1

KHAOLO 1. 1 LIANE tsa ga Solomone moroa Davide, khosi ea Bayeserela; 2 Go itse botlale le thuto; go lemoga mahuku a tlaloganyo; 3 Go cula thuto ea tlaloganyo, le tsiamo, le tsiamisho, le bocuano; 4 Go nela ba ba sa gopoleñ borotolo, go lekau kico le khakololo. 5 Eo o botlale o tla utlua, a totahala mo thutoñ; mi eo oa tlaloganyo o tla amogela likhakololo tsa botlale: 6 Go tlaloganya seane le nyoaba, mahuku a matlale, le licuanco tsa aona. 7 Poiho ea Yehova ki tsimologo ea kico: masilo a nyatsa botlale le thuto. 8 Moroaka, utlua thuto ea ga rago mi si tlogele molao oa ga mago; 9 Gone li tla na seroalo se señtle ha tlogoñ ea gago; le liketen tsa khabo ha thamoñ ea gago. 10 Moroaka, ha baleohi ba gu hepisa, u gane. 11 Ha ba re, U tle le rona, a re laleleñ mari, a re bobeleñ ka omu eo o sinañ molatu: 12 A re ba ’mmetseñ yaka lecue, ba sa tserile; le ba ba horileñ, yaka bona ba ba hologelañ kua moleteñ: 13 Re tla bona lithoto tse ri rategañ, re tla tlatsa matlu a rona ka thopo: 14 U re inele; re tla na le khetse ea mari e le eñue rotle: 15 Moroaka, si tsamaee le bona mo tseleñ; thiba nao loa gago mo tselaneñ tsa bona: 16 Gone linao tsa bona li tabogela boshuleñ, mi ba akotsa go culola mari. 17 Amarure, lotloa lo menoleloa lehela ha pele ga maitlo a linunyane liñue le liñue. 18 Mi ba lalela mari a bona, ba bobela matselo a bona. 19 Tsela tsa moñue le moñue eo o rihañ timano li ntse yalo; e tlakola botselo yoa eo o nañ naeo. 20 Botlale yo bo heañ bo biletsa gorimo kua ntle; bo culetsa koru ea yona mo mebileñ: 21 Bo bitsa mo heloñ gogolu ga litlapeo, mo meyakoñ ea likhoro; bo bulela pulelo tsa yona mo motseñ. 22 Lona ba lo sa gopoleñ, lo tla rata bosilo go lele go le kai? le bashotli ba eleletsañ mo cotloñ ea bona, le lieleele li ilelañ kico? 23 Lo boee ka khalemelo ea me; bonañ ki tla lo thelela moea oa me, ki tla lo itsise mahuku a me. 24 A ere ka ki biritse, mi lo loa gana; atla sa me ki se otlolotse, mi go si ope eo o se tlokomelañ; 25 Mi ka lo latlile khakololo ea me eotle, mi lo gane khalemelo ea me; 26 Le ’na ki tla tsega mo tatlegoñ ea lona; mi ki tla shotla mogañ therego ea lona e tlañ; 27 Etlare mogañ therego ea lona e tlañ yaka thopahalo, le tatlego ea lona e tla yaka secuacue; mogañ pitlagano le tlalelo li tlañ go lona; 28 Eriha gona ba tla ’mpitsañ, mi ga ’nkitla ki araba; ba tla ’mpatla ka tloahalo, mi ga ba kitla ba ’mpona; 29 Ka gone ba le ba ila kico, mi ba si ka ba itseñkela poiho ea Yehova; 30 Ba le ba gana khakololo ea me, ba nyatsa khalemelo ea me eotle. 31 Ki gona ba tla yañ louñuo loa tsela ea bona, ba tla tlarioa ka togomano tsa bona. 32 Gone tenego ea ba ba sa gopoleñ e tla ba bolaea, mi boikhuco yoa lieleele bo tla li senya. 33 Mi eo o ’nthetsañ o tla aga ka thagamo, mi o tla na le iketlo there-gelo boshuleñ.

2

KHAOLO 2. 1 MOROAKA, ha u cula polelo tsa me, le go baea litaolo tsa me ha go uena; 2 Go sekegela tsebe ea gago botlaleñ, le go bosetsa pelu ea gago tlaloganyoñ; 3 E, ha u biletsa kicoñ, le go culeletsa tlaloganyoñ koru ea gago; 4 Ha u e batla yaka selevera, u e kheleisa yaka mahumo a a shubiloeñ; 5 Eriha gona u tla tlaloganyañ poiho ea Yehova, mi u tla bona kico ea Morimo. 6 Gone Yehova o naea botlale: kieo le tlaloganyo li coa mo molomoñ oa gague. 7 Se se molemo bogolu o se boluke-la bathokhami; o thebe go bona ba ba tsamaeañ ka boitekanelo; 8 Gore ba iletse tselana tsa tsiamisho, mi a buluka tsela ea bapelunomi ba gague. 9 Eriha gona u tla tlaloganyañ tsiamo, le tsiamisho, le bocuano; le metlala eotle ea molemo. 10 Etlare mogañ botlale bo tsenañ mo peluñ ea gago, le kico e natehela moea oa gago; 11 Tlalemaleyo e tla gu risa; mi tlaloganyo e tla gu buluka: 12 Go gu golola mo tseleñ ea boshula; mo mononeñ eo o buañ licokamo; 13 Ba ba tlogelañ tsela tse ri thokhameñ, go tsamaea mo tseleñ tsa lehihi; 14 Ba ba itumelañ go riha boshula; ba tlapeloa mo licokamoñ tsa ba boshula: 15 Ba tsela tsa bona li mecokoria; ba hapoga metlala ea bona: 16 Go gu golola mo mosariñ o sele, eo e leñ o sele, eo o rethehatsañ ka pulelo tsa gague; 17 Eo o tlogelañ mogogi oa bokau yoa gague, le kholagano ea Morimo oa gague oa e lebala; 18 Gone eintlu ea gague e ea kua loshuñ, le metlala ea gague e ea kua bashuiñ. 19 Botle ba ba tsenañ go ena ga ba kitla ba boea, le esiñ go bona tsela tsa botselo: 20 Gore u tsamaee mo tselaneñ ea ba molemo, le go buluka tsela tsa basiami. 21 Gone bathokhami ba tla aga mo lahatsiñ, mi baitekaneri ba tla sala mo go yeona; 22 Mi baikepi ba tla khaoloa mo lehatseñ, bomanoñuane ba tla khumoloa mo go yeona.

3

KHAOLO 3. 1 MOROAKA, u si lebale molao oa me; mi a pelu ea gago e tsegetse taolo tsa me: 2 Gone li tla gu okeletsa bolele yoa malatsi, le nyaga tsa botselo, le kagisho. 3 A pelunomi le boikaño bo si gu tlogele: li bohe mo thamoñ ea gago; li kualele mo loyeloñ loa pelu ea gago: 4 Mi yalo u tla bona tsalano le tsegohalo mo maitloñ a Morimo le bathu. 5 Ikanya Yehova ka pelu ea gago eotle; mi si ikaege tlaloganyo ea gago. 6 Mo ipolele mo tseleñ tsa gago cotle; mi o tla siamisa tselana tsa gago. 7 U si ne botlale mo maitloñ a gago: boiha Yehova, mi u hapoge boshula. 8 Go tla na phorisho mo khubuñ ea gago, le nolo mo marapoñ a gago. 9 Tlotla Yehova, a ka lithoto tsa gago, le ka mauñuo a ntla a totahalo eotle ea gago: 10 Mi yalo lipulukelo tsa gago li tla tlarioa ka letlotlo; mi liribeleco tsa gago li tla culoga boyaloa yo bosha. 11 Moroaka, u si nyatse koatlao ea ga Yehova; mi si hutsaharioe ki khalemelo ea gague: 12 Gone eo Yehova o mo ratañ oa mo oatlaea; yaka rra moroaue eo o mo natehelañ. 13 Go tsegoharicoe mothu eo o bonañ botlale, le mothu eo o ntsañ tlaloganyo; 14 Gone thekelo ea yona e molemo bogolu go thekelo ea selevera, le totahalo ea yona bogolu go gouda. 15 Bo ratega go rekoa bogolu go liperela: mi cotle tse u ka li eletsañ ga li kake tsa cuantsioa le yona. 16 Bolele yoa malatsi bo mo atleñ se se siameñ sa yona; lohumo le tlotlo li mo atleñ sa molema sa yona. 17 Tsela tsa yona ki tsela tsa nateho, mi tselana tsa yona cotle ki kagisho. 18 Bo setlare sa botselo go bona ba ba ho cuarañ: mi go tsegoharicoe eo o bo tsegetsañ. 19 Yehova o theile lehatse ka botlale; a bakanya magorimo ka tlaloganyo. 20 Mateñ a gagogañoa ka kico ea gague, mi maru a komakoma monyo. 21 Moroaka, a li si tloge mo maitloñ a gago: buluka se se molemo bogolu le tlalemaleyo: 22 Mi li tla na botselo go moeeñ oa gago, le se señtle ha thamoñ ea gago. 23 Ereha gona u tla tsamaeañ mo tseleñ ea gago ka thagamo, mi nao loa gago lo si kitla lo khocoa. 24 Ha u itelega, ga u kitla u boiha: mi u tla itelega, mi thobalo ea gago e e tla na botse. 25 Ga u kitla u boiha poiho ea coganeco, le esiñ ea thopahalo ea baikepi ha e tla. 26 Gone Yehova o tla na boikaño yoa gago, mi o tla buluka nao loa gago gore lo si cuaroe. 27 Si thibe molemo baruiñ ba ona, ha e le mo nonohoñ ea atla sa gago go riha. 28 U si ree moñ ka uena, Ea, mi u bu u tle, mi ki tla gu naea ka mosho; ka u na le señue. 29 Si logele moñ ka uena boshula, ka go bonala o agile nau ka thagamo. 30 Si ganele le mothu lehela, ha a sa gu rihele boshula. 31 U si pelutsetlahalele mononeñ oa tsenyo; mi si itseñkele epe ea tsela tsa gague. 32 Mokhopami o moila go Yehova: mi bosaitsioeñ yoa gague bo na le bathokhami. 33 Thogo ea ga Yehova e mo tluñ ea moikepi: mi o tsegohatsa bonno yoa basiami. 34 Rure o tla shotla bashotli: mi o tla nela bakhobalari tsalano. 35 Ba botlale ba tla rua tlotlo: mi lieleele tse ri gorisioañ litloñ.

4

KHAOLO 4. 1 LONA bana, utluañ thuto ea ra lona, mi tlokomelañ go itse tlaloganyo. 2 Gone ki lo naea thuto ea molemo, lo si tlogele molao oa me. 3 Gone ki le ki le moroa rre, oa tlekeeco, le oa boyosi ha pele ga mme. 4 Le ’na a ’nkaela a ’nthaea, A pelu ea gago e tsegetse mahuku a me; tsegetsa litaolo tsa me, mi u tsele: 5 Amogela botlale, amogela tlaloganyo: u si lebale, mi u si hapoge pulelo tsa molomo oa me. 6 Si bo tlogele, mi bo tla gu buluka; u bo rate, mi bo tla gu iletsa. 7 Botlale ki se se sitañ gotle; ki gona amogela botlale: mi amogela tlaloganyo mo likamogeloñ tsa gago cotle. 8 Bo kaee segolu, mi bo tla gu gorisa; bo tla gu tlotla, ha u bo tlamparela. 9 Bo tla nela tlogo ea gago khabo e eñtle: bo tla gu curisa kerone ea khalalelo. 10 Moroaka, utlua, mi cula pulelo tsa me; mi nyaga tsa botselo u tla li ntsihalerioa. 11 Ki gu kaela mo tseleñ ea botlale; ki gu tsamaisa mo tselaneñ tse ri thokhameñ. 12 Likhato tsa gago ga li kitla li pitlagañoa mo tsepeloñ ea gago; mi ha u taboga ga u kitla u khocoa. 13 Tsegetsa thuto; u si e lese: u e buluke, gone e le botselo yoa gago. 14 Si tsene mo tselaneñ ea baikepi, mi u si tsamaee mo tseleñ ea ba boshula. 15 E thibogele, si ralale mo go eona, hapoga mo go eona, mi ralala. 16 Gone ga ba robale, ba e si ba rihe boshula pele; mi ba kiriega, ha ba e si ba osetse moñue. 17 Gone ba ya señkhue sa boikepo, mi ba noa boyaloa yoa tsenyo. 18 Mi tselana ea basiami e cuana le leseri ye le phatsimañ, e e coelelañ pele e serihatsa go tsatsiñ ya boitekanelo. 19 Tsela ea baikepi e cuana le lehihi ye le ncu: ga ba itse se se khopañ. 20 Moroaka, tlokomela mahuku a me; sekegela tsebe ea gago go poleloñ tsa me. 21 A li si tloge mo maitloñ a gago; li buluke teñ ga pelu ea gago. 22 Gone li botselo go bona ba ba li bonañ, le more mo nameñ eotle ea bona. 23 Hemela pelu ea gago bogolu go cotle tse ri ka bolukoañ; gone lico tsa botselo li coa go eona. 24 Itlose cokamo ea molomo, le khopamo ea lipounama, u e itlosetse khakala. 25 A maitlo a gago a lebele pele, mi a lintsi tsa maitlo a gago li siamele go lebela pele ga gago. 26 Lekanya tselana ea nao tsa gago, mi a tsela cotle tsa gago li tlomamisioe. 27 Si hapogele atleñ se se siameñ le esiñ go sa molema: bosa nao loa gago mo boshuleñ.

5

KHAOLO 5. 1 MOROAKA, tlokomela botlale yoa me; mi sekegela tsebe ea gago thuto ea me. 2 Gore u tsegetse tlalemaleyo, mi pounama tsa gago li buluke kico. 3 Gone pounama tsa mosari o sele li rutla yaka lomepa loa linotse, mi magalapa a gague a borethe bogolu go loukuane: 4 Mi bokhutlo yoa gague bo butluku bogolu go loñana, le bogale bogolu go caka e e magale ma tu. 5 Linao tsa gague li hologela kua loshuñ; likhato tsa gague li tsegetsa bobipo. 6 Metlala ea gague e tharano, gore u si lekanye tselana tsa botselo, gore u si li itse. 7 Mi yana, ’nkutluañ, lona bana, mi lo si tlogele pulelo tsa molomo oa me. 8 Shutisetsa tsela ea gago khakala go ena, mi si atamele moyako oa eintlu ea gague: 9 Gore u si nele ba bañue boiñtle yoa gago, le linyaga tsa gago selalome; 10 Gore ba sele ba si khorisioe ki nonoho ea gago: le tihelo ea gago e si ne mo tluñ ea moeñ; 11 Mi le uena u karetla mo bokhutloñ yoa gago, mogañ nama ea gago le mele oa gago o tloregañ, 12 Mi ua re, Ki le ka ila thuto, le pelu ea me e nyaritse khalemelo yañ; 13 Mi ki si ka ka akela koru ea baruti ba me, le esiñ go sekegela tsebe ea me go ba ba ’nkaetseñ! 14 Ki le ka batla go nna mo ma-shuleñ aotle mo gareñ ga phuthego le bontsi. 15 Noa metse mo seribeñ sa gago, le metse a a elañ mo mocoeriñ oa gago. 16 A mecoeri ea gago e namele kua ntle, le kelelo tsa metse mo mebileñ. 17 A e ne ea gago ka uesi, le esiñ ea ba sele nau. 18 A seriba sa gago se tsegoharioe; mi u itumele le mosari oa bokau yoa gago. 19 O thatego yaka tsephe, le moñtle yaka lehele; a mabele a gague a gu thethebatse ka metla eotle; mi tlapeloa ka gale mo ratoñ loa gague. 20 Mi, moroaka, u ratelañ go tlapeloa le mosari o sele; le go tlamparela sehuba sa moeñ? 21 Gone tsela tsa moñue le moñue li ha pele ga maitlo a ga Yehova, mi o lekanya metlala ea gague eotle. 22 Moikepi o tla cuaroa ki tsiamololo tsa gague, mi o tla tsegerioa ka lirai tsa boleo yoa gague. 23 O tla shua, ka gone o la a sa rutoa; mi o tla timela mo bogoluñ yoa bosilo yoa gague.

6

KHAOLO 6. 1 MOROAKA, ha u le moleheri oa moñ ka uena, ha u opanya seatla sa gago le o sele, 2 U raecoe ki mahuku a molomo oa gago, u cueroe ki mahuku a molomo oa gago. 3 Mi yana moroaka riha se, mi u ikholole, a ereka u itsentse mo atleñ sa moñ ka uena; u ee u ikhobalatse, u itlomamise kaga moñ ka uena. 4 U si leseletse maitlo a gago go robala, le esiñ lintsi tsa maitlo a gago go bokalala. 5 Ikholola yaka tsephe mo atleñ sa mocomi, yaka nonyane mo atleñ sa mocuari‐nunyane. 6 Moruhari, ea kua coshoaneñ: lepa mekhua ea eona, mi u tlalehe: 7 E ereñ e sina mogogi, khotsa molebalebi, khotsa mobusi, 8 E etleletsa señkhue sa eona mo selemoñ, mi e kokoanya liyo tsa eona mo thoboñ. 9 Moruhari, u tla robala bolele bo le kai? U tla coga leñ mo thobaloñ ea gago?Go sale thobalo e nyenye, le boroko bo le bonye, le toshololo ea liatla e nyenye go robala: 11 Yalo khumanego ea gago e tla tla yaka motsamai; le botloko yoa gago yaka monona eo o tlometseñ. 12 Mañkholu oa mothu, monona oa boikepo, o nalanala ka molomo oa cokamo; 13 O goetla ka maitlo a gague, o bua ka linao tsa gague, o kaela ka menuana ea gague; 14 Licokamo li mo peluñ ea gague; o loga boshula ka gale; o yala komano. 15 Ki gona tatlego ea gague e tla tlañ ka coganeco; o tla thuyoa ka bonako; mi ga a na phorisho. 16 Li sekes tse Yehova o li ila: E, li seven li moila go ena: 17 Maitlo a gorimo, le loleme loa kako, le liatla tse ri culolañ mari a a sinañ molatu, 18 Le pelu e e logañ maikaelelo a tsiamololo, le linao tse ri akohelañ go tabogela boshula, 19 Le moshupi oa kako eo o bilolañ maka, le ena eo o yalañ komano mo go bana ba monona. 20 Moroaka, tsegetsa taolo ea ga rago, mi si tlogele molao oa ga mago: 21 Li bohele mo peluñ ea gago ka gale; li apare ha thamoñ ea gago. 22 Ha u tsamaea o tla gu goga; ha u robala o tla gu lebela; mi ha u kubuga o tla bua le uena. 23 Gone taolo e le lobone; mi molao e le leseri; khalemelo tsa thuto ki tsela ea botselo: 24 Go gu buluka mo mosariñ oa boshula, le mo boretheñ yoa leme loa boeñ. 25 Si eletse boñtle yoa gague mo peluñ ea gago, mi a a si gu cuare ka lintsi tsa maitlo a gague. 26 Gone seaka se tlokahaletsa moñue señkhue: mi mosari oa monona o coma botselo yo bo rategañ. 27 A moñue o ka culela molelo mo hubeñ sa gague, mi aparo tsa gague li sa she? 28 A moñue o ka tsamaea mo magaleñ a molelo, mi nao tsa gague li sa she? 29 Go ntse yalo le eo o tsenañ go mosariñ oa moñ ka ena; leha e le mañmañ eo o mo amañ a si kitla a na a sina molatu.Bathu ga ba nyatse legoru ha le ucua go khorisa moea oa yeona, ka le na le tlala; 31 Mi ha le bonoa le tla ruela li seven; le tla naea thoto eotle ea eintlu ea yeona. 32 Mi eo o gokahalañ le mosari o tloka tlaloganyo; eo o rihañ yalo o senya moea oa gague. 33 O tla na le kuenisho le tlotlologo; mi khobo ea gague ga e kitla e phimo-loa. 34 Gone lehuha e le bocarara yoa monona: mi ga a kitla a rekegela mo tsatsiñ ya pusholosho. 35 Ga a kitla a cula thuano: le gona a si kitla a itumela leha u intsihatsa lineo.

7

KHAOLO 7. 1 MOROAKA, tsegetsa mahuku a me, mi baea litaolo tsa me ha go uena. 2 Tsegetsa litaolo tsa me, mi u tsele; le molao oa me yaka nyetse ea leitlo ya gago. 3 Li bohele ha menuaneñ ea gago, li kuale ha loyeloñ loa pelu ea gago. 4 Raea botlale, U khantsariake; mi bitsa tlaloganyo, tsala ea gago ea mari: 5 Gore li gu buluke mo mosariñ o sele, mo go moeñ, eo o rethehatsañ ka pulelo tsa gague. 6 Gone ki le ka okomela ka marohanyana a seboni sa eintlu ea me: 7 Ka bona mo go ba ba sa gopoleñ, ka lemoga mo makauñ, lekau leñue ye le tlokañ tlaloganyo, 8 Le heta mo mileñ, gauhe le khokhoco ea mosari eo; mi le tsamaea mo tseleñ e eañ kua tluñ ea gague, 9 Ka lotlatlana, ka mabanyane a letsatsi, mo boncuñ yoa bosigo mo hihiñ ye lencu; 10 Mi bonañ, mosari a le khatlanetsa ka khabo ea seaka, a le boitobo yoa pelu. 11 O phokelela a sa laoloa; nao tsa gague ga li sale mo tluñ ea gague: 12 Yana o kua ntle, yana o mo mebileñ, mi o lalela mo khokhocoñ cotle. 13 Mi a le cuara a le atla: a kuatlalatsa sehatlogo sa gague, mi a le raea, 14 Litlabelo tsa kagisho li ha go ’na; ki lehetse maikano a me ka yenu. 15 Ki gona ki coetseñ ntle go khatlana le uena, go batla sehatlogo sa gago ka tloahalo, mi ki gu bonye. 16 Ki khabisitse bolao yoa me ka matsetseneko, le matsabatsaba, le ka lene ye leñtle ya Egepeto. 17 Ki natetsitse bolao yoa me ka mera, le aloe le kinamona. 18 Ntlo, a re itsele botlalo yoa marato go ea kua moshoñ: a re itumerise ka lorato, 19 Gone monona ga a eo mo gae, o ile mo etoñ lo lo lele: 20 O itsetse khetse ea mari nae; o tla boela gae mo tsatsiñ ye le laocoeñ. 21 A le khona ka bogolu yoa puo e eñtle ea gague; a le khola ka boherehere yoa pounama tsa gague. 22 Ya mo sala morago ka coganeco, yaka khomu e ea kua tlaboñ, le yaka seiaie se se eañ kua koatlaoñ ea likholego; 23 Ga tsamaea mocui oa phololetsa sebete sa yeona; yaka nunyane e e akohelañ kua seruñ, mi e sa itse ha e le tatlego ea botselo yoa eona. 24 Ki gona yana, ’nkutluañ, lona bana, mi lo tlokomele pulelo tsa molomo oa me. 25 A pelu ea gago e si hapogele go tseleñ ea gague, mi si timelele go tselaneñ tsa gague. 26 Gone o rigetse ba ba kueneseri-coeñ bantsi: mi bathati bantsi ba bolailoe ki ena. 27 Eintlu ea gague ki tsela ea bobipo, e e hologelañ kua matluñ a a teñ a loshu.

8

KHAOLO 8. 1 BOTLALE a ga bo bitse? le tlaloganyo a ga e culetse koru ea eona? 2 Bo eme mo tloreñ ea mahelo a gorimo, ha tseleñ mo maheloñ a litselana. 3 Bo biletsa gorimo ha likhoroñ, ha botsenoñ yoa motse, ha go tseneñ ga meyako. 4 Ki biletsa go lona, lona banona; mi koru ea me e go bana ba bathu. 5 Lona ba lo sa gopoleñ, tlaloganyañ borotolo: le lona lieleele, lemogañ tlaloganyo. 6 Utluañ, gone ki tla bua lilo tse ri bonatla bogolu, mi tumololo ea pounama tsa me e tla na ea bocuano. 7 Gone molomo oa me o tla bua boamarure; mi boikepo bo moila mo pounameñ tsa me. 8 Pulelo cotle tsa molomo oa me li mo tsiamoñ; go si sepe sa tharano, khotsa sa cokamo mo go cona. 9 Li siame cotle go ena eo o tlaloganyañ, li thokhamo go bona ba ba bonañ kico. 10 Culañ thuto ea me, mi esiñ selevera; le kico bogolu go gouda e e itseñkecoeñ. 11 Gone botlale bo molemo bogolu go liperela; mi cotle tse ri ka elerioañ, ga li kake tsa cuantsioa le yona. 12 ’Na botlale ki agile le borotolo, mi ki na le kico ea tlalemaleyo eotle. 13 Poiho ea Yehova ki go ila boshula: ki ila boikhorisho, le pelahalo, le tsela ea boshula, le molomo oa cokamo. 14 Khakololo e le ea me, le se se molemo bogolu: ki na le tlaloganyo; thata ki ea me. 15 Likhosi li busa, le likhosana li laolela tsiamisho, ka ’na. 16 Balaori ba laola, le bagoluane, le basiamisi botle ba lehatsi, ka ’na. 17 Ki rata bona ba ba ’nthatañ; mi bona ba ba ’mpatlañ ka tloahalo ba tla ’mpona. 18 Mahumo le tlotlo li ha go ’na, lithoto tse ri tla nañ le tsiamo. 19 Louñuo loa me lo molemo bogolu go gouda, le gouda e e itsekileñ; le totahalo ea me go selevera se se itseñkecoeñ. 20 Ki sepela mo tseleñ ea tsiamo, mo gareñ ga tselana tsa tsiamisho; 21 Gore ki nee bona ba ba ’nthatañ se se tla nañ; mi ki tla tlatsa matlu a bona a lohumo. 22 Yehova o la a ’nthata mo tsimologoñ ea tsela ea gague; pele ga litiho tsa gague li e si li ne, go sale tlolegoñ. 23 Ki tloricoe ka bosina tsimologo mo tlolegoñ, lehatse le e si le ne. 24 Ki le ka tsaloa ea bo mateñ a sieo; ea bo go sina mecoeri e e tletseñ metse. 25 Ka tsaloa lithaba li e si li thai-oe, le lithabana: 26 Erile a e si a rihe lehatse, le esiñ metlaba, le esiñ tsimologo ea lorole loa lehatse. 27 Erile a etletsa magorimo ki le ki le gona; erile a thaea tikologo mo batleñ sa boteñ; 28 Erile e tlomamisa maru kua gorimo: erile a thatahatsa mecoeri ea boteñ; 29 Erile a nela leoatle moleloane oa yona, gore metse a si tlole lintsi tsa yeona; erile a thaea methao ea lehatse: 30 Hoñ, ki le ki le ha go ena yaka moratoana: mi ki le ki le nateho ea gague ka malatsi aotle, ka tlapeloa ha pele ga gague ka gale; 31 Mi ka tlapeloa mo hatseñ ya gague ya mbu, mi nateho ea me e mo baneñ ba bathu. 32 Ki gona yana, ’nkutluañ lona bana: gone go tsegoharicoe ba ba tsegetsañ tsela tsa me. 33 Utluañ thuto, mi tlalehañ, mi si e cuitleñ. 34 Go tsegoharicoe mothu eo o ’nkutluañ, eo o letañ ha khoroñ tsa me ka malatsi aotle, a lebelela ha me-phakuaneñ ea meyako ea me. 35 Gone eo o ’mponañ o bona botselo, mi o tla bona tsalano mo go Yehova. 36 Mi eo o ’nteohelañ o senya moea oa gague: botle ba ba ’nkilañ ba rata loshu.

9

KHAOLO 9. 1 BOTLALE yo bo heañ bo agile ntlu ea yona, bo betlile lipilara tsa yona li seven: 2 Bo tlabile khomu tsa yona; bo pekantse boyaloa yoa yona; loyelo loa yona le lona bo lo bakantse. 3 Bo romile barcetsana ba yona: bo bitsa mo litloeñ tsa mahelo a gorimo a motse, yoa re, 4 E mañ eo o sa gopoleñ? a a boele kuanu: bo raea eo o tlokañ tlaloganyo, 5 Tlañ lo ye ga señkhue sa me, le go noa ga boyaloa yoa me yo ki bo pe-kileñ. 6 Tlogelañ ba ba sa gopoleñ, mi lo tsele; mi sianelañ mo tseleñ ea tlaloganyo. 7 Eo o oatlaeañ moshotli o iteretse litloñ: le eo o khalemelañ moikepi o ikapesa ka secubaba. 8 Si khalemele moshotli, gore e si re khotsa a gu ila: khalemela letlale, mi le tla gu rata. 9 Ruta letlale, mi le tla tsamaea le tlaleha: kaela mosiami, mi o tla tota mo thutoñ. 10 Poiho ea Yehova ki tsimologo ea botlale: mi kico ea baitsephi ki tlaloganyo. 11 Gone malatsi a gago a tla ntsiharioa ki ’na, le nyaga tsa botselo u tla li okelerioa. 12 Ha u le botlale, u tla itlalehe-la: mi ha u shotla, u tla e belega ka uesi. 13 Mosari oa seeleele o phokelela: a sina khopolo, mi a sa itse sepe. 14 Mi a rula ha moyakoñ oa ntlu ea gague, mo seruloñ kua maheloñ a gorimo a motse, 15 Go bitsa bona ba ba hetañ ka tsela, ba ba siamelañ tselaneñ tsa bona: a re, 16 E mañ eo o sa gopoleñ? a a boele kuanu: mi a raea eo o tlokañ tlaloganyo, 17 Metse a a ucuiloeñ a botse, le señkhue sa bosaitsioeñ sea nateha. 18 Mi ga a itse ha bashui ba gona; le ba ba biricoeñ ba gague ba mo mateñeñ a bobipo.

10

KHAOLO 10. 1 LIANE tsa ga Solomone. Moroa tlaleho o itumerisa rague: mi moroa seeleele o khutsahalo go mague. 2 Likhumo tsa boikepo ga li lemohale: mi tsiamo e golola mo loshuñ. 3 Yehova ga a kitla a leseletsa moea oa mosiami mo tlaleñ: mi o khorometsa thoto ea baikepi. 4 Eo o rihañ ka seatla se se bolea o na le khumanego: mi atla tsa batloahari lia humisa. 5 Eo o kokoanyañ mo selemoñ ki moroa tlaloganyo: eo o thulamelañ mo thoboñ ki moroa botlabisa litloñ. 6 Matsego a mo tlogoñ ea mosiami: mi tsenyo e bipa melomo ea baikepi. 7 Khakologelo ea mosiami e tla na letsego: mi maina a baikepi a tla bola. 8 Eo o pelu e e tlalehileñ o cula litaolo: mi eo o pounama tsa bosilo o tla rigoa. 9 Eo o tsamaeañ ka boitekanelo o tsamaea ka tlomamo: mi eo o shokamisañ tsela tsa gague o tla itsioe. 10 Eo o goetlañ ka leitlo o tlukuhatsa pelu: mi eo e pounama tsa bosilo o tla rigoa. 11 Molomo oa mosiami ki seriba sa botselo: mi tsenyo e bipa melomo ea baikepi. 12 Kilo e cosa likhañ: mi lorato lo bipa litlolo cotle. 13 Botlale bo bonoa mo lipounameñ tsa motlaloganyi: mi thupa e le go motlana oa gague eo o tlokañ tlaloganyo. 14 Matlale a tsegetsa kico; mi molomo oa lesilo o gauhe le tsenyego. 15 Lithoto tsa mohumi ki motse oa thata ea gague: mi khumanego ea bahumanegi ki tsenyego ea bona. 16 Tiho ea mosiami ki go botseloñ: totahalo ea moikepi ki go boleoñ. 17 Tsela e eañ kua botseloñ e le go ena eo o tsegetsañ thuto: mi eo o tlogelañ khalemelo oa itimetsa. 18 Eo o bipañ kilo e le oa lipounama tsa kako, le eo o ntsañ tumo ea boshula e le seeleele. 19 Kua mahuku a mantsi a gona tlolo ga e tlokahale gona: mi ena eo o thibañ pounama tsa gague o tlalehile. 20 Loleme loa mosiami e le selevera se se itseñkecoeñ: pelu tsa baikepi ga li na molemo o monye. 21 Pounama tsa mosiami li yesa bontsi: mi masilo a shua ka go tloka tlaloganyo. 22 Letsego ya ga Yehova le humisa, mi ga a okeletse botluku yoa pelu. 23 Go cuana le tsameko mo seeleeleñ go shulatsa: mi go letlale go riha ka tlaloganyo. 24 Poiho ea moikepi, e tla mo hitlela: mi keleco ea basiami ba tla e neoa. 25 Yaka secüacüe se heta, mi moikepi ga eo yalo: mi mosiami e le motheo o o sa khutleñ. 26 Yaka boyaloa yo bo berileñ go menoñ, le mosi go maitloñ, moruhari o ntse yalo go bona ba ba mo romañ. 27 Poiho ea Yehova e okeletsa malatsi: mi linyaga tsa baikepi li tla khutsaharioa. 28 Culuhelo ea basiami ki boitumelo: mi tebelelo ea baikepi e tla hela. 29 Tsela ea ga Yehova ki thata ea moitekaneri: mi ki tsenyego go ba ba siamololañ. 30 Mosiami ga a kitla a relerisioa ka bosakhutleñ: mi baikepi ga ba kitla ba aga mo hatseñ. 31 Molomo oa mosiami oa ntsa botlale: mi liteme tsa licokamo li tla khaoloa. 32 Pounama tsa mosiami li itse nateho: mi melomo ea baikepi e itse cokamo hela.

11

KHAOLO 11. 1 SELEKANYO sa pego sa tsieco se moila go Yehova: mi bokete yo bo tletseñ ki natehelo ea gague. 2 Ha bokaka bo tla, litloñ le cona lia tla: mi bakhobalari ba na le botlale. 3 Boitekanelo yoa bathokhami bo tla ba goga: mi cokamo ea bomanoñuane e tla ba ropehatsa. 4 Lithoto ga li lemohalele ope mo tsatsiñ ya yayarego: mi tsiamo e golola mo loshuñ. 5 Tsiamo ea moitekaneri e siamisa tsela ea gague: mi moikepi o tla oa ka boikepo yoa gague. 6 Tsiamo ea bathokhami e tla ba golola: mi bomanoñuane ba tla cuaroa mo boshuleñ yoa bona. 7 Ha mothu oa boikepo a shua tebelelo ea gague e hela: le culuhelo ea basiamolori e hela. 8 Mosiami o gololoa mo tlaleloñ, mi moikepi o tla mo boemoñ yoa gague. 9 Moitimokanyi o borisa moñ ka ena ka molomo oa gague: mi basiami ba gololoa ka kico. 10 Motse o tlapeloa ha go na molemo le basiami; mi ha baikepi ba hela go le turueco. 11 Motse o gorisioa ka tsegohaco ea bathokhami: mi o thuyoa ki melomo ea baikepi. 12 Eo o nyatsañ moñ ka ena o tloka tlaloganyo: mi monona oa tlaloganyo oa ririmala. 13 Eo o tsamaeañ a le mosebi o bonatsa se se sa itsioeñ: mi eo o moea oa boikaño oa se bipa. 14 Kua go sinañ likhakololo gona bathu ba oa: mi puluko e mo bontsiñ yoa bagakolori. 15 Eo o leñ moleheri oa moeñ o tla bogela rure: mi eo o ilañ ba ba opanañ liatla o tlomame. 16 Mosari oa pelunomi o tsegetsa tlotlo: le linatla li tsegetsa mahumo. 17 Monona oa bopelunomi o rihela moea oa gague molemo: mi selalome se khobera nama ea shona. 18 Moikepi o rihela tuelo ea kako: mi go tuelo ea tlomamo go ena eo o yalañ tsiamo. 19 Yaka tsiamo e ea go botseloñ; go ntse yalo le ena eo o konatelelañ boshula, ki go ea go loshuñ loa gague. 20 Ba cokamo ea pelu ba maila ha go Yehova: mi baitekaneri mo tseleñ ki nateho ea gague. 21 Seatla se kopana le seatla, moshulatsi ga a kitla a na a sina molatu: mi losika loa basiami lo tla phela. 22 Mosari eo moiñtle eo o hapogañ tlaloganyo, o cuana le lenyena ya gouda mo ñkoñ ea kolobe. 23 Keleco ea basiami ki molemo hela: mi tebelelo ea baikepi ki yayarego. 24 Gole eo o halatsañ, mi leha go ntse yalo a totaharioa; mi gole eo, eo o thibañ bogolu go cuanela, mi tiho e ea tlokahatsa. 25 Moea o o tsegohatsañ o tla nontsioa: le eo o nosañ o tla nosioa ka esi. 26 Eo o señoma ka mabele, bathu ba tla mo roga: mi tsegohaco e tla na mo tlogoñ ea gague eo o a bapatsañ. 27 Eo o batlañ molemo ka tloahalo o batla nateho: mi eo o itelegelañ boshula, bo tla tla go ena. 28 Eo o ikanyañ lohumo loa gague o tla oa: mi basiami ba tla talaharioa yaka lekakaba. 29 Eo o khoberañ ntlu ea gague o tla rua pheho: le lesilo le tla na motlañka oa eo oa botlale yoa pelu. 30 Louñuo loa mosiami ki tlare sa botselo; le eo o cuarañ meoea o tlalehile. 31 Bonañ, mosiami oa rueloa mo lehatseñ: bogolu yañ moikepi le moleohi!

12

KHAOLO 12. 1 EO o ratañ thuto o rata kico: mi eo o ilañ khalemelo ki oa seholoholo. 2 Eo o molemo o tla bona nateho mogo Yehova: mi monona eo o logañ mashula o tla mo coa. 3 Mothu ga a kitla a tlomamisioa ka boikepo: mi mocoe oa basiami ga o kitla o tsikiñoa. 4 Mosari oa matlametlo e le kerone go monona oa gague: mi eo o tlabisañ litloñ o cuana le porisho mo marapoñ a gague. 5 Maikaelelo a basiami a siamisa: likhakololo tsa baikepi ki tsieco. 6 Mahuku a baikepi ki go lalela mari: mi melomo ea bathokhami e tla ba golola. 7 Baikepi ba ribegerioa, mi ba sieo: mi ntlu ea basiami e tla litama. 8 Monona o tla bakoa kaha botlaleñ yoa gague: mi eo o pelu ea cokamo o tla nyarioa. 9 Eo o nyaricoeñ a ipapalela, o molemo bogolu go eo o itlotlañ, a tloka señkhue. 10 Mosiami o utluela khomu ea gague botluku: mi mautluelo botluku a baikepi ki bolalome. 11 Eo o lemañ bolemo yoa gague o tla khorisioa ka senkhue: mi eo o khonatelelañ baithamaki o tloka tlaloganyo. 12 Moikepi o eletsa lotloa loa ba boshula: mi mocoe oa basiami o tla uñua. 13 Seru sa moshulatsi se mo tloloñ ea lipounama: mi mosiami o tla coa mo tlaleloñ. 14 Moñue le moñue o tla khorisioa ka molemo oa louñuo loa molomo; mi tuelo ea atla tsa mothu e tla boela go ena. 15 Tsela ea lesilo e thokhame mo maitloñ a yeona: mi eo o retsañ khakololo o tlalehile. 16 Bogale yoa lesilo bo akoha go itsioe: mi eo oa borotolo o bipa litloñ. 17 Eo o buañ boamarure o bonatsa tsiamo: mi moshupi oa kako tsieco.Go eo, eo o buañ yaka litlabi tsa putlela: mi liteme tsa matlale ki more. 19 Pounama ea boamarure e tla tlomamisioa ka bosakhutleñ: mi loleme loa kako lo na ka ponyo ea leitlo. 20 Tsieco e mo peluñ tsa bona ba ba logañ boshula: mi go boitumelo go ba ba gakololañ kagisho. 21 Ga go bohutsana bope yo bo tla rihalelañ mosiami: mi baikepi ba tla tlala boshula. 22 Pounama tsa kako li maila ha go Yehova: mi ba ba rihañ ka boamarure ba mo natehalela. 23 Mothu oa borotolo o bipa kico: mi pelu tsa lieleele li utluatsa bosilo yoa cona. 24 Atla tsa batloahari li tla busa: mi eo oa poruhalo o tla leha lekhetho. 25 Tloriego mo peruñ ea monona ea e inega: mi huku ye leñue ya molemo le e itumerisa. 26 Mosiami o na le bonatla bogolu go moñ ka ena: mi tsela ea baikepi ea ba timetsa. 27 Moruhari ga a bese seguapo: mi thoto tsa motloahari e le thatego. 28 Go botselo mo tseleñ ea tsiamo; mi go sina loshu mo tselaneñ ea eona.

13

KHAOLO 13. 1 MOROA eo o tlalehileñ o utlua thuto ea ga rague: mi moshotli ga a utlue khalemelo. 2 Monona o tla ya molemo oa louñuo loa molemo: mi meoea ea bomanoñuane e tla ya tsenyego. 3 Eo o iletsañ molomo oa gague o buluka moea oa gague: mi eo o atlamolosañ pounama tsa gague segolu o tla na le tsenyego. 4 Moea oa moruhari oa eletsa, mi ga o na sepe: mi moea oa motloahari o tla nontsioa. 5 Mosiami o ila go aka: mi moikepi o iñkhisa seboru, le go itlabisetsa litloñ. 6 Tsiamo e iletsa mothokhami mo tseleñ: mi boikepo bo tla ribega moleohi. 7 Go eo, eo o ikhumisañ, mi ga a na sepe: go eo, eo o ikhumanegisañ, mi o na le lithoto lintsi. 8 Serekolori sa moea oa monona ki lohumo loa gague: mi mohumanegi ga a utlue komano. 9 Leseri ya basiami le tla itumela: mi lobone loa baikepi lo tla tiñoa. 10 Komano e tla ka bokaka yosi: mi botlale bo na le ba ba gakolocoeñ. 11 Lithoto tsa boithamako, li tla ñotlaharioa: mi eo o phuthañ ka seatla o tla totisa. 12 Culuhelo e e riegañ e ñoreisa pelu: mi keleco ha e tla, e le setlare sa botselo. 13 Eo o nyatsañ lehuku o tla señoa: mi eo o boihañ taolo o tla rueloa. 14 Molao oa letlale e le seriba sa botselo, go hapoga liru tsa loshu. 15 Tlaloganyo ea molemo e naea nateho: mi tsela ea bomanoñuane e thata. 16 Moñue le moñue oa borotolo o riha ka kico: mi seeleele se ñamola bosilo. 17 Moroñoi oa boikepo o tla oela mo boshuleñ: mi moroñoi oa boikaño e le more. 18 Khumanego le litloñ li tla na go ena eo o latlañ thuto: mi eo o ñokañ khalemelo o tla tlotloa. 19 Keleco e e rihetseñ e botse mo moeeñ: mi go moila go lieleele go hapoga boshula. 20 Eo o tsamaeañ le matlale o tla tlaleha: mi eo e leñ selekane sa lieleele o tla boga. 21 Boshula bo tla khukhela baleohi: mi basiami ba tla rueloa molemo. 22 Oa molemo o ruisa bana ba bana ba gague: mi lohumo loa moleohi lo becoe basiami thoko. 23 Liyo tse ri kholu li mo bolemoñ yoa bahumanegi: mi go eo, eo o nyelericoeñ ka go tloka tsekisho. 24 Eo o rekegelañ thupa ea gague o ila moroaue: mi eo o mo ratañ o mo oatlaea gale. 25 Mosiami o yela khorisho ea moea oa gague: mi limpa tsa baikepi li tla utlua botloko.

14

KHAOLO 14. 1 MOSARI moñue le moñue eo o tlalehileñ o aga ntlu ea gague: mi oa bosilo oa e thuba ka atla tsa gague. 2 Eo o sepelañ mo tsiamoñ ea gague, o boiha Yehova: mi eo oa cokamo mo tseleñ ea gague oa mo nyatsa. 3 Thupa ea pelahalo e mo melomoñ ea masilo: mi pounama tsa matlale li a boluka. 4 Boyelo bo lolea, ha go sinañ likhomu gona: mi totahalo e le kholu ka nonoho ea khomu. 5 Moshupi oa boikaño ga a kitla a tsietsa: mi moshupi oa tsieco o bilola litsieco. 6 Moshotli o batla botlale, mi ga bo eo: mi kico e boheho go ena eo o tlaloganyañ. 7 U coe ha pele ga monona oa seeleele, ha u sa lemoge pounama tsa kico. 8 Botlale yoa eo o borotolo, ki go tlaloganya tsela ea gague: mi bosilo yoa masilo ki tsieco. 9 Lieleele li shotla molatu: mi nateho e mo bathokhamiñ. 10 Pelu e itse botluku yoa eona: mi moeñ ga a kitla a itlakanya le boitumelo yoa eona. 11 Ntlu ea baikepi e tla ribegoa: mi tenta ea bathokhami e tla thunya. 12 Gole tsela e e cuanañ yaka e thokhame mo mothuñ, mi khutlo sa eona ki tsela tsa loshu. 13 Pelu e botluku le mo setsegoñ; le bokhutlo yoa tlapelo ki khutsahalo. 14 Eo o tenegañ mo peluñ o tla khora ka tsela tsa gague: mi monona oa molemo o tla khora ka ena ka esi. 15 Eo o sa gopoleñ o rumela huku leñue le leñue: mi eo o borotolo o tlaloganya tsepelo ea gague. 16 Letlale lea boiha, mi le hapoga boshula: mi seeleele sea yayarega, mi se ikanya. 17 Eo o akohañ go galeha o riha bosilo: le monona eo o logañ mashula oa iloa. 18 Ba ba sa gopoleñ ba rua bosilo: mi ba borotolo ba tla roesa kico. 19 Ba boshula ba inama ha pele ga ba molemo; le baikepi ha pele ga khoro tsa mosiami. 20 Mohumanegi o iloa ki moñ ka ena: mi mohumi o na le barati bantsi. 21 Eo o nyatsañ moñ ka ena oa leoha: mi eo o utluelañ bahumanegi botluku o tsegoharicoe. 22 A ga ba timela ba ba logañ boshula? mi pelunomi le boikaño li tla na go bona ba ba logañ molemo. 23 Temohalelo e mo khokholeloñ eotle: mi puo ea lipounama e tlokahatsa hela. 24 Kerone ea ba ba tlalehileñ ki lohumo loa bona: bosilo yoa lieleele ki bosilo. 25 Moshupi oa boamarure o golola meoea: mi eo o bilolañ maka ki motsietsi. 26 Boikanyo yo bo thata bo mo poihoñ ea Yehova: mi o tla rihana le helo ga botsabelo yoa bana ba gague. 27 Poiho ea Yehova ki seriba sa botselo, go hapoga liru tsa loshu. 28 Khalalelo ea khosi e mo bontsiñ yoa bathu: mi tsenyego ea khosana e mo tlokahaloñ ea bathu. 29 Eo o bonya go galeha o mogolu mo tlaloganyoñ: mi eo o bonako yoa moea o gorisa bosilo. 30 Pelu e e horileñ e le botselo yoa nama: mi pelutsetla e le porisho ea marapo. 31 Eo o patikañ mohumanegi, o khoba Morihi oa gague: mi eo o utluelañ motloki botluku oa mo tlotla. 32 Moikepi o lelekeloa mo boshuleñ yoa gague: mi mosiami o na le culuhelo mo loshuñ loa gague. 33 Botlale bo tla na mo peluñ ea gague eo o nañ le tlaloganyo: mi se se mo teñ ga lieleele se itsege. 34 Tsiamo e gorisa morahe: mi boleo e le khobo ea merahe. 35 Nateho ea khosi e le mo motlañkeñ eo o tlalehileñ: mi yayarego ea eona e go ena eo o tlabisañ litloñ.

15

KHAOLO 15. 1 KARABO ea bonolo e thibosa bocarara: mi mahuku a khakaco a cosa bogale. 2 Liteme tsa matlale li lemohatsa kico: mi melomo ea lieleele e gorometsa bosilo. 3 Maitlo a ga Yehova a mo maheloñ aotle, a bona ba boshula le ba molemo. 4 Loleme lo lo horileñ ki tlare sa botselo: mi cokamo mo go lona ki khagogo mo moeeñ. 5 Lesilo le nyatsa thuto ea ra yeona: mi eo o ñokañ khalemelo o tla na oa borotolo. 6 Lohumo lo logolu lo mo tluñ ea mosiami: mi khoberego e mo totahaloñ ea moikepi. 7 Pounama tsa matlale li namisa kico: mi pelu tsa lieleele ga lia na yalo. 8 Tlabelo ea baikepi ki moila go Yehova: mi morapelo oa bathokhami e le nateho ea gague. 9 Tsela ea moikepi ki moila go Yehova: mi o rata eo o khonatelelañ tsiamo. 10 Koatlao e le boshula go ena eo o tlogelañ tsela: mi eo o ilañ thuto o tla shua. 11 Bobipo le tsenyego li ha pele ga Yehova: ana pelu tsa bana ba bathu bogolu yañ! 12 Moshotli ga a rate ena eo o mo khalemelañ: le gona ga a ee kua matlaleñ. 13 Pelu ea boitumelo e itumerisa sehatlogo: mi moea o o thubegileñ ki khutsahalo ea pelu. 14 Pelu ea tlaloganyo e batla kico: mi melomo ea lieleele e theneketsa bosilo. 15 Malatsi aotle a mogisioi a boshula: mi pelu ea boitlapelo e le moletlo ka gale. 16 Bobotlana le poiho ea Yehova, ki molemo bogolu go lohumo lo logolu le go bisa go ikhutsa. 17 Moyo oa merogo e me talana kua lorato lo gona, go molemo bogolu go khomu e e nontsioañ le kilo naeo. 18 Monona oa bocarara o cosa khañ: mi eo o bonya go galeha o ririmatsa komano. 19 Tsela ea moruhari e cuana le logora loa metlua: mi tselana ea bathokhami e mokhuabu. 20 Moroa eo o tlalehileñ o itumerisa rague: mi mothu oa seeleele o nyatsa mague. 21 Bosilo ki boitumelo go ena eo o tlokañ tlaloganyo: mi monona oa tlaloganyo o sepela ka tsiamo. 22 Maikaelelo a nyelerioa ha khakololo e sieo: mi a tla litama ka bagakolori bantsi. 23 Monona o na le boitumelo ka karabo ea molomo oa gague: mi lehuku ye le builoeñ mo motleñ oa yeona le molemo yañ! 24 Tsela ea botselo ea letlale e ea gorimo, gore le hapoge bobipo yo bo kua tlatse. 25 Yehova o tla rutla ntlu ea ba boikhorisho: mi o tla tlomamisa moleloane oa motlolagari. 26 Maikaelelo a moikepi a boshula go Yehova: mi ba ba itsekileñ ki pulelo tse ri mo natehelañ. 27 Eo o timanañ o khobera ntlu ea gague; mi eo o ilañ theleseco o tla tsela. 28 Pelu ea mosiami e akanya go araba: mi melomo ea baikepi e gorometsa tsa boshula. 29 Yehova o khakala go baikepi: mi o utlua morapelo oa basiami. 30 Leseri ya maitlo le itumerisa pelu: taeco ea molemo e nontsa marapo. 31 Tsebe e e utluañ khalemelo ea botselo e nna mo matlaleñ. 32 Eo o sa khatloeñ ki thuto, o nyatsa moea oa gague: mi eo o utluañ khalemelo, o rua tlaloganyo. 33 Poiho ea Yehova e le thuto ea botlale; mi khobalalo ea ea pele ga tlotlo.

16

KHAOLO 16. 1 MOTHU o na le maikaelelo a pelu; mi karabo ea loleme, e coa go Yehova. 2 Tsela cotle tsa monona li itsekile mo maitloñ a gague; mi Yehova o lekanya meoea. 3 Hirikololela tiho tsa gago go Yehova, mi maikaelelo a gago a tla tlomama. 4 Yehova o rihalantsa lilo cotle tiho tsa cona: E, le moikepi go tsatsiñ ya boshula. 5 Botle ba boikhorisho ba moila go Yehova: seatla se kopana le seatla, ga ba kitla ba na ba sina molatu. 6 Tsiamololo e ruancoe ki pelunomi le boikaño: mi bathu ba tlogela boshula ka poiho ea Yehova. 7 Moñue ha tsela tsa gague li natehela Yehova, o riha le bona baba ba gague go agisanya nae. 8 Bobotlana le tsiamo, bo molemo bogolu go totahalo e e sinañ tsiamisho. 9 Pelu ea mothu e ikaela tsela ea gague: mi Yehova o mo shupetsa tsepelo ea gague. 10 Tlotlomisho e mo pounameñ tsa khosi: molomo oa eona ga o kitla o tlola mo tsiamishoñ. 11 Selekanyo, le selekanyo sa pego se se siameñ, ki tsa ga Yehova: libokete tsa tekanyo mo khetseñ ki tiho ea gague. 12 Go riha boikepo go moila mo likhosiñ: gone terone e tlomamisioa ki tsiamo. 13 Pounama tsa tsiamo li natehelela likhosi; mi li rata ena eo o buañ lilo tse ri thokhameñ. 14 Bocarara yoa khosi bo cuana le baroñoi ba loshu: mi monona eo o tlalehileñ o tla bo khethela. 15 Botselo bo mo leseriñ ya hatlogo sa khosi; le nateho ea eona e cuana le leru ya pula ea khogolamoko. 16 Go molemo bogolu yañ go amogela botlale mo go gouda! le go bona tlaloganyo, go ka itseñkeloa bogolu go selevera. 17 Tsela ea mheru ea bathokhami e le go tlogela boshula; eo o iletsañ tsela ea gague o boluka moea oa gague. 18 Pelahalo e ea pele ga thubego, le moea oa ikhorisho pele ga koo. 19 Go molemo go na le moea oa khobalalo le bahumanegi, bogolu go go abanya thopo le babelahari. 20 Eo o tlaloganyañ lehuku o tla bona molemo: mi eo o ikanyañ Yehova, o tsegoharicoe. 21 Eo o tlalehileñ mo peruñ o tla birioa motlaloganyi: le botse yoa lipounama bo okeletsa thuto. 22 Tlaloganyo ki seriba se se elañ, go ena eo o nañ naeo: mi thuto ea masilo e le bosilo. 23 Pelu ea letlale e tlaletsa molomo oa yeona, mi e okeletsa pounama tsa yeona kico. 24 Pulelo tse ri rategañ ki lomepa loa linotse, li botse mo moeeñ, le more mo marapoñ. 25 Go le tsela e e cuanañ yaka e thokhame mo mothuñ, mi khutlo sa eona e le tsela tsa loshu. 26 Eo o khokholelañ o ikhokholela ka esi; gone molomo oa gague oa mo khola. 27 Mañkholu oa monona o epa boshula: mi go mo pounameñ tsa gague yaka molelo o o tukañ. 28 Monona oa licokamo o yala komano: eo o buañ mo tsebeñ o khaoganya tsala tse ri kholu. 29 Monona oa tsenyo o hepisa moñ ka ena, mi a mo sepetsa mo tseleñ e e siñ molemo. 30 O burulatsa maitlo a gague go loga licokamo: o rihahatsa boshula ka go bebentsa pounama tsa gague. 31 Tlogo e pururu e le kerone ea khalalelo, ha e bonoa mo tseleñ ea tsiamo. 32 Eo o bonya go galeha, o molemo bogolu go eo o thata: le eo o busañ moea oa gague mo go eo o henyañ motse. 33 Bola bo tseñoa mo seyaneñ; mi tsiamisho eotle ea yona ki ea ga Yehova.

17

KHAOLO 17. 1 THATHANA e e omileñ le boikhuco naeo, e molemo bogolu go ntlu e e tletseñ khomu tse ri tlabiloeñ kua khañ e gona. 2 Motlañka eo o tlalehileñ o tla busa mo go moroa eo o tlabisañ litloñ; mi o abanya boshua mo go bana ba morena. 3 Pitsa ea tlapolosho e le go selevera, le bokepisho go gouda: mi Yehova o leka lipelu. 4 Moshulatsi o tlokomela pounama tsa boikepo: moaki o sekegela tsebe go lolemeñ loa boshula. 5 Eo o shotlañ mohumanegi o khoba Morihi oa gague: eo o itumelañ mo litatlegoñ ga a kitla a na a sina molatu. 6 Bana ba bana ki kerone ea banona ba bagolu; mi khalalelo ea bana e le bo‐rabo. 7 Pounama ea bonatla ga ea cuanela lesilo: ana bobotlana bogolu yañ pounama ea kako mogoluane! 8 Theleseco ki leincue ye le rategañ mo maitloñ a gague eo o nañ naeo: kaha o e pitikololañ ka gona, e tsegohala. 9 Eo o bipañ tlolo o batla lorato: mi eo o ntsañ señue, o khaoganya litsala. 10 Khalemelo e tsena mo teñ ga eo o tlaloganyañ, bogolu go go betsa seeleele ka lipeco li hundereda. 11 Eo o boshula o hela a batla cuulolo: mi moroñoi eo o sa rekegeleñ o tla roñoa go ena. 12 A bera e e tlakocoeñ liberana tsa eona e khatlane le monona, bogolu go seeleele mo bosiloñ yoa shona. 13 Eo o ruelañ molemo ka boshula, boshula ga bo kitla bo tlogela ntlu ea gague. 14 Tsimologo ea khañ e cuana le moñue eo o kabololañ metse: ki gona lesañ komano e e si e gotele. 15 Eo o siamisetsañ moikepi, le eo o sekisañ mosiami, bo‐tu yoa bona bo moila go Yehova. 16 Sereko se mo atleñ sa seeleele go reka botlale ka eintla eañ, ka se sina tlaloganyo? 17 Tsala e rata ka gale; le mokauleñue o tsalecoe thusho mo tlaleloñ. 18 Mothu eo o tlokañ tlaloganyo o opa seatla, a itiha moleheri ha tsaleñ ea gague. 19 Eo o ratañ tlolo, o rata komano: le eo o gorisañ khoro ea gague o batla thubego. 20 Eo o pelu e cokamo ga a kitla a bona molemo: mi eo o nañ le loleme loa cokamo o oela mo boshuleñ. 21 Eo o tsetseñ seeleele, se tla na khutsahalo go ena: mi rra lesilo ga a na boitumelo. 22 Pelu ea boitumelo e natetsa botselo: mi moea o o thubegileñ o omisa marapo. 23 Moikepi o cula neo mo sehubeñ, go shokamisa tsela ea tsiamisho. 24 Botlale bo mo hatlogoñ sa gague eo o nañ le tlaloganyo; mi maitlo a lesilo a mo khutloñ sa lehatse. 25 Moroa oa seeleele ki khakaco go rague, le bogalaka go ena eo o mo tsetseñ. 26 Le gona ga go molemo go betsa mosiami, le bagoluane go tlanya ope ka se se thokhameñ. 27 Eo o itseñ kico o rekegela mahuku a gague: monona oa tlaloganyo o na le moea o o rategañ. 28 Lesilo le yeona ha le ririmala le kaioa le tlalehile: le eo o momañ pounama tsa gague monona oa tlaloganyo.

18

KHAOLO 18. 1 EO o ikeolañ go batla kaha kelecoñ ea gague, o itlakanya le se se molemo bogolu shotle. 2 Seeleele ga se itumelele tlaloganyo, mi se rata gore pelu ea shona e ipipolole. 3 Ha moikepi a tla, lonyaco le lona lo etla, le litloñ li tla, le khobo. 4 Mahuku a molomo oa monona ki metse a boteñ, le seriba sa botlale e le molacoana o o elelañ. 5 Ga go molemo go gobela moikepi, go shokamisa mosiami mo tsiamishoñ. 6 Pounama tsa seeleele li tsena mo khañeñ, le molomo oa shona o ipiletsa lipeco. 7 Molomo oa seeleele e le tsenyego go shona, le pounama tsa shona ki seru sa moea oa shona. 8 Mahuku a mui mo tsebeñ a kam-perioa ka tloahalo, mi a hologela kua boteñeñ yoa mpa. 9 Le ena eo o bolea mo tihoñ ea gague, ki ñoana rague eo o senyañ. 10 Leina ya ga Yehova e le turio e e thata: mosiami o tabogela go eona, mi a hemeloa. 11 Lithoto tsa mohumi ki motse oa thata ea gague, le lorako lo lo gorimo mo boitlomoñ yoa gague. 12 Pelu ea ikhorisho ea monona e ea pele ga thubego, mi khobalalo e ea pele ga tlotlo. 13 Eo o arabañ, a e si a utlue, ki bosilo le khobo go ena. 14 Moea oa monona o kokotlela pobolo ea gague; mi moea o o thubegileñ o ka kakatlolola mañ? 15 Pelu ea eo o tlaloganyañ e amogela kico; le tsebe tsa matlale li batla kico. 16 Neo ea mothu e mo khutlolose-tsa bonno, mi e mo isa ha pele ga bagoluane. 17 Eo o eañ pele ga se se ganerioañ sa gague, o cuana yaka o siame: mi moñ ka ena o tla, mi a mo tlotlomisa. 18 Bola bo nyeletsa likhañ, mi bo khaoganya gare go linatla. 19 Ñoana rague eo o gakaricoeñ, o thata go heñoa go motse o o thata: mi likhañ li cuana le mephakalego ea paliso. 20 Mpa ea mothu e tla khora louñuo loa molomo oa gague; o tla tlala totahalo ea pounama tsa gague. 21 Loshu le botselo li mo thateñ ea loleme: mi ba ba lo ratañ ba tla ya louñuo loa lona. 22 Eo o bonyeñ mosari, o bonye se se molemo, mi o necoe nateho ki Yehova. 23 Mohumanegi o bua ka lithapelo; mi mohumi a arabe ka boima. 24 Monona eo o litsala lintsi o lebanye go itsalanya: mi go morati eo o ñaparelañ bogolu go mokauleñue.

19

KHAOLO 19. 1 MOHUMANEGI eo o tsamaeañ mo tsiamoñ ea gague, o molemo bogolu go eo oa cokamo mo lipounameñ, a le seeleele. 2 Le gona ga go molemo mo moeeñ o o sinañ kico; mi eo o akohañ ka linao, oa leoha. 3 Bosilo yoa mothu bo shokamisa tsela ea gague: mi pelu ea gague e cararegela Yehova. 4 Lithoto li riha litsala lintsi; mi mo-humenegi o khaogañoa le tsala ea gague. 5 Moshupi oa kako ga a kitla a na a sina molatu, le eo o bilolañ maka ga a kitla a phela. 6 Bantsi ba rapela hatlogo sa mogoluane: mi moñue le moñue ki tsala ea monona eo o naeañ lineo. 7 Bana botle ba ga rague mohumanegi ba mo ila: mi ana tsala tsa gague li mo khakahalela yañ bogolu? o ba khonatelela ka mahuku, mi ga ba re sepe. 8 Eo o amogelañ botlale o rata moea oa gague: eo o bulukañ tlaloganyo o tla bona molemo. 9 Moshupi oa kako ga a kitla a na a sina molatu, le eo o bilolañ maka o tla hela. 10 Tlapelo ga lea cuanela seeleele; bobotlana bogolu yañ mo motlañkeñ go busa likhosana. 11 Tlaloganyo ea mothu e shutisa bogale yoa gague; mi ki khalalelo go ena go heta tlolo. 12 Bocarara yoa khosi bo cuana le tumo ea lerumeri; mi nateho ea eona e cuana le monyo mo morogoñ. 13 Moroa seeleele e le boshula go rague: mi likhañ tsa mosari li cuana le thoti e e rothañ ka gale. 14 Ntlu le lithoto ki boshua yoa bo‐rra: mi mosari eo o tlaloganyañ ki oa ga Yehova. 15 Poruhalo e rigela mo thulameloñ e e kholu; mi moea oa bolea o tla utlua tlala. 16 Eo o tsegetsañ taolo o buluka moea oa gague; eo o nyatsañ tsela ea gague, o tla shua. 17 Eo o tlomogelañ mohumanegi pelu, o arima Yehova; mi tuelo ea gague o tla e mo lehela. 18 Oatlaea moroau ka culuhelo e sa leeo; mi u si culetse moea oa gago go molaea. 19 Eo o bocarara bogolu o tla utlua peco: gone leha u mo golola, o tla coelela pele. 20 Utlua khakololo, mi cula thuto, gore u tlalehele mo bokhutloñ yoa gago. 21 Maikaelelo mantsi a mo peluñ ea monona: mi khakololo ea ga Yehova e tla litama. 22 Keleco ea mothu e le pelunomi ea gague: mi mohumanegi o molemo bogolu go moaki. 23 Poiho ea Yehova e ea go botseloñ: mi eo o nañ naeo o tla na a khora; le ga a kitla a lekoloa ki boshula. 24 Moruhari o tsenya atla sa gague mo mogocaneñ; mi o gana go ba a se isa go molomo oa gague. 25 Tlanya moshotli, mi eo o sa gopoleñ o tla na borotolo: mi khalemela eo o tlaloganyañ, mi o tla tlaloganya kico. 26 Eo o ropehatsañ rague, a leleka mague, ki moroa eo o tlabisañ litloñ, a lere khobo. 27 Moroaka, lesa go utlua thuto e e timetsañ mo mannoñ a kico. 28 Moshupi oa mañkholu o shotla tsiamisho: mi melomo ea baikepi e ’mmetsa tsiamololo. 29 Litsekisho li etlelericoe bashotli, le lipeco metlana ea lieleele.

20

KHAOLO 20. 1 BOYALOA ki moshotli, boyaloa yo bo thata ki phokelelo: botle ba ba timerioañ ki yona ga ba botlale. 2 Thero ea khosi e cuana le tumo ea lerumeri; eo o e gakatsañ o leohela moea oa gague. 3 Ki tlotlo mo mononeñ go khutla mo khañeñ: mi lesilo leñue le leñue le tla itlakanya le eona. 4 Moruhari o gana go lema ka go le mariga; ki gona o tla kopañ mo thoboñ, mi ga a kitla a bona sepe. 5 Khakololo mo peluñ ea monona e cuana le metse a boteñ; mi monona oa tlaloganyo o tla e ga. 6 Moñue le moñue mo bontsiñ yoa bathu o biletsa gorimo pelunomi ea gague: mi monona oa boikaño rure, o tla bonoa ki mañ? 7 Mosiami eo o tsamaeañ mo tsiamoñ ea gague, bana ba gague ba tsegoharicoe hularoñ sa gague. 8 Khosi e e rulañ mo teroneñ ea tsekisho, e halatsa boshula yotle ka maitlo a eona. 9 E mañ eo o ka reñ, Ki itsekisitse pelu ea me? ki itsekile mo libeñ tsa me? 10 Libokete tsa tekanyo li tu, le lilekanyo li tu, E, co tu tsa cona, li moila go Yehova. 11 Le ena ñuana o itsisioe ka tiho tsa gague, ha tiho ea gague e tla na boitseko, khotsa ea thokhamo. 12 Tsebe e e utluañ, le leitlo ye le bonañ, Yehova o li rihile co tu tsa cona. 13 Si rate thobalo, gore u si humanege; burulola maitlo a gago, mi u tla khora señkhue. 14 Go boshula, go boshula, go bua moreki: mi a sina a ea oa belahala. 15 Gouda e gona, le bontsi yoa liperela: mi lipounama tsa kico ki se se rategañ bogolu. 16 Tsaea seaparo sa gague eo e leñ moleheri oa o sele: mi mo tselela moeñ pelelo. 17 Señkhue sa kako se botse go mothu; mi morago ga mouo molomo oa gague o tla tlarioa ka losagarana. 18 Boitlomo bo tlomamisioa ki khakololo: mi epa lira ka khakololo ea molemo. 19 Eo o nalanalañ a le mosebi, o bonatsa bosaitsioeñ: ki gona u si itlakanye le ena eo o hepañ ka pounama tsa gague. 20 Eo o rogañ rague khotsa mague, lobone loa gague lo tla tiñoa mo boncuñ yoa lehihi. 21 Ha boshua bo akohisioa mo tsimologoñ, bokhutlo yoa yona ga bo kitla bo tsegoharioa. 22 U si re, Ki tla khopololela boshula; lebelela Yehova, mi o tla gu thusa. 23 Libokete tsa tekanyo li tu li moila go Yehova: le tekanyo ea pego ea tsieco ga e molemo. 24 Litsepelo tsa mothu li coa go Yehova, ki gona mothu o ka tlaloganya tsela ea gague yañ? 25 Ki seru sa mothu, go ’mmetsa se se itsephileñ, mi morago ga maikano go botsisa. 26 Khosi ea tlaleho e halatsa baikepi, mi e lere uile gorimo ga bona. 27 Moea oa mothu ki lobone loa ga Yehova lo lo kheleisañ mahelo a cubo a boteñ aotle. 28 Pelunomi le boikaño li iletsa khosi: le terone ea eona e okeletsega ka pelunomi. 29 Khalalelo ea ligañka ki nonoho ea cona: le khalalelo ea bagolu ki tlogo e pururu. 30 Thurugo ea ntho e itsekisa boshula: lipeco le cona li ntse yalo mo maheloñ a boteñ yoa mpa.

21

KHAOLO 21. 1 PELU ea khosi e mo atleñ sa ga Yehova; yaka melacoana ea metse, o e bosetsa kua o ratañ. 2 Litsela cotle tsa mothu li thokhame mo maitloñ a gague: mi Yehova o lekanya lipelu. 3 Go riha tsiamo le tsiamisho go itseñkeloa ki Yehova bogolu go tlabelo. 4 Boikhorisho yoa maitlo, le maila a pelu, le lobone loa baikepi, ki boleo. 5 Maikaelelo a motloahari a lere letlotlo hela; mi a moñue le moñue eo o bonako, o tlokahatsa hela. 6 Go rihelela mahumo ka loleme lo lo akañ, ki boithamako yo bo khuerioañ ki bona ba ba batlañ loshu. 7 Tsenyego ea baikepi e tla ba rera; gone ba gana go riha tsiamisho. 8 Tsela ea mothu e tletse mecokoria le boeñ: mi tiho ea moitseki e thokhame. 9 Go molemo go nna mo khokhocoñ ea tlomesho, bogolu go nna le mosari oa likomano mo tluñ ea katlamo. 10 Moea oa moikepi o eletsa boshula: moñ ka ena ga a bone pelutlomogi mo maitloñ a gague. 11 Ha moshotli a berioa, eo o sa gopoleñ oa tlaleha: le letlale ha le rutoa le tla amogela kico. 12 Mosiami o tlokomela ntlu ea moikepi ka tlaloganyo, mogañ baikepi ba rigeloañ mo boshuleñ. 13 Eo o tsibelañ khayayego ea bahumanegi tsebe tsa gague, le ena o tla bitsa, mi ga a kitla a utluioa. 14 Neo mo bosaitsioeñ e nyeletsa bogale, le neo mo sehubeñ bocarara. 15 Ki boitumelo go basiami go riha tsiamisho: mi ki tsenyego go ba ba siamololañ. 16 Mothu eo o timeloañ ki tsela ea tlaloganyo, o tla sala mo phuthegoñ ea bashui. 17 Eo o ratañ tlapelo o tla utlua botloko: eo o ratañ boyaloa le loukuane ga a kitla a huma. 18 Moikepi ki serekolori sa mosiami, le manoñuane sa bathokhami. 19 Go molemo go nna mo hatseñ ya bogareganaga, bogolu go nna le mosari oa likomano le khaleho. 20 Go lohumo lo lo elericoeñ le loukuane mo boagoñ yoa letlale; mi mothu oa seeleele a li ’mmetsa. 21 Eo o khonatelelañ tsiamo le pelunomi o bona botselo, le tsiamo, le tlotlo. 22 Letlale le palama motse oa bathati, mi le rigela thata ea boikanyo yoa ona. 23 Eo o bulukañ molomo oa gague le loleme loa gague, o buluka moea oa gague mo litlaleloñ. 24 Eo o leñ oa pelahalo le boguanta, leina ya gague ki moshotli, o riha ka yayarego ea pelahalo. 25 Keleco ea moruhari ea molaea; gone atla tsa gague li gana go riha. 26 O eletsa ka keleco e e thata mo tsatsiñ yeotle: mi mosiami oa naea, o sa rekegele. 27 Cupelo ea baikepi e moila: bogolu ha ba e lere ka boitlomo yoa boshula. 28 Moshupi oa maka o tla hela: mi eo o utluañ o tla hela a bua. 29 Monona oa boikepo o thatahatsa hatlogo sa gague; mi mothokhami o rulaganyetsa tsela ea gague. 30 Go sina botlale, le esiñ tlaloganyo, le esiñ khakololo, go ganela le Yehova. 31 Pitse e etlelericoe tsatsi ya tlabano: mi phenyo ki ea ga Yehova.

22

KHAOLO 22. 1 LEINA ya molemo le ka itseñkeloa bogolu go lohumo lo logolu, le tsalano e molemo bogolu go selevera le gouda. 2 Mohumi le mohumanegi ba khatlana mogo: Yehova o ba rihile botle. 3 Eo o borotolo o bona boshula, mi a icube: mi ba ba sa gopoleñ ba hetela pele, mi ba berioa. 4 Tuelo ea khobalalo le poiho ea Yehova, ki lohumo, le tlotlo, le botselo. 5 Metlua, le liru, li mo tseleñ ea moshokami: eo o bulukañ moea oa gague o tla na khakala go cona. 6 Ruta ñuana mo tsimologoñ ea tsela ea gague: mi ga a kitla a e hapoga a sina cohala. 7 Mohumi o busa mo bahumanegiñ; mi eo o arimañ, ki motlañka oa monona eo o arimileñ. 8 Eo o yalañ tsiamololo o tla roba bohutsana: mi thupa ea yayarego ea gague e tla khutla. 9 Oa leitlo ya molemo o tla tsegoharioa; gone o acua molala ga señkhue sa gague. 10 Leleka moshotli, mi komano e tla ea; E, khañ le khobo li tla khutla. 11 Eo o ratañ boitseko yoa pelu, tsalano e mo pounameñ tsa gague, khosi ki tsala ea gague. 12 Maitlo a ga Yehova a iletsa kico; mi o ribega mahuku a manoñuane. 13 Moruhari a re, Tau e kua ntle, ’nka bolaoa mo gareñ ga mebila. 14 Molomo oa mosari o sele, ki molete o o boteñ: eo Yehova o mo cararegelañ, o tla oela go ona. 15 Bosilo bo bohiloe mo peluñ ea ñuana, mi thupa ea thuto e tla bo lelekela khakala go ena. 16 Eo o patikañ mohumanegi go totahatsa tsa gague, le eo o naeañ mohumi, o tla tlokahalela rure. 17 Sekega tsebe ea gago, mi utlua mahuku a matlale; mi tsepegela kico ea me pelu ea gago. 18 Gone go nateha ha u li buluka mo teñ ga gago; li tla ithulaganya mo lipounameñ tsa gago. 19 Kia gu itsise ka yenu, eboñ uena, gore boikanyo yoa gago bo ne mogo Yehova. 20 A ga kia ka gu kualela lilo tsa bonatla, le tsa khakololo, le tsa kico, 21 Go gu itsise tlomamo ea lipulelo tsa boamarure; gore u arabele ba ba gu romañ mahuku a boamarure? 22 Si thope mohumanegi ka e le mohumanegi: le esiñ go patika mogisioi mo khoroñ; 23 Gone Yehova o tla ganela se se ganeloañ sa bona; mi o tla thopa meoea ea bona ba ba ba thopañ. 24 Si itsalanye le eo o galehañ; mi si tsamaee le monona oa bocarara yo bogolu. 25 Gore u si ithute tsela tsa gague, le go amogelela moea oa gago seru. 26 U si ne oa bona ba ba opanañ liatla, leha e le oa bona ba ba leñ baleheri ba melatu. 27 Ha u sina le se u ka lehañ ka shona, o kabo a tlosetsañ sealo sa gago kua tlatse ga gago? 28 Si katose moleloane oa bogolugolu, o bo‐rago ba o theileñ. 29 A u bona monona oa bobebe mo tihoñ ea gague? o tla ipaea ha pele ga likhosi; ga a kitla a ipaea ha pele ga ba ba sa kaioeñ.

23

KHAOLO 23. 1 HA u rula go ya le mobusi, elatloko ka tloahalo bona ba ba leñ ha pele ga gago: 2 Mi baea thipa ha momecoñ oa gago, ha u le mothu oa seapu. 3 U si eletse liyo tse ri monate tsa gague: gone ki liyo tsa kako. 4 U si iñorieise go humisioa: lesa boikaelelo yoa gago. 5 A u tla lesa maitlo a gago go hohela go esiñ sepe? gone rure se itihela liphuka yaka tsa lenoñ ye le hohelañ kua legorimoñ. 6 U si ye señkhue sa eo nañ le leitlo ya boshula, mi si eletse liyo tse ri monate tsa gague: 7 Gone yaka a gopola mo peluñ ea gague, o tla gu raea hela yalo: U ye, u noe: mi pelu ea gague ga eeo go uena. 8 Thathana ea gago u tla e tlatsa, mi u tla latlegeloa ki mahuku a nateho a gago. 9 Si bue mo tsebeñ tsa seeleele; gone se tla nyatsa botlale yoa mahuku a gago. 10 Si katose moleloane oa bogolugolu; mi si tsene maoteñ a likhutsana. 11 Gone morekolori oa cona o nonohile; o tla li ganelela se se ganeloañ sa cona le uena. 12 Nela pelu ea gago go thutoñ, le tsebe tsa gago go mahukuñ a kico. 13 Si thibe koatlao ñuaneñ: gone ha u mmetsa ka thupa ga a kitla a shua. 14 U mmetse ka thupa, mi u tla golola moea oa gague mo bobipoñ. 15 Moroaka, ha pelu ea gago e tlalehile, pelu ea me e tla itumela, E, ’na. 16 Mi liphio tsa me li tla tlapeloa, ha lipounama tsa gago li bua lilo tsa bocuano. 17 A pelu ea gago e si pelutsetlahalele baleohi: mi u ne mo poihoñ ea Yehova ka malatsi aotle. 18 Gone rure go le señue mo bokhutloñ; mi tebelelo ea gago ga e kitla e khaoloa. 19 Uena moroaka, retsa, mi u tlalehe, mi siamisetsa pelu ea gago mo tseleñ. 20 Si ne mo batagoiñ; le esiñ mo liapuñ tsa nama: 21 Gone motagoi le moyi bobe, ba tla humanega: mi boroko bo tla apesa ka makatana. 22 Retsa rago eo o gu tsetseñ; mi si nyatse mago a sina go cohala. 23 Reka boamarure, mi si bo bapatse; le yona botlale, le thuto, le tlaloganyo. 24 Rra mosiami o tlapeloa segolu: mi eo o tsalañ letlale o tla itumela mo go yeona; 25 A rago le mago ba itumele, le ena eo o gu tsetseñ a a tlapeloe. 26 Moroaka, ’nnaea pelu ea gago, mi a maitlo a gago a nateheloe ki tsela tsa me. 27 Gone seaka ki molete o o teñ; mi mosari oa boeñ ki loñope lo lo pitlaganyeñ. 28 Le gona o lalela yaka senokuane; mi o ntsihaletsa bomanoñuane mo bathuñ. 29 E mañ eo o nañ le tatlego? mañ eo o nañ le bohutsana? mañ eo o nañ le komano? mañ eo o nañ le palabalo? mañ eo o nañ le lipeco tse ri sa cuanelañ? mañ eo o nañ le maitlo a mahibiru? 30 A go ba ba riegañ boyaloeñ; ba ba eañ go batla boyaloa yo bo pekancoeñ. 31 U si lebe boyaloa ha bo hubila, ha bo ntsa mala oa yona mo senoeloñ, ha bo cacanyega. 32 Bo tla loma yaka noga, bo tla tsenya botluku yoa yona mo khutloñ, yaka shaushauane. 33 Maitlo a gago a tla bonela basari ba sele; mi pelu ea gago e tla bua lilo tsa cokamo. 34 Mi u tla na yaka moñue eo o robalañ gareñ ga leoatle, le go cuana le ena eo o robalañ gorimo ga masete oa shepa.U tla re, Ba ’mperitse, mi ki le ki sa bobole, ba ’ndeile, mi ki le ki sa itse: ki tla kubuga leñ? ki tla hela ki ba ki bo batla.

24

KHAOLO 24. 1 USI pelutsetlahalele bathu ba boshula, mi si eletse go nna nabo. 2 Gone pelu tsa bona li gopola tsenyego, le pounama tsa bona li bua tsiamololo. 3 Ntlu e agoa ki botlale; mi e tlomamisioa ki tlaloganyo: 4 Mi matluana a teñ a tla tlarioa ka lithoto tse ri rategañ, le tsa nateho, ka kico. 5 Monona eo o tlalehileñ o thata, le monona oa kico o ñabanya nonoho; 6 Gone u tla epa lira ka khakololo tsa botlale; mi phenyo e mo bontsiñ yoa bagakolori. 7 Botlale yo bo heañ bo gorimo ga lesilo: ga le kake ya tumolola molomo oa yeona mo khoroñ. 8 Eo o ikaelelañ go riha boshula, o tla birioa muñ oa togo tsa mashula. 9 Boitlomo yoa bosilo ki boleo: mi moshotli ki moila mo bathuñ. 10 Ha u iribala mo tsatsiñ ya tlalelo, nonoho ea gago e potlana. 11 Golola bona ba ba gogeloañ go loshuñ, ba ba eañ go bolaoa. 12 Ha u ithiba, u re, Bonañ, re si ka ra itse mouo; a eo o lekanyañ pelu, a ga a lemoge? le eo o iletsañ moea oa gago, a ga a itse? gone o tla ruela mothu kaha tihoñ ea gague. 13 Moroaka, u ye linotse gone li molemo; le lomepa loa linotse, lo lo botse mo magalapeñ a gago. 14 Kico ea botlale e ntse hela yalo go moea oa gago: ha u bo bona, ereha gona go tla nañ señue; mi culuhelo ea gago e si kitla e khutla. 15 Moikepi, si lalele boago yoa mosiami; si ropehatse helo ga boikhuco yoa gague. 16 Gone mosiami a oa ga seven, a ba a coga: mi baikepi ba oela mo boshuleñ. 17 U si itumele ha maba oa gago a oa; le pelu ea gago a e si tlapeloe ha a khocoa. 18 Gore Yehova a si bone, mi e ne boshula mo maitloñ a gague; mi a bose bogale yoa gague go ena. 19 U si gakatsege mo go ba boshula, mi u si pelutsetlahalele baikepi. 20 Gone eo oa boshula ga a kitla a bona tuelo; lobone loa baikepi lo tla tiñoa. 21 Moroaka, boiha Morimo le khosi: mi u si itlakanye le ba ba huruañ: 22 Gone tatlego ea bona e tla coga ka coganeco; mi go itse mañ tsenyego ea bo‐tu yoa bona? 23 Le liane tse, ki tsa matlale. Ga go molemo go gobela bathu mo tsiamishoñ. 24 Eo o raeañ moikepi, U siame; eo, bathu ba tla mo roga, merahe e tla mo cararegela: 25 Go tla natehelela bona ba ba mo khalemelañ; mi tsegohaco ea molemo e tla tla go bona.Ba tla atla pounama tsa gague eo o arabañ ka mahuku a a siameñ. 27 Rulaganya tiho ea gago e e kua ntle; mi u e iketleletse mo leoteñ; mi u age ntlu ea gago morago ga mouo. 28 U si ne moshupi kaga moñ ka uena ha molatu o sieo; mi si tsietse ka pounama tsa gago. 29 Si re, Ki tla mo rihela yaka a ’ntihetse: ki tla khopolola moñue le moñue kaha tihoñ ea gague. 30 Ki le ka heta leota ya moruhari, ka heta tsimo ea movina ea mothu eo o sinañ tlaloganyo; 31 Mi, bonañ, loroana lo merile go eona eotle, mi likhi li khurumeritse ponalo ea eona, le lorako loa eona lo thubegile. 32 Eare ki e leba, ka e tsaea ka pelu; ka e bona, mi ka amogela thuto. 33 Go sa le thobalo e nyenye, le boroko bo le bonye, le toshololo ea liatla e nyenye, go robala. 34 Yalo khumanego ea gago e tla tla yaka motsamai; le botloko yoa gago yaka monona eo o tlometseñ.

25

KHAOLO 25. 1 TSE, le cona ki liane tsa Solomone, tse banona ba Hisikie khosi ea Yuda ba li kuarileñ. 2 Ki tlotlo ea Morimo go shuba señue: mi ki tlotlo ea likhosi go tlotlomisa señue. 3 Bogorimo yoa legorimo, le boteñ yoa lehatse, le pelu tsa likhosi, ga li kake tsa tlotlomisioa. 4 Tlosañ manyelo mo selevereñ, mi go tla coela motlapolosi seculo. 5 Tlosañ moikepi ha pele ga khosi, mi terone ea eona e tla tlomamisioa mo tsiamoñ. 6 U si ikhalaletse ha pele ga khosi, mi si eme mo heloñ ga bagoluane: 7 Gone go molemo bogolu go reoa, Tlatlogela kuanu; mo go go khobalarioa ha pele ga mogoluane eo u monyeñ ka maitlo. 8 U si coele ka bonako go ganela, gore e si re u sa itse se u tla se rihañ mo khutloñ, ka moñ ka uena a sina go gu tlabisa litloñ. 9 Ganetsanya le moñ ka uena se se ganeloañ sa gago; mi si senole bosaitsioeñ yoa eo moñue; 10 Gore e si re eo o se utluañ a gu khoba, mi tumo ea gago ea boshula e si nyelele. 11 Lehuku ye le builoeñ mo pakeñ ea yeona, le cuana le lisiterona tsa gouda mo lirotuñ tsa selevera. 12 Mokhalemeri eo o tlalehileñ ha tsebeñ e e utluañ, o cuana le lenyena ya gouda, le semecane sa gouda se se itsekileñ. 13 Moroñoi oa boikaño, o cuana le serame sa celañ mo motleñ oa thobo go bona ba ba mo romileñ: gone o rurisa meoea ea beñ ba gague. 14 Monona eo o ipelahaletsañ neo ea kako, o cuana le maru le pheho tse li sinañ pula. 15 Malaori o khonoa ka go bonya go galeha, mi loleme loa bonolo lo roba marapo. 16 A u bonye linotse? u ye li lekanye go uena, gore u si tenoe, mi ua li tlatsa. 17 A nao loa gago lo ne mo tluñ ea moñ ka uena ka tlokahalo, gore u si mo gole, mi a gu ila. 18 Monona eo o shupañ cupo ea kako kaga moñ ka ena, ki noto, le caka, le mocui o o bogale. 19 Boikanyo mo bomanoñuaneñ mo motleñ oa tlalelo, bo cuana le leino ye le robegileñ, le lonao lo lo khuigileñ. 20 Eo o opelelañ pelu ea khutsahalo lihela, o cuana le eo o apolañ seaparo mo motleñ oa serame, le boyaloa yo bo berileñ mo nitereñ. 21 Ha eo o gu ilañ a utlua tlala, mo yese ka señkhue; ha a nyoroa, mo nose ka metse. 22 Gone u tla tlatlaganya magala a molelo mo tlogoñ ea gague, mi Yehova o tla gu ruela. 23 Pheho ea Noreta e tlola pula: loleme lo lo sebañ le lona lo lere sehatlogo sa bocarara. 24 Go molemo go aga mo khokhocoñ ea tlomesho, bogolu go aga le mosari oa komano mo tluñ ea katlamo. 25 Phuku e e molemo e e coañ mo hatseñ ye le khakala, e cuana le metse a a tsiriri go moeeñ o o nyoriloeñ. 26 Mosiami eo o oelañ ha pele ga moikepi, ki mocoeri oa khobero, le seriba sa boshula. 27 Go ya linotse tse li kholu ga go molemo: lo go batla tlotlo ki mokholeo. 28 Monona eo o sa kakeñ a thiba moea oa gague, o cuana le motse o o thubegileñ, o o sinañ lithako.

26

KHAOLO 26. 1 YAKA celañ ka selemo, le pula mo motleñ oa thobo, go ntse yalo tlotlo ga ea lebana seeleele. 2 Yaka nunyane e hohela kua le kua, le peulane e hohela koñ, go ntse yalo thogo ea lehela ga e kitla e tla. 3 Seme se lebanye pitse, le mogala esela, le thupa metlana ea lieleele. 4 Si arabe seeleele kaha bosiloñ yoa shona: gore u si ne yaka shona. 5 Araba seeleele kaha bosiloñ yoa shona: gore se si tlalehe mo maitloñ a shona. 6 Eo o laetsañ lesilo, o cuana le eo o khaolañ linao, mi o noa tsenyego. 7 Yaka motlotsi a culetsa maotu: seane se ntse yalo mo melomoñ ea lieleele. 8 Eo o nelañ seeleele tlotlo, o cuana le eo o konopelañ leincue ye le rategañ mo mokoeñ oa maye. 9 Yaka mutlua o tsena mo atleñ sa motagoi; seane se ntse yalo mo melomoñ ea lieleele. 10 Mogoluane o hutsahatsa botle ka go laletsa lieleele, le go laletsa batlori. 11 Yaka nca e boela go matlatseñ a eona, seeleele le shona se boela go bosiloñ yoa shona. 12 A ua bona monona eo o tlalehileñ mo maitloñ a gague? go culuhelo mo seeleeleñ bogolu go ena. 13 Moruhari a re, Tau e kholu e mo tseleñ; tau e mo mebileñ. 14 Secualo se khuetla mo likhue-keloñ, moruhari o ntse yalo ha bolaoñ yoa gague. 15 Moruhari o tsenya atla sa gague mo mogocaneñ; mi go boitseme go ena go ba a se isa go molomoñ oa gague. 16 Moruhari o tlalehile mo maitloñ a gague, bogolu go ba seven ba ba ka arabañ ka tlaloganyo. 17 Eo o reñ a heta a yayaregela khañ esi ea gague, o cuana le eo o cuarañ nca ka litsebe. 18 Yaka eo o ipaeañ setseno, eo, o konopa likhabu, le mecui, le lilo tse ri bolaeañ: 19 Go ntse yalo le monona eo o tsietsañ moñ ka ena, mi a re, A ga ki tsameke? 20 Ha go sina likhoñ, molelo oa tima: mi ha go sina mui mo tsebeñ, komano ea ririmala. 21 Yaka magala a a timileñ go magala a a tukañ, le likhoñ go molelo; monona oa komano o ntse yalo go burula khañ. 22 Mahuku a mosebi a yeoa ka tloahalo, mi a hologela mo boteñeñ yoa mpa bogolu. 23 Lipounama tse ri tukañ, le pelu ea boshula, li cuana le sekeñkana se se manegiloeñ ka manyelo a selevera. 24 Eo o ilañ, o itimokanya ka pounama tsa gague, mi o loga tsieco teñ ga gague, 25 Ha a bua ka koru ea tsalano, u si mo rumele: gone o na le maila a le seven mo peluñ ea gague. 26 Eo kilo ea gague e bipiloeñ ki tsieco, boshula yoa gague bo tla bonatsioa ha pele ga phuthego. 27 Eo o epañ lemena o tla oela go yeona: mi eo o hirikololañ leincue, le tla boela go ena. 28 Loleme lo lo akañ lo ila bona ba ba bogisioañ ki lona; mi molomo oa borethe o riha tsenyego.

27

KHAOLO 27. 1 USI belahale mo tsatsiñ ya ka mosho; gone ga u itse se se tla rihalañ tsatsi leñue. 2 A moñue o sele a gu bake, esiñ molomo oa gago; moeñ, le esiñ pounama tsa gago. 3 Leincue le bokete, mi moshaua o thata; mi khaleho ea lesilo e bokete bogolu go li tu tse. 4 Bocarara ki bolalome, mi bogale ki phohomo; mi e mañ eo o ka emañ ha pele ga lehuha? 5 Khalemelo ea ponatsego e molemo bogolu go lorato lo lo shubegileñ. 6 Likuenesho tsa eo e leñ morati li boikaño; mi likatlo tsa moiri li tsieco. 7 Moea o o khotseñ o gatela lomepa loa linotse; mi tse ri bogalaka cotle li botse go moea o o utluañ tlala. 8 Yaka nunyane e timeloa ki setlaga sa eona, go ntse yalo le monona eo o timeloañ ki helo ga gague. 9 Loukuane le moñko o o monate li itumerisa pelu: khakololo ea mothu e ntse yalo, ki botse yoa tsala ea gague. 10 U si tlogele tsala ea gago, le esiñ tsala ea ga rago; mi si tsene mo tluñ ea ñoana rago ha go rihalela boshula nau: gone moñ kau eo o gauhe, o molemo bogolu go ñoana rago eo o leñ khakala. 11 Moroaka, u tlalehe, mi itumerise pelu ea me, gore ki arabe ena eo o ’nkhobañ. 12 Eo o borotolo o bona boshula, mi oa shuyoa: mi ba ba sa gopoleñ ba hetela pele, mi ba berioa. 13 Tsaea seaparo sa gague eo e len moleheri oa o sele, mi mo tselela baeñ peelelo. 14 Eo o tsegohatsañ tsala ea gague ka koru e kholu, ka go coga gale mo moshoñ, go tla kaioa tlogo go ena. 15 Go rotha ka gale mo tsatsiñ ya pula e kholu, le mosari oa likomano, li cuana hela; 16 Eo o mo thibañ o ka thiba pheho, khotsa go shuba moñko oa lookuane loa atla sa gague se se siameñ. 17 Tsipi e lotsa tsipi; go ntse yalo monona o lotsa sehatlogo sa tsala ea gague. 18 Eo o iletsañ mofeige o tla ya louñuo loa ona: le ena eo o bulukañ muñoague o tla tlotloa. 19 Yaka sehatlogo se cuana le sehatlogo mo metseñ, go ntse yalo pelu ea mothu go mothu. 20 Bobipo le tsenyego ga li khore; go ntse yalo maitlo a mothu ga a khore. 21 Monona o lekoa ki molomo oa eo o mo hakañ, yaka selevera mo pitseñ ea tlapolosho, le gouda mo bokepishoñ. 22 Leha u tlobola lesilo le mabele mo kikeñ ka motse, bosilo yoa yeona ga bo kitla bo le tloga. 23 Tloahala go itse popego ea macomane a gago, mi lepa thata matlape a gago. 24 Gone lithoto ga li ne ka bosakhutleñ: khotsa a kerone e tla na mo kokomaneñ cotle? 25 Morogo oa kukunya, le loreme loa bonoa, le merogo ea lithaba ea phuthoa. 26 Likuana ki go gu apesa, le tse ri tona ki sereko sa leota. 27 Mi u tla na le mashi a pori a a lekanyeñ liyo tsa gago, le liyo tsa ntlu ea gago, le kotlo ea baroetsana ba gago.

28

KHAOLO 28. 1 BAIKEPI ba tsaba leha mokhukhe-ri a sieo: mi basiami ba pelu khale yaka lerumeri. 2 Likhosana tsa lehatse li lintsi ka tlolo ea yeona: go ntse yalo le tla leleharioa ka mothu eo o tlaloganyañ, le eo o itseñ. 3 Monona oa khumanego eo o patikañ mohumanegi, o cuana le pula e e gopañ go tsamaea señkhue se sieo. 4 Ba ba tlogelañ molao ba baka baikepi: mi ba ba tsegetsañ molao ba ganela nabo. 5 Bathu ba boshula ga ba tlaloganye tsiamisho: mi ba ba batlañ Yehova ba tlaloganyo cotle. 6 Mohumanegi eo o tsamaeañ mo tsiamoñ ea gague, o molemo bogolu go eo oa cokamo mo tseleñ tsa gague, leba a humile. 7 Eo o tsegetsañ molao ki moroa eo o tlaloganyañ: mi eo o itsalanyañ le liapu o tlabisa rague litloñ. 8 Eo o totisañ lithoto tsa gague ka ntsihaco e e sa siamañ, o li phuthela ena eo o tla utluelañ bahumanegi botluku. 9 Eo o thuhulañ tsebe ea gague kutluoñ ea molao, morapelo oa gague le ona o tla na maila. 10 Eo o timeletsañ bathokhami mo tseleñ ea boshula, o tla oela ka esi mo lemeneñ ya gague: mi baitekaneri ba tla rua molemo. 11 Monona oa lohumo o tlalehile mo maitloñ a gague; mi mohumanegi eo o nañ le tlaloganyo oa mo tlotlomisa. 12 Eare ha basiami ba ruruetsa, go le khalalelo e kholu: mi ha baikepi ba nanoga, mothu oa shuyoa. 13 Eo o bipañ litlolo tsa gague ga a kitla a tsegohala: mi eo o li ipobolañ, a li tlogela, o tla bona boutluelo botluku. 14 Go tsegoharicoe mothu eo o boihañ ka gale: mi eo o khuaralatsañ pelu ea gague o tla oela mo boshuleñ. 15 Mobusi oa boikepo eo o busañ bathu ba ba humanegileñ, ki tau e e rumañ, le bere e e tlalegañ. 16 Molaori eo o tlokañ tlaloganyo le ena ki mopatiki eo mogolu: eo o ilañ timano o tla leletsa malatsi a gague. 17 Mothu eo o yeoañ ki moetlo oa mari a moñue, o tla tsabela kua mokoleñ: a go si ne ope eo o mo khoreletsañ. 18 Eo o tsamaeañ ka boitekanelo o tla bulukoa: mi eo oa cokamo mo tseleñ tsa gague o tla oela ka goñue. 19 Eo o lemañ bolemo yoa gague o tla khora señkhue: mi eo o khonatelelañ baithamaki o tla khora khumanego. 20 Monona oa boikaño o tla na mogolu mo matsegoñ: mi eo o akohañ go humisioa ga a kitla a na a sina molatu. 21 Ga go molemo go gobela bathu: gone monona o tla tlola ka kabetla ea señkhue. 22 Eo o itlaganelañ lohumo ki monona oa leitlo ya boshula, mi ga a itse ha botloko bo tla tla go ena. 23 Eo o khalemelañ mothu, morago ga mouo o tla bona tsalano, bogolu go eo o rethehatsañ ka loleme. 24 Eo o thopañ rague, khotsa mague, mi a re, Ga si tlolo; eo ki selekane sa monona eo o senyan. 25 Eo oa pelutsetla o cosa komano: mi eo o ikanyañ Yehova o tla nona. 26 Eo o ikanyañ pelu ea gague ki seeleele: mi eo o tsamaeañ mo botlaleñ o tla phela. 27 Eo o acuañ mohumanegi ga a kitla a tloka: mi eo o bipañ maitlo a gague, o tla na le lithogako lintsi. 28 Eare baikepi ba nanoga, bathu ba icube: mi ere mogañ ba helañ, basiami ba ntsihale.

29

KHAOLO 29. 1 MONONA eo o khalemeloañ gantsi a thatahatsa thamo ea gague, o tla thuyoa ka coganeco, mi ga go na phorisho. 2 Ere ha basiami ba ntsihala, bathu ba itumele: mi ha moikepi a busa, bathu ba hegeloe. 3 Monona eo o ratañ botlale o itumerisa rague: mi eo o itsalanyañ le liaka o hetsa lithoto tsa gague. 4 Khosi e tlomamisa lehatse ka tsiamisho: mi monona eo o ratañ lineo oa le senya. 5 Monona eo o rethehatsañ moñ ka ena, o ñamolela linao tsa gague lotloa. 6 Seru se mo tloloñ ea monona oa boshula: mi mosiami o ruruetsa a itumele. 7 Mosiami o itse seiñtle ga se se sekoañ sa bahumanegi: mi moikepi ga a akanye go se itse. 8 Bathu ba cotlo ba burulela khabu mo metseñ: mi ba ba tlalehileñ ba thibosa bogale. 9 Ha monona eo o tlalehileñ a inela mo tsekoñ le monona oa lesilo; leha a yayarega, khotsa a tsega, ga go na boiketlo. 10 Bathu ba mari ba ila moitekaneri: mi bathokhami ba batla moea oa gague. 11 Seeleele se lesa moea otle oa shona go coa; mi mosiami oa o kokobetsa. 12 Ha mobusi a retsa mahuku a maka, batlañka botle ba gague ki ba boikepo. 13 Mohumanegi le mohumi ba khatlana mogo: Yehova o bonesa maitlo a bo‐tu yoa bona. 14 Khosi e e siamisañ bahumanegi ka boamarure, terone ea eona e tla tlomamisioa ka bosakhutleñ. 15 Thupa le khalemelo li naea botlale: mi ñuana eo o leselericoeñ o tlabisa mague litloñ. 16 Eare baikepi ba ntsihala tlolo ea ntsiharioa: mi basiami ba tla bona go oa ga bona. 17 Oatlaea moroau, mi o tla gu lapolosa: mi o tla nela moea oa gago tse ri natehañ. 18 Kua go sinañ perofesho gona bathu ba hela: mi eo o tsegetsañ molao o tsegoharicoe. 19 Motlañka eo o tlaloganyañ, mi a gana go araba, ga a kake a oatlaioa ka mahuku. 20 A u bona monona eo o bonako mahukuñ a gague? go culuhelo e kholu mo seeleeleñ bogolu go ena. 21 Ha moñue a otla motlañka oa gague le mo bonyaneñ yoa gague ka tlekeeco, o tla rata go na moroaue mo bokhutloñ. 22 Monona oa bogale o cosa komano, mi monona oa bocarara o ntsihatsa litlolo. 23 Pelahalo ea mothu e tla mo kho-balatsa: mi eo oa khobalalo ea moea o tla tsegetsa tlotlo. 24 Eo o abalanañ le legoru o ila moea oa gague: o utlua ikanisho, mi ga a ikitsise. 25 Poiho ea mothu e osetsa mo seruñ: mi eo o ikanyañ Yehova, o tla ilerioa. 26 Bantsi ba batla hatlogo sa mobusi; mi tsiamisho ea moñue le moñue e coa go Yehova. 27 Monona eo o sa siamañ, o moila ha go basiami: mi eo oa tsela e e thokhameñ, o moila ha go moikepi.

30

KHAOLO 30. 1 MAHUKU a ga Agure, moroa Yake, eboñ perofesho, e monona o la a e raea Ithiele, go Ithiele le Ukale: 2 Amarure, ki seholoholo go bathu botle, mi tlaloganyo ea mothu ga eeo go ’na. 3 Ga kia ithuta botlale, le esiñ go itse kico ea baitsephi. 4 E mañ eo o tlatlogetseñ kua legorimoñ, khotsa a hologa? e mañ eo o huparetseñ pheho mo macuileñ a gague? e mañ eo o bohileñ metse aotle mo seaparoñ? e mañ eo o tlomamisitseñ likhutlo cotle tsa lehatse? leina ya gague e mañ; mi leina ya moroaue e mañ; ha u le itse? 5 Mahuku aotle a Morimo a itsekile: ki aona thebe ea bona ba ba o ikanyañ. 6 U si okeletse mahuku a ona, gore e si re khotsa oa go khalemela mi u bonoa moaki. 7 Lilo li tu ki li lopile go uena; si li thibe go ’na ki e si ki shue: 8 Boithamako le puo ea kako li tlosetse khakala go ’na; si ’nnee lehuma khotsa lohumo; ’nkotla ka liyo tse li ’ntekanyeñ: 9 Gore e si re khotsa ka khora, ka gu itatola, ka re, Yehova e mañ? khotsa ka humanega ka ucua, ka culela leina ya Morimo oa me lehela. 10 U si lotlanye motlañka le moñ-uague, gore a si gu roge, mi ua sekisioa. 11 Kokomana ea bathu eeo e e rogañ raeo; le ma eona, e sa mo tsegohatse. 12 Kokomana ea bathu eeo e e itsekileñ mo maitloñ a eona; mi ga e tlapisege mo matlarikeñ a eona. 13 Kokomana ea bathu eeo e maitlo a eona a gorimo; lintsi tsa maitlo a eona lia culetsega. 14 Kokomana ea bathu eeo, meno a eona ki licaka, mi meno a litlaea tsa eona ki lithipa go nyeletsa bahumanegi mo hatsiñ le batloki mo bathuñ. 15 Monopi o na le bomoroari ba tu, ba ba bitsañ, Lere, lere. Lilo li teri tse ga li khore; mi li for ga li re, Go lekanye: 16 Bobipo, le sebopelo sa boopa, le lehatse ye le sa tlarioeñ ki metse, mi molelo ga o re, Go lekanye. 17 Leitlo ye le shotlañ rayeo, ye le nyatsañ go utlua mayeo, mahukubu a molacoana a tla le gonya, mi manonyana a tla le ya. 18 Li teri tse, li gakhamatsa bogolu go ’na, mi li for ga ki li itse: 19 Tsela ea lenoñ mo loapiñ; le morila oa noga mo hikeñ: le tsela ea shepa mo gareñ ga leoatle; le tsela ea monona mo bokauñ yoa gague. 20 Tsela ea mosari oa seaka e ntse yalo; o ya, a iphimola molomo oa gague, mi a re, Ga kia siamolola. 21 Lehatse le huruioa ki lilo li teri; mi li for, ga le kake ya li belega: 22 Ha motlañka a busa, le lesilo ha le ntse le khora liyo; 23 Le mosari eo o ilegañ, ha a nyecoe; le lelata ha le ya boshua yoa mohumagari oa yeona. 24 Li for tse li potlana mo lehatseñ, leha go ntse yalo li botlale ka botlale yo bogolu: 25 Licoshoane ki losika lo lo siñ thata; mi li etletsa liyo tsa cona ka selemo; 26 Le lipela ki losika loa bokoa, mi li riha matlu a cona mo mahikeñ; 27 Le tsie ga e na khosi, leha go ntse yalo e coelela eotle ka mashomo; 28 Le segokho se cuara ka liatla tsa shona, mi se mo lipalisoñ. 29 Li teri tse li guanta ka go siameñ, mi li for li na le tsamao e eñtle: 30 Tau e e gorileñ e e leñ thata bogolu go lipholoholo, mi ga e boee ha pele ga epe;Pitse e e mogamutle; le eona phoko; le khosi e go sinañ cuulolo. 32 Hu u rihile bosilo go ikhorisa, mi ha u gopotse boshula, baea seatla mo molomoñ oa gago. 33 Gone yaka thiteo ea mashi e ntsa serethe, le conolo ea ñko e ntsa mari; go ntse yalo tlotleleco ea bogale e cosa khañ.

31

KHAOLO 31. 1 MAHUKU a ga Lemuele khosi, le perofesho e mague o la a mo kaela ka eona. 2 Au moroaka! Au uena moroa mele oa me! Au uena moroa maikano a me! 3 Si nele thata ea gago go basari, mi si ee mo tseleñ tse likhosi li senyerioañ mo go cona. 4 Ga goa cuanela likhosi go noa boyaloa; le likhosana go eletsa boyaloa yo bo thata. 5 Gore e si re li noa tsa lebala molao, le go hetola se se sekoañ sa babogisioi. 6 Naea boyaloa yo bo thata go ena eo o helañ, le boyaloa go ena oa moea o o galakegañ. 7 A a noe, a lebale khumanego ea gague, mi a si tlole a gakologeloa khokholelo ea gague. 8 Tumololela ba simumu molomo oa gago, le se se sekoañ sa bona botle ba ba iketleleritseñ go hela. 9 Tumolola molomo oa gago, sekisa ka tsiamo, atlolela mohumanegi le batloki se se sekcañ sa bona. 10 E mañ eo o ka bonañ mosari oa matlametlo? gone sereko sa gague se segolu bogolu go liperela. 11 Pelu ea monona oa gague ea mo ikanya, mi ga a kitla a tloka thopo. 12 O mo rihela molemo esiñ boshula, mo malatsiñ aotle a botselo yoa gague. 13 O batla boboea yoa ñku le lene, mi o riha ka liatla tsa gague ka peleego. 14 O cuana le lishepa tsa moreki, o lere liyo tsa gague khakala. 15 Le ena o nanoga go sale bosigo, mi o nela ba ntlu ea gague liyo, le kabelo ea tiho baroetsana ba gague. 16 O gopola leota mi oa le tsaea: o tloma tsimo ea movina ka louñuo loa liatla tsa gague. 17 O ikokoaela mankopa a gague ka thata, mi o nonotsa mabogo a gague. 18 O lemoga ha litloatloa tsa gague li molemo: lobone loa gague ga lo time bosigo. 19 O ntsetsa mo selogoñ atla tsa gague, mi khuti tsa atla tsa gague li tsegetsa lomapo loa tlale. 20 O huporololela batloki atla sa gague: E, o otlololela bahumanegi atla tsa gague. 21 Ga a boihele ba ntlu ea gague kaga celañ: gone botle ba ntlu ea gague ba apere ka tlatlaganyo. 22 O itihela matsetseneko; liaparo tsa gague ki tsa lene ye le lokhehe le purupura. 23 Monona oa gague o itsioe mo likhoroñ, ka a rula mo bagoluñ ba lehatsi. 24 O riha licualo tsa lene, mi a li bapatsa; o nela moreki meitlamo. 25 Thata le tlotlo ki liaparo tsa gague; mi o tla itumela mo motleñ o o tlañ. 26 O tumolola molomo oa gague ka botlale; mi molao oa bopelunomi o mo lemeñ loa gague. 27 O lebaleba mekhua ea ntlu ea gague, mi ga a ye señkhue sa poruhalo. 28 Bana ba gague ba nanoga, ba mo tsegohatsa: monona oa gague, le ena a mmake. 29 Bomoroari bantsi ba rihile ka matlametlo, mi uena u ba sitile botle. 30 Tsalano ki kako, mi boiñtle ki boithamako: mi mosari eo o boihañ Yehova o tla bakoa. 31 Mo nee louñuo loa liatla tsa gague: mi a tiho tsa gague li mmake mo likhoroñ.