Rūm

Sulat Pa Manga Tau

Rūm

Pahāti

In nagsulat sin sulat ini hi Paul, hambuuk kiyawakilan hi Īsa. Duwa in ngān niya. In hambuuk ngān niya, hi Saul. In hambuuk da isab hi Paul. In siya hambuuk tau Yahudi mataas in pangadjiꞌ niya ha agama sin manga pagkahi niya. Ha tagnaꞌ in siya kuntara ha manga Almasihin. Pīnjalaꞌ niya sila. Sagawaꞌ pagpanyataꞌ hi Īsa kaniya, saruun-duun napinda tuud in lawm atay niya. Nahinang siya hambuuk sin manga kiyawakilan hi Īsa. Lāgiꞌ siya in piyakadtu hi Īsa pa manga tau bukun bangsa Yahudi magpamahalayak kanila sin Baytaꞌ Marayaw. (Kitaa ha būk Kiyawakilan 9:15)

Nagsulat hi Paul pa manga Almasihin ha hulaꞌ Rūm ha supaya masaddiya in pagdatung niya mamisita kanila. In maksud hi Paul madtu tumabang sin manga hinang sin manga Almasihin didtu. Lāgiꞌ dayn ha tabang sin manga Almasihin didtu ha hulaꞌ Rūm, nagpikil hi Paul lumanjal madtu pa hulaꞌ Kastilaꞌ.

Ha sulat ini hibaytaꞌ hi Paul sin in manga mānusiyaꞌ ampunun sin Tuhan iban itungun biyaꞌ sin walaꞌ nakarusa bang sila magparachaya iban mangandul kan Īsa Almasi.

In Salam-duwaa hi Paul

¹ Sulat ini naug dayn kākuꞌ, hi Paul, hipasampay mawn kaniyu ha hulaꞌ Rūm. In aku ini hambuuk īpun hi Īsa Almasi iban napīꞌ hambuuk kiyawakilan sin Tuhan magpamahalayak sin Baytaꞌ Marayaw, naug dayn kaniya. ² In Baytaꞌ Marayaw ini, amuna in malugay na kiyajanjiꞌ sin Tuhan ha manga mānusiyaꞌ. Piyanaug niya in janjiꞌ ini pa manga nabi ampa nila siyulat biyutang ha lawm Kitab. ³ In Baytaꞌ Marayaw ini pasal sin Anak Tuhan, hi Īsa Almasi, amu in Panghuꞌ natuꞌ. Kaingatan ta in siya bunnal nagbaran mānusiyaꞌ sabab piyagꞌanak siya hambuuk panubuꞌ hi Daud. ⁴ Lāgiꞌ in siya mahasuchi sabab in siya Anak Tuhan. Dayn ha kusug sin kudarat sin Tuhan, in siya nabuhiꞌ nagbalik dayn ha kamatay, amuna in nagpakitaꞌ sin in siya bunnal tuud Anak Tuhan. ⁵ Manjari bihaun, sabab sin lasa sin Tuhan, iban daakan niya kākuꞌ naug dayn kan Īsa, nahinang aku hambuuk wakil sin Tuhan. Diyaak niya aku magpamahalayak sin Baytaꞌ Marayaw ha supaya marā in manga tau katān ginisan bangsa, magparachaya iban magkahagad ha Panghuꞌ Īsa Almasi, iban ha supaya in ngān hi Īsa karihilan kalagguan. ⁶ Iban in kamu isab duun ha hulaꞌ Rūm, awn da lamud niyu, sabab napīꞌ kamu sin Tuhan mahinang sukuꞌ hi Īsa Almasi.

⁷ Na, hangkan yan aku nagsulat pa kaniyu katān duun ha hulaꞌ Rūm. In kamu yan kalasahan sin Tuhan iban napīꞌ niya kamu mahinang tau sukuꞌ niya.

Mura-murahan bang mayan kamu dihilan tulung-tabang iban kasannyangan kaagi sin Amaꞌ natuꞌ Tuhan iban sin Panghuꞌ Īsa Almasi.

Magsarang-sukul hi Paul pa Tuhan Pasal sin Manga Tau Rūm

⁸ Muna-muna mabayaꞌ ku hipaingat kaniyu sin magsarang-sukul tuud aku pa Tuhan pasal niyu. Sabab natanyag ha katilingkal dunya in pangandul niyu kan Īsa Almasi. In pagsarang-sukul ku pa Tuhan tiyaymaꞌ niya pasal hi Īsa Almasi. ⁹ In Tuhan amu in piyagtagꞌīpunan ku, ihilas sin atay kaagi sin pagpamahalayak ku sin Baytaꞌ Marayaw pasal sin Anak niya, amuna siya in saksiꞌ sin in manga bichara ku bunnal. Kiyaiingatan sin Tuhan sin sakahabaꞌ aku mangayuꞌ duwaa, piyapangayuan ta sadja kamu duwaa pa marayaw. ¹⁰ Iban piyapangayuꞌ ku pa Tuhan bang mayan dayn ha kūg-bayaꞌ niya dūlan niya na aku mamisita mawn kaniyu, amu in malugay ku na kabayaan hinangun.

¹¹ Mabayaꞌ tuud aku dumā magkitaꞌ kaniyu, sabab mabayaꞌ ku hihinduꞌ kaniyu in tulung-tabang sin Rū sin Tuhan, amu in makatabang magpahugut sin īman niyu ha Tuhan. ¹² In hātihan niya hangkan aku mabayaꞌ mawn kaniyu, ha supaya kitaniyu makapagtabang-tiyabangi. Lumasig in atay niyu bang niyu kakitaan in hugut sin īman ku. Damikkiyan, lumasig da isab in atay ku bang ku kakitaan in hugut sin īman niyu.

¹³ Manga taymanghud ku agad kan Īsa, mabayaꞌ ku tuud hipaingat kaniyu sin nakamataud na aku nagbanu-banu mamisita mawn kaniyu, sumagawaꞌ awn nakaalal sin panaw ku. Mabayaꞌ tuud aku mawn kaniyu magnasīhat, ha supaya awn duun kaniyu marā ku magparachaya kan Īsa Almasi biyaꞌ da isab sin manga kaibanan tau bukun bangsa Yahudi, amu in narā ku nagparachaya ha Almasi. ¹⁴ Karnaꞌ awn hinang kiyawajib kākuꞌ magnasīhat pa tau katān minsan unu in bangsa, sibuꞌ da tagapangadjiꞌ iban way. ¹⁵ Na, hangkan landuꞌ tuud isab in bayaꞌ ku magnasīhat sin Baytaꞌ Marayaw pa kaniyu duun naghuhulaꞌ ha Rūm.

¹⁶ Manjari, diꞌ ku hikasipug in Baytaꞌ Marayaw, sabab dayn ha kusug sin kudarat sin Tuhan hisiyu-siyu in magparachaya ha Baytaꞌ Marayaw malappas dayn ha dusa iban dayn ha kasiksaan tungbas niya. In Baytaꞌ Marayaw ini piyamahalayak muna pa manga Yahudi, sumagawaꞌ bihaun piyamahalayak na pa manga tau katān. ¹⁷ In Baytaꞌ Marayaw, amu in magpahāti bang biyaꞌ diin sin Tuhan itungun way dusa in mānusiyaꞌ. Subay in manga mānusiyaꞌ mangandul ha Tuhan. Wayruun dān dugaing pa kabuntulan ha pangitaꞌ sin Tuhan dayn ha tagnaꞌ sampay pa kahinapusan. Biyaꞌ na sin Parman kiyasulat ha lawm Kitab, amu agi, “In tau itungun sin Tuhan tau mabuntul, iban amu in makabāk kabuhiꞌ salama-lama, amuna in tau mahugut in pangandul nila pa Tuhan.”

In Dusa sin Manga Mānusiyaꞌ

¹⁸ In Tuhan piyakitaꞌ niya na sin in siya marugal pasal sin katān dusa nahinang sin manga tau iban pasal way bugaꞌ nila kaniya. Hangkan piyanaugan sila murkaꞌ dayn ha surgaꞌ, sabab dayn ha pasal sin hinang nila mangīꞌ, siyulak nila iban tiyabunan nila in hinduꞌ kasabunnalan pasal Tuhan. ¹⁹ Siksaun sila sin Tuhan sabab minsan matampal na tuud kanila in kasabunnalan pasal sin Tuhan, amu in maabut sin pikilan sin tau, masi-masi da sila diꞌ magkahagad, malayngkan Tuhan in nagbutang pangingat pa lawm pamikil iban atay sin manga mānusiyaꞌ sin pasal niya. ²⁰ Bunnal sa yan, diꞌ ta kakitaan in manga sipat sin Tuhan bang biyaꞌ diin. Diꞌ ta kakitaan in kudarat niya amu in way katapusan, iban diꞌ ta kakitaan in jāt niya. Sumagawaꞌ in manga yan matampal tuud dayn ha tagnaꞌ pa sin waktu kapapanjari sin Tuhan sin dunya, sabab in manga sipat sin Tuhan kakitaan sin manga mānusiyaꞌ dayn ha unu-unu katān piyapanjari niya. Hangkan, wayruun hikadaawa nila sin diꞌ nila kaingatan in Tuhan.

²¹ Marayaw in pangingat nila ha pasal sin Tuhan. Kaingatan nila sin subay nila siya lagguun sabab Tuhan siya. Sumagawaꞌ walaꞌ nila liyagguꞌ in Tuhan. Diꞌ sila minsan magsukul kaniya. Gām mayan in pamikil nila nahipuꞌ sin unu-unu katān karupangan. Biyaꞌ sin hantang ha lawm katigidluman in pamikil nila, hangkan diꞌ nila kahātihan in kasabunnalan pasal sin Tuhan. ²² Laung nila in sila halul-akkal, sagawaꞌ in kasabunnalan niya in sila dupang. ²³ Sabab in pagsumbahun nila, bukun amu in asal Tuhan diꞌ magkamatay saumul. Sagawaꞌ in piyagsumba nila yan amuna in manga barhalaꞌ hīnang piyasalupa biyaꞌ tau, amu in tau piyasalupahan nila ha barhalaꞌ magkamatay da. Iban piyagsumba nila da isab in manga biyaꞌ dagbus manuk-manuk, iban hayup, upat in siki, iban manga sattuwa magpananap ha lupaꞌ.

²⁴ Na, pagga in manga mānusiyaꞌ dupang, piyasāran sila sin Tuhan maghinang sin unu-unu kalumuan kabayaan nila. Maghinang sila sin makasipug, sin diꞌ mapatut iban sin pagkahi nila. ²⁵ Diꞌ sila magkahagad sin kasabunnalan pasal sin Tuhan, sagawaꞌ amu in kahagarun nila in bukun bunnal. In Tuhan, amuna in nagpapanjari sin unu-unu katān, sagawaꞌ bukun siya in siyumba nila. Gām mayan in siyumba iban piyagtagꞌīpunan nila, in manga piyapanjari sin Tuhan. In Tuhan subay amu in pudjihun nila kasaumulan. Amin. + 1:25 In hāti sin Amin, “Amu yan in kasabunnalan niya,” atawa “Bang mān mura-murahan...”

²⁶ Na, pagga biyaꞌ ha yan in hinang sin manga mānusiyaꞌ, piyasāran na sila sin Tuhan magdūl sin unu-unu hawa-napsu nila mangīꞌ, amu in makasipug tuud. Minsan in manga babai limanggal na sin atulan asal kiyamaksud sin pagkababai nila. Naghinang sila sin diꞌ mapatut iban sin pagkahi nila babai. ²⁷ Damikkiyan da in manga usug, wayruun napsu nila ha manga babai, sagawaꞌ nagtubud in napsu nila ha manga pagkahi nila usug. Naghinang sila sin makasipug iban sin pagkahi nila usug. Na, in tungbas niya piyagkananaman nila ha baran nila in hukuman biyutang kanila sin Tuhan, amu in timūp tuud ha dusa nila yan.

²⁸ Na, pagga walaꞌ hiyaatay sin manga tau in Tuhan, piyasāran na sila sin Tuhan magpikil sin unu-unu mangīꞌ. Hangkan makahinang na sila sin manga kangīan, amu in bukun mapatut hinangun nila. ²⁹ In pamikil iban atay nila hipuꞌ sin ginisan kangīan. In pīpikil nila sadja amu in maghinang mangīꞌ iban maghawa-napsu. Mabunsi sadja sila iban nangangabughuꞌ sadja sila ha pagkahi nila. Mabayaꞌ sadja sila magkālu iban mamunuꞌ. Mangakkal sadja sila ha pagkahi nila iban mangīꞌ sadja in pikilan nila tudju pa pagkahi nila. Magdā-rā sadja sila bichara dayn ha hambuuk pa hambuuk. ³⁰ In sila manglilimut ha pagkahi nila. Marugal sila ha Tuhan. Biyababaꞌ nila in pagkahi nila. Mataas in pagdā nila sin baran nila iban maabbu sila. Landuꞌ sila tuud mapanday magpikil himinang sin kangīan. Diꞌ sila magkahagad ha manga maas nila. ³¹ In sila manga tau dupang. Diꞌ nila kahātihan in kasabunnalan pasal sin Tuhan. Diꞌ nila pagꞌagarun in manga janjiꞌ nila, iban diꞌ sila malasa iban maluuy ha pagkahi nila. ³² Asal mahantap in panghāti nila sin saraꞌ sin Tuhan, amu in laung na, hisiyu-siyu in tau huminang sin manga dusa nasabbut yan, tūpun sila siksaun ha lawm sin narkaꞌ. Sagawaꞌ masi-masi da sila himihinang sin biyaꞌ ha yan, iban kūgan isab sila bang in kaibanan maghinang sin biyaꞌ ha yan.

In Hukuman sin Tuhan

¹ In kamu manga kabagayan ku, amu imiyan sin mangīꞌ in dusa sin manga tau, wayruun hikaraawa niyu. Diꞌ kamu makaiyan sin walaꞌ kamu nagdusa. Karnaꞌ bang kamu imiyan nagdusa in kaibanan tau iban subay sila binsanaun, na, biyaꞌ da sin baran niyu in bichara niyu, sabab in kamu baran niyu himihinang da isab sin manga kangīan yan. ² Kaingatan natuꞌ sin mapatut in Tuhan maniksaꞌ ha manga tau naghihinang sin manga kangīan biyaꞌ ha yan. ³ In kamu yan manga kabagayan ku, in bībichara niyu kangīan sin tau dugaing, amura isab in hīhinang niyu. Na, ha pikil niyu makapuas bahaꞌ kamu dayn ha kasiksaan hitungbas sin Tuhan ha manga dusa niyu? ⁴ Atawa sawkat na nakalanduꞌ in ulung kaniyu sin Tuhan iban biyaꞌ siya diꞌ magparuli sin manga dusa niyu, iban walaꞌ niya kamu magtūy sīksaꞌ, in pangannal niyu, wayruun da pūs niyu magꞌasip kaniya. Maytaꞌ, walaꞌ niyu ka kiyahātihan sin hangkan nakalanduꞌ in ulung sin Tuhan kaniyu, ha supaya mapapinda niya in lawm atay niyu magtawbat sin manga dusa nahinang niyu?

⁵ Sumagawaꞌ matugas in manga pangatayan niyu. Diꞌ kamu magtawbat sin dusa niyu. Na, hangkan kamu na in dumihil kasiksaan ha baran niyu. Karnaꞌ, pasal sin tugas sin ū niyu, kumalap na in kasiksaan niyu bang dumatung na in waktu panaugun sin Tuhan in murkaꞌ niya ha manga tau baldusa iban sin paghukum niya mabuntul ha manga mānusiyaꞌ. ⁶ Karnaꞌ tungbasan sin Tuhan in tau katān pakaniya-pakaniya sin unu in matūp ha nahinang niya. ⁷ Awn manga tau kaibanan taptap sila naghihinang marayaw sabab in iyaangut nila karihilan sila sin Tuhan sin salagguꞌ-lagguꞌ karayawan, iban lagguun sila sin Tuhan ha adlaw mahuli. Iban iyaangut nila da isab in karihilan sila sin kabuhiꞌ wayruun kahinapusan niya. In sila ini dihilan sin Tuhan sin kabuhiꞌ salama-lama didtu ha surgaꞌ. ⁸ Ampa in kaibanan tau, in pīpikil nila sadja amu in baran nila. Siyulak nila in hinduꞌ kasabunnalan pasal sin Tuhan, sagawaꞌ in iyaagad nila in unu-unu katān kangīan. Na, in sila ini tantu pagmurkaan sin Tuhan. ⁹ Awn kasiksaan iban kabinsanaan sin tau katān amu in naghihinang sin mangīꞌ, bukun sadja manga tau bukun Yahudi, sumagawaꞌ labi awla in manga Yahudi. ¹⁰ Sagawaꞌ in manga tau katān naghihinang marayaw, dihilan sila sin Tuhan karayawan, lagguun sila iban pasannyangun in lawm atay nila. Bukun sadja manga dugaing in dihilan karayawan, sumagawaꞌ labi awla in manga Yahudi. ¹¹ Karnaꞌ in Tuhan diꞌ magpīꞌ tau.

¹² In manga tau bukun bangsa Yahudi, diꞌ nila kaingatan in saraꞌ sin Tuhan siyulat hi Musa. Bang sila makarusa, siksaun da isab sila sin Tuhan ha narkaꞌ. Siksaun sila bukun pasal walaꞌ sila nagkahagad sin saraꞌ sin Tuhan, (sagawaꞌ pasal asal nila na kaingatan ha lawm atay nila in hinang mangīꞌ iban marayaw). Ampa in manga bangsa Yahudi kiyaiingatan nila in saraꞌ sin Tuhan. Na, hangkan bang sila diꞌ magkahagad ha Tuhan siksaun niya sila biyaꞌ sin kiyabaytaꞌ ha lawm saraꞌ niya. ¹³ Karnaꞌ in tau ampunun sin Tuhan iban itungun niya mabuntul biyaꞌ sin walaꞌ nakarusa, bukun amu in tau dumungug sadja sin saraꞌ niya, sagawaꞌ amu in magkahagad sin katān daakan sin saraꞌ niya. ¹⁴ In manga tau bukun bangsa Yahudi, walaꞌ nakaingat sin saraꞌ sin Tuhan piyanaug dayn kan Musa. Sagawaꞌ masuhul magkaagad nila in daakan sin saraꞌ, sabab asal nila kaingatan ha lawm atay nila bang unu in manga hinang marayaw. Hangkan maiyan ta sin awn saraꞌ duun kanila, minsan sila walaꞌ kiyapanaugan sin saraꞌ sin Tuhan. ¹⁵ Na, dayn ha hinang nila kakitaan taniyu sin iyukkil sin Tuhan ha lawm atay nila in saraꞌ niya, amu in bakas piyanaug niya dayn kan Musa. Bunnal tuud ini sabab kiyaiingatan nila ha lawm pamikil nila bang marayaw in hinang nila atawa mangīꞌ. Bang mangīꞌ in hinang nila, sumigpit in pikilan nila. Bang isab marayaw in hinang nila sumannyang in pikilan nila. ¹⁶ Na, diꞌ yan kalupahan sin Tuhan ha adlaw mahuli, karnaꞌ in Baytaꞌ Marayaw piyamamahalayak ku, namaytaꞌ sin ha adlaw mahuli, daakun na sin Tuhan hi Īsa Almasi humukum ha manga mānusiyaꞌ katān. Hukumun niya in unu-unu tiyatapuk sin manga tau ha lawm atay nila.

Pasal sin Manga Yahudi iban Saraꞌ sin Tuhan

¹⁷ Na, in manga kamu isab hisiyu-siyu kamu nagbantug sin Yahudi kamu, in pangannal niyu kiyasulutan na in Tuhan kaniyu sabab kamu na in kiyapanaugan niya sin saraꞌ niya. Nagꞌabbu na kamu sin kamu da tuud in makaingat pasal sin Tuhan. ¹⁸ Kaingatan niyu bang unu in kabayaan sin Tuhan hipahinang kaniyu, iban kaingatan niyu hinangun bang unu in mabuntul, sabab kiyahinduꞌ yan kaniyu sin saraꞌ sin Tuhan. ¹⁹ In pangannal niyu, in kamu yan amuna in makarā pa karayawan ha manga tau ha lawm kaawaman, amu in biyaꞌ sapantun buta diꞌ makakitaꞌ sin kasabunnalan. Iban in pangannal niyu, kamu na in biyaꞌ sapantun ilaw dumihil kasawahan sin dān tudju pa Tuhan ha manga tau ha lawm katigidluman. ²⁰ Iban in pangannal niyu, kamu na in manghinduꞌ ha manga tau awam pasal sin kahālan tudju pa Tuhan, iban kamu in manghinduꞌ ha manga tau amu in biyaꞌ sapantun bataꞌ-bataꞌ kulang pa tuud in panghāti. Iban hangkan bihādtu in pangannal niyu, sabab kamu in kiyapanaugan sin saraꞌ amu in saraꞌ magpahāti sin katān ingat kasabunnalan. ²¹ Maingat kamu manghinduꞌ ha kaibanan niyu, sagawaꞌ diꞌ kamu maingat manghinduꞌ ha baran niyu. Hinduan niyu sila diꞌ papatakawun, sagawaꞌ in manga kamu yan panakaw. ²² Hinduan niyu sila sin subay diꞌ magjina, sagawaꞌ in kamu yan nagjina da isab. Lāgiꞌ satruꞌ niyu tuud in manga barhalaꞌ siyusumba sin manga tau, sagawaꞌ matawakkal kamu sumūd manakaw pa lawm bāy pagsusumbahan sin manga barhalaꞌ. ²³ Magꞌabbu kamu sin in kamu kiyapanaugan saraꞌ sin Tuhan, sagawaꞌ liyalanggal niyu da in saraꞌ niya. In hinang niyu yan biyaꞌ niyu da piyasipug in Tuhan. ²⁴ Karnaꞌ in pasal ini kiyasulat ha lawm Kitab, amu agi, “Dayn ha pasal sin manga kasāan nahinang sin manga kamu Yahudi, in manga tau bukun Yahudi, nakapamung na mangīꞌ pasal sin Tuhan.”

²⁵ Na, kiyawajiban kātuꞌniyu manga Yahudi magpaislam, amu in tandaꞌ sin in kitaniyu napīꞌ sukuꞌ sin Tuhan. Bang kitaniyu magkahagad sin saraꞌ sin Tuhan, na, awn hargaꞌ sin pagpaislam natuꞌ. Sagawaꞌ bang kitaniyu diꞌ da magkahagad sin saraꞌ niya, marayaw pa kitaniyu walaꞌ na nagpaislam. ²⁶ Na, bang in tau bukun Yahudi, amu in walaꞌ naislam, magkahagad sin saraꞌ sin Tuhan, in siya yan itungun sin Tuhan biyaꞌ da sin naislam. ²⁷ In kamu manga Yahudi, minsan kamu naislam iban kiyapanaugan sin saraꞌ sin Tuhan, amu in kiyasulat ha lawm Kitab niya, liyanggal niyu da in saraꞌ. Sagawaꞌ in manga bukun Yahudi, minsan sila walaꞌ naislam, iyaagad nila in saraꞌ. Na, amuna yan in sabab hangkan timampal in dusa sin kamu manga Yahudi.

²⁸ Bukun in hāti niya sawkat na in hambuuk tau Yahudi iban naislam, in siya bunnal na sukuꞌ sin Tuhan, sabab in limpaꞌ sin pagꞌislam amuna in tandaꞌ pangilāhan ha manga Yahudi. Sagawaꞌ bukun biyaꞌ ha yan in pangilāhan sin Tuhan ha manga tau sukuꞌ niya. Bang ha pangatud sin Tuhan diꞌ niya itungun in hambuuk tau Yahudi iban sukuꞌ niya sawkat na in tau yan naislam. ²⁹ Sagawaꞌ in tau bunnal tuud sukuꞌ sin Tuhan, amu in tau napinda in lawm atay niya kaagi sin Rū sin Tuhan, bukun kaagi sin saraꞌ piyanaug dayn kan Musa. In tau yan minsan diꞌ lagguun sin pagkahi niya, lagguun siya sin Tuhan.

¹ Na, pagga biyaꞌ ha yan in kahālan niya, marayꞌ makaiyan kamu wayruun da hargaꞌ sin pagka-Yahudi sin hambuuk tau iban sin pagpaislam niya. ² Sagawaꞌ in bunnal niya, awn tuud yan hargaꞌ niya. Sabab muna-muna tuud, kiyabugsuꞌ sin Tuhan in Parman niya pa manga Yahudi.

³ Na, marayꞌ makaiyan isab kamu sin in manga kaibanan Yahudi diꞌ magkahagad sin Parman sin Tuhan, malayngkan bukun in hāti niya bat diꞌ na agarun sin Tuhan in kiyajanjiꞌ niya kanila. Sabab in Tuhan diꞌ magpamaluba sin janjiꞌ niya. ⁴ Tantu diꞌ tuud maghinang in Tuhan sin biyaꞌ ha yan. Karnaꞌ minsan in mānusiyaꞌ katān magputing, in Tuhan tantu diꞌ magputing. Sabab biyaꞌ na sin kiyasulat ha lawm Kitab, amu agi,

“Ū Tuhan ku, in katān kiyabaytaꞌ mu bunnal. Hangkan kaingatan in ikaw tantu mabuntul.

Bang awn manglāg dusa kaymu, dumaug sadja kaw maghukum, sabab wayruun dusa nahinang mu.”

⁵ Na, marayꞌ awn tau makaiyan, laung nila, bang sila huminang sin mangīꞌ awn karayawan nila, sabab dayn ha hinang nila mangīꞌ, kakitaan sin manga tau in karayawan sin Tuhan. Pagga laung nila, dayn ha hinang nila mangīꞌ, tumampal in kabuntulan sin Tuhan, na bukun patut, laung nila, siksaun sila sin Tuhan pasal sin mangīꞌ nahinang nila. Na, in bichara biyaꞌ ha yan, bichara sin tau kaibanan, bukun bichara ku. ⁶ Sabab tantu diꞌ tuud huminang in Tuhan sin biyaꞌ ha yan. Karnaꞌ bang kitaniyu magdusa ampa kitaniyu diꞌ siksaun sin Tuhan, in hāti niya bukun in Tuhan mabuntul. Na, bang siya bukun mabuntul, diꞌ siya makajari manghukum ha manga mānusiyaꞌ katān.

⁷ Marayꞌ awn tau makaiyan, laung nila, minsan sila magputing, dayn ha sabab sin pagputing nila tumampal in kabuntulan sin Tuhan, ampa siya pudjihun sin tau mataud. Hangkan, laung nila, diꞌ makajari bang sila butangan sin Tuhan hukuman dusa. ⁸ Na, bang biyaꞌ ha yan in daawa nila, in hāti niya subay kitaniyu maghinang sin mangīꞌ ha supaya in Tuhan mapudji. Laung sin kaibanan tau nanglimut kākuꞌ, amu agi, amu kunuꞌ yan in hīnduꞌ ku ha manga tau. Sagawaꞌ bukun tuud yan bunnal. In manga nagbichara biyaꞌ ha yan, patut tuud siksaun sin Tuhan.

In Mānusiyaꞌ katān Baldusa

⁹ Na, pagga in bichara yan bukun bunnal, ha pikil niyu ha pangatud sin Tuhan, in manga kitaniyu Yahudi marayaw dayn ha manga tau bukun bangsa Yahudi? Tantu bukun. Sabab bakas ku na kiyabaytaꞌ kaniyu in katān mānusiyaꞌ, sibuꞌ da Yahudi iban bukun, asal magdusa sadja. ¹⁰ Biyaꞌ na sin kiyasulat ha lawm Kitab, amu agi,

“Wayruun minsan hambuuk tau in mabuntul tuud ha pangatud sin Tuhan,

¹¹ iban wayruun tau in makahāti sin pasal niya.

Wayruun tau in magtūyuꞌ tuud umingat sin kabayaan sin Tuhan.

¹² In katān tau nanaykud dayn ha Tuhan,

iban diꞌ na sila hikapagguna sin Tuhan ha maksud niya.

Wayruun na minsan hambuuk in himinang sin marayaw.”

¹³ “In manga bichara nila mangakkal iban makamula.

Biyaꞌ yan sapantun sin bahuꞌ sin kubul wayruun tabun niya, mangīꞌ hamutun.

Akkalan nila sadja in pagkahi nila.

In manga bichara nila tipu mabisa-bisa dakuman biyaꞌ sin bisa sin hās mangutkut.”

¹⁴ “Sabab sin sakit atay nila, suknaan nila sadja in pagkahi nila.”

¹⁵ “Diꞌ sila katiyuꞌ-tiyuan, magtūy sila mamunuꞌ.

¹⁶ Pakain-pakain sila nagdarā sadja sila kahinaan iban kabinsanaan.

¹⁷ Diꞌ sila maingat sin dān hikapagsulut nila iban sin kaibanan.”

¹⁸ “Diꞌ sila maingat magmabugaꞌ pa Tuhan.”

¹⁹ Na, in manga katān kabtangan nasabbut ku yan kiyasulat ha lawm Kitab saraꞌ sin Tuhan. Kiyaiingatan natuꞌ sin in saraꞌ sin Tuhan kiyasukuꞌ ha manga Yahudi, amu in subay magad sin saraꞌ. Na, hangkan kaingatan natuꞌ da isab sin wayruun na tau makadaawa sin walaꞌ siya nagdusa pa Tuhan, iban in katān mānusiyaꞌ magkahagad na sin patut sila siksaun sin Tuhan. ²⁰ Karnaꞌ ha pangatud sin Tuhan wayruun tau in maitung tau mabuntul kaagi sin pagꞌagad niya sin saraꞌ, sabab in kasabunnalan niya, dayn ha saraꞌ sin Tuhan kaingatan natuꞌ sin in kitaniyu katān mānusiyaꞌ, baldusa.

Biyaꞌ diin Kaagi in Kabuntul sin Mānusiyaꞌ ha Pangatud sin Tuhan

²¹ Sagawaꞌ bihaun piyaingat na sin Tuhan bang biyaꞌ diin in tau muntul ha pangatud niya. In yan bukun kaagi sin pagꞌagad sin saraꞌ niya. In hāl ini kiyabutang ha lawm Kitab Parman sin Tuhan, siyulat sin manga kanabihan sin masa nakauna yadtu. ²² Bihaun ampunun iban itungun na sin Tuhan tau mabuntul, biyaꞌ sin walaꞌ nakarusa, in hisiyu-siyu magparachaya iban mangandul kan Īsa Almasi. Hinangun ini sin Tuhan ha tau katān sasukuꞌ sin magparachaya ha Almasi, minsan unu in bangsa. Diꞌ in Tuhan magpīꞌ. ²³ Karnaꞌ in mānusiyaꞌ katān nagdusa iban malawak dayn ha Tuhan pasal in manga hinang nila walaꞌ nakasulut sin kabayaan sin Tuhan. ²⁴ Sagawaꞌ dayn ha sabab sin kasi-lasa sin Tuhan kātuꞌniyu, amu in kasi-lasa wayruun tungud niya, ampunun iban itungun kitaniyu sin Tuhan mabuntul, biyaꞌ sin walaꞌ nakarusa, dayn ha sabab sin pangandul natuꞌ kan Īsa Almasi, amu in namuas kātuꞌniyu dayn ha manga dusa natuꞌ. ²⁵ Piyalahil sin Tuhan hi Īsa Almasi mari pa dunya, ha supaya niya hikalillaꞌ in duguꞌ-nyawa niya ha sabab-karnaꞌ sin mānusiyaꞌ. Dayn ha sabab sin duguꞌ niya naasag, in sasukuꞌ sin mānusiyaꞌ magparachaya kaniya, ampunun sin Tuhan dayn ha dusa nila. Hīnang ini sin Tuhan ha supaya niya mapakitaꞌ sin in siya mabuntul. In tagnaꞌ biyaꞌ hantang diꞌ magparuli in Tuhan sin manga dusa sin mānusiyaꞌ sabab sin ulung niya kanila. ²⁶ Sumagawaꞌ bihaun ha waktu ini, piyakitaꞌ na sin Tuhan sin subay butangan kasiksaan in hisiyu-siyu tau magdusa. Hangkan biyutangan niya kasiksaan hi Īsa Almasi, amu in nangaku sin dusa sin mānusiyaꞌ katān. Dayn ha sabab yan napakitaꞌ sin Tuhan sin in siya mabuntul iban ampunun iban itungun niya mabuntul biyaꞌ sin walaꞌ nakarusa in hisiyu-siyu tau magparachaya ha Almasi.

²⁷ Na, pagga biyaꞌ ha yan in kahālan niya unu pa in hikapagꞌabbu taniyu? Tantu wayruun. Na maytaꞌ bahaꞌ kitaniyu diꞌ makapagꞌabbu sin hinang ta marayaw? Sabab iyampun iban ītung kitaniyu sin Tuhan mabuntul, biyaꞌ sin walaꞌ nakarusa, bukun pasal iyagad natuꞌ in manga hinang marayaw kiyabutang ha lawm saraꞌ sin Tuhan, sagawaꞌ pasal sin pagparachaya natuꞌ kan Īsa Almasi. ²⁸ Dayn ha sabab yan magkahagad na tuud kami sin in tau ampunun iban itungun sin Tuhan mabuntul, biyaꞌ sin walaꞌ nakarusa, bukun dayn ha sabab iyagad niya in saraꞌ sin Tuhan, sagawaꞌ pasal sin pangandul niya ha Almasi. Wayruun sabab dugaing. ²⁹ Atawa ha pangannal niyu isab in Tuhan, Tuhan sadja sin manga bangsa Yahudi? Na, bukun yan bunnal, sabab in Tuhan natuꞌ, Tuhan da isab sin manga tau bukun bangsa Yahudi. ³⁰ Pagga hambuuk da in Tuhan sin mānusiyaꞌ katān, in tau sibuꞌ da Yahudi iban bukun, ampunun iban itungun sin Tuhan mabuntul, biyaꞌ sin walaꞌ nakarusa, bang siya magparachaya iban mangandul ha Almasi. ³¹ Malayngkan, bukun in hātihan niya yan, sawkat na kitaniyu magparachaya iban mangandul ha Almasi, wayruun na pūs sin saraꞌ sin Tuhan kātuꞌniyu. Bukun tuud biyaꞌ ha yan. Gām mayan kabawgbugan natuꞌ na tuud in saraꞌ sin Tuhan.

Hambuuk Suntuan in Kusug sin Parachaya hi Nabi Ibrahim ha Tuhan

¹ Na, bihaun sabbutun ku isab kaniyu in pasal sin pagpangandul ha Tuhan hi Ibrahim, amu in nanubuꞌ kātuꞌniyu manga Yahudi. ² Bang sawpama hi Ibrahim iyampun iban ītung sin Tuhan tau mabuntul biyaꞌ sin walaꞌ nakarusa pasal sin manga hinang niya marayaw, na, awn hikapagꞌabbu niya. Sumagawaꞌ wayruun hikapagꞌabbu niya ha pangitaꞌ sin Tuhan, sabab walaꞌ siya iyampun sin Tuhan pasal sin manga hinang niya marayaw. ³ Karnaꞌ kiyasulat ha lawm Kitab, amu agi, “In hi Ibrahim nagparachaya ha janjiꞌ kaniya sin Tuhan, iban dayn ha sabab sin pagparachaya niya, iyampun iban ītung siya sin Tuhan tau mabuntul biyaꞌ sin walaꞌ nakarusa.”

⁴ Na, hidalil natuꞌ isab ini pa hambuuk tau naghihinang. In gadji amu in hirihil ha tau naghihinang, diꞌ maiyan dīhil sasalamatan kaniya, ha way tungud, sabab in yan piyaghulas-sangsaan niya. ⁵ Na biyaꞌ da isab hādtu bang ha Tuhan, sabab in tau itungun sin Tuhan mabuntul biyaꞌ sin walaꞌ nakarusa, amu in biyaꞌ sapantun dihilan sasalamatan, amuna in tau mangandul kaniya. Iban hangkan bihādtu bukun pasal sin hinang niya marayaw amu in biyaꞌ sapantun hulas-sangsaꞌ niya, sumagawaꞌ pasal sin pangandul niya ha Tuhan, amu in Tuhan maingat magꞌampun ha manga baldusa. ⁶ Amu yan in maana sin bichara hi Daud ha kabichara niya pasal sin kakuyagan sin tau iyampun sin Tuhan iban ītung tau mabuntul, biyaꞌ sin walaꞌ nakarusa, bukun pasal sin hinang niya marayaw, sagawaꞌ pasal sin pangandul niya ha Tuhan. ⁷ Laung niya,

“Landuꞌ makuyag in tau

bang siya ampunun sin Tuhan dayn ha manga hinang niya langgal saraꞌ,

iban bang in katān hinang niya mangīꞌ lupahun na sin Tuhan.

⁸ Landuꞌ tuud makuyag in tau

bang diꞌ na bistahun sin Tuhan in manga dusa niya.”

⁹ Na, in kakuyagan bahaꞌ piyagbichara hi Daud kiyatungud sadja ha manga bangsa Yahudi amu in naislam? Tantu bukun. In kakuyagan yan kiyatungud da isab ha manga bangsa walaꞌ naislam. Karnaꞌ biyaꞌ na sin kiyasulat ha lawm Kitab, amu in nasabbut ku hayn-duun, amu agi, “In hi Ibrahim nagparachaya ha janjiꞌ kaniya sin Tuhan, iban dayn ha sabab sin pagparachaya niya, iyampun iban ītung siya sin Tuhan tau mabuntul biyaꞌ sin walaꞌ nakarusa.” ¹⁰ Na kaꞌnu bahaꞌ hi Ibrahim iyampun iban ītung sin Tuhan tau mabuntul biyaꞌ sin walaꞌ nakarusa? In yan naawn ha walaꞌ pa naislam hi Ibrahim. ¹¹ Subay na pagꞌubus sin pagparachaya hi Ibrahim ha janjiꞌ sin Tuhan kaniya, ampa siya naislam. Karnaꞌ in pagꞌislam, amuna in tandaꞌ sin tantu na tuud iyampun iban ītung na sin Tuhan tau mabuntul, biyaꞌ sin walaꞌ nakarusa, hi Ibrahim pasal sin pangandul niya ha Tuhan ha walaꞌ pa siya naislam. Hangkan, hi Ibrahim amuna in nahinang amaꞌ sin sasukuꞌ sin manga tau magparachaya ha Tuhan, iban amu in iyampun iban ītung sin Tuhan mabuntul, biyaꞌ sin walaꞌ nakarusa, minsan sila walaꞌ naislam. ¹² Damikkiyan, siya da isab in amaꞌ sin sasukuꞌ sin manga tau bakas na naislam, bukun sadja isab pasal naislam sila, sagawaꞌ pasal nangandul tuud sila ha Tuhan biyaꞌ sin pagpangandul ha Tuhan hi Ibrahim ha waktu walaꞌ pa siya naislam.

In Janjiꞌ sin Tuhan Matabuk Dayn ha Pagparachaya Kaniya

¹³ Sin masa nakauna yadtu jimanjiꞌ in Tuhan kan Ibrahim sin hipusakaꞌ niya in liyukupan dunya kaniya sampay na pa katān panubuꞌ niya. Jimanjiꞌ in Tuhan kan Ibrahim, bukun sabab iyagad hi Ibrahim in saraꞌ niya, sagawaꞌ pasal nagparachaya siya ha Tuhan, iban pasal iyampun iban ītung siya sin Tuhan tau mabuntul, biyaꞌ sin walaꞌ nakarusa. ¹⁴ Karnaꞌ bang sawpama in janjiꞌ sin Tuhan kiyatungud sadja ha manga miyamagad sin saraꞌ sin Tuhan, na, in hāti niya wayruun da pūs sin pangandul natuꞌ ha Tuhan iban wayruun da isab pūs sin janjiꞌ sin Tuhan. ¹⁵ In saraꞌ amuna in makarihil palsababan pagmurkaan sin Tuhan in manga mānusiyaꞌ, sabab diꞌ maagad sin tau in saraꞌ. Sagawaꞌ wayruun tau makalanggal sin saraꞌ bang wayruun saraꞌ langgalun.

¹⁶ Jiyanjian sin Tuhan hi Ibrahim sabab sin pangandul niya kaniya. Hangkan hīnang sin Tuhan in biyaꞌ ha yan dayn ha sabab sin kasi-lasa niya, ha supaya niya mapakitaꞌ in kabuntulan sin janjiꞌ niya ha manga panubuꞌ hi Ibrahim katān. In janjiꞌ niya kiyatungud, bukun sadja ha manga tau ha lawm sin likusan sin saraꞌ, sagawaꞌ kiyatungud da isab ha manga sasukuꞌ sin magparachaya biyaꞌ kan Ibrahim. Karnaꞌ hi Ibrahim amuna in biyaꞌ amaꞌ sin kitaniyu katān nangangandul ha Tuhan, sibuꞌ da bangsa Yahudi iban bukun. ¹⁷ Biyaꞌ na sin kiyasulat ha lawm Kitab, amu agi, “In ikaw napīꞌ ku mahinang amaꞌ sin manga kabangsa-bangsahan.” Amu yan in Parman sin Tuhan kan Ibrahim. Tantu tuud magmakbul in janjiꞌ ini sabab Tuhan in jimanjiꞌ kan Ibrahim. Iban nagparachaya hi Ibrahim ha janjiꞌ niya, sabab siya in Tuhan amu in makapabuhiꞌ magbalik ha patay, iban in unu-unu katān kiyaparman niya minsan walaꞌ pa naawn biyaꞌ da yan sin naawn na, sabab tantu magmakbul sadja in katān kiyaparman niya.

¹⁸ Nagparachaya hi Ibrahim ha janjiꞌ sin Tuhan kaniya, iban minsan biyaꞌ hantang wayruun na mahuwat niya, giyuguun niya sin magmakbul da in janjiꞌ sin Tuhan kaniya. Hangkan ha kahinapusan nagmakbul da in janjiꞌ kaniya sin Tuhan, iban “nahinang da siya amaꞌ sin kabangsa-bangsahan.” Naagad in kiyasulat ha lawm Kitab, amu agi, “In taud sin panubuꞌ mu biyaꞌ sin taud sin manga bituun ha langit.” ¹⁹ Hi Ibrahim masuuk na hanggatus tahun in umul niya ha waktu kiyajanjiꞌ yan kaniya sin Tuhan. Kiyaiingatan niya in siya maas na iban mahunit na siya makabāk pa anak. Iban in asawa niya isab hi Sahara diꞌ makaanak. Sagawaꞌ minsan bihādtu walaꞌ tuud kimūꞌ in pangandul niya ha Tuhan. ²⁰ Walaꞌ tuud nalawaꞌ in pangandul niya ha Tuhan. Iban walaꞌ siya naghawal-hawal sin janjiꞌ sin Tuhan kaniya, sagawaꞌ gām mayan kimusug in pangandul niya iban piyudji niya in Tuhan. ²¹ Natatantu niya tuud sin makbulun da sin Tuhan kaagi sin kusug niya in janjiꞌ niya kaniya. ²² Hangkan na, dayn ha sabab sin pangandul hi Ibrahim ha Tuhan, “iyampun iban ītung siya sin Tuhan tau mabuntul biyaꞌ sin walaꞌ nakarusa.” ²³ In lapal kabtangan kiyasulat ha lawm Kitab amu agi, “iyampun iban ītung siya sin Tuhan tau mabuntul biyaꞌ sin walaꞌ nakarusa,” bukun sadja isab kiyatungud kan Ibrahim. ²⁴ Sagawaꞌ kiyatungud da isab kātuꞌniyu. Sabab in kitaniyu katān hisiyu-siyu in magparachaya ha Tuhan ampunun iban itungun sin Tuhan mabuntul, biyaꞌ walaꞌ nakarusa. Siya in Tuhan nagbuhiꞌ nagbalik dayn ha kamatay ha Panghuꞌ natuꞌ Īsa Almasi. ²⁵ In hi Īsa iyungsud sin Tuhan pa kamatay sabab-karnaꞌ sin dusa natuꞌ, iban biyuhiꞌ siya nagbalik sin Tuhan, ha supaya kitaniyu ampunun iban itungun sin Tuhan mabuntul biyaꞌ sin walaꞌ nakarusa.

Iyampun iban Ītung Kitaniyu sin Tuhan Mabuntul sabab sin Pagparachaya Natuꞌ ha Almasi

¹ Manjari bihaun, pagga kitaniyu mangandul na ha Almasi, iyampun iban ītung na kitaniyu sin Tuhan mabuntul, biyaꞌ sin walaꞌ nakarusa. Iban dayn ha sabab sin nahinang sin Panghuꞌ natuꞌ Īsa Almasi, naawn na in pagsulut taniyu iban sin Tuhan. ² Iban dayn ha sabab sin pangandul natuꞌ kan Panghuꞌ Īsa, diyā niya kitaniyu simuuk pa Tuhan, amu in kahālan natuꞌ sampay bihaun, ha supaya natuꞌ kananaman in kasi-lasa iban tulung-tabang sin Tuhan kātuꞌniyu. Iban makūg-kuyag na kitaniyu sabab awn na huwat natuꞌ pahampitun kitaniyu sin Tuhan sin kasawahan niya. ³ Lāgiꞌ makuyag da isab kitaniyu minsan kitaniyu datungan sin manga kabinsanaan, sabab kiyaiingatan natuꞌ dayn ha manga kabinsanaan yan umingat kitaniyu sumandal iban dumā sin unu-unu kabinsanaan dumatung kātuꞌniyu. ⁴ Na, dayn ha sabab maingat kitaniyu sumandal iban dumā sin kabinsanaan natuꞌ, in Tuhan kaamuhan kātuꞌniyu. Iban dayn ha sabab kaamuhan in Tuhan kātuꞌniyu mahuwat natuꞌ na tuud sin awn tagaran natuꞌ (kabuhiꞌ salama-lama) dayn ha Tuhan. ⁵ Natatantu natuꞌ tuud sin awn tagaran sin huwat-huwat natuꞌ, sabab kiyaiingatan taniyu ha lawm atay natuꞌ sin malasa tuud in Tuhan kātuꞌniyu. Iban kananaman natuꞌ tuud in lasa niya kātuꞌniyu dayn ha Rū sin Tuhan piyatulun niya kātuꞌniyu.

⁶ Karnaꞌ ha saꞌbu wayruun pa kusug natuꞌ huminang sin kabayaan sin Tuhan, amu tuud isab in waktu napīꞌ sin Tuhan, limillaꞌ in Almasi sin duguꞌ-nyawa niya sabab-karnaꞌ natuꞌ manga baldusa, amu in nagmuparik kaniya. ⁷ Mahunit ha hambuuk tau in lumillaꞌ sin duguꞌ-nyawa niya ha pasal sin pagkahi niya minsan da in pagkahi niya yan tau mabuntul. Inday ku na sa, marayꞌ awn da isab tau maisug mapatay ha pasalan sin hambuuk tau marayaw. ⁸ Sumagawaꞌ piyakitaꞌ sin Tuhan kātuꞌniyu bang biyaꞌ diin in lagguꞌ sin lasa niya kātuꞌniyu. Amu na ini in tandaꞌ niya, limillaꞌ hi Īsa Almasi sin duguꞌ-nyawa niya, ha saꞌbu kitaniyu naghihinang pa sin manga makarusa.

⁹ Pagga dayn ha pasal sin kamatay niya, iyampun iban ītung na kitaniyu sin Tuhan mabuntul, biyaꞌ sin walaꞌ nakarusa, na, matantu natuꞌ na tuud sin dayn ha pasal niya, in kitaniyu diꞌ kugdanan sin murkaꞌ sin Tuhan. ¹⁰ Bakas kitaniyu satruꞌ sin Tuhan, sagawaꞌ dayn ha sabab sin kamatay sin Almasi, amu in Anak niya, diyayaw niya na kitaniyu. Hangkan kiyasulutan na in Tuhan kātuꞌniyu. Na, pagga kitaniyu diyayaw na sin Tuhan dayn ha pasal sin kamatay sin Almasi, na, matantu natuꞌ na tuud sin makabaak kitaniyu kalappasan, sabab in Almasi nabuhiꞌ nagbalik (tumabang kātuꞌniyu). ¹¹ Iban bukun sadja isab yan. Sagawaꞌ magkūg-kuyag isab kitaniyu pasal sin Tuhan. Iban hangkan bihādtu sabab sin nahinang sin Panghuꞌ natuꞌ, Īsa Almasi. Karnaꞌ siya in nakaīg sin amu in nakahinang kātuꞌniyu satruꞌ sin Tuhan. Hangkan kiyasulutan na in Tuhan kātuꞌniyu.

In Piyagbiddaan sin Nahinang hi Apuꞌ Adam iban hi Īsa Almasi

¹² Manjari, ha panagnaan in hambuuk tau nagdusa pa Tuhan, amu hi Apuꞌ Adam. Na, dayn didtu timagnaꞌ in pagdusa sin manga mānusiyaꞌ. Sabab naawn na pagdusa sin mānusiyaꞌ, na naawn isab in kamatay nila. Na hangkan in mānusiyaꞌ katān magkamatay pasal in sila katān asal magdusa sadja. ¹³ Manjari ha walaꞌ pa napanaug sin Tuhan in saraꞌ niya dayn kan Musa, asal na in manga mānusiyaꞌ nagdusa. Sumaggawaꞌ, in hinang mangīꞌ sin manga tau diꞌ itungun dusa sabab wayruun saraꞌ kiyalanggalan nila. ¹⁴ Sumagawaꞌ minsan bihādtu, asal amuna in kadal sin mānusiyaꞌ mapatay, dayn ha masa hi Apuꞌ Adam sampay pa masa hi Musa, minsan in dusa nila bukun biyaꞌ sin dusa hi Apuꞌ Adam, amu in limanggal sin liyāngan sin Tuhan.

In hi Apuꞌ Adam iban sin Almasi, amu in diyaak mari pa dunya nakahuli dayn kan Adam, biyaꞌ hantang awn piyagsibuan nila, (sabab kimugdan pa mānusiyaꞌ katān in baynat sin hinang nila).

¹⁵ Sumagawaꞌ bukun sibuꞌ tuud in baynat sin nahinang nila, sabab in baynat sin dusa nahinang hi Apuꞌ Adam bukun sibuꞌ iban sin baynat sin amu in dīhil sin Tuhan ihilas niya ha manga mānusiyaꞌ. Bunnal na sa dayn ha sabab sin dusa nahinang sin hambuuk tau, in katān mānusiyaꞌ magkamatay, lāgiꞌ paratungan kasiksaan ha adlaw mahuli. Sumagawaꞌ salagguꞌ-lagguꞌ sin dusa nahinang niya, labi malagguꞌ in tulung-tabang sin Tuhan ha manga mānusiyaꞌ. Damikkiyan labi malagguꞌ in dīhil niya ihilas niya ha katān mānusiyaꞌ, kaagi sin tulung-tabang sin hambuuk tau hi Īsa Almasi. ¹⁶ Awn piyagbiddaan sin baynat sin dīhil sin Tuhan kātuꞌ iban sin dusa nahinang sin hambuuk tau, hi Apuꞌ Adam. Dayn ha sabab sin hambuuk dusa nahinang hi Apuꞌ Adam, in mānusiyaꞌ katān butangan na hukuman sin Tuhan. Sagawaꞌ dayn ha sabab sin kaampunan dīhil sin Tuhan ha mānusiyaꞌ ihilas niya, minsan mataud na in langgal saraꞌ nahinang sin tau, piyamahalayak na sin in sila way na dusa nila. ¹⁷ Bunnal na sa, dayn ha sabab sin dusa nahinang sin hambuuk tau, hi Apuꞌ Adam, in mānusiyaꞌ katān kiyakadalan mapatay. Sumagawaꞌ salagguꞌ-lagguꞌ sin dusa nahinang niya, labi malagguꞌ in baynat sin karayawan nahinang sin hambuuk tau, hi Īsa Almasi. Karnaꞌ dayn ha sabab niya in katān tau, hisiyu-siyu in tumaymaꞌ sin tulung-tabang sin Tuhan kanila, amu in tulung-tabang diꞌ magbugtuꞌ, hāti niya, hisiyu-siyu in tumaymaꞌ sin kaādilan hirihil sin Tuhan ihilas niya, na in manga tau yan makapaghambuuk sila iban sin Almasi didtu ha surgaꞌ salama-lama. Lāgiꞌ, dihilan sila sin karayawan dayn ha pamarinta niya.

¹⁸ Manjari, dayn ha sabab sin hambuuk langgal saraꞌ sadja nahinang sin tau, hi Apuꞌ Adam, in mānusiyaꞌ katān butangan na hukuman sin Tuhan. Damikkiyan, dayn ha hambuuk karayawan nahinang sin tau, hi Īsa Almasi, in katān mānusiyaꞌ (hisiyu-siyu in mangandul kaniya), itungun na sin Tuhan tau mabuntul iban dihilan kabuhiꞌ salama-lama didtu ha surgaꞌ. ¹⁹ Dayn ha sabab liyanggal sin hambuuk mānusiyaꞌ in liyāngan sin Tuhan, in mānusiyaꞌ katān nahinang baldusa. Damikkiyan, dayn ha sabab in hambuuk mānusiyaꞌ nagkahagad ha Tuhan, in manga mānusiyaꞌ way manus, ampunun iban itungun sin Tuhan mabuntul biyaꞌ sin walaꞌ nakarusa.

²⁰ In Tuhan nagpanaug sin saraꞌ niya dayn kan Musa, ha supaya niya mapakitaꞌ ha manga mānusiyaꞌ sin liyalanggal nila in manga liyāngan niya. Karnaꞌ ampa nila na kaingatan in saraꞌ, ampa na timaud in langgal saraꞌ nahinang nila. Daypara salagguꞌ-lagguꞌ sin dusa sin manga mānusiyaꞌ, labi malagguꞌ in lasa iban ulung sin Tuhan ha manga mānusiyaꞌ. ²¹ Na, hangkan pagga in mānusiyaꞌ katān nagdusa, in kamatay amuna in uwian nila katān. Sagawaꞌ dayn ha sabab sin lasa iban ulung sin Tuhan (ha sasukuꞌ sin magparachaya ha Almasi), in sila katān ampunun iban itungun sin Tuhan mabuntul biyaꞌ sin walaꞌ nakarusa iban dihilan kabuhiꞌ kakkal sabab sin nahinang sin Panghuꞌ natuꞌ Īsa Almasi.

In Paghambuuk iban sin Almasi amu in Makaīg sin Bayaꞌ Maghinang sin Mangīꞌ

¹ Na, pagga landuꞌ in lasa sin Tuhan kātuꞌniyu, na, marayꞌ makaiyan kamu, marayaw pa kitaniyu diꞌ humundung maghinang sin mangīꞌ, ha supaya mapakitaꞌ sin Tuhan sin magsusūng in lasa iban ulung niya kātuꞌniyu. ² Tantu nasāꞌ tuud in pikilan bihān. Sabab in kitaniyu ini biyaꞌ na sapantun tau patay diꞌ na magdusa. Hangkan, maytaꞌ namān kitaniyu huminang sin mangīꞌ? ³ Karnaꞌ kiyaiingatan niyu sin in pagpaliguꞌ taniyu, amuna in tandaꞌ sin in kitaniyu naghambuuk na iban hi Īsa Almasi. Iban amu yan in magpakitaꞌ sin in kitaniyu biyaꞌ sin imunung miyatay kaniya. ⁴ In pagpaliguꞌ natuꞌ, amuna in magpakitaꞌ sin in kitaniyu biyaꞌ sin imunung ha Almasi miyatay iban miyagad kaniya nagpakubul. Na, hangkan, nabuhiꞌ mayan isab siya nagbalik dayn ha sabab sin kusug sin kawasa sin Amaꞌ Tuhan, biyaꞌ da isab kitaniyu sin nabuhiꞌ nagbalik, pasal napinda na in addat-palangay natuꞌ, bukun na biyaꞌ sin tagnaꞌ.

⁵ Na, pagga (dayn ha pagpaliguꞌ natuꞌ) himambuuk na kitaniyu imunung ha Almasi miyatay, na, hangkan nabuhiꞌ mayan siya nagbalik, biyaꞌ da isab kitaniyu sin miyagad kaniya nabuhiꞌ nagbalik nagsāw sin kabuhiꞌ kakkal iban siya. ⁶ Lāgiꞌ, kiyaiingatan natuꞌ, pagga kitaniyu agad na ha Almasi, in bayaꞌ natuꞌ huminang sin unu-unu mangīꞌ miyagad na miyatay ha Almasi ha kalansang kaniya pa usuk. Hangkan, nalawaꞌ na in bayaꞌ natuꞌ maghinang sin mangīꞌ. Iban napuas na kitaniyu dayn ha bayaꞌ natuꞌ huminang sin mangīꞌ, amu in biyaꞌ hantang nakaīpun kātuꞌniyu. ⁷ Sabab bang in tau patay na, diꞌ na siya makarusa. (Damikkiyan in kitaniyu, diꞌ na magdusa sabab dayn ha paghambuuk natuꞌ iban hi Īsa Almasi.)

⁸ Iban pagga kitaniyu biyaꞌ hantang imunung miyatay ha Almasi, na, kaingatan natuꞌ tuud isab biyaꞌ da kitaniyu miyagad ha Almasi nabuhiꞌ nagbalik pasal napinda na kitaniyu iban nabiyaꞌ na kaniya. ⁹ Karnaꞌ kiyaiingatan natuꞌ sin pagga in Almasi nabuhiꞌ na nagbalik dayn ha kamatay, diꞌ na tuud siya mapatay magbalik, sabab bang ibārat tau, in kamatay wayruun na kusug umatu kaniya. ¹⁰ Līllaꞌ niya in duguꞌ-nyawa niya nagminsan da, sabab-karnaꞌ sin dusa sin mānusiyaꞌ. Na bihaun nabuhiꞌ na siya nagbalik, iban in katān hinang niya makarihil kasanglitan pa Tuhan.

¹¹ Hangkan subay niyu da isab bistahun in baran niyu biyaꞌ hantang hambuuk tau patay, amu in diꞌ na masasat magdusa. Lāgiꞌ, subay niyu pikilun in kamu yan, biyaꞌ sin hambuuk tau patay, nabuhiꞌ nagbalik sabab sin paghambuuk niyu iban hi Īsa Almasi, iban in katān hinang niyu subay makarihil kasanglitan pa Tuhan, dayn ha pasal sin Almasi.

¹² Hangkan ayaw niyu dūli sadja in baran niyu magdusa, iban ayaw niyu agara in hawa-napsu niyu. ¹³ Ayaw niyu dūli in unu-unu na bahagiꞌ sin baran niyu huminang sin makarusa atawa sin unu-unu mangīꞌ. Sagawaꞌ ungsuran niyu in baran niyu pa Tuhan, sabab pagga kamu agad na ha Almasi in kamu yan biyaꞌ na sin sapantun tau patay nabuhiꞌ nagbalik. Iban subay Tuhan in papagbayaun niyu sin katān bahagiꞌ sin ginhawa-baran niyu ha supaya kamu makahinang sin unu-unu maksud niya mabuntul. ¹⁴ Sin nakauna, ha waktu ha lawm pa kamu sin likusan sin saraꞌ, diꞌ kamu magpakaīg dayn ha dusa, sabab diꞌ niyu da maagad in daakan sin saraꞌ. Sagawaꞌ bihaun dugaing na in kahālan niyu. Ha lawm na kamu sin likusan sin lasa iban ulung sin Tuhan, hangkan in dusa, bang ibārat tau, diꞌ na makapagbayaꞌ kaniyu.

Malawaꞌ na in Bayaꞌ Taniyu Maghinang sin Makarusa

¹⁵ Na, marayꞌ makaiyan kamu, pagga kitaniyu bukun na ha lawm likusan sin saraꞌ, sumagawaꞌ ha lawm likusan sin lasa iban ulung sin Tuhan, na marayaw pa isab diꞌ natuꞌ bugtuun in manga hinang natuꞌ mangīꞌ. Na, nasāꞌ tuud in pikilan bihān. ¹⁶ Tantu kiyaiingatan niyu, bang niyu agarun in katān daakan sin tau, in hāti niya, magpabanyagaꞌ kamu ha tau yan. In tau yan amuna in tagbanyagaꞌ kaniyu iban kamu na in banyagaꞌ niya. Na, biyaꞌ da isab ha yan in hantang sin hinang mangīꞌ. Bang kamu tagihan na maghinang sin unu-unu mangīꞌ, mabiyaꞌ na kamu banyagaꞌ sin bayaꞌ niyu huminang mangīꞌ. Ampa in tungbas sin hinang mangīꞌ hukuman kamatay. Sagawaꞌ bang Tuhan in kahagarun niyu iban siya in tagbanyagaꞌ kaniyu, na ampunun iban itungun niya kamu mabuntul, biyaꞌ sin walaꞌ nakarusa. ¹⁷ In tagnaꞌ biyaꞌ kamu hantang banyagaꞌ sin bayaꞌ niyu huminang mangīꞌ, sagawaꞌ bihaun bukun na. Hangkan magsarang-sukul tuud aku pa Tuhan sin mattan tuud dayn ha lawm atay in pagkahagad niyu sin hinduꞌ bunnal bakas kiyahinduꞌ kaniyu. ¹⁸ Piyuas na kamu sin Tuhan dayn ha bayaꞌ niyu huminang sin mangīꞌ, hangkan bihaun in biyaꞌ hantang makabanyagaꞌ kaniyu subay amuna in kabayaan niyu maghinang sin unu-unu mabuntul.

¹⁹ (Nagbichara aku kaniyu dalil pasal sin banyagaꞌ iban tagbanyagaꞌ, ha supaya niyu maluhay kahātihan in bībichara ku.) In tagnaꞌ diyūlan niyu sadja in manga bahagiꞌ sin baran niyu maghinang sin manga ginisan kalumuan iban kangīan. Hangkan, biyaꞌ kamu hantang īpun sin bayaꞌ niyu huminang sin mangīꞌ. Na, bihaun subay niyu hiungsud na in baran niyu pa Tuhan, magad huminang sin kabayaan niya, ha supaya kamu makahinang sin unu-unu mabuntul iban masuchi.

²⁰ Ha waktu diyurūlan niyu pa in baran niyu maghinang sin mangīꞌ, wayruun bayaꞌ niyu huminang sin mabuntul. ²¹ Na, unu in nakawaꞌ niyu dayn ha hinang niyu tagnaꞌ, amu in hikasipug niyu na ha bihaun? Tantu wayruun. Sabab in tungbas sin manga hinang biyaꞌ hādtu amuna in hukuman kamatay. ²² Sagawaꞌ bihaun napuas na kamu dayn ha bayaꞌ niyu huminang sin mangīꞌ, iban mabayaꞌ na kamu pagbayaan sin Tuhan. Hangkan, in tungbas sin Tuhan hirihil niya kaniyu, dāhun kamu pa kasuchihan, ampa in guwaan niya, karihilan kamu kabuhiꞌ salama-lama didtu ha surgaꞌ. ²³ Karnaꞌ hukuman kamatay in bayad sin hinang mangīꞌ. Sagawaꞌ dayn ha lasa iban ulung kātuꞌniyu sin Tuhan, dihilan niya kitaniyu kabuhiꞌ salama-lama didtu ha surgaꞌ, sabab sin paghambuuk natuꞌ iban sin Panghuꞌ natuꞌ Īsa Almasi.

In Saraꞌ sin Tuhan Biyaꞌ Sapantun sin Hāl sin Magtiyaun

¹ Manga taymanghud ku Almasihin, tantu kahātihan niyu in hibichara ku ini, sabab in kamu katān nakaingat pasal sin saraꞌ. Biyaꞌ na sin kiyaingatan niyu, salugay sin hambuuk tau buhiꞌ, masi siya ha lawm likusan sin saraꞌ. ² Biyaꞌ na sawpama sin hambuuk babai tagabana, bang ha lawm sin saraꞌ, diꞌ siya makabana dugaing ha salugay sin bana niya buhiꞌ pa. Sagawaꞌ bang in bana niya patay na, makajari na siya magbana dugaing. Wayruun na kapatut sin saraꞌ lumāng kaniya. ³ Malayngkan, bang siya humambuuk ha dugaing usug ha buhiꞌ pa in bana niya, na in siya yan nagjina. Sagawaꞌ bang in bana niya patay na, way na kapatut sin saraꞌ lumāng kaniya magbana. Hangkan minsan siya magbana na magbalik, diꞌ na siya maiyan nagjina pasal patay na in bana niya.

⁴ Na, manga taymanghud ku Almasihin, biyaꞌ da isab ha yan in kahālan niyu. Pagga kamu biyaꞌ hantang imunung ha Almasi miyatay, na in kamu napuas na dayn ha likusan sin saraꞌ piyanaug dayn kan Musa. Sakali bihaun, nakaīg mayan kamu dayn ha likusan sin saraꞌ, nahinang na kamu sukuꞌ sin Almasi, amu in nabuhiꞌ nagbalik dayn ha kamatay, ha supaya kamu makahinang na sin mabuntul amu in hikasanglit pa Tuhan. ⁵ Karnaꞌ ha waktu tagnaꞌ bukun pa kitaniyu Almasihin, hīhinang natuꞌ sadja in unu-unu hawa-napsu sin baran natuꞌ. Minsan taniyu kiyaingatan awn manga hinang natuꞌ liyāngan sin saraꞌ, masi natuꞌ da hīhinang, iban gām mayan nagduruhun in bayaꞌ natuꞌ huminang sin liyāngan. Na, nagduruhun in taud sin hinang natuꞌ mangīꞌ, hangkan in tungbas kātuꞌniyu mabutas kitaniyu dayn ha Tuhan. ⁶ Sumagawaꞌ bihaun, pagga kitaniyu biyaꞌ hantang miyatay, na, napuas na kitaniyu dayn ha likusan sin saraꞌ. Hangkan bihaun, in pagtaat natuꞌ pa Tuhan, bukun na biyaꞌ sin nakauna, amu in subay natuꞌ agarun tuud in unu-unu katān ha lawm saraꞌ kiyasulat. Sagawaꞌ, bihaun in aturan sin pagtaat natuꞌ pa Tuhan, guwaꞌ na tuud dayn ha lawm atay taniyu, amu in hiyuhūp sin Rū sin Tuhan.

In Maksud sin Saraꞌ sin Tuhan

⁷ Na, marayꞌ makaiyan kamu, pagga biyaꞌ da ha yan in hāl niya, na, mangīꞌ in saraꞌ sin Tuhan. Na, bukun tuud. Sabab bang bukun dayn ha saraꞌ, diꞌ ku kaingatan in aku nakarusa. Bang walaꞌ kiyabaytaꞌ ha lawm saraꞌ sin subay diꞌ magnapsu sin altaꞌ sin pagkahi ta, diꞌ ku kaingatan sin dusa in maghawa-napsu. ⁸ Bang ibārat tau, in hinang mangīꞌ, nakabaak lawang hikaruhun sin hawa-napsu ku ginis-ginisan kaagi sin saraꞌ sin Tuhan. Asal bang wayruun saraꞌ, diꞌ tumampal in dusa ta. ⁹ Ha waktu walaꞌ ku pa tuud kiyahātihan in saraꞌ, in pangannal ku marayaw aku iban wayruun dusa ku. Sagawaꞌ kiyahātihan ku mayan in saraꞌ, ampa ku kiyaingatan sin nakarusa aku, ¹⁰ iban tūp aku paratungan sin Tuhan kasiksaan. In maksud sin Tuhan nagpanaug sin saraꞌ ha supaya in manga mānusiyaꞌ makabaak kabuhiꞌ salama-lama ha sulgaꞌ, sagawaꞌ tungud dī ha baran ku, amuna yan in sabab hangkan aku tūp butangan sin hukuman subay siksaun ha lawm narkaꞌ. ¹¹ Bang ibārat tau, in hinang mangīꞌ nakabaak lawang hikapangakkal kākuꞌ. Hīnang in saraꞌ sin Tuhan biyaꞌ sapantun dān hipangakkal niya kākuꞌ. Iban hinang mangīꞌ in nakarā kākuꞌ pa kasiksaan, sabab nalanggal ku in manga liyāngan sin saraꞌ.

¹² In saraꞌ piyanaug sin Tuhan marayaw tuud, wayruun ngīꞌ niya. In katān daakan sin saraꞌ marayaw, mabuntul iban wayruun sāꞌ niya.

¹³ Na, kalu bahaꞌ mapikil niyu in saraꞌ marayaw sin Tuhan amu in makabutas kātuꞌniyu dayn ha Tuhan. Tantu bukun tuud. Sagawaꞌ amu in manga hinang natuꞌ mangīꞌ, in makabutas kātuꞌniyu dayn ha Tuhan. Piyakitaꞌ kātuꞌniyu sin Tuhan dayn ha saraꞌ niya marayaw piyanaug niya, sin in kitaniyu nagdusa pasal sin hinang natuꞌ mangīꞌ, iban dayn ha sabab sin dusa natuꞌ nabutas kitaniyu dayn ha Tuhan. Hīnang sin Tuhan in biyaꞌ ha yan ha supaya dayn ha saraꞌ marayaw yan tumampal na tuud kātuꞌniyu sin in hinang mangīꞌ dusa tuud dakulaꞌ.

In Pamikil sin Mānusiyaꞌ Nagduruwa-ruwa

¹⁴ Kaingatan taniyu in saraꞌ naug dayn ha Rū sin Tuhan. Sagawaꞌ in aku ini hambuuk sadja mānusiyaꞌ, amu in biyaꞌ hantang banyagaꞌ sin bayaꞌ ku huminang sin mangīꞌ. ¹⁵ Diꞌ ku kahātihan in baran ku ini. Karnaꞌ in marayaw, amu in kabayaan ku hinangun, amu in diꞌ ku mahinang. Sagawaꞌ in mangīꞌ, amu in diꞌ ku kabayaan hinangun, amu in mahinang ku. ¹⁶ Na, bang aku marugal sin manga hinang ku mangīꞌ, in hāti niya magkahagad aku sin marayaw in saraꞌ sin Tuhan. ¹⁷ Hangkan, bang aku maghinang mangīꞌ, bukun yan guwaꞌ dayn ha lawm pamikil ku, sabab marugal aku sin hinang mangīꞌ. Sagawaꞌ guwaꞌ yan dayn ha asal bayaꞌ huminang mangīꞌ ha lawm sin atay ku. ¹⁸ Sabab kaingatan ku, pagga aku hambuuk sadja mānusiyaꞌ, asal wayruun marayaw timutubuꞌ ha lawm atay ku. Karnaꞌ, minsan aku mabayaꞌ huminang sin marayaw, diꞌ ku da mahinang. ¹⁹ Diꞌ ku mahinang in marayaw, amu in kabayaan ku hinangun. Sagawaꞌ amu in mahinang ku, in mangīꞌ, amu in diꞌ ku kabayaan hinangun. ²⁰ Na, bang in mangīꞌ amu in diꞌ ku kabayaan, amuna in mahinang ku, in hāti niya, in yan bukun tuud guwaꞌ dayn ha lawm pamikil ku. Sagawaꞌ dayn ha asal bayaꞌ huminang sin mangīꞌ ha lawm atay ku.

²¹ Hangkan nasūd na sin pamikil ku, sin biyaꞌ hantang awn nanunugsug kākuꞌ huminang sin mangīꞌ. Sabab minsan biyaꞌ diin in bayaꞌ ku huminang sin marayaw, makahinang da aku sin mangīꞌ. ²² Ha lawm sin pamikil ku, mabayaꞌ tuud aku magad sin saraꞌ sin Tuhan. ²³ Sagawaꞌ awn isab ha lawm sin atay ku amu in biyaꞌ hantang nanunugsug kākuꞌ diꞌ pakahagarun ha saraꞌ sin Tuhan, amu in kabayaan agarun sin lawm pamikil ku. Hangkan, biyaꞌ aku sin hantang nababanyagaꞌ sin bayaꞌ ku huminang sin mangīꞌ, amu in asal kariasali ha lawm atay ku. ²⁴ Na, landuꞌ tuud makaluuy in kahālan ku ini. Hisiyu bahaꞌ in makatabang kākuꞌ umīg sin bayaꞌ ku huminang sin mangīꞌ, amu in makarā kākuꞌ pa kasiksaan ha narkaꞌ? ²⁵ Daypara magsarang-sukul tuud aku pa Tuhan sin tiyabang niya aku. Karnaꞌ dayn ha pasal sin nahinang sin Panghuꞌ natuꞌ Īsa Almasi, napuas aku dayn ha kasigpitan sin kahālan ku.

Bang aku walaꞌ natabang sin Tuhan, biyaꞌ ha ini in kahālan. In pamikil ku mabayaꞌ tuud magad sin saraꞌ sin Tuhan, sagawaꞌ, in asal bayaꞌ huminang sin mangīꞌ ha lawm atay ku, amuna in nanunugsug kākuꞌ huminang sin mangīꞌ.

In Kahālan sin Manga Tau Hiyuhūp sin Rū sin Tuhan

¹ Hangkan bihaun, dayn ha sabab sin nahinang hi Īsa Almasi, in sasukuꞌ sin humambuuk kaniya diꞌ na kabutangan hukuman ha adlaw mahuli. ² Sabab, piyuas na kitaniyu sin Rū sin Tuhan, amu in makapagꞌagi kātuꞌniyu bihaun. Pīnda niya na pa marayaw in kahālan natuꞌ bihaun iban dihilan na kitaniyu kabuhiꞌ tantu, sabab sin paghambuuk natuꞌ iban hi Īsa Almasi. Hangkan, nalawaꞌ na in bayaꞌ natuꞌ huminang sin mangīꞌ, iban diꞌ na kitaniyu paratungan kasiksaan ha adlaw mahuli. ³ Na, pagga in kitaniyu mānusiyaꞌ, amu in asal diꞌ makaagad sin saraꞌ sin Tuhan, na, diꞌ kitaniyu tabangan sin saraꞌ. Sagawaꞌ tiyabang kitaniyu sin Tuhan. Karnaꞌ piyaawn na sin Tuhan in dān sin hikaīg sin dusa sin mānusiyaꞌ. Piyalahil niya mari pa dunya in Anak niya labay piyagꞌanak sin mānusiyaꞌ, iban in kajarihanan niya mānusiyaꞌ da tuud isab biyaꞌ kātuꞌniyu, (amu sadja bukun siya baldusa). Līllaꞌ niya in duguꞌ-nyawa niya ha supaya mapatay na in bayaꞌ sin mānusiyaꞌ maghinang sin makarusa. ⁴ Hīnang sin Tuhan in biyaꞌ ha yan, ha supaya masampurnaꞌ na tuud dī kātuꞌ in kabuntulan diyaakan sin saraꞌ ha mānusiyaꞌ. Karnaꞌ bang kitaniyu agad na ha Almasi bukun na hawa-napsu sin baran natuꞌ in iyaagad taniyu. Sagawaꞌ amuna in iyaagad natuꞌ in kabayaan sin Rū sin Tuhan, Rū Mahasuchi. Hangkan masampurnaꞌ dī kātuꞌ in kabuntulan sin saraꞌ.

⁵ Sabab in manga tau miyamagad sin hawa-napsu sin baran nila, wayruun na dugaing pīpikil nila bang bukun in maghinang sin manga kanapsuhan nila. Sagawaꞌ in manga tau miyamagad sin pagꞌagi sin Rū sin Tuhan, in pīpikil nila hinangun, amu sadja in kabayaan sin Rū sin Tuhan. ⁶ Bang in hambuuk tau mabayaꞌ sadja magdūl-bayaꞌ sin hawa-napsu niya, in katubtuban sin hinang niya yan, paratungan siya kasiksaan ha adlaw mahuli. Sagawaꞌ in hambuuk tau miyamagad sin pagꞌagi sin Rū sin Tuhan, Rū Mahasuchi, in siya yan, masannyang in ha lawm atay niya. Lāgiꞌ dihilan siya sin Tuhan kabuhiꞌ salama-lama. ⁷ Sabab in hisiyu-siyu tau amu in mabayaꞌ sadja magdūl-bayaꞌ sin hawa-napsu sin baran niya, satruꞌ siya sin Tuhan, pasal diꞌ niya agarun in saraꞌ sin Tuhan. Lāgiꞌ in bunnal niya, diꞌ niya da isab maagad in saraꞌ sin Tuhan. ⁸ Hangkan hisiyu-siyu in mabayaꞌ magdūl-bayaꞌ sadja sin hawa-napsu sin baran niya, diꞌ tuud siya makasulut ha Tuhan.

⁹ Sumagawaꞌ in kamu bihaun, in agarun niyu, bukun na amu in bayaꞌ niyu magdūl-bayaꞌ sin hawa-napsu niyu. In kamu miyamagad na sin pagꞌagi sin Rū sin Tuhan bang bunnal isab hiyuhūp na kamu sin Rū sin Tuhan. Hisiyu-siyu in walaꞌ duun kaniya in Rū sin Tuhan amu in piyatulun sin Almasi, in siya yan, bukun sukuꞌ sin Almasi. ¹⁰ Sagawaꞌ bang in Almasi yan ha lawm atay niyu, minsan mapatay in jasad niyu pasal sin manga dusa niyu, in nyawa niyu diꞌ masiksaꞌ. Surgaꞌ in butangan sin nyawa niyu, sabab in kamu iyampun iban ītung na sin Tuhan mabuntul, biyaꞌ sin walaꞌ nakarusa. ¹¹ Bang bunnal tuud hiyuhūp kamu sin Rū sin Tuhan, tantu bang kamu mapatay, buhiun da kamu magbalik sin Tuhan, biyaꞌ da isab ha Almasi amu in biyuhiꞌ niya nagbalik dayn ha kamatay. Iban hangkan kamu isab buhiun sin Tuhan magbalik, sabab dayn ha kusug sin Rū sin Tuhan amu in yan ha lawm sin atay niyu.

¹² Hangkan manga taymanghud ku, nawajib tuud kātuꞌniyu in diꞌ na mayan magdūl-bayaꞌ sin hawa-napsu sin baran natuꞌ. ¹³ Sabab bang in tau magad na mayan magdūl-bayaꞌ sin hawa-napsu sin baran niya, in katubtuban sin hinang niya yan kamatay iban kasiksaan ha narkaꞌ. Sagawaꞌ bang sin tau butawanan na in bayaꞌ niya huminang sin mangīꞌ, dayn ha tabang sin Rū sin Tuhan, na, in siya mabuhiꞌ salama-lama didtu ha surgaꞌ. ¹⁴ Sabab hisiyu-siyu in miyamagad sin pagꞌagi sin Rū sin Tuhan, in siya yan tantu nahinang na anak sin Tuhan. ¹⁵ Karnaꞌ walaꞌ kitaniyu piyatulunan sin Tuhan sin Rū niya, ha supaya kitaniyu mugaꞌ magbalik, biyaꞌ sin bugaꞌ sin banyagaꞌ ha tagbanyagaꞌ kaniya. Sagawaꞌ piyatulunan niya kitaniyu sin Rū sin Tuhan ha supaya kitaniyu mahinang manga anak niya. Hangkan bang kitaniyu mangayuꞌ na duwaa pa Tuhan makatawag kitaniyu kaniya, “Amaꞌ, ū Amaꞌ.” ¹⁶ In Rū sin Tuhan himuhūp ha lawm atay taniyu, amuna in dumihil pikilan kātuꞌniyu sin in kitaniyu mattan tuud hīnang na sin Tuhan manga anak niya. ¹⁷ Na, pagga kitaniyu hīnang na sin Tuhan manga anak niya, ha adlaw mahuli makawaꞌ natuꞌ in tiyatagama sin Tuhan hipusakaꞌ ha manga tau sukuꞌ niya. Iban awn da isab bahagiꞌ natuꞌ ha unu-unu katān tiyagama sin Tuhan ha Almasi. Karnaꞌ bang kitaniyu nakalabay kabinsanaan, sabab-karnaꞌ sin pagꞌagad natuꞌ ha Almasi, na biyaꞌ na isab kitaniyu imunung kaniya nimanam sin manga kabinsanaan kiyalabayan niya. Hangkan ha adlaw mahuli kabahagian da isab kitaniyu sin kalagguan niya.

In Karayawan Matabuk sin Manga Tau Sukuꞌ sin Tuhan ha adlaw mahuli

¹⁸ Natatantu ku tuud sin in kabinsanaan kananaman natuꞌ ha bihaun ini, saliꞌ da wayruun, bang papagsibuun iban sin kalagguan hirihil sin Tuhan kātuꞌ ha adlaw mahuli. ¹⁹ Piyagtatagad-tagaran tuud sin katān piyapanjari sin Tuhan in adlaw pagpanyataꞌ sin Tuhan sin manga tau nahinang anak niya iban sin kalagguan hirihil niya kanila. ²⁰ Bukun pasal sin ngīꞌ sin ālam piyapanjari niya, sumagawaꞌ pasal sin kahandak sin Tuhan, way da naagad in bakas asal kiyamaksud sin Tuhan ha manga piyapanjari niya. Gām mayan piyagmurkaan sila sabab sin dusa hi Apuꞌ Adam. Malayngkan amu ini in huwat-huwat sin manga mānusiyaꞌ. ²¹ Awn da hambuuk adlaw ha susūngun dumayaw da in kahālan sin katān unu-unu piyapanjari sin Tuhan. Bunnal ha bihaun, in manga piyapanjari niya magkamatay da iban magkangīꞌ. Sagawaꞌ dumatung da in waktu ha susūngun in katān piyapanjari sin Tuhan lumamud ha anak sin Tuhan, dihilan luhaya dayn ha kasigpitan kamatay.

²² Kiyaiingatan natuꞌ sin in katān piyapanjari sin Tuhan piyaratungan sin ginisan kasusahan iban kabinsanaan sampay pa bihaun. Bang ibārat tau, in ālam piyapanjari sin Tuhan biyaꞌ sin sapantun babai sūng magꞌanak, nagꞌaluhuy sin sakit. ²³ Iban bukun sadja isab in kaibanan piyapanjari sin Tuhan numanam kasigpitan. Sagawaꞌ minsan in kitaniyu manga mānusiyaꞌ, amu in piyatulunan sin Tuhan sin Rū niya, amu in muna-muna tuud karayawan dīhil niya kātuꞌniyu, lumabay da isab kitaniyu kasigpitan ha salugay natuꞌ nagtatagad pa sin waktu karihilan na kitaniyu sin jasad baꞌgu, amu in diꞌ magkasakit iban diꞌ magkamatay. Na, bang dumatung na in waktu yan, magmattan na tuud in kitaniyu nahinang na sin Tuhan anak niya. ²⁴ Karnaꞌ minsan awn na pasihat natuꞌ sin kalappasan taniyu, masi in huwat-huwat natuꞌ pasal walaꞌ pa nagmakbul tuud in kalappasan natuꞌ, sabab diꞌ na kitaniyu maghuwat-huwat na mayan bang kīkitaꞌ taniyu in kamakbulan sin hiyuhuwat-huwat natuꞌ. ²⁵ Sagawaꞌ pagga walaꞌ pa nagmakbul in hiyuhuwat-huwat natuꞌ, subay kitaniyu magtūyuꞌ tuud tumagad sabab kaingatan natuꞌ magmakbul da in hiyuhuwat-huwat taniyu.

²⁶ Damikkiyan, tumabang da isab in Rū sin Tuhan dumihil kātuꞌniyu kusug dumā sin kasigpitan natuꞌ. Karnaꞌ bang kitaniyu mangayuꞌ duwaa pa Tuhan, ampa diꞌ natuꞌ kaingatan bang unu atawa biyaꞌ diin in pagpangayuꞌ natuꞌ duwaa, tabangan kitaniyu sin Rū sin Tuhan. Minsan natuꞌ diꞌ hikasuwara in kabayaan natuꞌ, in Rū sin Tuhan ha lawm atay taniyu, amu in mangayuꞌ pa Tuhan, sagawaꞌ diꞌ natuꞌ kaingatan bang biyaꞌ diin. ²⁷ Ampa in Tuhan amu in makaingat sin katān ha lawm atay taniyu, makaingat da isab bang unu in maana sin pamung sin Rū sin Tuhan. Sabab in katān pangayuun sin Rū sin Tuhan ha pasalan taniyu, manga tau sukuꞌ sin Tuhan, magtaayun tuud isab iban sin kabayaan sin Tuhan.

²⁸ Kaingatan natuꞌ, bang kitaniyu malasa ha Tuhan, iban napīꞌ niya huminang sin maksud niya, unu-unu na in kahālan kumugdan kātuꞌniyu, mangīꞌ, marayaw na, tabangan kitaniyu sin Tuhan, ha supaya in guwaan niya hikarayaw taniyu. ²⁹ Sabab asal dayn ha tagnaan, kaingatan na sin Tuhan bang hisiyu in manga sukuꞌ niya. Asal giyagantaꞌ niya in sila mabiyaꞌ sin Anak niya hi Īsa, iban in Anak niya hi Īsa mahinang biyaꞌ sapantun kamagulangan sin katān mahinang anak sin Tuhan. ³⁰ Manjari, in manga katān giyagantaꞌ mahinang anak niya, amuna in napīꞌ paagarun kaniya. Lāgiꞌ in katān napīꞌ niya, amuna in ampunun iban itungun niya mabuntul, biyaꞌ sin walaꞌ nakarusa. Iban in sila kaawnan sin kasannyangan iban kalagguan ha surgaꞌ.

Piyakitaꞌ hi Īsa Almasi in Lagguꞌ sin Lasa sin Tuhan Kātuꞌ

³¹ Na, unu bahaꞌ in hikapamung natuꞌ ha pasal sin manga nasabbut ku yan? Tantu bang Tuhan in gapiꞌ taniyu wayruun unu-unu makaraug kātuꞌniyu. ³² Tantu hirihil sin Tuhan kātuꞌniyu in unu-unu katān ha way tungud niya, sabab minsan in hambuuk-buuk Anak niya walaꞌ niya da piyagꞌūg kātuꞌniyu. Atas niya da piyalabay kamatay sabab-karnaꞌ taniyu. ³³ Na, in manga kitaniyu napīꞌ sukuꞌ sin Tuhan, hisiyu in makaiyan in kitaniyu baldusa? Tantu wayruun makaiyan sin biyaꞌ ha yan, sabab iyampun iban ītung na kitaniyu sin Tuhan mabuntul, biyaꞌ sin walaꞌ nakarusa. ³⁴ Hangkan, wayruun tuud makaiyan sin subay in kitaniyu ha susūngun butangan sin hukuman sabab sin manga dusa natuꞌ. Sabab in hi Īsa Almasi amuna in limillaꞌ sin duguꞌ-nyawa niya sabab-karnaꞌ taniyu. Iban bukun sadja bihādtu. Nabuhiꞌ isab siya nagbalik dayn ha kamatay iban yadtu siya liyalagguꞌ, biyutang sin Tuhan ha dapit pa tuu niya. Siya in biyaꞌ sapantun abugaw natuꞌ mangayuꞌ pa Tuhan tabang ha pasal natuꞌ. ³⁵ Hangkan natatantu natuꞌ tuud sin minsan unu-unu in kumugdan kātuꞌniyu, diꞌ mabugtuꞌ in lasa sin Almasi kātuꞌniyu. Bang kitaniyu ha lawm kasusahan, kasigpitan iban kabinsanaan, bukun in hāti niya bat wayruun na lasa sin Almasi kātuꞌniyu. Iban minsan kitaniyu magsandal hapdiꞌ, kulang in tamungun, ha lawm kapiligruhan iban minsan kitaniyu patayun sin tau, in lasa sin Almasi kātuꞌniyu diꞌ magkaīg. ³⁶ Awn kiyasulat ha lawm Kitab (ha pasalan sin kabinsanaan kalabayan sin manga tau sukuꞌ sin Tuhan). Amu agi sin lawm Kitab,

“Dayn ha sabab sin pagparachaya namuꞌ kaymu Tuhan, diꞌ na kami magkaīg dayn ha lawm kapiligruhan, sabab sin manga tau amu in mabayaꞌ mamatay kāmuꞌ.

Ītung kami biyaꞌ bili-bili sumbayꞌun kaagi sin manga tau marugal kāmuꞌ.”

³⁷ Malayngkan, minsan biyaꞌ ha yan in kabinsanaan kalabayan natuꞌ, bang ibārat magbunuꞌ, kitaniyu da in dumaug, sabab dayn ha kusug sin kawasa sin Almasi, amu in malasa kātuꞌniyu. ³⁸ Karnaꞌ natatantu ku sin wayruun makabugtuꞌ sin lasa niya kātuꞌniyu. Minsan kitaniyu buhiꞌ atawa patay na, masi da in lasa niya kātuꞌniyu. Lāgiꞌ, minsan in manga malāikat atawa in manga saytan, diꞌ da makaīg sin lasa niya kātuꞌniyu. Wayruun taga kawasa, unu-unu na, in makaīg sin lasa niya kātuꞌniyu. Wayruun unu-unu dī ha lawm dunya bihaun atawa ha susūngun in makabugtuꞌ sin lasa niya kātuꞌniyu. ³⁹ Minsan in unu-unu ha taas langit atawa ha babaꞌ niya, diꞌ da makaīg sin lasa niya kātuꞌniyu. Damikkiyan, minsan in unu-unu katān piyapanjari ha katilingkal ālam, diꞌ da makaīg sin lasa sin Tuhan kātuꞌniyu. Iban hangkan siya malasa kātuꞌniyu, sabab-karnaꞌ sin Panghuꞌ natuꞌ Īsa Almasi.

In Karayawan Dīhil sin Tuhan ha Bangsa Israil

¹ Na, awn kabayaan ku hibaytaꞌ kaniyu iban in hibaytaꞌ ku ini tantu bunnal tuud. Diꞌ aku magputing kaniyu sabab in aku ini sukuꞌ sin Almasi. Lāgiꞌ, kiyaiingatan ku ha lawm pamikil ku sin bunnal tuud in hibichara ku, sabab in Rū sin Tuhan, amu in nagbabayaꞌ sin lawm pamikil ku. ² Ini in kabayaan ku hibaytaꞌ kaniyu. Landuꞌ tuud aku nasusa iban diꞌ maīg dayn kākuꞌ in karukkaan sin lawm atay ku ³ pasal sin manga taymanghud ku Yahudi, amu in manga pagkahi ku hangka-bangsa, sabab diꞌ sila magkahagad ha Almasi. Bang sadja isab makajari hikapagsaliyu ku in kahālan ku iban sin kahālan nila, minsan aku mabutas na dayn ha Almasi iban kugdanan na sin murkaꞌ sin Tuhan, bang mayan isab sila, diꞌ da makapanarkaꞌ. ⁴ In sila panubuꞌ sin bangsa Israil, amu in napīꞌ sin Tuhan sukuꞌ niya. Ītung sila sin Tuhan manga anak niya. Iban pagpakitaun sila sin Tuhan sin sahaya niya. Piyanaugan sila sin Tuhan sin manga janjiꞌ niya, sin saraꞌ niya, iban mataud in kiyajanjiꞌ sin Tuhan kanila amu in natabuk nila. Lāgiꞌ hīnduan sila sin bang biyaꞌ diin tuud in kaagi nila magtaat kaniya. ⁵ In sila panubuꞌ sin manga kamaasan natuꞌ, hinda Ibrahim, Isahak, iban Yaꞌkub. In Almasi hambuuk panubuꞌ nila da isab sabab ha kalahil niya mari pa dunya in siya piyagꞌanak sin hambuuk tubuꞌ sin bangsa Yahudi. Iban in Almasi amuna in Tuhan makapagbayaꞌ ha unu-unu katān. Mura-murahan bang mayan siya mapudji kasaumulan. Amin.

⁶ Malayngkan, bukun in hātihan sin bichara ku yan, bat biyaluba na sin Tuhan in janjiꞌ niya ha manga bangsa Yahudi (pasal diꞌ sila magparachaya ha Almasi). Sagawaꞌ, in hātihan niya, bukun katān sin manga Yahudi in kiyasukuan sin janjiꞌ sin Tuhan, sabab bukun katān sin bangsa Yahudi sukuꞌ sin Tuhan. ⁷ Biyaꞌ kan Ibrahim, amu in nanubuꞌ ha manga Yahudi. Bukun katān sin panubuꞌ niya in naitung manga anak sin Tuhan. Bunnal yan, sabab nagparman in Tuhan kan Ibrahim, amu agi, “Daypara ha manga anak mu, amura in panubuꞌ hi Isahak in itungun ku panubuꞌ mu bunnal tuud.” ⁸ In hāti niya in panubuꞌ hi Ibrahim amu in walaꞌ kiyajanjiꞌ sin Tuhan kaniya, walaꞌ ītung sin Tuhan manga anak niya. Sagawaꞌ in manga panubuꞌ hi Ibrahim, amu in jiyanjiꞌ sin Tuhan kan Ibrahim, amuna in ītung sin Tuhan panubuꞌ tuud hi Ibrahim. ⁹ Karnaꞌ biyaꞌ ha ini in janjiꞌ sin Tuhan kan Ibrahim, amu agi, “Ha waktu sin tugun ku, magbalik da aku hipakitaꞌ kaymu in kusug sin kawasa ku, sabab in asawa mu hi Sahara umanak usug.”

¹⁰ Iban bukun sadja isab yan in magpakitaꞌ bang biyaꞌ diin in pagpīꞌ sin Tuhan ha manga tau. Sabab in hi Ribika, amu in asawa sin kaapuan natuꞌ hi Isahak, nagꞌanak usug kambal, hi Yaꞌkub iban hi Isaw.

¹¹ Na, ha waktu masuuk na umanak hi Ribika nagparman in Tuhan kaniya, amu agi, “In anak mu manghud amu in makapagꞌagi ha magulang.” Nagparman in Tuhan sin biyaꞌ ha yan ha walaꞌ pa nakahinang sin mangīꞌ marayaw in manga kambal, sabab walaꞌ pa sila piyagꞌanak. Sagawaꞌ asal na pinīꞌ sin Tuhan tumaas in manghud dayn ha magulang ha supaya mapakitaꞌ niya ha manga mānusiyaꞌ sin in pagpīꞌ niya ha manga tau bukun pasal sin manga karayawan nahinang nila sagawaꞌ dayn ha kabayaan niya. ¹³ In Parman sin Tuhan (pasal sin manga kambal ini) kiyasulat ha lawm Kitab, amu agi, “Kalasahan ku hi Yaꞌkub, kabunsihan ku hi Isaw.”

¹⁴ Na, pagga biyaꞌ ha yan, marayꞌ makaiyan kamu bukun mabuntul in Tuhan, sabab bukun sibuꞌ in pagdā niya ha tau. Na, nasāꞌ kamu. Sabab in Tuhan mabuntul. ¹⁵ Karnaꞌ kiyasulat ha lawm Kitab in Parman sin Tuhan kan Musa, amu agi,

“Aku in makapagbayaꞌ bang hisiyu in kaulungan ku.

Aku in makapagbayaꞌ bang hisiyu in kaluuyan ku.”

¹⁶ Hangkan kaingatan natuꞌ sin unu-unu in hirihil sin Tuhan kātuꞌniyu bukun dayn ha pasal kabayaan natuꞌ atawa tungbas sin hinang natuꞌ marayaw, sagawaꞌ dayn ha luuy sin Tuhan kātuꞌniyu. ¹⁷ (Biyaꞌ na sin Pirꞌawn sin hulaꞌ Misir sin timpu nakauna yadtu.) Kiyasulat ha lawm Kitab, nagparman in Tuhan ha Pirꞌawn, amu agi,

“Hīnang ta kaw sultan ha supaya mapakitaꞌ ku in kusug sin kawasa ku bang ta kaw paratungan kabinsanaan, iban ha supaya isab hitanyag in ngān ku pa manga mānusiyaꞌ ha katilingkal sin dunya.”

¹⁸ Na, dayn ha manga nasabbut ku yan, kakitaan natuꞌ sin in Tuhan maluuy ha manga tau kabayaan niya kaluuyan. Iban mapatugas niya in pagꞌatay sin manga tau amu in kabayaan niya patugasun.

Pasal sin Murkaꞌ iban Ulung sin Tuhan ha Mānusiyaꞌ

¹⁹ Na, pagga biyaꞌ ha yan in kahālan niya, marayꞌ awn duun kaniyu umiyan kākuꞌ, “(Bang Tuhan in magbayaꞌ sin katān hinangun natuꞌ,) maytaꞌ pa kitaniyu taksilun niya sin manga dusa nahinang natuꞌ? Tantu wayruun dapat natuꞌ diꞌ kumahagad sin kabayaan niya hipahinang kātuꞌniyu.” ²⁰ Sagawaꞌ ini in hikasambung ku kaniya. Maytaꞌ, hisiyu kaw in mamung sin biyaꞌ ha yan ha Tuhan? In ikaw hambuuk sadja piyapanjari niya. Maytaꞌ, in anglit lupaꞌ makaiyan ha naghinang kaniya, “Maytaꞌ biyaꞌ ha ini in paghinang mu kākuꞌ?” ²¹ Asal natuꞌ kaingatan sin in tau maghihinang sin anglit lupaꞌ, makapagbayaꞌ bang unu in dagbus sin anglit hinangun niya. Dayn ha hambuuk addunan huminang siya duwa anglit lupaꞌ, in hambuuk palingkatun niya tuud, ampa in hambuuk diꞌ niya palingkatun.

²² Na, damikkiyan in Tuhan makapagbayaꞌ siya bang unu in hinangun niya ha manga mānusiyaꞌ. Minsan biyaꞌ diin in dugal iban bayaꞌ niya magpakitaꞌ sin kawasa niya ha manga baldusa, satruꞌ niya, tahanan niya na sadja, minsan in sila yan matūp niya tuud siksaun. ²³ Hangkan tahanan sin Tuhan in dugal niya kanila, ha supaya kaingatan sin mānusiyaꞌ katān in dayaw sin Tuhan diꞌ hikatugilaꞌ, ha manga tau kaluuyan niya, amu in napīꞌ niya dihilan kasannyangan iban kalagguan ha adlaw mahuli didtu ha surgaꞌ. ²⁴ Na, kitaniyu in manga tau napīꞌ niya paagarun kaniya, bukun sadja isab manga tau dayn ha bangsa Yahudi, sagawaꞌ sampay pa manga tau dayn ha manga bangsa bukun Yahudi. ²⁵ Karnaꞌ kiyasulat ha lawm Kitab in Parman sin Tuhan kan Nabi Husiyas, amu agi,

“In manga tau amu in bukun sukuꞌ ku ha tagnaan, bihaun ītung ku na sila manga sukuꞌ ku.

In manga bangsa, amu in diꞌ ku kalasahan tagnaꞌ, bihaun kalasahan ku na sila.”

²⁶ Iban nagparman pa isab in Tuhan, amu agi,

“In manga tau duun ha hulaꞌ, amu in bakas ītung ku bukun sukuꞌ ku,

duun tuud isab ha hulaꞌ yan, pagtawagun sila anak sin Tuhan,

amu in Tuhan wayruun kamatay niya buhiꞌ salama-lama.”

²⁷ Iban awn da isab kiyasulat hi Nabi Isayas ha pasal sin manga Yahudi amu in bangsa Israil, amu agi,

“Minsan in manga tau bangsa Israil mataud biyaꞌ sin taud sin buhangin ha higad daplakan,

hangkatiyuꞌ da dayn kanila in makapuas dayn ha kasiksaan hiparatung sin Tuhan kanila,

²⁸ sabab tantu tuud siksaun sin Tuhan in manga mānusiyaꞌ ha dunya biyaꞌ sin asal kiyamaksud niya.

Diꞌ niya na palugayun in pagparatung kasiksaan kanila.”

²⁹ Kiyabaytaꞌ da isab hi Nabi Isayas sin masa nakauna yadtu in pasalan sin pakaradjaan ini, laung niya,

“Bang kitaniyu manga bangsa Yahudi

walaꞌ kiyapinan tubuꞌ sin Tuhan Mahatinggi,

mabiyaꞌ kitaniyu sin manga tau ha dāira Sudum iban Gumura,

(amu in naubus miyatay katān).”

Almasi in Biyaꞌ Sapantun Batu Kiyabungkuan sin Manga Yahudi

³⁰ Na, dayn ha manga nasabbut ku yan, unu bahaꞌ in hikapamung taniyu? Na, in hikapamung taniyu, in manga tau bukun bangsa Yahudi, amu in walaꞌ nagtuyuꞌ huminang sin hikaampun iban hikaitung kanila sin Tuhan mabuntul, biyaꞌ sin walaꞌ nakarusa, amu in naampun iban naitung sin Tuhan mabuntul, biyaꞌ sin walaꞌ nakarusa, pasal sin parachaya iban pangandul nila ha Almasi. ³¹ Ampa in manga bangsa Israil, amu in napīꞌ sin Tuhan sukuꞌ niya, nagtuyuꞌ tuud himinang sin daakan sin saraꞌ sin Tuhan ha supaya sila maampun iban maitung sin Tuhan mabuntul, biyaꞌ sin walaꞌ nakarusa. Sagawaꞌ minsan biyaꞌ diin in tuyuꞌ nila, walaꞌ da sila naampun iban naitung sin Tuhan mabuntul. ³² Na, maytaꞌ bahaꞌ biyaꞌ ha yan? Sabab in manga Yahudi nangandul sadja ha hinang nila marayaw. Walaꞌ sila nagparachaya iban nangandul ha Almasi. Karnaꞌ in Almasi, amuna in biyaꞌ sapantun batu kabungkuan sin manga Yahudi, sabab diꞌ sila magparachaya iban mangandul kaniya. ³³ In Parman sin Tuhan pasal ini kiyasulat ha lawm Kitab, amu agi,

“Duun ha dāira Siyun hibutang ku in hambuuk tau,

amu in biyaꞌ sapantun batu kabungkuan sin manga tau.

Sagawaꞌ hisiyu-siyu in magparachaya kaniya,

diꞌ tuud magsusun sin nangandul sila kaniya.”

¹ Manga taymanghud ku Almasihin, in kabayaan ku tuud amu in manga pagkahi ku Yahudi mapuas dayn ha manga dusa nila iban makapasurgaꞌ sila. Amu tuud yan in piyapangayuꞌ ku duwaa pa Tuhan. ² Kiyaiingatan ku sin matuyuꞌ sila magad sin kabayaan sin Tuhan, sagawaꞌ walaꞌ nagkugdan in aturan sin pagꞌagad nila. ³ Way panghāti nila pasal sin aturan hipaagad kanila sin Tuhan ha supaya sila maampun iban maitung sin Tuhan mabuntul. Gām mayan in piyagtuyuan nila iyagad in aturan amu in ha pikil nila makapuas sin dusa nila. Walaꞌ sila nagkahagad sin aturan amu in kiyamaksud hipaagad sin Tuhan ha manga tau, ha supaya sila maitung sin Tuhan mabuntul. ⁴ In pagkari sin Almasi pa dunya, amuna in kahinapusan sin pagꞌagad sin tau ha saraꞌ. Bihaun hisiyu-siyu in magparachaya iban mangandul ha Almasi amuna ampunun iban itungun sin Tuhan mabuntul, biyaꞌ sin walaꞌ nakarusa.

Ampunun sin Almasi in Katān Mangayuꞌ Kaampunan Kaniya

⁵ Kiyasulat hi Musa in pasalan sin tau magad ha saraꞌ sin Tuhan ha supaya maitung sin Tuhan mabuntul, amu agi, “Hisiyu-siyu in makaagad tuud sin katān daakan sin saraꞌ sin Tuhan (ha wayruun sāꞌ niya), awn kabuhiꞌ niya kakkal.” ⁶ Sagawaꞌ amuna ini in baytaꞌ ha lawm Kitab ha pasal sin tau itungun sin Tuhan mabuntul karnaꞌ sin pagparachaya iban pangandul nila kan Īsa, amu agi, “Ayaw na kamu magpikil sin subay awn madtu pa surgaꞌ,” hāti niya, kumawaꞌ ha Almasi pakariun pa dunya. ⁷ “Ayaw kamu isab magpikil sin subay awn madtu pa hulaꞌ sin manga patay,” hāti niya kumawaꞌ ha Almasi madtu pa ahirat. ⁸ Sabab, biyaꞌ sin baytaꞌ ha lawm Kitab, amu agi, “In Parman sin Tuhan maluhay niyu tuud kahātihan, sabab in yan daran ha lawm simud niyu iban ha lawm pikilan niyu.” Na, in Parman yan, amuna in piyagnasīhat namuꞌ kaniyu pasal sin pagparachaya iban pagpangandul ha Almasi. ⁹ Bang kamu magsabunnal sin in hi Īsa amuna in Panghuꞌ iban bang kamu magkahagad tuud sin in siya biyuhiꞌ sin Tuhan nagbalik dayn ha kamatay, in kamu mapuas dayn ha manga dusa niyu iban makapasurgaꞌ kamu. ¹⁰ Karnaꞌ bang magkahagad in lawm atay niyu kan Īsa, ampunun iban itungun kamu sin Tuhan mabuntul, biyaꞌ sin walaꞌ nakarusa. Bang kamu magpamahalayak ha manga tau sin simud niyu sin hi Īsa in Panghuꞌ niyu, in kamu yan mapuas na dayn ha manga dusa iban makapasurgaꞌ kamu. ¹¹ Sabab kiyasulat ha lawm Kitab, amu agi, “Hisiyu-siyu in magparachaya ha Almasi, diꞌ tuud siya magsusun.” ¹² In bichara yan kiyatakdil ha mānusiyaꞌ katān, sibuꞌ da Yahudi iban bukun, sabab hambuuk da in Tuhan, Panghuꞌ nila, amu in magdirihil tulung-tabang ha manga tau, hisiyu-siyu in mangayuꞌ-ngayuꞌ kaniya. ¹³ Biyaꞌ na sin kiyabaytaꞌ ha lawm Kitab, amu agi, “Hisiyu-siyu in mangayuꞌ tabang ha Panghuꞌ, tantu da lappasun.”

¹⁴ Sumagawaꞌ biyaꞌ diin in kapangayuꞌ nila tabang ha Panghuꞌ, bang sila diꞌ magparachaya kaniya? Iban biyaꞌ diin in kaparachaya nila kaniya, bang nila walaꞌ diyungug in Baytaꞌ Marayaw pasal niya? Iban biyaꞌ diin in karungug nila pasal niya, bang diꞌ hipamahalayak kanila in Baytaꞌ Marayaw? ¹⁵ Iban biyaꞌ diin in kapamahalayak sin Baytaꞌ Marayaw bang wayruun tau daakun madtu magpamahalayak kanila? Sagawaꞌ awn manga tau naraak sin Tuhan. Biyaꞌ na sin kiyasulat ha lawm Kitab, amu agi, “Makakuyag tuud in pagdatung sin manga magpamahalayak sin Baytaꞌ Marayaw.”

¹⁶ Sumagawaꞌ hangkatiyuꞌ da in timaymaꞌ sin Baytaꞌ Marayaw. Karnaꞌ nakapamung hi Nabi Isayas sin timpu nakauna yadtu, laung niya, “Ū Tuhan ku, hangkatiyuꞌ da in magkahagad sin baytaꞌ piyamahalayak namuꞌ ha manga tau.” ¹⁷ Manjari, magparachaya in manga tau ha Almasi bang nila karungugan in Baytaꞌ Marayaw pasal niya. Iban karungugan nila in Baytaꞌ Marayaw bang hipamahalayak na kanila.

¹⁸ Sagawaꞌ awn ini pangasubu ku kaniyu. Maytaꞌ, in manga Yahudi diꞌ magparachaya ha Almasi? Maytaꞌ, walaꞌ sila nakarungug sin pasal niya? Tantu diyungug nila. Sabab kiyasulat ha lawm Kitab, amu agi,

“Piyamahalayak pa tau katān sin manga naraak sin Tuhan in baytaꞌ pasalan sin Almasi.

Nasaplag in baytaꞌ yan ha katilingkal dunya.”

¹⁹ Iban asubuhun ku pa isab kamu. Maytaꞌ, walaꞌ ka kiyahātihan sin manga Yahudi, (sin in manga bangsa dugaing dayn kanila dihilan da isab kalappasan sin Tuhan)? Tantu, kiyahātihan nila da. Hi Musa in muna-muna imiyan sin in manga Yahudi nakahāti sin pasal yan. Sabab piyasulat sin Tuhan kaniya in pamung ini, amu agi,

“Parulihun ku in bangsa bakas bukun ku sukuꞌ, amu in biyababaꞌ iban īyan sin manga bangsa Yahudi way kapūsan, way panghāti pasal Tuhan,

ha supaya mangabughuꞌ iban dugalan in manga tau bakas napīꞌ ku sukuꞌ ku.”

²⁰ Lāgiꞌ, minsan isab in hi Nabi Isayas maisug da namung, laung niya,

“Nagparman in Tuhan, amu agi, ‘In kasabunnalan pasal ku simūd pa lawm pamikil sin manga tau walaꞌ nagtuyuꞌ umingat pasal ku.

Timampal in pasalan ku pa manga tau amu in walaꞌ nagꞌusihat sin pasal ku.’”

²¹ Sagawaꞌ ha pasal sin manga tau bangsa Israil, yari in kiyapamung hi Nabi Isayas, laung niya,

“Nagparman in Tuhan, amu agi, ‘Masi na mayan aku timatagad sin pagparachaya kākuꞌ sin manga tau bakas napīꞌ ku sukuꞌ.

Taymaun ku sila iban pagkūg-kuyag, sumagawaꞌ in sila simusulang iban diꞌ magkahagad kākuꞌ.’”

Maulung in Tuhan ha Bangsa Israil

¹ Na, bihaun asubuhun ta kamu. Ha pikil niyu bahaꞌ, siyulak na sin Tuhan in manga tau bakas napīꞌ niya sukuꞌ? Tantu walaꞌ niya siyulak. Sabab minsan in aku ini hambuuk bangsa Israil, hambuuk panubuꞌ hi Ibrahim iban guwaꞌ dayn ha pihak sin Binjamin, (malayngkan walaꞌ da aku siyulak sin Tuhan). ² Walaꞌ siyulak sin Tuhan in manga tau bakas niya napīꞌ sukuꞌ niya dayn ha awal tagnaꞌ. Kaingatan niyu da isab hātiku in manga ayat kiyasulat ha lawm Kitab pasal hi Nabi Ilyas. Nagsuwara siya pa Tuhan pasal sin hinang mangīꞌ sin manga Israil amu in sukkal tuud ha lawm atay niya. ³ Laung niya,

“Ū Panghuꞌ ku, piyatay nila in manga nabi naraak mu iban liyubu nila in manga lugal pagkukulbanan. Lāgiꞌ patayun nila aku. Tantu aku dakuman in nakapin simumba kaymu.”

⁴ Na, unu in sambag kaniya sin Tuhan? Biyaꞌ ha ini in sambag sin Tuhan kaniya,

“Awn pa nakapin pitu ngaibu tau sukuꞌ ku, amu in walaꞌ ku piyasāran simumba ha tuhan-tuhan pagngānan Baal.”

⁵ Damikkiyan, biyaꞌ da isab ha yan in kahālan sin manga Israil bihaun. Bukun katān tau Israil in nanaykud dayn ha Tuhan. Awn da isab tiyuꞌ-tiyuꞌ nakapin, amu in miyamagad tuud ha Tuhan. In sila ini napīꞌ sin Tuhan sukuꞌ niya, pasal sin lasa iban luuy niya kanila. ⁶ In pagpīꞌ sin Tuhan sin manga sukuꞌ niya bukun dayn ha pasal sin manga hinang nila marayaw, sagawaꞌ dayn ha pasal sin lasa iban ulung sin Tuhan kanila. Sabab bang in pagpīꞌ sin Tuhan sin manga sukuꞌ niya dayn ha pasal sin manga hinang nila marayaw, na in hāti niya, in pagpīꞌ sin Tuhan, itungun na tungbas bukun ulung.

⁷ Na, unu bahaꞌ in hikapamung taniyu ha pasal ini? Walaꞌ kiyabaakan sin kamatauran sin manga tau bangsa Israil in piyaglawag nila, (amu in dān bang biyaꞌ diin in kaitung kanila sin Tuhan tau mabuntul). Sagawaꞌ amura in nakabāk sin dān, in pilang sulag tau Israil napīꞌ sukuꞌ sin Tuhan. Ampa in kaibanan timugas in atay nila tudju pa Tuhan. ⁸ Biyaꞌ na sin kiyasulat ha lawm Kitab pasalan sin tau ini matugas in pagꞌatay tudju pa Tuhan, amu agi,

“Piyasāran na sin Tuhan napundul in pikilan nila. (Hangkan diꞌ nila masilang in naug dayn ha Tuhan iban bukun.)

Sampay pa bihaun biyaꞌ sila sin diꞌ makakitaꞌ minsan awn mata nila,

iban biyaꞌ sila bisu minsan awn taynga nila.”

⁹ Iban kiyasulat ha lawm Kitab in pamung hi Daud pasal sin manga Yahudi, laung niya,

“Bang mayan in manga pakaradjaan kakuyagan nila hinangun in makaparatung kanila kasiksaan.

Bang mayan sila mabiyaꞌ sin sapantun nakasūd pa lawm liꞌtag wayruun paguyan nila, iban mabiyaꞌ sin nahulug pa lawm lungag malawm wayruun guwaan nila.

¹⁰ Bang mayan sila mabiyaꞌ buta diꞌ makakitaꞌ.

Iban bang mayan sila diꞌ maīg dayn ha lawm kabinsanaan sakahabaꞌ waktu.”

¹¹ In hinang sin manga Yahudi, bang ibārat tau, nakabungkuꞌ sila nakaligad, pagga sila walaꞌ nagparachaya ha Almasi. Na, pagga biyaꞌ ha yan in kahālan nila ha pikil niyu diꞌ na ka sila makabangun magbalik saumul tahun? Tantu, makabangun sila magbalik. Magbalik sila pa Tuhan. Manjari bihaun, karnaꞌ dayn ha sabab sin dusa nila tudju pa Tuhan, in manga tau bukun bangsa Yahudi napuas na dayn ha dusa nila iban makapasurgaꞌ sila. Naawn in biyaꞌ ha ini ha supaya mangabughuꞌ in manga Yahudi iban magkahagad na sila huminang sin kabayaan sin Tuhan. ¹² Bang dayn ha sabab sin dusa sin manga bangsa Yahudi iban sin pagtaykud nila dayn ha Tuhan, naawn in karayawan sin manga tau bukun bangsa Yahudi, lubaꞌ pa tuud in karayawan dumatung pa manga tau katān ha dunya bang jumukup na in taud sin manga Yahudi magad ha kabayaan sin Tuhan.

In Kalappasan sin Manga Tau Bukun Bangsa Yahudi

¹³ Yari awn hipamung ku pa manga kamu bukun bangsa Yahudi. In aku ini kiyawakilan sin Almasi magpamahalayak sin pasal niya pa manga tau bukun bangsa Yahudi. In hinang ini hiyahargaan ku tuud. ¹⁴ Kalu-kalu mangabughuꞌ in manga pagkahi ku Yahudi sin kaagi ku magpamahalayak kaniyu. Na, dayn ha pasal sin pangabughuꞌ nila, in kaibanan kanila magparachaya na ha Almasi biyaꞌ sin pagparachaya niyu, sartaꞌ mapuas na sila dayn ha manga dusa nila. ¹⁵ Karnaꞌ tiyaykuran mayan sin Tuhan in manga bangsa Yahudi, in manga tau bukun bangsa Yahudi diyayaw na sin Tuhan nahinang manga sukuꞌ niya. Na, lubaꞌ pa tuud in karayawan matabuk sin manga tau katān, bang taymaun na sin Tuhan magbalik in manga bangsa Yahudi. Sabab ha waktu dumatung yan in manga tau amu in bakas miyatay mabuhiꞌ na magbalik!

¹⁶ Bang in manga kamaasan sin manga Yahudi, hinda Ibrahim, nahinang sukuꞌ sin Tuhan, na, diꞌ manjari bang in manga panubuꞌ nila diꞌ mahinang isab sukuꞌ sin Tuhan. Biyaꞌ sapantun kahuy, bang in gamut niya sukuꞌ sin Tuhan, damikkiyan da in manga sanga niya.

¹⁷ Sagawaꞌ tiyuꞌtuꞌ sin Tuhan in kaibanan sanga sin kahuy jaytun hiyahargaan niya tiyanum niya. Pagꞌubus ampa niya siyugpat biyaggut pa kahuy yan in manga sanga sin hambuuk kahuy jaytun dayn ha lawm kātian amu in timubuꞌ isa-isa niya. Na, mabuhiꞌ in manga sanga ini sabab marayaw in gamut sin kahuy yan. Na, in manga bangsa Yahudi amuna in diyalil sanga tiyuꞌtuꞌ sin Tuhan. Ampa in manga kamu, tau bukun bangsa Yahudi, amuna in diyalil sanga siyugpat biyaggut pa kahuy tiyanum sin Tuhan. Awn na bahagiꞌ niyu ha manga karayawan sukuꞌ sin manga Yahudi. ¹⁸ Hangkan, ayaw niyu babaꞌ-babaa in manga bangsa Yahudi, amu in diyalil sanga tiyuꞌtuꞌ sin Tuhan dayn ha kahuy tiyanum niya. Diꞌ kamu tūpun magꞌabbu, sabab in kamu yan, amu in diyalil manga sanga, diꞌ mabuhiꞌ bang bukun dayn ha manga Yahudi amu in diyalil gamut sin kahuy.

¹⁹ Sagawaꞌ marayꞌ makaiyan kamu, laung niyu, “Bunnal in bichara mu yan, sagawaꞌ bukun ka in manga Yahudi biyaꞌ sin sapantun sanga tiyuꞌtuꞌ sin Tuhan dayn ha kahuy hiyahargaan niya, ampa in manga sanga, amu in kami bukun bangsa Yahudi, giyantiꞌ kanila?” ²⁰ Bunnal yan. In manga Yahudi biyaꞌ sin sapantun manga sanga tiyuꞌtuꞌ sin Tuhan dayn ha kahuy hiyahargaan niya sabab walaꞌ sila nagparachaya ha Almasi. Hāti in manga kamu, amu in biyaꞌ sapantun manga sanga siyugpat biyaggut pa kahuy yan, in giyantiꞌ kanila, sabab sin pagparachaya niyu ha Almasi. Sagawaꞌ ayaw kamu magꞌabbu. Gām mayan subay kamu magmabugaꞌ pa Tuhan. ²¹ Karnaꞌ tumtuma niyu, minsan in manga Yahudi, amu in biyaꞌ sapantun manga sanga tuud sin kahuy tiyanum sin Tuhan, malayngkan, tiyuꞌtuꞌ da sila sin Tuhan. Na, ha pikil niyu, kamu pa isab in diꞌ tuꞌtuun sin Tuhan, bang kamu diꞌ magad sin kabayaan niya?

²² Na, dayn ha ini, kakitaan natuꞌ bang biyaꞌ diin in dayaw iban bungis sin Tuhan ha manga mānusiyaꞌ. Landuꞌ niya pahunitan in manga tau tumaykud dayn kaniya, sagawaꞌ maluuy siya kaniyu, bang niyu diꞌ butawanan in pangandul niyu ha tulung-tabang niya kaniyu. Sagawaꞌ bang niyu butawanan in pangandul niyu, na, mabiyaꞌ da isab kamu yan sapantun sin manga sanga tuꞌtuun niya. ²³ Malayngkan, in manga Yahudi amu in siyulak sin Tuhan, bang sila magparachaya na ha Almasi, taymaun na sila magbalik sin Tuhan. Biyaꞌ sila yan sin manga sanga hisugpat magbalik sin Tuhan pa kahuy asal bakas kiyabutangan nila. In yan tantu tuud mahinang sin Tuhan. ²⁴ Biyaꞌ sin piyamung ku in kamu bukun bangsa Yahudi ibārat kamu sanga kiyawaꞌ dayn ha kahuy jaytun ha lawm kātian, amu in timubuꞌ isa-isa niya, ampa kiyasugpat pa kahuy jaytun piyaparuli marayaw, minsan amu in māhang hinangun. Na, amu pa ka isab in diꞌ hikasugpat magbalik sin Tuhan in asal manga sanga sin kahuy yan? In hāti niya, amu pa ka isab in diꞌ taymaun magbalik sin Tuhan in manga Yahudi, amu in asal napīꞌ niya sukuꞌ dayn sin awal tagnaꞌ, minsan isab in manga kamu bukun bangsa Yahudi hīnang niya da sukuꞌ?

Ha Susūngun Magparachaya da ha Almasi in Manga Yahudi

²⁵ Manga taymanghud ku bukun Yahudi, mabayaꞌ ku hipahāti kaniyu in maksud sin Tuhan, amu in walaꞌ kiyahātihan sin manga tau nakauna. Hibaytaꞌ ku ini kaniyu ha supaya kamu diꞌ magpikil sin mataas kamu dayn ha manga Yahudi. Ini in kabayaan ku hipahāti kaniyu. In tugas sin ū sin manga bangsa Yahudi bukun sampay pa kasaumulan. Bang jumukup na in taud sin manga tau bukun bangsa Yahudi, amu in magkahagad na ha Tuhan, na, in manga bangsa Yahudi magkahagad iban magbalik na pa Tuhan. ²⁶ Hangkan tantu tuud in bangsa Israil katān mapuas da dayn ha dusa iban lappasun da sila. Kiyasulat sin manga kanabihan ha lawm Kitab in Parman sin Tuhan, amu agi,

“In Manglalappas dumatung dayn ha hulaꞌ Siyun.

Papasan niya in katān kangīan sin manga Yahudi, panubuꞌ hi Yaꞌkub.

²⁷ Bang dumatung na in waktu, papasan ku in katān dusa nila

biyaꞌ sin asal kiyajanjiꞌ ku kanila nakauna.”

²⁸ In manga Yahudi nahinang satruꞌ sin Tuhan, sabab walaꞌ sila nagparachaya ha Baytaꞌ Marayaw niyanasīhat namuꞌ kanila. Sagawaꞌ in hinang nila yan nakarihil karayawan kaniyu manga bangsa dugaing. Sabab diꞌ mayan sila magparachaya, miyawn kami nagnasīhat kaniyu sin Baytaꞌ Marayaw. Malayngkan, minsan biyaꞌ ha yan, masi da malasa in Tuhan kanila, sabab asal sila in napīꞌ sin Tuhan sukuꞌ niya dayn sin awal tagnaꞌ, iban pasal sin janjiꞌ niya ha manga kaapuꞌ-apuan nila yadtu. ²⁹ Sabab in Tuhan diꞌ magpinda in pikilan niya pasal sin manga tau napīꞌ niya sukuꞌ iban sin anugharaan niya. ³⁰ Na, in manga kamu bukun bangsa Yahudi, ha tagnaꞌ diꞌ kamu magkahagad ha Tuhan. Sagawaꞌ bihaun kiyaluuyan na kamu sin Tuhan sabab nagkahagad kamu sin Baytaꞌ Marayaw. Iban hangkan kamu nakarungug sin Baytaꞌ Marayaw sabab in yan siyulak sin manga Yahudi. ³¹ Manjari, biyaꞌ da isab ha yan in manga Yahudi, sabab minsan sila diꞌ magkahagad ha Tuhan bihaun, ha susūngun lumuuy da in Tuhan kanila biyaꞌ da isab sin luuy niya kaniyu. ³² Hangkan piyakitaꞌ sin Tuhan sin in mānusiyaꞌ katān, sibuꞌ da Yahudi iban bukun, diꞌ magkahagad kaniya, ha supaya mapakitaꞌ niya isab in luuy niya ha manga mānusiyaꞌ katān.

Subay Pudjihun in Tuhan

³³ Diꞌ hikatugilaꞌ in luuy sin Tuhan kātuꞌniyu. Sangat malawm in ingat niya, diꞌ maabut sin pamikil taniyu iban kaingatan niya in unu-unu katān.

Diꞌ natuꞌ kahātihan in pamikil niya, iban diꞌ natuꞌ kahātihan in manga hinang niya.

³⁴ Karnaꞌ biyaꞌ na sin kiyasulat ha lawm Kitab, amu agi,

“Wayruun tau in makaingat sin pamikil sin Tuhan.

Wayruun tau in makahinduꞌ kaniya.”

³⁵ “Wayruun tau kiyautangan niya buddi, sabab diꞌ siya magkagunahan unu-unu dayn ha mānusiyaꞌ.”

³⁶ Sabab in unu-unu katān piyapanjari niya,

iban siya in tagdapu makapagbayaꞌ ha unu-unu katān piyapanjari niya.

Lāgiꞌ in kiyamaksud ha katān piyapapanjari niya amu in magpakitaꞌ sin kalagguan niya.

Pudjihun natuꞌ in Tuhan kasaumulan. Amin!

In Manga Addat Subay Agarun sin Manga Almasihin

¹ Na, manga taymanghud ku Almasihin, dayn ha sabab sin lagguꞌ sin ulung sin Tuhan kātuꞌniyu, junjungun ku kaniyu, bugsuan niyu na in baran niyu pa Tuhan. Siya na in papagbayaa niyu sin ginhawa-baran niyu. Suchiha niyu in baran niyu dayn ha unu-unu mangīꞌ ha salugay niyu buhiꞌ bat kasulutan in Tuhan kaniyu. Sabab amu yan in pagtaat nakaamu. ² Ayaw kamu magad sin ligut sin dunya ini, sagawaꞌ papindahan niyu ha Tuhan in ha lawm atay niyu ha supaya maīg in unu-unu mangīꞌ ha lawm pikilan niyu. Bang niyu mahinang in biyaꞌ ha yan, tantu kaingatan niyu bang unu in kabayaan sin Tuhan. In kabayaan sin Tuhan in unu-unu marayaw, iban amu in makasulut kaniya, iban amu in wayruun unu-unu ngīꞌ niya.

³ Bilang hambuuk tau kiyawakilan sin Tuhan magnasīhat kaniyu, ini in hikahinduꞌ ku pa kaniyu katān. Ayaw da kamu magpataas sin atay niyu. Bang kamu magpikil magꞌabbu sin pasal baran niyu, sarang diꞌ lumiyu dayn ha unu-unu amu in gantaꞌ hikatūp kaniyu. Gām mayan pagpababaꞌ kamu sin atay niyu. Sabab in katān ingat-kapandayan niyu yan dīhil kaniyu sin Tuhan, pasal sin pangandul niyu kaniya. ⁴ In anggawtaꞌ-baran natuꞌ mataud ginisan panyap niya biyaꞌ na sin siki, lima, mata, taynga iban sin kaibanan, sagawaꞌ diꞌ magsibuꞌ-sibuꞌ in hinang nila. ⁵ Damikkiyan, biyaꞌ da isab ha yan in hantang sin kitaniyu manga Almasihin. In kitaniyu manga Almasihin, minsan kitaniyu mataud natitibuuk kitaniyu, sabab in kitaniyu manga sukuꞌ sin Almasi, amuna in biyaꞌ hantang panyap sin anggawtaꞌ-baran niya, nagsusugpat-siyugpati. ⁶ Sabab sin lasa sin Tuhan kātuꞌniyu dihilan niya kitaniyu pakaniya-pakaniya ingat-kapandayan. Unu-unu na in ingat-kapandayan dīhil kātuꞌniyu, subay yan hipaglagi natuꞌ ha karayawan. Bang sawpama kiyarihilan kitaniyu sin ingat-kapandayan magpasampay sin Parman sin Tuhan, subay amu tuud in hipasampay natuꞌ, in unu-unu piyanyataꞌ sin Tuhan kātuꞌ, amu in biyunnal taniyu naug dayn kaniya. ⁷ Bang isab sawpama in sukuꞌ kiyarihil kātuꞌniyu tumabang ha pagkahi taniyu, na subay tuud kitaniyu tumabang. Bang isab magnasīhat, na, subay kitaniyu magnasīhat tuud. ⁸ Bang isab kitaniyu kiyarihilan sin ingat-kapandayan magpahugut sin īman sin pagkahi taniyu, na subay natuꞌ yan hinangun tuud. Na, bang isab in sukuꞌ natuꞌ tumabang dumihil sin kulang kabus sin pagkahi natuꞌ, na subay natuꞌ yan hinangun tuud tulus-ihilas sin atay natuꞌ. Bang isab kitaniyu kiyarihilan sin ingat-kapandayan magnakuraꞌ, na subay natuꞌ tuud hinangun iban tuyuan. Na, bang isab in sukuꞌ taniyu tumabang ha manga kiyasisigpitan, na subay natuꞌ tuud hinangun dayn ha kūg-bayaꞌ taniyu.

⁹ In lasa natuꞌ ha pagkahi taniyu subay dā tuud dayn ha lawm atay. Butawani niyu na in unu-unu mangīꞌ, iban pasūra niyu pa lawm atay niyu in unu-unu marayaw. ¹⁰ In manga kamu agad kan Īsa, subay maglasa-liyasahi biyaꞌ sin magtaymanghud, iban subay awnun tuud in pagꞌaddat-iyaddati pakaniya-pakaniya. ¹¹ Ayaw kamu maglisuꞌ-lisuꞌ, sagawaꞌ pagtuyuꞌ tuud kamu maghulas-sangsaꞌ ha Panghuꞌ tulus-ihilas sin atay niyu. ¹² Pagkūg-kuyag kamu sabab sin huwat-huwat niyu ha janjiꞌ sin Tuhan kaniyu. Subay kamu masabal bang kamu ha lawm kabinsanaan. Iban ayaw niyu pagbugtua in pagpangarap niyu pa Tuhan. ¹³ Ayaw niyu pagꞌikutan in unu-unu niyu ha manga pagkahi niyu Almasihin. Asipa niyu tuud marayaw in hisiyu-siyu humantiꞌ mawn pa bāy niyu, dayn ha dugaing hulaꞌ.

¹⁴ Pangayui niyu duwaa pa marayaw in hisiyu-siyu na tau nangjahulakaꞌ kaniyu. Ayaw niyu sila pagsuknai pa mangīꞌ. ¹⁵ Agad kamu pagkūg-kuyag ha pagkahi niyu, amu in awn piyagkūg-kuyagan niya, iban agad isab kamu magdukka ha pagkahi niyu, amu in awn piyagdukkahan niya. ¹⁶ Paghangka-atay kamu pakaniya-pakaniya. Ayaw kamu magpataas sin atay niyu. Gām mayan ayaw kamu masipug magꞌagad iban sin manga tau babaꞌ. Iban ayaw kamu magpikil sin kamu na tuud in maingat dayn ha katān.

¹⁷ Bang awn tau huminang mangīꞌ kaniyu, ayaw niyu isab siya bawsa sin hinang mangīꞌ. Amu in tuyua niyu hinangun amu in unu-unu mabuntul ha mata sin tau. ¹⁸ Bang awn dapat ayaw tuud kamu magkālu iban sin tau minsan hisiyu. Gām mayan pagsulut-siyuluti kamu. ¹⁹ Manga bagay kalasahan ku, ayaw kamu mamaws ha hisiyu-siyu na tau nakahinang mangīꞌ kaniyu, sagawaꞌ Tuhan na in papamawsa niyu. Karnaꞌ kiyasulat ha lawm Kitab in Parman sin Tuhan amu agi,

“‘Aku in mamaws.

Aku in tumungbas ha manga tau himinang mangīꞌ kaniyu,’

laung sin Panghuꞌ.”

²⁰ Lāgiꞌ agara niyu isab in kiyasulat ha lawm Kitab, amu agi,

“Bang mu kakitaan hiyahapdiꞌ in banta mu, pakauna siya.

Bang siya iyuhaw, painuma siya.

Karnaꞌ bang mu yan mahinang kaniya, sumipug tuud siya kaymu.”

²¹ Bang awn huminang mangīꞌ kaniyu, ayaw niyu isab siya bawsa sin hinang mangīꞌ, ha supaya kamu diꞌ kalaminan sin hinang niya mangīꞌ. Sagawaꞌ bawsa niyu siya sin hinang marayaw, ha supaya in siya kalaminan sin hinang niyu marayaw, iban diꞌ na sumūng in hinang mangīꞌ.

Subay Magkahagad Ha Manga Tau Namamarinta ha Hulaꞌ Taniyu

¹ In tau katān subay magkahagad ha manga tau namamarinta ha hulaꞌ nila, sabab wayruun tau kiyarihilan kawasa mamarinta bang bukun dayn ha kabayaan sin Tuhan. Tuhan in nagpalingkud kanila mamarinta minsan hariin hulaꞌ. ² Hisiyu-siyu in sumulang ha tau namamarinta ha hulaꞌ, biyaꞌ niya da isab siyulang in kabayaan sin Tuhan, sabab Tuhan in nagkabayaan nagpalingkud kanila mamarinta. Lāgiꞌ hisiyu-siyu in huminang sin biyaꞌ ha yan paratungan siya kabinsanaan baws sin dusa niya sumulang ha parinta. ³ In manga tau himihinang marayaw, wayruun kabugaan nila ha manga tau namamarinta. Amura in manga himihinang sin mangīꞌ in mabugaꞌ kanila. Bang kamu mabayaꞌ sin wayruun kabugaan niyu ha manga namamarinta ha hulaꞌ, subay marayaw in hinang niyu. Na, lagguun nila kamu. ⁴ Sabab in sila ini piyapamarinta sin Tuhan bat mahinang in maksud niya, amu in hikarayaw sin kahālan niyu. Sumagawaꞌ bang kamu huminang sin mangīꞌ, na tūp kamu mugaꞌ, sabab in sila yan awn kapatut dayn ha Tuhan dumihil kabinsanaan ha hisiyu-siyu tau nakahinang mangīꞌ. ⁵ Na, hangkan pagkahagad tuud kamu ha daakan sin manga tau namamarinta ha hulaꞌ, bukun sadja isab pasal mabugaꞌ kamu sin kabinsanaan dumatung kaniyu, sagawaꞌ pasal kiyaingatan niyu tuud sin amu yan in mapatut hinangun niyu.

⁶ Na, dayn ha manga palsababan yan, hangkan isab kitaniyu magbayad sukay pa parinta, sabab in manga tau namamarinta bang sila maghinang sin kiyawajib kanila, na, in kasabunnalan niya, Tuhan in piyaghulas-sangsaan nila. ⁷ Hangkan bayari niyu in unu-unu, amu in subay bayaran ha parinta. Pagꞌaddati niyu iban laggua niyu in manga katān namamarinta.

Subay Maglasa-liyasahi in Manga Tau

⁸ Bang awn utang niyu magtūy niyu bayari, bang maabut na in waktu sin pagbayad niyu. Ayaw niyu palugaya in pagbayad niyu. Amura in subay niyu palugayun in pagkasi-lasa niyu ha pagkahi niyu. Bang kamu maglasa-liyasahi pakaniya-pakaniya, na maagad niyu tuud in saraꞌ sin Tuhan. ⁹ In manga saraꞌ sin Tuhan kiyapanaug dayn kan Musa biyaꞌ na sin, “Ayaw kamu magjina, ayaw kamu mamunuꞌ, ayaw kamu manakaw, ayaw kamu maghawa-napsu,” in manga yan iban kaibanan pa saraꞌ, biyaꞌ niyu da sin naagad katān, bang niyu agarun in hambuuk saraꞌ sin Tuhan, amu agi, “Kalasahi niyu in pagkahi niyu biyaꞌ sin lasa niyu ha baran niyu.” ¹⁰ Sabab bang kitaniyu malasa tuud ha pagkahi natuꞌ, diꞌ kitaniyu makapikil huminang sin mangīꞌ kanila. Hangkan bang kitaniyu malasa ha pagkahi taniyu, biyaꞌ natuꞌ da naagad in katān saraꞌ sin Tuhan.

¹¹ Hangkan hinanga niyu tuud in biyaꞌ ha yan, sabab bang ibārat natutūg, naabut na in waktu sin pagbatiꞌ niyu. Kaingatan niyu da. Iban hangkan kamu subay magbatiꞌ huminang sin kabayaan sin Tuhan, sabab ha tagnaꞌ natuꞌ nagparachaya ha Almasi biyaꞌ hantang malugay pa in waktu sin pagbalik niya mari pa dunya lumappas kātuꞌ, sagawaꞌ bihaun biyaꞌ hantang nagsusuuk na. ¹² (In lawm dunya ini biyaꞌ hantang dūm sadja naninigidlum, sabab sin manga dusa sin manga mānusiyaꞌ.) Sagawaꞌ bihaun marayꞌ na lumabay in dūm, diꞌ lumugay maadlaw na. Hangkan, subay natuꞌ na butawanan in unu-unu katān hinang mangīꞌ, amu in sukuꞌ sin katigidluman, iban pakayun natuꞌ na in addat-tabīat matūp hinangun sin tau ha lawm kasawahan, amu in biyaꞌ hantang pakukus hipangatu natuꞌ ha manga unu-unu mangīꞌ. ¹³ Subay natuꞌ parayawun na tuud in addat-tabīat natuꞌ biyaꞌ sin manga tau amu in dihilan na sin Tuhan kasawahan in pamikil nila. Hangkan hundungi niyu na in pagbunyi-bunyi malingug iban magꞌinum landuꞌ sin manga makahilu. Ayaw na mayan kamu magjina, maghinang maasihat, magkālu iban magꞌakig pakaniya-pakaniya. ¹⁴ Sagawaꞌ amuna in pakaya niyu in addat-tabīat sin Panghuꞌ natuꞌ, Īsa Almasi. Ayaw niyu na mayan dūli in hawa-napsu sin ginhawa-baran niyu amu in manga napsu niyu mangīꞌ.

Pasalan sin Manga Mahukaꞌ iban Mahugut in Īman

¹ Asipa niyu marayaw iban paagara maglamud iban kamu in manga pagkahi niyu Almasihin, amu in mahukaꞌ pa in īman ha Almasi. Sagawaꞌ in pasal sin manga pamikil nila amu in ha pikil niyu walaꞌ nakaamu, ayaw niyu sila dāha maglugat. ² Karnaꞌ bang sawpama awn hambuuk tau mahukaꞌ pa in īman niya ha Almasi, in pangannal niya in unu-unu hayup sumbayꞌun, haram iban diꞌ makaun. Hangkan sayul sadja in hipaglamay niya. Sagawaꞌ in tau mahugut in īman niya ha Almasi, ha pikil niya, in unu-unu kakaun makaun niya. ³ Sagawaꞌ in manga tau amu in magkaun sin manga unu-unu kakaun, subay nila diꞌ babaꞌ-babaun in manga tau diꞌ magkaun sin manga susumbayꞌun. Damikkiyan in manga tau diꞌ magkaun sin susumbayꞌun, subay nila isab diꞌ sallaun in manga tau amu in magkaun sin unu-unu na kakaun, sabab in sila yan tiyaymaꞌ na sin Tuhan sukuꞌ niya. ⁴ Karnaꞌ wayruun kapatut niyu sumallaꞌ sin hinang sin hambuuk daraakun sin dugaing tau, sabab bukun kamu in piyaghinangan niya. Hangkan amura in piyaghinangan niya in tagakapatut sumagda sin hinang niya bang kimugdan atawa walaꞌ. Tantu kumugdan in hinang niya, sabab tabangan siya sin Panghuꞌ natuꞌ ha supaya kumugdan in hinang niya.

⁵ Awn isab yan manga tau bang ha pikilan nila awn manga adlaw amu in labi tuud marayaw dayn ha kaibanan adlaw. Sagawaꞌ ha pikilan sin kaibanan tau, sibuꞌ-sibuꞌ da in adlaw katān. Na, in pakaniya-pakaniya kaniyu subay niyu tuud tantuhun in pamikil niyu ha pasal ini. ⁶ Karnaꞌ in tau amu in nagpikil labi mahargaꞌ in hambuuk adlaw dayn ha kaibanan adlaw, in yan hīnang niya hipanglagguꞌ niya ha Panghuꞌ. Damikkiyan, in tau amu in magkaun sin unu-unu na kakaun, in yan hipanglagguꞌ niya da isab pa Panghuꞌ, sabab nagsarang-sukul siya pa Tuhan pasal sin manga kakaun yan. Iban hisiyu-siyu isab in diꞌ kumaun sin manga susumbayꞌun, in sabab hangkan siya diꞌ magkaun pasal lagguun niya in Panghuꞌ, iban magsarang-sukul da isab siya pa Tuhan. ⁷ Karnaꞌ in kitaniyu manga Almasihin buhiꞌ na ka atawa patay, subay in hinangun natuꞌ in makasulut ha Panghuꞌ bukun pa baran natuꞌ. ⁸ Ha salugay natuꞌ buhiꞌ, subay kitaniyu huminang sin unu-unu kabayaan sin Panghuꞌ. Iban minsan kitaniyu mapatay, siya da isab in agaran natuꞌ. Hangkan in kitaniyu, buhiꞌ na ka atawa patay, asal sukuꞌ na sin Panghuꞌ.

⁹ Sabab, hangkan na in Almasi miyatay iban nabuhiꞌ nagbalik, ha supaya siya na in mahinang Panghuꞌ sin katān sukuꞌ niya, sibuꞌ da buhiꞌ atawa patay. ¹⁰ Na, pagga biyaꞌ ha yan in hāl niya, asubuhun ta kamu. Maytaꞌ, in kamu amu in diꞌ magkaun sin susumbayꞌun, sallaun niyu in manga taymanghud niyu Almasihin amu in magkaun sin susumbayꞌun? Hāti isab in kamu manga magkaun sin susumbayꞌun, maytaꞌ niyu babaꞌ-babaun in taymanghud niyu diꞌ magkaun sin susumbayꞌun? Maytaꞌ, walaꞌ niyu ka kiyaingatan sin in kitaniyu katān ha adlaw mahuli mangarap da pa Tuhan, amu in dumihil hukuman sin katān bakas nahinang natuꞌ? ¹¹ Karnaꞌ kiyasulat ha lawm Kitab in Parman sin Tuhan, amu agi,

“‘Tartantu tuud,’ laung sin Panghuꞌ, ‘in katān mānusiyaꞌ sumujud kākuꞌ.

In katān mānusiyaꞌ magsabunnal sin aku tuud in Tuhan.’”

¹² Hangkan in kitaniyu katān ha adlaw mahuli mamaytaꞌ da pa Tuhan sin katān nahinang natuꞌ ha salugay natuꞌ dī ha dunya.

Ayaw Huminang sin Unu-unu Makapahukaꞌ sin Īman sin Pagkahi Niyu

¹³ Hangkan ayaw na mayan kamu sumallaꞌ sin hinang sin manga pagkahi niyu Almasihin. Sagawaꞌ in subay niyu hitawꞌ pa lawm pikilan niyu, amu in diꞌ hinangun in unu-unu amu in mahinang puun-sabab magdusa in pagkahi niyu. ¹⁴ Karnaꞌ in aku ini bilang hambuuk sukuꞌ sin Panghuꞌ natuꞌ Īsa, kaingatan ku sin tantu tuud wayruun kakaun haram. Sagawaꞌ bang ha pikilan sin hambuuk tau awn kaibanan manga kakaun haram, na in kakaun yan haram kaniya. ¹⁵ Bang in hambuuk taymanghud niyu Almasihin sumusa in atay niya pasal sin pagkaun niyu sin kakaun amu in haram bang ha pikilan niya, na in hāti niya in kamu yan wayruun lasa ha taymanghud niyu. Bang in pagkaun niyu sin kakaun yan amuna in mahinang puun-sabab kumangīꞌ in pagꞌagad sin taymanghud niyu ha Almasi, na marayaw pa diꞌ na kamu kumaun sin kakaun yan. Karnaꞌ in Almasi miyatay sabab-karnaꞌ nila. ¹⁶ Hangkan minsan ha pikil niyu marayaw in hinang niyu, bang ha pikil sin pagkahi niyu bukun marayaw, na ayaw niyu na hinanga sabab makabichara na sadja sila pa mangīꞌ pasal sin hinang niyu. ¹⁷ In kitaniyu ini ha lawm pamarinta sin Tuhan. Na, bang kitaniyu magkahagad da tuud kaniya, bukun mahargaꞌ kaniya bang unu in kaunun atawa inumun natuꞌ. In labi mahargaꞌ kaniya bang mabuntul in manga hinang niyu, magsulut-siyuluti kamu magkahi iban magkūg-kuyag, amu in kakuyagan dīhil kātuꞌniyu sin Rū sin Tuhan. ¹⁸ Na, bang biyaꞌ ha yan in pagꞌagad natuꞌ ha Almasi, in Tuhan kasulutan kātuꞌniyu, iban pagꞌaddatan kitaniyu sin pagkahi natuꞌ mānusiyaꞌ.

¹⁹ Hangkan subay in pagmuhut-muhutan natuꞌ hinangun, amu in makarayaw sin pangatayan sin pagkahi natuꞌ, iban subay kitaniyu magtabang-tiyabangi magpahugut sin pangandul natuꞌ pakaniya-pakaniya ha Tuhan. ²⁰ Ayaw niyu kangīa in hinang sin Tuhan ha tau sakawkat kamu mabayaꞌ kumaun sin susumbayꞌun. Bunnal in katān kakaun makaun da sin tau, sagawaꞌ makabāk dusa in tau kumaun sin kakaun amu in mahinang puun-sabab magdusa in pagkahi niya. ²¹ Biyaꞌ ha ini in marayaw hinangun niyu. Marayaw pa kamu diꞌ kumaun sin manga susumbayꞌun atawa minum sin manga makahilu atawa huminang sin manga unu-unu na, amu in mahinang puun-sabab magdusa in taymanghud niyu Almasihin.

²² Minsan ha pamikil niyu wayruun ngīꞌ sin manga hinang niyu magkaun minsan unu-unu na, ayaw na sadja kamu magkaybaꞌ. Tawꞌan niyu na sadja ha lawm atay niyu. Asal da kaingatan da sin Tuhan in ha lawm atay niyu. In tau diꞌ maghawal-hawal sabab kaingatan niya nakaamu in hinang niya, tantu masannyang in lawm atay niya. ²³ Sagawaꞌ bang siya kumaun ampa hawal-hawal siya bang haram ka atawa bukun in kiyakaun niya, na magdusa siya pa Tuhan. Sabab kimaun siya sin kakaun diꞌ kaihilasan sin atay niya. Iban unu-unu na mayan in hinangun natuꞌ, apabila bukun guwaꞌ dayn ha pangandul ta pa Tuhan, hāti hawal-hawal kitaniyu sin hinang taniyu bang kimugdan atawa walaꞌ, ampa hisūng natuꞌ da in hinang yan, na tantu magdusa kitaniyu, sabab in hinang yan bukun guwaꞌ dayn ha pangandul taniyu pa Tuhan.

Subay ta Sulutan in Kabayaan sin Pagkahi ta Bukun in Kabayaan ta

¹ In sasukuꞌ sin kitaniyu mahugut na in pangandul pa Tuhan amu in diꞌ maghawal-hawal pasal sin hinang taniyu bang kimugdan atawa walaꞌ, na in kitaniyu subay tumabang ha manga taymanghud natuꞌ mahukaꞌ pa in īman, amu in maghawal-hawal in pikilan nila. Subay natuꞌ sila pikilun. Subay bukun sadja baran taniyu in pikilun natuꞌ. ² Gām mayan subay natuꞌ sulutun in kabayaan sin taymanghud natuꞌ iban subay natuꞌ hinangun in hikarayaw kanila, ha supaya humugut in īman nila. ³ Karnaꞌ minsan in Almasi walaꞌ da nagpikil sin hikarayaw pa baran niya. Biyaꞌ na sin kiyasulat ha lawm Kitab, amu agi sin Almasi. “Ū Tuhan ku, aku in kiyugdan kiyasakitan sin bichara mangīꞌ sin manga tau marugal kaymu.” ⁴ In katān piyasulat sin Tuhan ha lawm Kitab sin timpu nakauna manga pamintangan hipanghinduꞌ kātuꞌniyu, ha supaya kitaniyu maingat sumandal iban sumabal bang awn kasigpitan dumatung kātuꞌniyu, iban ha supaya da isab humugut in lawm atay taniyu, iban diꞌ mabugtuꞌ in huwat-huwat natuꞌ ha Tuhan.

⁵ Na, mura-murahan bang mayan kamu tabangan sin Tuhan, amu in puunan sin kasabal iban hugut atay. Tabangan niya kamu makasingud sin addat-tabīat sin Almasi, ha supaya kamu makapagsulut-siyuluti iban sin manga pagkahi niyu ha unu-unu na palihālan, ⁶ ha supaya isab in kamu katān makapaghambuuk atay mamudji ha Tuhan, Amaꞌ sin Panghuꞌ natuꞌ Īsa Almasi.

Sumampay in Baytaꞌ Marayaw pa Manga Tau Bukun Yahudi

⁷ Parayawa niyu in pagdā niyu ha pagkahi niyu biyaꞌ sin dayaw sin pagdā sin Almasi kaniyu, ha supaya mapudji in Tuhan. ⁸ Karnaꞌ baytaan ta kamu, hangkan in Almasi miyari tumabang kātuꞌniyu manga Yahudi, ha supaya hikapakitaꞌ niya kātuꞌniyu sin in Tuhan kapangandulan iban ha supaya magmakbul in janjiꞌ sin Tuhan ha manga kaapuꞌ-apuan natuꞌ. ⁹ Iban ha supaya isab pudjihun sin manga tau bukun Yahudi in Tuhan, pasal sin luuy niya kanila. In pasal ini kiyasulat ha lawm Kitab, amu agi,

“Hangkan ha salugay ku duun ha manga tau bukun bangsa Yahudi pudjihun ta kaw,

iban magkalang aku sin pamudji kaymu.”

¹⁰ Iban kiyabaytaꞌ da isab, amu agi,

“In manga kamu bukun bangsa Yahudi pagkūg-kuyag kamu iban sin manga tau napīꞌ sukuꞌ sin Tuhan.”

¹¹ Iban kiyabaytaꞌ pa isab, amu agi,

“Pudjiha niyu in Panghuꞌ, in kamu katān manga bukun bangsa Yahudi.

Pudjiha niyu siya, in kamu katān kabangsa-bangsahan.”

¹² Iban kiyasulat da isab hi Nabi Isayas in pasal ini, amu agi,

“Awn hipagꞌanak hambuuk panubuꞌ hi Jissi,

amu in karihilan kawasa makapagbayaꞌ-bayaꞌ ha manga tau bukun bangsa Yahudi.

Siya na ini in kapanghuwat-huwatan nila.”

¹³ Mura-murahan bang mayan dayn ha pasal sin īman niyu ha Tuhan, amu in puunan sin huwat-huwat natuꞌ, hipuun niya sin kakuyagan iban kasannyangan in lawm atay niyu, ha supaya sumūng tuud in huwat-huwat niyu pa Tuhan dayn ha tabang sin Rū sin Tuhan.

Maytaꞌ hi Paul Imisug Simulat sin Sulat Ini

¹⁴ Manga taymanghud ku Almasihin, natatantu ku tuud sin in manga kamu tau marayaw tuud iban kaingatan niyu na tuud in manga hinduꞌ pasal sin Tuhan. Makapanghinduꞌ isab kamu ha kaibanan niyu. ¹⁵ Sagawaꞌ ha sulat ini tiyawakkalan ku biyaytaꞌ kaniyu in manga hinduꞌ, amu in mabayaꞌ ku hipatumtum kaniyu. Hangkan ku tiyawakkalan sabab dayn ha lasa sin Tuhan kākuꞌ naraak niya aku ¹⁶ maghulas-sangsaꞌ ha Panghuꞌ natuꞌ Īsa Almasi. In hinang kiyasukuꞌ kākuꞌ magpamahalayak sin Baytaꞌ Marayaw pa manga tau bukun bangsa Yahudi. Biyaꞌ aku sin hambuuk pakil amu in umungsud ha manga tau bukun bangsa Yahudi biyaꞌ hantang lalabutan pa Tuhan. Iban taymaun sila sin Tuhan sabab liyanuan na sin Rū sin Tuhan in lawm atay nila, hangkan agad na tuud sila ha Tuhan.

¹⁷ Dayn ha sabab sin tabang sin Panghuꞌ Īsa Almasi kākuꞌ, diꞌ aku masipug magpaingat pasal sin paghulas-sangsaꞌ ku tudju pa Tuhan. ¹⁸ Amura in katawakkalan ku bicharahun in pasal sin tabang kākuꞌ sin Almasi dimā ha manga tau bukun bangsa Yahudi magkahagad ha Tuhan. Nagparachaya sila ha Panghuꞌ Īsa Almasi pagdungug nila sin manga lapal-kabtangan ku iban pagkitaꞌ nila sin manga nahinang ku. ¹⁹ Dayn ha kusug sin Rū sin Tuhan, amu in piyatulun kākuꞌ sin Tuhan, nakahinang aku manga paltandaan iban sin manga hinang makahaylan. Hangkan dayn ha Awrusalam sampay pa Illiriku liyatag ku in manga hulaꞌ katān piyamahalayak tuud in Baytaꞌ Marayaw pasal sin Almasi. ²⁰ Asal dayn sin angay tagnaꞌ, in kabayaan ku magpamahalayak sin Baytaꞌ Marayaw bukun pa manga tau bakas na nakarungug sin pasal sin Almasi, sabab diꞌ aku mabayaꞌ kumawaꞌ sin karayawan sin hinang tiyagnaan sin kaibanan. Saꞌ amu tuud in piyagmuhut-muhutan ku in magpamahalayak sin Baytaꞌ Marayaw pa manga tau walaꞌ pa nakarungug, ²¹ ha supaya mabunnal in kiyasulat ha lawm Kitab, amu agi,

“In manga tau walaꞌ kiyabaytaan pasal niya, tantu makaingat na pasal niya.

In manga walaꞌ nakarungug pasal niya, tantu makahāti na sin pasal niya.”

In Pikilan hi Paul Mamisita ha Manga Tau Rūm

²² Na, hangkan dayn ha sabab sin hinang ku ini, amu in magpamahalayak sin Baytaꞌ Marayaw, diꞌ sadja magpakatūy in pagpamisita ku mawn kaniyu.

²³ Sagawaꞌ bihaun pagga naubus na in hinang ku dī ha manga hulaꞌ ini, mura-murahan bang mayan aku makapamisita na mawn kaniyu, karnaꞌ malugay na in bayaꞌ ku kimitaꞌ kaniyu, pila tahun na. ²⁴ In kabayaan ku, ha tulak ku tudju pa hulaꞌ Kastilaꞌ humapit aku mamisita mawn kaniyu. Na, pagꞌubus taniyu makapagsawmbibi, minsan bukun malugay tuud, ampa ku hilaus in tulak ku. Kalu-kalu isab katabangan niyu aku sin pagtulak ku. ²⁵ Sagawaꞌ bihaun madtu pa aku pa Awrusalam, dumā sin tutulungan hirihil ha manga Almasihin didtu sukuꞌ sin Tuhan. ²⁶ Karnaꞌ in manga Almasihin ha hulaꞌ Makidun iban Akaya mabayaꞌ tuud dumihil sin tutulungan nila ha manga Almasihin kiyasisigpitan didtu ha Awrusalam. ²⁷ Tulus-ihilas tuud in pagtabang nila iban patut da isab sila tumabang, sabab dakulaꞌ in panumtuman nila ha manga Yahudi didtu, karnaꞌ dayn ha pasal sin manga Yahudi ha Awrusalam simampay in Parman sin Tuhan pa manga tau bukun bangsa Yahudi. Na, hangkan subay isab pahampitun nila in manga Yahudi sin manga altaꞌ nila. ²⁸ Na, bang ku maubus na in hinang ini, hāti niya hikatukbal ku na kanila in tutulungan katān piyarā kanila, tumulak na aku pa hulaꞌ Kastilaꞌ sartaꞌ humapit aku duun kaniyu ha sūng ku madtu. ²⁹ Bang aku dumatung na mawn kaniyu kaingatan ku hipasampay ku kaniyu in katān karayawan naug dayn ha Almasi.

³⁰ Na, manga taymanghud ku Almasihin, pagga kitaniyu malasa ha Panghuꞌ natuꞌ Īsa Almasi iban maglasa-liyasahi kitaniyu sin lasa amu in tiyumbuk sin Rū sin Tuhan pa lawm atay taniyu, pangayuun ku tuud kaniyu, tabangi niyu aku. Pangayui niyu aku duwaa pa Tuhan bang mayan aku salamat da. ³¹ Pangayua niyu pa Tuhan bang mayan aku lappasan da dayn ha manga tau (mabayaꞌ mamuhingaꞌ kākuꞌ) ha hulaꞌ Yahudiya, amu in diꞌ magparachaya ha Almasi. Iban pangayua niyu da isab pa Tuhan bang mayan taymaun da sin manga Almasihin sukuꞌ sin Tuhan ha Awrusalam in tutulungan diyarā ku. ³² Na, pagpuas dayn ha yan bang dayn ha kabayaan da isab sin Tuhan, mawn aku kaniyu iban pagkūg-kuyag dakulaꞌ. Kumuyag tuud aku sabab mapasannyang niyu in lawm atay ku. ³³ Mura-murahan bang mayan sin Tuhan, amu in magdihil kātuꞌniyu kasannyangan, diꞌ bugtuun in tulung-tabang niya kaniyu. Amin.

In Salam-duwaa hi Paul pa Manga Tau Kakilāhan Niya

¹ Mabayaꞌ ku hipakīla kaniyu in hambuuk taymanghud natuꞌ babai hi Pibi, amu in naghuhulas-sangsaꞌ ha manga jamaa Almasihin duun ha kawman Kinkiriya. ² Bang siya mākawn kaniyu, asipa niyu tuud siya marayaw bilang hambuuk agad ha Panghuꞌ biyaꞌ kaniyu. Karnaꞌ amu yan in matūp hinangun sin manga tau sukuꞌ sin Tuhan ha pagkahi nila. Bang siya magkagunahan unu-unu na tabang dayn kaniyu, tabanga niyu tuud siya, sabab in siya yan mataud tau in natabang niya. Iban minsan in aku bakas niya da isab natabang.

³ Salam-duwaa kan Pirisila iban sin bana niya hi Akili. In sila yan naghuhulas-sangsaꞌ da isab biyaꞌ kākuꞌ ha Panghuꞌ natuꞌ Īsa Almasi. ⁴ Tiyabang nila tuud aku. Karnaꞌ atas nila tiyūk in umul nila bang mayan aku diꞌ magmula. Magsarang-sukul tuud aku kanila. Iban bukun sadja isab aku, sagawaꞌ sampay in manga jamaa Almasihin katān bukun bangsa Yahudi, magsarang-sukul da isab kanila.

⁵ Salam-duwaa da isab pa manga jamaa Almasihin amu in magtipun mawn pa bāy nila mangarap pa Tuhan.

Salam-duwaa da isab pa bagay ku kalasahan hi Ipinitu. Siya in muna-muna nagparachaya ha Almasi didtu ha hulaꞌ Asiya.

⁶ Salam-duwaa da isab kan Mariyam, amu in matuyuꞌ tuud maghinang tumabang kaniyu.

⁷ Salam-duwaa da isab kan Andarunik iban Juniyas. In sila yan manga lahasiyaꞌ ku, amu in bakas nakaagad kākuꞌ najīl. Marayaw da isab in sabbut-sabbutan kanila sin manga kiyawakilan iban nakauna sila dayn kākuꞌ nakaagad kan Īsa.

⁸ Salam-duwaa da isab kan Ampiliyat, hambuuk agad ha Panghuꞌ iban bagay ku kalasahan.

⁹ Salam-duwaa da isab kan Urbanu, amu in biyaꞌ da isab kātuꞌniyu naghuhulas-sangsaꞌ ha Almasi, iban pa bagay ku kalasahan hi Istakis.

¹⁰ Salam-duwaa da isab kan Apillis. In siya yan napakitaꞌ niya dayn ha manga hinang niya sin in siya Almasihin tuud.

Salam-duwaa da isab pa manga tau ha lawm ukuman hi Aristubu.

¹¹ Salam-duwaa da isab kan Hirudiyu, hambuuk Yahudi biyaꞌ kākuꞌ.

Salam-duwaa da isab pa manga taymanghud natuꞌ Almasihin duun ha lawm ukuman hi Narkissu.

¹² Salam-duwaa da isab kan Tiripina iban Tiripusa, amu in naghuhulas-sangsaꞌ da isab ha Panghuꞌ natuꞌ.

Salam-duwaa da isab pa bagay ku kalasahan hi Pirsiya, amu in nagtutuyuꞌ tuud maghulas-sangsaꞌ ha Panghuꞌ natuꞌ.

¹³ Salam-duwaa kan Rupus, amu in hambuuk tau nagtatagꞌīpun tuud ha Panghuꞌ, iban da isab pa inaꞌ niya amu in marayaw tuud kākuꞌ iban biyaꞌ anak in pagdā niya kākuꞌ.

¹⁴ Salam-duwaa da isab kan Asinkiri, Piligun, Hirmis, Patrubas, Hirmas iban na pa katān Almasihin taymanghud natuꞌ duun kanila.

¹⁵ Salam-duwaa da isab kan Pilulugu kay Juliya, iban da isab kan Niriyu iban sin taymanghud niya babai iban hi Ulimpas, iban na pa katān Almasihin sukuꞌ sin Tuhan duun kanila.

¹⁶ Pagsalam-siyalami kamu bang kamu magbāk iban sin pagkahi niyu Almasihin.

In katān jamaa Almasihin kiyakadtuan ku mabayaꞌ isab magpasampay sin salam-duwaa nila kaniyu.

Humalliꞌ dayn ha Manga Tau Manglulubu sin Īman sin Kaibanan

¹⁷ Manga taymanghud ku, pangayuun ku kaniyu, halliꞌ kamu dayn ha manga tau, amu in maingat magpakangīꞌ sin paghambuuk iban pagsulut-siyuluti sin manga kamu Almasihin. Kangīun nila in paghambuuk niyu ha supaya maīg in pangandul niyu ha Almasi, sabab in sila yan simusulang sin hinduꞌ pasal sin Almasi amu in tiyaymaꞌ niyu. Hangkan lawak kamu dayn kanila. ¹⁸ Karnaꞌ in manga tau naghihinang sin biyaꞌ ha yan bukun naghuhulas-sangsaꞌ ha Panghuꞌ natuꞌ Īsa Almasi, sagawaꞌ in paghulas-sangsaꞌ nila harap sadja pa baran nila. Narupang nila in manga Almasihin kulang pa in panghāti kaagi sin manga lapal-kabtangan nila mapaham iban manga himumūngan marayaw amu in magpalagguꞌ taynga sin tau. ¹⁹ Ampa in kamu yan, mataud in nakaingat sin mahugut in pagꞌagad niyu ha Almasi. Hangkan makuyag tuud aku sabab niyu. In kabayaan ku malawm in ingat niyu bang ha pasal sin magꞌingat sin hinduꞌ pa marayaw, sagawaꞌ ayaw niyu dunguga bang hinduꞌ tudju pa kangīan.

²⁰ In Tuhan amu in magdirihil kātuꞌniyu kasannyangan, diꞌ magpasād kātuꞌniyu. Bukun na mawgay īgan niya na in kusug sin Saytan Puntukan sumasat kaniyu.

Mura-murahan bang mayan diꞌ mabugtuꞌ in tabang kaniyu sin Panghuꞌ natuꞌ Īsa Almasi.

²¹ Hi Timuti, amu in tabang ku ha hinang ku, magpasampay da isab kaniyu sin salam-duwaa niya. Damikkiyan, hinda Lukiyus, Jasun, iban Susipatir, manga pagkahi ku Yahudi, magpasampay da isab sin salam-duwaa nila kaniyu.

²² In aku ini hi Tirtiyu, amu in naraak hi Paul magsulat sin manga himumūngan niya ha sulat ini, yari da isab magpasampay sin salam-duwaa ku kaniyu.

²³ Magpasampay da isab sin salam-duwaa niya kaniyu hi Gayus, amu in tagdapu sin bāy piyaghulaan ku iban in bāy niya pagtitipunan da isab sin manga jamaa Almasihin.

Magpasampay da isab sin salam-duwaa nila kaniyu hinda Irastus, amu in magkakaput sin pilak sin parinta ha dāira Kurintu, iban sin taymanghud taniyu hi Kuwaltu.

²⁴ Mura-murahan bang mayan diꞌ mabugtuꞌ in tulung-tabang sin Panghuꞌ natuꞌ Īsa Almasi kaniyu. Amin.

Manga Lapal-kabtangan Pamudji pa Tuhan

²⁵ Na, bihaun, subay natuꞌ pudjihun in Tuhan karnaꞌ mapahugut niya in īman niyu kaagi sin Baytaꞌ Marayaw pasal sin Almasi, amu in hīnduꞌ ku kaniyu. Sin timpu nakauna in Baytaꞌ Marayaw ini walaꞌ kiyaingatan sin manga tau, sabab tiyatapuk dayn kanila dayn ha awal jaman pa. Malugay tuud. ²⁶ Sagawaꞌ bihaun tanyag na ha tau katān in kasabunnalan pasal sin hinduꞌ ini, sabab siyulat sin manga kanabihan in unu-unu katān pasal niya. Iban nagdaak in Tuhan, amu in asal Tuhan diꞌ magkamatay saumul, hipamahalayak in pasal niya pa mānusiyaꞌ katān, ha supaya sila magparachaya iban magkahagad.

²⁷ In Tuhan hambuuk-buuk da iban siya da in makaingat sin unu-unu katān. Subay natuꞌ siya pudjihun kasaumulan sabab sin nahinang kātuꞌniyu sin Panghuꞌ natuꞌ Īsa Almasi. Amin.

Wassalam.