LOS HECHOS
DE LOS APÓSTOLES
1La promesa del Espíritu Santo
1Teófilu, cahmor carit bah quin bar wíjacro. Ey cuitar Jesusat siw̃jac aját bahnác cuihsú bahjacro. Jesusat yajác ojcor bahnác cuihsú bahjacro. 2Jesusat siw̃ay yehnár cuacúr ben acat tas yajaquey, síw̃jaquey bahnác cuihsú bahjacro. Jesusat ima chihtá ehcuquin cájacro. Etar cuacúr ben cahmor ima chihtá ehcuquin quin chihtá ehcujacro. Sir Ajcan Cámuran Ey urá cuitar ehcú bahjacro. 3Jesusan chinír sicor estají yehnjacro. Yehnár ima chihtá ehcuquin ubot waajacro. Riya cuarentan bucoy bucoy eyta waajacro. Eyta waacayat ima chihtá ehcúquinat itchacro. Ititan Jesús sicor estají yehnjacro. Jesusat eyin ubot waa rabar, Sir cara rehquey bitáratara eyin quin ehcujacro. 4Etar chiwa bahnác sécuajacro. Secuar Jesusat eyin quin wajacro:
—Baan pueblo Jerusalén cuitar ítuwi. Récaji cajc istiyrá beti ítuwi. Eyta ityat, Sirat ba quin istiy áyataro. Aját récaji ba quin wajác eyta Sirat áyataro. Eyta bira ey wiquíc acor ítuwi. 5Uwat Sir tamo síhw̃ayat, Juanat récaji eyin rih sar siw̃jacro. Cuatán baat Sir tamo síhw̃ayat, awan Sirat ima Ajcan Cámuran Eya ba ur icar chácayqueyra.
Jesús sube al cielo
6Eyta cuácayat chihtá ehcuquin Olivo cuhs cut sécuajaquinat Jesús quin táyojocro:
—Caru, ¿Ahran is israélinat ijmár gobierno cháquinica? ¿Ijmár carin yiníc cab bar cujaqui? táyojocro.
7Táyoyat Jesusat wajacro:
—Bitat chácatatara, bitat yehnátatara anto baat istata bini batro. Ey istín acu Sirat anto ajc waátiro. Sir ima urá cut chácayqueyra. 8Eyta cuar Sir Ajcan Cámuran Eya ba ur icar chácayqueyra. Eyta chácayatan ba urán cuít rehcáyqueyra. Etar Jerusalén pueblo cuitar aját yajaquey uw quin ehcwáyqueyra. Judea cajc cuitar cat ehcwáyqueyra. Samaria cajca cuitar cat ehcwáyqueyra. Cajc bahnác cuitar eyta ehcwáyqueyra, wajacro.
9Eyta waca rabar chiwa ubot Jesús yehnár ques anti cuacúr béjecro. Béyeyan bowarám tac icar raújacro. Bey yahncút chiwat Jesús bucoy istítiro. 10Ima chiwat cuacúr tanachin wahityat, Sir cuacúr cacmín chiwa ubot waajacro. Cuisa bucáy bin oya cuasáy tas bin waajacro. Waar car wajacro:
11—¿Galilea uwu, bitara reht cuacúr wahitqui? Jesús ba ub acat cuacúr bir eyta sicor cat im eyta wicáyqueyra, wajacro.
Se escoge a Matías para reemplazar a Judas
12Etar chiwa erar terá ajca Olivo cutar bin sicor Jerusalén béhjecro. Olivo terá cutar bin pueblo Jerusalén cuwayta kilometro úbisticuano. Jerusalén behquir car 13camic usi béjecro. Camic usi rauwir cuacúr querat icar raújacro. Pedro cat, Juan cat, Santiago cat, Andrés cat, Felipe cat, Tomás cat, Bartolomé cat, Mateo cat, Santiago cat, Simón cat, Judas cat esar raújacro. Santiago istiy Alfeo waquijró. Simón eya cananístainro. Judas eya Santiago tanaró. Bahnaquin esar querat sar raújacro. 14Bahnáquinan bucoy bucoy Sir ojcor conín acu sécuajacro. Chaunín owar, Jesús abín owár, tanín owár eyta conín acu sécuajacro. 15Erar chiwa Sir ojcor conquin saw̃ujacan, ciento veintecuano.
Jesús chiwa Jerusalén behquir, Sir ojcor conyat, Pedro eyin tac icar yehnár wajacro:
16—Sir Ajcan Cámuran Eyat cahmor úchicrias David quin chihtá ehcú áyjacro. Etar Davidat récaram Júdasat yajcata cuihsujacro. Davidat cuihsujác eyta ahra Júdasat eyta yajacro. Soldádoinat Jesús cácayta acu bírartara Júdasat ehcujacro. 17Jesusat récaji is cácayat owár, Judas cat cájaquinro. Isat yajquír eyta Júdasat cat eyta yajquín acu cájaquinro. Eyta cuar Júdasat Jesusan bírartara quehsuquin quin ehcujacro. 18Ehcuí tehmár ey quin ray túnjacro. Ay bár yajquír ray cajac ey cutar cajc wahjacro. Ey cajc cutar ima yau yarjacro. Yau yaryat yir boschacro. Bosír, bucchír bahnác újacro. 19Etar Jerusalén uwat eyta yarjác chihtá cab rehti rahjacro. Eyta rahcuír cajc ey ajc Acéldama aw̃ujacro. Eyta waquíqueyan imár cuw cutar “Ab bijaquey cajcro,” waquíc ojcor wacaro. 20Judas ey ojcor Davidat Salmo carit cuitar cahmoran úchtaan cuihsujacro:
Ey usi ima cham báhtaro. Rehrí ítajatro, ey úsara.Etar cat uchta cuihsujacro:
Eyat yajti etchaquey istiyát yajcáy yehnátaro, cuihsú bahjacro, Davidat Judas ojcor.
21Carit cutar eyta cuihsú bahjác cuácayat, Júdasat yajti etchaquey yajcayta acu isat istiy cácataro. Caca rabar uch síhw̃ataro. Jesús is owár chácayat, is owár birar urar cuiti bijaquin cácataro. 22Juanat récaji uw rih sar siw̃íc cuitar cuar Jesús cuacúr biquic acat tas cuaquir is owár bijaquin cácataro. Eyta bin caquin síhw̃ataro, is owár chihtá ehcuquin yehnayta acu. Eyat Jesús sicor estají yehnjác ehcwayta acu cácataro. Eyat itchaquey ehcwayta acu cácataro, wajacro.
23Eyta wacayat, chiwat cuisa bucáy bin cájacro. José cat, Matías cat cájacro. José eya ajc istiy Barsabás aw̃uro. Ajca istiy Justo aw̃uro. Caquir eyin imár cac cahmar chájacro. Etar Sir ojcor uchta wac conjacro:
24—Siru, Tetú, bahat is cuitar waw̃i. Bahatán uw urán itro. Uw urá bitáratara itro. Uch serin bucáy sicar bin bi cáquitar is quin ehcuwi. 25Júdasat bah quehsí waar car, cab oc icar bijacro. Júdasat ehcuti báhjaquey ehcwayta acu ¿sera bi cácataca? Chihtá ehcuquib yehnayta acu ¿bi cácataca? wac conjacro.
26Eyta conár car, istín acu aquey abir ica cuitar téjecro. Ey chihtá istín acu téjecro. Técayat bar itchacro. Eyta yajquír cuitar Matías cájacro. Etan Matías chihtá ehcuquin owár chájacro.
2La venida del Espíritu Santo
1Etar birá cuanyat Pentecostés fiesta cuanjacro. Eyta cuanyat, Jesús chiwa bahnaquin usar sécuajacro. 2Eyta secuar éyinat ráhcuitan, séroan abáy caquic ajcan wan cuacúr bin rahjacro. Ubach bahnác icar ayir ajc eyta rahjacro. 3Eyta rahcuír car eyin arcutar oca cúbaran wan waajacro. Oca cúbaran wan eyan istiy arcutar, istiy arcutar chájacro. 4Eyta chácayat owár, Sir Ajcan Cámuran Eyan eyin ur icar wijacro. Chiwa bahnaquin ur icar wijacro. Wicayat, istiyát cuw istiy, istiyát cuw istiy tew̃ay yinjacro. Sir Ajcan Cámuran Eyat bi cuw cut tew̃ay áyjactara eyta tew̃jacro.
5Pentecostés fiesta eyta cuanyat, cajc istiy bin judíoin, cajc istiy bin judíoin Jerusalén cuitar ítchacro. Uw éyinat Sir tamo sihw̃ac binro. 6Uw éyinat ajcyár biquey rahjacro. Rahcuír caran, uw ricán to sécuajacro. Jesús chiwa acor sécuajacro. Secuar ráhcuitan, imár cuw cut tew̃ic rahjacro. Eyta rahcuiran ojc sijacro. 7Ub yehw̃jacro. Ub yehw̃ír rahra rahra wajacro:
—Eyta téw̃quinan bahnáquinan Galilea uwro. Eyta cuar éyinat istiyát cuw istiy, istiyát cuw istiy tew̃ro. Isat ráhcuitan, ijmár cuw cut tew̃ro. ¿Eyinat bitara etar eyta tew̃íctara? -wajacro-. 8Isan usár sécuajac cuar cuw istiy, cuw istiy téw̃quinro. 9Is cahujín Partia cajc cut binro. Cahujín Media cajc cut binro. Cahujín Elam cajc cut binro. Mesopotamia cajc cut bin cat, Judea cajc cut bin cat, Capadocia cajc cut bin cat, Ponto cajc cut bin cat, Asia cajc cut bin cat, 10Frigia cajc cut bin cat, Panfilia cajc cut bin cat, Egipto cajc cut bin usár sécuajacro. Cahujín Africa pueblo Cirene intac binro. Cahujín pueblo Roma bin inic béjecro. Cahujina im judíoin yehnjacro. Cahujina judío bár bin cuar judío chihtá cajac binro. 11Cahujina Creta cajc cut binro. Cahujina Arabia cajc cut binro. Eyta cuar is bahnáquinat ijmár cuw cutara tew̃ic rahcro. Sirat ima urá cut chihtán cuít yajác ojcor tew̃ro. Is cuw cutar eyta tew̃ro. Eyta tew̃quey isat orac rahcro, wajacro.
12Eyta waquír car ub yehw̃ír acsar rahra rahra wajacro:
—¿Bitara etar eyta tew̃qui? wajacro.
13Eyta cuar cahujinat Jesús chiwa buror sisír wajacro:
—Uw eyin simat bar béjecro, wajacro.
Lo que Pedro dijo a la gente
14Etar chiwa once bin owár yehnár Pédroat ricá to bin quin wajacro:
—Sérinu, judíoinu, Jerusalén cutar ítquinu, ba bahnáquinat aját tew̃ic yají rahcwi. 15Baatán is simat bejec sihw̃ac cuar símati bétiro. Ahajira rahsa urá cahm ícatro. Uwra uchta jat simat bétiro, -wajacro-. 16Récaji Sir chihtá ehcuquib Joelat uchta rehcata ojcor ehcujacro. Joelat récaji ehcujác ahra yajquíc cab cutar cujacro. Joelat récaji uchta wajáquinro:
17Sirat uchta wacaro: “Cábara tina cab cu racayat, aját uchta yajquinro,” wacaro, Sirat. “As Ajcan Cámuran Ey uw ur icar cháquinro. Bahnaquin ur icar cháquinro. Eyta chácayat, ba sasát Sir chihtá ehcwáyqueyra. Cámsiris istír eyta wábjirinat éytaan wan istáyqueyra. Werjayín cat cámsiris chináyqueyra. 18As cacmín ur icar as Ajcan Cámuran Ey cháquinro,” wacaro, Sirat. “Serin ur icar cat, chaunín ur icar cat cháquinro. Eyta chácayat, as chihtá ehcwáyqueyra,” wacaro, Sirat. 19“Cuacúr abá cuitar cat uwat anto istiti bi istá áyinro. Cajc cutar cat uwat anto istiti bi yajquinro. Ab cat, oca cat, íyara cat to yehn áyinro. 20Rahs cat bahnác tin áyinro. Sihyór cat aban wan buwonro,” wacaro Sirat. “Cuacúr cara yehnín cahmor eyta rehcáyqueyra. Cuacúr cara yehnín cuanyat, ey tamo bahnáquinat síhw̃ayqueyra,” wacaro. 21“Eyta cuácayat, bíyinat cara ojcor conyat, aját eyin cuitar waquinro. Eyin obir yajquinro,” wacaro, Sirat. Joelat récaji eyta wajáquinro.
22Pédroat Joelat wajquey ehcúr acsar wajacro:
—Israélinu, uch rahcwi. Jesús Nazaret pueblo bin Sir imát ayjac ba quin bar ehcujacro. Jesusat icúr bár sicar Sir urá cut bitar utar yajacro. Uwat anto istiti bi ba ub acat yajacro. Sir urá cut bahnác bar yajcata ehcujacro. Jesusat eyta yajác baatán itro. Behmár tac icar ita rabar eyta yajacro. Etar Sirat ey ayjac síhw̃ataro. 23Baat ey anto yauwin síhw̃ati cuat Sir imát eyta yauwata récaji it bin cuar, im eyta chaw̃ jájacro. Ba at icar wíjacro. Etatan baatán serin ay bár bin quin caruc ojcor yauwin quejc áyjacro. Eyta yaujacro. 24Eyta yauwi cuar, Sirat sicor estají yehn áyjacro. Eyra sicor yehnata bin etar chein ohnír eyta ohnín acu ajc waátiro. 25Davidat ey ojcor úchicrias wajáquinro:
Aját ítitan, carin asi jotro. Eya úchicrias tehmótiro. Eyat as cuitar wacaro. As obir yajcaro. Eyta bira as ojc sítiro. Roótiro. 26As ur icar ahniro. As cuw cutar ahní tacaro. As sibár yarir cutar Sirat as sicor estají yehn áyayqueyra. Aját eyta séhw̃aro, -wajáquinro-. 27As chinyat, bahat asa wahntar cajc cutar cham baha báreyra, -wajáquinro, Sir quin-. Aját bah chihtá cácayat, as obir yajcaro. As sibatrá ohn aya báreyra. 28Cuatán bahat as ay itin síw̃jacro. Eyta cuácayat, bah joran asan chinti ítinro, wajáquinro, Davidat Sir quino.Pédroat Davidat wajaquey ehcúr acsar wajacro:
29’Rábinu, bah quin David ojcor ehúr bár wacaro. David chinyat ruhjacro. David chein ruhjaquey awat bísartara, isat itro. 30Cuatán David Sir chihtá ehcúquibro. Davidat ítitan Sirat ima bómcara sicar caran yehn ayin wajacro. David cara yehnár eyta im bomcar cat eyta yehn ayin wajacro. Davidat eyta itchacro. 31Davidat eyta itchác etar Cristo sicor yehnata récaji ehcujacro. Uchta wajáquinro: “Wahntará cajc cutara cham baha báreyra. Ey sibár ohn aya báreyra,” wajáquinro, Davidat. 32Sirat Jesús yaryat sicor yehn ayin wajacan ahra sicor estají yehn áyjacro. Isat eyta itchacro, -wajacro, Pédroat-. Istír yarsa ehcuro. Is bahnáquinat itchacro, caba ehcún acu. 33Etar Jesús sicor yehnár, Sir quin Tet quin bijacro. Sir owár Tet owár cara yehn áyjacro. Sirat úchicrias imát yajquín wajacan tehmoti yajacro. Jesús cut cuar im Ajcan Cámuran ey áyjacro. Jesús cut cuar uw ur icar ima Ajcan Cámuran Ey chájacro. Behmarat rahjác eyan eyro. Itchác eyan eyro. 34Cuatán David ima sibatrá cuacúr bitiro. David imát Cristo ojcor wajáquinro:
Sirat as Cara quin wajacro: “As owár cara yehnín ac ítuwi,” -wajacro, Sirat-. 35“Ba quehsí bin quin bah chihtá cac ayic ocso tas as owár ítuwi,” wajacro, Sirat as cara quin. Davidat Cristo ojcor eyta wajáquinro.
36’Israélinu, uch rahcwi, -wajacro, Pédroat-. Baatán Jesús im eyan caruc ojcor quejecro. Eyta quejquír yaujacro. Eyta cuar, Sir imát Jesusan cara chájacro. Cristo chájacro, wajacro, Pédroat.
37Eyta wacayat, uwat rahcuír, imarat ur ay bár yajác tayar ques cuécujacro. Cueat urá cuájacro. Etar Pédroin quin wajacro:
—Rábinu, ¿isat ur ay bár tayar yajác bitara ácuca? ¿Ahra isat icúr yajcátaca? wajacro.
38Etat Pédroat wajacro:
—Ba urá tehmowi. Ur ay waawi. Eyta waar Sir ojcor conwi, -wajacro, uw quin-. Etar aját ba rih sar siw̃inro. Ba Jesús chiwa aw̃a rabar rih sar siw̃inro. Baat Sir tayar yajacan Jesusat tayar bár chácayqueyra. Eyta cuácayat, Sir Ajcan Cámuran Ey ba ur icar chácayqueyra. 39Sir imát eyta yajquín wajacro. Ba acu cat, ba sasá acu cat, cajc istiy bin acu cat eyta yajquín wajacro. Sirat biyin imáy chaquin chícayat, eyin acu eyta yajquín wajacro.
40Pédroat eyta yajquín tew̃jacro. Acsar acsar ur tehmoyta acu tew̃jacro. Uchta wajacro:
—Uch uw ay bár bin owárara rehti jaw̃i, -wajacro-. Eyinat yajquír eyta baat eyta yajti jaw̃i, -wajacro-. Eytair báreyra, ba cat sácayqueyra. Eyin owár sácayqueyra, wajacro.
41Etat ricán to binat ey chihtá cájacro. Cuisa tres mil binat cájacro. Caquir car, rih sar siw̃ áyjacro. 42Etat Sir chihtá cájaqueyin Jesús chihtá ehcúquinat siw̃quey sinay yinjacro. Jesús chiwa owár ur istán chájacro. Iran bajcán panan owár tahw̃úr cohjocro. Jesús tamo sihw̃a rabar cohjocro. Sir ojcor bahnáquinat owár conjacro.
La vida de los primeros cristianos
43Pédroinat Sir urá cut bitara útara icúr bár sicar bin to yajacro. Uwat anto istiti bi to yajacro. Eyta yajcayat, uwat Sir tamo sihw̃ay yinjacro. 44Etar cat chiwa owár ur istanác chájacro. Imaray icuran biyan rahra rahra tahw̃ujacro. 45Chiwa istiyát óyatara cájctara rajacro. Rar car rayan chiwa bahnaquin owár tahw̃ujacro. Oya bár bin, ira bár bin ac wíjacro. 46Cuanmí cuit, cuanmí cuit Sir úsian owár sécuajacro. Imár usi cat owár cohjocro. Ira yaya rabar owár bin ahní ítchacro. Rahran rahran tayar bár ira yájacro. 47Uwat “Siran ayro,” wajacro. Uw bahnáquinat cat eyin tamo ay síhw̃ajacro. Etar acsar acsar istiyát cat, istiyát cat Sir chihtá cájacro. Caquir Jesús chiwa owár sécuajacro. Sirat eyta secuan ac chájacro.
3Un cojo es sanado
1Riy istiy rahs táw̃ari jat, Pedro Juan jor Sir usi béjecro. Rahsan táw̃ari jat uwat Sir ojcor conro. Eyin beyar cat Sir usi querat acor cujacro. 2Sir ojcor conic querat eyan óriquen querat aw̃ujacro. Sir usi querat acor cur ítitan, ser istiy quescar chohcuá ésatro. Chohcuá rehquít im istir sahu sahu bitách béjetro. Eyta cuácayat, istiyát cuanmí cut, cuanmí cut erar yehw̃ béjecuano. Querat ey acor uw quin ray chiín acu chájacuano. 3Etar Pédroin Juanin Sir usi querat acor cur rauyat, chohcuát eyin itchacro. Istír eyin quin ray chíjacro. 4Chícayat éyinat wahitchacro. Istír car wajacro:
—Is wahítuwi, wajacro.
Eyta wacayat, chohcuát eyin wahitchacro. 5“Raya as quin wiquin yajc waátaqui,” sehw̃ar wahitchacro. 6Eyta cuar Pédroat wajacro:
—Asra ray batro. Oro batro. Eyta cuar aját bah acu icuran yajcátatara aját ey yajquinro, -wajacro-. Aját Jesucristo ajc cut bah tan jáquinro, -wajacro-. Jesucristo Nazaretin ajc cut cui yehnwi, wajacro.
7Eyta waquír car, atcar sicar yehw̃ cájacro. Caquir yehw̃jacro. Yehw̃ír car quescar cat, ques ihyatruca cat canar chi rehjecro. 8Eyta cuácayat chohcuán quescar cat, ques ihyatruca cat chihchí rehquír ica cutar biji bura bur ten yehnjacro. Bur ten yehnár ques cut sahu sahu bijacro. Etar Pédroin owár Sir usi raújacro. Sir usi cuacrár bur ten quinót raújacro. Eyta quina rabar Sir ojcor ay tew̃jacro. 9Etar uw bahnáquinatan chohcuá tan jajac itchacro. Orac waajác itchacro. Sir ojcor ay tew̃ic rahjacro. 10Eyta istír, imár ur icar síhw̃ajacro: “Ser eyat récaram ray chi yarjácuano. Querat ay bin acor it yárquincuano. Ahra bar tan jájacro,” síhw̃ajacro. Eyta sihw̃ar ub yehw̃jacro.
Discurso de Pedro en el Portal de Salomón
11Chohcuá tan jájaqueyat im at cut Pédroin Juanin sutiti cájacro. Cácayat uwa bahnaquin ub yehw̃jacro. Eyin quemir quinjacro. Salomón ara cahmar quiujacro. 12Pédroat uw eyta quiwíc istír wajacro:
—Israélinu, ¿bitara reht ub yehw̃yi? ¿Bitara reht is wahitqui? ¿Isat ijmár urá cut chohcuá tan chájaqui síhw̃aca? ¿Isat bachan cuít yajquír cuitar tan chájaqui síhw̃aca? Eytai batro, wajacro.
13’Abrahamin, Isaaquin, Jacobin is cohtín Sirat Jesucrístoan cara chájacro. Ima wacján uw ubot caran im owara chájacro, wajacro, Pédroat.
’Eyta cuaquir, israélinu, baat Jesús cájacro, -wajacro, uw quin-. Caquir soldado at icar wíjacro. Wiquir Pilato ub cahmar ruhw̃ujacro. Pilátoat im úrara uc ayin séhw̃ajacro. Pilátoatra uc ayin sehw̃ac cuaquir, baat uc ayti síujacro. 14Jesucristo eya urá ayro. Sir ub cahmar ayro. Ur ay bi baat ruhw̃ujacro, -wajacro, uw quin-. Cuatán ur ay bi tehmár Pilato quin uw yauquib uc ayin chíjacro. Cuatán Jesucristo yauwin wajacro. 15Jesucrístoan Sir owár etiti ohbac it áyqueyro. It áyqueyan baat yaujacro. Eyta yauwi cuar, Sirat sicor estají yehn áyjacro. Jesucristo sicor yehnyat, isat ijmár ub cut itchacro. 16Im ey Jesús urá cut isat chohcuá uch tan jájacro. Quescara cuitaran yéhnajar biyan Jesús ajc cutar chihchí yehnjacro. Ahra orac waajacro, wajacro, Pédroat.
’Ahra behmár ub cut chohcuá uch tan jájaquey itro. Cahmor cat behmarat chohcuá uch it binro. Behmarat itic uyan Jesús ajc cutar yajacro. Isat síhw̃ajacro: “Jesús ajc cutar bar tan jácata,” síhw̃ajacro. Etar chohcuá quescar canar chi rehquír yehnjacro, wajacro, Pédroat.
17’Rábinu, aját ítitan, behmarat Jesús it cuar eyan Sir wacjí síhw̃atiro. Ba cárinat cat eyta síhw̃ajacro. Eyta cuácayat, Jesús yaujacro, wajacro, uw quin.
18’Uchicrias Sirat bar ehcujáquinro. Ima chihtá ehcuquin cuitar eyta yajcata ehcujáquinro. Sirat Cara Ayin Wajaquin uwat ruhw̃ata ehcujáquinro. Uchicri eyta yajcata ehcujaquey ahra eyta yajacro, -wajacro, Pédroat-. 19Eyta cuácayat baan ur ay bár yajác ques ahra cue rehw̃i. Urá tehmowi. Ur ay bár yajquíc etwi. Sir tamo síhw̃awi. Sir tamo síhw̃ayat, baat Sir tayar yajacan Sirat tayar bár jácayqueyra. 20Tayar bár chaquir ba quin ténayqueyra. Ba urá tan wan rehquín acu ténayqueyra. Etatan Jesús sicor áyayqueyra. Ba acu Cara Ayin Wajaquin sicor áyayqueyra, -wajacro, uw quin-. 21Ahra Jesucristo cuacratro. Inicra wícajatro. Sir jor ítataro. Anto bahnác caba orac chaquic cab cuti eyra wícajatro. Uchicrias Sir chihtá ehcúquibat eyta ehcujáquinro, wajacro, Pédroat.
22’Moisesat úchicrias uchta wajáquinro: “Sirat as áyjacro. As ayir eyta chihtá ehcuquib istiy cat eyta áyayqueyra,” wajáquinro, Moisesat. “Behmár sícara bin yehn áyayqueyra,” wajáquinro, israelin quin Jesús ojcor. “Yehnyat ey chihtá bahnác yají rahcwi,” wajáquinro. 23“Bíyinatan ey chihtá rahcti rehcáyatan Sirat bar sutáyqueyra. Uw sicar bin uquir sutáyqueyra,” wajáquinro, Moisesat.
24Pédroat uw quin Moisesat wajacan ehcúr acsar cat wajacro:
—Uchicrias Sir chihtá ehcuquin istiyát cat, istiyát cat Samuelat cat ah uch cutar bitara yajcátatara récaji ehcujacro. Samuel yahncút binat cat eyta ehcujacro. Eyinat wajác eyta ahran im eyta yajcaro, wajacro, Pédroat.
25’Baan Sir chihtá ehcuquin wihnínro. Chihtá ehcuquin bomcatró. Sir imát ba acu yajcata ey ba cohtín quin chihtá wíjacro, -wajacro, uw quin-. Sirat Abraham quin uchta wajáquinro: “Bah wihná chihtá cuitar asan uw bahnaquin acu ay rehquinro. Cajca bahnác cuitar itquin ácuan asa ay rehquinro,” wajáquinro, Sirat Abraham quin. 26Eyta wajác etar Sirat ima wacjá ibtu ba quin áyjacro. Ba cuitar waquín áyjacro. Baat ur ay bár yajquíc etayta acu Jesús áyjacro, wajacro, Pédroat uw quino.
4Pedro y Juan delante de las autoridades
1Pédroinat Juáninat eyta ehcwayat icar, judíoin carin eyin acor béjecro. Sir usi soldado carin cat, sacerdótein cat, saducéoin cat béjecro. 2Bequir ráhcuitan Pédroinat uw quin chihtá ehcuro. Uw quin Jesús sicor estají yehnjác chihtá ehcuro. Uw sácajaquin sicor yinata chihtá ehcuro. Eyta ehcwayat judíoin túrjacro. 3Turir car eyin caquir questajacro. Questár cárcel icar tunjacro. Bar tinjac etar cárcel icar tunjacro. 4Eyta cuar ráhcyeyinat Pédroat tew̃jác chihtá cájacro. Uwan to binat cájacro. Sérinan cinco mil binat cájacro.
5Ey cuanmí cuit judío carin Jerusalén cuitar sécuajacro. Sacerdótein, werjayín, bachan chihtán siw̃quin sécuajacro. 6Sacerdote cara ajca Anás cat, Caifás cat, Juan cat, Alejandro cat eyin owár sécuajacro. Anás cayin cat eyin owár sécuajacro. Secuar car owár tew̃jacro. 7Pedro cat, Juan cat roc áyjacro. Rocayat eyin quin táyojocro:
—Baatán eyta yajquíc eyan, ¿rehr ajc cut, rehr urá cuit eyta yajcyi? wajacro.
8Eyta táyoyat Sir Ajcan Cámuran Eyat Pedro quin urá wíjacro. Uchta wac áyjacro:
—Cárinu, werjayinú, 9aját ráhcuitan baat chohcuá tan jajac ojcor táyoro. Isat chohcuá tan jajac eyan bitara tan jájactara ey táyoro. 10Etar aját ba quino cat, israelin bahnaquin quino cat ehcunro. Chohcuá ser uch tan jajac ey Jesucristo ajc cutar tan jájacro. Jesucristo urá cutaran ser uchan orac waajacro. Jesucristo Nazaret bin eya baatán caruc icar yaujacro. Yaujác cuar Sirat sicor estají yehn áyjacro. 11Jesucristo ojcor Sir carit cuitar úchicrias uchta cuihsú bahjacro:
Ba ac ubach túw̃quinat ac cumac bi úbisti ay bár sehw̃ar, te sijacro. Eyta te sijác cuar ac ey Sirat sicor yehw̃ roquír ácoso tebir chájacro, cuihsú bahjacro. 12Ac te siquir eyta Jesús cat ria bár eyta téjecro. Baat eyta te sicayat, Síratan sicor cara yehnín chájacro. Síratan istiyát uw síwata wátiro. Cuat Jesucrístoatra ima ajcan urán tahnác bíjiyat uw síuro, wajacro, Pédroat.
13Pédroat eyta wacayat, judíoinat ítitan, carin ayot rooti tew̃ro. Cuít sinti cuar, rooti tew̃ro. Eyta istír síhw̃ajacro: “Eyin Jesús owár chájaquinro,” síhw̃ajacro. 14Eyta síhw̃ajac cuar icurí wácajatro. Chohcuá tan jájaqueyan Pédroin Juanin owár im ératro. Eyta bira, Pédroin cahm icar bitách téw̃ajatro. 15Eyta cuácayat eyin watar inic áyjacro. Pédroinat rahcti acu inic watar si áyjacro. Pedro watar waa yiror rahra rahra usar tew̃jacro:
16—Isat uw éyinat acsar yajti acu isat bitách síwajatro, -wajacro-. Eyinat chohcuá imár urá cuit, bow̃ cuit tan jájacro. Eyta yajaquey Jerusalén uw bahnáquinat itro. Eyta cuácayat, isat “Eyinat eyta tan chátiro,” bitách wácajatro.
17’Cuatán eyin ajc chin chácayta acu tec ajc cut ahnwátaro: “Baat Jesús ojcor bucoy uw cucajá acat ajc chin jaw̃i,” wacátaro. Uwat ey chihtá cati ácuan eyta wacátaro, wajacro, cárinat imár owár.
18Eyta waquír Pédroin sicor chíjacro. Chícayat sicor raújacro. Rauyat eyin quin cárinat wajacro:
—Jesús ojcor ajc chin jaw̃i. Ey chihtá acsar siw̃ti jaw̃i, wajacro.
19Waquít Pédroinat wajacro:
—¿Isat Sir chihtá cácataica? ¿Ba chihtá cácataica? ¿Sir ub cahmor bi yajcátaica? Behmarat eyta síhw̃awi. 20Cuatán isat itchác eyra ruhcti ehcwátaro. Isat rahjác eyan ruhcti ehcwátaro. Ajc chin bitách chácajatro, wajacro.
21-22Eyta wacayat cárinat tecuas cut ahnúr wajacro:
—¿Baatán acsar echí ehcúyeyra isat ba cuécwajaca? wajacro.
Eyta tecuar bar uc si áyjacro. Uw bahnáquinat Sir ojcor ay tew̃jacro. Eyta tew̃yat cárinan uw cahmor ay wini rehjecro. Eyta rehquít bitách técuajatro. Chohcuá Sir urá cuit tan chájaquey bara cuarenta cuítcuano.
Los creyentes piden confianza y valor
23Ucayat Pedro cat, Juan cat Jesús chiwa cahujín quin béjecro. Bequir judío cárinat wajacan bahnác ehcujacro. 24Eyta ehcwayat, bahnáquinat Sir ojcor owár conjacro. Uchta wac conjacro:
—Siru, bahan Sir quéneyro. Behmatan bahnác chájacro. Cuacúr abá cat, cajca cat bahnác chájacro. Yacúr cat bahnác chájacro. Abá sar bahnác, ica cutar bahnác, rih sar icuran biyan bahnác baat chájacro. Behmatan bahnác chájacro, -wajacro, Sir quin-. 25Bah Ajcan Cámuran Eyat is cohtín David quin wac áyjacro. Bah chiwa Davidat carit cuitar uchta cuihsú báhjacro:
Judío bár bin cuayar tutro. Uw cuayar ríoro. Uwat Sitrun Tetrún bitách cuácajatro. 26Cajc cutar carin bahnáquinat Sir tecuan acu ríojocro. Jéfein sécuajacro. Secuar Sir cuaquin ríojocro. Sirat Cara Ayin Wajaquin cuaquin ríojocro. Cárinat eyta ríojocro, cuihsú bahjacro, Davidat.
27’Uchicri eyta yajcata wajaquey ahran eyta yajacro, -wajacro, chiwat Sir quin-. Rey Herodes cat, gobernador Poncio Pilato cat owár sécuajacro. Judíoin cat, judío bár bin cat sécuajacro. Eyta secuar Jesús yauwin acu ríojocro. Uch pueblo cuitar ríojocro. Bah wacjá ay bi yauwin ríojocro. Cara áyjaquey ríojocro, -wajacro, Sir quin-. 28Behmá urá cuit, bow̃ cuit récaji uwat ey yauwin wac bahjacro. Yauwin wac bahjác eyta bar yaujacro. 29Ahra éyinat bucoy is cat cuaquin wacaro. Siru, is cuaquin wajacan bahat wahítuwi, -conjacro-. Is cuitar behmát waw̃i. Isat bah chihtá uw quin ehcwayta acu is ayú bár chaw̃i. Isan bah cacminró, -wajacro, Pédroinat, Juáninat uw owár Sir quin-. 30Is quin urá wiw̃i. Etatrun isat yárqueyin tan jáquinro. Uwat anto istiti bi yajquinro. Bah urá cut bahnác bar yajcata ehcunro. Jesús urá cut, isat eyta yajquinro. Bah wacjá ayan cuít bi urá cuit eyta yajquinro, wajacro, uwat Sir quin.
31Eyta conyat ey ubach yiw yiw yiwojocro. Yiwóyatan Sir Ajcan Cámuran Eya eyin ur icar chájacro. Etan Sir chihtá ayuí bár ehcujacro.
Todas las cosas eran de todos
32Jesús chiwa yinyat rahra rahra ur istán chájacro. Imárayan imár istir acu síhw̃atiro. Es yajti imaray icuran biyan rahra rahra tahw̃ujacro. 33Jesucristo chihtá ehcuquin cat urán to rehjecro. Urán to rehca rabar Jesús sicor estají yehnjác chihtá ehcujacro. Eyta ehcwayat, Sirat bahnaquin obir yajacro. 34Eyta cuácayat eyin sicar uwa oya bár réhtiro. Ray bár réhtiro. Cahujinat imaray sicar bin cájctara úbachtara rajacro. Eyta rar car 35ray ey Jesús chihtá ehcuquin at icar chájacro. Eyta chácayat, chihtá ehcúquinat chiwa cahujín icúr táyoctara eyin quin wíjacro. 36Eyta cuácayat ser ajc Joseat cat imáy icúr bi wíjacro. José eya cajc Chipre bíncuano. Eya cohtín Leví bomcarcuano. Jesús chihtá ehcúquinat José eyan Bernabé aw̃ujacro. Ajca Bernabeyan uchta wacaro: “Cue bin quin ahní chac ayquib” waquíc ojcor wacaro. 37Joseat ima cajc rajacro. Rar car ray sécuajacro. Secuar cahujín acu tahw̃ún ac Jesús chihtá ehcuquin at icar wíjacro.
5El pecado de Ananías y Safira
1Chiwat eyta yajcayat, ser ajca Ananíasat cat ima cajc rajacro. Ananías ey wiya ajca Safíracuano. Ananíasat Safira jor imár cajc rajacro. 2Rar car Ananíasat ray cahujeyra imáy ajquír chájacro. Eyta chaquic wiyat itchacro. Eyta chaquir, Ananías wiquír ray cahujéy chihtá ehcuquin at icar wíjacro. Bahnaqui witi cuar eyin quin bahnác wijac wajacro. 3Etat Pédroat Ananías quin wajacro:
—Ananíasu, Satanasat bahat ur ay bár yajcayta acu cayar yajacro. Sucuar tew̃ayta acu cayar yajacro. ¿Bitara reht bah eyta cayar yajc ayi? “Uchan ray bahnác” waca rabar cahujéy behmaray yajc jájacro. Eta jaw̃ Sir Ajcan Cámuran Eya cayar yajquín séhw̃ajacro. 4Cajc anto rati cuatra behmáy binro. Etar cajc rar car rayan behmaray binro. Cuatán bahnác witi cuar “bahnác wijac,” wacáyatra Sir quin sucuar tew̃ro. ¿Ba bitar reht eyta yajquín síhw̃ayi? Baat uw quínoi sucuar téw̃tiro. Sir ima quínora sucuar tew̃jacro, wajacro.
5Pédroat Ananías quin eyta wajacro. Eyta wacayat Ananíasat rahcuír car ic icar quehr queni bijacro. Quehr bir chinjacro. Ananías chinjaquey chihtá uwat rahjacro. Bahnáquinatan eyta rahcuír car Sir cahmar ay wini rehjecro. 6Ananías chinyat, síbijin béjecro. Bequir Ananías chein bacojocro. Bacór cat yehw̃ béjecro. Yehw̃ beyar cat ruhjacro.
7Ananías chinyat, chein ruhcuír awan tres horas cuácayat, Ananías wiya Pédroin quin wijacro. Ananíasan wiyat istiti chinjacro. Ruhcuíc cat istiti ruhjacro. 8Ey wiya wicayat Pédroat ey quin táyojocro:
—¿Baatán ra jor cajc rayi?
—Ee, bar rajacro.
—¿Unian acan éytai rayi?
—Acan eyta rajacro.
Pédroat eyta táyoyat eyta wajacro.
9Etat Pédroat wajacro:
—¿Bitar reht bah ra jor Sir Ajcan Cámuran Eya eyta cayar yajquín yinyi? -wajacro-. Rahcwi. Serin bah sera ruhcuay béjequin bar rocaro. Querat acor rauro. Eyinat bah chein cat yehw̃átaro. Bah cat im eyta ruhcuátaro, wajacro.
10Pédroat eyta wacayat icar, Safira Pedro ques cahmar quehr queni bijacro. Quehr bir chinjacro. Etat síbijin raújacro. Rauwir Safira chein bar itchacro. Istír yehw̃ béjecro. Yehw̃ beyar sera ruhcuíc écoso ruhjacro. 11Etan Jesús chiwa ay wini rehjecro. Uwa bahnaquin rahjaquin cat ay wini rehjecro.
Muchos milagros y señales
12Uw tac icar, Jesús chihtá ehcúquinat Sir urá cut búcoyan búcoyan icúr bár sicar bítara útara yajacro. Uwat anto istiti bi yajacro. Riy istiy, riy istiy Jesús chiwa Sir usar owár sécuajacro. Sir usar Salomón ara cahmar sécuajacro. 13Jesús chiwa bár éyinra Jesús chiwa owár sécuatiro. Ay wini rehquít eyin owár sécuatiro. Eyta cuar bahnáquinat Jesús chiwa ojcor ay tew̃jacro. 14Eyta cuácayat uwan quir binat Jesús chihtá cacay yinjacro. Serin quir binat cat, wiw̃ín quir binat cat Jesús chihtá cájacro. 15Cuácayat Jesús chihtá ehcúquinat uw yarquin tan jájacro. Eyta tan jácayat uwat yarquin ibit cutar chájacro. Aw̃at cuitar chájacro. Pedro beta acat chájacro. Yarquin ar ojcor Pedro taw̃an jaquin acu eyta chájacro. Pedro taw̃a cutar, yarquin tan jácayta acu eyta chájacro. 16Pueblo Jerusalén intac pueblo istiy itquin, pueblo istiy itquin cat béjecro. Ricán quir bi béjecro. Uwa yarquin cat yehw̃ rojocro. Cuicát ruhw̃uquin cat rojocro. Eyta rocayat bahnáquinan bar tan jájacro.
Pedro y Juan son perseguidos
17Eyta cuácayat sacerdote cara cat, saducéoin cat abáy túrjacro. Uw sicar es yajacro. Es yajca rabar, to túrjacro, Jesús chihtá ehcuquin acu. 18Eyta rehquít sacerdóteinat chihtá ehcuquin cájacro. Caquir cárcel icar tunjacro. 19Eyta cuar cheycar cuitar Sir cacúm cuacúr bin wijacro. Wiquír car cárcel querat waajacro. Waar car Jesús chihtá ehcuquin watar si béjecro. Beyar wajacro:
20—Ba sicor Sir usar béowi. Erara cur chihtá ehcuwi. Jesús chihtá cuitar uwa ohbac ítata ehcuwi. Chihtá bahnác ehcuwi, wajacro.
Sir cacúm cuacúr bin wiquír eyta wajacro.
21Eyta wacayat, chihtá ehcúquinat ey chihtá cájacro. Cuan racáyatan Sir usi raújacro. Rauwir siw̃ay yinjacro. Eyta siw̃yat icar áwatra sacerdote cárinatra Israel werjayín chíjacro. Chiír carin bahnaquin sécuajacro. Secuar car cárcel úroquin ac chihtá áyjacro. Jesús chihtá ehcuquin roquín acu wac áyjacro. Policia áyjacro. 22Policia cárcel usi cur ítitan, Jesús chihtá ehcuquin esar batro. Etatan sicor carin sécuajaquin quin béjecro. 23Eyin quin sicor cur car wajacro:
—Isan cárcel usi cúwira. Cur ítitan, quérata ay questajacro. Candádoan im éytaro. Soldado cat querat acor cuar úroro. Etat isat querat waajacro. Waar ítitan, uw batro. Cárcel sar úbisti batro, wajacro.
24Eyta wacayat soldado áyquibat ub yehw̃jacro. Sacerdote carin cat ub yehw̃jacro. 25Etar ser istiy eyin quin wijacro. Wiquír wajacro:
—Rahcwi. Serin baat cárcel sar tunjaquin sicor Sir úsatro. Esar cuar sicor uw siw̃ro, wajacro.
26Eyta wacayat soldado cara jor cara cahujín béjecro. Jesús chihtá ehcuquin ucay béjecro. Técuati cuar ucay béjecro. Uw cahmoran ay wini rehquít técuati újacro. “¿Uwat is cuitar ac téjeca?” sihw̃ar técuati újacro. 27Uquir sécuajaquin cac cahmar chájacro. Chaquir sacerdote cárinat chihtá ehcuquin quin wajacro:
28—Isatra ba quin Jesús chíhtara siw̃ ayti cuar baatrá acsar echí siw̃ro. Jerusalén bahnaquin quínoan Jesús chihtá ehcuro. Baat waquitan, Jesusan judíoin chihtá cuitar yaujác wacaro, wajacro.
29Eyta wacayat, Pédroinat wajacro:
—Isatra uw chíhtara cati cuar, Sir ima chihtá cáquinro, -wajacro, Pédroinat-. 30Baatán Jesús caruc ojcor quejquír yaujacro. Jesús eyta yaujác cuar, Sir imát ey sicor estají yehn áyjacro. 31Yehnár car Sirat im ecor sicor chájacro. Cara chájacro. Uw cuitar waquín ac chájacro. Eyta cuitar wacayat israelin ay bár yajquíc et cúntara, éyinat ay bár yajquíc tayar Sirat sicor tayar bár chácayqueyra, wajacro, Pédroinat.
32’Isat eyta istír ehcuro. Sir Ajcan Cámuran Eyat cat eyta istír ehcuro. Sirat ima Ajcan Cámuran Eya ima chihtá cáqueyin ur icar chácaro, wajacro, Pédroat carin quino.
33Eyta wacayat, carin sécuajaquinan abáy túrjacro. Chihtá ehcuquin yau cun rehjecro. 34Yau cun rehcáyatan fariséoin ajca Gamaliel eyin tasar cui yehnjacro. Gamalielan sécuaquin owatro. Bachan chihtán síw̃quibro. Bahnáquinat Gamaliel ajcá ji chájacro. Gamaliel yehnár, Jesús chihtá ehcúquinan watar áyjacro. 35Eyin watar bey icar aw̃at cahujín quin wajacro:
—Israélinu, yají jaw̃i. Eyin cuáyatra yauti jaw̃i. Istiti rabara eyta yajti jaw̃i, -wajacro-. Cuatán uch síhw̃awi. 36Riy istiy ser ajca Teudas yehnjacro. Teudasat waquít: “Asan cáraro,” wajácuano. Teudasat eyta waquír car, imayan chiwa ricán cuatrocientos sécuajacro. Sécuayat semar Teudas yaujacro. Yauyat chiwa bahnáquinan bar cui béjecro. Teudas chiní yiror, eyat yajquín séhw̃ajacan acsar yájtiro, wajacro, Gamalielat.
37’Ey yahncút semar Judas cat yehnjacro. Uw saw̃ún cuanyat, Judas yehnjacro. Judas Galilea uwro. Júdasat cat chiwa séhw̃anar sécuajacro. Eyta secuar awan Judas yaujacro. Yauyat ey chiwa cat cajc istiy, cajc istiy cui béjecro. 38Eyta bira ahrun ser úchinra catoti jaw̃i. Eyta chácayat, éyinat imár chihtá cuitar ehcúctara semar chihtá ey bahnác bahnáyqueyra. 39Cuatán Sir chihtá queney ehcúctara bitách báhnajatro. Eyta cuácayat cham chaw̃i. Eytair báreyra, Sir chihtá cuitar ehcúctara, ¿isat eyin tecuay yinyat, Sir ima jor tecuay yínajaqui? wajacro, Gamalielat sécuajaquin quin.
40Gamalielat eyta wacayat, uwat ajc cájacro. Jesús chihtá ehcúquinan sicor chíjacro. Chiír car chistara cuit bujacro. Buquír cat uchta técuajacro:
—Jesús ójcotra búcoyra tew̃ti jaw̃i, wajacro.
Eyta waquír uc si áyjacro. 41Uc si ayir Jesús chihtá ehcúquinan ahní rehjecro. Jesús chihtá ques icar ruhw̃ujác etar ahní bejecro. 42Etar cuanmí cuit, cuanmí cuit chihtá ehcúquinat Sir usar síw̃jacro. Istiy usi cat, istiy usi cat chihtán ay bi uchta etiti ehcujacro: “Sirat Cara Ayin Wajaquin Jesusan eyro,” wajacro. Uw quin eyta síw̃jacro.
6Se nombra a siete diáconos
1Awana ítchareht uw ricán to binat Sir chihtá cájacro. Ricán to rehc bicayat, Jesús chiwa cahujinan cahujín ac imár owár túrjacro. Griego cuw téw̃quinat Hebreo cuw tew̃quin acu túrjacro. Turir griégoinat wajacro:
—Ira tahw̃uyat ijmár griégoin sácajaquin wíyara conú ruhw̃uro. Eyin quínora ira conu wícaro, wajacro.
Eyta bira griégoinan judíoin owár ira conu wiquic ques túrjacro. 2Eyta cuácayat, chihtá ehcúquinat chihtá cacyin sécuajacro. Secuar eyin quin wajacro:
—Isat chihtá ehcwayat ira bitách táhw̃ujatro. Cáysiro. Isat Sir chihtá ehcwátaro. Eyta bira cáysiro. Isat ira tahw̃úyeyra, Sir chihtá éhcwajatro. 3Eyta bira behmár sicar bin sera cuisa cucuí caw̃i, ira tahw̃ún acu. Uw ub cahmor ur ay bin caw̃i. Sir Ajcan Cámuran Ey chihtá ay cájaquin caw̃i. Ay síhw̃aquin caw̃i. 4Etat isat Sir ojcor ohbac conáyqueyra. Sir chihtá ohbac ehcwáyqueyra, wajacro.
5Eyta wacayat bahnaquin ahní rehjecro. Etar Esteban cat, Felipe cat, Prócoro cat, Nicanor cat, Timón cat, Parmenas cat, Nicolás cat cájacro. Estébanat Sirat bahnác yajcata séhw̃ajacro. Sir Ajcan Cámuran Eya Esteban ur ícatro. Nicolás pueblo Antioquía binro. Judío bár yehnjác cuar eyat judío chihtá cajac biro. 6Serin eyin caquir Jesús chihtá ehcuquin quin béjecro. Cucayat Jesús chihtá ehcúquinat serin eyin cuitar Sir ojcor conjacro. Conár car átcaran eyan cuis otar chájacro. Sirat eyin cajac síhw̃ajac reht eyta yajacro.
7Etat caban Jesús chihtá ojcor birar birar tew̃ic rahjacro. Jerusalén cuitar cat uw ricán to binat Sir chihtá cájacro. Sacerdótein ricán to binat cat Sir chihtá cájacro.
Toman preso a Esteban.
8Esteban eya serin cucuí cájaquin sicatro. Esteban Sirat ay obir yajacro. Urán to wíjacro. Etar Estébanat urán to cuácayat, uwat anto istiti bi yajacro. Icúr bár sicar Sir urá cut bitara útara yajacro. Bucoy, bucoy eyta yajacro.
9Eyta yajcayat, cahujinat Esteban quehsujacro. Esclavo ricuajaquin secuac usar binat Esteban quehsujacro. Cirene judíoinat cat, Alejandría judíoinat cat, Cilicia judíoinat cat, Asia judíoinat cat Esteban quehsujacro. Etar ey jor tecuay yinjacro. 10Tecuay yinyat, Sir Ajcan Cámuran eyat Esteban quin urán ajcan cuít wíjacro. Urán chihtán cuít wíjacro. Eyta wiquir cuitar eyat ajcan cuít tew̃jacro. Tew̃yat cahujinat icuri wácajatro. 11Eyta cuácayat, judíoinat cahujín cájacro. Caquir eyin tan téjecro, Esteban cahm icar sucuar tew̃ayta acu. Tan te rabar uchta wajacro:
—Uchta waw̃i: “Estébanat Sir ojcor ahsín tew̃ro,” waw̃i. “Moisés ojcor ahsín tew̃ro,” waw̃i. “Is cucách cuit eyta tew̃ic rahjacro,” waw̃i, wajacro.
12Eyta wac tan técayat, sérinat Esteban cahm icar eyta tew̃jacro. Eyta tew̃yat, uwan Esteban acu bar túrjacro. Werjayín cat, bachan chihtán siw̃quin cat túrjacro. Turir Esteban cájacro. Caquir car judío secuac uw quin, judío carin quin béjecro. 13Eyin quin beyar uw Esteban cahm icar sucuar tew̃ayta acu bucoy wahitchacro. Istír Esteban cahm icar sucuar tew̃ayta acu tan téjecro. Etar sucuar téw̃quinat wajacro:
—Estébanat Sir usi ayan cuít bi ojcor ajc ahsín tew̃ro. Bachan chihtá ojcor cat ajca ahsín tew̃ro. 14Isat ráhcuitan Estébanat waquít: “Jesusat Sir ubach quehráyqueyra,” wacárora. “Moisesat wac bahjác tehmóyqueyra,” wacárora. “Jesús Nazaret binat eyta yajcáyqueyra,” wacárora, Estébanat. Isat eyta rahjacro, wajacro, sucuar téw̃quinat.
15Eyta wacayat, secuac uwat Esteban ítitan, Sir cuacúr cacmín acan wan beo beo eyta Esteban acan éytaro.
7Defensa de Esteban
1Etar sacerdote cárinat Esteban quin wajacro:
—¿Bah cahm icar tew̃ic uchan unica? wajacro.
2Eyta wacayat, Estébanat wajacro:
—Rábinu, werjayinú, as ajc rahcwi. Siran Abraham ubot waajacro. Is Siran ayan cuít bin ey wan beo beo eya Abraham ubot waajacro. Abraham eya is récaraman cohtinró. Abraham Mesopotamia cajc cut ityat Siran ey ubot waajacro. Anto Harán cajc cut witi cuat waajacro. 3Waar car Sirat Abraham quin wajacro: “Cajc istiy cut yehnár biwi. Bi cajc cutar cuwátatara, aját ehcunro. Behmá cayin chaw̃ jaw̃i. Behmá cajc cat chaw̃ jaw̃i,” wajacro. 4Sirat eyta wacayat, Abraham cajc Caldea bin yehnár bijacro. Cajc Harán cun bijacro. Cur car erar ítchacro. Itchareht yájcajareht Abraham tet chinjacro. Tet chiní yiror Sirat acsar Abraham cajc uch cutar áyjacro. Ah ricar ba itic cajc uch cutar áyjacro, -wajacro, judío carin quino-. 5Eyta ayir Sirat Abraham ima quínora anto cajc wítiro. Cajcan anto cónui wítiro. Eyta cuar ima quino cat, ima bomcarin quino cat wiquin wajacro. Sirat Abraham quin eyta wacayat, Abraham áhajira sasai bár chájacro. 6Eyta cuar Sirat Abraham quin uchta wajacro: “Bah bomcar cajc istiy cutar ítayqueyra. Cahujín cajc cutar ítayqueyra. Bara cuatro cientos erar ítayqueyra. Erar ityat cahujín acu cacmín jácayqueyra. Cahujinat ruhw̃áyqueyra. 7Caban etat cuat aját bah bomcar cuitar waquinro,” wajacro, Sirat Abraham quin. “Aját ba bomcar ruhw̃uquin cuécunro. Etat bah bomcar síwinro. Siwir car cajc uch cut roquinro. Roquír éyinat cajc uch cut as tamo síhw̃ayqueyra,” wajacro, Sirat Abraham quin. 8Eyta waquír umá cuic áyjacro. Eyta wajác chihtá sehw̃an acu umá cuic áyjacro. Eyta yajquín wacayat, Abraham waquíj Isaac yehnyat abi cuanyat Isaac umá cuíjacro. Isaacat cat ima wacjá Jacob umá cuíjacro. Jacobat cat ima sasá doce bin umá eyta cuíjacro. Jacob sasán is cohtinró, wajacro, Estébanat judíoin sécuajaquin quin.
9’Itchareht yájcajareht is cohtín Jacob sasát tet sar es yajacro. Tetát José sehnacan cuít cuácayat, is cohtinát tet sar es yajacro, José acu. Es yajquír ruhw̃ujacro. José ray tehmár rajacro. Racayat cajc egipto cut cacúm chaquin acu questa béjecro. 10Ima sáquinat eyta ruhw̃ujác cuar Sirat José cuitar wajacro. José urán chihtán cuít wíjacro. Etar José Egipto rey Faraón cahmar ay rehjecro. Faraonat itit, José ur ayro. Ay séhw̃aro. Eyta istír cajc Egipto cuitar cara yehn áyjacro. Im usar cara yehn áyjacro, wajacro, Estébanat.
11’José cara yehnyat, Egipto cajc cutar ira yéhntiro. Canaán cajc cutar cat ira yéhntiro. Uwan yayat abáy cuájacro. Is cohtín cat ira ístajar rehjecro. 12Etat Jacobat ráhcuitan “Egipto cajc cutar iran chi,” rahjacro. Eyta rahcuír, erar is cohtín ira ucay si áyjacro. Icar istiyí ayti binan si áyjacro. Egipto cur José itchác cuar imár taná síhw̃atiro. 13Itchareht yájcajareht bucoy Egipto béjecro. Erar cucayat, Joseat ima rabin quin iman rehrtár ehcujacro. “Asan ba tanaró. Asan Josero,” wajacro. Etar Egipto rey quino cat ima cayin ojcor ehcujacro. 14Etar Joseat ima tet chíjacro. Cayin bahnác chíjacro. Ey cayin saw̃ujacan cuisa setenta y cíncoro. 15Eyta jaw̃ Jacobin Egipto cajc cut cun suca béjecro. Itchareht Jacob erar yarjacro. Is cohtín cat erar sácajacro. 16Is cohtín chein cáraran cajc uch cut yehw̃ rojocro. Siquem cuitar rojocro. Abraham ima wiya chein ruhcuín acu cajc Siquem ray cuitar wáhjaquinro. Hamor wihnín quin wáhjaquinro. Is cohtín chein roquír, Abramat wáhjaquey cajc cutar ruhjacro, wajacro, Estébanat.
17’Itchareht yájcajareht is cohtín bómcarinan ricán to cohná bijacro. Etat Sirat Abraham quin imát yajquín wajacan yajquíc cuitar cab cujacro. 18Etat cajc Egipto cuitar istiy rey yehnjacro. Rey eyat José istiti binro. José ojcor tew̃ic cat ráhctiro. 19Eyta cuácayat rey eyat is cohtín cayar yajacro. Is bihtín ruhw̃ujacro. Is bihtinát imár buwachcuar ajcá bár ab tijcán acu wajacro. Buwachcuar eyta sácayta acu eyta ab tijcán wajacro. 20Etat owár Moisés yehnjacro. Moisés yehnyat, Siran ahní rehjecro. Moisés yehnár sihyór bay tetín usi cuanjacro. 21Eyta cuanyat, Moisesan tetinát rih cajc cutar chac bahjacro. Chac bahcayat rey waquích cahbarat Moisesan ima wacjír cájacro. 22Eyta cácayat rey wihnír waajacro. Reyin owár cun yehnjacro. Cun be rabar Egíptoin chihtá bahnác sínjacro. Eyta cuácayat, urán toro. Moisesat yajquíc eyan ayro. Waquíc eyan ayro, wajacro, Estébanat.
23’Moisés bara cuarenta cuácayat, im uw quin israelin quin pasear yajquín séhw̃ajacro. 24Eyta sehw̃ar ima uw quin bijacro. Cur ítitan, Egipto serat israelin bucaro. Eyta istír Moisesat israelin cuitar yajcáy yehnjacro. Eyta tecuay yehnár Egipto uw yau téjecro. 25Moisesat séhw̃ajacro: “As rábinat uchta síhw̃ataro: ‘Moisesan Sirat ayjac síhw̃ataro. Imaran Egíptoin at icar bin siwin Sirat Moisés ayjac,’ síhw̃ataro,” síhw̃ajacro, Moisesat. Eyta cuar im uwat eyta cat síhw̃atiro. 26Egipto uw yauwir, cuanmí cut bucoy israelin quin bijacro. Cur ítitan, israelin imár owár técuaro. Cuisa bucáy bin rahra rahra tajcáy ocuajác itchacro. Eyta istír car sicor tan wan tenan acu tew̃jacro. Moisesat eyin quin wajacro: “Sérinu, baan rábinro. Eyta bira rahra rahra tajcti jaw̃i,” wajacro. 27Waquít ruhw̃uquib ey túrjacro. Moisés ur bo téjecro. Ur bo ter wajacro: “¿Bahat eyta waquín acu rehrcá? Bahra is cárai batro. Isat bah cara yehn áytiro,” wajacro, ruhw̃úquibat Moisés quin. 28“Baquír bahatán egíptoin yau téjecro. ¿Ahra bahatán as cat yaúwini yajca?” wajacro. 29Moisesat eyta waquíc rahcuír ehurát quinjacro. Cajc Madián cuwayta chajin bijacro. Cur erar ítchacro. Erar ita rabar wiya yehw̃jacro. Yehw̃ír car sera sasá bucáy cohnajacro, wajacro, Estébanat.
30’Cajc Madián cutar bara cuarenta ítchareht Sir cacúm cuacúr bin Moisés quin wijacro. Ubach bár cuitar Sinaí cubar intac wijacro. Caruc wahníc sar wijacro. 31Etat Moisesat ítitan, ocat caruc wahníc cuar, caruc im éytaro. Eyta istír ub yehw̃jacro. Etar icrát eyta réhctara wahitay bijacro. 32Caruc intac cucayat, Sirat Moisés quin wajacro: “Asan Sitro. Bah ruiyin Abrahamat cat, Isaacat cat, Jacobat cat as tamo síhw̃ajacro. As ojcor conjacro,” wajacro, Sirat. Eyta wacayat, ehurát Moisés tiujacro. Wahitít cat ehurán to rehjecro. 33Etat wajacro: “Moisesu, ques barcát chájaquey inic cuat quit bo tewi. Cajc uchan as acu ajquír chájacro,” wajacro, Sirat. Etat Moisés ques barcát sutchacro. Etat Sirat bucoy wajacro: “As ajc rahcwi. 34Aját ítitan, cahujinat as uw ruhw̃uro. Egipto cuitar israelin ruhw̃uro. Aját rahcuít, as uwat as ojcor conro. Eyta bira aját eyin síwinro,” -wajacro, Sirat-. “Eyta bira bahan in yehnár biwi, Egipto cuwayta. Aját as uw siwin acu bah áyinro,” wajacro, Sirat Moisés quino.
35’Israélinat Moisés ria cátiro. Moisés quin wajacro: “Bahra is cárai batro. Isat ba cara yehn áytiro,” wajacro, Moisés quin. Israel uwat eyta wajác cuar, Síratan israelin cara chájacro. Uw siwin acu cara chájacro. Eyta chaquin acu Sirat ima cacmá cuacúr bi quin Moisés cacay áyjacro. Cacmá cuacúr biyat caruc wahníc sar Moisés jor tew̃jacro. 36Moisés eyat israelin cajc Egipto bin síujacro. Cajc Egipto cutar cat, yacúr ajc Buwáy cutar cat, cajc bura catu cutar cat Sir urá cuit uwat anto istiti bin yajacro. Sir urá cut bahnác bar yajcata bucoy bucoy ehcujacro. Cajc buru catu cutar bara cuarentan eyta ehcujacro. 37Moisés im uyat uchta wajáquinro: “Sirat ima chihtá ehcuquib istiy áyayqueyra. As ayir eyta istiy cat eyta áyayqueyra. Ba sicar bin yehn áyayqueyra. Ayat ey chihtá caw̃i,” wajáquinro, Moisesat. 38Moisés im uyan cajc buru catu cut israelin owár sécuajacro. Is cohtín owár ítchacro. Sinaí cubar cut Sir cuacúr cacmát Sir chihtá im uyi quin ehcujacro. Ehcwayat im uyat cájacro. Chihtá sútajar bin cájacro. Is quin ehcún ac cájacro, wajacro, Estébanat.
39’Eyta cuar is cohtinát Moisés chihtá ca cun bár rehjecro. Moisés ajcá bár chájacro. Sicor Egipto cut bey cun rehjecro. 40Eyta rehquít is cohtinát Aarón quin wajacro: “Behmát is ac sirin órowi, sirin éyinat is sicor cajc Egipto beyayta acu. Moisesra biscántara isat istítiro. Is Egipto bin si rojóc eyra bísartara isat istítiro,” wajacro, Aarón quin. 41Eyta wacayat, Aaronat sirir vaca sahan wan órojocro. Oror car ey tamo sihw̃an acu ruwa wahnajacro. Imáratra órojoquey ajcá ji beyin ac fiesta yajacro. 42Eyta cuácayat, Sirat is cohtín ajcá bár etí téjecro. Uwat ima chihtá cati cuat ajc chin cham bahjacro. Eyinat cuacúr uba tamo síhw̃ajacro. Cuacúr abá cutar ub ojcor conjacro. Eyta cuácayat, Sirat semar cuecun sehw̃ar cham jájacro. Uchicrias Sir chihtá ehcúquinat ey ojcor uchta cuihsú bahjacro. Sirat wacaro:
Bara cuarenta ac baatán ruwa bucoy bucoy wahnajacro. Cajc buru catu cuitar wahnjacro. Eyta cuar as ojcor conín acui wáhntiro. As tamo sihw̃an acui wáhntiro. Ruw umá ubach cat yehw̃ béjecro. Eyta cuar eyta béjequeyan ajayi batro. 43Ba sirir ajca Molocay béjecro. Baan sirir ajca Refán tamo cat síhw̃ajacuano. Cuacúr aba cutar ub ajca Refán ojcor conjácuano. Sirir im eyan wan órojocro. Oror ey tamo síhw̃ajacuano. Ey ojcor conjácuano. Behmarat at cut sirir órojoc tamora síhw̃ajacro. Eyta yajquíc ques aját ba cajc istiy si áyinro, wacaro, Sirat. Chihtá ehcúquinat úchicri Sirat waquíc eyta, cuihsú bahjacro, wajacro, Estébanat.
44’Is cohtinát Sir ruw umá úbachan yehw̃ rojócuano. Cajc buru catu cut yehw̃ rojócuano. Cohtinát Sir ruw umá ubach istír “Siran is owatro,” síhw̃ajacro. Sirat Moisés quin ruw umá ubach tuw̃ áyjacro. Bitara yajcátatara ey cat ehcujacro. Síratan bitara ehcujáctara Moisesat eyta tuw̃jacro. 45Etar semar cóhnajareht sácajareht cohtinát ruw umá úbachan imár bómcarin at icar bahjacro. Yahncút éyinat cajc Canaán Josué jor síujacro. Ey cajc cutar itquin ohnor síujacro. Sirat ey cajc cut ítquinan cajc istiy si áyjacro, is cohtín erar ítayta acu. Is cohtinán erar itay rocayat, Sir ruw umá ubach cat yehw̃ rojocro. Roquír usár sicor tuw̃jacro. Sicor tuw̃ír David itic ocso tas im eyta rehjecro. 46David rey cara yehnjacro. Yehnyat Siran David jor ahní rehjecro. Davidan urá ayro. Eyta cuácayat, Davidat Jacob Sir acu ac ubach tuw̃ín séhw̃ajacro. Eyta tuw̃ín acu Sirat ajc waayta acu cohnjacro. 47Eyta cuara Davidat túw̃tiro. Ima wacjá Salomonat Sir acu ac ubach tuw̃jacro, wajacro, Estébanat.
48’Eyta cuar cuacúr Siran ubach sar ítitiro. Uw at cut tuw̃jác sar ítitiro. Ey ojcor úchicrias chihtá ehcúquinat uchta wajáquinro:
49Sirat wacaro: “Cuacúr cuitar asan cáraro. Cajc cutar asan cáraro. Eyta cuácayat as acu icúr úbachi túw̃ajatro. As tan jaquin ac ubach táyotiro,” wacaro, Sirat. 50“Ajmár ajc cut bahnác waquír chájacro. As chihtá cuitar bahnác chájacro,” wacaro, Síratan, Sir chihtá ehcúquinat eyta wajáquinro, wajacro, Estébanat.
51’Etati baan ur ay waáticuano, -wajacro, Estébanat, judíoin quin. Ba urán judío bár bin urán wanro. Eyin wan baat cat Sir chihtá ráhctiro. Sir tamo síhw̃atiro. Ba cohtinát yajác eyta baat cat im eyta yajcaro. Sir Ajcan Cámuran Ey quehsuro. Ey ajcá bár bécaro. 52Ba cohtinát úchicrias Sir chihtá ehcuquin bahnaquin ruhw̃ujacro. Ubisti tan wan báhtiro. Cristo wicata ehcuquin bahnác tíw̃jacro. Ahra baatán Cristo ima quehsí bin at icar wíjacro. Baatán Cristo yaujacro. 53Ba quin Sir imát bachan chihtán wíjacro, -wajacro, judíoin sécuajaquin quin. Cuacúr cacúm at cut ba quin áyjacro. Eyta ayi cuar, baatán cátiro, wajacro, Estébanat judíoin quino.
Muerte de Esteban
54Estébanat eyta wacayat, uw sécuajaquin abáy túrjacro. Turir ruhra ojcor cay cohjocro. Técatan ruhra cuech cuech túrjacro. 55Eyta cuara Sir Ajcan Cámuran Eya Esteban ur ícatro. Etar Estébanat cuacúr wahitchacro. Ititan, Siran wan beo béoro. Jesús cat Sir jotro. Sir ecor itro. 56Eyta istír wajacro:
—Wahítuwi. Aját ítitan, cuacúr Sir querat bar waajacro. Siran ératro. Uw Síuquib Sir ecor itro, wajacro.
57Eyta wacayat, uw éyinat at ub cucáj icar chájacro. Rahcti acu chájacro. Chaquir ay bár cohwjacro. Esteban chihtá rahcti ac cohwjacro. Cucáj cay tunír ay bár cohwá rabar Esteban cuit yoso wir tiw̃ rojocro. 58Eyta wir tiw̃ roquír cur, Esteban cájacro. Caquir pueblo quer acsar béjecro. Beyar Esteban cut ac ab cuijacro, yauwin acu. Ac ab cuiquin éyinan Esteban cahm icar téw̃quincuano. Eyinat Esteban yauwin inár siricáj sutchacro. Siricáj sutír istiy at icar chájacro. Sera ajca Saulo at icar chájacro. 59Esteban cut ac eyta ab cuicayat, Estébanat Jesús ojcor conjacro. Conár wajacro:
—Caru, Jesusu, as ajqui béowi, wajacro.
60Eyta cona rabar, cuscar cuitar chihrjacro. Chihrír wajacro:
—Siru, éyinat uchta ay bár yájqueyan tayar bár chaw̃i, as ruhw̃úc tayar ques cuécuti jaw̃i, wajacro.
Eyta waquír chinjacro.
8Saulo persigue a la iglesia
1Esteban yauyat Saúloat séhw̃atan: “Esteban yarsa yaujác,” séhw̃ajacro. Esteban yauwi yahncút uwat Jesús chiwan abáy ruhw̃áy yinjacro. Pueblo Jerusalén cuitar abáy ruhw̃áy yinjacro. Ruhw̃áy yinyat, ehurát chiwa cajc istiy, cajc istiy suca béjecro. Cahujín Judea ácubar béjecro. Cahujín Samaria cajc cut béjecro. Eyta cuar Jesús chihtá ehcúquinra bétiro. Beti cuar Jerusalén cuitar ítchacro. 2Esteban yauyat, Sir tamo síhw̃aquinat Esteban chein ruhjacro. Ruhcuír Esteban sehná reht cue rehjecro. Cue rehquír conjacro. 3Etatan Saúloat Jesús chiwan bahnín sehw̃ar ruhw̃áy yehnjacro. Jesús chihtá ques ruhw̃áy yehnjacro. Ruhw̃á rabar istiy usi, istiy usi raújacro. Rauwir chiwa ahár si béjecro. Ahár si beyar cárcel icar chájacro. Chaunín cat, serin cat cárcel icar chájacro.
Predicación del evangelio en Samaria
4Cuatán Jesús chiwa cajc istiy, cajc istiy suca béjequinan birar birar cucayat, erar cat Sir chihtá ehcujacro. 5Suca béjequin istiy sera ajca Felípero. Felipe eya Samaria pueblo bijacro. Erar cur car uchta ehcujacro. “Sirat Cara Ayin Wajaquin Jesús bar ayjac,” wajacro. 6Felípeat siw̃íc ey bahnáquinatan ay rahjacro. Felípeat Sir urá cut bahnác bar yajcata ehcujacro. Eyta yajquíc uwat itchacro. Istír Felipe ria rahjacro. 7Uwat ítitan, cahujín urá sar bin cuicá uc si áyjacro. Eyta uc si áyatan cuicán ay bár cohwjacro. Uwat ítitan, Felípeat carar cuercurin cat, tan jájacro. Chohcuín cat sicor orac tan jájacro. 8Eyta istír Samaria uw bahnaquin ahní rehjecro.
9Samaria pueblo cutar sera ajca Simón ítchacro. Simón eyat cuicá yajquír cut bitara útara yajacro. Uwat Simonat yajquíc istír ub yehw̃jacro. Simón imát waquít, iman caran to wajacro. 10Etar cuáyinat cat, cárinat cat bahnáquinat Simón chihtá cájacro. Caquir wajacro:
—Simonan ajcan cámuran cuít binro. Ey ur icar ajcan cámuran eyan Sírayro, wajacro.
11Eyat cuicá yajcáy yehnjacan úchicriro. Etar uwat Simón chihtá cájacro.
12Felípeat “Sirat Cara Ayin Wajaquin Jesús bar ayjac,” ojcor siw̃yat, Sir cara rehquey ojcor siw̃yat, uwat rahcuír chihtá cájacro. Caquir rih sar siw̃ áyjacro. Sérinat cat, chauninat cat rih sar siw̃ áyjacro. 13Simonat cat ey chihtá cájacro. Caquir rih sar siw̃ áyjacro. Etar rih sar siw̃ír car, Felípein owár béjecro. Beya rabar Felípeat yajquíc itchacro. Uwat anto istiti bi yajquíc itchacro. Sir urá cut icúr bár sicar yajquíc itchacro. Istír ub yehw̃jacro. Ay séhw̃ajacro, Simonat. Urán tanan cuít séhw̃ajacro.
14Samaria uwat Sir chihtá cajac Jerusalén cuitar tew̃jacro. Jesús chihtá ehcúquinat eyta tew̃ic rahcuír car Pedro cat, Juan cat Samaria cun áyjacro. Ayat, Pedro Juan jor béjecro. 15Samaria cur car, Sir ojcor conjacro: “Siru, Jesús chihtá cájaquin ur icar behmá Ajcan Cámuran Ey chaw̃i,” wac conjacro. 16Sirat im Ajcan Cámuran Ey Samaria uw ur icar anto chati etar, eyta conjacro. Eyinat Jesús chiwa chaquin acu rih sar étana siw̃jáquinro. 17Etatan Pédroat ima atcar uw cuisa otar chájacro. Juanat cat ima atcar uw cuis otar chájacro. Atcar chácayat Sir Ajcan Cámuran Ey eyin ur icar raújacro.
18Pédroinat atcar chácayat, Sir Ajcan Cámuran Ey uw ur icar rauyat, Simonat itchacro. Simonat eyta istír Pédroin quin wajacro:
—Aját bah quin ray wíquinro. 19Wícayat, baat yajquír eyta aját cat eyta yajquín acu as quin urá wiw̃i, -wajacro, Pedro quin, Juan quin-. As quin urá wícayat, aját biyin cutar as atcar chácayat, eyin ur icar Sir Ajcan Cámuran Ey raúwayqueyra, wajacro, Simonat.
20Etar Pédroat wajacro:
—Bahan behmá ray chi cab oc icar bétaro, -wajacro, Simón quin-. Sirat racar wiquey ray cuit wahta sehw̃ac rehquít cab oc icar bétaro. 21Behm urán Sir ub cahmar ay batro. Eyta rehquít isat Sir urá cut yajquír eyta bahatra éytara yájcajatro, -wajacro, Simón quin-. 22Eyta bira bahat ur ay bár sehw̃ac etwi. Etír behmát ur ay bár séhw̃ajac táyaran Sirat sicor tayar bár chácayta acu conwi. Conyat Sirat bah sicor tayar bár chácata óraro, -wajacro, Pédroat Simón quin-. 23Bahatan ay bár yajca racar isoro. Ur ay bár icar chájacro, wajacro.
24Etat Simonat wajacro:
—As cuitar Sir ojcor conwi. Behmát waquíc eyta as cuati acu as cuitar Sir quin conwi, wajacro.
25Yájcajareht, éhcwajareht Pédroinat Samaria pueblo istiy cuitar, pueblo istiy cuitar Jesusat yajacan ehcwót bejecro. Imarat itchaquey ehcujacro. Eyta ehcúr sicor Jerusalén cuwín béjecro. Ibit awat pueblo istiy tiw̃, pueblo istiy tiw̃ béjecro. Jesús chihtá ay bi ehcwót béjecro.
Felipe y el hombre de Etiopía
26Pédroin be yiror Sir cuacúr cacmá Felipe quin wijacro. Wiquír wajacro:
—Jerusalén cut bin Gaza cuwayta ibit aw̃at biwi. Ey ibit cutar ubut wihár biwi, wajacro.
Ey íbitan cajc buru catu cut tiw̃ro.
27Eyta wacayat Felipe bar yehnár bijacro. Be rabar ey ibit aw̃at sera cajc Etiopía bin biquic itchacro. Sera ey eunúcocuano. Etiopía reina cara ray obir yájquibro. Reina cara ajcan Candace ray obir yájquibro. Ser eyan Jerusalén wic bijaquin bicaro. Erar Sir tamo sehw̃ay wijáquinro. Sir ojcor conay wijáquinro. 28Ahra sicor ima cajc cut cun bicaro. Cabálloat cajón quesa bucáy bin ruquíc sar waar bicaro. Be rabar, ser eyat carit tacaro. Sir chihtá ehcuquib Isaíasat carit cuihsú bahjác tacaro. Uchicrias cuihsú bahjác ey tacaro. 29Felípeat ser ey ityat, Sir Ajcan Cámuran Eyat Felipe quin wajacro: “Bah cajón intac biwi,” wajacro. 30Eyta wacayat, Felipe cajón intac bijacro. Erar cur rahcuít, Isaíasat cuihsú bahjác carit ta rabar bicaro. Eyta rahcuír táyojocro:
—¿Bahat cariti taquic bahatán eyan ráhcuica? táyojocro, ser ey quin.
31—Ráhctiro. As quin istiyati ehcútira, bitách ráhcuajatro, -wajacro-. Rauwi, cajón sar rauwi. Asi jor ítuwi, wajacro, Etiopía serat Felipe quin.
32Rauwir Felípeat ráhcuitan, Sir carit cut Isaíasat cuihsú bahjác uchta tay raújacro:
Eya óbasan wanro. Uwat obas yauwin bécayat, óbasat cóhwtiro. Ajc chinro. Eyan obas sahan wanro. Uwat obas sah anár tuw̃ín yajcayat, cóhwtiro. Obasan ajc chin chaquir eyta eyat cat eyta ajc chin chájacro. 33Uwat eyan abáy ruhw̃ujacro. Ruhw̃ujác cuar, eyat cóhwtiro. Ajc chin jájacro. Eyan tayar bár cuar, cárinat yauwáy áyjacro. Ey anto bomcar bár jat yaujacro. Eyta yauyat, ey bomcar ojcor istiyati bi wácajatro. Sir chihtá ehcúquibat eyta cuihsú bahjác ta rabar bicaro.
34Eyta tar ser eyat Felipe quin wajacro:
—As quin ehcuwi. ¿Sir chihtá ehcúquibat rehrá ojcor waquí? ¿Im ójcori waquí? ¿Istiy ojcor waquí? wajacro.
35Etat Felipe Sir chihtá tajaquey ehcujacro. Im ey chihtá cuitar cuar Jesús ojcor ehcujacro. Chihtá ay bi ehcujacro. 36Ehcwá rabar Felipe sera jor cajón sar béjecro. Béyajareht rih cutar cujacro. Cur, ser eyat wajacro:
—Wahítuwi. Rih usatro. ¿As rih sar siw̃átaica? wajacro.
37Wacayat Felípeat wajacro:
—Sirat Cara Ayin Wajaquin Jesús ayjac séhw̃ataro. Bahat urá istanác cuitar eyta séhw̃ataro. Bahat eyta séhw̃actara, aját bah rih sar siw̃inro, wajacro, Etiopía sera quin.
Etat serat wajacro:
—Aját Jesucristoan Sir wacjí séhw̃aro, wajacro.
38Eyta waquír cabálloat cajón bequíc acsar beti it áyjacro.
Etat erar inic ítchacro. Etar Felipe cat, sera cat buc owár rih icar raújacro. Rauwir, Felípeat sera rih sar siw̃jacro. 39Siw̃ír sicor rih cajc cut waajacro. Waar Sir Ajcan Cámuran Eyat Felipe cájacro. Caquir yehw̃ béjecro. Eyta yehw̃yat ser eyat Felipe bucoy istítiro. Acsar ima cajc cut cun ahní bijacro. 40Sir Ajcan Cámuran Eyat Felipe eyta beyan pueblo Azota cuitar bahjacro. Azota bin Felipe acsar Cesarea cun bijacro. Be rabar pueblo istiy cut tiw̃, pueblo istiy cut tiw̃ Sir chihtá ehcwót bijacro.
9Conversión de Saulo
1Etat owara Saúloat áhajira Jesús chiwa yauwinan echí ahnujacro. Etar sacerdote carin quin bijacro. 2Eyin quin cur wajacro:
—As acu carit cuihsuwi. Pueblo Damasco beyin acu cuihsuwi. Judío secuac ubach uwa quin beyin acu carit cuihsuwi. Eyta cuihsuyat, aját Jesús chiwa Damasco cut úronro. Uror ítyeyra eyin sicor questár usár si roquinro. Serin cat, chaunín cat si roquinro. Usár Jerusalén roquinro, wajacro, Saúloat.
Carit eyta chícayat, sacerdote cárinat cuihsúr wíjacro. 3Etatan Damasco cun bijacro. Bícajareht Damasco intac bar cuwín bicayat, cuacrár bin cuasojocro. Chihcuát cuasór eyta Saulo rúhracat eyta cuasojocro. 4Eyta cuasoyat Saulo ic ocso tijcajacro. Tijcayat cuacrár bin tew̃ic rahjacro. Uchta tew̃ic rahjacro:
—¿Saulu, Saulu, asan bitara reht ruhw̃uca? waquíc rahjacro.
5Eyta wacayat Saúloat wajacro:
—¿Caru, bahan rehrcá? ¿Rehrát tew̃qui?
—Asan Jesusro. Bahatán as ruhw̃uro, -wajacro, Saulo quin-. 6Cui yehnwi. Yehnár acsar pueblo cutar biwi. Pueblo cucayat bahatán icúr yajcátatara ehcwáyqueyra, wajacro.
7Ibt aw̃at Saulo owár serin cahujín cat béjecro. Eyinat cat uw istítiro. Eyta cuar tew̃quey rahjacro. Rahcuír beti ítchacro. Ojc sijacro. Ojc siquir ajc sacac jájacro. 8Jesusat “pueblo biwi,” wacayat, Saulo cui yehnjacro. Yehnár ubra waajacro. Waajác cuar bitách ístajatro. Ub bár rehjecro. Ub bár rehquít owár binat ey ator béjecro. Damasco cun yehw̃ béjecro. 9Damasco cur, ub baran bay cuanjacro. Ira yati, icuri yahti bay cuanjacro.
10Damasco cuitar ser ajca Ananías ítchacro. Ananías Jesús chíwaro. Eya cámsiris chinjacro. Cámsiris ítitan, Sirat wajacro:
—¡Ananíasu!
Ananíasat wajacro:
—Caru, as usatro, wajacro.
11Etat Sirat wajacro:
—Yehnwi. Yehnár ibit ajcan Acat aw̃úc cutar biwi. Judas usi biwi, -wajacro-. Erar cur Tarso uw ajca Saulo táyowi, -wajacro-. Saulo eyat as ojcor conay raújacro. 12Saulo quin cámsiris wijacro. Saúloat cámsiris cuitar bahan ima quin cuquíc itchacro. Bah ima quin rauwic itchacro, -wajacro, Ananías quin-. Rauwir behmá atcar ima cuis otar chácaro. Ub ricuán acu chácaro. Saúloat cámsiris eyta itchacro. Eyta bira yehnár biwi. Cur Saulo táyowi, wajacro, Sirat Ananías quin.
13Etat Ananíasat wajacro:
—Caru, uwat Saulo ojcor tew̃ro. Saulo ojcor as quin ehcujacro. Aját ráhcuitan, Saúloat Jerusalén cuitar bah chiwan abáy ruhw̃ujacro, -wajacro, Sir quin-. 14Usár cat bah chiwa ruhw̃ún acu rajác, wácuano. Questa si beyin acu rajác, wácuano. Sacerdote cárinatan Saúloat eyta yajquín acu ajc waajacro, wajacro, Ananíasat.
15Etat Sirat wajacro:
—In biwi. Aját Saulo as chiwa jaquin cájacro. Saúloat as ojcor judío bár bin quin ehcún acu cájacro, -wajacro, Sirat-. Judío bár bin carin quino cat ehcún acu cájacro. Israelin quino cat ehcún acu cájacro. 16Ajmarát Saulo quin ehcunro. As ojcor ehcúc ques uwat ima bitara ruhw̃átatara aját ey ehcunro, wajacro, Sirat Ananías quin.
17Sirat eyta wacayat, Ananíasan Saulo quin bijacro. Cur usi raújacro. Rauwir Saulo cuitar atcar chájacro. Atcar chaquir wajacro:
—Rabu, Saulu, Carat as bah quin áyjacro. Jesús imát as áyjacro. Bahat ibt aw̃at itcháqueyat as áyjacro. Bah ub ricuán acu as áyjacro. Sir Ajcan Cámuran Eya bah ur icar chaquin acu as áyjacro, wajacro, Saulo quin.
18Etar atcar chácayat, cawur chucán wan bi ub cutar bin coca bijacro. Saulo sicor ub ji waajacro. Etat cui yehnjacro. Yehnár Jesús chiwa waajác ehcún acu rih sar siw̃ áyjacro. 19Siw̃ír car ira yájacro. Yayar sicor chihchír ji rehjecro. Etan Saulo Damasco cutar itquin chiwa owaran birá cuanjacro.
Saulo predica en Damasco
20Saulo rih sar siw̃ír, judío secuac usar istiy sar, istiy sar Jesús ojcor ehcwáy yehnjacro. Uw quin wajacro:
—Sir waquiján Jesusan eyro, wajacro.
21Eyta wacayat uwat ub yehw̃jacro. Rahra rahra wajacro:
—Eyat Jerusalén cuitar Jesús chiwa ruhw̃ujacro. Usár cat Jesús chiwa questa si beyin acu wijacro. Jerusalén cuwayta ahár si beyin ac wijacro. Sacerdote quin beyin ac wijacro. Eyta acu wijác cuar eyta cat yájtiro. ¿Bitara cuácayat eyta yájtica? wajacro, uwat rahra rahra.
22Etar Saulo íntiney wan urán bow̃an cuít chájacro. Urá to chaquir “Sirat Cara Ayin Wajaquin Jesús ayjac,” wajacro. Uwat orac rahcuayta acu ey ojcor ay ehcujacro. Eyta cuácayat Damasco judíoinatra icuri wácajar rehjecro.
Saulo escapa de los judíos
23Itchareht judíoin sécuajacro. Saulo rion ac sécuajacro. Secuar, Saulo yauwin síhw̃ajacro. 24Eyta sehw̃a cuara cahujinat ima yauwin rioc Saulo quin ehcujacro. Eyta yauwin rior judíoinat Saulo úrojocro. Cheycar cat, ricar cat úrojocro. Pueblo querat acor úrojocro, Saulo yauwin acu. 25Eyta yauwic cahm Saulo chiwat obir yajacro. Cheycar cuitar pueblo quer rahr owár áyjacro. Chocha tan sar Saulo samac oso áyjacro.
Saulo en Jerusalén
26Saulo Sir chihtá caquir, Damasco bin quinyat, Jerusalén bijacro. Erar cur, Jesús chiwa owár chaquin séhw̃ajacro. Eyta cuar éyinat síhw̃ajacro: “Saulo Jesús chíwai batro. Is ruhw̃átaro,” síhw̃ajacro. Etar ay wini rehjecro, Saulo cahmar. 27Eyta cuácayat, ser ajca Bernabeat Saulo cuitar wajacro. Bernabeat Jesús chihtá ehcuquin quin Saulo yehw̃ béjecro. Beyar, eyin quin wajacro:
—Saúloat Jesús itchacro. Damasco ibt aw̃at itchacro. Ityat Jesusat ey quin tew̃jacro. Etar Saúloat uw quin Jesús chihtá ehcujacro. Damasco cuitar Jesús chihtá rooti ehcujacro, wajacro, Bernabéata Jesús chihtá ehcuquin quin.
28Eyta wacayat, chiwat ténajacro. Saulo ubach wíjacro. Eyta wícayat, Saulo eyin owár ítchacro. Erar ita rabar Jesús chihtá ehcujacro. Jerusalén pueblo bahnác cuitar ehcujacro. 29Judíoin cahujinan Griego cuw téw̃cuano. Saúloat eyin owár cat tew̃jacro. Bi chihtá unítara eyin owár rahra rahr wayujacro. Eyta wayúr griégoinat Saulo yauwin isojocro. 30Eyta yauwin isoyat uwat chiwa quin ehcujacro. Eyta ehcwayat, chiwat Saulo cajc istiy yehw̃ béjecro. Cesarea pueblo béjecro. Erar cur car acsar Tarso cun áyjacro.
31Etar Jesús chiwan ohbac ítchacro. Judea cuitar, Galilea cuitar, Samaria cuitar ohbac ítchacro. Cajc bahnác cuitar ohbac ítchacro. Jesús chiwat Siran ajcá ji béjecro. Siran ajcá ji beya rabar Sir Ajcan Camur Eyat eyin obir yajacro. Eyin síw̃jacro. Eyta bira, chiwa urán cuít rehjecro. Acsar acsar uwan to binat Jesús chihtá cájacro. Caquir Jesús chiwa owár sécuajacro. Eyta sécuayat chiwan to rehc bijacro.
Eneas es sanado
32Pedro birar birar Jesús chiwa quin itot bijacro. Eyta itot bicayat, riy istiy pueblo Lida bijacro. Sir uw tiray bijacro. 33Erar cur ítitan, sera Eneas ítchacro. Eneas cuercúrcuano. Cuercúr rehquít bitách yéhnajatro. Quejtirat yatro. Eyta yaray raújacan bara ábicuano. 34Pédroat Eneas istír wajacro:
—Eneasu, Jesucristo urá cuitar bah tan jácaro. Cui yehnwi. Aw̃at ey sécuawi, wajacro.
Eyta wacayat, Eneas cui yehnjacro. 35Cui yehnyat uwa bahnáquinat Eneas tan jajac itchacro. Lida uwat cat, Sarón uwat cat itchacro. Eyta istír, Jesús chihtá cájacro.
Resurrección de Dorcas
36Etat owár pueblo Jope cutar chauwíc ajc Tabita ítchacro. Tabita Jesús chíwacuano. “Tabita” waquíc griego cuw cutar “Dorcas” aw̃uro. Ajc “Dorcas” wacayat “rojócara” wacaro. Dórcasat bucoy bucoy icuran biyan uw ac ay etiti yajacro. Oya bár bin, ray bár bin obir yajacro. 37Riy istiy restá cájacro. Etat yarjacro. Yaryat, uwat Dorcas chein sujacro. Sucuír usar cuacúr querat icar chájacro. Ruhcuín cahmor inic chájacro. 38Yaryat cahujinat wajacro:
—Pedro intac cuitatro. Lida cajc cuitatro, wajacro.
Eyta wacayat, chiwat serin bucáy Pedro ucay áyjacro. Etar béjecro. Erar cur, Pedro quin conjacro:
—Bar jaw̃i. Cab rehti is uw cuitar yajcáy bar jaw̃i, wajacro.
39Eyta conyat Pedro yehnár, eyin owár bijacro. Jope cun bijacro. Erar cucayat, uwat Pédroan usar cuacúr querat icar béjecro. Esar rauwir ítitan, chauquin cat usar sécuajacro. Chauquin éyinan yarjaquin wíyaro. Dorcas séhnareht ócaro. Pedro rauyat chauquinat o rabar Pedro quin oya ehcujacro. Dorcas anto yarti cuat imarin acu icúr bi oya quejéc ey ehcujacro. 40Eyta ehcúc cutar Pédroat chauquin watar áyjacro. Ayir car cuscar cuitar chaquir Sir ojcor conjacro. Conár chein wihár wahitchacro. Eyta wahita rabar wajacro:
—Tabitu, cui yehnwi, wajacro.
Eyta wacayat, Tabita ub ricuajacro. Ricuár car Pedro itchacro. Istír cuisa yehw̃jacro. 41Etat Pédroat atcar tew̃ír cui yehw̃jacro. Yehw̃ír chauquin cat, Sir uw cat sicor chíjacro. Wicayat Pédroat eyin quin wajacro:
—Wahítuwi, Tabita estajiro, wajacro.
42Tabita estají istír Jope cuitar uwat acsar acsar ehcujacro. Ehcwayat quir binat Sir chihtá cájacro. 43Dorcas sicor estají chaquir, Pedro im erar Jope pueblo cut birá cuanjacro. Sera Simón owár ítchacro. Simón eyan ruw umá oro síquincuano. Ey owár itay raújacro.
10Pedro y Cornelio
1Etat owár sera ajca Cornelio Cesarea pueblo cuitar ítchacro. Cornelio eya Roma soldádoin cáraro. Roma soldádoin cahujinan ajc italiain aw̃ujacro. Cornelio eyin cáraro. 2Sir tamo séhw̃aquibro. Ey cayin bahnáquinan Sir tamo síhw̃aquinro. Cornélioat judío cuayin cat obir yájquibro. Sir ojcor etiti cónquibro. 3Riy istiy rahs buia jat cámsirisan wan wijacro. Cámsirisan wan cuitar cuacúr Sir cacúm wiquír wajacro:
—¡Cornéliu! wajacro.
4Wacayat, Cornelio ojc sijacro. Ojc siquir ub tijcati wahitchacro. Wahita rabar wajacro:
—¿Bah raqui? ¿Aját bah ac icúr yajcátaca? wajacro.
Etat cuacúr Sir cacumát wajacro:
—Sirat ítitan, bahan ey ojcor conro. Cuayin cat obir yajcaro. Eyta istír bah tamo séhw̃aro. 5Eyta bira bah cacmín Jope aywi. Ser ajca Simón Pedro ucay aywi. 6Simón Pedro Simón istiy jor erar itro. Ruw umá oro siquib jor itro. Yacúr cajc sar itro. Erar bin chiwi, wajacro, Sir cacumát.
7Eyta waquír car, sicor cuacúr bijacro. Bi yiror Cornelio ima cacmín bucáy chíjacro. Soldado cat chíjacro. Soldado ey Sir tamo síhw̃aquibro. Soldado eyat Cornelio chihtá wácati yájquibro. 8Chiír cámsiris wan cutar wíjaquey ehcujacro. Eyta ehcúr Jope cun áyjacro.
9Cuanmí cuit cacmín Jope intac cujacro. Bar intac cucayat icar aw̃at Pedro ubach arcút waajacro. Rahs queswari cuácayat Sir ojcor conín waajacro. 10Waacáyatan Pedro yayí rehjecro. Ira ya cun rehjecro. Ira an tihric acor itay raújacro. Ir an tihric icar aw̃at, cámsiris cutar istír eyta Pédroat éytaan wan itchacro. 11Ititan, cuacúr aba querat bar waajacro. Waar car wiricasán wan bi ic oso sámaca oso ayro. 12Wiricás sar ricuman ruwan chero. Ac bahnác bin ectar ji bin cat, ic icar bequin cat ac bahnác bin wiricás satro. Pédroat eyta itchacro. 13Eyta istír, ima quin tew̃ic ajc rahjacro. Uchta wajacro, “Pédrou, cui yehnwi. Yehnár yauwi. Ey yauwir cohwi,” wajacro. 14Pédroat eyta rahcuír wajacro:
—Caru, cóhtiro. Aját bach aútiro. Aját bitách cóhjotro. Ricumra cóhtiro. Sasara cuar ah ocso tas ricúm cóhtiro, wajacro.
15Etat cámsirisan wan cutar téw̃queyat wajacro:
—Sir imát sujáqueyra ricumí batro. Eyta bira restá jira séhw̃ati jaw̃i, wajacro.
16Cámsirisan wan cuitar icar bay eyta wajacro. Etar wiricasán sicor cuacúr abá sar béjecro.
17Etat Pédroat uchta sehw̃ay yehnjacro. “¿Cámsirisan wan cutar icúr chihtá ehcuqui? Aját eyta itchaquey ¿bi ojcor tew̃qui?” sehw̃ay yehnjacro. Pedro eyta séhw̃ayat icar, Cornelio cacmín Pedro itic ubach tayot rojocro. Eyta tayot róquian Simón querat acor behjecro. 18Behquir cohwjacro:
—¿Ser ajca Simón Pedro úsariqui? ¿Simón Pedro úsari itqui? wajacro.
19Eyta wacayat, Pedro imát itchaquey tamo áhajira echí séhw̃aro. Eyta séhw̃ayat icar, Sir Ajcan Cámuran Eyat Pedro quin wajacro:
—As ajc rahcwi. Serin bay binan bar behjecro. Bah wahitay behjecro. 20Aját eyin áyjacro. Eyta bira cui yehnwi. Ic icar tihráy biwi. Etar eyin owár béowi. Séhw̃ati béowi, wajacro.
21Waquít Pedro ic icar rajacro. Serin tihráy rajacro. Wiquír wajacro:
—Sérinu, baat it béhqueyan asan eyro. ¿Icúr sehw̃ar royi? wajacro.
22Etat éyinat wajacro:
—Soldado cara Cornélioat is áyjacro. Ey ur ay binro. Sir tamo séhw̃aquibro. Judíoinat Cornélioan ajcá ji bécaro. Cuacúr Sir cacúm Cornelio quin wiquír behmá ucay rocata wajacro, Cornélioat bah chihtá rahcuayta acu.
23Cornelio cacminát eyta wacayat, Pédroat eyin rau áyjacro. Ubach wíjacro. Rauwir chey istiy cuanjacro. Cuanmí cuit yinír béjecro. Pedro eyin owár béjecro. Eyin owár Jope uw cahujín cat béjecro. Cesarea pueblo cun béjecro. 24Beyar, cuanmí cuit Cesarea cujacro. Cur itit, Cornélioin eyin cahmor itro. Cayin secuar owár itro. Iw̃oquin secuar owár itro. 25Erar cur, Pedro usar rauyat Cornélioat acam tihrjacro. Pedro ques acor bahujacro. 26Eyta bahwayat, Pédroat yehn aya rabar wajacro:
—Asan Siri batro. Asra uwro. Eyta bira eta jaw̃ bahuti jaw̃i. As éytara tihrti jaw̃i. Cui yehnwi, wajacro.
27Yehnyat Pedro ey usi raújacro. Rauwir ítitan, uwan to sécuajacro. 28Etat Pédroat eyin quin wajacro:
—Behmáratan itro. Judíoin bachan chihtán cutar waquít judío bár bin úsira raúwajatro. Judío bár bin quin ténajatro. Bachro. Asan judío cuácayat, raúwajar binro. Eyta cuar Sir imát as quin uchta wacárora: “ ‘Judío bár bin restá jiro,’ séhw̃ati jaw̃i,” wacárora. As quin eyta síw̃jacro, -wajacro, Pédroat-. 29Eyta bira bahat as chícayat, asan usár séhw̃ati rajacro. Etan ba quin táyoro. ¿As bitán chiyi? wajacro, Pédroat.
30Eyta táyoyat Cornélioat wajacro:
—Asan bari ajmár usi Sir ojcor conira. Uchta jat rahsa buia jat Sir ojcor conay raújacro. Conyat, Sir cuacúr cacúm as ubot waajacro. Oya wan beo beo tas as ubot waajacro. 31Waar as quin wacárora: “Cornéliu, Sirat bah coníc rahjacro. Cuayin obir yajquíc cat itchacro. 32Eyta bira bah chiwa pueblo Jope aywi. Ser ajca Simón Pedro chiwi, -wacárora, as quin-. Simón Pedro Simón istiy jor itro. Ruw umá oro siquib jor itro. Yacúr cajc satro. Erar ucay aywi,” wacárora, as quin. 33Sir cacmát eyta wacayat, aját bah cab rehti ucay áyjacro. Ayir bah usár bar wijacro. Yarsa wijacro. Etan is bahnaquin Sir ub cahmor sécuajacro. Sir chihtá rahcuín ac sécuajacro. Sirat bah quin ima chihtá is quin ehcú ayjac ey rahcuín ac sécuajacro, wajacro, Cornélioat.
Discurso de Pedro en la casa de Cornelio
34Eyta wacayat, Pédroat yehnár wajacro:
—Ajatrá récaram caba sinti binro. Cuatán ahra ay sínjacro. Ahra aját ítitan, uw bahnáquinan Sir ub cahmar owáraro. Judíoin tacat, judío bár bin tacat bahnáquinan Sir ub cahmar owáraro. 35Cajc istiy cutar bin, cajc istiy cutar bin bíyinatan ima tamo síhw̃ayatan, ay yajcáyatan, Sirat éyinan imáy cácaro. Judíoin cat, judío bár bin cat im eyta cácaro, wajacro, Pédroat.
36’Baatán Sir chihtán itro. Israelin ac chihtá áyjacan itro. Chihtá ey cuitar uchta wacaro: “Jesucristo chihtá cácayat, bahnáquinan ohbac ítataro. Jesucristo uw bahnaquin acu cara yehnjacro.” Israelin ac chihtá áyjacan eyta wacaro. Baatán eyan itro. 37Israelin cajc cut yajacan baatán rahjacro. Juan rih sar siw̃quibat chihtá ehcujác yahncút, Jesusat yajacan baat rahjacro. Galilea cajc cut eyta yajcáy yehnjacro. 38Baatán eyan itro. Jesús Nazaret bin ur icar Sirat im Ajcan Cámuran Eya chájacro. Eyta chácayat, urán to rehjecro. Eyta rehcayat, Jesús Nazaret bin cajc istiy cut, cajc istiy cut ur ay yajcot bijacro. Uw yarquin tan jacot bijacro. Sisramat butajaquin cat tan jacot bijacro. Sirat urá wijac rehquít, eyta yajacro, wajacro.
39’Jesús is ubot eyta yajacro, -wajacro, Pédroat-. Judíoin itic cajc cut cat, Jerusalén pueblo cuitar cat eyta yajacro. Eyta yajác ijmár ub cuitar itchaquey isat uw quin tehmoti ehcuro. Cahujinat Jesús ey yaujacro. Caruc ojcor quejquír yaujacro. 40Eyta yaujác cuar bay cuanyat, Sirat sicor yehn áyjacro. Yehnár uw ubot waajacro. 41Cuatán bahnaquin úbotra waátiro. Sirat cahmor cájaquin úbota waajacro. Chihtá ehcún ac cájaquin ubot waajacro. Jesús sicor yehnár is owár ira yájacro. Is owár yahjacro, wajacro, Pédroat Cornélioin quino.
42’Sicor yehnár isan uw quin chihtá ay bi ehcwáy áyjacro. Isat itchaquey ehcwáy áyjacro. Isat uchta itro. Sirat Jesús cara yehn áyjacro, uw urá wahitín acu. Urá wahitír Jesusat sácajaquin Sir tayar chétara, estají bin tayar chétara itro. Etar tayar chi biyan cab oc icar chácataro. Jesusat is quin eyta ehcwáy áyjacro. 43Sir chihtá ehcuquin bahnáquinat Jesús ojcor uchta wajáquinro: “Bíyinat ey chihtá cácayatan, éyinat ur ay bár yajác tayar sicor tayar bár chácataro,” wajáquinro. “Jesús urá cuitar sicor tayar bár chácataro,” wajáquinro, Sir chihtá ehcúquinat.
Los que no son judíos reciben el Espíritu Santo
44Pédroat Cornélioin quin echí tew̃yat icar, Sir Ajcan Cámuran Eya uw ur icar wijacro. Ráhcuiquin ur icar wijacro. 45-46Wicayat uw éyinat tew̃ay yinjacro. Cuw ajquír tew̃ay yinjacro. Cuw anto tew̃ti bin cuitar Sir ojcor ay tew̃jacro. Eyta tew̃yat, judíoin Jesús chiwa yinjáqueyin Pédroin owár béhjequin ub yehw̃jacro. Sirat ima Ajcan Cámuran Eya judío bár bin ur icar bar chajac istír ub yehw̃jacro.
Etar Pédroat yehnár wajacro:
47—Sira Ajcan Cámuran Eya judío bár bin uchin ur icar chájacro. Is ur icar chaquir eyta judío bár bin ur icar cat eyta chájacro. Eyta bira eyin rih sar siw̃átaro. Rih sar síw̃tira yájcajatro, wajacro.
48Eyta waquír rih sar siw̃áy áyjacro. Jesucristo chiwa aw̃ú rabar eyta siw̃áy áyjacro. Etan uwat Pedro quin wajacro:
—Is owár echí cuanwi, wajacro.
Eyta wacayat, Pedro eyin owár birá cuanjacro.
11Informe de Pedro a la iglesia de Jerusalén
1Etar judío bár binat Sir chihtá cajac tew̃ic Judea cajc bahnác cutar rahjacro. Jesús chihtá ehcúquinat cat, Jesús chiwat cat rahjacro. 2Etar Pedro cat awan Jerusalén wijacro. Pédroa wicayat, Jesús chiwa umá cuíquinatan Pédroat yájcajar bin yajác wajacro. 3Pedro quin wajacro:
—¿Bah bitara reht judío bár bin owár ityi? ¿Bitara reht umá cuiti bin owár ityi? ¿Bitara reht eyin oca yayí? wajacro.
4Etatan Pédroat bitara reht eyta yajáctara bahnác ehcujacro. 5Eyta ehcún ac uchta wajacro:
—Asa Sir ojcor conay raújacro. Pueblo Jope cuitar conay raújacro. Conyat cámsirisan wan itchacro. Cámsirisan wan cutar ítitan, cuacúr aba querat waajacro. Waar car wiricasán wan samac oso ic oso wijacro. Wiquír as cac cahmar chájacro, -wajacro, Pédroat-. 6Etar wicayat, yají quin itchacro. Ititan, wiricás sar ricúm ac bahnacro. Ectar ji bin ricúm cat, ic icar bequic ricúm cat ac bahnác wiricás satro. 7Ita rabar as quin tew̃ic ajc rahjacro. Téw̃queyat as quin wacárora: “Pédrou, cui yehnwi. Yehnár yauwi. Eyta yauwir cohwi,” wacárora. 8Eyta wacayat, aját wánora: “Caru, cóhtiro. Aját bach aútiro. Aját bitách cóhjotro. Ricumra cóhtiro. Sasara cuar ah ocso tas ricúm cóhtiro,” wánora. 9Aját eyta wacayat, cámsirisan wan cut téw̃queyat as quin wacárora: “Sir imát sujáqueyan ricumí batro. Eyta bira restá jira séhw̃ati jaw̃i,” wacárora.
10’Icar bay as quin eyta wacárora. Etar sicor cuacúr béjecro. 11Cámsirisan wan bi istá tihryat, serin cuis bay cujacro. As itic wátara cujacro. Pueblo Cesarea bin as quin ayir cujacro. 12Cucayat Sir Ajcan Cámuran Eyat asan eyin owár ben ac áyjacro. Séhw̃ati ben ac áyjacro. Eyta cuácayat, as eyin owár séhw̃ati bijacro. Rabin uchin as owár béjecro. Teray béjecro. Beyar Cornelio quin cujacro. Cur Cornelio usi raújacro, -wajacro, Pédroat-. 13Erar cucayat, Cornélioat is quin ehcujacro. Imát cámsirisan wan cut itchaquey ehcujacro. Imat ítitan, Sir cuacúr cacúm im usar waajacro. Waar wajacro: “Bah cacmín Jope aywi. Simón Pedro ucay aywi. Simón Pedro eyat bah quin chihtá ehcwátaro. 14Ey chihtá cuitaran Sirat bah síwayqueyra. Bah cayin cat síwayqueyra,” wajacro, Sir cuacúr cacumát Cornelio quin. Cornélioat as quin eyta ehcujacro, wajacro, Pédroat.
15’Cornélioat eyta ehcúr car aját Sir chihtá ehcwáy yehnjacro. Eyta ehcwáy yehnyat icar, Sir Ajcan Cámuran Eya eyin ur icar wijacro. Sirat récaram im Ajcan Cámuran Eya is ur icar chaquir eyta eyin ur icar eyta chájacro. 16Eyta chácayat, aját séhw̃ajacro. Jesusat wajác tamo séhw̃ajacro. Uchta wacárora: “Juanat uw rih sar siw̃jacro. Eyta cuar ba ur ícatra Sirat im Ajcan Cámuran Eya chácayqueyra,” wacárora. 17Eyta wajác ojcor sehw̃ar, aját ítitan, isat récaji Jesucristo chihtá cácayat, Sirat im Ajcan Cámuran Eya is ur icar chajac eyta judío bár bin ur icar cat im eyta chájacro. Sirat eyin ur icar eyta chácayat, aját Sir quin “Eyin ur icar chácajar bin chajac” bitách wácajatro, wajacro, Pédroat.
18Pédroat eyta wacayat, uwan Pédroat wajaquey ojcor ajc sacac jájacro. Sir ojcor ay tew̃ay yinjacro. Uchta wajacro:
—Sirat judío bár bin cat síuro. Judío bár binat urá tehmóyatan, Sirat eyin cat síuro. Im owár cuacúr ohbac etiti itin acu síuro, wajacro, Jesús chiwa Jerusalén cutar binat.
La iglesia de Antioquía
19Esteban yauwic yahncút, Jesús chíwara ruhw̃úc ayot cajc istiy cutar, cajc istiy cutar cui béjecro. Cui beyar cahujín Fenicia cujacro. Cahujín Chipre cujacro. Cahujín Antioquía cujacro. Birar cujactar erar judíoin quin Jesús chihtá ehcujacro. Cuatán judío bár bin quínora ehcútiro. 20Eyta cuar Jesús chiwa Chipre binra, Cirene binra Antioquía cur car judío bár bin quino cat Jesús chihtá ehcujacro. Cara Jesús ojcor chihtán ay bi ehcujacro. 21Eyta ehcwayat, Sirat urán to wíjacro. Eyta wícayat ricán cuít binat chihtá rahjacro. Ricán cuít binat Sir chihtá cájacro. 22Etar judío bár binat Sir chihtá cajac tew̃ican Jerusalén cuitar Jesús chiwat rahjacro. Eyta rahcuír, Bernabean Antioquía cun áyjacro. Erar uw siw̃in ac áyjacro. 23Chiwat ayat, Bernabé erar cur ítitan, Sirat eyin acu ay yajacro. Eyta istír ahní rehjecro. Etar uw acsar síw̃jacro. Sir chihtá wácati acu, Sir tamo sehw̃an acu, urá istanác chaquin acu síw̃jacro. 24Bernabé ur ay binro. Sir Ajcan Cámuran Ey chihtá ay cajac binro. Sir tamoan etiti sehw̃ac binro. Etar Bernabeat eyta siw̃yat, ricán to binat Jesús chihtá cájacro. 25Itchareht síw̃ajareht, Bernabé pueblo Tarso bijacro, Saulo wahitay. Erar cur Saulo úrojocro. 26Urojareht bar itchacro. Istír car sicor buca owár rojocro. Antioquía rojocro. Esar behquir bar istiy ac uw síw̃jacro. Jesús chiwa owár sécuajacro. Bucoy bucoy secuar síw̃jacro. Bernabeat cat, Saúloat cat síw̃jacro. Siw̃yat Antioquía cuitaran Jesús chiwa ojcor ajcan Crístoinan récaji aw̃ujacro.
27Saulo Antioquía uw siw̃a rabar ityat, Sir chihtá ehcuquin cujacro. Jerusalén bin Antioquía cujacro. Cur Sir chihtá ehcujacro. 28Bejequin owár ser istiy ajca Agáboro. Agabo eyat “Cajc bahnác cuitar ira yehnti cab cuanata,” wajacro. Chájareht eyta rehcata ojcor ehcujacro. Sir Ajcan Cámuran Ey cut eyta ehcujacro. Etar awan semar rey Claudio cara yehnyat, ira yéhntiro. 29Agáboat eyta ehcúr car chiwa owár bahnáquinat Judea chiwa acu ray ayin síhw̃ajacro. Istiyát cat, istiyát cat bita áyatatara, eyta ayin síhw̃ajacro. 30Eyta síhw̃aran eyta yajacro. Ray sécuajacro. Secuar car Bernabé at icar, Saulo at icar cat wíjacro. Wícayat éyinat acsar Jerusalén beyar Jesús chiwa werjayín at icar wíjacro.
12Muerte de Santiago y encarcelamiento de Pedro
1Etat owaran rey cara Heródesat Jesús chiwa ruhw̃áy yehnjacro. 2Ruhw̃áy yehnár récaji Juan rab Santiago yaujacro. Ey cuisa cuic áyjacro. Espada bajitan wan cuit cuic áyjacro. 3Santiago yauyat judíoin ahní rehjecro. Eyin ahní rehjéc etar Heródesat acsar Pedro cat cájacro. Pascua fiesta cab cuitar cájacro.
Dios libra de la cárcel a Pedro
4Caquir cárcel sar chájacro. Chaquir soldádoat dieciseis binat ey úrojocro. Ajquír ajquír bacáy awan wan cuar úrojocro. Heródesat Pedro bahnaquin cac cahmar chaquin séhw̃ajacro. Fiesta waay yahncút Pedro cahm icar tew̃ín acu bahnaquin cac cahmar eyta chaquin séhw̃ajacro. 5Eyta sehw̃ar, cárcel sar chájacro. Pedro cárcel sar ityat, Jesús chiwat Sir ojcor Pedro cuitar conjacro. Pedro cuitar etiti conjacro. 6Ey cuanmí cut uw ub acat tew̃ín tin bicayat, Pedro cárcel sar cámjacro. Pédroan soldádoin cuisa bucáy binat úroquin tac icar cámjacro. Yera chistár bucáy cuit questajacro. Querat acor cat soldádoin bucáy binat úrojocro. 7Etat Sir cuacúr cacúm wijacro. Wiquír cárcel sar cat bahnacan oca sir acat wan beo beo cuanír eyta eyta cuanjacro. Sir cacúm wiquír, Pedro bebjir icar cahtac yajquír quehw̃ujacro. Quehw̃úr wajacro:
—In cui yehnwi, wajacro.
Wacayat, yera chistár ima coca bijacro. Atcar icar bin coca bijacro. 8Coca bicayat, cacmát wajacro:
—Behmá ur acat questac ey sicor cay questawi. Ques barcát cat chaw̃i, wajacro.
Wacayat Pédroat ur acat questac ey questajacro. Ques barcát cat chájacro. Chácayat wajacro:
—Siricách cuc sar tas chaw̃i. Etar asi jor bar jaw̃i, wajacro.
9Wacayat, Pedro Sir cacúm jor bijacro. Beya rabar Pedro imatra ricut bequíc séhw̃atiro. Cámsiris china rabar bic, séhw̃ajacro. Eyta sehw̃a cuar, cámsirisi bétiro. Ricut béjecro. 10Usar querat úroquin cahujín cuitar tiw̃, cahujín cuitar tiw̃ béjecro. Etatan watur biquic yera querat acor cujacro. Querat eyan candado cuitar tunjacro. Erar cur, yera querat ima waw̃ queni bijacro. Waw̃ queni bicayat, Pedro Sir cuacúr cacúm jor waa béjecro. Waa beyar pueblo ibt aw̃at buc owár béjecro. Béyajareht Sir cuacúr cacmát Pedro istir cham bahjacro. 11Etat acat Pédroat urá sehw̃ar wajacro:
—Asra cámsirisi chíntiro. Ricut uchta waajacro. Ahra aját itro. Sirat cuacúr cacúm áyjacro. As cárcel icar bin ucay áyjacro. Herodes at icar bin siway áyjacro. Judíoinat as cuaquin síhw̃ajac cuar, Sirat as síujacro, wajacro.
12Pédroat eyta sehw̃a rabar, María usi cuwín bijacro. María eya Juan Marcos abró. María usi ricán to sécuajacro. Secuar Sir ojcor Pedro cuitar conay yinjacro. 13Pedro María querat acor cujacro. Cur querat acor ténajacro. Ténayat wiw̃á cacúm ajca Rode usar cuar querat acor wijacro. 14Wiquír Pedro ajc rahjacro. Rahcuír ahní rehjecro. Ahní rehquír querat waati cuar sicor quinjacro. Usar sécuajaqueyin quin ehcwáy quinjacro. Eyin quin cur wajacro:
—Pédroat querat acor ténaro, wajacro.
Etat uwat wajacro:
15—Bah túrarir téw̃yatro.
Etat Rodeat wajacro:
—Uní wacaro. Pedro querat acor ténaro, wajacro.
Etat uwat wajacro:
—Pédroi batro. Bahat Pedro im acor bi Sir cuacúr cacúm itchacro, wajacro.
16Uwat eyta tew̃yat icar aw̃at áhajira Pédroat querat acor ténajacro. Etatan uwat querat waajacro. Waar itit, Pedro itchacro. Istír ojc sijacro. 17Etat uw ajc sacac chácayta acu Pedro atcar tew̃jacro. Etar uw ajc sacac jácayat, Pédroat bahnác ehcujacro. Sirat cárcel icar ujac ojcor ehcujacro. Bitara újactar ehcujacro. Eyta ehcúr car wajacro:
—Santiago quino eyta ehcuwi. Rabin quin chiwa quin eyta ehcuwi, wajacro.
Eyta waquír cajc istiy bijacro.
18Sir cuacúr cacmát Pedro uquic cuanmí cut soldádoinat Pedro wahitít cat uw batro. Pedro bir cut bijáctara istítiro. 19Etat Heródesat bahnác cutar Pedro uroy áyjacro. Uroy ayit cat, istiti rehjecro. Eyta rehquír Heródesat soldado úroquin chíjacro. Chiír car Pedro táyojocro. Biscántara táyojocro. Eyta cuar istiti rehjecro. Istiti cuácayat, Heródesat soldádoin tiw̃ áyjacro.
Itchareht Herodes cajca Judea bin waa bijacro. Pueblo Cesarea cuitar itay bijacro.
La muerte de Herodes
20Etat owár Herodes pueblo Tiro uw acu tan wani batro. Pueblo Sidón uw acu cat tan wani batro. Tíroin uwat cat, Sidonin uwat cat, Herodes cajc icar bin iran wahr sijác tecut ítchacro. Eyta rehquít Tiro uw, Sidón uw owár sécuajacro. Secuar Herodes wahitay béjecro. Herodes Cesarea pueblo cuitar ityat erar quiujacro. Quiwír Herodes cacúm jor íw̃ojocro. Blasto jor íw̃ojocro. Iw̃or Blástoat eyin cuitar Herodes quin wajacro. Heródesan Tiro uw, Sidón uw técuati itin acu chíjacro. 21Eyta chícayat, uw eyin owár bitat quen tew̃átatara caban quen tew̃ chájacro. Eyta tew̃ín acu cab cuanyat, Herodes cara oya ow̃jacro. Ow̃ir carin banco cuitar chihrjacro. Chihrír uw bahnaquin cac cahmar tew̃jacro. 22Etat uwat cohwjacro. Cohwá rabar wajacro:
—Téw̃queyan Sitro. Téw̃queya uwi batro. Heródesan Sitro, wajacro.
23Eyta cohwyat Heródesat “éytara batro,” wátiro. “Asra Siri batro,” wátiro. Cuatán iman uw ubot Siran wan yehn cun rehjecro. Eyta cohwyat icar, Sir cuacúr cacmát Herodes cuécujacro. Cuécwayat Herodes rihmyá ihujacro. Ihwír rihmyát yácayat Herodes chinjacro.
24Cuatán uw quir binat Sir chihtá rahjacro. Rahcuír uwan to binat Sir chihtá cájacro. 25Bernabéinat Pábloinat Jerusalén cutar icúr yajcáy béjectara bahnác yajc tihrjacro. Yajc tihrír sicor Antioquía béjecro. Sicor Juan Marcos jor béjecro.
13Bernabé y Saulo comienzan su trabajo misionero
1Antioquía cuitar Jesús chiwa tac icar Sir chihtá ehcuquin chero. Siw̃quin cat chero. Bernabé cat, Simón cat, Lucio cat, Manaén cat, Saulo cat eyin Sir chihtá ehcúquinro. Síw̃quinro. Simón eya ajc istiyá bacsoy wacaro. Lucio eya Cirene cajc cut binro. Manaén ey Galilea cara Herodes owár cunjáquinro. 2Eyin Sir ojcor owár conjacro. Uw cuitar conjacro. Cona rabar bach cat yajacro. Bach yajcayat, Sir Ajcan Cámuran Eyat eyin quin wajacro:
—Aját Bernabé cat, Saulo cat cájacro. Eyta bira as chihtá ehcún ac eyin ajquír chaw̃i. As chihtá ehcún ac aywi, wajacro, Sir Ajcan Cámuran Eyat.
3Eyta wacayat acsar ira yati bach yajacro. Sir ojcor acsar conjacro. Etat Bernabé cuis otar, Saulo cuis otar imár atcar chájacro. Sirat eyin cajac ehcún acu eyta chájacro. Caquir cajc istiy áyjacro. Bernabein Saulo jor áyjacro.
Los apóstoles predican en Chipre
4Sir Ajcan Cámuran Eyat ayat, Bernabé cat, Saulo cat pueblo Seleucia cajca cun béjecro. Seleucia yacúr cajc cuitatro. Erar cur, cajca Chipre beyin canó cumac bi cájacro. 5Canó cut beyar rabar pueblo Salamina cajc cutar waajacro. Waar beyar, judío secuac istiy usar, istiy usar Sir chihtá ehcujacro. Juan Marcos cat eyin owár béjecro. Eyin cuitar yajcáy béjecro. 6Ey cajcan yacúr tac ícatro. Ey cajc bahnác cuitar Sir chihtá ehcwót béjecro. Eyta bécajareht pueblo Pafos cujacro. Pueblo ey cutar sera ajca Barjesús ítchacro. Barjesús judíoinro. Eyta cuar, cuíquibro. Ima chihtá ehcujác cuar, Sir chihtá ehcúc wajacro. 7Barjesús eya Chipre gobernador íw̃ocro. Gobernador ajca Sergio Paulo íw̃ocro. Sergio Paulo eya urán cuitro. Sir chihtá rahcua racar rehjecro. Etar Bernabein Saúloin erar cucayat, eyin chíjacro. 8Chícayat, Bernabé cat, Saulo cat tew̃ay béjecro. Cuiquib Barjesús cat ésatro. Cuiquib eya ajc istiy cut Elimas aw̃uro. Griego cuw cutar eyta aw̃uro. Bernabé cat, Saulo cat, tew̃yat Elímasat wajacro: “Uní téw̃tiro,” wajacro. Gobernador Sir chihtá cati ac Elímasat eyta wajacro. 9Eyta wacayat Saúloat cuiquib wahitchacro. Saulo ajc istiy Pablo aw̃uro. Sir Ajcan Cámuran Eyat Pablo urán cuít wíjacro. Etar Pábloat cuiquib wahitír, wajacro:
10—Bahan Sisrám urán wanro. Bahatán ur ay bi quehsuro. Bahat uw cayar yajcaro. Sir chihtá ójcoran ahsín tew̃ro. Sir chihtá tehmoro. 11Eyta bira Sirat bah bar cuécwataro. Bahan ínicra uba bár rehcátaro. Inicra rahs sir ístajar rehcátaro, wajacro.
Eyta wacayat, Elimas ub cut tínjacro. Bowaramán wan ehyó ruhjacro. Ruhcyat, ima ator beyin acu uw chíjacro. 12Elimas ub bár rehcayat, Chipre gobernadorat itchacro. Eyta istír ub yehw̃jacro. Etat Jesús chiwa yehnjacro.
Pablo y Bernabé en Antioquía de Pisidia
13Chipre cutar Sir chihtá ehcúr car Pábloin acsar beyin canoa cájacro. Caquir Pafos bin pueblo Perge cuwayta béjecro. Perge pueblo Panfilia cajc cuitatro. Erar cur car Juan Marcos ajcá bar sicor bijacro. Eyin owár acsar beti sicor Jerusalén bijacro. 14Etar Pábloin Perge cur car acsar béjecro. Antioquía béjecro. Antioquía cajc Pisidia íntacro. Antioquía cur secuac usi raújacro. Tan jaquin riy cuanyat raújacro. Rauwir chihrjacro. 15Chihryat sécuaquin carat bach cáritan, chihtá cáritan tajacro. Uchicrias Sir chihtá ehcuquin cuihsú bahjaquin cat tajacro. Eyta tar car sécuaquin cárinat Pábloin quin wac áyjacro:
—Rábinu, uwat Sir chihtá acsar cácayta acu, baat tew̃ cuntar tew̃i, wajacro.
16Eyta wacayat, Pábloat yehnár uwa rahcuayta acu atcar tew̃jacro. Etat wajacro:
—Israélinu, rábinu, Sir tamo síhw̃aquinu, as ajquey rahcwi, -wajacro-. 17Uchicrias Síratan is cohtín cájacro. Israelin imáy cájacro, -wajacro, Antioquía judíoin quin-. Is cohtín cajc Egipto cutar itay suca bijacro. Egipto cuitar ita rabar Sir urá cut bómcarinan chiwan to cohn bijacro. Israel uwan ricán to chájacro. Eyta cohn bícajareht, Sirat im urá cut cajc Egipto bin is cohtín sicor síujacro. 18Siwir car cajc buru cato cuitar eyin obir yajacro. Eyta cuar israélinat ey chíhtara cátiro. Cati tacat Sirat im eyta wácati obir yajacro. Bara cuarenta eyin eyta obir yajacro. 19Etar cajc istiy cutar, cajc istiy cutar uw tiw̃ áyjacro. Cajc cucuí bin cuitar itquin eyta tiw̃ áyjacro. Cajc Canaán cuitar eyta itquin tiw̃ áyjacro. Tiw̃ ayat cajcrun israelin quin wíjacro, -wajacro-. 20Récaji cajc Egipto suca bir car baran cuatro cientos cincuenta cuácayat, Sirat juez carin yinín chájacro. Bucoy istiy, bucoy istiy yin áyjacro. Uw siw̃in ac yin áyjacro. Samuel yehníc ocso eyta yin áyjacro. Etar Samuel Sir chihtá ehcuquib yehnjacro. 21Samuel yehnyat, uwat rey cara chíjacro. Eyta chícayat, Sirat Saúl rey cara yehn áyjacro. Saúl Cis waquijró. Cohtín Benjamín bómcatro. Saulo cara yehnár, bara cuarenta cuácayat chinjacro. 22Ey cara yehnjác etín acu Sirat chin áyjacro. Ey yahncút David rey cara yehn áyjacro. Sirat David ojcor wajacro: “Aját ítitan, David ur ayro. Davida Isaí wacján ur ayro. Eyat aját icúr yajc áyictara tehmoti yajcáyqueyra. Asa ey rácatro,” wajacro, Sirat, David ojcor. 23David ey bomcarin sicar Jesús yehnjacro. Jesús eyan Sirat uw tamo sehw̃ar áyjacro. Israelin siwin acu áyjacro. Récaram eyta ayin wajáquinro. 24Eyta cuat Jesusat uw siw̃ay yehnín cahmoran Juanat israelin bahnaquin síw̃jacro. Sir chihtá ehcujacro. Juanat wajacro: “Baat ur ay bár yajác ques cue rehw̃i. Etar urá tehmowi,” -wajacro-. “Eyta tehmoyat, aját ba rih sar siw̃inro,” wajacro, Juanat uw quin. Bucoy bucoy eyta síw̃jacro. 25Juan uw siw̃ tihric cab cu racayat, uw quin wajacro: “¿Baat asan Uw Síuquib síhw̃aqui? Asra eyi batro,” wajacro, uw quin. “Cuatán as yahncút istiy wicáyqueyra. As yahncút wicata eyan urán as cuitro. Ey urán as cuít etar aját eyra bitách bútajatro. Ey ques barcát chistari bitách rícuajatro,” wajacro, Juanat, uw quin siw̃ tihric cab cu racayat.
26’Rábinu, Sirat is Abraham bómcarin quin Uw Síuquib ayin wajáquinro, -wajacro, Pábloat-. Judío bár binu, Sir tamo síhw̃aquinu, ba acu cat Uw Síuquib ayin wajáquinro, -wajacro, Antioquía uw quin-. 27Sirat Jesús áyjacro. Sirat ayjac cuar Jerusalén úwatra Sirat Jesús ayjac síhw̃atiro. Cárinat cat Jesusan Uw Síuquib síhw̃atiro. Etar éyinat Jesús yau áyjacro. Eyta yauwi cuitaran Sir chihtá ehcúquinat récaji cuihsujác eyta yajacro. Tan jaquin rícara, bucoy bucoy Sir chihtá ehcúquinat Jesús ojcor cuihsujaquey tacaro. 28Jesusan Uw Síuquib síhw̃ati rehquít icúr ques ícari yaúwajar cuar ey yaujacro. Gobernador quin Jesús yauwin acu caruc ojcor quejquín chíjacro. 29Eyta chiír Jesús yauwin acu úchicrias Sir carit cut uwat bitar utar yajcata cuihsujác ey judío cárinat bahnác eyta yajacro. Eyinat Jesús caruc ojcor yauwin quejecro. Yauwir sicor caruc ojcor quejéc bin tijcajacro. Tijcatrun ruhjacro. 30Eyta cuar Sirat sicor estají yehn áyjacro. 31Sicor yehnár ima chiwa ubot birá ítchacro. Chiwa ub acat búcoyan búcoyan waajacro. Eyta waa rabar birá ítchacro. Chiwa eyin Jesús owár récaji Galilea bin Jerusalén béhjequinro. Jesusat yajác chihtá ahra chiwa éyinat uw quin ehcuro. Israelin quin ehcuro. Sicor estají yehnjác chihtá ehcuro, -wajacro, Pábloat-. 32Eyta bira isat cat ba quin ehcuro, -wajacro, Antioquía Judíoin quin-. Aját chihtá ay bi ehcuro. Sirat is cohtín acu imát chihtá istiy yajquín wajacro. 33Ah cutar is acu eyta yajacro. Is cohtín bómcarin acu eyta yajacro. Jesús sicor yehn ayir cuitar eyta yajacro, -wajacro-. Cuatán Salmo carit bucoy ey cuitar uchta cuihsujacro: “Sirat wacaro: ‘Bahan as waquijró,’ wacaro. ‘Aha aját baha cohnajacro,’ wacaro, Sirat.” Salmo carit cuitar eyta cuihsujacro. 34Sirat uchta cat wajacro. Jesús yarir sicor yehnata ojcor wajacro. Ohnajar ojcor wajacro: “Ajmarát David quin ay yajquín wajaquey ba acu yajquinro. Asan Sir etar tehmoti yajquinro,” wajacro, Sirat Salmo carit cutar. 35Salmo carit cutar uchta cat cuihsujacro: “ ‘Bah cacúm ayan cuít bin sibará ohn áytiro,’ wajacro, Sir quin Davidat.” 36Cuatán Sirat David cut cuar ima chihtá yajacro. David ityat owár eyta yajacro. David cut cuar yajc tihryat David yarjacro. Chinyat chein ima cohtín chein ruhjác esar ruhjacro. Etar chein bar ohnajacro. 37Cuatán Sirat Jesús chéinra ohnti sicor yehn áyjacro, -wajacro, Pábloat-. 38Rábinu, uch rahcwi. Jesús chihtá cut ba quin uchta ehcuro. Uwat ur ay bár yajquíc Sirat tayar bár chácaro, Jesús chihtá cut. 39Uch cat rahcwi. Eyta cuaquir Moisés bachan chihtán yajquír cuitar Sir tayar túnajatro. Bíyatan Jesús chihtá cácayat, ur ay bár yajác táyaran sicor tayar bár chácaro. 40-41Eyta bira yají jaw̃i. Eytair báreyra ¿baat Sir tec chíajaca? -wajacro, Antioquía judíoin quin-. Uchicrias Sir chihtá ehcúquinat uchta wajacro:
Sirat wacaro: As chihtá buror sísquinu, ub yehw̃i. Ub yehw̃ír ba bar sácataro, -wacaro, buror sisquin quin-. Aját ba ub acat ayan cuít bi yajquinro. Eyta yajcayat baatrá ub cuitar istíc cuar chíhtara cátiro. “Unii batro,” síhw̃ataro. Istiyát ba quin ehcúc tacat, chíhtara cátiro, wacaro.Sir carit cuitar eyta cuihsujacro. Eyta cuácayat buror sísquinat yajquír éytara yajti jaw̃i, wajacro, Antioquía uw quino.
42Pábloat eyta siw̃ir Bernabé owár secuac usar bin waa béjecro. Bécayat uwat wajacro:
—Tan jaquic ricar bucoy row̃i. Bucoy chihtá echí ehcuwi, wajacro.
43Etar Pábloin owár ricán to béjecro. Judíoin béjecro. Judío bár binat judío chihtá cájaquin cat béjecro. Eyta beya rabar Pábloinat cat, Bernabéinat cat acsar echí ehcujacro. Sirat uwan sehnác chihtá síw̃jacro. Ey chihtá wácati síhw̃ayta acu síw̃jacro.
44Bucoy tan jaquic ricar cuanyat, ey pueblo cutar itquin bahnaquin sécuajacro. Sir chihtá rahcuín ac sécuajacro. 45Eyta sécuayat judío cárinat ricán to sécuajac itchacro. Istír, uw sar es yajacro. Es yajca rabar “Pábloinat siw̃ic uní batro,” wajacro. Pábloin ojcor cat ajc ahsín bi tew̃jacro. 46Eyta cuar Pábloat ehúr rehti wajacro:
—Ba quin Sir chihtá récaji ehcwata biro. Eyta cuar baatán cátiro. Chihtá cati ruhw̃uro. Sirat ba ohbac it ay cunro. Eyta cuar ba eyta it cun batro. Baat ey chihtá cati ruhw̃uro. Baat cati rehquít, isat acsar judío bár bin quínora ehcunro. 47Cuatán Sirat is quin uchta wac báhjacro:
Aját ba ocan wan judío bár bin ub acat chájacro. Oca sir acat uwat ay istír eyta ba acat judío bár binat as eyta istayta acu chájacro. Baatán as chihtá cajc bahnác cuitar ehcwayta acu eyta chájacro. As chihtá cuit uw bahnaquin síwata ehcwayta acu chájacro, wajacro, Sirat is quin.Pábloat eyta wajacro, judíoin quin.
48Eyta wacayat, judío bár binan ahní rehjecro. Sir chihtá ojcor cat ay wajacro. Etar Sirat biyin quin ima chihtá cac áyjactara, éyinatan Sir ima chihtá cájacro. Biyin quin im owár etiti ohbac itin cájactar, éyinatan Sir chihtá cájacro.
49Eta jaw̃ Sir chihtán ojcor acsar acsar tew̃ic rahjacro. Ey cajc bahnác cutar birar urar Sir chihtá ojcor tew̃ic uw bahnáquinat rahjacro. 50Eyta rahcyat, judíoinat judío bár bin quin Pábloin cahm icar tew̃jacro. Etar cat pueblo carin cat Pablo ac turin ac tan tijcajacro. Judío bár bin chauquin cat turin acu tan tijcajacro. Eyta tan tijcayat turay yinjacro. Turay yinír Pábloin, Bernabein ruhw̃ujacro. Ruhw̃úr cat ey cajc cutar bin uc si áyjacro. 51Ayat Pábloinat quescar ojcor cajc bur cájaquey yiw yiw quihú bahjacro. Imár ruhw̃ujác ehcún acu eyta yiw yiw quihú bahjacro. Etat pueblo Iconio cuwín béjecro. 52Cuatán Jesús chiwa Antioquía cajc cut ítquinan ahní chájacro. Eyinat Sir Ajcan Cámuran Ey chihtá ay cájacro.
14Pablo y Bernabé en Iconio
1Pábloin, Bernabein pueblo Iconio cur car judío secuac usi raújacro. Rauwir car Sir chihtá ehcujacro. Ehcwayat, judío ricán to binat Sir chihtá cájacro. Judío bár binat cat Sir chihtá cájacro. 2Cuatán judío cahujínatra Sir chihtá cátiro. Eyta cuácayat cati bínatan Pablo ac turin ac judío bár bin tan tijcajacro. Sir chihtá cájaquin ojcor ay bár síhw̃ayta acu tan tijcajacro. 3Etat Pábloin Iconio pueblo cuitar birá cuanjacro. Erar Sir chihtá rooti ehcujacro. Sirat uw racar rehquít obir yajquíc chihtá ehcujacro. Ehcwayat Sir imát urán cuít wíjacro. Sirat urá wícayat Pábloat cat, Bernabeat cat uwat anto istiti bi yajacro. Sir urá cut bahnác bar yajcata ehcún ac icuran biyan yajacro. Eyta yajca rabar Sir chihtá síw̃jacro. 4Eyta siw̃yat uw wahw̃ujacro. Cahujinra judíoin owár chájacro. Cahujinra Sir chihtá ehcuquin owár Pábloin owár chájacro. Eyta jaw̃ wahw̃ujacro. 5Eta jaw̃ wahw̃ujác chihtara judío bár binat cat, judíoinat cat carin owár Pábloin yauwin acu ríojocro. Ac cutar yauwin ríojocro. 6Etar Pábloat cat, Bernabeat cat imaran ac cut yauwata chihtá tew̃ic rahjacro. Rahcuír cajc Licaonia cun quinjacro. Cajc Licaonia cutar pueblo Listra cat, pueblo Derbe cat béjecro. Licaonia cajc ácubar cat béjecro. 7Erar cutar Sir chihtá ay bi ehcujacro.
Apedrean a Pablo en Listra
8Listra pueblo cur sera itchacro. Ititan ser ey chohcuácuano. Ima quescar cuitar bitách béjetro. 9Pábloat Sir chihtá ehcwayat, chohcuá eyat rahjacro. Rahcuír, chohcuát séhw̃ajacro: “Jesusat as quescar orac chácataro,” séhw̃ajacro. Chohcuát eyta sehw̃ac ey Pábloat itchacro. Eyta sehw̃ac istír chohcuá quin wajacro:
10—Baha quescar cuitar cui yehnwi, wajacro.
Eyta wacayat, chohcuán bar yehnjacro. Yehnár car ima quescar cut sahu sahu bijacro. 11Pábloat eyta waquír cuitar chohcuá ima sahu sahu bicayat, Licaoníain uw ricán to binat itchacro. Istír Licaoníainat imár cuw cutar ay bár cohwjacro. Pábloinat Licaoníain cuw ráhctiro. Imár cuw cut cohwá rabar Licaoníainat Pábloin ojcor wajacro:
—Siran seran wan waajacro. Usár behjecro. Cuacúr bin is quin behjecro, wajacro.
12Eyta waquír, éyinat Bernabéinan imár sirir ajc cut aw̃ujacro. Ajc Zeus aw̃ujacro. Pablo cat istiy sirir ajc cut aw̃ujacro. Ajc Hermes aw̃ujacro. Pablo tew̃quib rehquít ajc Hermes aw̃ujacro. 13Sirir Zeus ubach pueblo querat cac cáhmatro. Etar Zeus sacerdote cárinat vaca rojocro. Suw cat rojocro. Querat acor béhjecro. Pábloin sirin sihw̃ac rehquít eyin tamo sihw̃an acu vaca yauwin acu rojocro. Uw bahnáquinat eyta yajquín síhw̃ajacro. 14Pábloin tamo sihw̃an acu yauwin yinyat, uwat Pablo quin, Bernabé quin ehcujacro. Eyta ehcwayat imár oya bar rach téjecro. Imaran Sir bár cuar eyta yajquín yiníc etar cue rehjecro. Etar oya rach téjecro. Rach ter car, ricá tac icar quinjacro. Quina rabar cohwjacro:
15—Sérinu, ¿vaca ey bitara reht roqui? ¿Bitara reht yauwin síhw̃aqui? Isra sérinro. Isra siri batro. Is cat ba sibár éytaro. Isat chihtá ay bi ba quin ehcwáy roquiri. Zeus cat, Hermes cat estají batro. Eyinat ba cuitar yájcajatro. Eyta bira cham jaw̃i. Sir estají bi tamo síhw̃awi. Sir estají biyat cuacúr abá cat, cajc bahnác cat, yacúr cat chájacro. Cajca cuitar cat, yacúr sar cat icuran biyan bahnác chájacro, wajacro.
16Pábloinat eyta waquír acsar wajacro:
—Is cohtín ityat owár cahujinat imár chihtá cuitar yajacro. Sir chihtai yájtiro. Uwat eyta yajcayat, Sirat récaji cuécuti cham bahjacro. 17Eyta cuar Sirat acsar acsar uw ac ay yajcaro. Eyta yajquír cutar iman bitáratara uw quin ehcú bahjacro. Cuacúr bin riwa áyjacro. Iran uban ay yehn ayro. Uw quin ira yarís yayín acu wícaro. Sirat uwan tan wan chácaro, wajacro, Pábloinat.
18Pábloinat eyta waquíc cuar, uwat ajc rahcti yajc ora rehjecro. Pábloinat conu cuat chin síujacro.
19Etat icar judíoin béhjecro. Antioquía bin cat, Iconio bin cat Pábloin questoc béhjecro. Behquír uw to bin tan tijcajacro. Uwat Pábloin ruhw̃ayta acu tan tijcajacro. Etat uw éyinat Pablo yauwin acu ac ab cuijacro. Acan to ab cuíjareht síhw̃ajacro: “Pablo bar chinjác,” síhw̃ajacro. Eyta sihw̃ar car Pablo pueblo watar irujacro. Irúr ruhcti cham bahjacro. 20Cham bahcayat Jesús chiwa Pablo acor sécuajacro. Sécuayat Pábloan cui yehnjacro. Yehnár sicor pueblo raújacro. Etar cuanmí cuit Bernabé jor Listra pueblo bin Derbe pueblo cuwín béjecro. 21Derbe pueblo cuitar cur Sir chihtá ehcujacro. Ehcwayat ricán to binat Sir chihtá cájacro. Erar ehcúr sicor Listra cat, Iconio cat, Antioquía cat béjecro. 22Beya rabar ey pueblo cuitar Jesús chiwa quin echí siw̃ot béjecro. Uchta wajacro:
—Baatán chihtá istiyrá cati jaw̃i. Sir chihtá bar cájacro. Eyta cajac eyan wácati jaw̃i. Cuatán baat ey chihtá cácayat ques uwat ba yarji ruhw̃átaro. Eyta cuar Sir cara rehquey cuitar itay beyin bitar utar cuácataro, wajacro.
23Siw̃ir cajc istiy Jesús chiwa secuac eyin acu, cajc istiy secuac eyin acu werjayín yehn áyjacro. Chiwa síw̃ayta acu werjayín yehn áyjacro. Yehn ayin acu Sir ojcor conjacro. Ira bach yajacro. Chiwa éyinat síhw̃ajacro: “Sirat is obir yajcáyqueyra,” síhw̃ajacro. Etar Pábloinat cona rabar, ira bach yajca rabar, Jesús chiwa Sir imát obir yajcayta acu et bahjacro.
Pablo y Bernabé vuelven a Antioquía de Siria
24Erar werjayín chaquir, cajca Pisidia tiw̃ cajc Panfilia béjecro. Panfilia cajc cutar pueblo Perge cun béjecro. 25Perge cur erar uw quin Sir chihtá ehcujacro. Ehcúr car pueblo Atalia cun béjecro. 26Atalia cur canoa cájacro. Caquir cuitar yacúr arcutar sicor Antioquía cun béjecro. Récaram Antioquía bin Sir chihtá ehcwáy áyjaquinro. Jesús chiwa Antioquía cuitar ítquinat Pábloin, Bernabein Sirat obir yajcayta acu et bahjáquinro. Et bahr ohbac áyjaquinro. Ahra eyta yajc áyjacan bar yajc tihrjacro. Etar Antioquía sicor béjecro. 27Cur Jesús chiwa Antioquía cuitar ítquinan sécuajacro. Sécuayat eyin quin bahnác ehcujacro. Sirat eyin cuitar yajác ey bahnác ehcujacro. Judío bár binat Sir chihtá cajac ey ehcujacro. Judío bár binat Sir ima chihtá cácayta acu Sirat yajác cat ehcujacro. 28Erar Jesús chiwa owár birá cuanjacro.
15La reunión en Jerusalén
1Etat serin Judea bin Antioquía béjecro. Erar behquir car rabin síw̃jacro. Siw̃a rabar wajacro:
—Moisesat úchicrias carit cuitar umá cuiquín cuihsú bahjacro. Eyta bira ba umá cuítitara Sirat ba siwa báreyra, wajacro.
2Etat ey chihtá ques Pablo cat, Bernabé cat Judea uw eyin owár técuajacro. Eyta cuácayat uwat Pablo cat, Bernabé cat, cahujín cat Jerusalén werjayín quin áyjacro. Sir chihtá ehcuquin quin tayoy áyjacro. Umá cuicátatara cuícajartara ey tayoy áyjacro, Jesús chiwa Antioquía sécuaquinat.
3Ayat Fenicia tiw̃, Samaria tiw̃ Jerusalén cun béjecro. Eyta beya rabar Jesús chiwa owár tew̃ót béjecro. Judío bár binat Sir chihtá cajac chihtá ehcwót béjecro. Eyta ehcwayat chiwa bahnaquin ahní rehjecro.
4Bécajareht Jerusalén cujacro. Erar cucayat Jesús chiwa sécuaquinat eyin quin ahní ténajacro. Jesús chihtá ehcúquinat cat, werjayinát cat eyin quin ahní ténajacro. Ubach cat, ira cat wíjacro. Etar Pábloat cat, Bernabeat cat erar Jesús chiwa quin Sirat imár cuitar yajaquey ehcujacro. 5Eyta ehcwayat, fariséoina Jesús chiwa yinjác binat yehnár wajacro:
—Judío bár bin cat umá cuicátaro. Moisés bachan chihtán yajcátaro, wajacro.
6Etar Jesús chihtá ehcúquinan werjayín owár sécuajacro. Umá cuicátatara cuícajartara ey tamo sihw̃an acu sécuajacro. Rahra rahra ey ques tew̃ín acu sécuajacro. 7Secuar ey chihtá ques tew̃jacro. Eyta tew̃yat Pédroat yehnár wajacro:
—Rábinu, baat ítitan Sirat as cájacan úchicriro. Ba sicar bin Sirat as cájacro. Judío bár bin quin ima chihtá ehcún acu as cájacro. Judío bár binat ima chihtá ay bi rahcuayta acu as caquir eyin quin áyjacro. Baat ey itro, wajacro, Pédroat werjayín, Jesús chihtá ehcuquin owár sécuajaquin quin.
8’Sirat uw urán itro. Ur icar bitar séhw̃actara ey itro. Eyta bira judío bár bin ur icar Im Ajcan Cámuran Eya chájacro. Is ur icar chaquir eyta judío bár bin ur icar catum eyta chájacro. Eyta chajac étarwan isat ítitan, Síratan judío bár bin cat sehnacro. 9Is cat, judío bár bin cat owáraro. Is ajquitra batro. Eyinat cat, isat cat Sir chihtá cac cúntara, bar cácataro. Cácayat ur ay bár yajác tayar Sirat sicor tayar bár chácaro, wajacro, Pédroat sécuajaquin quin.
10’Eyta bira ¿bitara reht Sir tec chiqui? Moisés bachan chihtán is cohtinát cat caba yájtiro. Isat cat caba yájcajatro. Eyta bira ¿bitara reht bachan chihtán ey bahnác yajc ayin síhw̃aqui? wajacro, Pédroat.
11’Eytara yajc áyajatro. Isat ítitan, Cara Jesusat is racar reht is síuro. Judío bár bin racar cat im eyta síuro, wajacro, Pédroat.
12Eyta waquír uw sécuaquin ajc sacac jájacro. Icrí wátiro. Uwat ajc sacac cuar rahjacro. Eyta rahcyat, Pábloat cat, Bernabeat cat Sirat yajaquey ehcujacro. Judío bár bin tac icar yajaquey ehcujacro. Sir urá cut icúr bár sicar imarat yajaquey ehcujacro. Uwat anto istiti yajaquey ehcujacro. 13Etar éyinat tew̃ bahnyat, Santiágoat wajacro:
—Rábinu, as ajc rahcwi. 14Simonat is quin judío bár bin ojcor ehcujacro. Récaram Sirat judío bár bin sicar uwa imáy chaquin cajac chihtá ehcujacro. Simonat is quin eyta ehcujacro, wajacro, Santiágoat.
15’Uchicria Sir chihtá ehcúquinat cat im eyta yajcata récaji wajacro. Récaji uchta cuihsujacro:
16Sirat wacaro. Awan sicor as wiquinro. Wiquír David bomcarin as ajcá bár chájaquin quin as chihtá cac áyinro. Ubach quehr tejec sicor yehw̃ír eyta aját eyin sicor éytaan wan as chiwa yin áyinro. 17Judío bár binat as tamo síhw̃ayta ac eyta yin áyinro, -wacaro, Sirat-. Ajmaráy chaquin binat as tamo síhw̃ayta acu eyta yin áyinro. 18Sirat úchicrias eyta waquír chájacro. Sir imát récaraman eyta wajác ey úchicri Sir chihtá ehcúquinat cuihsujacro. 19Santiágoat uw sécuajaquin quin eyta wajacro. Eyta waquír acsar wajacro:
—Eyta cuácayat, aját uchta séhw̃aro: Isat judío bár binat Sir chihtá cájaquin quin bachan chihtán yajc báhnajar bin yajc áyajatro. Aját eyta séhw̃aro, -wajacro, Santiágoat-. 20Cuatán chiht uch cuihsúr aywi. Uy yajc aywi. “Uwat sirir órojoquey quin ruwa wícaro. Ruwa eyta wijac bi sicar cohti jaw̃i,” cuihsúr aywi. “Yehw̃ti bin owár cat cuic cut questár camti jaw̃i. Ruwa ab ji bin cat cohti jaw̃i. Ab cat yahti jaw̃i,” cuihsúr aywi. 21Uchicrias cuar aha acat tas Moisés bachan chihtán síw̃quinan pueblo bahnác cuitatro. Etar pueblo bahnác cuitar Moisés bachan chihtán tacaro. Secuac usar tacaro. Tan jaquic ricar, búcoyan, búcoyan eyta tacaro. Etar eyta cuihsúr aywi, wajacro, Santiágoat.
22Santiágoat eyta wacayat Sir chihtá ehcúquinat cat, werjayinát cat, chiwa sécuajaquinat cat eyta cuihsúr ayin síhw̃ajacro. Imár sicar bin serin cahujín caquin síhw̃ajacro. Caquir Pábloin owár, Bernabein owár ayin síhw̃ajacro. Antioquía cun ayin síhw̃ajacro. Eyta sihw̃ar Judas Barsabás cat, Silas cat cájacro. Chiwa carin cuisa bucáy eyin cájacro. 23Caquir eyin at cut carit cuihsúr áyjacro. 24Carit cuitar uchta cuihsúr áyjacro:
“Is Jesús chihtá ehcúquinat cat chiwa werjayinát cat ba acu carit uch cuihsú áyinro. Ba judío bár bin acu áyinro. Antioquía cajc cut bin acu, Siria cajc cut bin acu, Cilicia cajc cut bin acu ayin cuihsuro. Ba acu isan rábinro. Isat ba tamo síhw̃aro. Isat ráhcuitan, is sicar bin ba quin cujacro. Erar cur chihtá istiy ehcwáy yinjacro. Eyta ehcwayat baat biyan unítara, biyan uní bártara istítiro. Isat eyta rahjacro. Eyta cuar uw éyinra ísati áytiro. Eyin chihtá ehcwáy áytiro. 25Isat eyta rahcuír ijmár owár sécuajacro. Secuar is owár binat serin cahujín caquin síhw̃ajacro, ba quin ayin acu. Bernabé owar, Pablo owar ayin síhw̃ajacro. 26Bernabeat cat, Pábloat cat Cara Jesucristo chihtá ehcúc canar ruoro. Uwat eyin yauwata tacat eyta ruoro. 27Eyin owár uw ayin sihw̃ar Judas cat, Silas cat ba quin ayro. Isat cuihsujaquey ojcor Júdasat cat, Sílasat cat ay ehcwátaro,” cuihsujacro. Carit cuitar judío bár bin quino eyta cuihsúr áyjacro.
28Acsar cat uchta waquín acu cuihsujacro:
“Sir Ajcan Cámuran Eyat baat yajc báhnajar bi chihtá yajc áytiro. Isat cat eyta bi yajc áytiro. 29Chiht ucha yajc ayin síhw̃ajacro: ‘Uwat sirir órojoquey quin ruwa wícaro. Ruw eyta wijac bi sicar cohti jaw̃i. Ab cat yahti jaw̃i. Ruwa ab ji cat cohti jaw̃i. Yehw̃ti bin jor cat cuic cutra camti jaw̃i. Uch chihtá cácayatan cábaro. Etacro,’ ” cuihsujacro. Carit cuitar eyta cuihsúr áyjacro.
30Jerusalén bin uw cájaquin at cut carit áyjacro. Antioquía cuwín áyjacro. Erar cur, Jesús chiwa bahnaquin sécuajacro. Secuar car carit Antioquía chiwa quin wíjacro. 31Carit wícayat chihtá ey tajacro. Tar chihtá rahcuír ey ques ahní rehjecro. 32Etatan Júdasat cat, Sílasat cat acsar Sir chihtá ehcujacro. Judas cat, Silas cat Sir chihtá ehcúquinro. Eyta cuácayat Sir chihtá cuít síw̃jacro. Síw̃yatan uwat Sir chihtá wácati ay cájacro. 33Etar birá cuanyat Antioquínatan Judas cat, Silas cat sicor áyjacro. Jerusalén sicor ohbac áyjacro. 34Eyta ayjac cuar Silas ima chihtá cuitar biti im erar ítchacro. 35Antioquía pueblo cuitar Pábloin, Bernabein birá cuanjacro. Erar Jesús chihtá síw̃jacro. Jesús chihtá ehcujacro. Siw̃quin cahujinat cat eyin owár síw̃jacro. Owár ehcujacro.
Pablo comienza su segundo viaje misionero
36Birá cuanyat, Pábloat Bernabé quin wajacro:
—Bar jaw̃, pueblo cahmor cujác cuit cuwayta. Isat cahmor Sir chihtá siw̃jac cut cuwayta bar jaw̃, -wajacro-. Bar jaw̃a is rabin wahitay. Rábinat Sir chihtá acsar cáctara, wácajactara ey wahitay bar jaw̃a, wajacro, Pábloat Bernabé quin.
37Etar Bernabeat Juan Marcos cat imár owár be cun rehjecro. 38Cuatán Pábloat Juan Marcos be cun bár rehjecro. Pábloat séhw̃ajacro. “Récaji Juan Marcos Panfilia cajc cut is owár béjecro. Erar bin acsar biti ohca yehnjacro. Is owár acsar Sir chihtá ehcuti sicor bijacro. Uw eyta binra be cun batro,” séhw̃ajacro. Eyta cuácayatra be cun batro. 39Etat Pablo Bernabé jor rahra rahra ey ques técuajacro. Tecuar ajquír wahw̃ú béjecro. Bernabeat Marcos caquir ey jor cajc Chipre cun béjecro. 40Cuatán Pábloat Silas caquir béjecro. Caquir Jesús chiwa Antioquía cuitar ítquinat Pábloin Sirat obir yajcayta acu et bahjacro. Et bahr ohbac áyjacro. 41Ayir Pábloin cajc Siria cat, Cilicia cat béjecro. Erar cur Jesús chiwa sécuajaquin síw̃jacro. Eyinat Sir chihtá acsar cácayta acu síw̃jacro.
16Timoteo acompaña a Pablo y a Silas
1Eyta beyar pueblo Derbe cujacro. Listra cat cujacro. Ey cajc cutar sera ajca Timoteo ítchacro. Timotéoan Jesús chíwaro. Ey ab cat Jesús chíwaro. Ey abán judío úwcuano. Cuatán tetrá griego úwcuano. 2Timoteo ojcor Lístrain Jesús chiwat cat, Icónioin chiwat cat ay tew̃jacro. 3Eyta cuácayat, Pábloat Timoteo im owár bi cun rehjecro. Cuatán cajc ey cutar judíoinat Timotéoan it binro. Ititan ey tetán judío bár bíncuano. Eyta cuácayat, Pábloat Timoteo umá cuic áyjacro. Judíoin turti acu eyta cuic áyjacro. Cuicayat béjecro. 4Pueblo istiy, pueblo istiy béjecro. Eyta bécayat, éyinat Jesús chiwa quin chihtá ehcujacro. Jerusalén cutar itquin Jesús chihtá ehcúquinat cat, werjayinát cat wajacan eyin quin ehcujacro. Icúr yajcata wajaquey ehcujacro. Moisés bachan chihtán ojcor wajaquey eyin quin ehcujacro. 5Eyta ehcwayat chiwat chihtá wácatian ayan cuít cájacro. Acsar cahujinat cat Sir chihtá cájacro. Cuanmí cuit cahujinat cat, cuanmí cuit cahujinat cájacro. Etat Jesús chiwan to rehc bijacro.
La visión que Pablo tuvo de un hombre de Macedonia
6Pábloin ehcwót beyar, cajc Asia beyin yajquít cat, Sir Ajcan Cámuran Eyat ajc waátiro. Sir chihtá erar ehcún yajquít, ajc waátiro. Eyta cuácayat cajc Frigia tiw̃ cajc Galacia tiw̃ béjecro. 7Bécayat cajc Misia ácatar cujacro. Cur car acsar echí beyin síhw̃ajacro. Cajc Bitinia rauwin síhw̃ajacro. Eyta cuar Jesús Ajcan Cámuran Eyat ajc waátiro. Sir Ajcan Cámuran Eyat ératra áytiro. 8Cuácayat Misia tiw̃ pueblo Troas béjecro. 9Cur car Pábloan ey cheycar cámsiris chinjacro. Cámsiris ítitan, sera cajc Macedonia bin wicaro. Wiquír Pablo quin conro. Conár wacaro: “Macedonia cuitar raw̃i. Is cuitar yajcáy raw̃i,” wacaro, cámsiris cuit ítitan.
10Cámsiris cut eyta istír, Macedonia beyin órojocro. Ow órojocro. As cat eyin owár bijacro. Asan carit uch cuihsúquibro. Isat ítitan, Sirat is erar áyjacro. Chihtá ay bi uw quin ehcún áyjacro. Etar isan erar béjecro.
Pablo y Silas en Filipos
11Bahnác oror, canoa caquir cuitar béjecro. Tuni béjecro. Beyan Samotracia cujacro. Erar cur cuanmí cuit Neápolis cajc cut cujacro. 12Neápolis cur, canoa sar bin waajacro. Waar pueblo Filipos cuwayta choni béjecro. Filipos puébloan Macedonia cajc cutatro. Ey cajc cutar Filipos puébloan cúmacan bahnác cuitro. Romano uwan esar itro. Isan erar cur, birá cuanjacro. 13Erar cur tan jaquic ricar cuanyat pueblo acsar waa béjecro. Rih cajc cut béjecro. Rih cajc cuitar judíoinat Sir ojcor conro. Eyta sihw̃ar erar béjecro. Erar cur itit, chaunín bar sécuajacro. Sir ojcor conín sécuajacro. Isan erar cur chihrjacro. Chihrír car chaunín eyin quin Sir chihtá ehcujacro. 14Chauwíc istiy ajca Lidiacuano. Lidia pueblo Tiatira binro. Oya buw bi ráquibcuano. Sir tamo séhw̃aquibro. Pábloat Sir chihtá ehcúc rahcuay yehnjacro. Lidiat eyta rahcuay yehnyat, Sirat chihtá ay rahcuayta urá wíjacro. Pábloat waquey cájacro. 15Eyta cácayat, rih sar siw̃ áyjacro. Cayin cat rih sar siw̃ áyjacro. Eyin owár itquin cat rih sar siw̃jacro. Eyta siw̃yat, is quin wajacro:
—As usar ítuwi. Is owár ítuwi. Asan Jesús chiwa uní waajác síhw̃actara as usar ítuwi, wajacro.
Eyta waquír cuitar ima usar it áyjacro.
Pablo y Silas en la cárcel
16Itchareht éhcwajareht isan Sir ojcor coníc awat cut cun béjecro. Beya rabar isat cahujín cacmá wiw̃arac itchacro. Cacúm eya ima carin acu ray cac sijacro. Eya cuíquibro. Cuicá cuitar yahncút bitara rehcátatara récaji ehcujacro. Eyta ehcúc tehmár ima carin acu rayan to cac sijacro. 17Isat ey istír acsar béjecro. Bécayat is questoc cuiquib bijacro. Be rabar cuíquibat cohwjacro:
—Serin uchin Sir cacmíncuano. Sir caran cuít bi cacmíncuano. Eyinat Sir ojcor wacaro. Sirat uw siwic chihtá ehcuro, wajacro.
18Eytaan cuanmí cut, cuanmí cut cohwjacro. Eyta cohwyat, Pablo séojacro. Séoyat cuiquib wihár ac waajacro. Waar cuicá quin wajacro:
—Aját bah quin Jesucristo ajc cutar wacaro. Baha cacmá wiw̃arac urá sar bin yehnár car biwi, wajacro.
Eyta wacayat, cuicát cacmá wiw̃arac acsar ruhw̃uti bar et bahjacro. 19Eyta waa bicayat cacúm patróninat itchacro. Istír síhw̃ajacro: “Ahra is cacúm cuicá yájcajatro. Cuicá yájcajar cuácayat, is acu acsar ray bitách cac síajatro,” síhw̃ajacro. Eyta sihw̃ar, Pábloin cájacro. Caquir pueblo carin quin ahár yehw̃ béjecro. Rasá cuitar yehw̃ béjecro. 20Roma carin quin béjecro. Eyin quin cur wajacro:
—Serin uchin judíoincuano. Is pueblo cuitar ay bár yajcaro. Uchinat uw bahnaquin rahra rahra tec yinayta acu cayar bécaro. 21Uw quin chiht istiy siw̃ro. Uwat yájcajar bi yajc ayro. Eyinat siw̃ic eyan is Roma úwatra yájcajatro. Ey chíhtara cácajatro, wajacro.
22Eyta wacayat, uw ric bahnaquin Pablo acu turay yinjacro. Eyta turay yinyat cárinat Pablo oya cat, Silas oya cat rachír sutchacro. Sutír chistara cuitar buc áyjacro. 23Etar abáy bujacro. Buquír cárcel sar tunjacro. Cárcel sar tunir úroquib quin wajacro:
—Sut ayti jaw̃i. Ay tunwi, wajacro.
24Eyta wacayat cárcel unrur cuít bi querat sar tunjacro. Quescar caruc bucáy bin tanos chájacro. Chaquir questajacro. Yera chistár cuitar questajacro.
25Eyta chaquir chey ubut cuitar Pábloinat Sílasinat Sir ojcor conjacro. Cona rabar, Sirat rahcuayta acu ay tajacro. Tacayat cahujín cárcel sar tunjáqueyinat cat rahjacro. 26Eyta tacayat icar ihyár yehnjacro. Sirat cárcel bahnác yiwojocro. Cárcel querá cahmar ac ocuajaquey cat yiwojocro. Yiwoyat cárcel querat bahnacan ima waw̃ waw̃ sarac béjecro. Yera chistár cat ima coca bijacro. Uw questajaquey yera chistár ima coca bijacro. 27Cárcel yiwoyat cárcel úroquib ajc wijacro. Ajc wiquír ítitan, querat bahnác waajacro. Eyta istír séhw̃ajacro: “Cárcel icar tunjaquin bahnaquin quinjacro,” séhw̃ajacro. “Bar suca bijacro,” séhw̃ajacro. Eyta sehw̃ar úroquib imát yauwin yehnjacro. Espada uquir cuitar sicor imát yauwin yehnjacro. 28Etat Pábloat cohwjacro:
—¡Behmá ruhw̃uti jaw̃i! Is bahnaquin úsatro. Quinti úsatro, wajacro.
29Eyta wacayat, úroquibat cacúm quin oca chíjacro. Etar cárcel icar quinjacro. Ehurát Pábloin quescar ojcor cuscar cuitar chájacro. Chácayat ayot yiwojocro. 30Etat cárcel sar bin yehw̃ béjecro. Pábloin yehw̃ béjecro. Yehw̃ beyar táyojocro:
—Sérinu, ¿Sirat as síwayta acu aját icúr yajcátaca? ¿Asan Sir jor itin aját icúr yajcátaca? wajacro.
31Etat Pábloat wajacro:
—Cara Jesusat ba síwata síhw̃awi. Eyta síhw̃ayat, Sirat bah síwayqueyra. Bah cayin cat síwayqueyra, wajacro.
32Eyta waquír car, acsar Jesús chihtá echí ehcujacro. Ey quin, ey owár itquin quin, bahnaquin quin ehcujacro. Ehcwayat chihtá bar cájacro. 33Chey ubut cuat Jesús chihtá cájacro. Etat úroquibat Pábloin sujacro. Pábloin chistara cuit bujaquey sujacro. Sucuayat, Jesús chihtá cajac ehcún acu Pábloat cárcel úroquib rih sar siw̃jacro. Ey jor itquin cat rih sar siw̃jacro. 34Siw̃yat Pábloinan ima usi yehw̃ béjecro. Usi cur catrun ira wíjacro. Etan úroquib cat, cayin cat ahní chájacro. Sir chihtá cajac rehquít ahní chájacro.
35Etat bar cuanyat, Roma cárinat chihtá áyjacro. Uroquib ac áyjacro. Ayir wajacro:
—Serin eyin uc aywi, wajacro.
36Eyta wacayat, úroquibat Pábloin quin wajacro:
—Cárinat chihtá áyjacro. Ba uquin wac áyjacro. Eyta bira quir béowi. Ohbac béowi, wajacro.
37Eyta waquít, Pábloat wajacro:
—¿Bitara rehtqui? Isan Romano uwro. Isat ay bár yájtiro. Eyta cuar isat ay bár yajáctara, yájtitara, éyinat anto ay istiti cuar isan uw ubot bujacro. Buquír cárcel sar tunjacro. Eyta cuácayat ¿cárinatan uwat is istiti uc áyini síhw̃aqui? Eytara yájcajatro. Romano carin imár usár is quin rocátaro. Roquír imarat is ucátaro, wajacro.
38Eyta wacayat, soldádoinat Pábloat wajaquey sicor romano carin quin ehcwáy béjecro. Ehcwayat, cárinra ay wini rehjecro. Imarat Pábloin ruhw̃ujác ques ay wini rehjecro. Imarat romano uw bujác ques ay wini rehjecro. 39Eyta cuácayat, Pábloin quin béjecro. Erar cur wajacro:
—Isat búcajar bin bujacro. Etan isan cuero, wajacro.
Eyta waquír cárcel sar bin újacro. Uquir wajacro:
—Pueblo bin acsar béowi. Usatra ítiti béowi, wajacro.
40Eyta wacayat Pábloin Sílasin cárcel sar bin waa béjecro. Waar car, Lidia usi béjecro. Jesús chiwa quin béjecro. Cur chiwa quin tew̃jacro. Sir chihtá wácati acu tew̃jacro. Tew̃ír pueblo acsar béjecro. Cajc istiy cun béjecro.
17El alboroto en Tesalónica
1Filipos waa bécayat, Anfípolis pueblo tiw̃, Apolonia pueblo tiw̃ Tesalónica pueblo cun béjecro. Tesalónica pueblo cuitar judíoin secuac ubach chiro. 2Erar cur secuac usi raújacro. Pábloin istiy cajc cut, istiy cajc cut bicayat secuac usi eyta rauro. Tan jaquin ricar cut, bucoy, bucoy secuac usi rauwir uw síw̃jacro. Semán bay eyta síw̃jacro. Sir carit cuitar cuihsujác ojcor eyin owár rahra rahra tew̃jacro. 3Eyin quin Sir carit cuitar bitara wáctara ay rahcuayta tew̃jacro. Tew̃a rabar uchta wajacro:
—Sir carit cuitar Sirat Cara Ayin Wajaquin ójcoran uchta cuihsujacro: “Ey ruhw̃átaro. Yauwátaro. Chinír sicor yehnátaro. Estají yehnátaro,” cuihsujacro, Sir carit cutar. Etan aját ehcúc eyan eyro. Jesús eyan eyro. Sirat Cara Ayin Wajaquin Jesusan ey áyjacro. Jesusan Crístoro, wajacro.
4Eyta wacayat, judío cahujinat ey chihtá cájacro. Ria cájacro. Caquir Jesús chiwa yinjacro. Jesús chiwa yinír Pábloin owár, Sílasin owár chájacro. Pábloat Jesús ojcor eyta wacayat, griégoin Sir tamo síhw̃aquinat cat chihtá cájacro. Chauquin quir binat cat chihtá cájacro. Caquir Pábloin owár, Sílasin owár Jesús chiwa chájacro.
5Uwan to bin Jesús chiwa yinyat, chihtá cati judíoin uw sar esan abáy chájacro. Esan abáy rehquít tánaribin sécuajacro. Rasá ibit cutar bin caquir sécuajacro. Secuar Pábloin ac turay yinayta ac tan téjecro. Eyta tan técayat, pueblo cuitar bahnaquin túrayta acu cayar bejecro. Etat turay yinjacro. Turay yinír, Jason ubach querat chiw̃jacro. Pablo cat, Silas cat esar inic itay bejecro. Pablo cat, Silas cat esar sihw̃ar eyta yajacro. 6Chiw̃ír itit, esar batro. Esar bár rehquít Jasonrun im usar bin ahár újacro. Istiy rabin cat ahár sijacro. Siir rasá cuitar carin quin yehw̃ béjecro. Erar beyar car cohwjacro:
—Técuasin usar béjecro. Tecuas éyinat cajcan teyan bahnác cutar uw istiy, uw istiy rahra rahra tec yinayta acu cayar béjecro. Ahra técuasin is pueblo cutar cat béjecro. 7Behcayat, Jasonat eyin quin ubach wíjacro. Tecuas éyinatra is cara chíhtara cátiro. César chihtá ruhw̃uro. Eyinat wacaro: “Istiy cara bar yehnjacro. Ey cara ajcan Jesusro. Eyan cara yehnjacro,” wacaro.
8Judíoinat eyta wac cohwyat, ricán to bin turay yinjacro. Carin cat turay yinjacro. 9Eyta cuácayat cárinat Jason quin, Jesús chiwa cahujín quin wajacro:
—Is at icar ray inic chaw̃i, isat ba uc si áyayta acu. Eyta chácayat Pablo eya cajc istiy técuati bíyeyra ba quin ray ey sicor wíquinro. Cuatán Pablo eyta bítieyra ray sicor wica báreyra, wajacro.
Eyta wacayat, Jasonat cat, Jesús chiwat cat raya carin at icar chájacro. Eyta chácayat, cárinat eyin uc si áyjacro.
Pablo y Silas en Berea
10Jason sicor uc ayat bar tinyat, Jesús chiwat Pábloin, Sílasin áyjacro. Ayat Pábloin pueblo Berea cun béjecro. Etat erar cur cat, judío secuac usi raújacro. Berea uw quin Sir chihtá ehcún sihw̃ar raújacro. 11Berea cut Sir usar rauwir itit, erar úwatan cuít rahcuí cunro. Cuat Tesalónica uwat etach rahcuí cun batro. Berea uwat Pábloin imarat waquíc rahcuí cunro. Cucáj cuitar cat, urá cuitar cat cájacro. Rahcuír Sir carit cuitar cuanmí cuit, cuanmí cuit wahitchacro. Pábloinat uní tew̃ictar istín acu wahitchacro. 12Etar ricán quir binat chihtá cájacro. Griego chauquinat cat chihtá cájacro. Chauquin eyin cárinro. Griego sérinat cat chihtá cájacro. Ricán to binat cájacro. 13Pábloat etiti acsar Jesús chihtá ehcúc uwat ey ojcor tew̃jacro. Uwat tew̃ic Tesalónica cutar judíoinat rahjacro. Berea pueblo cuitar ehcúc rahjacro. Eyta rahcuír erar béjecro. Beyar uw Pablo ac túrayta acu cayar béjecro. Uwat Pablo tecuay yinayta acu cayar béjecro.
14Uw turay yinyat, Jesús chiwat Pablo cab rehti áyjacro. Cajc istiy cun áyjacro. Yacúr cajc cun áyjacro. Cuatán Silas cat, Timoteo cat beti rehjecro. Eyinra beti Berea pueblo cuitar ítchacro. 15Serin cahujín Pablo owár béjecro. Pueblo Atenas tas béjecro. Erar cur cahujinra sicor Berea bejecro. Becayat Pábloat eyin cut chihtá áyjacro. Silas acu cat, Timoteo acu cat chihtá áyjacro. “In row̃i,” wac áyjacro.
Pablo en Atenas
16Etar Pablo Silas acor, Timoteo acor ítchacro. Atenas pueblo cuitar eyin acor ítchacro. Ita rabar, Pábloat sirir órojoquin itchacro. Sirir órojoquin ricán to bi itchacro. Ey ojcor conín acu sirir eyin uw imár at cut órojoquinro. Pábloat eyta istír cue rehjecro. 17Eyta cuácayat judío secuac usi raújacro. Rauwir Pablo judíoin owár cat rahra rahra tew̃jacro. Judío bár bin Sir tamo síhw̃aquin owár cat rahra rahra tew̃jacro. Etar rasá cuitar cat cuanmí cut, cuanmí cut tew̃jacro. Uw béhcayat, eyin owár rahra rahra tew̃jacro. 18Tew̃yat epicúreo chihtá siw̃quin owár, estoico chihtá siw̃quin owár tew̃jacro. Tew̃yat istiyát Pablo ojcor wajacro:
—Eyat túrarir tew̃ro, wajacro.
Eyta cuar istiyát wajacro:
—Aját ítitan, eyat Sira cajc istiy bin ojcor tew̃ro, wajacro.
Pábloat Jesús ojcor ehcujacro. Sácajaquin sicor estají yinata ojcor ehcujacro. Eyta ehcujác etar epicúreo chihtá síw̃quinat, Estoico chihtá síw̃quinat Pablo ojcor eyta wajacro. 19Etar éyinat, Pablo yehw̃ béjecro. Pábloat chihtá ey ehcwayta acu siw̃quin cahujín quin yehw̃ béjecro. Griégoin secuac cuitar béjecro. Griégoin secuac ajc Areopago aw̃ujacro. Eyin quin cucayat griego sécuajaquinat Pablo quin wajacro:
—Bahat siw̃quey chihtá isat anto ráhctiro. Isat chiht ey cat rahcuí cunro. 20Bahatán isat istiti bin chihtá siw̃ro. Isat ay ráhctiro. Bi ojcor síw̃ictar ay rahcuí cunro, wajacro, griego sécuajaquinat Atenas pueblo cutar.
21Aténasin uwat cat cuanmí cut, cuanmí cut chihtá istiy, chihtá istiy tew̃jacro. Atenas pueblo cutar cajc istiy bin itay behjéquinat cat eyta tew̃jacro. Rahra rahra récaji sinti bi ojcor tew̃ic icar chájacro. Anto rahcti bin rahcuíc icar chájacro. Eyta etar Pábloat ehcuquey rahcua racar rehjecro.
22“Bahat chihtá siw̃quey rahcuí cunro,” wacayat, Pablo Areopago secuac úbotar yehnjacro. Yehnár wajacro:
—¡Aténasinu! As ajquey rahcwi. Aját ítitan, baat sir istiy tamo, sir istiy tamo síhw̃aro. Sir eyin tamo sihw̃an acu bachan to yajcaro. 23Asan ba pueblo cuitar be rabar sir eyin ac úbachan to órojoc itchacro. Eyta it bícajareht aját ítitan, ubach istiy cuitar uchta cuihsujacro: “Isat anto istiti bin Sir acuro,” cuihsujacro. Eyta istír aját ítitan, baat anto istiti bi Sir tamo síhw̃aro. Aját ba quin Sir ey ojcor ehcunro. Baat bi tamo síhw̃actar ey ojcor ehcunro, wajacro, Pábloat.
24’Sir eyat cajc bahnác cuanír chájacro. Cajc cuitar icúr bi bahnác cuanír chájacro. Eyta chácayat, cajc uch cuitar cat, cuacrár cat Sira eyan bahnác cuitar cáraro. Eyta rehcáyatan, Sir ey uwat órojoquey ubach satra ítitiro. 25Siran ima itin acu uw at cut bin icurí táyotiro. Uwat obir yajti tacat im éytaro. Sir imatan uw itin waquír chájacro. Estají itin waquír chájacro. Uw quin icúr bi bahnác wícaro, wajacro, Pábloat Aténasin uw quino.
26’Síratan récaji ser istán chájacro. Chaquir ser im ey sicar bin uw bahnaquin cohn áyjacro. Cajc bahnác cutar itin acu eyta cohn áyjacro. Cohn ayir bita cuanátatara waquír chájacro. Birar ítatatar cat waquír chájacro. 27Uwat ima tamo sihw̃ay yinayta acu Sirat eyta waquír chájacro. Eyta sihw̃ay yinyat bar istata óraro. Siran bitáratara istata óraro. Eyta cuar Siran ijmár íntacro. Ijmár ácotro. 28Ey ojcor ba werjáy istiyát wácuano: “Ey chihtá cuitaran is yinjacro. Is itro. Isan uchta estajiro. Ey chihtá cuitar isat bahnác yajcaro,” wácuano. Ba siw̃quib istiyát cat uchta wácuano: “Isan Sir sasaro,” wácuano. 29Eyta cuácayat, isan Sir sasá cuácayat, Siran sérinat órojoqueyra eyi batro. Oro cuitar, ray cuitar, ac cuitar órojoqueyra eyi batro. Serin imár urá cuit sihw̃ar at cut órojoqueyra Siri batro. Sitra éytara batro. 30Cahmoran uwat istiti rabar ur ay bár yajacro. Istiti etar, Sirat cuécuti chájacro. Cuatán ah rícatra Sirat uchta wacaro: “Uwat imarat ay bár yajquíc ques cue rehw̃i. Ay bár yajquíc etwi. Urá tehmowi,” wacaro. 31Sir imát uw bahnaquin urá wahitín cab chájacro. Cabar tinyat uw urá wahitín acu chájacro. Uw urá wahitín acu Jesús yehn áyjacro. Jesusat ur istanác cuitar eyta wahitáyqueyra. Eyta yajcata ehcún acu Jesús chinír Sirat sicor yehn áyjacro. Sácajaquin sicar bin sicor estají yehn áyjacro, wajacro, Pábloat Atenas uw quino.
32Pábloat sácajaquin sicar bin yehnjác ojcor wacayat, cahujinat Pablo buror sischacro. Eyta cuar cahujinat Pablo quin wajacro:
—Is quin riy istiy bucoy ey ojcor tew̃i. Ey chihtá bucoy ehcuwi, wajacro.
33Etar Pablo waa bijacro. Sécuaquin owár bin waa bijacro. 34Cahujinat ey chihtá cájacro. Caquir Sir chihtá cájaquin owár jájacro. Sera ajca Dionisio eyin owár jájacro. Dionisio eya Areopago werjayín owár binro. Chauca ajca Dámaris cat eyin owár jájacro. Cahujín cat eyta jájacro.
18Pablo en Corinto
1Pábloat Atenas pueblo cuitar Sir chihtá ehcúr car acsar bijacro. Atenas pueblo bin pueblo Corinto cun bijacro. 2Erar cur ser ajca Aquila itchacro. Aquila judío uwro. Cajc Ponto binro. Aquilin Corinto bejecan biráy batro. Italia bin wiya Priscila jor béhjequinro. Roma cárinat judío quehsí reht italia cajc cutar bin uc si áyjacro. Roma pueblo bin uc si áyjacro. Roma cara ajc Claudioat eyta uc si áyjacro. Pablo Corinto cut Aquila ey usi bijacro. 3Cur ítitan, éyinat toldo ubach quec siquic canar ruoro. Pablo imát cat toldo ubach quec siquic cut ray canar yajacro. Eyta etar eyin owár ítchacro. Eyin owár canar yajacro. 4Erar ita rabar tan jaquic rícatra Pábloan judío secuac usi bijacro. Sir chihtá erar ehcwáy bijacro. Judíoin quino cat ehcujacro. Judío bár bin quino cat ehcujacro. Eyinat chihtá cácayta ac ehcujacro.
5Itchareht yájcajareht Sílasin Timotéoin esar behjecro. Cajca Macedonia bin behjecro. Eyin behcayat, Pábloat cuanmí cuit, cuanmí cuit judíoin quin Jesús chihtá ehcúc icar chájacro. Ehcúr wajacro:
—Baan Sirat Cara Ayin Wajaquin acor itro, -wajacro-. Sirat Cara Ayin Wajaquin Jesusan ey áyjacro. Jesusan eyro. Cristoro, wajacro.
6Eyta cuar judíoinat Pablo ojcor ajca ahsín tew̃jacro. Pablo jor técuajacro. Eyta cuácayat Pablo ima oya sutchacro. Sutír cajc bur uquin acu yiwojocro. Judíoinat Sir chihtá ruhw̃úc ehcún acu eyta yiwojocro. Yiwór wajacro:
—Behmár oquís sácataro. Ba sácayat, behmár chihtá rehcátaro. As oquisi batro. Ah yahncút aját judío bár bin quin Sir chihtá ehcunro, wajacro.
7Eyta waquír secuac usar bin watar waajacro. Waar secuac ubach ecsar judío bár bin usi itay bijacro. Sera ajca Ticio Justo jor itay bijacro. Ticio Justo ey Sir tamo séhw̃aquibro. 8Pábloat Sir chihtá ehcwayat judío secuac usi carat chihtá cájacro. Car ey ajca Crísporo. Críspoat Sir chihtá cácayat, im owár ítquinat cat cájacro. Corinto uwa to binat cat Sir chihtá cájacro. Caquir rih sar siw̃jacro.
9Etat owár che istiy Pablo cámsiris chinjacro. Cámsiris cut ítitan, Sirat wacaro:
—Rooti jaw̃i. Ayuí rehti jaw̃i. Uw quin as chihtá acsar ehcuwi. Wácati ehcuwi. 10Asan bah jotro. Aját bah cuitar yajquinro. As bah jor rehcayat, bíyati bah rúhw̃ajatro. Uch pueblo cuitar as chiwa chácata binan ricán toro, wajacro, Sirat cámsiris cuitar.
11Eyta cuácayat, Pábloan esar úchicri cuanjacro. Bara istiy bucoy ubut cuanjacro. Esar ita rabar Sir chihtá síw̃jacro.
12Itchareht yájcajareht Galión cara yehnjacro. Cajc Acaya cuitar cara yehnjacro. Eyta yehnyat judíoin sécuajacro. Secuar Pablo ruhw̃ún ríojocro. Rior car Pablo cájacro. Caquir cara quin ahár béjecro. Ey cahm icar tew̃ín ac béjecro. 13Ey cahm icar tew̃ín acu uchta wajacro:
—Ser uchat ay bár yajcaro. Uwat Sir tamo síhw̃ayta acu bitara yajcátatar chiht istiy siw̃ro. Is bachan chihtán cut yájcajar bi yajc ayro, wajacro.
14Eyta wacayat, Pábloat cat tew̃ín acu yehnjacro. Pablo yehnyat cara Galionat judíoin quin récaji wajacro:
—Pábloat ay bár yajaquir waquít, baat tew̃quey aját ay rahcuátaro. Eyat ba ruhw̃ujaquir waquít, baat waquey aját rahcuátaro. Cuatán Pábloat étai yájtiro. 15Baatán behmár chihtá ques ey cahm icar tew̃ro. Behmár ajc ques ey cahm icar tew̃ro. Behmár bachan chihtán ojcor tew̃ro. Eyta bira behmarat ey ojcor tew̃átaro. Ey tamo síhw̃ataro. Ajatwán uwat behmár bachan chihtán ruhw̃ujactar, ruhw̃útitara sehw̃an acui batro, wajacro, carat judíoin quino.
16Eyta waquír car watar si áyjacro. 17Watar si ayat bahnáquinat ser ajca Sóstenes cájacro. Sóstenes eyan judío secuac usar cáraro. Caquir bujacro. Cara Galión cac cahmar bujacro. Eyta bucayat Galionat itchacro. Itchác cuar icurí wátiro.
Pablo vuelve a Antioquía y comienza su tercer viaje misionero
18Eyta yajquír yahncút Pábloan esar pueblo Corinto birá cuanjacro. Jesús chiwa owár, rabin owár birá cuanjacro. Birá cuanír acsar bijacro. Canó caquir Siria cajc cuwayta bijacro. Priscila owár, Aquila owár béjecro. Cencrea tiw̃ béjecro. Cencrea cur car Pablo acsar ben inár ima cuis anar bahnác tuw̃jacro. Cahmoran Pábloat Sir quin bach yajquín wajáquinro. Eyta wajáqueyan Cencrea cutar bachan waajacro. Bach waacayat cuis anar eyta tuw̃jacro. Tuw̃ír car canoa caquir béjecro. 19Béyajareht Efeso cujacro. Efeso cur Pábloat Priscila cat, Aquila cat erar bahjacro. Imara uw secuac usar raújacro. Rauwir judíoin owár rahra rahra tew̃jacro. Sir chihtá cat ehcujacro. 20Eyta ehcwayat uwat Pablo quin wajacro:
—Ahajira biti jaw̃i. Is owár echí cuanwi, wajacro.
21Eyta waquíc cuar, Pábloat ria cátiro. Ria cati cuar acsar bijacro. Be rabar eyin quin wajacro:
—Sirat as quin ajc waáyeyra asan sicor wiquinro, wajacro.
Eyta waquír canó cuitar Efeso bin Siria cuwayta bar bijacro. 22Bir Cesarea tiw̃ bijacro. Erar cur cat canó sar bin waajacro. Waar Jerusalén cuwín bijacro. Cur car chiwa sécuaquin tihrjacro. Tihrír car acsar bijacro. Antioquía cun bijacro. 23Antioquía cur car esar ítchacro. Itchareht yájcajareht acsar yehnár bijacro. Cajc Galacia cutar cat, cajc Frigia cutar cat Jesús chiwa bisar bisar eyin quin bijacro. Jesús chihtá ehcwót siw̃ot bijacro. Jesús chihtá wácati ac síw̃jacro.
Apolos predica en Efeso
24Etat owár sera ajca Apolos Efeso cajc cutar wijacro. Apolos ey judío uwro. Pueblo Alejandría binro. Uw ay siw̃ro. Sir carit ay sinjac binro. 25Cara Jesús chihtá sinjac binro. Jesús chihtá sinjac etar uw quin etiti ehcujacro. Chihtá tehmoti síw̃jacro. Eyta cuar Jesús chihtá bahnác cábai síntiro. Juan rih sar siw̃jaquey chihtá sínjaquinro. Etac sínjaquinro. 26Apolos Efeso cajc cut cur judío secuac usi raújacro. Rauwir síw̃jacro. Ehúr bár síw̃jacro. Eyta siw̃yat Priscilat cat, Aquilat cat rahjacro. Rahcuír Apolos imár usi yehw̃ béjecro. Usi cur ey quin Jesús chihtá acsar síw̃jacro. Bahnác caba síw̃jacro. Eyta siw̃yat Apolosat cájacro.
27Etat Apolosat Acaya ben séhw̃ajacro. Eyta séhw̃ayat, Jesús chiwa Efeso cutar ítquinat carit cuihsujacro. Jesús chiwa Acaya cutar itquin acu ayin cuihsujacro. Apolos erar cucayat ajcá ji beyayta acu cuihsujacro. Cuihsúr Apolos im at cut áyjacro. Etar Apolos Acaya cur cat Jesús chiwa cuitar wajacro. Sirat uw sehnác rehquít Jesús chiwa yinjác eyin cuitar wajacro. 28Uw ub acat Apolosat eyin cuitar tew̃jacro. Judíoin owár rahra rahra tew̃jacro. Eyta tew̃a rabar Sir carit cutar bitar wactar judíoinat ay rahcuayta acu ehcujacro: “Sirat Cara Ayin Wajaquin Jesusan ey ayjac,” ehcujacro. “Jesusan Crístoro,” ehcujacro. Eyta ehcwayat judíoin ajc sácajacro.
19Pablo en Efeso
1Apolos pueblo Corinto ityat, Pábloan cubar acat tiw̃ Efeso cujacro. Efeso cucayat Jesús chiwa itchacro. 2Istír eyin quin táyojocro:
—¿Baat Jesús chiwa chácayat, Sir Ajcan Cámuran Eya ba ur icar wicyi?
Etat Efeso uwat wajacro:
—Sir Ajcan Cámuran Eya tew̃ic ójcotra ísatra ráhctiro, wajacro.
Etat Pábloat wajacro:
3—Eytatara, ¿rehr chiwa aw̃a rabar rih sar siw̃yi? táyojocro.
Etat Efeso uwat wajacro:
—Juan chiwa aw̃a rabar isan rih sar siw̃jacro.
4Eyta wacayat, Pábloat wajacro:
—Juanat uwa rih sar siw̃jacro. Uw imarat ur ay bár yajác ojcor cue rehquír etchacro. Urá tehmojocro. Eyta etchaquin Juanat rih sar siw̃jacro. Eyta siw̃ír car uw quin wajacro: “Awan as yahncút ser istiy yehnátaro. Yehnyat ey chihtá caw̃i,” wajacro, Juanat. Juanat uw quin Jesús chihtá cac áyjacro, wajacro, Pábloat Efeso uw quin.
5Uwat eyta rahcuír, rih sar siw̃ áyjacro. Jesús chiwa aw̃a rabar siw̃jacro. 6Rih sar siw̃yat, Pábloat eyin cuis otar atcar chájacro. Chácayat, Sir Ajcan Cámuran Eya eyin ur icar wijacro. Eyta wicayat cuw ajquír, cuw ajquír tew̃jacro. Cuw anto tew̃ti bin tew̃jacro. Sir chihtá cat ehcujacro. 7Serin cuisa doce binat eyta chájacro.
8Pablo Efeso cur bucoy, bucoy judío secuac usar raújacro. Rauwir uw síw̃jacro. Sihyór bayan eyta síw̃jacro. Uw quin Sir cara rehquey ojcor ehcujacro. Uwat rahcuayta acu ehúr bár ay ehcujacro. Uwat ria cácayta acu tew̃jacro. 9Eyta tew̃jác cuar cahujínatra rahcti rehjecro. Ria cati rehjecro. Ria cati rehquír Sir chihtá ojcor ahsín tew̃jacro. Sécuaquin cac cahmar ahsín tew̃jacro. Eyta cuácayat Pablo acsar istiy usi bijacro. Chiwa cat abic béjecro. Ser ajca Tirano usar béjecro. Tirano usar cuanmí cut, cuanmí cut sécuajacro. Sécuayat Pábloat uw síw̃jacro. 10Bara bucayan esar síw̃jacro. Eyta siw̃yat, cajc Asia cuitar bahnáquinat Sir chihtá rahjacro. Judíoinat cat, judío bár binat cat rahjacro.
11Efeso cajc cutar Pábloat Sir urá cutar bahnác yajcata bucoy bucoy ehcujacro. Icúr bár sicar bitara útara Sir urá cut yajacro. 12Pablo oya ow̃jáquinan yarquin ac yehw̃ béjecro. Cuicá ji bin ac yehw̃ béjecro. Beyar, yárquinat Pablo oya butajacro. Butayat sicor tan jájacro. Cuicát ruhw̃uquin cat sicor tan jájacro. 13Ey cajc cutar cat judío cahujinan birar urar pueblo istiy, pueblo istiy itot béjecro. Eyta beya rabar uw ur icar bin cuicá újacro. Pábloat yajquír eyta judíoin eyta bequéyinatan eyta yajquín síhw̃ajacro. Eyta sihw̃ar cuicát ruhw̃uquin quin wajacro:
—Aját wacaro. Jesús ajc cutar aját ba úcaro. Car biwi. Jesús ojcor Pábloat siw̃ro. Jesús ey ajc cutar wacaro, wajacro, judíoinat cuicát ruhw̃uquin quino.
14Judío sacerdote cara ajca Esceva sasát eyta yajacro. Esceva sasá cuisa cucuí binat eyta yajacro. 15Eyinat eyta wacayat cuicát wajacro:
—Isat ítitan, Jesusat is uc si ayin acu urá chiro. Pábloa cat éytaro. Eyta cuar bara urá bár binro, wajacro.
16Eyta wacayat cuicát ruhw̃úquinat Esceva sasá cuit bur ten rajacro. Bur ten raquír eyin cájacro. Caquir abáy ruhw̃ujacro. Ruhw̃uyat Esceva sasá usar bin waajacro. Watar waar cuicá tamor quinjacro. Oya bár siati quinjacro. 17Cuicát Esceva sasá eyta ruhw̃ujacan Efeso uw bahnáquinat rahjacro. Judíoinat cat, judío bár binat cat rahjacro. Rahcuír ay wini rehjecro. Eyta cuar uwat Jesús ojcor ayan cuít tew̃ay yinjacro.
18Eyta cuácayat Jesús chihtá cájaquinat imarat ur ay bár bitara útara yajaquey uw cac cahmar ehcwáy yinjacro. Imarat cuicá yajaquey cat ehcujacro. Yajác ques cue rehquír ehcujacro. 19Eyta ehcwá rabar cuicá yajaquin quir binat cuicá yajquín sinjac carit wahnín acu rojocro. Roquír uw cac cahmar oc cut bahnác wahná téjecro. Cuicá carit wahnajaquey acan bítatara saw̃ujacro. Saw̃úr ítitan ray cincuenta mil monedas de plátaro. 20Eyta yajcayat, Sir chihtá tamo wácati cuít síhw̃ajacro. Acsar acsar birar urar ehcujacro. Ehcwayat uwan to binat cájacro.
21Eyta yajác yahncút Pablo Jerusalén ben séhw̃ajacro. Cajc Macedonia tiw̃, cajc Acaya tiw̃ ben séhw̃ajacro. Eyta sehw̃ar wajacro:
—As Jerusalén cun benro. Etar erar bin acsar Roma pueblo cat sicor bétaro, wajacro.
22Eyta sehw̃ar Pábloat ima chiwan Macedonia cajc cut cuwayta cahmor áyjacro. Timoteo cat, Erasto cat cahmor áyjacro. Ayir imara Asia cajc cutar echí ítchacro.
El alboroto en Efeso
23Etat owár cat Efeso pueblo cutar ricá to bin turay yinjacro. Jesús chihtá ques icar túrjacro. 24Sera ajca Demétrioat uw turay yinayta acu cayar béjecro. Demetrio eya yera ay bi sirir óroquibcuano. Efeso pueblo cutar uwat wiw̃á sirir ajc Artemisa tamo síhw̃ajacro. Demétrioinat Artemisa úbachan wan conu quen quen bi oro sijacro. Yera ay bi cut oro sijacro. Eyta oro sir cuitaran rayan to cájacro. Cacmín quino cat rayan to túnjacro. 25Eyta etar Demetrio yehnár cacmín cat chíjacro. Owár secuan acu chíjacro. Bíyinat eyta oro sictar éyinan bahnác cat secuan chíjacro. Secuar wajacro:
—Sérinu, as ajquey rahcwi. Isat ítitan, isat Artemisa úbachan wan oro sic tecut itro. Ey oror cutar rayan to canar yajcaro, -wajacro-. 26Eyta cuar ahra aját ítitan, ahra aját ráhcuitan, Pábloat ay bár tew̃ro. Pábloat wacaro: “Uwat óroqueyan siri batro,” wácuano. “Esta batro. Eyra yéracuano,” wácuano. Pábloat eyta wacayat, quir binat ey chihtá cácaro. Efeso pueblo cutar cat ey chihtá cácaro. Cajc Asia bahnác cutar cat ey chihtá cácaro. 27Is acam ay bár rehcata óraro. Isat ray uchta canar yajquey acsatra canar yajti rehcata óroro. Is sir Artemisa ubach cat ajcá bár waca teta óraro. Is sir Artemisa ajcá bár waca teta óraro. Récaji cajc Asia cuitar, cajca bahnác cuitar bahnáquinat Artemisa tamo ay síhw̃ajacro. Eyta cuar ahra Pablo chihtá cut, urá tehmota óraro, wajacro, Demétrioat.
28Eyta wacayat ricán to bin turay yinjacro. Pablo acu turir cohway yinjacro:
—Artemisa urán cuitro. Artemisat is Efésoin uw cuitar yajcaro, cohwjacro.
29Etar acsar acsar ey pueblo bahnác cuitar uw turay yinjacro. Turir Efeso uwat Pablo owár bin uw cuisa bucáy ahár cájacro. Ser ajcan Gayo cat, ahár cájacro. Istiy ser ajca Aristarco cat ahár cájacro. Eyin Macedonia binro. Caquir ahár ic cáscanan chica béjecro. Secuac usar tas chica béjecro. 30Im owár bin caquir becayat, Pablo ricá cac cahmar tew̃ay bi cun rehjecro. Eyta cuar Pablo ima chíwatan ajc waátiro. Ricá cac cahmar tew̃ay ben ajc waátiro. 31Esar cat Asia carin cahujín Pablo íw̃oquinat cat Pablo quin chihtá áyjacro. Uchta wac áyjacro: “Ricá secuac usar rauti jaw̃i. Ric ubot waati jaw̃i,” wajacro. “Erar raúyeyra uwat bah yauwátaro,” wac áyjacro. 32Etat icar aw̃at uwa sécuajaquin rahra rahra abáy turir cohwjacro. Istiyát chihtá istiy, istiyát chihtá istiy cohwjacro. Uwan to binat icúr acu sécuajactara istiti rehjecro. 33Etar judíoinat ser ajc Alejandro uw ubot yehn áyjacro. Uw quin tew̃ayta acu yehn áyjacro. Alejandro yehn ayjac etar cahujinat síhw̃ajacro: “Alejándroat uwa sécuajac,” síhw̃ajacro. Alejandro yehnár uwa ajc chin chácayta acu atcar yehw̃jacro. 34Atcar yehw̃ír uwat Alejandro itchacro. Ititan eya judíocuano. Eyta istír bucoy cohway yinjacro. Hora bucáy acat cohwír wajacro:
—Artemisa urán cuitro. Artemisat is efésoin uw cuitar yajcaro, cohwjacro.
35Eyta cuácayat, ítchareht yájcajareht pueblo cara secretárioat uw ajc sacac chac áyjacro. Uw ajc sacac chácayat, eyin quin wajacro:
—Efeso binu, as ajquey rahcwi. Bahnáquinat ítitan, isan Efeso binat Artemisa ubach obir yajcaro. Ayan cuít bi siran Artemisaro. Cuacúr bin sirir tijcajacro. Is sir Artemisan wan tijcajacro. Cuacúr bin tijcajaquey isat obir yajcaro. Bahnáquinat eyan itro. “Eytai batro,” bitách wácajatro. 36Bahnáquinat eyta it etar cohwti jaw̃i. Túraritra yajti jaw̃i. Cuáyitra yajti jaw̃i, -wajacro, secretárioat-. 37Baat cuayir yajacro. Serin uchin Artemisa usar besra yájtiro. Artemisa ojcor ahsinra téw̃tiro. Eyta yajti cuar, baatán eyin caquir yehw̃ rojocro. 38Demétrioinat uw cahm icar tew̃ cúntara, cárinan ésatro. Uch pueblo cuitar uw cahm icar tew̃ín ac juez carin chero. Juez cárinat uw cahm icar tew̃ic rahcuín acu bucoy bucoy sécuaro. Eyta sécuayat, eyin cac cahmar behmár cuitar tew̃átaro. 39Etar cat acsar tew̃ cúntara uw bahnaquin sécuataro. Uw sécuata bin eyta eyta secuar cuitar, caba tew̃átaro. 40Cuatán cárinat is cahm icar tew̃ata óraro. “Eyinan pueblo cuita rahra rahra abáy turay yinjacro,” wacata óraro, is ojcor. Eyta wácayat, is ajc sacac chácataro. Isat icurí wácajatro. Bitar reht turir cohway yinjáctara, icuri wácajatro, wajacro, pueblo secretárioat ricá quino.
41Eyta waquír uwan sicor imár usi áyjacro.
20Viaje de Pablo a Macedonia y a Grecia
1Secretárioat eyta wacayat ricá sicor cohwti etchacro. Etyat Pábloat Jesús chiwa chíjacro. Owár secuan ac chíjacro. Eyta secuar Sir chihtá wácati acu ay tew̃jacro. Eyta tew̃ír car uw tihr báhjacro. Etar yehnár cajc Macedonia tiw̃ cajc Grecia cuwín bijacro. 2Macedonia tiw̃ be rabar Pábloat uw quin Sir chihtá ehcujacro. Eyta ehcwót be rabar uwan Jesús chihtá wácati acu tew̃jacro. Bécajareht, Grecia cujacro. 3Erar cur caran, sihyór bay cuanjacro. Eyta cuanír Siria sicor canó cut ben yehnjacro. Etat judíoinat Pablo ríojocro. Yauwin ac ríojocro. Eyta ríojoc Pábloat itchacro. Eyta istír Siria cuway canó cut biti séhw̃ajacro. Eyta sehw̃ar cajc Macedonia tiw̃ choni bijacro. 4Bicayat Pábloat im owár uw cat béjecro. Sera ajca Sópater cat béjecro. Sópater Pirro waquijró. Berea binro. Tesalónica itquin Aristarco cat, Segundo cat béjecro. Gayo cat pueblo Derbe bin béjecro. Timoteo cat béjecro. Asia itquin Tíquico cat, Trófimo cat béjecro. Eyin bahnáquinan Pablo owár béjecro. 5Is cahmor béjecro. Beyar pueblo Troas cujacro. Cur erar is acor ítchacro. 6Cuatán pana buc rehti bi fiesta waacayat, isra canoa cájacro. Filipos pueblo cuitar canó cájacro. Caquir esí cuanyat, isra Pábloin questoc pueblo Troas cujacro. Cur car cucuí cuanjacro.
Visita de Pablo a Troas
7Erar sabado tin bicayat, isan erar sécuajacro. Owár pan cohn acu sécuajacro. Jesusan uw ac chinjác ey tamo sehw̃an acu sécuajacro. Secuar Pábloat uw quin Sir chihtá ehcujacro. Chey ubut tas eyta ehcujacro. Ey cuanmí cut beta chihtara eyta ehcujacro. 8Ubach cuacúr cutar querat sar sécuajacro. Ocan to anir sir acat sécuajacro. 9Síbijin cuacúr icar ventana cutar ítchacro. Sibi eya ajca Eutícocuano. Pablo Sir chihtá ehcwayat, Eutico cam yaratan abáy cuájacro. Semar cam bijacro. Eyta cam bícajareht bahnác chin cam téjecro. Bahnác chin cam técayat, cuacúr bin ic icar tijca bijacro. Eyta tijcayat, uwat Eutico yehw̃jacro. Yehw̃ír itit, bar chinjacro. Tijca bir chinjacro. 10Eyta cuar Pablo ic icar bijacro. Bir chein arcutar ima sibará chájacro. Cuitchín questajacro. Eyta chaquir chiwa cahujín quin wajacro:
—Ojc siti jaw̃i. Cue rehti jaw̃i. Eyra sicor estajiro, wajacro.
11Pábloat síbijin sicor estají chaquir, sicor cuacúr waajacro. Waar car pan cotchacro. Cotír uw owár cohjocro. Etar Pábloat acsar echí tew̃jacro. Uchicri tew̃jacro. Cuan racayat acat tas tew̃jacro. Cuanyat, Pablo waa bijacro. 12Etan síbijian estají béjecro. Sicor usi estají béjecro. Eyta ahní rehjecro.
Viaje desde Troas a Mileto
13Etat isan cahmor canoa cacay béjecro. Caquir car Aso cuwín béjecro. Aso cuitar Pábloat cat canó caquin wajacro. Aso cuwayta Pablo choni ben wajacro. Eyta wajác etar isan Aso cur Pablo acor ítchacro. 14Etat Aso cur Pablo jor tihrjacro. Tihrír canó caquir cuitar owár béjecro. Mitilene béjecro. 15Mitilene cur cuanmí cuit canó icar rauwir, Quío cajc cut béjecro. Quío cur cuanmí cuit Samos tiw̃, Troguilio tiw̃ Mileto béjecro. 16Pábloat Efeso rauti ben séhw̃ajacro. Cajc Asia cutar úchicri cuan cun bár etar eyta séhw̃ajacro. Jerusalén cajc cut in cu cun reht eyta séhw̃ajacro. Pentecostés fiesta cuanín cahmoran Jerusalénin cu cun séhw̃ajacro. Eyta séhw̃ayat, Efésora bi cun bár rehjecro.
Discurso de Pablo a los ancianos de Efeso
17Mileto cur, Pábloat Efeso chiwa werjayín ac chihtá áyjacro. Ima quin raquín chíjacro. Chícayat Efeso werjayín rojocro. 18Cur car Pábloat eyin quin wajacro:
—¡Werjayinú! Aját ba quin uchta wacaro. Asan ba quin récaram wiquíc cuitar cuar aha ocso tas aját bitara yajác eyan baatán itro. Usár Asia cajc cuitar asan bitara ítchactara baatán itro. 19Baat ítitan asan ba owár ita rabar ba acu cacmán wan chájacro. Sir chihtá ba quin ehcujacro. Ehcwayat judíoinat bucoy bucoy as yauwin ríojocro. Eyta ríoyat as cue rehquír ojocro, -wajacro, Pábloat-. 20Baat ítitan, judíoinat as eyta ruhw̃ujác cuar aját chihtá bahnacan ba quin etiti ehcujacro. Baat ay ítayta acu ehcujacro. Aját ba síw̃jacro. Uw ubot cat, ba usar cat síw̃jacro, -wajacro, Efeso werjayín quin-. 21Judíoin quin, judío bár bin quin tew̃jacro. Ay bár yajc etayta acu, Cara Jesucrístoat imár síwata síhw̃ayta acu tew̃jacro. 22Ahra asan Jerusalén bar bicaro, -wajacro, Pábloat-. Sir Ajcan Cámuran Eyat as erar áyjacro. Erar bicayat as acam bitara rehcátatara istítiro. 23Cuatán aját úchtaan itro. Asan pueblo istiy cut, pueblo istiy cut rauyat, Sir Ajcan Cámuran Eyat as quin uchta ehcuro: “Uwat as ruhw̃átaro. Asan cárcel icar tunátaro. Asan bitara útara cuácataro,” ehcuro, Sir Ajcan Cámuran Eyat, as quin. 24Eyta cuácayat as chinata tacat aját Sir chihtá yajquinro, -wajacro, Pábloat-. Jesusat as quin chihtá ay bi ehcú áyjacro. Sirat uw síwata ehcú áyjacro. Eyta yajquín wajác eyan aját eyta yajc bahninro, wajacro, Pábloat.
25’Ahra asan ba owár ítchacro. Ba quínoan Sir chihtá bar ehcujacro. Sir cara rehquey ojcor ehcujacro. Aját ítitan, aha yahncút, baatán asan búcoyra istá báreyra, -wajacro, Pábloat Efeso werjayín quin-. 26Eyta cuácayat, ba quínoan wacaro. Uch chihtá wac bahnro. Baatán Sir chihtá cátitara behmár oquíscuano. Cab oc icar chácatatara as oquisi batro. 27Aját ba quin Sir chihtá bahnác ehcujacro. Cónui ruhcti bahnác ehcujacro, wajacro, Pábloat, Efeso werjayín quino.
28’Eyta bira behmár yají jaw̃i. Sir chiwa cat obir yajw̃i. Sir Ajcan Cámuran Eyat ima chiwan ba at icar chájacro. Obir yajcayta acu chájacro. Eyta bira Sir chiwa sécuaquin obir yajw̃i. Sirat uwan ima chiwa chaquin acu im wacjá chin áyjacro. Uwat ay bár yajaquey táyaran tayar bár chaquin acu chin áyjacro, -wajacro-. 29Cuatán aját ítitan, as bi yiror sucuar téw̃quinan ba quin behcáyqueyra. Behquír Jesús chiwa cayar yajcáyqueyra. 30Eytaan awan semar istiy ba tac icar bin cat Jesús chihtá tehmóyqueyra. Tehmór ba Jesús chiwa quin siw̃ay yináyqueyra. Chiwan imaray jaquin sihw̃ar, eyta sucuar tew̃ay yináyqueyra. 31Eyta bira yají jaw̃i. Yají síhw̃awi. Aját yajác ey tamo síhw̃awi. Ricar cat, cheycar cat aját ba síw̃jacro. Bara bayan eyta síw̃jacro. Siw̃a rabar ba sehná reht bucoy bucoy ojocro. Aját eyta yajaquey síhw̃awi, -wajacro, Pábloat Efeso werjayín quin-. 32Etan ajatán Sirat ba obir yajcayta acu conro. Baat ima chihtá wácati acu Sirat ba quin urá wícayta acu conro. Sirat uw imáy chaquin acu cájaqueyin quin ay bi wiquin, wajacro. Sirat ba quino eyta wícayta acu conro. Sirat ba acu eyta yajcata sehw̃ar asan ohbac bétaro, wajacro, Pábloat, Efeso werjayín quin.
33’Asan cahujín ray racar isótiro. Cahujín oya cat racar isótiro. 34Aját ajmár at cutar canar yajacro. Ira cat, oya cat wahn acu canar yajacro. Ajmár acu cat, as owar bin acu cat canar yajacro. Baat eyta itro, -wajacro, Pábloat-. 35Aját ba síw̃jacro. Baat cat eyta canar yajcayta acu síw̃jacro. Bitách rúojor eyin cat obir yajcayta acu síw̃jacro. Jesucrístoat wajacan tan chinti jaw̃i. Jesucrístoat wajacro: “Uw quin racar wic éyinatan ayan cuít yajcaro. Uway racar cac éyinatan ayan etach yájtiro,” wajacro Jesusat. Eyta wajacan tan chinti jaw̃i, wajacro, Pábloat Efeso werjayín quin.
36Pábloat eyta waquír cúscara cuitar chájacro. Chaquir car Sir ojcor conjacro. Efésoin owár conjacro. 37Conyat bahnáquinat Pablo cuic cut questajacro. Aquey cat suhwjacro. Questa rabar, suhwa rabar Pablo racar ojocro. 38Efésoin uwan cuean to chájacro. Pábloat imár tiu bahcayat ojcor cuean to chájacro. Pablo búcoyra tíhrajar wajác etar cue rehjecro. Eyta cuácayat ey bahcay béjecro. Canoa intac tas tihr sicáy béjecro.
21Viaje de Pablo a Jerusalén
1Isan canoa cut cur uwa tihr báhjacro. Canó icar rauwir ey cut yacúr arcút béjecro. Cajc Cos cuwayta tuní béjecro. Cos cur, cuanmí cuit Rodas béjecro. Rodas cur acsar Pátara béjecro. 2Pátara cur canoa cumac cuít bin itchacro. Canoa eya Fenicia cun bicaro. Fenicia bic etar isan canó ey sar raújacro. 3Rauwir canoa yacúr arcutar bijacro. Isan ey sar beya rabar cajc ajca Chipre itchacro. Itchác cuar cajca Chipre raútiro. Cajc Siria cuwín tuní béjecro. Cajc Siria cuitar pueblo Tiro cujacro. Canó cuitar ow béjecan erar si báhtaro. Si bahta rehquít isra canoa sar bin waa tijcajacro. 4Tijcár isat Jesús chiwa yajcáy béjecro. Yajcáy beyar Jesús chiwa itchacro. Istír eyin owár cucuí cuanjacro. Erar Sir Ajcan Cámuran Eyat chiwa istiy quin uchta ehcujacro. Pábloan Jerusalén bitách bejer ehcujacro. Eyta cuácayat, chiwat Pablo quin wajacro:
—Jerusalén biti jaw̃i, wajacro.
5Eyta wajác cuar cucuí cuanyat, bucoy acsar beyin yinjacro. Beyin yinyat chiwa bahnaquin secuar, is bahcay béjecro. Yacúr awat cut tas béjecro. Chiwa wiya cat, sasá cat béjecro. Yacúr cajc awat cur, erar cúscara cuitar chájacro. Chaquir Sir ojcor conjacro. Conyat éyinat is quin:
—Quen béowi, wajacro.
Rahra isat:
—Ohbac ítuwi, wajacro.
6Eyta waquír, isan canoa cúmacan cuít bi sar raújacro. Cuatán chíwara sicor imár usi cun béjecro. 7Pueblo Tiro bin isan canoa cuitar pueblo Tolemaida cun béjecro. Erar cur caran, rabin tihrjacro. Rabin owár che istiy cuanjacro. 8-9Cuanmí cuit Tolemaida bin pueblo Cesarea cujacro. Cesarea cur sera Felipe usi raújacro. Felipe eyan Jesús chihtá ay bi ehcúquibcuano. Récaraman eyan serin cucuí owár ira tahw̃ún ac cájaquinro. Eyay sasá wiw̃áraquin bacayro. Ra bar binro. Sir chihtá ehcúquinro. Felipe usi rauwir, ey owár ítchacro. 10Erar ityat bacáy esí cuanyat, Sir chihtá ehcuquib Agabo wijacro. Agabo Judea bin wijacro. Is quino wijacro. 11Wiquír Agáboat Pablo ahntar cájacro. Caquir ahntar ey cuitar Agáboat ima quescar questajacro. Atcar cat questajacro. Questár car wajacro:
—Sir Ajcan Cámuran Eyat as quin uchta wacárora: “Ajmár questajác eyta judíoinat ahntar uch cayiban eyta questáyqueyra. Questár caran judío bár bin at icar wícayqueyra,” wacárora. Sir Ajcan Cámuran Eyat as quin eyta ehcujacro, wajacro, Agáboat.
12Etat eyta rahcuír, isat cat, Cesarea uwat cat Pablo quin conjacro:
—Biti jaw̃i. Jerusalén biti jaw̃i, conjacro.
13Eyta cuar Pábloat wajacro:
—¿Bitara reht conca? ¿Bitara reht oca? ¿Bitara reht cuécuca? Ba conyat ¿as cat cue réhcajaca? Eyta bira conti jaw̃i. Jerusalén uwat Jesucristo chihtá ques as questata tacat im eyta benro. Questár as yauwata tacat asan im eyta benro, wajacro, Pábloat.
14Isat “biti jaw̃i,” conjác cuar, Pablo urá tehmoti rehjecro. Tehmoti rehquít isat ima quin seo conti etchacro. Isat wajacro:
—Sir chihtá cuitar birar bétatar erar biwi, wajacro.
15Etat isat ow sécuajacro. Secuar car Jerusalén cun béjecro. 16Cesarea chiwa cat is owár béjecro. Cesarea chiwat isan Mnason usi cuwín béjecro. Mnasonin owár itay béjecro. Mnason eyan cajca Chipre binro. Jesús chihtá cajac úchicri binro. Isan ey usi camay béjecro.
Pablo visita a Santiago
17Isan Jerusalén cucayat, rábinat is quin ahní ténajacro. Is erar cujac ahní rehjecro. 18Cur cuanmí cuit Pábloan Santiago quin bijacro. Is catum béjecro. Santiago owár werjayín bahnaquin sécuajacro. 19Etat Pábloat bahnaquin tihrjacro. Tihrír cat iman judío bár bin owár itchac ehcujacro. Eyin owár ita rabar Sir urá cut yajaquey ehcujacro. Sir urá cut bucoy bucoy bitara yajactar bahnác ehcujacro. 20Eyta ehcwayat, Santiágoinat cat, werjayinát cat rahcuír, Sir ojcor ay tew̃jacro. Etatan werjayinát Pablo quin wajacro:
—Rabu, behmát itit cat, judíoinat cat Jesús chihtá cájacro. Judío ricán to binat Jesús chihtá cájacro. Eyta cajac cuar éyinat sihw̃at Moisés bachan chihtán yajcata síhw̃aro. 21Uwat baha ojcor eyin quin uchta wácuano: “Pábloat judíoin quin bachan chihtán yajc áytiro. Judío bár bin cajc cutar itquin judíoin quin Moisés bachan chihtán yajc ayti síuro. Sasá umán cuic ayti síuro. Cahmor yajacan yajc ayti síuro,” wácuano, bah ojcor. 22Eyta bira Páblou, isat uchta síhw̃aro. Judíoinat bah wijác tew̃ic rahcuátaro. Eyta rahcuír técuata óraro. 23Eyta cuácayatan, uch rahcwi. Is chihtá caw̃i, -wajacro, Pablo quin-. Usár sérinan bacáy binat Sir bach yajcaro. Sir quin Sir im acu bach yajquín wajacro. Eyta cuácayat judíoin iw̃on ac uchta yajw̃i. 24Baha ey serin owár biwi. Eyin owár Sir ub cahmor sucwi, -wajacro, Pablo quin-. Sucuín ac tayar tunwi. Bah sucuí tayar cat, eyin sucuí tayar cat tunwi. Eyta tunyat, eyin cuis anar bar tuw̃átaro. Eyta yajcayat uwat istátaro. Bahat Moisés bachan chihtán caquic istátaro. Eyta istír, uwat bah cahm icar tew̃jaquey ria cácajatro. Técuati rehcátaro, -wajacro, werjayinát Pablo quino-. 25Eyta cuar judío bár binat Jesús chihtá cáqueyan isat bachan chihtán yajc áytiro. Isat eyin quin carit cuihsúr áyjacro. Eyinat bitara yajcátatara isat síhw̃ajacro. Eyta sihw̃ar uch chihtá cuihsúr áyjacro: “Uwat sirir órojoquey quin ruwa wícaro. Ruwa eyta wijac bi sicar baatrá cohti jaw̃i. Ab cat yahti jaw̃i. Ruwa ab ji cohti jaw̃i. Yehw̃ti bi jor cuic cut questár camti jaw̃i,” cuihsúr áyjacro, wajacro, judío werjayinát Pablo quin.
Toman preso a Pablo en el templo
26Werjayinát eyta wacayat, Pábloat chihtá cájacro. Cuanmí cuit Pablo serin bacáy bin owár béjecro. Serin eyin owár Sir ub cahmor sujacro. Sucuír car Sir usi béjecro. Sir usi cur car, bach bitat bahnác waa bétatara ey ehcujacro. Ruwa Sir wiquin wahnín acu bitat rocátatar ey ehcujacro. Cucuí cuanyat wahnata wajacro. 27Eyta waquír car cucuí cuanyat, bach waa bijacro. Bach waa bicayat, judíoin cajc Asia binat Pablo itchacro. Sir usar itchacro. Istír uw ricá Pablo ac turin wajacro. Etar Pablo cuit wir tiw̃ rojocro. Wir tiw̃ roquír cájacro. 28Caquir car cohwjacro:
—Israélinu, is cuitar yajw̃i. Uch serat is uw ojcor ay bár tew̃ro. Búcoyan búcoyan eyta tew̃ro. Bahnaquin quin Moisés bachan chihtán ojcor ay bár tew̃ro. Sir usi ojcor ay bár tew̃ro, -wajacro-. Cajc bahnác cutar eyta tew̃ót bicaro. Etar cat Sir usi abáy ruhw̃ujacro. Sir usi bach aujacro. Sir usar sáhuwajar bin quin sahu áyjacro. Judío bár bin quin sahu áyjacro, cohwjacro, judíoinat.
29Judíoin Asia binat istiti rabar eyta cohwjacro. Récaram Pablo Trófimo jor pueblo ibit aw̃at bijác itchacro. Trófimo Efeso uwro. Judío bár binro. Eyta istír, Pábloat Sir usar sáhuwajar bin sahu ayjac, síhw̃ajacro. Eyta sihw̃ar istiti rabar cohwjacro. 30Eyta cohwyat pueblo bahnaquin túrjacro. Uw ricán to quiujacro. Quiwír car, Pablo ahár cájacro. Caquir Sir usar bin uc béjecro. Uc beyar catrun querat cay cujacro. Querat questajacro. 31Etar yauwin yajcayat, istiyát soldado carin quin ehcwáy bijacro. Jerusalén cuitar uw bahnaquin tecuay yinjaquin ehcwáy bijacro. 32Ehcúr soldádoin carat ima cocarcahmorin cat, soldádoin cat secuar béjecro. Uw tecuay yinjaquin quin quinjacro. Uw quin cucayat, uwat soldádoin itchacro. Ityat, Pablo tajcáy raújaquin sicor bar etchacro. 33Etat soldado carat Pablo ahár cájacro. Caquir yera chistár bucáy cuitar questa áyjacro. Etar táyojocro:
—¿Ser uch rehrcá? ¿Icúr ay bár yajcya? táyojocro.
34Etat ricá tasar binat istiyát chiht istiy, istiyát chiht istiy cohwjacro. Chiht istiy, chiht istiy cohwyat, ay ráhcuajar rehjecro. Soldado carat uwat icúr wac cohwictar bitách ístajar rehjecro. Eyta cuácayat soldádoin quin Pablo bey áyjacro. Soldado usi bey áyjacro. 35Becayat Pablo ima chon cut escalera quesar cujacro. Escalera ques cucayat, uw ricán to bin Pablo tajcay yinjacro. Etar soldádoat Pablo caquir cuacrár cat yehw̃ béjecro. 36Yehw̃ becayat questoc uw ricá quinjacro. Quina rabar cohwjacro:
—Yauwi. Pablo yauwi. In yauwi, cohwjacro.
Pablo hace su defensa delante de la gente
37Soldado usi rauwin cucayat, Pábloat soldado cara quin táyojocro:
—¿Aját bah jor tew̃ín ácuan ajc waátaica? táyojocro.
Eyta wacayat soldado carat wajacro:
—¿Uniqui? ¿Bahatán griego cuw tew̃qui? 38Eyta cuácayat ¿bahan egíptoin báriqui? Egíptoin ser istiyát romano gobierno jor tec quejn acu ricán to sécuajacro. Uw cuatro mil sécuajacro. Eyta secuar, ubach bár cuitar béjecro. ¿Bahan ey sera báritara? táyojocro.
39Táyoyat Pábloat wajacro:
—Batro. Asra eyi batro. Asra judíoinro. Asra cajc Cilicia binro. Pueblo Tarso binro. Pueblo ayan cuít bi sicar binro. Cuatán aját bah quin chícaro. Uw ricá quin tew̃ín acu chícaro. ¿Ajc waátaica? táyojocro
40Táyoyat ajc waajacro. Etatan Pablo quer acor cui ten jájacro. Uwan ajc sacac chaquin acu atcar tew̃jacro. Etar ajc sacac chácayat, Pábloat Hebreo cuw cutar tew̃jacro. Uw quin wajacro:
221—Rábinu, as ajc rahcwi. Cárinu, as ajc rahcwi. Ajmarát yajác ey ehcunro, wajacro, Pábloata ricá quino.
2Eyta wajác ey Hebreo cuw cut tew̃jacro. Hebreo cuw cut tew̃ic rahcuír, uw ajc sacac chájacro. Caba rahcuín acu ajc sacac chájacro. Etat Pábloat uw quin wajacro:
3—Asan judíoinro. Asan pueblo Tarso binro. Asan cajc ajc Cilicia yehnjacro. Erar yehnár asan pueblo uch cut cunjác biro. Asan Gamalielat síw̃jacro. Aját is cohtín bachan chihtán ay sinjac biro. Wácati ac sinjac biro. Baat cat ahan Sir chihtá wácati ac ca cun rehquír eyta aját catum eyta ca cun rehjecro, wajacro, Pábloat.
4’Eyta ca cun rehca rabar aját Jesús chiwa ruhw̃ujacro. Ruhw̃á rabar cahujín tíw̃jacro. Chaunín cat, serin cat ahár cájacro. Caquir chistár cuitar questajacro. Questár cat cárcel icar tun áyjacro. 5Sacerdote cárinat cat, secuac werjayinát cat aját eyta yajacan itro. Aját ehcúr eyta éyinat catum eyta ehcwátaro. Imarat as cuitar waquín acu carit cuihsujacro. Cuihsúr as at cut pueblo Damasco judíoin ac áyjacro. Etar asan Damasco cuwín bijacro. Damasco cuitar Jesús chiwa cacay bijacro. Caquir questán séhw̃ajacro. Cay questaran Jerusalén roquín séhw̃ajacro. Ruhw̃ún acu beyin séhw̃ajacro, wajacro, Pábloat ricá quino.
Pablo cuenta de su conversión
6’Beyar rahsan urá jat pueblo Damasco intac cujacro. Damasco intac cucayat cuacrár bin cuasojocro. Chihcuát cuasór eyta as rúhracat éytaan to cuasojocro. 7Eyta cuasóyatan, as ic oso tijcajacro. Tijcayat cuacrár bin ajc rahjacro. Rehrát tew̃íctara istítiro. Rehrát tew̃ic istiti cuar uchta tew̃ic rahjacro. “Saulu, Saulu, ¿asan bitar reht ruhw̃uca?” waquíc rahjacro. 8Táyoyatrun aját wánora: “Caru, ¿baha rehrcá? ¿Rehrát tew̃qui?” wánora. Etat as quin wacárora: “Asan Jesusro. Asan Nazarétinro. Bahat as ruhw̃uro,” wacárora, as quino.
9’As owár béquinat eyta cuasojóc ey itchacro. Eyta cuar as quin tew̃ic ey rahcti rehjecro. 10“Asan Jesusro,” wacayat aját wánora: “Caru, ¿asan icúr yajcátaca?” wánora. Etat Jesusat as quin wacárora: “Cui yehnwi. Yehnár acsar pueblo Damasco cun biwi. Erar cucayat bahatan icúr yajcátatara ehcwáyqueyra,” wacárora, as quin. 11Eyta cuasoyat as ub bár rehjecro. Ub bár rehquít as owár béquinat as ator béjecro. Damasco cun béjecro, wajacro, Pábloat.
12’Damasco cutar ser ajca Ananías itro. Ananías eyat judío bachan chihtán yarsa cajac biro. Ur ay biro. Ey ojcor judíoin bahnáquinat ay tew̃ro. Asan Damasco cutar ityat. Ananías eyan as quin wijacro. 13Wiquír wacárora: “Rabu, Saulu, bah sicor ub ji chaw̃i,” wacárora. Eyta wacáyatan as sicor ub ji chájacro. Ajmár ub cuitar Ananías itchacro. 14Etatan Ananíasat as quin wacárora: “Bahan Sirat cájacro. Is cohtín Sirat bah cájacro. Sir imát uw acu icúr yajca rácaratara bah istayta acu bah cájacro. Ima wacjí urá ayan cuít istín acu cájacro. Im ajc tew̃quey rahcuín acu cájacro,” wacárora, as quin. 15“Eyta cajac etar bahat uw quin Jesús ojcor ehcwáyqueyra. Bahat itcháqueyan bahnaquin quin ehcwáyqueyra. Rahjáqueyan bahnaquin quin ehcwáyqueyra. 16Eyta bira ítiti jaw̃i. Cui yehnwi. Bah Jesús chiwa chajac ehcún acu rih sar siw̃i. Bah oquís sucuáy aywi. Bahat ur ay bár yajác ey tayar bár chácayta acu conwi. Jesusat ba cuitar wacayta acu conwi,” wacárora, Ananíasat as quino.
Pablo cuenta cómo fue enviado a los que no eran judíos
17’Etar as sicor Jerusalén wijacro, -wajacro, Pábloat-. Jerusalén wiquír Sir usi Sir ojcor conín acu raújacro. Rauwir conyat, Siran as úbota waajacro, cámsirisan wan cuitar. 18Cámsirisan wan cuit waar as quin wacárora: “Jerusalén ítiti jaw̃i. In biwi. Bahat usár Jerusalén cutar as ojcor siw̃yat, uwat ria cácajatro. Etar biwi,” wacárora, as quin. 19Etat aját wánora: “Caru, Jerusalén uwat ítitan, ajatán bah chiwa ruhw̃ujacro. Ruhw̃á rabar secuac usar bin sijacro. Siir cat cárcel sar tunjacro. Cahujín cat bujacro. 20Etara cat uwat bah chihtá ehcuquib Esteban yauyat, asan erar jájacro. Caba yauwic séhw̃ajacro. Esteban yauyat, aját yauquin oya obir yajacro. Jerusalén uwat aját eyta yajác eyan itro. Eyta it etar as urá tehmojóc rahcyat, éyinat as ajc rahcuata óraro. Aját tew̃quey ay cácata óraro,” wánora, aját Sir quino. 21Etat as quin wacárora: “Eyta cuar biwi. Aját bah judío bár bin quin áyinro. Cajc istiy cut as chihtá ehcwáy áyinro,” wacárora, Sirat as quin.
Pablo en manos del comandante
22Pábloat eyta wac ocso tas uwat rahjacro. Eyta cuar iman Sirat judío bár bin quin ayjac wacayat, uwat abáy cohway yinjacro. Cohwír wajacro:
—Yauwi. Ey sérara ur ay batro. Icúr acui ítajatro. In yauwi, cohwjacro.
23Eyta cohwá rabar imár oya sutír cuacúr téjecro. Cajc bur cat cuacúr téjecro. Turir car téjecro. 24Etatan soldado carat Pábloan soldádoin usi rauwin ac áyjacro. Etar cacúm quin chistara cuitar buc áyjacro. Buca rabar tayoy áyjacro. Pábloat icúr yajáctara ehcwayta acu tayoy áyjacro. Uwat bitara etar cohway yinjáctara ehcwayta acu tayoy áyjacro. 25Eyta ayir, soldádoinat Pablo questár béjecro. Questár bécayat, Pábloat soldado intac bi quin wajacro:
—Romano uw bahat eyta búcajatro. Romano uwat ay bár yajác baat anto ay istítira bitách búcajatro. Roma ley cuihsujác cutar ajc waátiro, wajacro, Pábloat.
26Soldádoat eyta rahcuír, ima cara quin tew̃ay bijacro. Cur wajacro:
—Yají jaw̃i. Ser ey ruhw̃uti jaw̃i. Eyra romano uwro, wajacro.
27Eyta rahcuír, soldado cara Pablo quin bir táyojocro:
—As quin ehcuwi. ¿Bahan romano uwqui?
—Ee, asan eyro, wajacro, Pábloat.
28Pablo eyta wacayat, soldado carat wajacro:
—As catum eyro. Romano uw waan acu aját rayan to tunjac biro, wajacro.
Etat Pábloat wajacro:
—Asan romano cajc cut yehnjacro. Etar asan romano uwro, wajacro.
29Etatan soldádoin Pablo quin tayon acu béqueyin Pablo cham báhjacro. In chásara béjecro. Soldado cara cat ay wini rehjecro. Pablo romano uw cuar questajacro. Quéstajar bin questajác reht tayar yajác séhw̃ajacro. Etar ay wini rehjecro.
Pablo delante de la Junta Suprema de los judíos
30Judíoinat Pablo icúr ques icar ríojoctara soldado carat it cun rehjecro. Eyta cuácayat, cuanmí cuit sacerdote carin cat, judío werjayín cat secua áyjacro. Etar Pablo ricuár béjecro. Beyar car Pablo eyin cac cahmar tew̃ín acu chájacro.
231Etar Pábloat werjayín sécuajaqueyin wahitchacro. Ita rabar wajacro:
—Rábinu, bah quin wacaro. Aha ocso tas Sir ac yajcata ey bahnác caba yajacro.
2Etat sacerdote cara Ananíasat Pablo ecor eyin quin wajacro:
—Pablo cac acat tajcwi, wajacro.
3Eyta tajc ayat Pábloat wajacro:
—Sir imát behmá bucáyqueyra. Bahatán as cahm icar tew̃ro. Bahatan bachan chihtán cuihsujác cut cuar as ay bár yajáctara istín wacaro. Eyta waquíc cuar behmát bachan chihtá auro. As tajc ayir cuitar ey auro. Eyta yajcayat, bahan urá bucayro. Eyta bira, Sir imát behmá bucáyqueyra, wajacro, Pábloat.
4Etat istiyát wajacro:
—¿Bahat bitara reht Sir sacerdote cara quin ajc ahsín tew̃qui? wajacro.
5Etat Pábloat wajacro:
—Rábinu, ajatán eyan sacerdote cara séhw̃atiro. Cuatán Sir carit cut uchta cuihsú bahjacro: “Behmár uw carin ójcoran ay batra wati jaw̃i,” cuihsú bahjacro, wajacro.
6Etat Pábloat uwa sécuajaquin wahitchacro. Ititan, sécuajaqueyin bitác istiy saducéoincuano. Bitác istiy fariséoincuano. Eyta istír cohwjacro:
—Rábinu, asan fariséocuano. As cohtín cat fariséoincuano. Aját sácajaquinan sicor yinata séhw̃aro. As eyta yiníc acor itay raújacro. Aját eyta sehw̃ac etar uwat as cahm icar tew̃ro, wajacro.
7Pábloat “yarjáquinan sicor yinata” wacayat, fariséoin saducéoin owár rahra rahra tecuay yinjacro. Uw erar sécuajaquin rahra rahra túrjacro. Turir wahw̃ujacro. 8Fariséoinat sihw̃at, sácajaquinan sicor yinátaro. Cuacúr Sir cacminán chero. Ajc cat chero. Fariséoinat eyta síhw̃aro. Cuatán saducéoinat eyta séhw̃atiro. Eyta etar ey chihtá ques rahra rahra técuajacro. 9Tecua rabar, rahra rahra abáy cohwjacro. Etar fariséoin owár bin Sir bachan chihtán síw̃quinat yehnár wajacro:
—Ser ey cahm icar tew̃ti jaw̃i. Isat ítitan, eyat ay baran icuri yájtiro. Cuacúr Sir cacúmtara, ájcatara ey úbota bar yehnár tew̃jác óraro. Eyta bira eyat ay baran icurí yájtiro, wajacro.
10Eyta wajác cuar acsar echí tecuay yinjacro. Eyta cuácayat, soldado cáratan judíoinat Pablo yauwata séhw̃ajacro. Eyta sehw̃ar car soldádoin áyjacro. Sécuajaquin tasar áyjacro. Pablo ahár ucay áyjacro. Pablo uquir soldado usi cun yehw̃ béjecro.
11Ey cuanmí cut cheycar cuitar Pablo cámsiris chinjacro. Cámsiris chinyat icar Jesús wijacro. Jesús wiquír car wajacro:
—Rooti jaw̃i. Ojc siti jaw̃i. Bahatán Jerusalén cuitar as chihtá ehcujacro. Jerusalén cuitar ehcúr eyta acsar cat Roma cuitar cat eyta ehcwátaro, wajacro, Jesusat cámsiris cuit.
Planes para matar a Pablo
12Cámsiris cuit eyta istí cuan chat judíoin bar sécuajacro. Pablo rion ac sécuajacro. Rior Sir quin wajacro:
—Isatan Pablo yaúwinro. Anto Pablo yauti eyra isat ira yati ítinro. Bacú yahti ítinro, wajacro.
13Cuisa cuarenta cuít binat eyta wajacro. 14Eyta waquír sacerdote carin quin, werjayín quin béjecro. Cur wajacro:
—Isat Sir quin tehmoti ac uchta yajquín wánora: “Isatan Pablo yaúwinro. Anto Pablo yauti eyra isat ira yati ítinro,” wánora, Sir quin. 15Eyta bira baatán chihtá aywi. Secuac uwat cat chihtá aywi. Roma soldado cara ac chihtá aywi. Chihtá cuitar Pablo rocayta acu chiwi. Uchta waquír cuitar chiwi: “Pablo quin yají táyonro. Bitara yajáctara táyonro,” waw̃i. Cuatán Pablo racayat, isat ey usar witi cuar echí yaúwinro, wajacro.
16Eyta ríocan Pablo rucát rahjacro. Pablo rucát rahcuír, soldado usi bijacro. Cur car Pablo quin ehcujacro. 17Eyta ehcwayat, Pábloat soldado chíjacro. Chiír wajacro:
—Uch síbiji bah cara quin béowi. Bah cara acu chihtá rojocro, wajacro, soldado quin.
18Etar soldado ima cara quin béjecro. Cur car wajacro:
—Pábloa cárcel sar tunjáqueyat as chíjacro. Chiír car uch síbiji bah quin beyin wajacro. Eyat bah ac chihtá rojocro, wajacro.
19Etat soldado carat sibi ator béjecro. Ajquír yehw̃ béjecro. Eyta beyar táyojocro:
—¿Icúr chihtá royi? As quin in ehcuwi, wajacro.
20Soldado carat eyta táyoyat, Pablo rucát wajacro:
—Judíoin imár owár sécuayat, uchta yajquín wajacro. Cuanmít bah quin Pablo chiín wajacro. Secuac uw cac cahmar beyin acu chiín wajacro. Secuac uwat Pábloat ay bár yajáctara, ay bár yájtitara istín acu chiín wajacro. Judíoinat bah quin eyta sucuar tew̃ín síhw̃ajacro. 21Eyta cuar judío ajc cati jaw̃i, -wajacro, Pablo rucát soldado cara quin-. Páblora ayti jaw̃i. Judíoinat Pablo yauwin ríojocro. Yauwin ríoyat, Pablo anto yauti eyra ira yati itin wajacro. Bacú yahti itin wajacro, Sir quin. Serin cuarenta cuít binat Sir ub cahmar eyta wajacro. Eyta waquír ibit aw̃at úroro. Bahat Pablo ayic acor itro, wajacro, Pábloat rucát soldado cara quin.
22Eyta waquír soldádoat síbiji sicor áyjacro. Ayir wajacro:
—As quin eyta ehcujacan istiy quínoi ehcuti jaw̃i. As quin rajác ehcuti jaw̃i, wajacro.
Eyta waquír sicor áyjacro.
Envían a Pablo ante Félix el gobernador
23Soldado carat Pablo rucá jor tew̃ír car soldado bucáy chíjacro. Behcayat soldádoin bucayin quin wajacro:
—Soldádoin sécuawa. Quesi béyaycan cuisa dos ciento sécuawi. Caballo cut béyaycan setenta sécuawi. Ransit beyin acu dos cientos sécuawi. Secuar, cajc istiy beyin acu bahnác órowi. Chey ubut cahm icar beyin acu bahnác órowi. Pueblo Cesarea beyin acu órowi. 24Pablo yehw̃ín acu caballo cat béowi. Uwat Pablo ruhw̃uti acu yají béowi. Gobernador cara ajc Félix quin béowi, wajacro.
25Eyta waquír soldado carat carit cuihsujacro. Carit cuitar wajacro:
26“Félixu, Gobernadoru, aját bah tamo síhw̃aro. Carit uch cut eyta wac ayro. Asa Claudio Lísiasat bah ac carit cuihsuro. 27Aját ser ajca Pablo bah quin ayro. Eyan judíoinat ahár cájacro. Caquir car yauwata yajacro. Yauwín yajcayat aját rahjacro. Romano uwan judíoinat yauwín yajquíc rahjacro. Eyta rahcuír car soldádoin owár beyar aját Pablo síujacro. 28Icúr ques icar yauwin yinjactar aját it cun rehjecro. Eyta rehquír aját Pábloa judíoin carin sécuajaquin quin yehw̃ béjecro. 29Erar cur ráhcuitan, Pábloat ay baran icurí yájtiro. Cárcel sar icúr ques icar chácajatro. Cuatán imár chihtá ques icar técuaro. 30Etar cat bucoy judíoinat Pablo yauwin ríojocro. Eyta ríojoc uwat as quin ehcujacro. Etar aját Pablo bah quin ayro. Judíoin cat bah cac cahmar tew̃ay ayro. Pablo icúr ques yau cúntara imarat ehcwayta ayro,” cuihsujacro. Carit cutar eyta cuihsujacro, Lísiasat.
31Eyta cuihsúr, soldádoin at cut Félix quin áyjacro. Soldádoinat cara chihtá cuitar Pablo yehw̃ béjecro. Cheycar cuitar pueblo Antipatris cun béjecro. 32Erar cur cuanmí cuit soldádoin choni béquinan sicor usi cun béjecro. Cuatán caballo cut béquinra acsar béjecro. 33Cesarea cun Pablo béjecro. Erar cur, carit Félixat áyjacan gobernador quin wíjacro. Pablo cat gobernador at icar chájacro. 34Eyta wicayat, gobernadorat carit tajacro. Tar, Pablo quin táyojocro:
—¿Bahan bi cajc cutar binca?
—Asan cajc Cilicia binro, wajacro, Pábloat.
35—Ihyú, éytatara uwat bah cahm icar tew̃ay wicayat, aját rahcuitinro, wajacro.
Tayor car, soldado at icar chájacro. Rey yarjaquey ajca Herodes usar tunjacro.
24Defensa de Pablo delante de Félix
1Soldado carat Pablo cajc istiy ayir, esí cuanyat, judíoin cat questoc béjecro. Sacerdote cara Ananías cat bijacro. Judío werjayín cat béjecro. Romano ley ojcor tew̃quib ajc Tértulo cat béjecro. Eyinan erar cur, gobernador quin Pablo cahm icar tew̃ay yinjacro. 2Etar Pablo roc áyjacro. Rocayat Tértuloat cara quin wajacro:
—Caru, bah ur ayro. Baha cara yehnyat isan ohbac itro. Isan úchicrian ohbac itro. Bah chihtá cuitarwan isan ohbac itro. Bah chihtá cuitar is cajc cuitar tan wan itro, -wajacro, Félix quin-. 3Eyta ityat isan ahniro. Isatan bah ojcor ay wacaro. 4Isat bah owár yarji tew̃ín acu bahan cáysiro. Eyta cuácayata inic cuat as ajc rahcwi, -wajacro, Tértuloat-. 5Pábloan isat itit tan ahsinro. Cajc istiy, cajc istiy cuitaran ricá túrayta acu tan técaro. Uw wahw̃ayta acu tan técaro. Pábloan Jesús Nazaretin chiwa bahjaquin sicar cara yehnjacro. 6Etar cat Sir usi bach auwata yajacro. Sir usi sáhuwajar bin sahu áyata yajacro. Eyta cuácayat isat ey cájacro. Caquir isat ijmár urá cuitar eyat ay bár yajquíctara istín síhw̃ajacro. 7Isat eyta síhw̃ajac cuar Lisias wijacro. Soldado cara Lisias wijacro. Wiquír is at icar bin ahár siu béjecro. 8Siu beyar Lísiasat is quin wacárora: “Pablo cahm icar téw̃quinan Félix quin tew̃ay béowi,” wacárora. Etar isan bah quin rojocro, -wajacro, Félix quin Tértuloat-. Bahat cat Pablo quin táyowi. Eyta tayor car bahat bahnác istátaro. Isat ey cahm icar icúr ques tew̃ictar bar istátaro, wajacro, Tértuloat.
9Eyta wacayat judíoin bahnáquinatan cat im eyta wajacro. Im eyta waquír cuitar Pablo cahm icar tew̃jacro.
—Tértuloat tew̃ican uniro, wajacro.
10Etat gobernadorat Pablo tew̃ín ac ajc waajacro. Etat Pábloat wajacro:
—Aját ítitan, bahan uch cajc cutar cara yehnjacan úchicriro. Etar bah quínoan ohbac waquinro. Bah cac cahm aját icúr yajactar ohbac waquinro, -wajacro, gobernador quin-. 11As Jerusalén bijacan ahra riya doce cuanjacro. Sir tamo sehw̃an ac bijacro. Aját uní wáctara istín acu cahujín quin táyowi, -wajacro, Pábloat-. 12Judíoinat ítitan, as Jerusalén cur car Sir úsara uw jor técuayi yéhntiro. Uw turay yinayta acu cayar bétiro. Secuac usar cat uw turay yinayta acu cayar bétiro. Pueblo cut birar urar bicayat, éytara yájtiro. Judíoinat eyta itro. 13Etarwan as cahm icar tew̃jác, unii batro. Eyinat waquít, aját ur ay bár yajác waquíc cuar sucuar tew̃ro. 14Eyta cuar Félixu, aját yájquican bah quino ehcunro. Is judíoin cohtinát Sir tamo síhw̃ajacro. Aját cat Sir im ey tamo séhw̃aro. Eyta cuar aját Sir tamo sehw̃an acu Jesús chihtá cácaro. Judíoinat waquít Jesús chihtá uní bár bin wacaro. Eyta cuar ajatán bachan chihtán bahnác cácaro. Sir chihtá ehcúquinat cuihsujác ey cat bahnác cácaro, -wajacro, Pábloat-. 15Judíoin bi acor ítictara as cat im ey acor itro. Sácajaquin sicor estají yinata sehw̃ar, eyta yinayta acor itro. Ay bin cat, ay bár bin cat sicor yinátaro. Aját cat, judíoinat cat eyta síhw̃aro, -wajacro, Pábloat-. 16Eyta séhw̃ayat, asan Sir jor cat, uw owár cat urá tan wan rehquín acu Sir ac yajcata ey bahnác yajcaro, wajacro, Pábloat gobernador quino.
17’Asan ahra úchicri biti bin sicor Jerusalén bijacro. Ray cat bahcay bijacro. Uw acu racar wicay bijacro. Sir tamo sehw̃an acu cat ruwa cat wahnáy bijacro. 18Wahnín cahmor, as Sir ub cahmor sujacro. Restá sujacro. Eyta sucyat, judíoinat as itchacro. Sir usar itchacro. Ititan, aját chíwai sécuatiro. Aját uw turay yinayta acu cayar bétiro, -wajacro, Pábloat-. 19Cuatán judío Asia bin cat ésatro. As owár chájacro. Asia judíoin aját ay bár yajactar imáratan bah cac cahm as cahm icar tew̃ay rocátaro. -wajacro, gobernador quin-. 20Cuatán Asia judíoinat as cahm icar téw̃tieyra, judíoin usár behjéquinat tew̃átaro. As cahm icar werjayín sécuajaquin cac cahmar tew̃yat, aját icúr ur ay bár yajác itcháctara ehcwata binro. 21Eyta cuar tew̃ay yínyatra, uch chihtá quesa as cahm icar tew̃ata óraro. Aját ay bár cohwá rabar werjayín sécuajaquin quin wánora: “Aját séhw̃atan sácajaquin sicor yinata séhw̃aro. Aját eyta sehw̃ac etar as cahm icar tew̃ro,” wánora. Aját werjayín sécuajaquin quin eyta cohwjacro. Ey ques tew̃ata óraro. Eyta bártara istiyí bi ques ícari téw̃ajatro, wajacro, Pábloat.
22Pábloat ima ojcor eyta wacayat, gobernador Félixat caba rahjacro. Félixat Jesús chihtá ay itro. Jesús chihtá ojcor tew̃ic to rahjáquinro. Eyta it etar wajacro:
—Soldado cara Lisias awan wicáyqueyra. Wicayat, baat eyta tew̃ bequic ques ay rahcuitinro, wajacro, gobernador Félixat.
23Eyta waquír Pablo soldado at icar chájacro. Uron ac chájacro. Chaquir wajacro:
—Cuitra questati jaw̃i. Iw̃oquinat obir yajcayta ac ajc waawa, wajacro.
24Etar biráy bár cuanyat Félix sicor wijacro. Ima wiya jor wijacro. Wiya ajca Drusílacuano. Drusila judío úwcuano. Behquír Pablo chíjacro. Pablo jor tew̃ín ac chíjacro. 25Etat Pábloat Jesús chihtá ehcujacro. Ur ay ítata ojcor ehcujacro. Ur ay bár yajti bachwata ojcor cat ehcujacro. Sir tayar yajquíc ques cab oc icar áyata ojcor cat ehcujacro. Eyta ehcwayat, Félix ay wini rehjecro. Etar wajacro:
—Bahat caba ehcujacro. Sicor cárcel icar biwi. Bucoy rahcuí cun rehcáyatan, aját bah bucoy chiinro, wajacro.
26Félixat Pablo uc ayti cárcel icar bahjacro. Pábloat ima uc áyayta acu ray túnata sehw̃ar, uc ayti bahjacro. Uc ayti rabar cab istiy, cab istiy chíjacro. Owár tew̃ín acu chíjacro.
27Itchareht bara bucáy cuanyat, gobernador istiy yehnjacro. Porcio Festo gobernador yehnjacro. Eyta yehnyat Félix újacro. Ucayat Félix judíoin ac ay rehc cun rehjecro. Eyta rehquít, Félixat Pablo uc ayti cárcel icar cham báhjacro.
25Pablo delante de Festo
1Festo cara yehnár bay cuanyat, Jerusalén bijacro. Cesarea bin bijacro. 2Jerusalén cucayat sacerdote cárinat cat, judío cárinat cat Festo quin Pablo cahm icar tew̃jacro. Festo quin 3Pablo roc ayin acu chíjacro. Pablo yauwin ríojoquinro. Eyta ríojoc etar Jerusalén roquín chíjacro, rocayat ibit aw̃at yauwin acu. 4Judíoinat eyta chícayat, Féstoat wajacro:
—Pábloa Cesarea cuitar cárcel sar tun bahjacro. As cat erar ben yajcaro, -wajacro, Féstoat-. 5Eyta bira ba carin asi jor béowi. Pábloat ur ay bár yajáctara, ey cahm icar tew̃ay béowi, wajacro.
6Eyta waquír Jerusalén cuitar ábitara ucásitara etan cuanjacro. Eyta cuanír sicor Cesarea bijacro. Erar cur cuanmí cuit secuac usi rauwir chihrjacro. Cara banco cuitar chihrjacro. Chihrír Pablo roc áyjacro 7Pablo wicayat judíoinat Pablo cahm icar tew̃ay yinjacro. Jerusalén bin béhjequinan Pablo cahm icar tew̃ay yinjacro. Tew̃ay yinir, Pábloat bucoy bucoy bitara útara ay bár yajác wajacro. Eyta wajác cuar, bahnacan sucuar tew̃jacro. 8Etat Pábloat im ojcor uw cac cahmar uchta wajacro:
—Ajatán ur ay bár yájtiro. Judíoinay bachan chihtán aútiro. Judíoinay Sir usi cat aútiro. Roma rey chihtá cat aútiro, wajacro.
9Etat Féstoan judíoin cac cahm ay reh cun rehjecro. Eyta rehquít Pablo quin wajacro:
—¿Bahan Jerusalén bétayica? ¿Erar as cac cahmar bahat ay bár yajáctara rahcuitín acu bétayica? wajacro, Pablo quin.
10Eyta wacayat Pábloat wajacro:
—Romano carat im usár romano uwat ay bár yajactar rahcuitín acu chájacro. Aját ur ay bár yajactar, ur ay bár yájtitara im usár rahcuitata binro. Ajatán judíoin ac ay baran icuri yájtiro. Tayar yájtiro. Bahat catum eyta itro, -wajacro, Pábloat Festo quin-. 11Aját ur ay bár yajaquir waquít, asan yarsa cuécwataro. Aját ay bár yajquíc ques as yauwata binir waquít, asan caba chinátaro. Cuatán judíoinat as cahm icar sucuar tew̃íctara, bíyati as cuécwajatro. Eyin at icar bitách wícajatro, -wajacro, Pábloat-. Eyta chihtara aját bahnaquin cucáj acat romano cara cac cahmar tew̃ín chícaro. César cac cahmar ajmarát yajaquey ehcún acu chícaro, wajacro, Pábloat Festo quin.
12Etat Féstoat ima uw carin owár tew̃jacro. Rahra rahra tew̃jacro. Eyta tew̃ír Pablo quin wajacro:
—Bahatán rey caran cuít bi cac cahmar tew̃ín chícaro. Eyta bira aját rey caran cuít bi cac cahmar bahat tew̃ín acu áyinro, wajacro, Féstoat, Pablo quin.
Pablo delante del rey Agripa
13Itchareht yájcajareht rey ajc Agripa pueblo Cesarea wijacro. Berenice jor wijacro. Festo tihráy béjecro. 14Bequir biráy bar cuanyat, Féstoat rey quin Pablo ojcor ehcujacro. Ehcwá rabar uchta wajacro:
—Usár ser úbistiro. Ser ey Félixat cárcel sar bin uc ayti bahjacro. 15Asan awan Jerusalén bijacro. Erar cucayat sacerdote cárinat cat, werjayinát cat ser ey cahmí icar as quin tew̃jacro, -wajacro, Féstoat-. Tew̃ír car yau áyayta acu chíjacro. 16Cuatán aját sacerdote carin quin, werjayín quin Roma uwat bitara yajctar ehcujacro. Aját wánora: “Uwat biyin cahm icar tew̃ín cuácayat, imár cac cahm tew̃átaro. Etar cat imarat cat icúr yajactar ehcwátaro. Eyta téw̃tieyra yau áyajatro. Roma uwat eyta yajcaro,” wánora. 17Aját eyta waquír cut judíoin usár rojocro. Asan usár wiquír cuanmí cut cara banco cuitar chihrjacro. Ser eyat ay bár yajactar rahcuitín acu cara banco cuitar chihrjacro, -wajacro, Féstoat-. As banco cuitar chihrír ser ey roc áyjacro. 18Ey rocayat, judíoinat ey cahm icar tew̃jacro. Tew̃yat aját rahcuítchacro. Aját récajian “eyat ur ay bár tahnác yajác,” séhw̃ajacro. Eyta séhw̃ajac cuar aját rahcuítitan, eyta cat batro, -wajacro, Féstoat-. 19Cuatán imáratan Sir tamo sihw̃an acu, bitara yajcátatara ey ques técuajacro. Uw ajca Jesús yarjaquey ques cat técuajacro. Jesús ques tecua rabar ser ey ajca Pábloat waquít: “Jesús eyan estajiro,” wacaro. 20Pábloat eyta waquíc ques icar técuayat, aját icuri wácajar rehjecro. Bitara síhw̃atatara aját istítiro. Istiti rehquít, aját Pablo quin táyojocro: “¿Ey chihtá ques tew̃ín ácuan Jerusalén bétayica? ¿Bahat ay bár yajactar erar rahcuitín acu bétayica?” wánora. 21Aját eyta wacayat, Pábloat ima rey cara cuít bi quin ayin chíjacro. Ey cac cahmar imát yajaquey ehcún chíjacro. As quin eyta chijac etar, aját erar ayin séhw̃ajacro. Eyta sehw̃ar erar ayic icar aw̃at bucoy cárcel sar chájacro. Soldado at icar bucoy chájacro, wajacro, gobernador Féstoat Agripa quin.
22Etat Agripat wajacro:
—Aját ser eyat tew̃ic rahcuí cunro. Ey chihtá rahcuí cunro, wajacro.
Etat Féstoat wajacro:
—Ihyú, étatara cuanmít rahcuátaro, wajacro.
23Etar cuanmí cuit Agripa secuac usar raújacro. Berenice jor raújacro. Oyan óriquen bi tas cuar raújacro. Rauyat uwat rubar cuhjacro. Soldado carin cat raújacro. Puébloin werjayín cat raújacro. Rauwir, Féstoat Pablo roc áyjacro. 24Etat Pablo wicayat Féstoat Agripa quino cat uw bahnaquin sécuajaquin quino cat uchta wajacro:
—Reyu, uw bahnáquinu, wahítuwi. Uch sera wahítuwi, -wajacro-. Judíoin bahnáquinat as cac cahm ey cahm icar tew̃jacro. Usár cat, Jerusalén cuitar cat eyta tew̃jacro. Judíoinat waquít acsar it ayti yauwata wacaro. 25Cuatán aját rahcuítitan, eya icúr ques ícari yaúwajatro, -wajacro, Féstoat-. Etar eyat ima reya caran cuít bi quin ayin chíjacro. Ey cac cahmar imát yajác ey ehcún chíjacro. Eyta bira aját erar áyinro. 26Eyta cuar rey cara cuít bi quin aját icúr chihtá cuihsúr áyatara istítiro. Eyat bitara yajactar ehcún acu aját istítiro. Eyta cuácayat, ey bah cac cahm rojocro, -wajacro, Féstoat Agripa quino-. Reyu, aját ser uch bah cac cahmar chácaro. Etar eyat icúr ay bár yajactar aját istín acu bahat ey quin rahcuítuwi, -wajacro-. Bahat ey rahcuitír car icúr séhw̃actar as quin ehcuwi, -wajacro, Féstoat-. Aját ajmár cara acu bitara cuihsúr áyatatara as quin ehcuwi. 27Cuatán ey cahm icar icúr ques tew̃íctara ehcuti áyeyra, ayi batro, wajacro, Féstoat Agripa quin.
26Pablo presenta su caso ante el rey Agripa
1Etat rey Agripat Pablo quin wajacro:
—Aját bah quin behmát bitara yajactar ehcún acu ajc waacaro, wajacro.
Eyta wacayat Pábloat at yehw̃ír car tew̃ay yehnjacro. Uchta wajacro:
2—Caru, reyu, Agripu, asan bah cac cahmar tew̃ín yehnyat, asan ahniro. Judíoinatan aját bitara útara ur ay bár yajác wacaro. Eyta cuar aját eyta yajti ítchaquey bahat istayta acu ehcunro. Etar asan ahniro, -wajacro, Pábloat-. 3Cuatán bahat judíoin chihtá itro. Judíoin bi chihtá ques técuactara, bahat ey itro. Eyta cuácayat, aját bah ojcor conro. Aját tew̃ic ay rahcuayta acu conro, wajacro, Pábloat Agripa quino.
La vida de Pablo antes de su conversión
4Eyta waquír Pábloat acsar wajacro:
—Asan sasár echí ah ocso tas bitara ítchactara judíoin bahnáquinatan itro, -wajacro, Pábloat-. Asan ajmár cajc cutar cat, Jerusalén cuitar cat bitar ítchactara, judíoinat itro, -wajacro-. 5Asan sasár echí ah ocso tas fariséoin chihtá wácati yajacro. Fariseo chihtá cuitar aját bachan to yajacro. Judíoinat ítitan, aját eyta yajacro. Eyta it etar aját eyta yajác ehcú cúntara bar ehcwátaro, -wajacro, Pábloat-. 6Ahan asan usár im ey chihtá ques as cahm icar tew̃ír rojocro, -wajacro-. Sirat is judíoin cohtín quin uchta wajacro: “Sácajaquin sicor yinata,” wajacro. Eyta yinata chihtá aját cajac ques éyinat as cahm icar tew̃jacro. 7Is israelin bomcar doce sicar bin cohná rojóc binat cat eyta yiníc acor itro. Eyta yiníc acor itic rehquít ricar cat, cheycar cat Sir tamo sihw̃an acu owár sécuaro. Imarat eyta yiníc acor it cuar, as cahm icar im ey ques tew̃ro, -wajacro, Pábloat-. 8Ba tan sehw̃at, Sirat sácajaquin sicor estají yin áyajar síhw̃aro. ¿Baat bitara rehquít eyta síhw̃aqui? wajacro, rey quino. Uw bahnaquin quino.
Cómo Pablo antes perseguía a los cristianos
9’Récaram aját uchta séhw̃ajacro: “Uwat Jesús Nazaret bin chihtá cac ayti acu bitara útara ruhw̃ata,” séhw̃ajacro, -wajacro, Pábloat-. 10Aját eyta sehw̃ar, uwat Jesús chihtá cac ayti acu bitara útara ruhw̃ujacro. Jerusalén pueblo cuitar eyta yajacro. Sacerdote cara chihtá cuitar eyta ruhw̃ujacro. Jesús chihtá cájaquin to bin aját cárcel icar chájacro. Etar cat cahujinat Jesús chihtá cájaquin yauyat, aját éyinat yarsa yajác, séhw̃ajacro, -wajacro, Pábloat-. 11Judío secuac usar istiy cat, istiy cat aját Jesús chiwa bucoy bucoy ruhw̃ujacro. “Sirat Jesús áytiro,” wacayta acu ruhw̃ujacro. Asan técuasan abáy rehquír Jesús chiwa birar birar urot bijacro. Caquin acu cajc istiy cut eyin questoc urot bijacro, wajacro.
Pablo cuenta otra vez su conversión
12’Eyta ruhw̃ún acu Damasco cun bijacro. Sacerdote carin ajc cutar bijacro, -wajacro, Pábloat-. 13Caru, as Damasco cun be rabar rahs urá jat ibit awat bicayat, as rúhracat cuasojocro. Rahsi siran cuít cuasojocro, -wajacro-. As owár bequin rúhracat cuasojocro. 14Cuasór is bahnaquin ic oso tijcajacro. Tijcár car aját Hebreo cuw tew̃quey ajc rahjacro. As quin wacárora: “Saulu, Saulu, ¿Bahat asan bitara reht ruhw̃uca? Bahan cabálloan wanro. Cabálloat caruc cachá ji bi tajcro. Eyta tajcyat, ima ruhw̃uro. Bah cat éytaan wan behmá ruhw̃uro. As chihtá ques técuayat, behmá ruhw̃uro,” wacárora, as quin. 15Eyta wacayat aját wánora: “Caru, ¿bahan rehrcá? ¿rehrát tew̃qui?” wánora. Etat as quin wacárora: “Asan Jesusro,” wacárora, as quin. “Bahatan as ruhw̃uro. 16Eyta cuar bahan cui yehnwi,” wacárora. “Aját bahan as cacúm caquin acu bah ubot waajacro,” wacárora, carat as quin. “Asan bahatan as chihtá cácayta acu bah ubot waajacro. Bahat as ojcor uw quin ehcwayta acu bah cácaro,” wacárora. “Ahra as bah ubot waajác ey ojcor uw quin ehcwátaro,” wacárora, as quin. “Yahncutra bucoy bucoy bah ubot waacayat, ey ojcor cat ehcwátaro,” wacárora. 17“Aját bah obir yajquinro. Judío bár binat cat, judíoinat cat bah ruhw̃áy yinyat, aját bah síwinro,” wacárora. “Aját bahan judío bár bin quin áyinro,” wacárora, as quin. 18“Judío bár binan urá bár binro. Sisrám chihtá cuitar itic etar eyin urán checúm caban wanro. Ub bár bin ub ji chaquir eyta bahat urá bár bin éytaan wan urá ji chácataro. Acsar eyin urá checúm caban wan rehti acu urá ji chácataro. Sisrám chihtá waca te áyayta acu urá ji chácataro. Sir chihtá cac áyayta acu urá ji chácataro. Eyta chácayat éyinat Sirat as ayjac síhw̃ayqueyra,” wacárora, Jesusat. “As ayjac síhw̃ayat, Sirat eyin ur ay bár yajác ey sicor tayar bár chácayqueyra. Sir imát cájaqueyin owár cuacúr ohbac etiti it áyayqueyra,” wacárora, Jesusat as quin. Pábloat rey quino eyta wajacro.
Pablo obedece la visión
19’Jesusat cámsiris cuit eyta wacayat, aját ey chihtá cájacro. Cátira yájtiro, -wajacro, Pábloat-. 20Etar aját ey chihtá uw quin ehcujacro. Récajian Damasco cuitar ehcujacro. Búcoyra Jerusalén cuitar cat ehcujacro. Etar Judea cajc cuitar cat ehcujacro. Judío bár bin quino cat ey chihtá ehcujacro. Uchta síw̃jacro. Uwat ur ay bár yajác ojcor cue rehcátaro. Cue rehquír, ay bár yajquíc etátaro. Urá tehmótaro. Etar Sir tamo séhw̃ataro. Urá tehmojóc ey ehcwátaro. Ay itir cuitar ehcwátaro. Aját eyta síw̃jacro, -wajacro, Pábloat rey quino-. 21Eyta siw̃ic rehquít judíoinat as cájacro. Sir usar as cájacro. Aját Sir chihtá ehcúc ques icar as caquir yauwin ahnujacro. 22Eyta ahnujác cuar Sirat as síujacro. Ah ocso tas Sirat as obir yajcaro. Eyta bira aját Sir chihtá wácati cácaro. Chihtá ey bah quino cat ehcuro. Chihtá ey chiwa tacat, carin tacat bahnaquin quin ehcuro. Aját ehcuquey Moisesat cat úchicri Sir chihtá ehcúquinat récaji ehcujacro. Jesús acam bitara rehcátatara récaji bahnác ehcujacro. Moisesat cat, úchicrias Sir chihtá ehcúquinat cat uchta waquír cuihsujacro: 23“Uwat Cristo ruhw̃átaro. Sirat Cara Ayin Wajaquin uwat ruhw̃átaro,” waquír cuihsujacro. “Eyta cuar sácajaquin sicar bin Cristo sicor estají yehnátaro,” waquír cuihsujacro. “Yehnár Crístoat uw quin urá wícataro. Urá wícayat, uw ur icar cuanír éytaan wan chácayqueyra. Eyta chácayat, judíoin cat, judío bár bin cat síwayqueyra,” wajacro. Pábloata rey quino eyta wajacro.
Pablo trata de convencer a Agripa de que se haga cristiano
24Pábloat eyta wacayat icar aw̃at, Féstoat ay bár cohwír wajacro:
—Baha túraritro. Baha cuít sinjac etar ahra bah túrarir rehjecro, wajacro.
25Etat Pábloat wajacro:
—Cárinu, Féstou, as túraritra batro. Aját uní tew̃ro. Téw̃yati sinti tew̃ro, -wajacro-. 26Rey Agripan usatro. Eyat aját tew̃quey ojcor bahnác itro. Bahnác it etar ayuí bár ehcuro. Aját ítitan, rey Agripat Jesusat yajác ey ojcor bahnác rahjacro. Bahnacan rúhctian uw ubot yajacro, wajacro, gobernador quino.
27Eyta waquír, Agripa quin wajacro:
—Reyu, Agripu, ¿bahat úchicrias Sir chihtá ehcúquinat wajaquey ráhcuiqui? ¿Caqui? Aját ítitan, bahat ey chihtá cácaro, wajacro, Pábloata.
28Eyta wacayat Agripat Pablo quin wajacro:
—¿Bahat icúr séhw̃aca? ¿Bahatan inic tew̃ír cutar asan Crístoin owár yehn áyatai séhw̃aca? wajacro.
29Etat Pábloat wajacro:
—Conu tew̃ic cuítartara, cuít tew̃ic cuítartara bah Crístoin owár jácayatan ayro. Cuatán aját bah cuitar Sir ojcor conro. Usár as ajquey ráhcuiquin cuitar cat Sir ojcor conro. As urán wan jácayta acu conro. Eyta cuara, as yera chistár cutar questajác eyta jáquinra cóntiro, wajacro.
30Etatan reya cat, gobernador cat, Berenice cat, bahnaquin cat yinír 31waa béjecro. Beya rabar rahra rahra tew̃ír wajacro:
—Uch serat icrí yájtiro. Ay batra icrí yájtiro. Cárcel icar túnajar binro. Icúr quesi yaúwajatro, wajacro.
32Etar Agripat Festo quin wajacro:
—Cuatán Pábloat rey cara cuít bin quin ben chíjacro. César quin ben chíjacro. Eyta chítiir waquít, uc áyataro.
27Pablo es enviado a Roma
1Pábloat rey cara cuít bi quin ben chijac rehquít, Féstoinat isan cajc Italia ayin wajacro. Eyta waquír Pablo soldado cara at icar wíjacro. Soldado cara eya ajca Júliocuano. Julio eya rey caran cuít bi soldádoin owár binro. Pablo ey at icar wiquir, cárcel icar tunjaquin cahujín cat ey at icar wíjacro. 2Julio owár cat, cárcel icar tunjaquin owár cat, isat canoa cumac bi cájacro. Canó cumac bi eya cajca Adramitio binro. Canoa eya cajca Asia cuwín bicaro. Yacúr cajc sar pueblo istiy tiw̃, pueblo istiy tiw̃ beta biro. Canoa ey caquir cuitar béjecro. Sera ajca Aristarco cat is owár béjecro. Aristarco Macedonia cajc cut pueblo Tesalónica binro.
3Canoa caquir cuitar cuanmí cuit pueblo Sidón cujacro. Cur, Júlioat Pablo acu ay yajacro. Iw̃oquin quino ben acu ajc waajacro. Ira buw̃ay ben acu ajc waajacro. 4Sidón acsar bucoy canó cuit bejecro. Bécayat, séroan to cájacro. Séroan is bequic acam bin rajacro. Séroan eyta to caquic rehquít canó ay bejer rehjecro. Etar yacúr ubot cajc Chipre wicán cuitar tiw̃ béjecro. 5Etar Cilicia ácatar yacúr ubut icar tiw̃ béjecro. Panfilia ácatar yacúr ubut icar tiw̃ béjecro. Beyar cajca Licia cut pueblo Mira cujacro. 6Erar cur car soldado carat canó cumac bi istiy cájacro. Canoa eya Alejandría binro. Italia cuwín bicaro. Canó ey caquir cuitar béjecro.
7Bécayat, séroan to canó bequic acam rajacro. Eyta cuácayat, cuanmí cut, cuanmí cut semar semar béjecro. Isan conu sena Gnido pueblo acat cujacro. Séroan echí cac rehquít isan acsar tuní béyajar rehjecro. Etar cajca Creta sero tahnác bár wihár béjecro. Salmón tiw̃ béjecro. 8Bécayat, cajca intac cuitar béjecro. Conu sena bécajareht Puertos Buenos cujacro. Puertos Buenos pueblo cuar Lasea pueblo cuwayta biráy batro.
9Anto Puertos Buenos cuti cuat birá cuanjacro. Eyta cuanjác etar bara cuitar cujacro. Riwa cab cujacro. Séroan abáy yehníc cuitar cab cujacro. Eyta cuácayat, yacúr ubut icar beyin acu ay batro. Eyta ay bár reht Pábloat cahujín quin wajacro:
10—Sérinu, as ajc rahcwi. Aját ítitan is bécayat, is acam ay bár rehcátaro. Canoa chiw̃ata óraro. Canoa tan sar ow cat chiw̃ata óraro. Is cat sácata óraro, wajacro, Pábloat.
11Pábloat eyta wacayat, soldado carat Pablo chíhtara cátiro. Pablo chihtá cati cuar, canó yehw̃quib chihtá cájacro. Canó cayíb chihtá cat cájacro. 12Bara bahnác cuitatra ey pueblo yacúr cuitatra séroan cuít cac rehquít canó ohbac báhjatro. Eyta bira uw bahnaquin canoa cuitar acsar be cun rehjecro. Pueblo Fenice cuwín be cun rehjecro. Pueblo Fenice cat cajc Creta cuitarcuano. Fenice pueblo cutar séroa táhnaqui cátiro. Eyta cuácayat, erar be cun rehjecro. Erar bara waac ocso tas it cun rehjecro.
La tempestad en el mar
13Etat sero ques cahmar bin conu cac yehnjacro. Sero eyta yehnyat canó yéhw̃quinat síhw̃ajacro: “Ihyú, ahra Fenice ohbac cuwátaro,” síhw̃ajacro. Eyta sihw̃ar, bahnác oror béjecro. Beyar yacúr Creta cajc aw̃at béjecro. 14Eyta bécayat, séroan abáy yehnjacro. Séroa Creta cajc cutar cuar ca yehnjacro. 15Yehnyat, canó bequic cut tuní béyajar rehjecro. Eyta bira sero raquíc wihár acsar beti síhw̃ajacro. Séroat canó beyayta acu isat catoti cham jájacro. 16Ayat isa yacúr ubut cuitar cajc conu bi intac cuitar béjecro. Yacúr ubut cajc ey ajca Caudacuano. Cajca Cauda intac cuitar bequir ey wicán icar ruhjacro. Wicán wihár séroan etach batro. Erar beya rabar isat canoa conu bi yehw̃jacro. Canoa cumac bi questoc questajác ey yehw̃jacro. Canó yehw̃íc canarát is bar cuájacro. 17Yehw̃ír sérinat canó cumac bin arcutar questár chájacro. Eyta chaquir canó cumac bi yira bosti acu chistár cuitar questajacro. Ubut acat questajacro. Etar cat séroat umít cuitar is canó ehw̃ú teta síhw̃ajacro. Rih usón bár cuitar ehw̃ú teta síhw̃ajacro. Sirte umít cuitar ehw̃ú teta síhw̃ajacro. Eyta ehw̃ú técayat, canó bar chiw̃átaro. Eyta chiw̃ata sihw̃ar áywini rehjecro. Eyta cuácayat séroat beyin acu oya chajac ey bar tijcajacro. Tijcár séroat canoa beyayta acu isat catoti cham jájacro. 18Séroan etiti cájacro. Riwa cat etiti áyjacro. Eyta cuácayat, cuanmí cuit ow canó tan sar bin sicor si téjecro. Sir car yacúr icar téjecro. 19Etar cuanmí cuit sero caquíc etiti cuanyat, canoa cut beyin acu icúr bi táyoctar ey cat imár at cut sir téjecro. Yacúr icar sir téjecro. 20Etan cuanmí cuit, cuanmí cuit rahsa istiti cuanjacro. Ub cat istiti rehjecro. Eytaan birá cuanjacro. Séroa cat etiti, riwa cat sácati birá cuanjacro. Eyta cuácayat, isat síhw̃ajacro: “Isan sera waájatro,” síhw̃ajacro. “Isa bahnaquin sácataro,” síhw̃ajacro.
21Eyta cuácayat serin ira yati birá cuanjacro. Eyta cuácayat, Pablo yehnár wajacro:
—Sérinu, Puertos Buenos cuitar as chihtá cácata bin yajacro. Cati yajquír yacurat séroat is cuácaro. As chihtá cájaquir waquít is cuácajar binro. Canoa cat cuácajar binro. Ow cat chíw̃ajar binro. 22Eyta cuara, cuécuti jaw̃i. Is sicar bin istiy china báreyra. Canora bar chiw̃áyqueyra. Eyta cuar uwra chiw̃a báreyra. 23Ah chéycara cuacúr Sir cacmá as quin wijacro. Sir ey tamo aját séhw̃aro. Asan ey chíwaro. As quin ey cacmá wiquír 24wajacro: “Páblou, rooti jaw̃i. Ay wini rehti jaw̃i. Bah rey cara cuít bi cac cahm yehnátaro. Ey cac cahm behmát yajác ey ehcwátaro. Eyta etar bah yárajatro. Bah owár bequin cat sácajatro. Sirat eyin sehnác rehquít eyin cat síwayqueyra,” wajacro, Sir cacmát as quino. 25Eyta bira tan wan jaw̃i. Aját itit, Sirat imát yajquín wajaquey im eyta tehmoti yajcáyqueyra. 26Cuatán isran yacúr ubut cajc cutar úcayqueyra, wajacro, Pábloat.
27Séroat is canó yacúr cutar abáy cac béqueyan riya catorce cuanjacro. Yacúr eyan Adria aw̃ujacro. Catorce cuanyat, chey ubut cuatán canoa yéhw̃quinat síhw̃ajacro: “Isan cajc cutar bár cuwín rehcaro,” síhw̃ajacro. 28Eyta sihw̃ar, chistara cuitar yacúr únsonan bítatara ey wahcujacro. Wahcúr itit, cuic veintero. Etar awan bucoy wahcujacro. Bucoy wahcúr itit, cuic quincero. 29Eyta istír síhw̃ajacro: “Yacúr sobasob soboyat canoa ac wihár técayat, bar somótaro,” síhw̃ajacro. Eyta cuácayat canó cucuar cuitar chistár bacáy questajacro. Questár cuitar chistár ubar icar yera questajacro. Etar yera yacúr umít icar quejquín áyjacro. Ayat canó biti jin chájacro. Etat Sir ojcor conjacro. In cuanayta acu conjacro. 30Etat canoa yéhw̃quinan cahujinat istiti be cun rehjecro. Eyta rehcayat, canó conu bi questajaquey rih arcút áyjacro. Ayir wajacro:
—Chistara yera ji bi canó ac icar questanro, wajacro.
31Eyta waquíc cuar sucuar tew̃jacro. Sucuar tew̃yat, Pábloat soldádoin quino cat, soldado cara quino cat wajacro:
—Canó yéhw̃quinan ruhcuír quinyat, ba bar sácataro, wajacro.
32Eyta wacayat, soldádoinat canó conu bi chistara cuijacro. Canó conu bi cuic áyjacro. Cuic técayat, canó conu bi ey séroat béjecro. 33Etar cuan bicayat, Pábloat uw quin ira yayín wajacro. Uchta wajacro:
—Ba sero etíc acor itay ocuajacan ahra catorce riya cuanjacro. Ira yati eyta cuanjacro. 34Eyta bira ahra ira yawi. Aját ba quin conro, ira yayayta acu. Yacurat ba cuati acu yayátaro. Ojc siti jaw̃i. Baan cónui ruhw̃uti sera waátaro, wajacro, Pábloat.
35Eyta waquír, pan at cut tew̃jacro. Tew̃ír bahnaquin ubot Sir ojcor conjacro. Conár pan quehwír cohy yehnjacro. 36Eyta cohcayat, cahujinat istír, imarat cat cohy yinjacro. Bahnáquinat ira cohjocro. 37Uw bahnác saw̃ujacan dos cientos sententa y seiscuano. 38Bahnáquinat caba yayar car, ritút encháqueyra si téjecro. Yacúr icar si téjecro. Canó sinár bár chácayta acu si téjecro.
Se hunde el barco
39Etar awan chícrias cuanjacro. Eyta cuanyat, canoa yéhw̃quinat cajc itchacro. Cajc istíc cuar bi cájctara istítiro. Isan birar cujactar istiti rehjecro. Cuatán ítitan, yacúr quehwi icar cuwaycan biráy batro. Quehwi icar umít chiro. Eyta istír, canó yacúr quehwi icar beyic síhw̃ajacro. 40Eyta sihw̃ar, canoa biti chaquin acu rih ocso yera questár ayjac ey cuic téjecro. Cuic ter caran, chistara cat, yera cat riw icar cham bahjacro. Etar cat canoa cuatóc caruc bar ricuajacro. Etar canó ey bequic oya cuacúr chájacro. Séroat canó ey béyayta acu jájacro. Eyta chaquir ica cuit cuwín yehw̃ béjecro. 41Eyta bécayat canó rih ocso umít icar ehw̃ujacro. Eyta cuácayat bitách béjetro. Eyta ehw̃uyat, yacúr sobasob canarát canoa cucuar cuájacro. Quehu téjecro. 42Eyta quéhuyat, soldádoinat cárcel icar bin béqueyin tiw̃in síhw̃ajacro. Canó sar bin waar riw arcút cajc cutar cuwayta beti acu tiw̃in síhw̃ajacro. Rih acsar sera waati acu tiw̃in síhw̃ajacro. 43Eyta cuar, soldado carat Pablo siu cun rehjecro. Etar ima chiwa quin uw tiw̃ áytiro. Cuatán is serin cajc cut sácati waan acu yacúr icar te áyjacro. Serin rih arcút beyic sínjaquin cahmor áyjacro. Riw icar ter be áyjacro. 44Cahujín questoc áyjacro. Tabla caquir cuitar be áyjacro. Canoa quehujác tabla cuitar be áyjacro. Etan isan rih cajc cutar estají waajacro. Bahnaquin estají waajacro.
28Pablo en la isla de Malta
1Cajc cuitar ohbac cujacro. Cur ítitan, cajc Máltacuano. 2Erar cucayat, Malta uwat is quin ay ténajacro. Is obir yajacro. Is acu oc ánjacro. Is erar jácayat, riwan to ayro. Sero cat to cacaro. Eyta rehquít Máltainat oca ánjacro, is ow̃in acu. 3Oca anyat, Pábloat rey secuar oc icar chájacro. Cuic istiy secuar chájacro. Chácayat, rey tan icar bin cumoró uc yehnjacro. Oca quiquirat uc yehnjacro. Uc yehnár cumoroát Pablo atcar icar cohjocro. Tiyor siw̃cuar cohjocro. 4Cohcayat uwat istír, rahra rahra wajacro:
—Wahítuwi. Ser ey yacúr sar bin sera waajacro. Sera waajác cuar imát ay bár yajác ques chinátaro. Eyat uw yaujác óraro. Etar chinátaro, wajacro, uwat rahra rahra Pablo ojcor.
5Eyta wajác cuar, Pábloat cumoroán oca icar yiw yiw téjecro. Eyta cohjóc cuar Pábloan chíntiro. 6Cumoroát Pablo cohcayat uwan Pablo at cunic acor ítchacro. Chiníc acor ítchacro. Ey acor to ítchacro. Eyta cuara Pablo cúntiro. Chíntiro. Im eyta jájacro. Uwat eyta istír sicor urá síhw̃ajacro. Etar wajacro:
—Ser eyran uw yaúquibi batro. Eyan ricmatí yaúwajatro. Etarwan eyan sírcuano, wajacro.
7Yacúr bin waay, cajc cutar intac cuitatrun cara Publio tiw̃ cat ésatro. Etar Publioat is quin ahní ténajacro. Is obir yajacro. Is ubach wíjacro. Ira cat wíjacro. Isan esar bay cuanjacro. 8Publio quin cur itit, ey tetá aw̃a yatro. Tíuri yatro. Wis ríharir yatro. Eyta istír, Pábloan Publio tet quin raújacro. Rauwir, Sir ojcor conjacro. Conár car ima atcar Publio tet cuit chájacro. Chácayat bár tan jájacro. 9Pábloat eyta yajcáyatrun, yarquin bahnaquin béhjecro. Cajcan birar birar bin béhjecro. Behcáyatan, Pábloat bahnaquin tan jájacro. 10Etar uwat is quin icuran biyan racar wíjacro. To wíjacro. Etar cat is acsar beyin cuitar cab cucayat, uwat bucoy cat is quin icuran biyan racar wíjacro. Yacúr cut beya rabar yayín acu ira wíjacro. Oya cat wíjacro. Icúr táyoctara uwat ey wíjacro. Canoa cuitar ey wiquir chájacro.
Pablo llega a Roma
11Malta cuitar ítchareht yájcajareht sihyór bay cuanyat, isat canó cumac bi istiy cájacro. Canoa ey Alejandría binro. Canoa ey Sirir Castorin aw̃uro. Poluxin aw̃uro. Canoa ey Malta cuitar bara waa bahjáquinro. Canoa ey cájacro. Caquir cuitar béjecro. 12Beyar Siracusa cujacro. Erar cur bay cuanjacro. 13Etar yinír acsar Regio béjecro. Regio cur car cuanmí cuit séroa canó cucuar wihár cájacro. Eyta cácayat, séroat canó béjecro. Eyta ca becayat, boni cuanyat, Puteoli cujacro. 14Puteoli cur, Jesús chiwa itchacro. Jesús chiwa ityat, éyinat is quin eyin owár cucuí cuanín wajacro. Eyta wacayat, eyin owár cucuí cuanjacro. Etar is Roma cuwín béjecro. Eyta jaw̃ béjecro. 15Bécayat, Roma cuitar itquin chiwat is cuwata tew̃ic rahjacro. Eyta rahcyat, is tihráy rojocro. Is acat tihráy rojocro. Etar Foro de Apio cuitar tihrjacro. Camic Usi Bay cuitar tihrjacro. Tihráy rocayat, Pábloat itchacro. Eyta ítitan, cue rehjequin bar chihrjacro. Sicor tan wan chájacro. 16Etar isa acsar bécayat, Roma cujacro. Cur car, romano soldádoin at icar Pablo wíjacro. Eyta cuar cárcel icar túntiro. Páblora ima camic usar ítchacro. Soldádoinat esar Pablo úrojocro.
Pablo predica en Roma
17Roma cur bay cuanyat, Pábloat judío carin secuan acu chíjacro. Sécuayat, Pábloat wajacro:
—Rábinu, as ajc rahcwi. Jerusalén cuitar as cájacro, -wajacro-. Caquir romano soldado at icar as wíjacro. Aját ur ay bár yajti cuar as eyta wíjacro. Ajatrúm ijmár uw acu ay batrum yájtiro. Is cohtín bachan chihtán ruhw̃útiro, -wajacro, judío carin quin-. Eyta cuar as caquir romano at icar wíjacro. 18Cuatán aját yajác ey románoat rahcuítchacro. Eyta rahcuítitan, aját ay baran icuri yájtiro, -wajacro, Pábloat-. As icurí ques icar yaúwajatro. As cárcel icar cat bitách chácajatro. Eyta rehcayat, románoat as uc ay cun rehjecro. 19Eyta rehcayat, judíoin istír as ac túrjacro. Turir wajacro: “Eytara yajti jaw̃i. Páblora uc ayti jaw̃i,” wajacro. Eyta wajác etar románoat as uc ayti cham báhjacro. Eyta cuácayat, ajmarát yajác ey rey caran cuít bi quin ehcún acu chíjacro. Rey caran cuít bin cac cahm waquín chíjacro. Eyta chijac cuar, aját ajmár uw cahm icar tew̃a báreyra. Ajmarát yajác ey ehcunro, -wajacro-. 20Etar ba chíjacro. Ba owár tew̃ín acu chíjacro. Cuatán Sir imát icúr yajquín wajác ey acor israelin itro, -wajacro-. As cat ey acor itro, -wajacro-. Ey acor ityat ques icar as cájacro. Caquir chistár cuitar as questajacro, wajacro, Pábloat judío carin quin Roma cuitar.
21Pábloat eyta wacayat éyinat wajacro:
—Ihyú, is ac carit áytiro. Bah cahm icar tew̃ín acu áytiro. Judea cajc cut bin áytiro. Judea uw erar bin rojóquinat cat icrí wátiro. Chihtá rótiro. Bah ojcor ay bár cat wátiro. 22Cuatán isat bahat chihtá tew̃quey rahcuí cunro. Isat ítitan, ey chihtá cájaqueyin ojcor uwat ahsín tew̃ro. Cajca bahnác cuitaran ahsín tew̃ro. Eyta bira isat ijmár cucáj cuitar bahat tew̃quey rahcuí cunro, wajacro, judíoinat Pablo quino.
23Etar riy istiy icar tew̃ín caban saw̃íc chájacro. Etar ey rícara cuanyat, judíoin bahnaquin Pablo usi sécuajacro. Eyta sécuayat, Pábloat Sir chihtá ehcujacro. Sir cara rehquey chihtá ehcujacro. Chícrias ehcwáy yehnjacan, caba tas ehcujacro. Ehcwá rabar Pábloat Moisés bach cáritan, chihtá cáritan tajacro. Uchicri Sir chihtá ehcuquin chihtá carit cat tajacro. Judíoinat Jesús chihtá cácayta acu eyta tajacro. 24Ehcwayat cahujinat ey chihtá cájacro. Cuatán cahujínatra cátiro. 25Eyta cuácayat, judíoin rahra rahra tecuay yinjacro. Etar bahnác beyay yinjacro. Eyta bécayat, Pábloat wajacro:
—Sir Ajcan Cámuran Eyat yarsa wajacro. Uchicri chihtá ehcuquib Isaías quin uchta wac áyjacro, ba cohtín quin. Etar Isaíasat uchta wajacro:
26Bah uw quin biwi. Bir car waw̃i: “Ajc tew̃quey baat cucách cuitar rahcuí cuar ur icar bítati rahcua báreyra. Baat ub cuitar wahiti cuar ur icar bítati sihw̃a báreyra.”
27Cuatán uw uch ur icar chihtá cac cun batro. Cucáj bar tunjacan wanro. Ub tunjacan wanro. Eyta barir waquít cucáj cuitar caba rahcuátaro. Ub cuitar caba istátaro. Ur icar chihtá cácataro. Eyta caquir ur ay tehmótaro. Eyta tehmoquir waquít aját eyin síwataro, wajacro.Sir Ajcan Cámuran Eyat úchicrias Isaías quin eyta wac áyjacro, wajacro, Pábloat uw quin.
28’Uch cat rahcwi. Sirat ima chihtá judío bár bin quin bar ehcú áyjacro. Eyinat rahcuáyqueyra. Eyinat cácayqueyra, wajacro, Pábloat uw quin.
29Eyta wacáyatan, judíoin waa béjecro. Waa beya rabar rahra rahra técuajacro.
30Etan Pablo erar Roma cuitar bara bucáy ítchacro. Im usi ítchacro. Im ubach tunir sar ítchacro. Eyta ityat, cahujín cat, cahujín cat Pablo usi pasear yajacro. Eyta pasear yajquín owár tew̃jacro. 31Erar ita rabar Pablo Sir cara rehquey chihtá ohbac ehcujacro. Jesucristo chihtá síw̃jacro. Jesucristo ojcor tew̃jacro. Uw ubot ayuí bár ehcujacro. Eyta ehcwayat acsar ehcuti acu rehratí síutiro.