan, ono yo kologa’an koimbagu nu Tuhan Yisus. Iyo yo su pointolang nu kiawi’ gogoma’on osusut so kotuongan. Iyo yo su pointolang nu kiawi’ koinginan nikorod so inawo nu lobuw. Iya oono suli’an nu Kinoringan ido soido lobuw musuat nu gogoma’on nosiro. 6 Oo su kosusulodan ku, tinangar ku oono pinosuat ku yo so kai si Apulus kondiri suat so koworongan muyu, tayon ku ong minsuw kou so kai om musuat sono kogoyaan muyu nu tinongaran so Buuk nu Kinoringan. Ono yo, ikod kou yo pokaayo nu ido koyuwan om pokobaba’ nu wokon. 7 D’ado ido kaalib so wokon. Onu yo po nai so kou no kiat-a so Kinoringan. Nadi, ikod kou yo pusingkaayo-ayo, so’ onu yo po nai so kou no nitaak-a toomod nu Kinoringan, okon-a ko pinogkori’-kori’an muyu. 8 Monokod kou nu sobana ko oborokatan kou yo so onu-onu ya, om d’ado yo sono diumon muyu. Monokod kou nu okaya kou yo. Monokod kou nu nosiliw kou yo nu raja, nga kai dai po. Komuro kowarong ong bana-bana nu nosiliw kou yo nu raja, su’ kosimpor kai so kou mogkuasa. 9 Nga, so pomikiran ku, kai yo po pinongoorapan ni Yisus nga pinobaba’ sobana nu Kinoringan, muinong nu lobuw noukuman nu potoyon so tiningkuangon nu lobuw suang, om puoyakan nu kiawi’ lobuw om ongo susuu’on nu Kinoringan. 10 Pokolowongon kai so’ poimaid kai so si Kristus, om monokod kou nu oilo kou so’ poimaid so si Kristus. Monokod kou nu okugui kai, nga obasag ong kou. Sindoraayon kai, nga monokod kou nu orumaton kou nu lobuw. 11 Sampai nu ono sono tu, dadan koirasa kai nu witil om lugang. Pokakas mai nga onu ko po sulung-sulungan mai tu. Insaadan kai nu lobuw, d’ado kototogan mai momolak-polak, 12 om mogkari’-kari’ kai ya modium nu ingkowiwiau. Bang owagan kai, suli’an mai nu borakat, om bang sindoraayon kai, tumaan kai ya. 13 Bang pokoraayon kai, suli’an mai nu totongaron owarong. Poinongon kai nu poraput so wonuo tu, om ono sono tu nga soko sinaim kai so ponokodan nu lobuw. 14 Okon ko mongoiyu’ so kou su koponuratan ku nu itu, nga mongobiat aku yo so kou nu soko inonakan kosomodan ku. 15 Insan opulu ya noribu moomontuduk so kou so puimpugan nu lobuw poimaid so si Kristus, nga ido-ido aku ya soko amo muyu. Aku yo su pinokaamo muyu, lobuw nokoido yo so si Kristus, so’ aku yo su togna nopotuturan nai so kou nu Abar Owarong suat so si Kristus. 16 Ono yo ko’ otigi’ aku mindamo so kou nu minsuw kou so aku. 17 Om ono yo su koponuu’an ku so si Timutius mian nai so kou, potuturan nu kogoyaan ku nu nopoimaid aku yo so si Kristus, iri nokotuduk ku yo so siombo-ombo ya nu puimpugan-i. Si Timutius-o po iitu nga pinokaanak ku yo so’ mompomaid iyo ni Kristus. Kosomodan ku iyo om opongoorapan. 18 Nga tinu-tinu so kou musingkaayo-ayo, so’ intaman nosiro ong dai aku yo mululi’ nai so kou. 19 Bang lila’ nu Tuhan, lumoga’ aku po nai so kou nu kumodurukan tu. Iya oono yo su pongilaan ku ong onu yo owaal nu lobuw musingkaayo-ayo oono, okon ko mongorongou-a nu totongaron nosiro no. 20 So’ bang kuosaan nu Kinoringan kowiawan nu ido koyuwan, kointolang-a pogkuosaan oono so gogoma’on niyo, om okon ko ontob-a nu totongaron. 21 Putadi’-tadi’ kou ya ong ombo koinginan muyu nu lumoga’ aku nai so kou montuduk maid nu lulubak intawa maid nu osolimod om oluluudan.

5

1 Nokorongou aku nu kuwai so kou sinumumbang nu ino tiri niyo. Insan lobuw-a dai po kotondu’ nu Kinoringan dai ya momaal nu ono! 2 Soko ono pona kakal-a musingkaayo-ayo kou. Kotoopan-o po sumusaan kou nu ono, om polobuson muyu kiat so puimpugan lobuw nokowaal nu ono. 3 - 4 Om insan orawu’ aku ya, nai ya so kou inawo ku no, om soko nai aku ya so kou. Indadi, maid nu kuasa ni Tuhan Yisus Kristus, noukuman ku yo lobuw nokowaal nu oraai oono. Om bang muimpug kou, tokodo muyu ya nu mido-ido aku ya so kou, om maid nu kuasa nu Tuhan toko si Yisus, 5 subai nikomouli’ muyu lobuw oono so Wowaidon nu Moinat su’ osonsara’ iyo so wonuo tu, om pororogoon sono iyo nu Kinoringan, om owiau-a atod niyo nu kologa’an nu Tuhan koimbagu mongukum. 6 Dai musuat ong musingkaayo-ayo kou. Tantu oorotian muyu yo salig-salig iitu nu, “Sabat pona pongombang, kokombang-a nu tapung,” koo ri. 7 Odai muyu yo pongombang olaid-o, ono yo koraayan kiat so puimpugan muyu, soko lobuw Yaudi paada’ nu pongombang olaid-o nu dai po ologa’ Runat Paska. Bang waalon muyu soko ono, d’ado yo sono koraayan nai so kou. Oborisi om owagu kou soko tapung owagu, om soko ono kou yo nai’ so’ nopoimaid kou yo so si Kristus. Nikoilo ku ono so kou, so’ soko lobuw Yaudi murami-rami nu Paska mongogaras nu uyog nu dumba, pongoondoman nu kinolobusan nosiro kiat so wonuo nu Masir nu gulu ri, soko ono yo si Kristus minatoi soko uyog nu dumba monapul so toko kiat so koraayan. 8 Pagka soko ono, murami-rami toko yo nu Paska oono momakai nu baang-baang d’ado pongombang. Baang-baang oono ponondu’an nu d’ado koraayan om onu yo po gogoma’on osuat so koinginan nu Kinoringan. Adang-o murami-rami nu Paska ong momakai nu baang-baang nogowulan nu pongombang olaid-o, ono yo koraayan om kososaim. 9 So surat ku nu gulu ri, nopokoilo aku so kou nu adang mokimuuna’-una’ nu lobuw ogilat. 10 Kuanon ku yo po so surat ku gulu ri nga okon-a ko lobuw nu dai muad poimaid so Tuhan, iri sundal, orusuk, moongaakal intawa moongusaa’ nu tinindobuw. So’ bang nosiro su kuanon ku, subai lumabus kou muad kiat so wonuo tu. 11 Kuanon ku yo po, adang kou mokimuuna’-una’ nu lobuw musingkopoimaid-poimaid nga osaim-a gogoma’on, intawa orusuk, intawa moongusaa’ nu tinindobuw, intawa pokoraai nu lobuw wokon, moomusingawuk, intawa moonakou. Insan mido mongokan so lobuw oono, adang! 12 - 13 Okon-a ko mongobisara’ nu lobuw okon ko so puimpugan nu lobuw poimaid su gogoma’on ku. Kinoringan-a su mongobisara’ so nosiro. Nga suat so lobuw so puimpugan muyu, kou yo su otoop mongobisara’ so nosiro. Soko nokosurat-o so Buuk nu Kinoringan nu, “Susubon-o lobuw oraai oono kiat so puimpugan muyu,” koo ri.

6

1 Dai otoop ong mualod kou muinong poimaid om mokibisara’ sono so moongobisara’ dai poimaid so Tuhan. Patut mokibisara’ kou so lobuw nosongapan-o nu Kinoringan. 2 Dai muyu gaam oilaan nu kou yo lobuw nosongapan nu Kinoringan su mongobisara’ nu lobuw so wonuo tu. Nadi, bang kou yo su mongobisara’ so nosiro, tantu ogoosan muyu ya mongobisara’ ono oruoi-a bisora’on-o. 3 Nolupaan muyu yo gaam nu toko yo su mongobisara’ nu kiawi’ susuu’on nu Kinoringan ong wagu. Indadi, bang soko ono, ogoosan toko ya onu yo po nololagan toko runat-runat. 4 Bang kuwai ourug nu soko ono nai so kou, owarong po ong mokibisara’ kou so lobuw d’ado muad pangkat so puimpugan muyu ko’ mokibisara’ so lobuw dai poimaid so Tuhan. 5 Sobana ko koiyu’-iyu’ kou! Dai su oimaidon nu d’ado muad so kou oilo popuusai nu pusongkiwalan nu inong poimaid. 6 Nga, kuwai po lobuw mongodaawa nu inong niyo poimaid, om mokibisara’ so lobuw dai poimaid nu Tuhan. 7 Adang po ka ong mongowit nu inong muyu poimaid mokibisara’ so lobuw dai poimaid, insan pusosongkiwalan nai so kou no, ono yo su ponondu’an nu kogoyaan muyu bana ko dai musuat so lobuw poimaid so si Yisus. Owarong po pokosola’on kou nu dai musuat intawa porugion kou. 8 Nga kou nai’ su pokosala’ nu dai musuat om mongorugi nu lobuw wokon, om soko ono yo goma’on muyu so kosusulodan inong koimaidan! 9 Oilaan muyu yo nu, lobuw dadan momaal nu koraayan, dai kowaid so Kinoringan mogkuasa ong wagu, ono yo lobuw gumilat, moongusaa’ nu tinindobuw, lulumapa’, sondad kusoi om sondad woinoi mutolunda’, 10 moonakou, orusuk, moomusingawuk, pokoraai nu lobuw om mongoligot. Kiawi’ lobuw soko ono dai kowaid so Kinoringan mogkuasa ong wagu. 11 Soko ono yo kogoyaan nu tinu-tinu koyuwan so kou nu gulu ri, nga inidu’ yo nu Kinoringan kiawi’ koinginan oraai oono nai so kou. Nosongapan kou yo nu Kinoringan nu mugogoma’on so Iyo. Nokopuwarong kou yo so Iyo, so’ poimaid kou so si Tuhan Yisus Kristus om kinuasa nu Atod nu Kinoringan toko. 12 Kuwai gaam mutangar nu, “Kowasa aku ya mugogoma’on nu onu-onu ya koinginan ku,” koo. Bana ya nai’ ono, nga suat so aku, okon-a ko kiawi’ nu ono kikosudaan. Osala’ aku ong momaal aku nu onu-onu ya, om mokikuasa nu ono. 13 Kuwai ya mutangar nu, “Kookanan-o yo po suat-a nu tian, om tian-o nga suat-a so kookanan,” koo. Bana ya nai’ ono, nga kiduo-duo nu ono liongon-a nu Kinoringan. Koyuwan nu lobuw tu dai kowasa pokayon nu nipogsundal, sondiang ko pokayon mugogoma’on so Tuhan, om koyuwan toko tu pokayon nu Tuhan. 14 Linuli’an-o nu Kinoringan si Tuhan Yisus kiat so pinotoyan. Nadi toko nga powiawon-a nu Kinoringan nu kuasa Niyo. 15 Oilaan muyu yo nu, koyuwan muyu no soko ido boogian nu koyuwan ni Kristus, so’ nokopuido kou yo so Iyo. Nadi, dai yo su otoop mongalap nu ido boogian nu koyuwan ni Kristus om siliwon ku po nu soko ido boogian nu koyuwan nu lobuw susumundal! 16 Intawa kalu dai muyu po noilaan nu, lobuw mondot so lobuw sundal kopuido yo sono nu sundal oono. Soko nokosurat-o so Buuk nu Kinoringan nu, “Nosiro kiduo nga ourug nu soko ido yo koyuwan,” koo ri. 17 Nga isai yo po kopuido yo so Tuhan, Atod nu Tuhan om atod nu lobuw oono osiliw nu soko ido yo. 18 Ikod kou yo kisundal, so’ kiawi’ koraayan wokon waalon nu lobuw, dai ya koinsaim bana nu koyuwan, nga bang sumundal, ono yo su koinsaim bana nu koyuwan niyo. 19 Orotio muyu yo nu koyuwan muyu no yo po intoronan nu Atod nu Kinoringan. Atod oono rumusod so koyuwan muyu, om Kinoringan-a su potaak nu Atod oono so kou. Koyuwan muyu no okon ko songapan muyu, nga songapan nu Kinoringan. 20 Winoli kou yo nu Kinoringan om nopuur-o Niyo. Ono yo ko’ pokayo muyu yo koyuwan muyu no kowarong-warong suat-a so kobontugan nu Kinoringan.

7

1 Kosiono, sumambut aku nu duduat muyu so surat muyu iiri. Bang ido kusoi dai moingin montun, owarong-a maam. 2 Nga owarong po ong kiawi’ kusoi om woinoi kisawo, su’ dai ointotayag sumundal. 3 Waalon-o nu kusoi onu yo po otoop waalon niyo so sawo, om woinoi nga waalon-o onu yo po otoop waalon niyo so sawo. 4 Dai kopogkuasa woinoi nu koyuwan niyo. Kopogkuasa yo po nu koyuwan niyo no nga sawo niyo no. Soko ono ya pudi kusoi dai kopogkuasa nu koyuwan niyo. Kopogkuasa yo po nu koyuwan niyo no nga sawo niyo no. 5 Adang-o kumodos nu koinginan nu ido soido. Obuli ya nu soko ono sontagal ong kiduo-duo nga koputaayun-a, su’ kopogdu’a nosiro nu osanang. Nga kotalib po ono, subai mutogimumung-o soko mupatut waalon nu sompusosondamin. Bang okon ko soko ono, oruoi kou ointotayag nu Wowaidon nu Moinat, so’ dai kou kokodos nu koinginan. 6 Soko ono pona tongaron ku nga okon-a ko ponuu’an ku, sondiang ko ontob-a nu pongobiatan. 7 Sobana yo moingin aku po ong kiawi’ lobuw minsuw soko aku su d’ado sawo. Nga kiawi’ lobuw nokotorima’ yo nu kogoosan notantu yo nu Kinoringan. Kuwai lobuw kokodos dai montun om kuwai ya nu dai kokodos. 8 Suat so lobuw dai po nokoontun intawa balu yo, itu su pontudukan ku, ono yo, owarong-o nu dai montun soko aku. 9 Nga bang dai kou kokodos, subai montun-a, so’ owarong po montun kou ko’ okuasa kou nu koinginan muyu dai okodosan. 10 Suat so lobuw nokoontun-o, itu yo su pontudukan ku, (Sobana yo okon-a ko kiat s’aku pontudukan iitu no, nga kiat so Kinoringan), ono yo woinoi nu nokoontun-o, adang-o paada’ po nu sawo niyo. 11 Nga bang niada’ ya niyo, adang-o mokiontun po nu kusoi wokon, sondiang ko mululi’ so sawo niyo gulu ri. Om kusoi nga dai ya kowasa paada’ nu sawo niyo. 12 Nga suat so lobuw wokon, itu yo su pongobiatan ku kondiri nu okon ko tangar nu Tuhan, ono yo bang kuwai kusoi poimaid kisawo nu okon ko poimaid, om moingin-a woinoi oono mido so iyo, kusoi oono dai kowasa paada’ so iyo. 13 Om bang kuwai woinoi poimaid kisawo nu dai po poimaid so si Kristus, om moingin-a kusoi oono mido so iyo, dai kowasa woinoi oono paada’ so iyo. 14 Mutangar aku soko ono, so’ iri kusoi d’ado po koimaidan-i, songopanon nu Kinoringan noungkiat so kinopuontunan niyo nu woinoi songapan-o nu Kinoringan. Soko ono ya pudi woinoi dai po poimaid-o nga songopanon-a nu Kinoringan noungkiat so pinongontunan nu kusoi songapan-o nu Kinoringan. Bang okon ko soko ono, inonakan nosiro no tantu soko inonakan nu lobuw dai poimaid so Tuhan, ampa inonakan oono songapan-o nu Kinoringan. 15 Nga bang kusoi intawa woinoi dai poimaid oono paada’ nu sawo niyo lobuw poimaid, adang-o iyo taanon. Kiat-o so kusoi kikoimaidan oono kumoo yo so woinoi kikoimaidan oono kikopogboya’an momili’, so’ pinaau toko nu Kinoringan ourug nu lobuw songapan Niyo, tayon ong kopususulut kou, ono yo posimaidan-a nosiro momaal nu ono. 16 Ikau su woinoi kisawo om kikoimaidan so Tuhan, ombo kinoilaan mu nu kopongowit ko nu sawo mu no mian so kowiawan musingkolaid. Om kou su kusoi kikoimaidan so Tuhan, ombo kinoilaan mu nu kopongowit ko nu sawo mu no mian so kowiawan musingkolaid. 17 Patut ong ido soido nu lobuw mongowaid nu kogoyaan niyo nu soko notantu yo nu Kinoringan so iyo, iya pinomili’an nu Kinoringan nu poimaidon so Iyo, musuat nu kogoosan nitaak nu Kinoringan. Nituduk ku yo itu no so siombo-ombo ya nu puimpugan, 18 ono yo bang kuwai ido koyuwan nosunatan-o laid nu iya niyo poimaid so Tuhan, adang-o liongon tanda’ nu sunat oono. Soko ono ya, bang lobuw dai po nosunatan nu iya poimaid iyo so Tuhan, adang-o iyo mokisunat po. 19 Mongowaid nu oturan musunat intawa dai, kiduo-duo nu ono dai ya oogot. Ono yo su oogot mongowaid nu ponuu’an nu Kinoringan. 20 Patut ong ido soido nu lobuw miau maid nu kogoyaan nu soko iya pinomili’an nu Kinoringan so iyo, 21 ono yo bang ido uripon nopoimaid so si Kristus, adang-o mokiingkoyod nu uripon. Nga bang lila’an iyo mingkoyod nu uripon, owarong-a mingkoyod iyo. 22 So’ uripon nu nopoimaid-o so Tuhan Yisus Kristus, songapan-o nu Kinoringan, nu nokolabus-o kiat so ponguriponan nu koraayan. Om lobuw okon ko uripon, nu nopoimaid-o so Tuhan, soko uripon sono iyo ni Yisus Kristus. 23 Sinuu’ yo nu Kinoringan si Kristus monapul so kou kiat so koraayan sampai nosongapan kou Niyo, om soko uripon kou sono ni Kristus. Indadi ikod kou yo pokiuripon nu lobuw. 24 Nadi, soko tinangar ku sisuna ri, patut ong ido soido nu lobuw miau musuat nu kogoyaan nu iya pinomili’an so iyo nu Kinoringan poimaid so si Kristus. 25 Kosiono sumambut aku nu duduat muyu suat so lobuw d’ado po sawo. Nisambut ku iitu okon-a ko tangar nu Tuhan nga tongaron ku ya ono nu pongobiat ku. Pagka sinomodan aku nu Kinoringan, opongoorapan-a tangar ku oono. 26 Bang siowan kiawi’ koogutan nu ono sono tu, so pikiran ku owarong po ong tumotog-a lobuw miau soko kowiawan niyo nu ono sono tu nu d’ado sawo. 27 Kusoi kisawo yo, adang-o paada’ nu sawo niyo, om kusoi d’ado po sawo ri, adang-o modium nu sawo. 28 Bang montun kou, dai ya mourug nu koraayan. Soko ono ya, bang montun roraa intawa omulok, dai ya mourug nu koraayan. Nga lobuw minuontun oono osuang oirosaan nu koogutan, om oingin aku nu kolaiw kou kiat so koogutan oono. 29 Oo su kosusulodan ku, kuanon ku soko itu, dai yo olaid kologa’an koimbagu nu Tuhan. Ono yo ko’, kiat kosiono, poguluan po gogoma’on nu Tuhan, om iri nai’ gogoma’on muyu kondiri. Indadi, soko ono po, iri kusoi kisawo, popuinongon-a nu kusoi d’ado po sawo. 30 Lobuw tumangi’, ondomon-o nu sontagal-a koogutan nu ono sono tu. Lobuw osudu’an, ondomon-o nu sontagal-a kosudu’an oono. Lobuw nokopomoli nu gonggamon, ondomon-o nu sontagal-a iyo sumongapan nu nowoli niyo no, 31 om lobuw maid-waid nu onu-onu gogoma’on so wonuo tu, ondomon-o nu sontagal-a iyo maid-waid nu ono, so’ dai yo olaid wonuo tu lumiong nu soko kogoyaan nu ono sono tu. 32 Moingin aku nu kolabus kou kiat so koogutan. Kusoi d’ado po sawo no, otoroido niyo mugogoma’on so Tuhan, so’ moingin iyo monginsanang nu Tuhan. 33 Nga iri kusoi kisawo ri yo, osuang bana pikiron niyo suat so onu yo po so wonuo tu, so’ moingin iyo monginsanang nu inawo nu sawo niyo. 34 Koompusan, otayad-tayad sono kiro-kiroon niyo. Woinoi ado po sawo intawa balu, kotoroido momikir onu yo po suat so Tuhan, so’ moingin iyo nu osongapan nu Kinoringan kiawi’ kowiawan niyo. Nga woinoi kisawo yo, subai momikir nu onu yo po so wonuo tu, so’ moingin monginsanang nu inawo nu sawo niyo. 35 Sinurat ku kiawi’ iitu no okon-a ko momogos aku nu itu om ono, nga monabang aku ya so kou. Koinginan ku yo po waalon muyu ombo ya obana om osuat-o, om kotoroido kou momikir nu Tuhan. 36 Bang ido amo dai mongolila’ nu roraa niyo montun, om nosukod-o roraa oono, om kopomikir iyo koimbagu nu owarong poontunon iyo, patut ong waalon niyo soko ono om ado ya kosola’an. 37 Nga bang ido amo nokoponapus-o nu dai yo poontunon roraa niyo no, om kokodos-a roraa oono nu koinginan niyo om okon ko pogoson-a iyo dai poontun, gama’ nu amo oono owarong-a. 38 Nadi, lobuw poontun nu anak niyo, owarong, nga lobuw dai poontun nu anak niyo, owarong po. 39 Woinoi kisawo, dai kowasa mokiontun nu sondiang ong miau po sawo niyo no. Nga bang matoi-o sawo niyo no, kolabus-o sono iyo so pogkuosaan nu sawo niyo om kowasa yo momili’ nu isai-isai pokiontunan niyo, nga kusoi pokiontunan niyo oono subai poimaid so si Kristus. 40 Nga dogo so pomikiran, ountung po bana woinoi oono ong dai yo mokiontun koimbagu. Om oirosaanan ku nu ono yo su nituduk nu Atod nu Kinoringan so inawo ku.

8

1 Kosiono sumambut aku nu duduat muyu nu, kowasa ya ka lobuw poimaid mongokan nu niusaa’ so tinindobuw ko’ dai. Obana ya nai’ totongaron nu lobuw nu, “Oilaan toko nu d’ado ya kuasa nu tinindobuw so toko,” koo ri. Nga koilaan soko ono ourug nu kopusingkooyo-oyoan sono nu lobuw. Nga bang musosamod, ono yo su popiot nu koimaidan toko. 2 Iri yo po lobuw monokod nu osuang oilaan, sobana yo dai po nokoilo nu kiawi’ mupatut oilaan niyo. 3 Nga iri yo po lobuw bana-bana ko osamod nu Kinoringan, iyo yo su songapan nu Kinoringan. 4 Suat so mongokan nu ookanon nokousaa’ yo so tinindobuw, oilaan toko nu tinindobuw oono soko ponondu’an nu owod-owodon so pomikiran nu lobuw-a. Om oilaan toko ya nu ido-ido ya Kinoringan. 5 Osuang nai’ pinokokinoringan om pinokotuhan so langit om so wonuo tu, 6 nga suat so toko, ido-ido ya Kinoringan. Iyo yo su Amo om minongowangun nu onu yo po, om miau toko suat so Iyo. Tuhan nga ido-ido ya, ono yo si Yisus Kristus. Iyo yo su pinowaidan nu Kinoringan momaal nu kiawi’, om Iyo yo su powiau so toko suat so Kinoringan. 7 Soko ono pona, okon-a ko kiawi’ lobuw poimaid koilo nu d’ado yo kuasa nu tinindobuw oono so iyo, so’ ono yo su koopotan mongusaa’ nu tinindobuw. Ono yo ko’, ono sono tu kakal po nosiro momikir nu ookanon-o po nokousaa’ yo so tinindobuw nga songapan-o nu tinindobuw. Nadi, bang mongokan nosiro nu ono, pagka dai obasag koimaidan nosiro, monokod sono nosiro nu kosindoraai so nosiro. 8 Sobana yo, ookanon oono dai ya kopongimbarong so toko om Kinoringan. Mongokan ko’ dai, d’ado ya kountungan intawa korugian toko. 9 Nga, kou opiot-o koimaidan, ingato muyu yo. Adang-o momaal nu koboyayat nu lobuw dai po opiot koimaidan kopomaal nu koraayan. 10 Tomod ku yo po soko itu, ono yo bang ikau, opiot-o koimaidan om oilo, mogom mongokan so waloi nu tinindobuw, om osiou ko sono nai nu lobuw dai po opiot koimaidan, kooku’ sono iyo mongokan nu ookanon nokousaa’ yo so tinindobuw oono. 11 Nadi, kopongoraag sono koilaan mu oono nu koimaidan nu lobuw dai po opiot koimaidan-i, ampa si Kristus nga minatoi-a suat so iyo. 12 Om bang mongusiba’ kou nu koimaidan nosiro, kopongowaal kou nu koraayan suat so inong muyu poimaid om so si Kristus. 13 Ono yo ko’, bang kourug ookanon oono nu koraayan suat so sulod inong koimaidan, owarong po dai yo su mongokan nu onsi nokousaa’ yo so tinindobuw oono, su’ dai aku koowit-owit nu inong ku poimaid kopomaal nu koraayan.

9

1 Kuwai mutangar nu okon-a ko pinongoorapan aku ni Yisus, nga itu yo sambut ku. Kopugogoma’on aku so si Kristus om dai yo su okuasa nu oturan nu lobuw Yaudi. Aku yo su pinongoorapan ni Yisus so’ nosiou ku yo kondiri Iyo, Tuhan toko, om iri yo gogoma’on ku paabar nu Abar Owarong so kou su kinopoimaidan muyu so Iyo. 2 Insan kuwai ya lobuw dai poimaid nu aku yo su pinongoorapan ni Yisus, nga tantu poimaid kou ya, so’ kowiawan muyu kopuido yo so Tuhan-o su pongilaan nu pinongoorapan aku. 3 Bang insola’on aku nu lobuw, sombutan ku nu, 4 opatut kai ya si Barnabas kotorima’ nu ookanon om iinumon kiat so gogoma’on mai so Tuhan. 5 Opatut toko ya mongowit mompanou nu sawo poimaid, soko kosusulodan ni Tuhan Yisus om pinongoorapan wokon, kumoo yo so si Pitrus. 6 Dai opatut nu kai ya si Barnabas su modium nu ingkookan kondiri. 7 D’ado ido soujar mubolanja kondiri so pomutuda’an. Om d’ado ido moomutanom dai mongokan nu pinumpung nu tonoman niyo no. Om d’ado ido moongipat nu dumba dai monginum nu atas nu dumba niyo no. 8 Kiawi’ poinongan pinutangar ku so kou no inalap ku so gogoma’on toko runat-runat modium nu kowiwiau, om soko ono ya notangar pudi so Buuk nu Kinoringan. 9 Soko nokosurat-o so Ukum ni Musa nu, “Adang-o kogosan kobang nu korabau mosaan mongupog nu gandum” koo ri. Okon ko korabau-a su kuanon nu Kinoringan nu tinangar oono, 10 nga sobana yo toko ya su kuanon. So’ lobuw populo om lobuw mongindikut opatut nai’ mugogoma’on maid nu umarap nu koompit nu pinumpung nu ginoma’an nosiro no. 11 Soko ono ya nopotuturan kai yo nai so kou nu abar suat so Kinoringan, om soko linsou owarong tinumuu’ so inawo muyu om oborokatan kou. Indadi opatut nu kotorima’ kai, insan sabat-a nu bolanja mai kiat nai so kou. 12 Bang momikir lobuw wokon nu opatut mokibolanja so kou, makin po so kai nga opatut mokibolanja so kou. Nga insan soko ono, dai kai ya minokibolanja so kou nu laid iiri, todi’on mai po mubolanja kondiri ko’ kopomaal kai nu pounayan nu lobuw dai poimaid nu abar nituturan mai suat so si Kristus. 13 Tantu oilaan muyu ya, nu iri yo po lobuw momugogoma’on so Waloi Maayo nu Kinoringan kaalap-a nu ingkookan nai no, om lobuw posodia’ nu ranggar, oboogi’an-a nu onsi niusaa’ nai no. 14 Soko ono ya ponuu’an nu Tuhan pudi so lobuw potuturan nu Abar Owarong, opatut-a kaalap nu ingkookan nu gogoma’on niyo oono. 15 Nga dai aku po insan mokibolanja so kou. Om tomod ku monurat nu itu okon-a ko mokibolanja po so kou nu ono sono tu. Owarong po matoi aku ko’ mokibolanja aku so kou, su’ kopongondos aku nu dai ibonan ku Abar Owarong suat so si Kristus. 16 D’ado ya kopogboya’an ku mongondos nu aku yo po pootuturan nu Abar Owarong kiat so Kinoringan, so’ Kinoringan-o su minonuu’ so aku mugogoma’on nu ono. Aagut aku yo ong dai ku nituturan Abar Owarong oono. 17 Bang aku su minindamo nu gogoma’on oono, opatut nu mokigaji aku. Nga ono yo su nisuu’ so aku nu Kinoringan, om niarap-o Niyo nu aku yo su pootuturan nu Abar Owarong oono. 18 Bang soko ono, onu sono nisuli’ so aku? Itu yo su soko ponuli’ so aku, ono yo koponuturan aku nu Abar Owarong nu dai mokitaak nu mupatut aalap nu lobuw potuturan nu Abar Owarong oono. 19 Bang moingin aku, kopomaal aku nu onu-onu ya koinginan ku. Soko ono pona, kondiri ku ya sinumiliw nu uripon nu kiawi’ lobuw, om minsuw nu kogoyaan nosiro, tayon ku ong osuang lobuw oingolan ku poimaid so si Yisus Kristus. 20 Bang koian aku so lobuw Yaudi, maid aku nu kogoyaan nosiro, su’ oingolan ku nosiro poimaid so si Yisus Kristus. Pudi pona dai su nokuasa nu Ukum ni Musa, mongowaid aku ya nu ono, tayon ong oingolan ku nosiro poimaid so si Yisus Kristus. 21 Bang koian aku so lobuw okon ko Yaudi, maid aku nu kogoyaan nosiro nu dai mongowaid nu Ukum ni Musa, tayon ong oingolan ku nosiro poimaid so si Yisus Kristus. Nga okon-a ko dai aku po sono mongowaid nu ponuu’an nu Kinoringan, sobana yo kuosaan aku nu ponuu’an ni Yisus Kristus. 22 Bang koian aku so lobuw dai po opiot koimaidan, maid aku ya nu kogoyaan nosiro, tayon ong oingolan ku nosiro poimaid so si Kristus. Nadi bang potuturan aku nu abar suat so si Yisus Kristus, maid aku nu onu-onu ya kogoyaan nosiro tayon ong oingolan ku komuro-komuro ya kosuang so nosiro poimaid so si Kristus. 23 Waalon ku kiawi’ oono tayon ku ong kolongkop ku potuturan Abar Owarong suat so si Yisus om koompit aku nu borakat nijanji so lobuw poimaid. 24 Tantu oilaan muyu yo nu okon ko kiawi’ lobuw muimbas mundak so puimbasan mundak kotorima’ nu odia. Ono yo ko’ pogkari’-kari’ kou yo mongowaid nu pontudukan ni Yisus musingkointoron muyu so surga, soko lobuw muimbas mundak mokiaalap nu odia. 25 Isai yo po mokimuimbas mundak, mongoopot po laid nu koyuwan niyo om kumodos nu onu-onu ya dai owarong so koyuwan. Waalon niyo soko ono su’ kaalap iyo nu odia nu sontagal-a om lumiong. Nga toko yo po poimaid so si Yisus Kristus, mogkari’-kari’ kaalap nu onu yo po dai lumiong musingkolaid. 26 Ono yo ko’, moginoontob aku mundak lumoga’ so pongoowi’an. Om iya nu potuduk aku nu tinongaran nu Kinoringan, minsuw aku nu lobuw so puimbasan mutampar, nu okon ko songkotampar ku ya, nga nisuat ku. 27 Soko lobuw mongoopot nu koyuwan suat so puimbasan mutampar, soko ono ya mogkari’-kari’ aku ontob koinginan nu Kinoringan goma’on ku, om dai yo sono koputangar Iyo nu dai otoop aku mugogoma’on suat so Iyo.

10

1 Oo su kosusulodan ku, ondomo muyu yo iri nololagan nu odu aki toko ri laid nu maid-waid po so si Musa. Noingoligan nosiro nu kawut, sampai nokoripau nosiro so Raat Omiang. 2 Soko nodiu’ nosiro nu kawut om raat iiri, ponondu’an nu mompomaid ni Musa. 3 Nokookan nosiro nu ido yo ginis nu ookanon ingoranan nu maana, nitaak nu Kinoringan kiat so surga. 4 Om nokoinum nosiro nu ido yo ginis nu iinumon nitaak Niyo kiat so kuasa Niyo. Iinumon nosiro iiri sungoi kiat so watu nituduk nu Kinoringan so nosiro. Om watu yo po iiri nga soko ponondu’an nu maid-waid si Kristus so nosiro. 5 Soko iri pona, dai ya ososonangan Kinoringan nu kosuangan so nosiro, om iri yo ko’ minatoi nosiro so padang pantai. 6 Kiawi’ nu ono ourug nu pongoondoman toko, su’ dai toko kopomaal nu koraayan soko winaal nosiro nu gulu ri. 7 Om dai toko kowasa mongusaa’ nu pinokokinoringan soko ginama’ nu somboogian so nosiro, soko nokosurat-o so Buuk nu Kinoringan nu, “Minurami-rami nosiro mongokan monginum om mongalai sono,” koo ri. 8 Dai toko kowasa minsuw so nosiro lumapa’ nu soko gama’ nu somboogian so nosiro, sampai duo nopulu om tolu rinibuan minatoi nu sondunat-i. 9 Dai toko kowasa monginam-nginam nu Tuhan, soko ginama’ nu somboogian so nosiro nu gulu ri, minatoi tininduk nu topirik. 10 Dai toko kowasa musisingkak-singkak, soko somboogian so nosiro nu gulu ri sampai pinatoi nosiro nu Susuu’on Moomatoi. 11 Nourug kiawi’ oono so odu aki toko gulu ri, tayon ong oorotian toko onu ourug so toko ong maid-waid nu kogoyaan iiri. Om sinuu’ si Musa nu Kinoringan monurat nu ono, pongoondoman toko nu ono sono tu, nu oduruk-o pongoowi’an nu wonuo tu. 12 Indadi, isai yo po monokod nu opiot koimaidan niyo, ingat-ingaton-o su’ dai kopomaal nu koraayan. 13 Bang kinaman kou mokipopomaal nu oraai, ondomo muyu yo nu ono yo po noirosaan-a nu lobuw wokon nu gulu ri. Nga opongoorapan ong Kinoringan. Dai kou ya posimaidan Niyo kinaman nu dai ogoosan muyu. Nga iya nu kinaman kou, taakan kou ya nu kobosagan, su’ dai kou kopomaal nu koraayan. 14 Oo su kosusulodan kosomodan ku, pagka soko ono, mindamo aku so kou, nu adang-o sono mongusaa’ nu tinindobuw. 15 Mutangar aku so kou nu soko poomutangar ku so lobuw oilo. Tantu oilaan muyu nu obana ya pinutangar ku iitu. 16 Iya nu moimponginum toko nu sungoi nu anggur kiat so sawan noborokatan-o, mongunsopot toko so Kinoringan, so’ iri yo kinotuntugan nu raa’ ni Yisus su koompitan toko nu kiawi’ koworongan nu raa’ Niyo oono. Om iya toko mongokan nu baang-baang kinobi-kobi iiri pongoondoman nu kinopotoyan ni Kristus, koompit toko sono nu kiawi’ koworongan nu koyuwan Niyo no. 17 Pagka ido-ido ya baang-baang, om toko nga koompit mongokan nu ido yo baang-baang oono, koosuang toko iitu ourug nu soko ido yo koyuwan. 18 Ondomo muyu yo lobuw Israil, nu isai yo po mongokan nu ookanon tunuan so ranggar niusaa’ so Kinoringan, kowaid-a mongusaa’ so Kinoringan. 19 Mutangar aku soko ono poondom so kou nu tinindobuw intawa ookanon niusaa’ so tinindobuw oono d’ado ya muad kosudaan. 20 Onu yo po niusaa’ so tinindobuw nu iri lobuw dai kotondu’ nu Kinoringan-i, nokotaak-o so moinat, okon ko so Kinoringan, om dai su moingin ong muido kou nu komoinatan. 21 Dai kou kowasa monginum so sawan ni Tuhan Yisus pokoilo nu kopuido kou so Iyo, om noopod ono monginum kou so sawan nu komoinatan pokoilo nu kopuido kou so nosiro. Dai kou kowasa mongokan so poongokanan ni Tuhan Yisus, om mongokan-a so poongokanan nu komoinatan. 22 Tantu dai toko moingin kopokimalun Tuhan nu kogoyaan toko mongusaa’ nu sondiang ko Iyo. Tantu dai toko kolaiw kiat so ponginsaadan Niyo nu koraayan toko oono. 23 Kuwai gaam mutangar nu, “Onu yo po kowasa toko ya waalon,” koo. Obana ya nai’ ono! Nga okon ko kiawi’ oono kikosudaan. Kowasa toko ya nai’ momaal nu onu yo po koinginan toko, nga okon ko kiawi’ nu ono koponabang nu puimpugan nu lobuw poimaid. 24 Dai musuat ong momikir toko nu onu ya owarong so toko, nga musuat ong momikir toko nu onu koo gama’ monabang nu lobuw wokon. 25 Onu-onu ya nu onsi niwoli so pasar, kowasa muyu ya okanon, om ikod kou yo pongoduat ong siombo kiat nu ookanon wolion muyu no, 26 so’ nokosurat-o so Buuk nu Kinoringan nu, “TUHAN Kinoringan-o su songapan nu wonuo tu. Kiawi’ asuw nu wonuo tu songapan Niyo,” koo ri. 27 Bang soginaan kou nu lobuw okon ko poimaid mongokan so waloi niyo, om moingin kou ya, okano muyu ya onu yo po nipolak so kou no. Dai muru’ mongoduat po ong siombo kiat nu ookanon oono, su’ d’ado pukodong surutan so inawo muyu. 28 Nga bang pokoiloon kou nu lobuw nu, “Nokousaa’ yo ookanon iitu so tinindobuw,” koo, adang kou yo mongokan nu ono, su’ dai muyu iyo opalid om dai ousiba’ pomikiran nu inawo niyo. 29 Kuanon ku yo po, okon ko kousiba’ nu pomikiran nu inawo muyu, nga pomikiran nu inawo niyo. Nga kalu kuwai wokon mongoduat nu, “Bang kowasa aku ya momaal nu onu yo po koinginan ku, nokuro su opogosan aku po nu pomikiran nu inawo nu lobuw dai po opiot koimaidan? 30 Bang mongunsopot aku ya so Kinoringan nu ookanon nipolak so aku no, dai musuat ong insola’on aku po nu lobuw ong mongokan aku nu ono,” koo. 31 Indadi, itu yo su oogot ondomon muyu nu, onu-onu ya goma’on muyu, mongokan ka intawa monginum kou, gomaa muyu yo nu pongorumat nu Kinoringan. 32 Om poworongo muyu yo dadan kogoyaan muyu su’ dai kou koponginsakit nu inawo nu wokon, kiat-o so lobuw Yaudi kumoo yo so okon ko Yaudi, intawa so lobuw nosongapan nu Kinoringan. 33 Insuw kou yo so aku, ono yo mogkari’-kari’ monginsanang nu inawo nu wokon so onu-onu ya gogoma’on, so’ okon ko koworongan ku ya su diumon ku, sondiang ko koworongan nu kiawi’ lobuw, tayon ku ong osopulan nosiro.

11

1 Insuw kou yo so aku, soko aku su minsuw so si Kristus. 2 Royowon ku kou so’ dadan kou ya koondom so aku om imaidon muyu pontudukan ku ri. 3 Nga moingin aku po ong oilaan muyu nu, Kinoringan-o su mogkuasa so si Kristus, om si Kristus-o su mogkuasa nu kusoi, om kusoi-o su mogkuasa nu sawo niyo no. 4 Indadi, bang mudolundung kusoi ong mogdu’a intawa potuturan nu abar kiat so Kinoringan so tiningkuangon nu lobuw suang, lobuw oono mongusiba’ so si Kristus. 5 Nga bang dai mudolundung woinoi ong mogdu’a intawa potuturan nu abar kiat so Kinoringan so tiningkuangon nu lobuw suang, mongusiba’ iyo nu sawo niyo, iri mogkuasa so iyo. Woinoi oono muinong-a nu noburutan-o. 6 Bang dai mudolundung woinoi, owarong po mupompod iyo nu obuk. Nga pagka koiyu’-iyu’ ong woinoi muburut intawa mupompod nu obuk, ono yo ko’ owarong po mudolundung. 7 Kusoi-o po dai musuat mudolundung, so’ kusoi-o su pointolang nu kobuotanon om pongorumatan nu Kinoringan. Nga woinoi-o po pointolang nu pongorumatan so kusoi, 8 so’ okon ko kusoi su inurug kiat so woinoi, sondiang ko woinoi-o su inurug kiat so kusoi. 9 Kusoi nga okon ko inurug monabang nu woinoi, sondiang ko woinoi-o su inurug monabang nu kusoi. 10 Indadi subai mudolundung woinoi ponondu’an nu opogkuosaan iyo nu sawo niyo, su’ osanang inawo nu susuu’on nu Kinoringan kosiou nu ono. 11 Soko ono pona, suat so toko lobuw poimaid-o so si Kristus, woinoi kusoi sompikoogot-a, 12 so’ pudi pona woinoi togna ri inurug kiat so kusoi, nga noopod iri nopuanak-a kusoi kiat so woinoi, om kiawi’ nu ono kiat-a so Kinoringan. 13 Tantu oilaan muyu yo nu obana ya itu, nu dai opatut woinoi mogdu’a so Kinoringan so tiningkuangon nu lobuw suang ong dai mudolundung. 14 Mongowaid nu koopotan nu lobuw suang, notudukan kou yo nu sobana ko dai musuat ong kusoi polanggau nu obuk. 15 Nga suat so woinoi, ono yo su koporu’an niyo polanggau nu obuk, om ono yo su pongodolundung nu ulu niyo. 16 Bang kuwai sumagka’ nu tinangar ku oono, soko itu nisambut ku: Toko yo po songapan nu Kinoringan, d’ado yo koopotan sondiang ko ono. 17 Kosiono mongobiat aku so kou suat nu gama’ muyu mongowaid nu poginokanan ni Tuhan. Om dai su mongorayou so kou nu ono so’ dai owarong tomod muyu muimpug sumombaayang sondiang ko oraai nai’. 18 Gulu po, norongou ku nu kuwai tinu-tinu impug dai kopusuat so puimpugan muyu sumombaayang, om kiro ku bana ya gaam abar oono. 19 Opatut-a nai’ nu kuwai pusosogka’an nai so kou, su’ oilaan ong isai om isai su bana-bana nu ototog poimaid so Kinoringan. 20 Iya nu muimpug kou, okon ko mongokan kou mongoondom nu kinopotoyan ni Tuhan, 21 so’ iya muyu mongokan, mupopogulu kou ya om boromosingan-a mongokan nu ingkookan inowit kiat so waloi, om dai koompit wokon om witilon sono om kuwai ya nu moowukan. 22 Sobana ko oraai pogokalan muyu oono. Kiwaloi kou ya pongokanan om ponginuman muyu. Nokuro su mongusiba’ kou nu koimaidan nu lobuw songapan nu Kinoringan om mongoiyu’ nu lobuw omiskin? Onu po sono tongaron ku so kou, royowon ku kou? Nga sobana ko dai opatut mongorayou aku so kou. 23 Ombo yo po nituduk nu Tuhan so aku suat so pongoondoman toko nu kinopotoyan Niyo, nilombus ku po potuduk so kou, ono yo awi nu pinonindoraayan so si Tuhan Yisus, iya nu moimpongokan nosiro, minongalap Iyo nu baang-baang, 24 mongunsopoto yo Iyo so Kinoringan, kobi-kobio yo Niyo baang-baang iiri om mutongaro yo nu, “Itu yo su koyuwan Ku nitaak gumanti’ so kou. Waalo muyu yo soko itu pongoondoman muyu so Aku,” koo. 25 Soko iri ya, nu noopod mongokan, olapo yo ni Yisus sawan pinoosuwan nu anggur om mutongaro yo nu, “Itu yo po inumon muyu so sawan iitu nga raa’ Ku, popiot nu porojonjian wagu nu Kinoringan. Sombiya-biya kou ya monginum so sawan iitu, waido muyu yo soko itu pongoondoman muyu so Aku,” koo. 26 Ono yo ko’, sombiya-biya kou ya mongokan nu baang-baang om monginum nu anggur oono, ono yo su pointolang kou so lobuw wokon nu kinopotoyan ni Tuhan, musingkologa’ Niyo koimbagu. 27 Bang dai musuat poongokan nu lobuw nu baang-baang nu Tuhan intawa poonginum so sawan nu Tuhan, kowaal lobuw oono nu koraayan om dai orumaton nu lobuw koyuwan om raa’ ni Tuhan. 28 Nadi, isai yo po subai impa’on po laid inawo niyo ong kikoraayan ko’ d’ado. Bang kikoraayan iyo, mokiampun po laid so Kinoringan, om mongokan nai’ nu baang-baang om monginum nu sungoi nu anggur so sawan oono. 29 So’, bang mongokan lobuw nu baang-baang om monginum nu sungoi nu anggur om dai koilo nu orati, nu iri yo kinopotoyan ni Tuhan, iyo kondiri su kourug nu pongukuman nu Kinoringan so iyo. 30 Ono yo ko’ osuang so kou sumakit om kumugui, om kuwai ya otilombus matoi. 31 Bang impa’on toko po laid inawo toko nu d’ado ya ka koraayan, dai toko ya ukumon nu Kinoringan. 32 Nga bang oinsaadan toko nu Kinoringan so wonuo tu, tomod Niyo montuduk so toko, su’ dai kowaid nu lobuw dai poimaid ukumon Niyo ri. 33 Oo su kosusulodan ku, ono yo ko’ bang muimpug kou mongokan nu pongoondoman nu kinopotoyan ni Tuhan, owarong ong imatan po wokon-o nu oimpug om mongokan kou nai’. 34 Bang kuwai witilon, owarong mongokan po laid so waloi su’ dai kou ukumon nu Kinoringan nu iya muyu muimpug. Iri yo po duduat muyu wokon-i, nitarang ku ya ong kologa’ aku yo nai so kou.

12

1 Kosiono potarang aku suat nu ponaak nu Atod nu Kinoringan. Oo su kosusulodan ku, moingin aku nu oilaan muyu onu obana suat nu ono. 2 Ondomo muyu yo nu, laid dai po kotondu’ kou nu Tuhan, nokowaid-waid kou mongusaa’ nu tinindobuw nu dai miau. 3 Ono yo ko’ potarang aku sobana nu, lobuw-o po kuosaan nu Atod nu Kinoringan, dai koputangar nu, “Owusung-o si Yisus!” koo. Soko ono ya d’ado ido koputangar nu, “Si Yisus-o Tuhan!” koo, ong dai kuosaan lobuw oono nu Atod nu Kinoringan. 4 Kuwai boroginis ponaak nu Atod nu Kinoringan, nga kiawi’ nu ono ido-ido ya Atod nu Kinoringan inungkiaton. 5 Osuang ginis nu gogoma’on suat so Tuhan, nga ido-ido ya tomod nu gogoma’on oono, ono yo Tuhan. 6 Om pudi pona osuang ginis nu gogoma’on, ido-ido ya Kinoringan su pourug nu ono. 7 Ido soido lobuw poimaid, taakan nu Kinoringan nu ponondu’an nu kuosaan iyo nu Atod nu Kinoringan, om pokayon niyo ono monabang nu kiawi’ lobuw poimaid. 8 Kuwai lobuw taakan nu koo’ilo potuturan nu abar nu Kinoringan, om kuwai wokon taakan nu koo’ilo potarang nu pongoilaan nu olalom. 9 Atod-a oono su popiot nu koimaidan nu ido koyuwan, om wokon kopomali’ nu lobuw. 10 Atod-a oono su popomaal nu koiran-iran, om wokon po polombus nu kodau nu Kinoringan, om wokon po oilo popupinig nu kuosaan ka ido koyuwan nu Atod nu Kinoringan intawa moinat. Kuwai ya koputangar nu boroginis nu tangar, om wokon poorati nu ono. 11 Kiawi’ oono winaal nu ido yo Atod nu Kinoringan. Ido soido taakan nu musosondiang ponaak musuat nu koinginan nu Atod oono. 12 Si Kristus-o po soko ido koyuwan nu osuang boogian. Osuang pona boogian, nga ido yo koyuwan. 13 Soko ono ya pudi toko, kiat-o so lobuw Yaudi kumoo yo so okon ko Yaudi, kouriponan om okon ko uripon. Nodiu’ toko yo kiawi’ nu ido yo Atod nu Kinoringan, sumiliw nu puimpugan soko koyuwan ni Kristus. Kuosaan inawo toko nu ido yo Atod oono, 14 so’ koyuwan nu lobuw tu okon-a ko ido yo boogian nga osuang. 15 Pudi pona koputangar akod-o nu, “Pagka okon-a ko longon aku, okon ko boogian aku nu koyuwan,” koo, otatap-a nu boogian akod-o nu koyuwan. 16 Pudi pona koputangar tolingo nu, “Pagka okon-a ko mato aku, okon-a ko boogian aku nu koyuwan,” koo, otatap-a nu boogian tolingo no nu koyuwan. 17 Bang olimbatu koyuwan oono nu mato, dai sono korongou koyuwan-o, om bang olimbatu koyuwan oono nu tolingo, dai kosingud koyuwan oono. 18 Nga Kinoringan-o su noposangon nu ongo boogian oono so koyuwan. Nisangon Niyo ido soido boogian so tontong otoop musuat nu koinginan Niyo. 19 Bang kiawi’ nga ido-ido ya boogian, okon ko koyuwan sono koingoranan. 20 Nga osuang pona boogian nu koyuwan, ido-ido ya koyuwan. 21 Ono yo ko’, dai koputangar mato no so longon nu, “D’aku moingin so ikau!” intawa ulu no mutangar so akod nu, “D’aku moingin so ikau!” koo. 22 Ala’ nai’ ono boogian tokodon nu okugui, oogot po bana so koyuwan. 23 Om ono boogian tokodon toko nu oworos kosudaan, ono nai’ su maayo kikosudaan. Boogian nu dai oparu’ kosiowan-o, sulungan nai’ nu pokakas, 24 om boogian nu owarong kosiowan-o, dai muru’ sulungan nu pokakas. Nousai-o nu Kinoringan koyuwan toko, su’ ipatan toko boogian tokodon nu dai oogot-o. 25 Winaal nu Kinoringan soko ono, su’ kopugogoma’on om dai musosagka’ ongo boogian nu koyuwan, ala’ nai’ mupopoduli’. 26 Bang osonsara’ ido boogian nu koyuwan, soko kowaid-a osonsara’ boogian wokon. Bang royowon ido koyuwan so puimpugan, maid-a sumudu’an kiawi’ lobuw. 27 Nadi, kou yo soko koyuwan ni Kristus, om ido soido so kou nga boogian nu koyuwan oono. 28 Soko ono ya pudi puimpugan nu lobuw poimaid, tinantu yo nu Kinoringan gogoma’on nu boroginis lobuw. Gulu po pinongoorapan, koduo poo’abar nu Kinoringan iri polombus nu kodau Niyo, kotolu moomontuduk iri potarang nu kodau nu Kinoringan, noopod ono lobuw momaal nu koiran-iran, lobuw kopomali’, lobuw monabang nu lobuw wokon, wowaidon, om lobuw koputangar nu boroginis nu tangar. 29 Okon-a ko kiawi’ osiliw nu pinongoorapan, intawa poo’abar, intawa moomontuduk. Okon ko kiawi’ kopomaal nu koiran-iran, 30 intawa kopomali’ nu lobuw, intawa mutangar nu boroginis nu tangar, intawa poorati nu totongaron oono. 31 Ono yo ko’ pogkari’-kari’ kou yo mindamo nu ponaak oogot sobana. Nga kosiono tu montuduk aku so kou nu kogoyaan owarong po ko’ wokon.

13

1 Insan koputangar aku ya nu kiawi’ tangar so wonuo tu om so surga, nga bang dai ya su monamod nu lobuw, totongaron ku oono soko kai-kai ya kougangau, d’ado orati. 2 Insan oilo aku ya polatas nu tinongaran nu Kinoringan, om koorati nu kiawi’ orogon oorotian, om onu-onu nga oilaan, om sobana ko poimaid aku so Kinoringan sampai koponuu’ popinda nu bulud, nga bang d’ado samod ku, d’ado ya muad kosudaan so aku. 3 Insan nitaak ku ya so lobuw omiskin kiawi’ songapan ku, om posimaidan ku alod-alod mongoompu’ nu koyuwan ku tu, nga bang dai aku ya monamod nu lobuw wokon, sobana ko d’ado ya kosudaan nu ono so aku. 4 Bang monamod toko nu wokon, otaan inawo om otosu’ toko, dai momoinga, dai musingkaaku-aku, dai musingkaayo-ayo, 5 dai odouraka, dai odoot, dai obingungot, om dai sumona. 6 Bang osamod toko nu wokon, dai toko osudu’an ong momaal lobuw nu koraayan, onu ko po osudu’an toko ong momaal lobuw nu owarong. 7 Bang osamod toko nu wokon, olulut inawo toko, pokowarong toko nu lobuw, om dai oliongan nu orapan, pudi pona koirasa toko nu kosonangan intawa kosusaan. 8 Kosiono tu kuwai lobuw oilo potuturan nu abar kiat so Kinoringan, nga koingkoyod-a iyo ong wagu potuturan nu abar oono. Kosiono tu kuwai oilo mutangar nu musosondiang totongaron, nga koingkoyod-a iyo ong wagu mutangar nu ono. Kosiono tu kuwai koorati nu osuang orogon oorotian, nga kiawi’ nu ono olupaan-a. Nga suat so musosamod, d’ado kopupusan. 9 So’ dai po kokomuro oilaan toko nu ongo rorogon oorotian. Om koo’ilo toko polombus nu pontudukan nu Kinoringan so inawo toko nga dai po orunsum. 10 Nga bang ologa’ yo iya nu Kinoringan mongorunsum nu onu yo po, lumiong sono iri dai po orunsum-i. 11 Soko itu poinongan ku, ono yo iya nu lolaing aku po, totongaron, kogoyaan om pomikiran ku nga lolaing po. Nga kosiono tu nosukod aku yo, om minintoron aku yo sono nu kogoyaan ku nu lolaing aku ri po. 12 Kosiono tu orogon toko oorotian padu-padu nu Kinoringan, soko lulungung nai’ kosiowan so soromin. Nga ong wagu, oorotian toko ya ono kiawi’, soko osiowan toko nu koputingkuang. Kosiono tu dai ku po orunsum oilaan kiawi’, nga orunsum ku ya oilaan kiawi’ oono ong wagu, soko Kinoringan su koilo nu onu yo po suat so aku. 13 Nadi, ono sono tu kuwai tolu patut waalon toko, ono yo poimaid, umarap om monamod. Nga iri yo su oogot sobana kiat so kitolu-tolu oono, monamod.

14

1 Ono yo ko’, pogkari’-kari’ kou yo monamod nu lobuw wokon. Om iya ya nu ono mindamo kou yo so Kinoringan nu ongo ponaak nu Atod nu Kinoringan, labi po ponaak suat so koilaan polombus nu pontudukan nu Kinoringan. 2 Iri yo po lobuw moilo mutangar nu musosondiang totongaron, okon-a ko mokimutangar-tangar so inong lobuw, nga so Kinoringan-a. D’ado koorati nu totongaron niyo, so’ Atod-o nu Kinoringan su poputangar nu Kinoringan-a su koorati. 3 Nga iri yo po lobuw oilo polombus nu nituduk nu Kinoringan, lobuw-a su tongaron, su’ popiot nu koimaidan nu lobuw, mongobiat, om monginsosamod nu lobuw kikoogutan. 4 Iri yo po lobuw mutangar nu musosondiang totongaron, ontob-a nu popiot nu koimaidan niyo kondiri, nga iri lobuw polombus nu abar kiat so Kinoringan, popiot nu koimaidan nu kiawi’ lobuw so puimpugan. 5 Owarong maam nu kiawi’ so kou moilo mutangar nu musosondiang totongaron, nga owarong po ong oilo kou polombus nu tinongaran nu Kinoringan. Lobuw polombus nu tinongaran nu Kinoringan, kikosudaan po ko’ lobuw oilo mutangar nu musosondiang totongaron. Owarong-a musosondiang totongaron oono ong kuwai lobuw so puimpugan oilo poorati no, su’ kopiot nu koimaidan nu lobuw so puimpugan oono. 6 Oo su kosusulodan ku, bang lumoga’ aku nai so kou om mutangar nu musosondiang totongaron, d’ado ya muad orati nu ono so kou. Owarong po potuturan aku nu onu yo po niintolang nu Kinoringan so aku, intawa potuturan nu koilaan, potuturan nu kodau kiat so Iyo, intawa potuduk nu kodau oono. 7 Itu yo poinongan nu owarong pokayon suat so musosondiang totongaron dai oorotian nu lobuw, ono yo pikiro muyu kokaion nu d’ado inawo soko suling intawa kosapi. Bang dai ya osuat gama’ popukai nu ono, dai ya oilaan nu lobuw ong onu nu lagu logu’on nu kokaion oono. 8 Ido po poinongan wokon, ono yo bang popukaion-a tomod surumpit, tantu d’ado ya soujar murigap-rigap mian mutuda’. 9 Soko ono ya pudi kou, bang mutangar kou nu musosondiang totongaron dai oorotian, d’ado ya kosudaan, soko uos-a tumalib so tolingo. 10 Osuang tinongaran musosondiang so wonuo tu, om kiawi’ nu ono kiorati. 11 Nga bang dai ku oorotian totongaron nu ido koyuwan, soko okon ko muinong kai nu bansa. 12 Suat so kou kondiri, oilaan ku nu sobana ko otigi’ kou nu ponaak nu Atod nu Kinoringan, nga owarong po kaalap kou nu ponaak popiot nu koimaidan nu kiawi’ puimpugan. 13 Ono yo ko’, lobuw oilo mutangar nu musosondiang totongaron subai mindamo so Kinoringan nu koilaan poorati nu ono. 14 Bang mogdu’a aku momakai nu musosondiang totongaron om dai su koorati, inawo aku no ya su mogdu’a, okon ko maid nu pomikiran. 15 Nadi, bang mogdu’a aku, soko itu gama’ ku, ono yo mogdu’a aku so inawo ku no, nga pomikiran ku no maid-a mogdu’a. Mulagu aku so inawo ku no, nga pomikiran ku maid-a mulagu. 16 Owarong ong waalon toko soko ono, so’ bang inawo toko no ya su’ mongunsopot so Kinoringan, om lobuw wokon dai koorati nu musosondiang totongaron toko nitaak nu Atod nu Kinoringan oono, dai kotaayun lobuw oono nu du’a pongunsopotan toko oono, so’ dai oorotian niyo. 17 Owarong pona du’a pongunsopotan mu so Tuhan oono, nga d’ado ya muad orati so lobuw. 18 Mongunsopot aku so Kinoringan so’ koputangar aku nu musosondiang totongaron kaalib po ko’ kou. 19 Nga, bang so puimpugan nu lobuw poimaid, todi’on ku po mutangar limo ya mutingkalos oorotian nu lobuw wokon, ko’ mutangar nu boribu-ribu mutingkalos nu musosondiang totongaron, su’ kopontuduk aku nu lobuw. 20 Oo su kosulodan ku, adang-o momikir nu soko pikiran nu lolaing po. Otoop nai’ ong soko lolaing kou suat nu koraayan nga bang so pomikiran, otoop ong soko lobuw nosukod-o. 21 Nokosurat-o so Buuk nu Kinoringan nu tinangar Niyo nu, “Monuu’ Aku nu lobuw bansa wokon poputangar so lobuw songapan Ku nu sondiang tangar, nga dai ya mongkinongou nosiro nu totongaron Ku,” koo ri. 22 Nadi bang soko ono, ono yo po ponaak poputangar nu musosondiang totongaron nga ponondu’an nu kuasa nu Kinoringan niintolang so lobuw dai poimaid, okon ko so lobuw poimaid. Nga, ono yo po ponaak potuturan nu pontudukan nu Kinoringan so inawo, ono yo su ponondu’an nu kuasa nu Kinoringan so lobuw poimaid, okon ko so lobuw dai poimaid. 23 Indadi, bang muimpug kou lobuw poimaid, om kiawi’ so kou nga mutangar nu musosondiang totongaron, om lumoga’ sono lobuw dai poimaid, intawa lobuw dai po koorati, tantu pokoulowon kou nosiro. 24 Nga bang kiawi’ so kou potuturan nu abar kiat so Kinoringan, om lumoga’ lobuw dai poimaid intawa lobuw dai po koorati, oorotian sono niyo kiawi’ pinutangar muyu iiri om oilaan niyo nu kikoraayan iyo. 25 Om koraayan so pomikiran niyo nga kointolang, om musimbaba’ sono iyo mongusaa’ nu Kinoringan, om polongkop paabar nu bana-bana ya nu maid-waid Kinoringan so kou. 26 Oo su kosusulodan, orati yo po nu ono, bang muimpug kou mongusaa’ nu Tuhan, kuwai mulagu, kuwai montuduk, kuwai polombus nu onu yo po kiat so Kinoringan, kuwai ya mutangar nu musosondiang totongaron, om kuwai ya potarang nu orati nu tinangar oono. Nga waalo muyu yo kiawi’ oono popiot nu puimpugan nu lobuw poimaid. 27 Bang mokipuputangar ido koyuwan nu musosondiang totongaron, subai duo intawa tolu ya koyuwan om mususulang, om ido koyuwan poorati nu ono. 28 Nga bang d’ado ya ido moilo poorati nu ono, gaam nai’ modog-a lobuw oono, om tongaron-a niyo so inawo. 29 Bang duo intawa tolu koyuwan polombus nu tinongaran kiat so Kinoringan, lobuw wokon subai momikir nu obana ya ka ko’ owudut tinangar oono. 30 Nga bang ido koyuwan pointolangan nu Kinoringan nu abar Niyo, lobuw mosaan mutangar oono subai mingkoyod mutangar. 31 Bang soko ono gama’ muyu, ido soido so kou nga koponuturan nu abar kiat so Kinoringan, su’ kiawi’ otudukan om rumuang koimaidan. 32 Iri lobuw kiponaak nu Atod nu Kinoringan potuturan nu abar kiat so Kinoringan, subai kokodos iyo mingkoyod mutangar om kokodos sumundur mutangar, 33 so’ dai moingin Kinoringan musasak mutangar so puimpugan, sondiang ko mususulang. Soko koopotan so kiawi’ puimpugan, 34 subai modog-odog kowoinoyan. Dai lila’an nosiro mutangar. Mongowaid nu Ukum ni Musa, dai kowasa nosiro sumiliw nu wowaidon. 35 Bang moingin nosiro koilo nu onu-onu ya, duaton-a ono nosiro so sawo nosiro ong kouli’ yo. Sobana ko dai otoop ong woinoi mutangar so puimpugan. 36 Ponontaman muyu gaam ong kou yo su inungkiaton nu tinongaran nu Kinoringan, om kou ya su potuturanan nu tinongaran Niyo, nga okon-a. 37 Bang koirasa ido koyuwan nu kiponaak iyo nu koo’ilo polombus nu abar kiat so Kinoringan, intawa ponaak wokon nu Atod nu Kinoringan, orotion-o nu lobuw oono nu onu yo po sinurat ku iitu no suu’ nu Tuhan. 38 Nga bang dai iyo mongkinongou nu tinangar ku iitu, kodi muyu yo rongowo iyo. 39 Oo su kosusulodan ku, ono yo ko’ pogkari’-kari’ kou yo polombus nu tinongaran nu Kinoringan, nga adang-o momogos nu lobuw mokipuputangar nu musosondiang totongaron. 40 Opatut nu waidon muyu kowarong-warong kiawi’ tinangar ku oono, om waalo muyu yo kiawi’ nu otoop, om ousai sombiya-biya ya muimpug kou.

15

1 Oo su kosusulodan ku, kosiono poondom aku so kou nu Abar Owarong kiat so Kinoringan nituturan ku so kou nu gulu ri, om nopoimaid kou sono so si Kristus, om ono yo su inimpuunon nu koimaidan muyu. 2 Bang tumotog kou mongowaid nu Abar Owarong nituturan ku iiri, osopulan kou, onu ko po ong okon ko bana-bana nu poimaid kou. 3 - 4 Ono yo su oogot sobana nilombus ku so kou iri nituduk so aku ri, ono yo minatoi si Kristus mongidu’ nu koraayan toko, nilobong Iyo om noluli’an Iyo so kotolu runat-i, musuat nu nokosurat so Buuk nu Kinoringan. 5 Minokisiou Iyo so si Pitrus, om so opulu om ido pinongoorapan wokon-i. 6 Noopod iri, minokisiou po Iyo insan so labi limo naatus mompomaid Niyo. Om kosuangan so nosiro miau po nu ono sono tu. 7 Kiat nu iri minokisiou-a si Kristus so si Yakubus om so kiawi’ pinongoorapan. 8 Om aku yo su pongoowi’an pinokisiowan Niyo. Iya nu nopoimaid aku, soko lolaing aku nolangus nu okon po ko lolongusan. 9 Aku yo su pinongoorapan Niyo nu sobana ko obaba’. Dai su otoop pongkaton nu pinongoorapan so’ nokopongindoraai aku nu lobuw poimaid so si Kristus. 10 Nga pagka owarong sobana Kinoringan so aku, siniliw aku ya Niyo nu poimaid so Iyo om pinongoorapan Niyo. Om sobana ko kikoompusan koworongan Niyo oono. Tanda’ nu ono, mogkari’-kari’ aku po mugogoma’on ko’ pinongoorapan wokon. Om ono yo po okon ko pinogkori’-kori’an ku, nga ponobangon nu Kinoringan, minonamod so aku ri. 11 Nadi isai pona nopotuturan nu Abar Owarong so kou, aku intawa pinongoorapan wokon, d’ado ya pusondiangan. Ono yo su oogot, potuturan kai nu Abar Owarong oono om kou nga poimaid. 12 Pontudukan mai yo po nga linuli’an si Kristus kiat so pinotoyan. Indadi dai musuat ong kuwai po so kou mutangar nu dai ya oluli’an lobuw minatoi. 13 Bang bana totongaron muyu oono, dai ya noluli’an si Kristus. 14 Om bang dai noluli’an si Kristus, d’ado ya kosudaan mai potuturan nu abar iitu, om d’ado ya kosudaan muyu poimaid, so’ d’ado ya impuunon nu koimaidan muyu. 15 Soko ono po, dai obana pontudukan mai suat so Kinoringan, nu linuli’an Niyo si Kristus kiat so pinotoyan, ong bana nu dai oluli’an lobuw minatoi. 16 Nadi, bang dai ya oluli’an lobuw minatoi, si Kristus nga dai linuli’an. 17 Om bang dai linuli’an si Kristus, d’ado ya kosudaan nu koimaidan muyu oono om kakal po koraayan-o mogkuasa so kou. 18 Orati ya wokon, iri lobuw poimaid minatoi-o iiri, d’ado ya iman-imanon nu oluli’an. 19 Bang so wonuo tu ya su tobangon toko ni Kristus, toko yo su patut luluudan po ko’ kiawi’ lobuw so wonuo tu. 20 Nga pagka otantu yo nu noluli’an-o si Kristus, oilaan toko nu oluli’an kiawi’ lobuw minatoi-i. 21 Kopotoyan so wonuo tu notimpuunan nu ido koyuwan, ono yo si Adam. Soko ono ya koluli’an notimpuunan nu ido koyuwan, ono yo si Kristus. 22 Pagka minatoi-o si Adam, kiawi’ lobuw nga soko minatoi-o. Om pagka noluli’an-o si Kristus, oluli’an-a kiawi’ lobuw. 23 Nga kiawi’ lobuw oluli’an musuat nu iya notatap nu Kinoringan. Gulu po linuli’an si Kristus, om runat kologa’an Niyo koimbagu, luli’an nai’ lobuw songapan Niyo. 24 Opupus ono, ologa’ pongoowi’an nai’ nu wonuo tu. Iya yo oono pongodoogan ni Kristus nu kiawi’ pomorinta, moomogkuasa om wowaidon om nikomouli’ Niyo so Kinoringan Amo toko. 25 Subai si Kristus-o su mogkuasa musingkodoog nu Kinoringan nu kiawi’ alod-alod Niyo. 26 Kopotoyan-o su alod-alod toko pongoowi’an doogon. 27 Nokosurat-o so Buuk nu Kinoringan nu, “Sinuu’ Mu Iyo mogkuasa nu onu yo po winangun Mu,” koo ri. Tangar, “onu yo po”, koo oono, dai ya kowaid Kinoringan nu nopokomouli’ so si Kristus nu onu yo po su opogkuosaan Niyo. 28 Nga ong okuasa po ni Kristus kiawi’-awi’, Iyo kondiri, Anak nu Kinoringan su mokikuasa nu Kinoringan, nu nopokomouli’ so Iyo nu onu yo po opogkuosaan Niyo. Om Kinoringan sono su mogkuasa ya nu kiawi’ oono. 29 Bang dai yo oluli’an lobuw minatoi, d’ado kosudaan nu lobuw miau po mokidiu’ gumanti’ so lobuw minatoi. D’ado kosudaan nosiro momaal nu ono ong bana nu dai yo oluli’an lobuw minatoi. 30 Bang dai yo oluli’an lobuw minatoi, d’ado ya kosudaan nu kakal kai ya tumaan sumonsara’. 31 Oo su kosusulodan ku, runat-runat ogon-ogon aku matoi, nga pagka osudu’an aku so kou nu nopoimaid kou so si Yisus Kristus, Tuhan toko, ono yo ko’ obaran ku kou nu koogutan ku no. 32 So inawo ku, d’ado kosudaan ong sumundur aku lumawan nu alod-alod ku, iri soko kulos-kulos orongit tuui so Ipisus. Bang bana nu dai yo oluli’an lobuw minatoi, owarong po maid toko nu sinsiriban iitu nu, “Kayo toko mongokan monginum om musinsonangan so’ kalu matoi toko yo suab,” koo ri. 33 Nga adang-o ookalan kou nu lobuw mutangar soko ono, so’ obana ya sinsiriban iitu nu, “Bang mokimuuna’-una’ nu lobuw oraai, oowit-owit toko nosiro rumaai,” koo ri. 34 Owarong nu momikir kou sobana, om intoron kou yo sono momaal nu koraayan. Opatut nu oiyu’an kou so’ kuwai so kou dai po kotondu’ nu Kinoringan. 35 Kalu kuwai mongoduat nu, “Onu koo ka gama’ nu Kinoringan mongoluli’ nu lobuw minatoi?” intawa, “Okuro-kuro ka koyuwan nu lobuw minatoi oluli’an-o?” koo. 36 Nga sobana ko olowong kou mongoduat soko ono. Pikiro muyu bo linsou nisasad-o. Bang populo toko nu linsou, oposa’ po kulupak-o om tumuu’ nai’ linsou-o. 37 Linsou nipulo muyu oono, linsou ka nu dolai intawa onu-onu ya nu linsou, okon-a sono ko linsou musit, nga tuu’. 38 Ido soido nu tonoman musosondiang korogian nu linsou musuat nu notantu yo nu Kinoringan koinginan Niyo. 39 Kiawi’ pinuwaal nu Kinoringan nu kiinawo, musosondiang korogian. Lobuw, kulos-kulos, bombolog om pait nga kopusosondiang korogian nosiro. 40 Soko ono ya pudi onu-onu so langit om so wonuo tu. Onu-onu ya so langit kopusondiang kooparu’ nu onu-onu ya so wonuo tu. 41 Kooparu’ nu runat, sondiang nu kooparu’ nu wulan, om kooparu’ nu korombituon nga musosondiang. 42 Lobuw minatoi om oluli’an nga soko ono ya. Koyuwan nilobong-o mosa’, nga koyuwan nu noluli’an-o dai mosa’. 43 Suat so koyuwan toko, iya nu ilobong koyuwan oono, dai owarong osiowan om d’ado kosudaan. Nga bang oluli’an-o koyuwan oono, owarong-o sono om obasag. 44 Koyuwan nilobong oono kakal po ponongkoyuwan so wonuo tu. Nga bang oluli’an-o nu Kinoringan koyuwan oono, ponongkoyuwan sono kiat so Atod nu Kinoringan. 45 Nokosurat-o so Buuk nu Kinoringan nu, “Lobuw togna, si Adam, inurug nu Kinoringan su’ miau iyo so wonuo tu, nga si Kristus, iri paawon nu si Adam pomupusan, taakan nu kowiawan musingkolaid su’ miau toko so surga,” koo ri. 46 Iri yo po nokopogulu lumoga’ ri, koyuwan niyo suat-a so wonuo tu, nga kosusuut lumoga’ ri, koyuwan Niyo suat so surga. 47 Adam nu timpuun winaal nu Kinoringan kiat so tana’, nga Adam pomupusan, inungkiaton Niyo so surga. 48 Kiawi’ koyuwan nu lobuw so wonuo tu, soko koyuwan ni Adam togna ri winaal kiat so tana’, nga ongo lobuw poimaid so si Kristus, koyuwan toko soko koyuwan Niyo ong wagu suat so surga. 49 Om kosiono tu koyuwan toko soko koyuwan ni Adam, winaal kiat so tana’, soko ono ya ong wagu koyuwan toko soko koyuwan ni Kristus, iri kiat so surga. 50 Oo su kosusulodan ku, kuanon ku yo po nga itu yo po koyuwan toko nu kionsi om kiraa’ tu, dai kowaid so Pogkuosaan nu Kinoringan musingkolaid so surga. Om koyuwan toko nu iya minatoi toko dai muinong nu koyuwan toko musingkolaid. 51 Rongowo muyu yo tongaron ku so kou tu, iri dai po niintolang so lobuw silaid, nu toko yo po iitu dai ya matoi kiawi’ musingkologa’ ni Kristus koimbagu, nga taakan toko nu koyuwan wagu musuat so surga. 52 Osikap bana ono otuman nu dai oungkudapan. Iya popukaian pongoowi’an nu surumpit nu Kinoringan, kiawi’ lobuw minatoi oluli’an maid nu koyuwan wagu musuat so surga om dai yo matoi nosiro koimbagu. 53 Koyuwan toko nu dai po matoi, gonti’an nu koyuwan wagu. Koyuwan nu suat so wonuo tu gonti’an nu koyuwan musuat so surga. 54 Bang ogonti’an-o koyuwan laid toko oono nu koyuwan wagu, om koyuwan suat so wonuo tu nga ogonti’an-o nu koyuwan musuat so surga, iya yo oono kotumanan nu nokosurat so Buuk nu Kinoringan nu, “Nodoog-o nu Kinoringan kiawi’ alod-alod Niyo. Kopotoyan nga d’ado yo sono,” koo ri. 55 Om koputangar toko sono nu, “D’ado yo sono kopotoyan so’ nogonti’an-o nu kowiawan musingkolaid. D’ado yo sono koraayan kopongukuman so toko nu potoyon” koo. 56 Lumaa’ toko nu kopotoyan so’ oilaan toko nu kikoraayan toko. Om iri yo Ukum ni Musa su koilaan toko nu kikoraayan toko. 57 Nga mongunsopot toko so Kinoringan, iri minongodoog nu kiawi’ alod-alod Niyo, nu iri gogoma’on ni Yisus Kristus Tuhan toko. 58 Oo su kosusulodan kosomodan ku, ono yo ko’, pobosago om popioto yo koimaidan muyu. Pogkari’-kari’ kou yo sumundur mugogoma’on suat so Tuhan, so’ oilaan muyu ya nu kikosudaan gogoma’on muyu oono.

16

1 Indadi, itu yo su nisambut ku so kou nu duduat muyu ong onu koo mongorukut nu siin ponabang nu lobuw wokon songapan nu Kinoringan so Yudia, ono yo bang mongorukut kou nu siin ponabang nu inong poimaid, waido muyu ya iri nokotuduk ku yo so puimpugan so Galatia ri. 2 Ono yo, koduung Runat Pongintoronan potou’ kou laid nu siin ontob nu odapat-dapat ponabang muyu nu wokon musingkologa’ ku, su’ dai yo muru’ po mongimpug ong kologa’ aku. 3 Kologa’ aku yo, monuu’ aku ya nu kolobuwan nopili’ muyu yo laid paapit nu siin oono so bandar Yirusalim, om poowitan ku po nosiro nu surat ponondu’an nu lobuw dii. 4 Om bang opikir ku nu kuwai opatut tomodon ku so Yirusalim, potundanon ku ya nosiro so aku. 5 Ondaa’on ku ya kou ong opupus aku yo lumongkop so Makadunia so’ notapus ku yo nu kotalib aku dii. 6 Kalu olaid-laid aku mogol nai so kou musingkotalib nu kodarun, su’ otobangan muyu aku nu kolombus-lombusan ku. 7 Dai su moingin ong sontagal aku ya nai so kou. Bang lila’ nu Tuhan, olaid-laid aku ya mogol nai so kou. 8 Tuui-tuui aku so bandar Ipisus nu ono sono tu musingkotalib nu Rami-Rami Pintakusta, 9 so’ osuang po lobuw mokirorongou nu tinongaran nu Kinoringan pudi osuang-a lobuw poingkoyod so aku potuturan nu ono. 10 Bang kologa’ si Timutius, torimaa muyu yo iyo nu owarong su’ ososonangan iyo mido so kou, so’ iyo nga soko aku ya nu mugogoma’on suat so Tuhan Yisus. 11 Indadi, umarap aku nu d’ado ya so kou pobaba’ so iyo, nga tobangi muyu yo iyo nu kopululi’-luli’an niyo tuui so aku nu osanang, so’ mongimat aku ya nu kologa’ iyo maid nu kosusulodan toko wokon. 12 Suat so sulod toko si Apulus, obulit aku yo mindamo so iyo nu powaidon so kosusulodan wokon mian nai so kou, nga dai po moingin iyo mian nu ono sono tu. Bang kikosiwatan, kalu mian-a iyo. 13 Koingat-ingato muyu yo om totog kou yo poimaid so si Kristus. Adang lumaa’ om adang musimaid kuosaan nu koraayan. 14 Onu yo po waalon muyu, waalo muyu yo maid nu musosamod. 15 Tantu otondu’an muyu ya no Stipanus sompungu. Nosiro yo su togna nopoimaid so si Kristus tuui so Akaya. Mogkari’-kari’ nosiro monabang nu lobuw songapan nu Kinoringan. 16 Mindamo aku sobana so kou nu mongowaid kou nu pontudukan nu lobuw soko iyo om lobuw wokon mugogoma’on maid so iyo. 17 Osudu’an aku nu nokologa’ si Stipanus, si Purtunatus om si Akaikus. Pagka sobana ko oimpong aku so kou, kinologa’an nosiro soko kou ya su linumoga’ tuui so aku. 18 Sobana ko nokoponginsudu’ nosiro so aku om so kou. Otoop ong orumaton kolobuwan soko ono. 19 Lobuw poimaid tuui so Asia pokodau so kou. Si Akwila om si Priskila om lobuw muimpug so waloi nosiro nga pokodau so kou. 20 Kiawi’ kosulodan tuui pokodau so kou. Pusosalam-salam kou yo ponondu’an nu musosamod kou inong koimaidan so si Yisus Kristus. 21 Aku nga pokodau-a so kou, om aku kondiri minonurat nu itu. Kodau kiat so aku, Paulus. 22 Isai obisig nu Tuhan Yisus, ukumon nu Kinoringan. Maranata, ono yo “Loga’ yo Tuhan Yisus”. 23 Muda-mudaan ong borokatan kou ya ni Tuhan Yisus. 24 Osamod aku so kou kiawi’ nu kopuido yo dii si Yisus Kristus.