1

KHAOLO 1. 1 MI ga rihala ga na loshekeri mo hatsiñ ka basiamisi ba siamisa. Mi monona moñue oa Beta‐lehema‐yuda a ea go tlolatlola mo hatsiñ ya Moaba, ena, le mosari oa gague, le bomoroaue ba tu. 2 Mi leina ya monona e le le Elimeleke, mi leina ya mogatse e le le Naome, mi maina a bomoroaue e le le Mahelone, le Kilione, Baeferata ba Beta‐lehema‐yuda. Mi ba hitla kua hatsiñ ya Moaba, mi bo ba le gona. 3 Mi Elimeleke monona oa Naome a shua: mi a sala, le bomoroaue ba tu. 4 Mi ba itsela basari ba Semoaba; leina ya moñue e le le Orepe, mi leina ya eo moñue e le le Rute: mi ba nna gona ekane e le nyaga li ten. 5 Mi Mahelone le Kilione le bona ba shua; mi mosari eo, a hela a sala morago ga bomoroaue ba tu le monona ca gague. 6 ¶ Ereha gona o nanogañ le betsi ba gague, a boea mo hatsiñ ya Moaba: gone a la a utlua a le mo hatsiñ ya Moaba, ha Yehova a lekotse bathu ba gague, a ba naea liyo. 7 Mi a coa mo heloñ ha o la le gona, le betsi ba gague ba tu ba na nae; mi ba ea mo tseleñ go boela kua hatsiñ ya Yuda. 8 Mi Naome a raea betsi ba gague ba tu, Eañ, lo boele, moñue le moñue kua tluñ ea mague: a Yehova a lo rihele ka pelunomi, yaka lo rihetse bashui, le ’na. 9 A Yehova a lo nee, gore lo bone ikhuco, moñue le moñue mo tluñ ea monona oa gague. Mi a ba atla; mi ba culetsa koru tsa bona ba lela. 10 Mi ba mo raea, Rure, re tla ea kua bathuñ ba gago nau. 11 Mi Naome a re, Boeañ, bomoroariaka: lo elañ le ’na? a go sa le tsimane mo meleñ oa me, gore ba ne banona ba lona? 12 Bomoroariaka, boeañ, lo ee; gone ki cohetse go na le monona. Ha ’nka re, Go sa le culuhelo, leha ’nka na le monona mo sigoñ yonu; le go bona basimane; 13 A lo ka ba leta ba tsamaea ba gola? a lo ka rioa ki mouo go cula banona? Nyaea, bomoroariaka; gone ki utlua bogalaka bogolu go lona ka atla sa ga Yehova se ’ncogetse. 14 Mi ba culetsa koru tsa bona, mi ba ba ba lela: mi Orepe a atla matsalague; mi Rute a mo ñaparela. 15 Mi a re, Bona, moguakau o boetse kua bathuñ ba gague le kua merimoñ ea gague: le uena, u sale moguakau morago. 16 Mi Rute a re, Si ’nthibele, gore ki gu tlogele, go gu boela morago: gone kua u eañ gona, ki tla ea gona, le kua u tlolañ sigo gona, ki tla tlola sigo gona: bathu ba gago ki bathu ba me, le Morimo oa gago Morimo oa me. 17 Kua u shuelañ gona, ki tla shuela gona, mi ki tla hitloa gona: a Yehova a ’ntihele yalo le yalo, ha re ka khaogana ha e si ka loshu. 18 Mi ka a bona a itlomamisa go ea nae, a khutla go bua nae. 19 ¶ Mi ba tu ba, ba ea ba hitla Beta‐lehema. Mi ga rihala ka ba hitla Beta‐lehema, motse otle o lo o ba huruegela, mi ba re, A eo ki Naome? 20 Mi a ba raea, Si ’mpitseñ Naome, ’mpitsañ Mare: gone Mothatietle o ’ntihetse bogalaka yo bogolu. 21 Ki le ka bolola ki tletse, mi Yehova o ’ntlisitse ki lolea: lo ’mpiletsañ Naome, ecua Yehova o shupa ga me, mi Mothatietle o ’nculaharitse? 22 Naome a boea yalo, le Rute oa Semoaba, ñuetsi oa gague nae, eo o la a boea mo hatsiñ ya Moaba: mi ba tla Beta‐lehema mo tsimologoñ ea thobo ea barele.

2

KHAOLO 2. 1 MI Naome a na le tsala ea monona oa gague ea mari, senatla sa lohumo, oa sika loa Elimeleke; mi leina ya gague e le le Boase. 2 Mi Rute oa Semoaba, a raea Naome, A ko ’me ki ee mo leoteñ go ronopa ako tsa mabele, morago ga gague eo ki tla bonañ tsalano mo maitloñ a gague. Mi a mo raea, Moroariaka, ea. 3 Mi a ea a hitla, mi a ronopa mo leoteñ morago ga barobi: mi ga mo rihalela go na ha eintleñ ea leota ya Boase, eo e leñ oa sika loa Elimeleke. 4 Mi bonañ, Boase a coa Beta‐lehema, mi a raea barobi, A Yehova a ne le lona. Mi ba araba, A Yehova a gu tsegahatse. 5 Mi Boase a raea lekau ya gague, ye le laorisioañ barobi ba gague, Moroetsana eo, oa mañ? 6 Mi lekau ye le laorisioañ barobi ya araba ya re, Eo ki moroetsana oa Semoaba, eo o ruleñ le Naome mo hatsiñ ya Moaba: 7 Mi o la a re, A ko ’me ki ronope, ki kokoanye morago ga barobi mo liñateñ: mi o tsile yalo, mi a ema go simolola ka ka mosho le go yana, mi yana a tlola gole gonye mo tluñ. 8 Ereha gona Boase o raeañ Rute, Moroariaka a gu utlue? U si ee go ronopa mo leoteñ le sele, le gona u si coe monu, mi u ñaparele baroetsana ba me: 9 A maitlo a gago a ne mo leoteñ ye ba le robañ, mi u ba sale morago; a ga kia ka ka laola makau gore ba si gu ame? mi ha u nyoroa, u ee go liñkhoñ, u noe ga se makau a se gileñ. 10 Mi o oela ka hatlogo sa gague, mi a ikobela ha hatsi, mi a mo raea, Ki bonye tsalano mo maitloñ a gago yañ, ka u ’nñoka ki le moeñ? 11 Mi Boase a araba a mo raea, Ki bulelecoe rure cotle tse u lu ua li rihela matsalago, morago ga loshu loa monona oa gago: le kaha u tlogetseñ rago le mago, le lehatsi ya botsalelo yoa gago, mi ua tla mo bathuñ, ba u lu u si ka ua ba itse pele. 12 A Yehova a gu ruelele tiho ea gago, mi a tuelo e e tletseñ u e neoe ki Yehova Morimo oa Bayeserela, eo phuka tsa gague u tsileñ go ikanya go cona. 13 Mi a re, Muñoaka, a ki bone tsalano mo maitloñ a gago, ka u ’nkho-moritse, ka u buile le lelata ya gago ka kobisho pelu, leha ki sa cuane le leñue ya malata a gago. 14 Mi Boase a mo raea, ka baka loa go ya, Atamela kuanu, mi u ye ga señkhue, mi u ine thathana ea gago mo boyaloeñ yo bo berileñ. Mi a lula le barobi: mi a mo naea mabele a a besicoeñ, mi a ya a khora, a sarisa. 15 Mi ka a nanoga go ronopa, Boase a laola makau a gague, a re, A a ronope le mo liñateñ, mi si mo tlabiseñ litloñ: 16 Mi le gona mo latleleñ ka bomu mañuenyana lo a tlogele, gore a a ronope, mi lo si mo khobe. 17 Mi a ronopa mo leoteñ go ea matsiboeeñ, mi a phota se o se ronopileñ: mi ekane e le le efa ea barele. 18 ¶ Mi a se cula a ea kua motseñ: mi matsalague a bona se o se ronopileñ: mi le gona a entsa se se setseñ sa khoro ea gague, a se mo naea. 19 Mi matsalague a mo raea, U ro-nopile kae ka yenu? mi u rihile kae? a go tsegaharioe eo o gu ñokileñ. Mi a kakanyetsa matsalague eo, o rihileñ ha go ena, a re, Leina ya monona eo ki rihileñ ha go ena ka yenu ki Boase. 20 Mi Naome a raea ñuetsi oa gague, Go tsegaharioe Yehova eo o sa tlogelañ go tsalana le batseri le bashui. Mi Naome a mo raea, Monona eo ki tsala e e gauhe le rona, moñue oa barekolori ba rona. 21 Mi Rute oa Semoaba a re, Le gona a ’nthaea, U ñaparele baroetsana ba me, e tsamaee ba uetse thobo eotle. 22 Mi Naome a raea Rute ñuetsi oa gague, Moroariaka, goa gu lemohalela go ea le baroetsana ba gague, gore ba si gu khatlane mo leoteñ le sele. 23 Mi a ñaparela baroetsana ba Boase go ronopa go ea kua khutloñ sa thobo ea barele, le sa thobo ea mabele: mi a nna le matsalague.

3

KHAOLO 3. 1 MI Naome matsalague a mo raea, Moroariaka, a ga ’nkitla ki gu batlela ikhuco, gore go gu lemohalele? 2 Mi yana Boase eo baroetsana ba gague u lu u na nabo, a ga si tsala ea rona ea mari? Bona oa olosa barele mo sebupiñ sigoñ yonu. 3 Ki gona itlapise, u tlole, u apare aparo tsa gago, u ee sebupiñ: u si ikitsise go mononeñ e tsamaee a uetse go ya le go noa. 4 Mi go tla rihala mogañ o itelegañ, u tlokomele helo ha o tla itelegañ gona, mi u ee, u henole nao tsa gague, u itelege; mi o tla gu bulelela se u tla se rihañ. 5 Mi a mo raea, Cotle tse u li buañ ki tla li riha. 6 ¶ Mi a ea kua sebupiñ, a riha kaka cotleñ tse matsalague a li mo laoletseñ. 7 Boase a sina go ya le go noa, mi pelu ea gague e natehala, a ea go itelega ha tlatse ga mokoa oa mabele: mi a ea ka nyanyaelo, a henola nao tsa gague, mi a itelega. 8 Mi ga rihala gare ga bosigo, monona eo, a coga ka a ipitikolola: gone bonañ, mosari a letse ha naoñ tsa gague. 9 Mi a re, U mañ? Mi a araba, Ki Rute lelata ya gago: ki gona phuthololela lelata ya gago lohuka loa gago; gone u morekolori. 10 Mi Boase a mo raea, Moroariaka, u tsegaharioe ki Yehova: u rihile pelunomi e ea bohelo ea gago go sita ea eintla, ka u si ka ua latela makau a a humanegileñ khotsa a a humileñ. 11 Mi yana, moroariaka, u si boihe; ki tla gu rihela cotle tse u li buileñ: gone motse otle oa bathu ba me oa itse, u mosari oa matlametlo. 12 Mi yana, rure ki morekolori oa gago: leha gontse yalo morekolori o gona eo o gauhe bogolu go ’na. 13 Tlola sigo yonu, mi go tla rihala ka mosho, ha a gu rekolola, go siame, a a rekolole: mi ha a sa khatlioe go gu rekolola, ki gona ki tla gu rekololañ, yaka Yehova a tserile: itelegela go moshoñ. 14 Mi a itelega ha naoñ tsa gague go ea moshoñ: mi a coga pele ga moñue a e si a ñoke eo moñue, gone monona a la a re, A go si itsege ha mosari a la a tla mo sebupiñ. 15 Le gona a re, Kuaea kobo e e go uena, u e tsegetse. Mi a e tsegetsa, mi a lekanya lilekanyo li sekes tsa barele, a li melesa; mi a ea kua motseñ. 16 Mi erile a hitla go matsalague, a mo raea, U mañ, moroariaka? Mi a mulelela cotle tse monona o li mo rihetseñ. 17 Mi a re, Lilekanyo li sekes tse tsa barele o li ’nneile; gone o ’ntheile, Si ee u iphotlere go matsalago. 18 Ereha gona o reñ, Moroariaka, lula e tle e tsamaee u itse kaha seo se se tla nañ ka gona; gone monona eo a si kitla a ikhutsa a tla a tsamaea a uetsa seo se ka yenu.

4

KHAOLO 4. 1 MI Boase a ea kua khoroñ, mi a lula gona: mi bonañ, morekolori eo Boase o la a bua ga gague a heta; eo, o mo reileñ, He seleyana, hapogela, u lule ha. Mi a hapoga a lula. 2 Mi a tsaea banona ba bagolu ba ten ba motse, a re, Lulañ ha. Mi ba lula. 3 Ereha gona o raeañ morekolori, a re, Naome, eo o boileñ mo hatsiñ ya Moaba, o na le leota go le bapatsa, ye e le le ya Elimeleke ñoana rra ecu. 4 Mi ki le ka re, Ki tla kabolola tsebe ea gago, ka re, U le reke ha pele ga banni le ha pele ga bagolu ba bathu ba me. Ha u tla le rekolola, u le rekolole: mi ha u sa le rekolole, ’mpulelela, gore ki itse: gone go si ope eo o cuanetseñ go le rekolola, ha e si uena, le ’na, eo ki leñ morago ga gago. Mi a re, Ki tla le rekolola. 5 Ereha gona Boase o reñ, tsatsiñ ye u rekañ leota mo atleñ sa ga Naome, u le reke le go Rute oa Semoaba, mosari oa moshui, go cosetsa leina ya moshui mo boshueñ yoa gague. 6 Mi morekolori a re, Ga ’nkake ka le ithekolola, gore e si re khotsa ka senya boshua yoa me: u ithekololele thekololo ea me: gone ga ’nkake ka e rekolola. 7 Mi o e le le mokhua mo Bayesereleñ mo metleñ e e hetileñ kaga thekololo le kaga kananyo, go tlomamisa cotle; monona a rola tlaku sa gague a se naea moñ ka ena: mi se e le le seshupo mo Bayesereleñ. 8 Ki gona morekolori eo, a raea Boase, Le ithekele. Mi a rola tlaku sa gague. 9 Mi Boase a raea bagolu, le bathu botle, Lo bashupi ka yenu ha ki rekile cotle tsa Elimeleke, le cotle tsa Kilione, le tsa Mahelone, atleñ sa Naome. 10 Le gona Rute oa Semoaba, mosari oa Mahelone, ki mo rekile go ’na mosari oa me go cosetsa leina ya moshui mo boshueñ yoa gague, gore leina ya moshui le si khaoloe mo baneñ ba rague, le mo khoroñ ea helo ga gague: lo bashupi ka yenu. 11 Mi bathu botle ba ba mo khoroñ, le bagolu, ba re, Re bashupi. A Yehova a rihe mosari eo, eo o tsileñ mo tluñ ea gago yaka Rakele le Lie, ba tu ba ba ba le ba aga eintlu ea Yeserele: a a mo atlametlise mo Eferata, le leina ya tumo mo Beta‐lehema: 12 Mi a eintlu ea gago e ne yaka eintlu ea Paretse, (eo Tamare o la a mo tsalela Yuda,) mo losikeñ lo Yehova o tla lo gu naeañ ka moroetsana eo. 13 ¶ Mi Boase a tsaea Rute, mi a na mosari oa gague, mi a tsena mo go ena, mi Yehova a mo naea ithualo, mi a belega mosimane. 14 Mi basari ba raea Naome, Go bakoe Yehova eo o sa gu khutlisetsañ morekolori ka yenu, eo leina ya gague le tumañ mo Bayesereleñ. 15 Mi o tla na motserisi oa gago, mi o tla gu otla mo bocoheñ yoa gago: gone ñuetsi oa gago, eo o gu ratan, a mo tsetse, eo o gu lemohalelañ bogolu go tsimane e le seven. 16 Mi Naome a tsaea ñuana, a mo hara, mi a na mootli oa gague. 17 Mi basari kae ba mo sha leina, ba re, Naome o tsalecoe mosimane, mi ba mo sha leina ya Obede, eo, ki ra Yeshae, ra Davide. 18 Mi tse ki kokomana tsa Paretse: Paretse a tsala Hetserone, 19 Mi Hetserone a tsala Rame, mi Rame a tsala Aminadabe, 20 Mi Aminadabe a tsala Nashone, mi Nashone a tsala Saleme, 21 Mi Saleme a tsala Boase, mi Boase a tsala Obede, 22 Mi Obede a tsala Yeshae, mi Yeshae a tsala Davide.