Markus
Pahāti
In nagsulat sin būk ini, hi Yahiya, amu in diyanglayan Markus, amu in pangtungud hi Barnabas (Kitaa ha būk Kulussa 4:10). In inaꞌ niya hi Mariyam amu in tagdapu sin bāy pagmitingan sin manga Almasihin. (Kitaa ha būk Kiyawakilan 12:12) Damikkiyan hi Yahiya Markus in piyaagad hi Paul kay Barnabas magtabang kanila ha tulak nila hikaisa magpamahalayak sin Baytaꞌ Marayaw pa manga tau. (Kitaa ha būk Kiyawakilan 13:2-5) Lāgiꞌ in hi Markus hambuuk tau kalasahan tuud hi Pitrus sabab nagguru siya kan Pitrus iban timabang kaniya. (Kitaa ha būk 1 Pitrus 5:13)
In Baytaꞌ Marayaw siyulat hi Markus mamaytaꞌ pasal sin manga hinang hi Īsa, amu in tandaꞌ sin kawasa hi Īsa. In kawasa niya kakitaan dayn ha manga hinduꞌ niya, dayn ha barakat niya magpaguwaꞌ saytan dayn ha lawm baran sin tau, iban dayn ha pagꞌampun niya sin dusa sin manga tau. Iban kakitaan da isab dayn ha manga muꞌjijat nahinang niya.
1Magpahāti hi Yahiya amu in Mangliliguꞌ sin Pagdatung hi Īsa
(Mat. 3:1-12;Lk. 3:1-18;Yh. 1:19-28)
1 Ini in panagnaan sin Baytaꞌ Marayaw pasal hi Īsa Almasi, amu in Anak Tuhan + 1:1 In gulal ini asal gulal hi Īsa ha waktu way pa siya nagbaran mānusiyaꞌ, way pa limahil mari pa dunya. (Kitaa ha būk Yahiya 17:5) . 2 Asal kiyasulat hi Nabi Isayas ha lawm Kitab in Parman sin Tuhan (pasal sin paglahil sin Almasi pa dunya, amu agi sin Tuhan ha Almasi) + 1:2 In hāti sin Almasi amu in hambuuk-buuk kiyajanjiꞌ sin Tuhan manglappas ha manga tau iban magbayaꞌ ha unu-unu katān. .
“Paunahun ku lumahil dayn kaymu, in hambuuk daraakun ku.
Sakapun niya in dān labayan mu.
3 Siya in manawag-tawag duun ha hulaꞌ paslangan mahunit paghulaan.
Amu agi niya, ‘Masuuk na dumatung in Panghuꞌ. Sakapa niyu in dān labayan niya.
Pabuntula niyu in dān panawan niya.’” + 1:3 Hāti niya subay pabuntulun na sin manga tau in kawl-piil nila karnaꞌ magdaratung na in Panghuꞌ.
4 Manjari timagnaꞌ na hi Yahiya nagpamahalayak pasal sin Almasi ha hulaꞌ paslangan mahunit paghulaan. Līguꞌ niya in manga tau amu in nagtawbat na sin manga dusa nila. Laung niya ha manga tau, “Pagtawbati niyu na in manga dusa niyu ampa kamu pagpaliguꞌ, tandaꞌ sin tiyaykuran niyu in dusa niyu iban iyampun na kamu sin Tuhan.” 5 Na, in manga tau mataud dayn ha katilingkal Yahudiya iban dayn ha dāira Awrusalam miyawn dimungug kan Yahiya. Nagsabunnal na sila sin manga dusa nila iban līguꞌ na sila hi Yahiya duun ha Subaꞌ Jurdan.
6 Na, in tamungun hi Yahiya hīnang dayn ha bulbul untaꞌ iban in sabitan niya pais sapiꞌ. In pagkaunun niya hambuuk ginis sin ampan iban gulaꞌ pussukan. 7 Nagpamahalayak siya ha manga tau, laung niya, “In tau ha ulihan ku amu in magdaratung mari kaniyu, labi tuud mataas in kawasa dayn kākuꞌ. Hangkan diꞌ aku minsan tūpun umanduk humubad sin hukut sin tawmpaꞌ niya sabab labi in kalagguan niya dayn kākuꞌ. 8 In aku tubig in hipangliguꞌ kaniyu, sagawaꞌ in siya patulunan niya kamu sin Rū sin Tuhan, amu in pangliguꞌan niya kaniyu.”
In Pagliguꞌ kan Īsa iban Pagsasat kaniya sin Saytan Puntukan
(Mat. 3:13–4:11;Lk. 3:21-22,4:1-13)
9 Sakali pagꞌubus yadtu miyawn hi Īsa kan Yahiya dayn ha Nasarit, hambuuk dāira ha hulaꞌ Jalil, ampa siya līguꞌ hi Yahiya duun ha Subaꞌ Jurdan. 10 Na, pagꞌīg niya na mayan dayn ha tubig magtūy niya kītaꞌ naukab in lawang langit iban nimaug in Rū sin Tuhan mawn kaniya nagpasalupa assang. Ubus ampa siya hiyūp sin Rū sin Tuhan. 11 Sartaꞌ awn na suwara dayn ha langit, amu agi, “Ikaw in Anak ku kalasahan. Kiyasulutan tuud aku kaymu.”
12 Sakali magtūy hi Īsa piyakadtu sin Rū sin Tuhan pa hulaꞌ paslangan mahunit paghulaan. 13 Duun siya kaꞌpatan adlaw siyasat sin Saytan Puntukan + 1:13 Saytan Puntukan, hambuuk ngān sin Nakuraꞌ sin Saytan, sagawaꞌ mataud da isab in ngān niya dugaing. In hambuuk Kuntara atawa Bantaꞌ sin Tuhan. In hambuuk da isab Iblis atawa Saytan Mangangakkal. , (saꞌ way siya narā sin sasat). Awn da isab manga sattuwa talun duun, sagawaꞌ miyawn in manga malāikat timabang kaniya.
Upat Magꞌiistaꞌ in Muna Pīun hi Īsa Mulid Niya
(Mat. 4:12-22;Lk. 4:14-15,5:1-11)
14 Na, pagꞌubus najīl mayan hi Yahiya, miyadtu na hi Īsa pa hulaꞌ Jalil nagpamahalayak sin Baytaꞌ Marayaw naug dayn ha Tuhan. 15 Laung hi Īsa, “Naabut na in waktu giyantaꞌ sin Tuhan, amu in waktu dumatung na mari in pamarinta niya. Pagtawbati niyu na in manga dusa niyu iban pagparachaya kamu ha Baytaꞌ Marayaw!”
16 Manjari, ha saꞌbu hi Īsa miyamanaw ha higad sin dagat pagngānan Dagat Jalil, kītaꞌ niya nanglalaya in duwa magꞌiistaꞌ, hi Simun iban sin taymanghud niya hi Andariyas. 17 Laung hi Īsa kanila, “Kari kamu agad kākuꞌ! Bihaun in hinang niyu magꞌiistaꞌ, sagawaꞌ hinduan ta kamu bang biyaꞌ diin maghulas-sangsaꞌ dumā ha manga mānusiyaꞌ pagkahi niyu magad kākuꞌ.” 18 Na, saruun-duun biyutawanan nila in laya nila, ampa sila miyagad kan Īsa.
19 Sakali nakalayuꞌ-layuꞌ mayan in panaw nila, kītaꞌ niya isab in duwa magtaymanghud, hi Yaꞌkub kay Yahiya manga anak hi Sibidi. Duun sila ha taas sin kumpit asibiꞌ nagdarayaw sin laya nila. 20 Pagkitaꞌ hi Īsa kanila, magtūy niya sila tiyawag paagarun kaniya. Na, binīn nila in amaꞌ nila duun ha kumpit asibiꞌ iban sin manga tau giyagadjihan ampa sila miyagad kan Īsa.
In Tau Siyusūd Saytan
(Lk. 4:31-37)
21 Miyadtu hinda Īsa pa dāira Kapirnaum, iban pagꞌabut adlaw Sabtuꞌ, amu in adlaw paghali-hali iban pagpudji pa Tuhan sin manga bangsa Yahudi, miyadtu hi Īsa pa langgal ampa nagnasīhat. 22 Manjari, nainu-inu tuud in manga tau ha langgal sin pagnasīhat niya sabab in pagnasīhat niya magbiddaꞌ tuud iban pagnasīhat sin manga guru sin saraꞌ agama. Karnaꞌ in pagnasīhat niya taga kawasa tuud dayn ha Tuhan.
23 Sakali magtūy awn dimatung hambuuk tau mawn pa langgal siyusūd saytan. Imulak in tau ini, laung niya, 24 “Unu in kabayaan mu kāmuꞌ, Īsa, tau Nasarit? Miyari ka kaw dumihil kamulahan kāmuꞌ? Kaingatan ta kaw. Ikaw in hambuuk-buuk suchi naraak sin Tuhan.”
25 Sagawaꞌ piyagꞌamahan hi Īsa in saytan. Laung niya, “Hipus kaw ampa kaw guwaꞌ dayn ha lawm baran sin tau yan.”
26 Na, piyapagpaspad sin saytan in tau iban piyapagsilawak makusug. Pagꞌubus ampa gimuwaꞌ in saytan dayn ha lawm baran sin tau. 27 Nahaylan tuud in tau katān nakakitaꞌ. Nagꞌasubu-iyasubuhi na sila, laung nila, “Unu taꞌ ini? Hinduꞌ baꞌgu bahaꞌ ini? In tau ini tagakawasa magbayaꞌ ha manga saytan iban magkahagad in manga saytan kaniya.”
28 Na, saruun-duun natanyag in kabantugan hi Īsa pa katān hulaꞌ ha katilibut sin hulaꞌ Jalil.
Mataud Tau in Mapauliꞌ hi Īsa
(Mat. 8:14-17;Lk. 4:38-41)
29 Pagꞌubus yadtu gimuwaꞌ na hinda Īsa dayn ha langgal ampa sila timūy madtu pa bāy hi Simun kay Andariyas. Miyagad kanila hi Yaꞌkub kay Yahiya. 30 Manjari, in ugangan babai hi Simun nagkukulang hīhinglaw. Pagdatung na mayan hi Īsa magtūy nila siya biyaytaan sin pasal sin babai hīhinglaw. 31 Na, miyadtu hi Īsa pa babai. Kiyaputan niya in lima ampa niya biyangun, sartaꞌ naīg na in hinglaw sin babai. Pagꞌīg sin hinglaw niya, nagbangun na siya nagbutang kakaun kanila.
32 Na simadlup mayan in suga, lāgiꞌ naabut na magrib, miyawn na in manga tau kan Īsa nagdarā sin manga tau katān nasasakit iban sin manga siyusūd saytan. 33 In manga tau katān dayn ha dāira Kapirnaum duun nagtipun ha alupan sin bāy kiyabutangan hi Īsa. 34 Na, mataud tau nasasakit sin ginisan sakit in napauliꞌ hi Īsa. Iban napaguwaꞌ niya isab in manga saytan dayn ha baran sin manga tau siyusūd saytan. Sagawaꞌ walaꞌ niya diyūlan in manga saytan mamichara unu-unu na, sabab kiyaingatan sin manga saytan bang hisiyu hi Īsa.
Magnasīhat hi Īsa ha Jalil
(Lk. 4:42-44)
35 Pagꞌadlaw hambuuk, subu-subu pa tuud, nagbangun na hi Īsa ampa siya gimuwaꞌ dayn ha bāy. Miyadtu siya pa lugal way bahittuk ha guwaꞌ sin dāira. Didtu siya nangarap pa Tuhan isa-isa niya. 36 Sakali liyawag siya hinda Simun. 37 Kiyabaakan nila mayan siya, laung nila, “In manga tau katān naglawag kaymu.”
38 Sagawaꞌ in sambung hi Īsa, “Subay kitaniyu madtu pa kaibanan kawman ha supaya isab aku makapagnasīhat didtu, karnaꞌ amu yan in maksud ku miyari pa dunya.”
39 Na, miyadtu na hi Īsa nagnasīhat ha kalanggalan ha katilibut sin hulaꞌ Jalil. Napaguwaꞌ niya da isab in manga saytan dayn ha manga tau siyusūd saytan.
Mapauliꞌ hi Īsa in Tau Īipul
(Mat. 8:1-4;Lk. 5:12-16)
40 Manjari awn tau īipul miyawn kan Īsa limuhud ha alupan niya iban nangayuꞌ tabang kaniya. Laung niya kan Īsa, “Mapauliꞌ mu aku bang mu kabayaan kaulian aku.”
41 Na imulung tuud hi Īsa kaniya. Biyutang hi Īsa in lima niya pa tau īipul, ampa siya imiyan, laung niya, “Kabayaan ku kaulian na in sakit mu. Lumanuꞌ na in pais mu!” 42 Na, saruun-duun naīg in ipul niya iban limanuꞌ na in pais niya. 43 Sakali biyandaan siya hi Īsa, laung niya, “Ibut-ibut kaymu, ayaw kaw magbaytaꞌ minsan kansiyu pasal sin pagpauliꞌ ku kaymu. Sagawaꞌ kadtu kaw magtūy pa imam, ampa mu palilingan in baran mu kaniya. Pagꞌubus, ampa kaw kadtu ungsud sin pagkulbanan, amu in daakan hi Musa, ha supaya awn tandaꞌ kakitaan sin manga tau katān sin kiyaulian na kaw.” Pagꞌubus, piyakadtu na hi Īsa in tau.
45 Sagawaꞌ pagꞌīg sin tau bakas īipul, miyadtu siya nanuysuy pawyu-pawyu sin pasalan sin pagpauliꞌ kaniya, iban mataud tuud in suysuy niya pasal hi Īsa. Hangkan kiyahunitan hi Īsa sumūd pa manga lugal mataud tau. Saꞌ siya miyadtu pa manga hulaꞌ wayruun tau naghuhulaꞌ, sagawaꞌ miyadtu da kaniya in manga tau dayn ha kahulaꞌ-hulaan.
2Mapauliꞌ hi Īsa in Tau Nagpapatay in Baran
(Mat. 9:1-8;Lk. 5:17-26)
1 Manjari, pilay adlaw mayan limabay, nagbalik hi Īsa pa Kapirnaum. Pagbalik niya, nabukag na ha manga tau sin nakauwiꞌ na siya pa bāy. 2 Na, mataud tuud tau in nagtipun mawn pa bāy kiyaruunan niya. Nahipuꞌ tuud sin tau in bāy, sampay in lawang diꞌ kasūran. Duun hi Īsa nagnanasīhat kanila sin Parman sin Tuhan. 3 Sakali awn upat tau miyawn nagdarā sin tau nagpapatay in baran. 4 Pagga sila diꞌ makasūd pa lawm bāy, makasuuk madtu kan Īsa, sabab sin taud sin tau, inīgan nila in atup sin bāy amu in ha tungud hi Īsa. Pagꞌubus yadtu ampa nila tiyuntun pa lawm bāy in tau nasasakit nagbubutang ha kulangan niya. 5 Na, pagkitaꞌ hi Īsa sin makusug in pangandul sin manga tau ini namung hi Īsa ha tau nagpapatay in baran, laung niya, “Utuꞌ, iyampun na in manga dusa mu.”
6 Sakali, awn duun naglilingkud manga guru sin saraꞌ agama Yahudi. Naghunaꞌ-hunaꞌ na sila bang maytaꞌ hi Īsa namung bihādtu. Laung nila ha lawm atay nila, “Maytaꞌ in tau ini tawakkal mamung pangkal pa Tuhan? Hambuuk-buuk da Tuhan in makaampun sin dusa sin mānusiyaꞌ.”
8 Na, magtūy kiyatalusan hi Īsa bang unu in piyaghunaꞌ-hunaꞌ nila. Hangkan laung niya kanila, “Maytaꞌ kamu maghunaꞌ-hunaꞌ sin biyaꞌ ha yan? 9 Na, ha pikil niyu unu in maluhay hipamung ha tau ini bang aku umiyan, ‘Iyampun na in manga dusa mu!’ Atawa umiyan ha tau nasasakit, ‘Bangun kaw, mumusa in kulangan mu, ampa kaw panaw?’ 10 Na, dihilan ta kamu tandaꞌ sin in aku amu in Anak Mānusiyaꞌ awn kapatutan ku umampun sin dusa sin manga mānusiyaꞌ!” Sakali laung hi Īsa ha tau nagpapatay in baran, 11 “Utuꞌ, bangun na kaw, mumusa in kulangan mu, ampa kaw uwiꞌ na!”
12 Na, nagbangun na in tau yadtu. Miyumus niya in kulangan niya ampa siya miyanaw minuwiꞌ ha kīkitaꞌ sin tau katān. Nahaylan tuud in manga tau katān iban piyudji nila in Tuhan. “Uy,” laung nila, “dayn tagnaꞌ walaꞌ kitaniyu nakakitaꞌ sin biyaꞌ ha yan!”
Magad kan Īsa hi Libi (Matiyu)
(Mat. 9:9-13;Lk. 5:27-32)
13 Manjari, nagbalik hi Īsa madtu pa higad sin Dagat Jalil. Sakali nagtipun mawn kaniya in tau katān. Na, nagnasīhat na isab hi Īsa. 14 Sakali ha saꞌbu niya nagpapanaw, kītaꞌ niya in mangangawaꞌ sukay pa parinta duun naglilingkud ha pustu pagkakawaan sukay. In ngān sin tau ini hi Libi + 2:14 In hambuuk ngān niya hi Matiyu , anak hi Alpa. Laung hi Īsa kaniya, “Kari kaw agad kākuꞌ magguru.” Na, magtūy timindug hi Libi, ampa miyagad kan Īsa.
15 Manjari, ha saꞌbu hi Īsa duun nagkakaun ha bāy hi Libi, mataud in mangangawaꞌ sukay pa parinta, iban manga baldusa kaibanan in miyawn limamud simāw nagkaun kan Īsa iban sin manga mulid niya, sabab mataud sila in miyagad kaniya. 16 Na, awn manga guru sin saraꞌ agama, amu in agad ha parhimpunan Parisi, in nākitaꞌ kan Īsa naglalamud nagkaun iban sin manga baldusa iban sin manga mangangawaꞌ sukay pa parinta. Na, iyasubu nila in manga mulid hi Īsa, laung nila, “Maytaꞌ in nakuraꞌ niyu yan magsāw magkaun iban sin manga mangangawaꞌ sukay pa parinta iban sin manga tau baldusa?”
17 Pagdungug hi Īsa sin bichara nila, simambung siya. Diyalil niya kaagi in sambung niya, laung niya, “In manga tau way sakit diꞌ magkagunahan mangungubat, amu da in magkagunahan mangungubat in manga tau nasasakit. In maksud ku miyari pa dunya, bukun paagarun kākuꞌ in manga tau, amu in imiyan, in sila mabuntul, saꞌ miyari aku supaya magad kākuꞌ in manga tau baldusa (amu in biyaꞌ sapantun tau taga sakit).”
In Hinduꞌ hi Īsa Pasal Pagpuasa
(Mat. 9:14-17;Lk. 5:33-39)
18 Manjari, awn hambuuk waktu in manga mulid hi Yahiya amu in Mangliliguꞌ iban sin manga Parisi nagpuasa. Sakali awn manga tau miyawn nangasubu kan Īsa, laung nila, “Maytaꞌ in manga mulid hi Yahiya amu in Mangliliguꞌ iban sin manga mulid sin manga Parisi magpuasa, sagawaꞌ in manga mulid mu diꞌ magpuasa?”
19 Diyalil kaagi hi Īsa in sambung niya kanila, laung niya, “Maytaꞌ, magpuasa ka in manga luruk ha pagtiyaunan salugay yaun pa duun kanila in pangantin usug? Tantu diꞌ! Ha salugay sin pangantin usug duun kanila, diꞌ sila magpuasa. 20 Sagawaꞌ dumatung da in waktu in pangantin usug kawaun na dayn kanila. Na, bang dumatung na in waktu yan in sila magpuasa na.”
In Manga Bichara Dalil hi Īsa Pasal sin Hinduꞌ Nakauna iban sin Hinduꞌ Baꞌgu
21 (Pagꞌubus nagdalil hi Īsa pasal sin panghinduꞌ nakauna iban sin panghinduꞌ niya.) Laung niya, “Wayruun tau in magtupak sin pīs-pīs baꞌgu pa tamungun daan, sabab bang biyaꞌ hādtu in pagtupak niya, pagkungkung sin pīs-pīs baꞌgu, magisiꞌ da dayn ha tamungun iban lumagguꞌ pa in gisiꞌ niya. 22 Damikkiyan, wayruun tau in lumuun sin tubig anggul (biyaꞌ tubaꞌ) amu in masi pa nagbubukal pa luluunan pais hayup amu in daan iban matugas na, sabab bang biyaꞌ hādtu in hinangun niya, in luluunan pais hayup amu in matugas na, tantu mabustak. Na, kawgun sadja in tubig anggul iban sin luluunan pais hayup. Saꞌ in tubig anggul amu in baꞌgu subay hiluun ha luluunan pais hayup baꞌgu.”
Pasal sin Adlaw Paghali-hali iban Pagpudji pa Tuhan
(Mat. 12:1-8;Lk. 6:1-5)
23 Manjari, hambuuk adlaw, adlaw Sabtuꞌ, amu in adlaw paghali-hali iban pagpudji pa Tuhan sin manga Yahudi, limabay hi Īsa iban sin manga mulid niya dayn ha lawm uma. Sakali nangutul bunga sin tiyanum (biyaꞌ lupa pāy) in manga mulid niya. 24 Na, laung sin manga Parisi kan Īsa, “Uy, langgal saraꞌ sin agama in hīnang sin manga mulid mu sabab adlaw paghali-hali iban pagpudji pa Tuhan adlaw ini!”
25 Na, laung hi Īsa kanila, “Maytaꞌ, walaꞌ niyu ka nabacha ha lawm Kitab in hīnang hi Daud ha waktu in siya iban sin manga iban niya way na kakaun nila iban hiyapdiꞌ na tuud sila? 26 Simūd hi Daud pa lawm Bāy sin Tuhan, ampa siya kimaun sin kakaun bakas iyungsud pa Tuhan. Dihilan niya isab in manga iban niya. Sin masa yadtu hi Abiyatar in imam dakulaꞌ ha Bāy sin Tuhan. In hīnang nila langgal saraꞌ sin agama, sabab amura manga imam in makajari kumaun sin kakaun bakas iyungsud pa Tuhan. Sagawaꞌ minsan bihādtu in hīnang hi Daud, walaꞌ da siya nagdusa.”
27 Mahuli dayn duun, laung hi Īsa, “Piyaawn in adlaw paghali-hali iban pagpudji pa Tuhan ha hikarayaw sin mānusiyaꞌ, saꞌ in mānusiyaꞌ piyapanjari bukun ha supaya kabuꞌgatan sin pagꞌagad sin manga palihālan pasal sin adlaw paghali-hali pa Tuhan. 28 Na, in amu in Anak Mānusiyaꞌ amu in makapagbayaꞌ umiyan bang unu in mapatut hinangun ha adlaw paghali-hali iban pagpudji pa Tuhan.”
3In Tau Nakukumay in Lima
(Mat. 12:9-14;Lk. 6:6-11)
1 Na, naabut na isab hambuuk waktu in hi Īsa simūd pa lawm langgal. Sakali awn hambuuk tau duun nakukumay in lima niya. 2 Yaun da isab in manga kaibanan tau marugal kan Īsa. Mabayaꞌ nila lawagan hi Īsa dusa ha supaya nila siya katuntutan. Hangkan, jiyagahan nila tuud marayaw hi Īsa bat nila kakitaan bang pauliun hi Īsa in tau nakukumay in lima minsan adlaw paghali-hali iban pagpudji pa Tuhan. 3 Na, laung hi Īsa ha tau nakukumay in lima, “Kari kaw mari pa unahan.” 4 Pagꞌubus ampa niya iyasubu in manga tau, laung niya, “Bang ha aturan sin saraꞌ agama natuꞌ unu in patut natuꞌ hinangun ha adlaw paghali-hali iban pagpudji pa Tuhan? Huminang sin marayaw atawa makamula? Tumabang sin kabuhiꞌ sin tau atawa mamatay?”
Na, walaꞌ tuud simambung minsan hangka-kabtang in manga tau. 5 Iyatud hi Īsa in manga tau iban diyugalan siya kanila, sagawaꞌ nasusa da isab in lawm atay niya pasal nila sabab matugas in ū nila iban saꞌ in pamikil nila. Pagꞌubus, laung hi Īsa ha tau nakukumay in lima, “Hunata in lima mu.” Na hiyunat na sin tau in lima niya. Na, saruun-duun dimayaw nagbalik in lima niya. 6 Na, gimuwaꞌ in manga Parisi dayn ha lawm langgal, ampa sila magtūy nagꞌisun iban sin manga tindug hi Sultan Hirud bang biyaꞌ diin in hikapatay nila kan Īsa.
Mataud Tau in Murul kan Īsa
7 Sakali minīg na hi Īsa iban sin manga mulid niya, ampa sila miyadtu pa Dagat Jalil. Mataud tuud tau in imurul kan Īsa. In manga tau ini dayn ha Jalil, Yahudiya, 8 Awrusalam, Idumiya, dayn ha hulaꞌ ha dapit pa subangan sin Subaꞌ Jurdan, iban dayn ha manga dāira sin Tirus iban Sidun. In manga tau mataud ini miyawn kan Īsa sabab kiyasuysuyan sila pasal sin nahinang hi Īsa. 9 Landuꞌ tuud mataud in manga tau. Hangkan nagpasakap hi Īsa kumpit ha manga mulid niya ha supaya siya diꞌ karaꞌganan sin manga tau. 10 Mataud tau nasasakit in napauliꞌ niya, hangkan in katān tagasakit nagtuyuꞌ tuud similut bat makakaput kaniya. 11 Na, bang siya kakitaan sin manga tau siyusūd saytan, magtūy magpatiligad sila ha alupan niya ampa similawak, laung nila, “Ikaw in Anak Tuhan!”
12 Sagawaꞌ ībut-ibutan tuud hi Īsa in manga saytan diꞌ papagbaytaun bang hisiyu siya.
Hangpuꞌ Tagduwa Mulid in Pīun hi Īsa Wakil Niya
(Mat. 10:1-4;Lk. 6:12-16)
13 Na, pagꞌubus yadtu timukad hi Īsa pa taas būd-būd ampa niya tiyawag in manga tau amu in kabayaan niya paagarun kaniya. Miyawn in manga tau kaniya. 14 Pagꞌubus ampa niya pinīꞌ in hangpuꞌ tagduwa tau hīnang manga wakil niya. Laung niya kanila, “Kamu in napīꞌ ku tutug magad kākuꞌ. Kamu da isab in daakun ku magnasīhat sin Baytaꞌ Marayaw dayn ha Tuhan, 15 iban dihilan ta kamu kawasa magpaguwaꞌ sin saytan dayn ha manga tau siyusūd saytan.”
16 In manga hangpuꞌ tagduwa mulid napīꞌ niya, amuna hinda Simun (ngiyānan siya hi Īsa, Pitrus), 17 hi Yaꞌkub iban sin taymanghud niya hi Yahiya, amu in manga anak hi Sibidi. (Ngiyānan sila hi Īsa, Buwanirgis, in hāti niya makusug biyaꞌ dawgdug), 18 hi Andariyas, hi Pilip, hi Bartulumi, hi Matiyu, hi Tumas, hi Yaꞌkub, amu in anak hi Alpa, hi Tadiyus, hi Simun, amu in bantug simulang ha pamarinta sin hulaꞌ Rūm, 19 iban hi Judas tau dayn ha Kiriyud amu in manipu kan Īsa.
Hi Īsa iban hi Bilsibul
(Mat. 12:22-32;Lk. 11:14-23,12:10)
20 Pagꞌubus minuwiꞌ na hi Īsa iban sin manga mulid niya pa hulaan nila. Sakali nagtipun na isab mawn kan Īsa in manga tau mataud. Diꞌ na siya makaluhaya minsan kumaun iban sin manga mulid niya. 21 Na, pagdungug sin manga mawmaas iban taymanghud hi Īsa sin kahālan niya, miyadtu sila kumawaꞌ kaniya, sabab laung sin manga tau in hi Īsa narupang na.
22 Lāgiꞌ, awn isab manga guru sin saraꞌ agama, in nakalūd mawn dayn ha Awrusalam. Laung nila, “Siyusūd hi Īsa sin Nakuraꞌ sin manga Saytan amu in pagngānan Bilsibul. Nakuraꞌ sin manga Saytan in nagdihil kaniya barakat magpaguwaꞌ sin manga saytan dayn ha manga tau siyusūd saytan.”
23 Na, hangkan tiyawag hi Īsa in manga tau piyakawn kaniya ampa niya diyalil in bichara niya, laung niya, “Unu in karnaꞌ sin Saytan Puntukan magpaguwaꞌ sin manga tindug niya dayn ha manga tau siyusūd saytan? Bang bihādtu biyaꞌ da baran niya in piyaguwaꞌ niya. 24 Biyaꞌ da isab hantang sin hambuuk hulaꞌ. Bang in manga tau ha hambuuk hulaꞌ nababahagiꞌ, nagdurugaing-dugaing agaran iban magbunuꞌ-biyunui, na in hulaꞌ yan diꞌ lumugay kumangīꞌ da. 25 Damikkiyan bang in maglahasiyaꞌ magsaggaꞌ-siyaggai, diꞌ lumugay kumangīꞌ da sila. 26 Na, hangkan bang sawpama in Saytan Puntukan magkuntara iban sin manga tindug niya, in kusug sin kawasa niya diꞌ tumatas. Kumangīꞌ siya iban duun na in katubtuban niya.”
27 Diyalil hi Īsa in Saytan Puntukan pa hambuuk tau makusug. Laung niya, “Way tau makasūd manglangpas pa lawm bāy sin hambuuk tau makusug bang siya diꞌ kahukutan naa muna.
28 “Ini in bunnal hibaytaꞌ ku kaniyu. In katān dusa iban pamung mangīꞌ pa Tuhan sin manga tau, ampunun da sin Tuhan. 29 Sagawaꞌ hisiyu-siyu in mamung mangīꞌ ha Rū sin Tuhan, diꞌ siya ampunun sin Tuhan sabab in dusa yan tanggungun niya sampay kasaumulan.” 30 (Hangkan namung hi Īsa sin biyaꞌ ha yan sabab awn manga kaibanan tau namung sin siyusūd saytan hi Īsa).
In Inaꞌ iban Manga Taymanghud hi Īsa
(Mat. 12:46-50;Lk. 8:19-21)
31 Sakali nākawn na in inaꞌ hi Īsa iban sin manga taymanghud niya usug. Duun sila timindug ha guwaꞌ sin bāy ampa sila nagparā lapal sin mabayaꞌ sila dumā magkitaꞌ kan Īsa. 32 Na, mataud tuud tau in naglilingkud duun ha katilibut hi Īsa. Laung nila kan Īsa, “Tuwan, in inaꞌ mu iban manga taymanghud mu yaun ha guwaꞌ, naglawag kaymu.”
33 In sambung hi Īsa, “Bukun sadja sila yan in manga taymanghud iban inaꞌ ku!” 34 Imatud siya pa manga tau naglilingkud ha katilibut niya ampa siya namung, laung niya, “Minsan in sila ini manga taymanghud iban inaꞌ ku da. 35 Sabab hisiyu-siyu in magkahagad huminang sin kabayaan sin Tuhan in siya yan taymanghud ku usug-babai iban inaꞌ ku.”
4Isturi Dalil Pasal sin Tau Nagtanum
(Mat. 13:1-9;Lk. 8:4-8)
1 Manjari, nagnasīhat na isab nagbalik hi Īsa didtu ha higad Dagat Jalil. Landuꞌ tuud mataud tau in miyawn nagtipun dumungug sin nasīhat niya. Hangkan simakat siya pa taas kumpit asibiꞌ, ampa siya limingkud nagnasīhat. Duun in kumpit asibiꞌ piyaantung masuuk pa hunasan ampa in manga tau duun timitindug ha higad daplakan dimurungug kaniya.
2 Na, mataud in niyasīhat niya. In pagnasīhat niya, laung niya, 3 “Dungug kamu! Awn yaun hambuuk tau nagtanum binhiꞌ ha uma niya. 4 In kaagi niya nagtanum, siyabud niya in manga binhiꞌ. In kaibanan binhiꞌ nahulug pa labayan. Na, pagkawn sin manga manuk-manuk nakaun in manga binhiꞌ. 5 In kaibanan binhiꞌ nahulug pa lupaꞌ mabatu iban hangkatiyuꞌ da in lupaꞌ niya. Na hangkarayꞌ da timubuꞌ in manga binhiꞌ sabab mababaw da in lupaꞌ niya. 6 Sakali kiyapasuan mayan sin suga, nangluyluy in tiyanum sabab bukun malawm in gamut niya. 7 In kaibanan binhiꞌ nahulug pa lupaꞌ tiyutubuan sin manga kasagbutan matunuk. Pagtubuꞌ sin manga binhiꞌ tiyaꞌlung sin manga sagbut matunuk, hangkan walaꞌ na namunga. 8 Ampa in kaibanan binhiꞌ nahulug pa lupaꞌ marayaw. Hangkan jimatu in tubuꞌ nila iban nagbunga marayaw. In bunga sin kaibanan sarang-sarang in taud, in kaibanan mataud, ampa in kaibanan landuꞌ tuud mataud.”
9 Mahuli dayn duun, laung hi Īsa, “Na, sasukuꞌ sin kamu nakarungug, dunguga niyu tuud in biyaytaꞌ ku yan kaniyu!”
Maytaꞌ Dalil Kaagi in Pagnasīhat hi Īsa
(Mat. 13:10-17;Lk. 8:9,10)
10 Pagꞌubus yadtu, nakaīg mayan in manga tau mataud, miyawn kaniya in hangpuꞌ tagduwa mulid niya iban sin kaibanan tau nakarungug sin nasīhat niya. Nangasubu sila bang unu in hāti sin isturi diyalil niya. 11 Laung hi Īsa. “In kamu yan kiyarihilan na ingat iban panghāti pasal sin kahālan sin pamarinta sin Tuhan amu in bakas līlibun dayn ha pikilan sin mānusiyaꞌ. Sagawaꞌ in kaibanan tau dugaing dayn kaniyu. In katān hinasīhat ku kanila dalilun ku kaagi pa manga isturi malawm in maana niya. 12 Hangkan biyaꞌ ha yan in pagnasīhat ku sabab biyaꞌ na sin kiyasulat ha lawm Kitab, nagparman in Tuhan, amu agi,
‘Minsan sila imaatud diꞌ sila makakitaꞌ,
minsan sila dimurungug diꞌ sila makahāti,
sabab bang sila makahāti pindahun nila na in atay nila pa Tuhan ampa maampun in manga dusa nila.’”
Magpahāti hi Īsa sin Maana sin Isturi Dalil Pasal sin Tau Nagtanum
(Mat. 13:18-23;Lk. 8:11-15)
13 Pagꞌubus laung hi Īsa kanila, “Maytaꞌ, walaꞌ niyu pa kiyahātihan in maana sin dalilan pasal sin tau nagtanum? Tantu bang niyu yan diꞌ kahātihan, na diꞌ niyu da isab kahātihan in kaibanan hinasīhat ku amu in dalilun ka kaagi.
14 “Ha isturi diyalil ku, in tau nagtanum amuna in biyaꞌ sapantun tau magpamahalayak sin Parman sin Tuhan. 15 In tau kaibanan nakarungug sin Baytaꞌ Marayaw pasal sin pamarinta sin Tuhan amuna in biyaꞌ sapantun sin manga binhiꞌ iban sin dān labayan kiyahulugan nila. Pagdungug nila na mayan sin Baytaꞌ Marayaw, magtūy mawn in Saytan Puntukan umagaw dayn kanila sin hinduꞌ sin Baytaꞌ Marayaw. 16 Na, in kaibanan tau nakarungug sin Baytaꞌ Marayaw amuna in biyaꞌ sapantun sin manga binhiꞌ iban sin lupaꞌ mabatu kiyahulugan nila. Pagdungug nila na mayan sin Baytaꞌ Marayaw magtūy nila tiyaymaꞌ iban pagkūg-kuyag nila. 17 Sagawaꞌ diꞌ maggamut in hinduꞌ sin Baytaꞌ Marayaw ha lawm atay nila, iban hangkarayꞌ da in tatasan nila. Hangkan bang sila datungan na kasusahan atawa kabinsanaan sabab sin pagtaymaꞌ nila sin hinduꞌ sin Baytaꞌ Marayaw, na magtūy nila butawanan in pangandul nila ha Tuhan. 18 Ampa in kaibanan tau nakarungug sin Baytaꞌ Marayaw amuna in biyaꞌ sapantun sin manga binhiꞌ iban sin lupaꞌ kiyahulugan nila amu in tiyutubuan sin manga sagbut matunuk. Diyungug nila in hinduꞌ sin Baytaꞌ Marayaw, 19 sagawaꞌ masi sila magsusa sin manga palihālan dī ha dunya. Malabi ha atay nila in manga altaꞌ iban masi sila manapsu ha unu-unu katān. Na, hangkan maluppas sadja in karayawan makapabuntul sin kawl-piil nila, amu in makawaꞌ nila dayn ha hinduꞌ sin Baytaꞌ Marayaw. In sila yan biyaꞌ da sapantun tiyanum diꞌ magbunga. 20 Sagawaꞌ in tau kaibanan nakarungug sin hinduꞌ sin Baytaꞌ Marayaw amuna in biyaꞌ sapantun sin manga binhiꞌ iban sin lupaꞌ marayaw kiyahulugan nila. Diyungug nila in hinduꞌ sin Baytaꞌ Marayaw iban tiyaymaꞌ nila. Hangkan sumūng in dayaw sin kawl-piil nila. In kaibanan sarang-sarang in dayaw, in kaibanan isab dumayaw tuud ampa in kaibanan landuꞌ tuud dumayaw.”
Dalilan pasal sin Palitaan
(Lk. 8:16-18)
21 Pagꞌubus, nangasubu hi Īsa, laung niya, “Maytaꞌ, awn ka magdā palitaan pa lawm bilik ubus ampa niya lukuban sin pastan atawa hibutang niya pa sawm kantil? Bukun ka subay niya hibutang in palitaan pa taas sin pagbubutangan palitaan? 22 Karnaꞌ unu-unu in tiyatapuk tantu gumuwaꞌ da iban unu-unu in līlibun tantu kaingatan da. 23 Na, sasukuꞌ sin kamu nakarungug, dunguga niyu tuud marayaw in biyaytaꞌ ku yan kaniyu!”
24 Laung pa isab hi Īsa, “Pahūpa niyu tuud marayaw pa lawm pamikil niyu in manga diyungug niyu yan. Sabab bang kamu matuyuꞌ tuud dumungug sin hinduꞌ, na sumūng in panghāti iban ingat niyu. 25 Karnaꞌ hisiyu-siyu in dumungug tuud marayaw sūngan sin Tuhan in panghāti niya, sagawaꞌ hisiyu-siyu in diꞌ dumungug marayaw minsan in maniyuꞌ-tiyuꞌ kahātihan niya, maīg da dayn kaniya.”
Dalilan Pasal sin Pagtubuꞌ sin Binhiꞌ
26 Na laung hi Īsa, “In hantang sin pamarinta sin Tuhan biyaꞌ sapantun sin kahālan sin hambuuk tau nagtanum manga binhiꞌ ha uma niya. 27 Pagꞌubus niya nagtanum, pasāran niya na in manga binhiꞌ tumubuꞌ isa-isa niya. Himinang na siya sin manga hinang dugaing. Magsusūng in adlaw, in manga binhiꞌ tiyanum niya tumubuꞌ iban sumulig isa-isa nila. Diꞌ niya kaingatan bang biyaꞌ diin in pagtubuꞌ iban pagsulig sin manga binhiꞌ. 28 Pasal dayn ha lupaꞌ tumubuꞌ in manga binhiꞌ. Magjawm naa tagnaꞌ, ampa magburus, ubus ampa magbunga. 29 Na, bang hinug na in manga bunga, mawn na magꞌani in nagtanum sabab naabut na in musim sin pagꞌani.”
Dalilan pasal sin Bigi Sibiꞌ-sibiꞌ Tuud
(Mat. 13:31-32,34;Lk. 13:18-19)
30 Laung pa isab hi Īsa, “Unu in hikasaliꞌ natuꞌ ha pamarinta sin Tuhan? Unu in hikadalil natuꞌ bat natuꞌ mapapata in kahantang sin pamarinta sin Tuhan? 31 In pamarinta sin Tuhan hikadalil taniyu pa hambuuk bigi sibiꞌ-sibiꞌ ini hikatanum, 32 Na diꞌ lumugay tumubuꞌ iban lumagguꞌ tuud yan dayn ha katān jambangan. Dakulaꞌ in manga sanga niya amu in katapuan iban kapagpugaran sin manga manuk-manuk.”
33 Na, mataud ginisan dalilan biyaꞌ ha yan in kiyaisturi hi Īsa bang siya nagnasīhat ha manga tau sin hinduꞌ sin Baytaꞌ Marayaw pasal sin pamarinta sin Tuhan. Dalilun niya kaagi in pagnasīhat niya ha gantaꞌ kahātihan sin manga tau. 34 Diꞌ siya magnasīhat ha manga tau bang bukun dalil kaagi. Sagawaꞌ bang siya dakuman iban sin manga hangpuꞌ tagduwa mulid niya in duun, pahātihun niya sila sin maana sin katān isturi diyalil niya.
Kapagꞌagihan hi Īsa in Hangin iban Alun
(Mat. 8:23-27;Lk. 8:22-25)
35 Sakali himapun-hapun mayan sin adlaw da yadtu, laung niya ha manga mulid niya, “Sūng kitaniyu umuntas pa hansipak hunasan.” 36 Na, minīg na sila dayn ha manga tau mataud. Simakat na in manga mulid hi Īsa pa kumpit asibiꞌ, lāgiꞌ in hi Īsa asal duun na naglilingkud. Na, diyā nila na siya timulak. Awn da isab kaibanan kumpit asibiꞌ dimungan timulak kanila. 37 Pagꞌuntas nila, bukun malugay himuyup in hangin makusug iban nagꞌalun na. Nagsimpuwak in alun pa lawm kumpit nila iban agun-agun na mahipuꞌ sin tubig in kumpit. 38 In hi Īsa didtu ha buliꞌ sin kumpit natutūg iban sin pagꞌūan niya. Biyatiꞌ siya sin manga mulid niya, laung nila, “Tuwan, diꞌ ka kaw magparuli minsan kitaniyu maabut na mapatay?”
39 Na, nagbangun hi Īsa ampa niya diyaak piyahundung in hangin. Laung niya, “Hundung kaw!” iban laung niya ha alun, “Linaw kaw!” Na saruun-duun himundung in hangin iban liminaw tuud in dagat. 40 Laung hi Īsa kanila, “Maytaꞌ kamu miyugaꞌ tuud? Maytaꞌ, masi pa wayruun pangandul niyu pa Tuhan?”
41 Na, nahaylan tuud in manga mulid hi Īsa. Laung nila pakaniya-pakaniya, “Hisiyu bahaꞌ tuud in tau ini? Minsan in hangin iban alun magkahagad kaniya!”
5Pauliun hi Īsa in Tau Siyusūd Saytan
(Mat. 8:28-34;Lk. 8:26-39)
1 Sakali dimatung na hi Īsa iban sin manga mulid niya pa hansipak sin Dagat Jalil, mawn pa hulaꞌ Girasa. 2 Pagnaug na mayan hi Īsa dayn ha kumpit, biyāk siya sin hambuuk tau guwaꞌ dayn ha lawm kakubulan. In tau ini siyusūd saytan 3 iban naghuhulaꞌ siya ha kakubulan. Diꞌ na tuud siya kahukutan minsan pa basiꞌ in hipanghukut kaniya. 4 Nakamataud na bilangguan sin manga tau in siki-lima niya, sagawaꞌ magkabugtuꞌ-bugtuꞌ niya da in bilangguꞌ iban pagbaliꞌ-baliun niya in manga ikang-ikang. Wayruun tau makagapus kaniya sabab landuꞌ tuud in kusug niya. 5 Magsāsab siya magsilawak dūm-adlaw ha kakubulan iban ha manga būd-būd, iban panggisun niya sin manga batu in baran niya.
6 Pagkitaꞌ sin tau ini kan Īsa dayn ha kalayuan, dimagan siya madtu kan Īsa ampa siya simujud ha alupan niya.
7 Laung hi Īsa kaniya, “Guwaꞌ kaw dayn ha lawm baran sin tau ini, saytan!”
Magtūy similawak in tau siyusūd saytan, laung niya, “Unu in kabayaan mu kākuꞌ, Īsa, amu in Anak Tuhan Mahatinggi? Pangayuun ku junjung kaymu, ayaw mu aku binsanaa.”
9 Na, iyasubu siya hi Īsa, “Hisiyu in ngān mu?”
In sambung niya, “In ngān ku hi Ibuhan sabab mataud tuud kami ini!” 10 Na, piyangayuꞌ niya tuud jiyunjung kan Īsa bang mayan diꞌ sila paīgun dayn ha hulaꞌ yaun.
11 Manjari ini awn manga babuy mataud nagbabaan didtu ha pigiꞌ būd nagkakaun. 12 Na, nangayuꞌ junjung kan Īsa in manga saytan, laung nila “Pakadtua kami pa manga babuy yaun. Pasūra kami pa lawm baran nila.” 13 Na, diyūlan sila hi Īsa. Gimuwaꞌ na in manga saytan dayn ha baran sin tau ampa sila limīn pa manga babuy. Na, magtūy in manga babuy nagbaan-baan limungtud dimagan dayn ha pangpang pa babaꞌ. Nakatūy sila pa lawm dagat iban naluꞌmus sila katān, awn manga kulang labi duwa ngaibu.
14 Manjari, in manga tau nagꞌiipat sin manga babuy magtūy dimagan madtu pa dāira iban pa kagimbahan nanuysuy ha manga tau pasal sin kītaꞌ nila. Na, miyadtu in manga tau nyimataꞌ sin suysuy diyungug nila. 15 Pagdatung nila mawn kan Īsa, kītaꞌ nila in tau amu in bakas siyusūd sin saytan hangka-panji duun naglilingkud iban pagtamung marayaw. Kiyaulian iban ha lawm sayu na siya. Na, miyugaꞌ in tau katān. 16 Na, in manga tau amu in duun nakakitaꞌ nanuysuy na ha manga tau sin nahinang hi Īsa ha tau siyusūd sin manga saytan iban pasal sin manga babuy. 17 Na, pagꞌingat sin manga tau sin biyaꞌ hādtu, piyangayuꞌ nila kan Īsa sin subay siya mīg dayn ha hulaꞌ nila.
18 Sakali sūng mayan hi Īsa sumakat pa kumpit asibiꞌ, nangayuꞌ junjung kan Īsa in tau bakas siyusūd sin manga saytan, laung niya, “Tuwan, paagara aku kaymu.”
19 Sagawaꞌ diꞌ siya paagarun hi Īsa. Gām mayan laung hi Īsa kaniya, “Uwiꞌ na kaw madtu pa manga lahasiyaꞌ mu iban baytai sila pasal sin nahinang sin Panghuꞌ kaymu iban sin luuy niya kaymu.”
20 Na, minīg na in tau yaun, ampa niya liyatag siyuysuyan in manga tau ha hulaꞌ pagngānan Hangpuꞌ Lungsud sin nahinang hi Īsa kaniya. Na, nahaylan in tau katān nakarungug sin suysuy niya.
Mabuhiꞌ in Bataꞌ Babai Patay iban Kaulian in Babai Tagasakit
(Mat. 9:18-26;Lk. 8:40-56)
21 Manjari, imuntas na isab nagbalik hinda Īsa pa hansipak sin Dagat Jalil. Pagdatung nila, mataud tau in miyawn nagtipun ha katilibut hi Īsa. 22 Ha saꞌbu niya duun, nākawn hi Jayrus, hambuuk nakuraꞌ sin langgal sin manga Yahudi. Pagkitaꞌ niya kan Īsa, magtūy siya simujud pa tungud siki hi Īsa. 23 Pagꞌubus, ampa siya nangayuꞌ junjung kan Īsa, laung niya, “Tuwan, in anak ku babai dāga-rāga nagdarā na napas. Anduꞌ, kari kaw agad kākuꞌ pa bāy ampa mu siya kumpiti bat siya dumayaw iban mabuhiꞌ.”
24 Na, miyagad na hi Īsa kaniya. Mataud tuud tau in miyamagad kan Īsa iban naggigipit siya iban sin manga tau ha katilibut niya.
25 Sakali awn dimungan kanila hambuuk babai nasasakit pagguwaan duguꞌ, hangpuꞌ tagduwa tahun na in lugay niya. 26 Mataud na mangungubat in nakaubat kaniya iban naubus na in pilak niya piyagpaubat, sagawaꞌ walaꞌ da siya imuliꞌ. Gām mayan magsusūng in sakit niya. 27 Sakali nakarungug siya manga suysuy pasal hi Īsa. Hangkan, limamugay siya ha manga tau mataud imurul kan Īsa ampa siya simuuk pa taykud hi Īsa. 28 Laung niya ha lawm atay niya, “Bang ku sadja kakamputan in juba niya, kaulian na in sakit ku.”
29 Nakasuuk mayan siya kan Īsa, kiyamputan niya na in juba hi Īsa. Na, saruun-duun himundung in pagguwaꞌ sin duguꞌ niya iban kiyananaman niya na sin kiyaulian na siya dayn ha sakit niya. 30 Na, magtūy isab kiyaingatan hi Īsa sin awn kiyaulian dayn ha kusug sin barakat niya magpauliꞌ ha tagasakit. Hangkan, himundung siya ampa himarap pa ulihan. Laung niya, “Hisiyu in kimaput sin juba ku?”
31 Laung sin manga mulid niya, “Inday Tuwan. Kītaꞌ mu na in taud sin tau yan naggigipit iban ikaw, biyaꞌ diin in kaingat namuꞌ bang hisiyu in kimaput sin juba mu?”
32 Sagawaꞌ nanghinghing hi Īsa bat niya kaingatan bang hisiyu in kimaput sin juba niya. 33 Na, in babai namidpid sin bugaꞌ sabab kiyaingatan niya na in kimugdan kaniya. Hangkan, miyadtu siya simujud pa tungud siki hi Īsa ampa siya namaytaꞌ sin kasabunnalan tuud. 34 Laung hi Īsa kaniya, “Indaꞌ, in kusug sin parachaya iban pangandul mu amu in nakauliꞌ kaymu. Pataptapa na in lawm atay mu. In sakit mu uliꞌ na tuud.”
35 Ha saꞌbu hi Īsa namimichara ha babai yaun, awn nākawn manga tau dayn ha bāy hi Jayrus, amu in nakuraꞌ sin langgal. Laung nila kan Jayrus, “In anak mu miyatay na. Ayaw mu na paluuga madtu in Tuwan Guru.”
36 Sagawaꞌ walaꞌ hi Īsa nagꞌasip sin bichara nila. Gām mayan laung niya kan Jayrus, “Ayaw kaw masusa. Pagparachaya sadja kaw.” 37 Na, walaꞌ na piyaagad hi Īsa in manga tau kanila, luwal da hinda Pitrus iban sin duwa magtaymanghud hi Yaꞌkub kay Yahiya. 38 Pagdatung nila pa bāy hi Jayrus, kītaꞌ hi Īsa sin nahiluhalaꞌ in manga tau iban diyungug niya na in pagtangis iban pagmatay sin manga tau. 39 Simūd siya pa lawm bāy ampa siya namichara, laung niya, “Maytaꞌ kamu nahiluhalaꞌ iban nagtangis? In bataꞌ walaꞌ miyatay, sagawaꞌ natūg sadja siya.” 40 Na, piyagkatawahan siya sin manga tau, sabab sin bichara niya. Sakali piyaguwaꞌ niya in manga tau. Ubus ampa niya diyā in inaꞌ amaꞌ sin bataꞌ iban sin tū mulid niya pa lawm bilik kiyabubutangan sin bataꞌ babai. 41 Pagꞌubus, ampa niya kiyamputan in lima sin bataꞌ iban namung siya ha bahasa nila, laung niya, “Talita kumi.” In hāti niya, “Indaꞌ, bangun na kaw!”
42 Na, magtūy nagbangun in bataꞌ babai iban miyanaw na ha lawm bāy. (In umul sin bataꞌ babai hangpuꞌ tagduwa tahun.) Na, nahaylan tuud in manga nakakitaꞌ ha ini. 43 Sagawaꞌ ībut-ibutan tuud sila hi Īsa diꞌ pabaytaan minsan kansiyu pasal sin nahinang niya ha bataꞌ babai. Iban biyaytaan niya sila paparihilan kakaun in bataꞌ.
6Siyulak sin Manga Tau Nasarit hi Īsa
(Mat. 13:53-58;Lk. 4:16-30)
1 Pagꞌubus yadtu minīg na hi Īsa dayn ha hulaꞌ yaun, ampa siya nagbalik madtu pa kawman luggiyaꞌ hulaan niya. Miyagad isab in manga mulid niya kaniya. 2 Sakali, pagꞌabut adlaw Sabtuꞌ, amu in adlaw paghali-hali iban pagpudji pa Tuhan, timagnaꞌ na hi Īsa nagnasīhat didtu ha langgal. Mataud tau duun in nahaylan pagdungug nila sin pagnasīhat niya. Laung sin pakaniya-pakaniya, “Hawnu niya bahaꞌ nakawaꞌ in katān ingat niya yan? Unu bahaꞌ in barakat niya yan? Iban biyaꞌ diin in kahinang niya sin manga muꞌjijat yan? 3 Bukun ka in siya hambuuk karpintiru, amu in anak hi Mariyam iban taymanghud hinda Yaꞌkub, Yusup, Jahud iban Simun? Bukun ka in manga taymanghud niya babai yari hangka-lūngan taniyu?” Na, siyulak siya sin manga tau Nasarit.
4 Laung hi Īsa kanila, “In hambuuk nabi liyalagguꞌ hawnu-hawnu hulaꞌ! Sagawaꞌ ha luggiyaꞌ hulaꞌ niya diꞌ siya lagguun iban in manga lahasiyaꞌ iban sin manga tau hangka-kawman niya diꞌ manglagguꞌ kaniya.”
5 Na, wayruun unu-unu muꞌjijat in nahinang hi Īsa duun ha Nasarit, luwal da napauliꞌ niya in manga tau tagasakit kiyaputan niya, sagawaꞌ hangkatiyuꞌ da. 6 Landuꞌ tuud nainu-inu hi Īsa bang maytaꞌ wayruun pangandul kaniya sin manga tau duun.
Daakun na hi Īsa Magnasīhat in Hangpuꞌ Tagduwa Mulid Niya
(Mat. 10:5-15;Lk. 9:1-6)
Pagꞌubus yadtu miyadtu na hi Īsa pa kakawm-kawman nagnasīhat ha manga tau. 7 Sakali tiyawag niya in hangpuꞌ tagduwa mulid niya, ampa niya piyapanaw duwa-ruwa papagnasīhatun pa kahulaꞌ-hulaan. Dīhilan niya sila kawasa makapagꞌagi ha manga saytan. 8 Iban biyaytaan niya sila, laung niya, “Ha panaw niyu ini ayaw kamu magdā unu-unu luwal da manga tungkud niyu. Ayaw kamu magdā kakaun, pagluluunan sin kapanyapan niyu, iban sīn ha lawm sabitan niyu. 9 Makajari kamu magtawmpaꞌ sagawaꞌ ayaw kamu magdā badjuꞌ dugaing dayn sin ha baran niyu.” 10 Iban laung pa isab hi Īsa kanila, “Hawnu-hawnu na mān bāy kakadtuan niyu, bang marayaw in pagꞌasip kaniyu, duun na kamu hantiꞌ ha salugay niyu duun ha hulaꞌ yan. 11 Na, bang kamu mākawn pa hulaꞌ sin manga tau amu in diꞌ magꞌasip kaniyu atawa diꞌ dumungug kaniyu, īg kamu dayn duun. Iban pagꞌīg niyu paspasi niyu in bagunbun dayn ha siki niyu (ha supaya mapakitaꞌ niyu in tandaꞌ sin diꞌ sila tūpun parulihun niyu).”
12 Na, miyanaw na in manga mulid niya, ampa nagnasīhat ha manga tau sin subay sila magtawbat na sin manga dusa nila. 13 Mataud manga saytan in napaguwaꞌ nila dayn ha baran sin manga tau siyusūd saytan iban mataud tau nasasakit in siyapuhan nila sin lana amu in kiyaulian nila.
Punggulan ū hi Yahiya Mangliliguꞌ
(Mat. 14:1-12;Lk. 9:7-9)
14 Manjari kiyarungugan hi Sultan Hirud in katān nahinang hi Īsa sabab simaplag na in suysuy pasal sin kabantugan niya. In manga kaibanan tau nagtukud-tukud na bang hisiyu hi Īsa. Laung sin kaibanan tau, “Nabuhiꞌ na nagbalik hi Yahiya Mangliliguꞌ. Hangkan sa in tau yan tagabarakat huminang sin manga muꞌjijat yan.”
15 Sagawaꞌ laung isab sin kaibanan, “Hi Ilyas in tau yan amu in nabi sin timpu nakauna.” Laung isab sin kaibanan, “Hambuuk nabi in tau yan, biyaꞌ sin manga nabi sin masa nakauna.”
16 Pagdungug hi Hirud sin manga suysuy, laung niya, “Hi Yahiya Mangliliguꞌ in tau yan. Bakas ku piyapunggulan in ū niya, sagawaꞌ nabuhiꞌ siya nagbalik.” 17 Karnaꞌ biyaꞌ ha ini in isturi pasal sin pagpatay kan Yahiya. Iyasawa hi Hirud hi Hirudiya, amu in asawa sin taymanghud niya hi Pilip. Liyāngan siya hi Yahiya sin pagꞌasawa niya kan Hirudiya, hangkan piyasaggaw niya hi Yahiya, piyahukutan ampa piyajīl. 18 Karnaꞌ daran in pagbaytaꞌ hi Yahiya kan Hirud, laung niya, “Bukun mapatut asawahun mu in asawa sin taymanghud mu, hi Pilip.”
19 Hangkan, dimugal hi Hirudiya kan Yahiya iban mabayaꞌ niya hipapatay hi Yahiya, sagawaꞌ diꞌ niya mahinang sabab diꞌ mabayaꞌ hi Hirud hipapatay hi Yahiya. 20 Karnaꞌ malagguꞌ in pagꞌaddat hi Hirud kan Yahiya pasal kiyaingatan niya sin in hi Yahiya tau marayaw iban suchi. Hangkan iyayaran niya hi Yahiya dayn ha kamulahan. Mabayaꞌ siya magdungug sin manga bichara hi Yahiya, sagawaꞌ sumigpit tuud in pamikil niya bang niya karungugan na.
21 Sakali naawn in waktu marayaw makapamaws hi Hirudiya kan Yahiya. Karnaꞌ dimatung mayan in adlaw bakas kapagꞌanak kan Hirud, nagpajamu siya ha manga katān wajil niya, ha manga nakuraꞌ sin manga sundalu iban ha manga tau barkanan ha Jalil. 22 Sakali in anak hi Hirudiya budjang miyawn nagbayla pa pagjamuhan. Kiyasulutan tuud hi Hirud iban sin manga luruk sin pagbayla niya. Hangkan laung sin sultan ha budjang, “Sukat kaw sin unu-unu kabayaan mu, hirihil ku kaymu.” 23 Lāgiꞌ, simapa tuud siya ha budjang, laung niya, “Tantu hirihil ku tuud kaymu minsan unu in pangayuun mu, minsan in hangtungaꞌ sin altaꞌ ku.”
24 Na, miyadtu in budjang nangasubu ha inaꞌ niya kan Hirudiya laung niya, “Unu in pangayuun ku ha sultan?”
In sambung sin inaꞌ niya, “Pangayua in ū hi Yahiya Mangliliguꞌ.”
25 Na, nagꞌūs-ꞌūs nagbalik in budjang madtu pa sultan ampa siya nangayuꞌ, laung niya, “In kabayaan ku hirihil mu kākuꞌ bihaun in ū hi Yahiya Mangliliguꞌ. Pabutangan ha talam!”
26 Pagdungug sin sultan, nasusa tuud siya. Sagawaꞌ pagga siya nakajanjiꞌ ha budjang ha alupan sin manga tau luruk, na diꞌ niya na mabawiꞌ in kiyabichara niya kaniya. 27 Hangkan, magtūy in sultan nagdaak ha hambuuk sundalu jaga hipaparā mawn kaniya in ū hi Yahiya. Na, miyadtu na pa jīl in sundalu jaga ampa piyunggulan in ū hi Yahiya. 28 Pagꞌubus ampa niya biyutang in ū ha talam ampa diyā madtu pa budjang. Diyā isab sin budjang in ū madtu pa inaꞌ niya. 29 Na, diyungug mayan sin manga mulid hi Yahiya in pasal ini, miyadtu sila kimawaꞌ sin bangkay hi Yahiya ampa nila kiyubul. Na, amu yan in suysuy pasal sin kamatay hi Yahiya Mangliliguꞌ.
Pakaunun hi Īsa in Lima Ngaibu Tau
(Mat. 14:13-21;Lk. 9:10-17;Yh. 6:1-14)
30 Manjari, nakauwiꞌ na in manga mulid kiyawakilan hi Īsa dayn ha pagnasīhatan nila. Miyawn sila nagtipun kan Īsa ampa sila namaytaꞌ sin katān nahinang iban kiyahinduꞌ nila ha manga tau. 31 Na, landuꞌ tuud mataud tau in magkadtu-kari kimitaꞌ kan Īsa, hangkan diꞌ minsan makaluhaya kumaun hi Īsa iban sin manga mulid niya. Na, hangkan laung hi Īsa ha manga mulid niya, “Sūng kitaniyu pa lugal wayruun makasasaw kātuꞌniyu bat kamu makapaghali-hali.” 32 Na, miyadtu na sila nagkumpit harap pa hulaꞌ wayruun tau naghuhulaꞌ.
33 Sagawaꞌ mataud tau in nakakitaꞌ sin pagtulak nila iban magtūy sila kiyakilāhan sin manga tau. Na, in manga tau dayn ha kadāirahan katān imūsꞌ-ūs imurul nagpanaw sadja madtu pa hulaꞌ kadtuun hinda Īsa. Na, dimatung sila madtu muna dayn kan Īsa iban sin manga mulid niya. 34 Pagnaug hi Īsa dayn ha kumpit asibiꞌ, kītaꞌ niya in manga tau mataud. Limuuy tuud siya pagkitaꞌ niya ha manga tau sabab biyaꞌ sila sapantun manga bili-bili wayruun magꞌiipat kanila. Na, nagnasīhat na hi Īsa kanila iban mataud in niyasīhat niya. 35 Pagga sin himapun na tuud, miyawn na in manga mulid niya kaniya, laung nila, “Tuwan, masuuk na marūm in hulaꞌ ampa in hulaꞌ ini wayruun tau naghuhulaꞌ dī. 36 Marayaw pa pakadtuun mu in manga tau ini pa manga lūngan iban pa manga bāy sin manga magꞌuuma amu in masuuk mari bat sila makapamī sin kakaun nila.”
37 Sagawaꞌ in sambung hi Īsa, laung niya, “Kamu na in dumihil kakaun kanila.”
Laung nila, “Uy, na biyaꞌ diin yan? Ha banus sin tau yan subay hargaꞌ walu bulan gadji in hipamī sin kakaun hipakaun kanila.”
38 Na, laung hi Īsa kanila, “Pila in taud sin tinapay diyarā niyu? Kitaa niyu madtu.”
Na, pagkitaꞌ nila, laung nila, “Awn lima tinapay iban duwa istaꞌ.”
39 Pagꞌubus biyaytaan hi Īsa in manga mulid niya papalingkurun in manga tau katān, papagtumpuk-tumpukun ha kabaylihan. 40 Hangkan limingkud na in manga tau, nagtumpuk-tumpuk hanggatus-hanggatus iban kayꞌman-kayꞌman. 41 Na, kiyawaꞌ na hi Īsa in lima tinapay iban sin duwa istaꞌ, ampa siya himangad pa taas langit nagsarang-sukul pa Tuhan. Pagꞌubus, ampa niya piyagꞌutud-utud in manga tinapay, diyuhal pa manga mulid niya ampa piyarihil pa manga tau. Piyagbahagiꞌ-bahagiꞌ niya da isab in duwa istaꞌ ha manga tau katān. 42 Na, nakakaun in tau katān iban kiyansuban sila. 43 Pagꞌubus sin manga tau nagkaun, tīpun sin manga mulid hi Īsa in nakapin kakaun iban istaꞌ. Nakahipuꞌ sila hangpuꞌ tagduwa ambung. 44 Na, in taud sin tau kimaun, in manga usug sadja, awn lima ngaibu.
Manaw hi Īsa ha Babaw Dagat
(Mat. 14:22-33;Yh. 6:15-21)
45 Pagꞌubus yadtu magtūy piyasakat hi Īsa in manga mulid niya pa taas kumpit asibiꞌ, paunahun dayn kaniya madtu pa Bitsayda, ha hansipak sin dagat. Dimuun naa siya nagpauwiꞌ ha manga tau mataud. 46 Napauwiꞌ niya mayan in manga tau, miyadtu hi Īsa pa taas būd-būd nangarap pa Tuhan. 47 Narūm mayan nakaabut na in manga mulid hi Īsa pa giꞌtungan sin dagat. Ampa in hi Īsa duun isa-isa niya ha ginlupaan. 48 Sakali kītaꞌ hi Īsa kiyahunitan nagdayung in manga mulid niya sabab simasangsang sila sin hangin. Na, subu-subu pa tuud ha ūt sin lisag tū iban lisag unum, miyanaw hi Īsa ha babaw dagat harap madtu pa manga mulid niya. Ambayaꞌ niya sila labayan, 49 sagawaꞌ kītaꞌ siya sin manga mulid niya nagpapanaw ha babaw dagat. Na, similawak sin bugaꞌ in manga mulid niya sabab in pangannal nila lutaw in kītaꞌ nila. 50 Similawak tuud sila katān pagkitaꞌ nila kaniya sabab landuꞌ tuud sila miyugaꞌ.
Sagawaꞌ magtūy hi Īsa namung kanila, laung niya, “Pataptapa niyu in atay niyu. Aku sa ini, hangkan ayaw kamu mabugaꞌ.” 51 Pagꞌubus simakat siya pa kumpit sartaꞌ himundung na in hangin. Nahaylan tuud in manga mulid niya kaniya. 52 Karnaꞌ diꞌ nila pa kaingatan bang hisiyu tuud hi Īsa minsan nila bakas na kītaꞌ bang biyaꞌ diin in pagpakaun hi Īsa ha manga tau. Diꞌ maabut sin pikilan nila in kītaꞌ nila.
Pauliun hi Īsa in Manga Tagasakit ha Ginnisarit
(Mat. 14:34-36)
53 Manjari limanjal na sila pa hansipak sin dagat. Duun sila dimungguꞌ ha kawman sin Ginnisarit. 54 Pagnaug nila dayn ha kumpit, magtūy kiyakilāhan sin manga tau hi Īsa. 55 Hangkan in manga tau katān dayn ha pangdaig sin hulaꞌ yaun nagꞌūs-ūs miyawn kan Īsa nagdarā sin manga nasasakit amu in nagkukulang ha kulangan nila. Dāhun nila in manga nasasakit madtu kan Īsa minsan hawnu-hawnu hi Īsa. 56 Iban pakain-pakain na mayan hi Īsa madtu, pa kawman atawa pa manga dāira atawa pa kagimbahan, dāhun sin manga tau in manga nasasakit madtu pa tabuꞌ ampa nila junjungan kan Īsa bang mayan pakaputun niya in manga nasasakit minsan dakuman duhul sin juba niya. Na, in katān tau nakakaput sin juba niya kiyaulian.
7Unu in Marayaw Bawgbugan, Biatan sin tau atawa Daakan sin Tuhan?
(Mat. 15:1-9)
1 Manjari, in manga Parisi iban manga guru sin saraꞌ agama amu in nakalūd dayn ha dāira Awrusalam miyawn nagtipun kan Īsa. 2 Sakali, kītaꞌ nila in kaibanan manga mulid hi Īsa nagkakaun, ampa walaꞌ nakapanghugas tuud marayaw sin manga lima nila biyaꞌ kaagi sin addat sin manga Yahudi magsuchi sin lima nila bang sila kumaun.
3 Karnaꞌ in addat sin manga katān Yahudi labi awla na in manga Parisi diꞌ sila kumaun bang nila diꞌ masuchi naa muna in manga lima nila. Iyaagad nila tuud marayaw in manga biatan sin kamaasan nila. 4 Iban diꞌ sila kumaun sin unu-unu dayn ha tabuꞌ bang diꞌ kahugasan naa muna biyaꞌ sin kaagi nila maghugas. Iban iyaagad nila tuud marayaw in manga katān hinduꞌ daakan sin kamaasan nila biyaꞌ na sin kaagi sin paghugas marayaw sin manga sawan, siliꞌ, iban sin manga paglulutuan tumbaga.
5 Hangkan, pagkitaꞌ sin manga Parisi iban sin manga guru sin saraꞌ agama ha manga mulid hi Īsa nagkakaun ha walaꞌ makapagsuchi sin manga lima nila, iyasubu nila hi Īsa, laung nila, “Maytaꞌ in manga mulid mu diꞌ magkahagad sin manga biatan sin manga kamaasan natuꞌ? Magkaun sadja sila minsan walaꞌ nakapanghugas tuud marayaw sin manga lima nila.”
6 In sambung hi Īsa kanila, “In kamu yan magpabawꞌ-bawꞌ sadja miyamagad ha daakan sin Tuhan! Sagawaꞌ in ha lawm atay niyu diꞌ magkugdan iban sin manga bichara niyu. Kiyugdan tuud kamu sin kiyabaytaꞌ hi Isayas ha lawm Kitab, amu agi sin Tuhan,
‘Liyalagguꞌ aku sin manga tau sin lapal-kabtangan nila,
sagawaꞌ malayuꞌ aku dayn ha lawm atay nila.
7 Way da pūs nila magpudji kākuꞌ
sabab hibaytaꞌ nila sin in hinduꞌ nila daakan dayn kākuꞌ,
sagawaꞌ in kasabunnalan niya hinang-hinang nila sadja in hinduꞌ yan.’”
8 “Na, biyaꞌ ha yan tuud in kamu,” laung hi Īsa. “Walaꞌ niyu na iyagad in daakan sin Tuhan, sagawaꞌ amu in kiyahagad niyu in manga daakan sin pagkahi niyu mānusiyaꞌ.”
9 Laung pa isab hi Īsa, “Mapanday tuud kamu huminang sin dān hikasulak niyu in daakan sin Tuhan ha supaya niyu kabawgbugan in manga hinduꞌ biatan sin kamaasan niyu. 10 Karnaꞌ,” laung hi Īsa, “Nagparman in Tuhan, piyanaug niya dayn kan Musa, amu agi, ‘Pagꞌaddati niyu in inaꞌ amaꞌ niyu,’ iban, ‘Hisiyu-siyu in manuknaꞌ ha amaꞌ atawa inaꞌ niya subay patayun.’ 11 Sagawaꞌ dugaing in hīnduꞌ niyu ha manga tau. Laung niyu, bang in hambuuk tau awn hipanabang niya ha maas niya, sagawaꞌ imiyan siya sin in tabang niya kanila hiungsud niya na kulban, (hāti niya kiyaungsud na pa Tuhan), 12 na in yan makajari, minsan siya diꞌ na tumabang ha inaꞌ-amaꞌ niya. 13 Na, in hinduꞌ biatan sin kamaasan niyu biyaꞌ ha yan amu in hīnduꞌ niyu isab ha manga tau,” laung hi Īsa, “amuna in nakapalayuꞌ ha manga tau dayn ha Parman sin Tuhan. Lāgiꞌ, bukun sadja yan in nahinang niyu. Mataud pa dugaing nahinang niyu amu in nakalanggal ha daakan sin Tuhan.”
In Manga Mahinang Dusa sin Tau
(Mat. 15:10-20)
14 Pagꞌubus tiyawag nagbalik hi Īsa in tau mataud mawn kaniya ampa siya namung kanila, laung niya, “In kamu katān, dungug kamu sin hinduꞌ ku iban hātiha niyu tuud. 15 In unu-unu kakaun makasūd pa lawm baran sin tau diꞌ makasammal kaniya, sagawaꞌ in manga unu-unu mangīꞌ guwaꞌ dayn ha lawm simud sin tau amu in makasammal kaniya. 16 Na, sasukuꞌ sin kamu nakarungug, dunguga niyu tuud in biyaytaꞌ ku yan kaniyu!”
17 Na, pagꞌīg hi Īsa dayn ha manga tau mataud miyadtu siya pa hambuuk bāy. Duun mayan siya ha lawm bāy, iyasubu siya sin manga mulid niya pasal sin hinduꞌ diyalil niya. 18 Laung hi Īsa kanila, “Bat biyaꞌ da isab kamu sin kaibanan tau masi pa wayruun panghāti. Maytaꞌ, diꞌ niyu kaingatan sin in unu-unu kakaun makasūd pa lawm baran sin tau diꞌ yan makasammal kaniya. 19 Sabab in kakaun yan diꞌ sumūd pa lawm atay niya sagawaꞌ pa lawm tiyan niya, iban pagꞌubus gumuwaꞌ da yan dayn ha lawm baran niya.” (Dayn ha bichara hi Īsa yan, piyahāti niya sin in katān kakaun halal iban wayruun kakaun in haram.)
20 Iban laung pa isab hi Īsa, “In unu-unu mangīꞌ gumuwaꞌ dayn ha lawm atay sin tau amu in makasammal kaniya mahinang niya dusa. 21 Karnaꞌ dayn ha lawm atay sin tau gumuwaꞌ in manga unu-unu mangīꞌ amu in makarā kaniya huminang maasihat, manakaw, mamunuꞌ, 22 magjina, magnapsu sin unu-unu sin kaibanan, maghinang sin unu-unu katān mangīꞌ, mangakkal ha pagkahi, magbais, mangabughuꞌ, manglimut, magtaas atay iban magkarupangan. 23 In manga katān hinang mangīꞌ yan guwaꞌ dayn ha lawm pikilan sin tau iban amu yan in makasammal, mahinang niya dusa.”
In Pangandul sin Hambuuk Babai kan Īsa
(Mat. 15:21-28)
24 Pagꞌubus minīg na hi Īsa, ampa siya limanjal dayn didtu pa hulaꞌ ha tungud sin dāira Tirus. Miyadtu siya pa hambuuk bāy iban in kabayaan niya wayruun makaingat sin yaun siya duun. Sagawaꞌ diꞌ da siya makatapuk dayn ha manga tau. 25 Awn hambuuk babai amu in tagaanak babai siyusūd saytan in nakarungug pasal hi Īsa. Na, magtūy siya simujud pa alupan hi Īsa. 26 In babai ini bangsa Piniki dayn ha hulaꞌ Siriya iban bukun siya Yahudi. Piyangayuꞌ niya junjung kan Īsa papaguwaun in saytan dayn ha lawm baran sin anak niya babai. 27 Sagawaꞌ diyalil hi Īsa in sambung niya laung niya, “Subay pakaunun naa muna in manga bataꞌ-bataꞌ. Bukun patut in kakaun sin manga bataꞌ-bataꞌ hipakaun pa manga iruꞌ ipatan.”
28 “Bunnal in bichara mu yan, Tuwan,” laung sin babai, “sagawaꞌ minsan in manga iruꞌ ipatan ha sawm lamisahan kumaun da sin manga kakaun matanak dayn ha kakaun sin manga bataꞌ-bataꞌ.”
29 Na laung hi Īsa kaniya, “Dayn ha sabab sin pamung mu yan, kiyaulian na in anak mu. Uwiꞌ na kaw. Naīg na in saytan dayn ha lawm baran sin anak mu!”
30 Na, minuwiꞌ na in babai. Pagꞌuwiꞌ niya, kītaꞌ niya in anak niya nagkukulang ha kulangan iban kiyaulian na. Naīg na in saytan dayn ha lawm baran niya.
Pauliun hi Īsa in Tau Bisu iban Umaw
31 Manjari, dayn ha dāira Tirus nagbalik na hi Īsa pa Dagat Jalil. Limabay siya dayn ha Sidun iban dayn ha hulaꞌ pagngānan Hangpuꞌ Dāira. 32 Dimatung mayan siya madtu, awn manga tau miyawn kaniya nagdarā hambuuk tau bisu iban umaw. Nangayuꞌ sila junjung kan Īsa bang mayan kaputan niya in tau ini. 33 Na, diyā hi Īsa limawak in tau bisu iban umaw dayn ha manga tau mataud ampa niya kiyamputan in lungag taynga sin tau iban piyahiran niya sin luraꞌ niya in dilaꞌ sin tau ini. 34 Pagꞌubus ampa hi Īsa himangad pa langit, ampa siya nimapas dakulaꞌ. Laung niya ha tau umaw-bisu, “Ippata,” in hāti niya “Maukab na.”
35 Na, saruun-duun nakarungug na in tau bisu iban gimaan na in dilaꞌ niya sartaꞌ mahantap na siya magbichara. 36 Pagꞌubus ampa ībut-ibutan hi Īsa in manga tau, diꞌ pabaytaun minsan kansiyu pasal sin nahinang niya. Sagawaꞌ iyampa na sila liyāng, iyampa na sila nagsuysuy pasal sin nahinang niya. 37 Na, in tau katān nakarungug sin suysuy ini nahaylan tuud. Laung nila, “Uy, landuꞌ tuud marayaw in katān nahinang niya. Minsan in bisu maparungug niya iban umaw mapabichara niya.”
8Pakaunun hi Īsa in Upat Ngaibu Tau
(Mat. 15:32-39)
1 Pagꞌubus, bukun malugay hambuuk adlaw nagtipun nagbalik mawn kan Īsa in manga tau mataud. Sakali pagga wayruun na kakaun sin manga tau, tiyawag hi Īsa in manga mulid niya iban laung niya kanila, 2 “Maluuy aku ha manga tau ini sabab awn na tūy adlaw sila ini miyamagad kākuꞌ, ampa bihaun wayruun makaun nila. 3 Bang ku sila pauwiun hiyahapdiꞌ, na punungun sila ha dān, sabab in kaibanan kanila malayuꞌ in uwian.”
4 Laung sin manga mulid niya, “Ay kaw naa, Tuwan, hariin kitaniyu kumawaꞌ kakaun makainihan hipakaun ha manga tau mataud ini sin wayruun tau naghuhulaꞌ ha hulaꞌ ini?”
5 “Pila in taud sin tinapay diyarā niyu?” laung hi Īsa.
“Pitu,” in sambung sin manga mulid niya.
6 Na, īyan hi Īsa in manga tau mataud papalingkurun ha lupaꞌ. Pagꞌubus ampa niya kiyawaꞌ in pitu tinapay ampa siya nagsarang-sukul pa Tuhan. Ubus niya piyagꞌutud-utud in tinapay, diyuhal niya pa manga mulid niya ampa piyarihil pa manga tau. Na, dīhil na sin manga mulid niya in tinapay pa manga tau. 7 Awn da isab hangkatiyuꞌ istaꞌ asibiꞌ diyarā sin manga mulid hi Īsa. Pagꞌubus hi Īsa nagsarang-sukul pa Tuhan, diyuhal niya isab in istaꞌ pa manga mulid niya hipaparihil ha manga tau. 8 Na, nakakaun in tau katān iban kiyansuban sila. Awn manga upat ngaibu tau in nakakaun. 9 Pagꞌubus sin manga tau nagkaun, tīpun sin manga mulid hi Īsa in manga kakaun nakapin. Nakahipuꞌ sila pitu ambung. Sakali piyauwiꞌ na hi Īsa in manga tau, 10 ubus ampa siya magtūy simakat pa kumpit asibiꞌ iban sin manga mulid niya. Timulak sila madtu pa hulaꞌ Dalmanuta.
Mabayaꞌ Kumitaꞌ Tandaꞌ sin Barakat hi Īsa in Manga Parisi
(Mat. 16:1-4)
11 Pagdatung hinda Īsa pa Dalmanuta, miyawn in manga Parisi kan Īsa dimā kaniya magsual. Mabayaꞌ nila sulayan in barakat hi Īsa. Hangkan, nangayuꞌ sila kumitaꞌ hambuuk muꞌjijat dayn kan Īsa bat awn tandaꞌ kakitaan nila sin bunnal tuud naraak siya sin Tuhan. 12 Na, nimapas hi Īsa dakulaꞌ sabab masimbul in lawm atay niya ampa siya namung ha manga Parisi, laung niya, “Maytaꞌ in manga tau sin masa ini mabayaꞌ kumitaꞌ muꞌjijat? Sāꞌ tuud in pikilan sin manga tau ini. Na, baytaan ta kamu sin mattan. Diꞌ ku pakitaun muꞌjijat in manga tau sin masa ini.”
13 Na, minīg na hi Īsa dayn kanila, ampa siya nagbalik pa kumpit iban sin manga mulid niya. Imuntas sila pa hansipak sin dagat.
Pahalliun hi Īsa in Manga Mulid niya dayn ha Hinduꞌ sin manga Parisi iban hi Hirud
(Mat. 16:5-12)
14 Manjari, kiyalupahan sin manga mulid hi Īsa magdā kakaun. Amura in diyarā nila in hambuuk tinapay duun ha kumpit. 15 Sakali laung hi Īsa kanila, “Kamayaꞌ-mayaꞌ da kamu iban halliꞌ kamu dayn ha pasulig sin tinapay sin manga Parisi iban hi Hirud.”
16 Na, nagꞌinu-inu nagbichara pakaniya-pakaniya in manga mulid niya bang maytaꞌ siya namung biyaꞌ hādtu. Laung nila “Marayꞌ hangkan siya namung biyaꞌ hādtu sabab walaꞌ kitaniyu nagdā tinapay kakaun taniyu.”
17 Na, kiyaingatan hi Īsa bang unu in piyagginggungan nila. Hangkan laung niya kanila, “Maytaꞌ kamu magsusa pasal sin wayruun kakaun? Maytaꞌ masi namān kamu diꞌ makaingat atawa diꞌ makahāti? Maytaꞌ pupud na in pikilan niyu? 18 Taga mata sa kamu, na maytaꞌ kamu diꞌ makakitaꞌ? Taga taynga sa kamu, na maytaꞌ kamu diꞌ makarungug? Diꞌ niyu ka katumtuman 19 in waktu piyagbahagiꞌ-bahagiꞌ ku in lima tinapay piyakaun ku ha lima ngaibu tau? Pila in natipun niyu ambung hipuꞌ sin kakaun kapin pagꞌubus sin manga tau nagkaun?”
“Hangpuꞌ tagduwa,” in sambung sin manga mulid niya.
20 “Iban ha waktu piyagꞌutud-utud ku in pitu tinapay piyakaun ha upat ngaibu tau,” laung hi Īsa, “pila in natipun niyu ambung hipuꞌ sin kakaun kapin?”
“Pitu,” in sambung sin manga mulid niya.
21 “Na, diꞌ pa ka kamu makahāti sin bukun pasal kakaun in piyagbichara ku?” laung hi Īsa ha manga mulid niya.
Mapakitaꞌ hi Īsa in Tau Buta
22 Sakali dimatung mayan hinda Īsa pa Bitsayda, awn hambuuk tau buta diyā mawn kaniya sin manga tau. Piyangayuꞌ nila junjung kan Īsa pakumpitan kaniya in tau buta. 23 Na, kiyumpitan hi Īsa in tau buta ampa niya iyambit diyā gimuwaꞌ dayn ha kawman yaun. Pagꞌubus ampa niya liyuraan in mata sin tau buta. Biyutang niya in lima niya pa mata sin buta ubus ampa niya iyasubu, laung niya, “Awn na kakitaan mu?”
24 Sakali biyantang sin tau buta in pangatud niya pa unahan. Laung niya, “Huun, kakitaan ku in manga tau nagpapanaw, saꞌ biyaꞌ sila lupa manga kahuy.”
25 Na, biyutang hi Īsa nagbalik in lima niya pa mata sin tau buta. Imatud in tau buta sartaꞌ nagbalik na in pangitaꞌ niya iban kakitaan niya na marayaw in unu-unu katān. 26 Na, piyauwiꞌ na hi Īsa in tau buta saꞌ īyan niya, laung niya, “Ayaw na kaw humapit dayn ha kawman yan mamaytaꞌ ha manga tau sin makakitaꞌ na kaw.”
In Pamung hi Pitrus Pasal hi Īsa
(Mat. 16:13-20;Lk. 9:18-21)
27 Manjari, limanjal na hi Īsa iban sin manga mulid niya pa manga kawman masuuk pa hulaꞌ Sisariya Pilipi. Ha saꞌbu nila miyamanaw, iyasubu hi Īsa in manga mulid niya, laung niya, “Bang ha bichara sin manga tau, hisiyu kunuꞌ aku?”
28 Na, laung sin manga mulid niya kaniya, “Laung sin kaibanan tau ikaw kunuꞌ hi Yahiya, Mangliliguꞌ. Laung isab sin kaibanan ikaw kunuꞌ hi Ilyas, ampa isab in kaibanan laung nila hambuuk kaw kunuꞌ nabi sin masa nakauna yadtu amu in nabuhiꞌ nagbalik.”
29 Na, iyasubu sila hi Īsa, laung niya, “Na, bang kamu, hisiyu aku?”
In sambung hi Pitrus, “Ikaw in Almasi. + 8:29 In hāti sin Almasi amu in hambuuk-buuk kiyajanjiꞌ sin Tuhan manglappas ha manga tau iban magbayaꞌ ha unu-unu katān. ”
30 Na ībut-ibutan sila hi Īsa, laung niya, “Ayaw kamu magbaytaꞌ minsan hisiyu sin pasal ku.”
Mamaytaꞌ hi Īsa Pasal sin Kabinsanaan iban Kamatay Niya
(Mat. 16:21-28;Lk. 9:22-27)
31 Pagꞌubus yadtu timagnaꞌ na hi Īsa nanghinduꞌ ha manga mulid niya pasal sin baran niya. “In aku,” laung hi Īsa, “amu in Anak Mānusiyaꞌ subay tuud makalabay kabinsanaan dakulaꞌ, iban kahukawan tuud aku sin manga nagtatau-maas ha hulaꞌ, sin manga nakuraꞌ kaimaman iban sin manga guru sin saraꞌ agama. Hipapatay nila aku sagawaꞌ ha hikatū sin adlaw dayn ha kamatay kākuꞌ, mabuhiꞌ da aku magbalik.”
32 Na, piyahāti tuud hi Īsa in pasal yan ha manga mulid niya. Sakali, diyā hi Pitrus hi Īsa limawak hangkatiyuꞌ dayn ha kaibanan ampa niya siyamlang in bichara hi Īsa. 33 Sagawaꞌ timaykud hi Īsa dayn kan Pitrus ampa siya imatud ha manga mulid niya, ubus ampa niya piyagꞌamahan hi Pitrus. Laung niya, “Īg kaw dayn kākuꞌ, Saytan Puntukan! Sabab in ha lawm sin pikilan mu yan pamikil sin mānusiyaꞌ, bukun pamikil dayn ha Tuhan.”
34 Pagꞌubus tiyawag hi Īsa in manga tau mataud iban sin manga mulid niya, pakawnun kaniya. Laung niya kanila, “Bang awn tau mabayaꞌ magad kākuꞌ, subay agarun niya in kabayaan ku bukun in kabayaan niya. Subay siya mangaku sin katān haggut-pasuꞌ minsan siya mapatay ha pasal ku, ampa siya tūpun magad kākuꞌ! 35 Karnaꞌ hisiyu-siyu in maūg ha kabuhiꞌ niya iban magpikil sadja sin kabayaan niya tantu mapatay da siya. Sagawaꞌ hisiyu-siyu in diꞌ maūg ha kabuhiꞌ niya minsan siya mapatay ha pasal ku iban pagbawgbug sin Baytaꞌ Marayaw pasal sin pamarinta sin Tuhan, tantu makabaak siya kabuhiꞌ salama-lama. 36 Sabab unu in kapūsan sin hambuuk tau magparūl sadja sin katān kanapsuhan niya dī ha dunya bang ha adlaw mahuli masiksaꞌ da in nyawa ha lawm narkaꞌ? 37 Sabab wayruun unu-unu ha lawm dunya ini in hikalukat sin hambuuk tau sin nyawa niya dayn ha lawm kasiksaan. 38 Ha masa ini in manga mānusiyaꞌ baldusa iban miyutas na dayn ha Tuhan. Na, hisiyu-siyu in tau ha masa ini in masipug imiyan sin agad siya kākuꞌ iban masipug magad sin manga hinduꞌ ku, na in aku amu in Anak Mānusiyaꞌ, masipug da isab imiyan sin in siya agad kākuꞌ bang aku magbalik na mari pa dunya. Bang aku magbalik na mari, magꞌagad aku iban sin manga malāikat iban in sahaya iban kalagguan ku biyaꞌ sin sahaya iban kalagguan sin Tuhan, Amaꞌ ku.”
91 Na, laung pa isab hi Īsa ha manga tau iban manga mulid niya, “Na, ini in mattan hibaytaꞌ ku kaniyu! Awn kaibanan dī kaniyu in masi pa buhiꞌ sampay maabut in waktu kamasahan nila dumatung in pamarinta sin Tuhan iban sin kawasa niya sangat makusug.”
Mapinda in Lupa hi Īsa
(Mat. 17:1-13;Lk. 9:28-36)
2 Manjari, nakalabay mayan unum adlaw dayn ha adlaw yadtu, diyā hi Īsa timukad hinda Pitrus, Yaꞌkub iban hi Yahiya madtu pa būd mataas. Sila-sila da in miyadtu. Didtu mayan sila ha taas būd, magtūy napinda in lupa hi Īsa. 3 Nagsinglab in tamungun niya iban landuꞌ tuud maputiꞌ. Karnaꞌ wayruun tamungun in makaatu sin kaputiꞌ niya minsan da makapila dakdakan. 4 Pagꞌubus, kītaꞌ sin tū mulid ini in duwa nabi, (amu in malugay na nanaykud dayn ha dunya), hi Ilyas kay Musa, nagbibichara iban hi Īsa. 5 Na, magtūy namung hi Pitrus kan Īsa, laung niya, “Tuwan, marayaw tuud isab sin yari kami dī! Hinangan namuꞌ kamu tū panggung, hambuuk kaymu, hambuuk kan Musa iban hambuuk kan Ilyas.” 6 Hangkan nakapamung hi Pitrus sin biyaꞌ ha yan sabab diꞌ na siya maingat bang unu na in hibichara niya karnaꞌ landuꞌ tuud siya miyugaꞌ iban sin manga iban niya.
7 Na, sartaꞌ awn gimuwaꞌ gabun iban kiyalambungan sila. Pagꞌubus, awn na suwara diyungug nila dayn ha gabun, amu agi sin suwara, “Amu na ini in Anak ku kalasahan. Dungug kamu sin hinduꞌ niya!” 8 Na, magtūy nanglingiꞌ-lingiꞌ in tūngka-tau sin katilibut nila, sagawaꞌ way na tau dugaing duun kītaꞌ nila, luwal da hi Īsa.
9 Na, paglūd nila dayn ha taas būd, ībut-ibutan hi Īsa in tū mulid niya, laung niya, “Ayaw kamu magbaytaꞌ minsan hisiyu sin manga kītaꞌ niyu didtu ha taas būd. Subay na aku, amu in Anak Mānusiyaꞌ, mapatay iban mabuhiꞌ magbalik dayn ha kamatay.”
10 Na, nagkahagad sila sin baytaꞌ hi Īsa, sagawaꞌ nagꞌasubu-iyasubuhi na sila. Laung nila, “Unu bahaꞌ in hātihan sin bichara niya mabuhiꞌ siya magbalik dayn ha kamatay?” 11 Na, laung nila kan Īsa, “Tuwan, maytaꞌ in baytaꞌ sin manga guru sin saraꞌ agama lumahil naa muna hi Ilyas (ampa in Almasi)?”
12 Na, laung hi Īsa kanila, “Bunnal, muna lumahil mari hi Ilyas magsaddiya sin unu-unu katān. Sagawaꞌ kiyasulat da isab ha lawm Kitab sin in aku, amu in Anak Mānusiyaꞌ, lumabay tuud kabinsanaan iban itungun aku hambuuk tau wayruun guna kaagi sin manga tau. 13 Na,” laung hi Īsa, “ini in hibaytaꞌ ku kaniyu. In hi Ilyas bakas na limahil mari, iban hīnang kaniya sin manga tau in unu-unu kabayaan nila, biyaꞌ da sin kiyasulat ha lawm Kitab pasal niya. + 9:13 In Ilyas piyagꞌiyan hi Īsa amuna hi Yahiya Mangliliguꞌ. ”
Mapauliꞌ hi Īsa in Bataꞌ Siyusūd Saytan
(Mat. 17:14-21;Lk. 9:37-43a)
14 Manjari, nakabalik mayan sila mawn pa manga kaibanan mulid niya, kītaꞌ nila mataud tau nagtitipun duun, iban awn manga guru sin saraꞌ agama in dimarā naglugat ha manga mulid niya. 15 Sakali pagkitaꞌ sin manga tau kan Īsa, nainu-inu tuud sila. Dimagan sila madtu kaniya simagina. 16 Na, iyasubu hi Īsa in manga mulid niya, laung niya, “Unu in piyaglugatan niyu iban sila?”
17 Na, awn hambuuk tau simambung, laung niya, “Tuwan, diyā ku in anak ku usug mari kaymu sabab siyusūd siya sin saytan umaw hangkan diꞌ siya makabichara. 18 Bang siya sūrun na sin saytan, dumakdak siya pa lupaꞌ. Magbukal-bukal in simud niya, magkansing in ipun niya iban manugas in baran niya. Piyangayuꞌ ku ha manga mulid mu papaguwaun in saytan dayn ha lawm baran sin anak ku, sagawaꞌ diꞌ nila mahinang.”
19 Laung hi Īsa kanila, “In manga tau sin masa ini wayruun tuud pangandul pa Tuhan. Maunu pa in lugay ku dī kaniyu, (ampa niyu kahātihan in kusug sin kawasa sin Tuhan)? Maunu pa in lugay sandalan ku (ampa kamu magparachaya)? Dāha mari in bataꞌ kākuꞌ.” 20 Na, diyā na in bataꞌ madtu kan Īsa.
Pagkitaꞌ na mayan sin saytan kan Īsa, magtūy niya piyapagpaspad in bataꞌ diyakdak pa lupaꞌ. Nagpaspad iban nagbukal-bukal in simud sin bataꞌ. 21 Na, iyasubu hi Īsa in amaꞌ, laung niya, “Maunu na in lugay sin bataꞌ yan nabiyaꞌ ha yan?”
“Dayn sin kabataꞌ-bataꞌ niya pa,” in sambung sin amaꞌ. 22 “Mawmu siya pagdāhun sin saytan pa lawm kāyu iban pa lawm tubig ha supaya siya matay. Anduꞌ, Tuwan, kaluuyi kami iban tabanga kami bang awn da dapat mu,” laung sin amaꞌ sin bataꞌ.
23 “Maytaꞌ kaw imiyan bang aku makarapat? Tantu, hisiyu-siyu in magparachaya iban mangandul ha Tuhan, makarapat huminang sin unu-unu katān,” laung hi Īsa.
24 Na, magtūy namichara matanug in amaꞌ sin bataꞌ, laung niya, “Magparachaya iban mangandul aku. Tabanga aku bat sumūng pa in pagparachaya iban pangandul ku.”
25 Na, pagkitaꞌ hi Īsa sin magtataud in tau harap mawn kanila, magtūy niya iyuldinan in saytan, laung niya, “In ikaw saytan umaw iban bisu, guwaꞌ kaw dayn ha lawm baran sin bataꞌ ini iban ayaw na kaw tuud sumūd magbalik kaniya.”
26 Na, similawak in saytan sartaꞌ nagpaspad in bataꞌ sabab sin saytan ha lawm baran niya. Pagꞌubus ampa gimuwaꞌ in saytan. Nabiyaꞌ lupa mayat in bataꞌ, hangkan in pangannal sin katauran tau miyatay in bataꞌ. 27 Sagawaꞌ kiyaputan hi Īsa in lima sin bataꞌ ampa niya piyatindug. Na, timindug in bataꞌ.
28 Pagꞌubus yadtu, nakasūd mayan hi Īsa pa lawm bāy, iyasubu siya sin manga mulid niya, ha wayruun tau dugaing nagdurungug. Laung nila, “Tuwan, maytaꞌ kami diꞌ makapaguwaꞌ sin saytan dayn ha lawm baran sin bataꞌ?”
29 In sambung hi Īsa, “In saytan biyaꞌ hādtu diꞌ mapaguwaꞌ bang kitaniyu diꞌ mangayuꞌ naa muna tabang dayn ha Tuhan.”
Mamichara hi Īsa Magbalik Pasal sin Kamatay Niya
(Mat. 17:22-23;Lk. 9:43-45)
30 Manjari minīg na hinda Īsa dayn ha hulaꞌ yaun iban limabay sila dayn ha hulaꞌ Jalil. In kabayaan hi Īsa wayruun tau makaingat bang hawnu siya, 31 sabab naghihinduꞌ siya, ha manga mulid niya, laung niya, “In aku amu in Anak Mānusiyaꞌ hiungsud na pa lawm lima sin manga tau. Hipapatay nila aku, sagawaꞌ maabut hikatū sin adlaw dayn ha kamatay kākuꞌ mabuhiꞌ aku magbalik.”
32 Na, walaꞌ nakahāti in manga mulid niya bang unu in hātihan sin bichara niya, sagawaꞌ mabugaꞌ sila mangasubu kaniya.
Hisiyu in Itungun Mataas Tuud ha Lawm Pamarinta sin Tuhan?
(Mat. 18:1-5;Lk. 9:46-48)
33 Sakali, dimatung na hinda Īsa pa Kapirnaum iban nakasūd mayan sila pa lawm bāy, iyasubu hi Īsa in manga mulid niya. Laung niya, “Unu in piyaglugatan niyu didtu ha dān?”
34 Na, diꞌ na sila makasambung kan Īsa, sabab in piyaglugatan nila ha dān pasal bang hisiyu in mataas tuud sin sila manga mulid niya. 35 Na, limingkud hi Īsa ampa niya tiyawag in hangpuꞌ tagduwa mulid niya. Laung niya kanila, “Hisiyu-siyu in mabayaꞌ tumaas tuud subay siya magpababaꞌ sin baran niya iban subay siya magtagꞌīpun ha katān.” 36 Sakali, kiyawaꞌ hi Īsa in hambuuk bataꞌ-bataꞌ, ampa niya piyatindug ha alupan sin manga mulid niya. Kiyamputan niya in bataꞌ, pīpi niya, ampa siya namichara kanila, 37 laung niya, “Hisiyu-siyu in magparuli tuud ha hambuuk bataꞌ-bataꞌ biyaꞌ sin bataꞌ ini, sabab-karnaꞌ in tau yaun agad kākuꞌ, na biyaꞌ da tuud isab baran ku in piyaruli niya, iban hisiyu-siyu in magparuli kākuꞌ, na piyaruli niya da isab in nagdaak kākuꞌ mari.”
Hisiyu in Bukun Kimukuntara kan Īsa Agad Kaniya
(Lk. 9:49-50)
38 Na, laung hi Yahiya, “Tuwan, awn kītaꞌ namuꞌ hambuuk tau simabbut sin ngān mu nagpaguwaꞌ manga saytan dayn ha lawm baran sin tau. Liyāng namuꞌ siya sabab bukun siya agad kātuꞌniyu.”
39 “Ayaw niyu siya lāngi,” laung hi Īsa kanila, “sabab hisiyu-siyu in sumabbut sin ngān ku huminang muꞌjijat, in siya yan diꞌ makapamung sin mangīꞌ pasal ku. 40 Karnaꞌ hisiyu-siyu in bukun kimukuntara kātuꞌniyu, na agad kātuꞌniyu. 41 Na, baytaan ta kamu sin tuman, hisiyu-siyu in dumihil kaniyu tubig inumun sabab in kamu agad kākuꞌ, sukuꞌ sin Almasi, na tantu tuud tungbasan da siya sin Tuhan pa marayaw.”
In Manga Makarā ha Tau Magdusa
(Mat. 18:6-9;Lk. 17:1-2)
42 Laung pa isab hi Īsa, “Na, hisiyu-siyu in makarā magdusa ha manga tau nangangandul kākuꞌ, amu in piyagꞌiyan ku biyaꞌ sapantun bataꞌ-bataꞌ, na marayaw pa in tau yan hilaruk pa giꞌtung tawid iban sin gilingan batu dakulaꞌ hiyuhukut ha liug niya bat siya diꞌ makahinang sin biyaꞌ ha yan. 43 Na, bang sawpama in lima niyu amu in makarā kaniyu magdusa, na, amu in pagbahasahun marayaw pa uturan niyu in lima niyu. Labi pa marayaw pukul in lima niyu bang mayan kamu makasūd surgaꞌ, dayn sin jukup in lima niyu, sagawaꞌ in uwian niyu pa narkaꞌ jahannam, amu in diꞌ tuud magkapūng in kāyu niya.
44 ‘Sangat tuud makalap in kasiksaan didtu,
amu in pagꞌiyanun minsan in manga ūd mīmikit ha manga sīsiksaꞌ diꞌ magkamatay
iban in kāyu didtu diꞌ tuud magkapūng.’
45 Na, bang sawpama in siki niyu amu in makarā kaniyu magdusa, na amu in pagbahasahun marayaw pa uturan niyu in siki niyu. Labi pa marayaw pukul in siki niyu bang mayan kamu makasūd surgaꞌ, dayn sin jukup in siki niyu, sagawaꞌ harap pa narkaꞌ jahannam in uwian niyu.
46 ‘Sangat tuud makalap in kasiksaan didtu,
amu pagꞌiyanun minsan in manga ūd mīmikit ha manga sīsiksaꞌ diꞌ magkamatay
iban in kāyu didtu diꞌ tuud magkapūng.’
47 Na, bang sawpama in mata niyu amu in makarā kaniyu magdusa, na amu in pagbahasahun marayaw pa lugitun niyu in mata niyu. Labi pa marayaw hansipak da in mata niyu bang mayan kamu makasūd surgaꞌ, dayn sin jukup in mata niyu, sagawaꞌ harap pa lawm narkaꞌ jahannam in uwian niyu.
48 ‘Sangat tuud makalap in kasiksaan didtu,
amu in pagꞌiyanun minsan in ūd ha sīsiksaꞌ diꞌ magkamatay
iban in kāyu didtu diꞌ tuud magkapūng.’
49 “Asal,” laung hi Īsa, “in tau katān lumabay kāyu, hāti niya lumabay kabinsanaan biyaꞌ sapantun sin hayup amu in pagkulbanan asinan ampa hilabay ha kāyu. 50 Asal da isab,” laung hi Īsa, “in asin marayaw, (amu in tandaꞌ sin paglillaꞌ sin tau pa Tuhan), sagawaꞌ bang sawpama in asin maīg na in kaasin niya, na, way na dapat paasinun magbalik. Hangkan baytaan ta kamu, patantuha niyu in paglillaꞌ niyu pa Tuhan iban pagsulut-siyuluti kamu.”
10Manghinduꞌ hi Īsa Pasal sin Pagbugit sin Duwa Magtiyaun
(Mat. 19:1-12;Lk. 16:18)
1 Manjari minīg na hinda Īsa dayn ha hulaꞌ yaun, ampa sila miyadtu pa hulaꞌ Yahudiya. Dayn didtu isab imuntas sila sin Subaꞌ Jurdan. Na, mataud tuud tau in miyawn nagtipun kan Īsa. Niyasīhatan niya sila biyaꞌ sin asal kabiyaksahan niya paghinangun.
2 Sakali awn manga Parisi miyawn nangasubu pasal sin saraꞌ agama ha supaya nila masaggaw hi Īsa ha bichara. Laung nila kan Īsa, “Bang ha saraꞌ sin agama natuꞌ, makajari ka in usug mamugit ha asawa niya?”
3 In sambung kanila hi Īsa, iyasubu sila. Laung niya, “Unu in daakan hi Musa kaniyu sin pasal yan?”
4 In sambung nila, “Tiyugutan hi Musa in usug magpahinang sulat pasa ampa niya hikabugit in asawa niya.”
5 Laung hi Īsa kanila, “In yan bunnal. Sagawaꞌ hangkan kiyasulat hi Musa in daakan yan sabab diꞌ kahinduan in manga kamaasan niyu, biyaꞌ da isab sin tugas sin ū niyu. 6 Sagawaꞌ ha tagnaan sin pagpanjari sin Tuhan ha mānusiyaꞌ, in sila piyapanjari usug iban babai. 7 Hangkan dayn ha sabab yan, mutas in usug dayn ha inaꞌ-amaꞌ niya, ampa siya humambuuk ha asawa niya, 8 ampa in sila duwa matibuuk na. Hangkan bukun na duwa in baran nila sagawaꞌ mahambuuk na in ginhawa-baran nila. 9 Na, hangkan, diꞌ makajari magbutas in manga tau piyapaghambuuk sin Tuhan.”
10 Manjari, nakabalik mayan sila pa bāy iyasubu hi Īsa sin manga mulid niya sin parkalaꞌ pasal sin pagbugit. 11 Laung niya kanila, “Hisiyu-siyu in usug mamugit ha asawa niya, ampa siya magꞌasawa dugaing, na in siya yan makalanggal sin saraꞌ magjina iban magdusa siya ha asawa niya puun. 12 Damikkiyan, in babai mamugit ha bana niya ampa siya magbana dugaing, na in hinang niya isab yan nakalanggal na sin saraꞌ magjina.”
Anugharaan hi Īsa in manga Bataꞌ-bataꞌ
(Mat. 19:13-15;Lk. 18:15-17)
13 Manjari, awn manga tau miyawn nagdā manga bataꞌ-bataꞌ kan Īsa bat niya kakaputan kapangayuan anugharaꞌ dayn ha Tuhan. Sagawaꞌ piyagꞌamahan sin manga mulid hi Īsa in manga tau ini. 14 Na, pagkitaꞌ hi Īsa sin hīnang sin manga mulid niya, diyugalan siya. Laung niya, “Pakaria niyu in manga bataꞌ-bataꞌ yan kākuꞌ, iban ayaw niyu sila lānga, sabab in manga tau, amu in mangandul ha Tuhan biyaꞌ sin pangandul sin manga bataꞌ-bataꞌ yan (ha inaꞌ-amaꞌ nila), amu in makaagad sin pamarinta sin Tuhan. 15 Na, ini in mattan hibaytaꞌ ku kaniyu. Hisiyu-siyu in diꞌ magkahagad sin daakan sin pamarinta sin Tuhan biyaꞌ sin pagkahagad sin bataꞌ-bataꞌ (sin daakan sin maas niya), na diꞌ siya makaagad ha lawm pamarintahan sin Tuhan.” 16 Pagꞌubus iyagbay hi Īsa in manga bataꞌ-bataꞌ ampa niya biyantang in lima niya piyangayuan anugharaꞌ in manga bataꞌ-bataꞌ dayn ha Tuhan.
Pasal sin Tau Dayahan
(Mat. 19:16-30;Lk. 18:18-30)
17 Manjari, sūng mayan hinda Īsa manaw, awn tau dimagan mawn dimukuꞌ pa alupan hi Īsa. Laung niya, “Tuwan Guru, in ikaw tau marayaw. Unu in subay hinangun ku bat aku kasukuan sin kabuhiꞌ salama-lama?”
18 “Maytaꞌ kaw imiyan marayaw aku?” laung hi Īsa. “Wayruun tau marayaw, amura in Tuhan. 19 Kahagara in manga saraꞌ agama naug dayn kan Musa, amu in asal mu na kaingatan biyaꞌ sin, ‘Ayaw kaw mamunuꞌ, ayaw kaw magjina, ayaw kaw manakaw, ayaw kaw magsaksiꞌ sin puting, ayaw kaw mangulliꞌ sin altaꞌ sin tau, pagꞌaddati in inaꞌ-amaꞌ mu.’”
20 “Tuwan Guru,” laung sin tau, “iyaagad ku in katān daakan yan dayn sin kabataꞌ-bataꞌ ku pa.”
21 Na, iyatud hi Īsa in tau ini iban limasa siya kaniya. Laung hi Īsa, “Na, awn pa hambuuk kulang sin hinang mu. Kadtu kaw dagangan in katān unu-unu mu ampa pagdihilan in bīhan ha manga miskin ha supaya awn altaꞌ mu didtu ha surgaꞌ. Pagꞌubus, ampa kaw kari agad kākuꞌ.” 22 Pagdungug sin tau ini sin agi hi Īsa, magtūy napinda in aymuka niya sartaꞌ minīg na siya, susa in lawm atay niya, sabab in siya landuꞌ tuud altaan.
23 Na, limingiꞌ hi Īsa pa manga mulid niya ampa siya namung, laung niya, “Kahunitan tuud in manga tau dayahan magad ha pamarinta sin Tuhan!”
24 Na, nainu-inu tuud in manga mulid hi Īsa sin bichara niya. Sagawaꞌ laung pa isab hi Īsa, “Na, manga kaanakan, mahunit tuud in magad ha pamarinta sin Tuhan! 25 Amu in pagꞌiyanun, kaluhayan pa in untaꞌ lumabay dayn ha buliꞌ jawm dayn sin tau dayahan magad ha pamarinta sin Tuhan.”
26 Na, nainu-inu tuud in manga mulid hi Īsa. Laung sin pakaniya-pakaniya, “Na, bang biyaꞌ hādtu in hāti niya wayruun tau malappas.”
27 Iyatud sila hi Īsa ampa siya simambung, laung niya, “Asal bang ha pikilan sin mānusiyaꞌ in biyaꞌ ha yan diꞌ tuud marapat mahinang, sagawaꞌ wayruun mahunit ha Tuhan, sabab marapat sin Tuhan hinangun in unu-unu katān.”
28 Na, namung hi Pitrus, laung niya, “Na, biyaꞌ diin in kami ini? Tiyaykuran namuꞌ na in unu-unu katān ampa kami miyagad kaymu.”
29 In sambung hi Īsa, laung niya, “Baytaan ta kamu sin tuman. Hisiyu-siyu in atas mamīn sin pamāy-bāy niya atawa sin manga taymanghud niya usug-babai, atawa sin inaꞌ-amaꞌ niya, atawa sin manga anak niya atawa sin manga lupaꞌ niya sabab-karnaꞌ sin lasa niya kākuꞌ iban pasal sin pagpamahalayak sin Baytaꞌ Marayaw, 30 na lipat-manglipat in hitungbas kaniya sin Tuhan ha masa bihaun. Tumaud in hulaan niya, in manga taymanghud niya usug-babai, in inaꞌ niya, in manga anak niya iban manga lupaꞌ niya, iban lumabay da isab siya manga kabinsanaan sabab sin pagꞌagad niya kākuꞌ, iban ha masa susūngun awn kabuhiꞌ niya salama-lama. 31 Malayngkan mataud in tau amu in ha unahan bihaun, ha adlaw mahuli sila in ha ulihan, ampa mataud in tau amu in ha ulihan bihaun, ha adlaw mahuli sila in ha unahan.”
Mamichara hi Īsa Magbalik Pasal sin Kamatay Niya
(Mat. 20:17-19;Lk. 18:31-34)
32 Manjari nakaabut na sila pa dān tumukad pa Awrusalam. In hi Īsa miyumuna dayn ha manga mulid niya. In manga mulid niya hiyanggaw iban in manga tau miyamagad ha ulihan nila miyumugaꞌ da isab. Na, tīpun na isab nagbalik hi Īsa in manga hangpuꞌ tagduwa mulid niya mawn pa daig niya, ampa niya biyaytaan sin manga kahālan kumugdan kaniya. 33 “Kitaa niyu ba,” laung hi Īsa kanila, “in kitaniyu ini tudju madtu pa Awrusalam. Didtu aku, amu in Anak Mānusiyaꞌ, hiungsud pa lawm lima sin manga nakuraꞌ kaimaman iban manga guru sin saraꞌ agama. Laung nila subay kamatay in hukuman hibutang kākuꞌ. Hiungsud nila aku pa lawm lima sin manga tau bukun bangsa Yahudi amu in namamarinta sin hulaꞌ. 34 Na, paglikiꞌ-likian aku sin manga tau ini iban luraan nila aku, lapdusan sin lulubak, pagꞌubus ampa nila aku patayun. Sagawaꞌ pagꞌabut hikatū sin adlaw dayn ha kamatay kākuꞌ mabuhiꞌ aku magbalik.”
In Pangayuun hi Yaꞌkub kay Yahiya
(Mat. 20:20-28)
35 Sakali miyawn kan Īsa hi Yaꞌkub kay Yahiya, amu in manga anak hi Sibidi. Laung nila, “Tuwan, awn kabayaan namuꞌ pangayuun kaymu.”
36 “Unu in kabayaan niyu pangayuun kākuꞌ?” laung hi Īsa.
37 In sambung nila, “Bang dumatung na in waktu ikaw na in limingkud mamarinta ha manga mānusiyaꞌ, in kabayaan namuꞌ palingkurun mu kami ha daig mu, in hambuuk ha dapit pa tuu mu, hāti in hambuuk dapit pa lawa mu.”
38 Laung hi Īsa kanila, “Diꞌ niyu kaingatan bang unu in piyapangayuꞌ niyu yan. Ha pikil niyu, makasandal kamu minum sin luun sin sawan, amu in subay inumun ku + 10:38 Hāti niya, “Makasandal ka kamu sin kabinsanaan amu in subay labayan ku?” ? Iban mangaku ka kamu mapatay biyaꞌ sin pagpatay kākuꞌ?”
39 “Huun, makasandal kami,” in sambung nila.
Laung hi Īsa kanila, “Na, tantu, minum kamu sin luun sin sawan inumun ku, iban mangaku kamu mapatay biyaꞌ sin pagpatay kākuꞌ, 40 sumagawaꞌ wayruun kapatut ku magpīꞌ bang hisiyu in lumingkud ha dapit pa tuu iban pa lawa ku, sabab in manga yan tiyatagama sin Tuhan, amu in magbayaꞌ dumihil ha manga kiyasukuan niya.”
41 Na, pagdungug sin kaibanan hangpuꞌ mulid hi Īsa sin piyangayuꞌ hi Yaꞌkub kay Yahiya, diyugalan sila. 42 Hangkan tiyawag sila katān hi Īsa pakawnun kaniya, ampa siya namung kanila, laung niya, “Kaingatan niyu in addat sin manga tau amu in tiyaymaꞌ sin manga tau bukun bangsa Yahudi mamarinta kanila dī ha dunya, matagi sila magkawasa ha manga tau iban in manga tau mataas in kawasa amuna in magbayaꞌ-bayaꞌ sin hinangun nila ha manga tau. 43 Sagawaꞌ in kamu dugaing in hinang niyu dayn kanila. Bang awn dayn kaniyu in mabayaꞌ tumaas, subay siya maghulas-sangsaꞌ ha kaibanan niya. 44 Iban bang awn kaniyu in mabayaꞌ tumaas tuud dayn ha katān, na subay siya magtagꞌīpun ha katān. 45 Karnaꞌ, minsan in aku, amu in Anak Mānusiyaꞌ, miyari pa dunya bukun ha supaya paghulas-sangsaan sin manga tau, sagawaꞌ aku in naghulas-sangsaꞌ kanila. Miyari aku lumillaꞌ sin duguꞌ-nyawa ku, amu in hipanglukat ha manga tau mataud dayn ha manga dusa nila.”
Pauliun hi Īsa in Tau Buta Pagngānan Bartimiyus
(Mat. 20:29-34;Lk. 18:35-43)
46 Manjari, nākawn hinda Īsa iban sin manga mulid niya pa dāira Ariha. Ha sūng na hi Īsa gumuwaꞌ dayn ha dāira iban sin manga mulid niya iban sin manga tau mataud, awn duun hambuuk tau buta naglilingkud ha higad dān nanglilimus. In ngān niya hi Bartimiyus amu in anak hi Timiyus. 47 Pagdungug niya sin yaun hi Īsa, amu in tau Nasarit, magtūy siya magsuwara matanug, laung niya, “Anduꞌ Īsa, hambuuk panubuꞌ hi Daud, kaulungi aku!”
48 Sakali piyagꞌamahan siya sin manga tau mataud iban īyan siya diꞌ papaghibukun. Sagawaꞌ gām mayan piyatanug niya tuud in pagsuwara niya. Laung niya, “Anduꞌ, hambuuk panubuꞌ hi Daud, kaulungi aku!”
49 Sakali himundung hi Īsa, laung niya, “Tawaga niyu pakaria.”
Na, tiyawag nila na in tau buta. Laung sin tau nagtawag, “Ayaw na kaw masusa. Tindug na kaw, yari kaw piyatawag hi Īsa.”
50 Na, magtūy niya kiyatiluꞌ in siub niya ampa siya limungkahad miyadtu kan Īsa.
51 “Unu in kabayaan mu hitabang ku kaymu?” laung hi Īsa kaniya.
“Tuwan Guru,” laung sin tau buta, “in kabayaan ku makakitaꞌ aku magbalik.”
52 “Na, makajari na kaw muwiꞌ,” laung hi Īsa. “Dayn ha sabab sin parachaya iban pangandul mu in ikaw kiyaulian na.”
Saruun-duun magtūy nakakitaꞌ in tau buta iban miyagad na siya imurul kanda Īsa.
11Lagguun sin Manga Tau Hi Īsa Pagdatung Niya pa Awrusalam
(Mat. 21:1-11;Lk. 19:28-40;Yh. 12:12-19)
1 Manjari, masuuk mayan hinda Īsa pa Awrusalam kītaꞌ nila na in lūngan Bitpaji iban Bitani duun ha Būd Jaytun. Na, diyaak hi Īsa in duwa mulid niya paunahun dayn kanila. 2 Laung niya ha duwa mulid niya, “Kadtu kamu pa lūngan amu in sūngun niyu yaun. Pagdatung niyu na mayan madtu magtūy kamu makabāk hambuuk kuraꞌ hiyuhukutan, mabataꞌ pa, amu in walaꞌ pa tuud kiyapanguraan. Hubari niyu ampa niyu dāha mari. 3 Bang awn mangasubu kaniyu bang maytaꞌ niyu kiyawaꞌ in kuraꞌ, baytai niyu kagunahan sin Panghuꞌ iban baytai niyu sin hiuliꞌ da magtūy.”
4 Na, miyadtu na in duwa mulid niya. Pagdatung nila, kītaꞌ nila na in kuraꞌ hiyuhukut ha lawang bāy ha dān paglalabayan. Na, magtūy nila kiyadtu hiyubaran. 5 Ha saꞌbu nila naghuhubad, iyasubu sila sin manga kaibanan tau nagtitindug duun, laung nila, “Maytaꞌ niyu hiyubaran in kuraꞌ yan?”
6 Siyambungan nila biyaꞌ sin agi hi Īsa kanila. Hangkan piyasāran na sila sin manga tau. 7 Na diyā nila na madtu kan Īsa in kuraꞌ. Liyampikan nila in kuraꞌ sin juba nila ampa simakat nanguraꞌ hi Īsa. 8 Hīklad isab sin manga tau mataud in manga juba nila ha dān. Hāti in kaibanan tau nanuꞌtuꞌ manga sanga dahunan dayn ha kabbun, ampa nila kiyanat ha dān labayan hi Īsa + 11:8 Hīnang nila yan bat nila mapakitaꞌ in panglagguꞌ nila kan Īsa. . 9 Na, in manga tau nagpapanaw ha unahan iban ha ulihan hi Īsa nagꞌulang nagsama-sama. Laung nila,
“Pudjihun natuꞌ siya!
Bang mayan barakatan in siya, amu in kiyawakilan sin Tuhan!
10 Bang mayan barakatan sin Tuhan in pamarinta sūng niya patindugun amu in biyaꞌ pamarinta sin nanubuꞌ kātuꞌniyu, hi Sultan Daud!
Pudjihun natuꞌ in Tuhan didtu ha surgaꞌ, amu in mataas dayn ha katān!”
11 Na, pagdatung hi Īsa pa Awrusalam, miyadtu siya pa lawm Bāy sin Tuhan ampa niya līling in unu-unu katān ha lawm. Na, pagga sin himapun na tuud, miyadtu na siya pa Bitani iban sin hangpuꞌ tagduwa mulid niya.
Suknaan hi Īsa in Kahuy Tina
(Mat. 21:18-19)
12 Pagꞌadlaw hambuuk, ha saꞌbu nila miyamanaw harap pa Awrusalam, dayn ha Bitani, nakananam hapdiꞌ hi Īsa. 13 Sakali awn kītaꞌ niya dayn ha kalayuan kahuy tina hipuꞌ sin dahun. Na, kiyadtu niya kītaꞌ bang awn bunga. Sagawaꞌ pagkadtu wayruun bunga kiyabaakan niya luwal da manga dahun, sabab bukun pa musim hipagbubunga sin kahuy tina. 14 Laung hi Īsa ha kahuy tina, “Tagnaan dayn ha adlaw ini diꞌ na tuud kaw magbunga magbalik.”
Na, diyungug sin manga mulid hi Īsa in bichara niya.
Madtu hi Īsa pa Bāy sin Tuhan
(Mat. 21:12-17;Lk. 19:45-48;Yh. 2:13-22)
15 Manjari dimatung mayan sila pa Awrusalam, miyadtu hi Īsa simūd pa halaman Bāy sin Tuhan, ampa niya diyūy pa guwaꞌ in manga tau katān mamī-mī iban magdaragang ha lawm sin Bāy sin Tuhan. Biyalintuwad niya in manga lamisahan sin manga tau magsasambiꞌ sīn sin sīn dayn ha dugaing hulaꞌ, iban sin lingkuran sin manga tau magdaragang assang. 16 Walaꞌ niya isab diyūlan minsan hisiyu in magdā sin kapanyapan nila lumabay dayn ha lawm Bāy sin Tuhan. Liyāngan niya katān. 17 Pagꞌubus ampa niya niyasīhatan in manga tau. Laung niya, “Kiyasulat ha lawm Kitab sin nagparman in Tuhan, amu agi,
‘In bāy ku subay ngānan bāy pagtataatan sin katān kabangsahan!’
Sagawaꞌ,” laung hi Īsa, “hīnang niyu in Bāy sin Tuhan lugal pagꞌaanyayahan sin sīn sin manga tau!”
18 Na, sakali diyungug sin manga nakuraꞌ kaimaman iban sin manga guru sin saraꞌ agama in bichara hi Īsa. Miyugaꞌ sila sabab in manga tau mataud nahaylan katān iban kiyaamuhan sin nasīhat hi Īsa. Hangkan limawag sila sin dān hikapatay nila kan Īsa.
19 Sakali naabut mayan magalib minīg na hi Īsa iban sin manga mulid niya dayn ha dāira Awrusalam.
In Makawaꞌ Pamintangan dayn ha Kahuy Tina
(Mat. 21:20-22)
20 Na, pagꞌadlaw hambuuk, subu-subu pa, ha saꞌbu hinda Īsa miyamanaw ha dān, kītaꞌ nila in kahuy tina nanglanus na sampay pa gamut niya. 21 Sakali kiyatumtuman hi Pitrus in pasal sin kahuy tina. Hangkan, laung niya kan Īsa, “Uy, Tuwan, kitaa ba in kahuy tina bakas mu siyuknaan, nanglanus na!”
22 In sambung hi Īsa, “Pagparachaya kamu iban pangandul kamu ha Tuhan, 23 sabab ini in mattan hibaytaꞌ ku kaniyu. Bang awn tau hisiyu-siyu na, imiyan ha būd ini, ‘Īg kaw dayn ha biyutangan mu, ampa kaw laksu pa lawm dagat,’ na bang diꞌ magduwa-ruwa in lawm atay niya iban magparachaya tuud siya sin maagad in bichara niya, na tantu maagad in kabayaan niya. 24 Hangkan, baytaan ta kamu, bang kamu mangarap pa Tuhan ampa awn pangayuun niyu unu-unu na, pagparachaya kamu sin makawaꞌ niyu in piyangayuꞌ niyu, ampa kamu karihilan sin unu-unu na piyangayuꞌ niyu. 25 Na, bang kamu mangarap pa Tuhan ampa sumaīgpat pa atay niyu in narusa kaniyu sin pagkahi niyu, maapa niyu siya minsan unu in dusa niya bat isab ampunun in manga dusa niyu sin Tuhan, amu in Amaꞌ natuꞌ ha surgaꞌ. 26 Bang niyu diꞌ maapun in tau nakarusa kaniyu, diꞌ isab ampunun in manga dusa niyu sin Tuhan, amu in Amaꞌ natuꞌ ha surgaꞌ.”
In Pangasubu Pasal sin Kawasa hi Īsa
(Mat. 21:23-27;Lk. 20:1-8)
27 Manjari, dimatung na sila nagbalik pa Awrusalam. Ha saꞌbu hi Īsa nagpapanaw ha lawm sin Bāy sin Tuhan, miyawn kan Īsa nangasubu in manga nakuraꞌ kaimaman, in manga guru sin saraꞌ agama iban sin manga nagtatau-maas ha hulaꞌ. 28 Laung nila kan Īsa, “Unu taꞌ in kawasa mu maghinang sin manga hinang mu yan dī ha lawm Bāy Pagtataatan ini? Hisiyu in nagdihil kaymu sin kawasa maghinang sin manga hīnang mu yan?”
29 In sambung hi Īsa kanila, “Awn ini hambuuk hipangasubu ku kaniyu. Bang niyu aku kasambungan sin tuman, na, baytaan ta kamu isab bang dayn ha unu ku nakawaꞌ in kawasa ku maghinang sin manga hinang ku yan. 30 Baytai niyu aku, dayn hāin nakawaꞌ hi Yahiya in kawasa niya mangliguꞌ ha manga tau, dayn ha Tuhan atawa dayn ha mānusiyaꞌ?”
31 Na, nagꞌisun-isun na sila bang unu in hisambung nila. Laung nila, “Na, unu in hisambung natuꞌ kaniya? Bang kitaniyu imiyan in kawasa hi Yahiya dayn ha Tuhan, na iyanun niya kitaniyu, laung niya, ‘Na, maytaꞌ kamu walaꞌ nagparachaya kan Yahiya?’ 32 Sagawaꞌ bang isab kitaniyu imiyan dayn ha mānusiyaꞌ in kawasa niya, na piligru kitaniyu.” (Mabugaꞌ sila maghiluhalaꞌ in manga tau sabab in manga tau katān nagkahagad tuud sin in hi Yahiya hambuuk tuud nabi.) 33 Hangkan, in sambung nila kan Īsa, “Inday, diꞌ namuꞌ kaingatan bang dayn diin niya nakawaꞌ in kawasa niya.”
Na, laung isab hi Īsa kanila, “Na, bang biyaꞌ hādtu, diꞌ ta da isab kamu baytaan bang dayn hāin ku nakawaꞌ in kawasa ku huminang sin manga hīnang ku yan.”
12Dalilan Pasal sin Manga Nagꞌipat sin Kabbun Anggul
(Mat. 21:33-46;Lk. 20:9-19)
1 Manjari, nagnasīhat hi Īsa kanila. Diyalil niya kaagi in pagnasīhat niya. Laung hi Īsa, “Awn hambuuk tau nagtanum anggul ha kabbun niya. Iyād niya in katilibut sin kabbun niya, ampa siya naglungag dakulaꞌ, hīnang lugal pagpupugaan sin manga bunga anggul. Iban naghinang isab siya bāy-bāy mataas in hāg niya, amu in pamantawan sin magꞌiipat sin kabbun niya. Pagꞌubus yadtu ampa niya piyatungguan in kabbun anggul niya ha manga magtutungguꞌ kabbun ampa siya timulak pa hulaꞌ dugaing. 2 Manjari, naabut mayan in musim sin pagpusuꞌ sin manga anggul, diyaak sin tagdapu kabbun in hambuuk daraakun niya madtu pa manga nagtungguꞌ sin kabbun niya, kumawaꞌ sin manga bunga anggul bahagiꞌ niya. 3 Sagawaꞌ siyaggaw ampa bīnasa sin manga tungguꞌ in daraakun niya ubus ampa piyauwiꞌ ha wayruun unu-unu narā niya. 4 Sakali piyakadtu nagbalik sin tagkabbun in hambuuk na isab daraakun niya pa manga tungguꞌ sin kabbun. Sagawaꞌ kiyakal ha ū sin manga tungguꞌ in daraakun niya ampa sīpug-sipug. 5 Na, piyakadtu na isab nagbalik sin tagkabbun in dugaing daraakun niya, saꞌ walaꞌ da nagkahagad in manga tungguꞌ. Gām mayan piyatay nila in daraakun niya. Biyaꞌ ha yan da isab in hīnang nila ha manga kaibanan daraakun piyakadtu kanila sin tagkabbun. In kaibanan bīnasa nila, in kaibanan piyatay nila.
6 “Na, awn pa isab hambuuk nakapin maraak sin tagkabbun, amu in hambuuk-buuk anak niya usug kalasahan. Siya in kahinapusan piyakadtu sin tagkabbun pa manga tungguꞌ sin kabbun. Laung niya ha lawm atay niya, ‘Tantu pagꞌaddatan nila in anak ku.’ 7 Pagkitaꞌ sin manga tungguꞌ ha anak sin tagkabbun, magtūy sila nagꞌisun. Laung nila, ‘Yan na in anak sin tagkabbun, amu in kiyapusakaan sin kabbun ini. Kari kamu, patayun natuꞌ siya bat natuꞌ makawaꞌ in kabbun pusakaꞌ kaniya!’ 8 Na, siyaggaw nila in anak sin tagdapu ampa nila piyatay. Pagꞌubus ampa nila liyaruk in bangkay pa guwaꞌ ād sin kabbun anggul.
9 “Na,” laung hi Īsa, “pikil niyu, unu in hinangun sin tagkabbun ha manga tungguꞌ sin kabbun? Na, kadtuun niya in manga tungguꞌ ampa niya patayun. Pagꞌubus ampa niya patungguan in kabbun anggul niya ha manga dugaing tungguꞌ. 10 Na, tantu,” laung hi Īsa, “nabacha niyu in ayat ini ha lawm Kitab, amu agi,
‘In batu biyugit sin manga maghihinang bāy, (sabab in pangannal nila way guna)
amura tuud isab in batu nanjari piyagpapagun sin bāy.
11 Hīnang yan sin Tuhan,
iban makahaylan tuud kātuꞌniyu.’”
12 Na, ambayaꞌ saggawun sin manga nakuraꞌ Yahudi hi Īsa, sabab kiyahātihan nila sin sila in kiyugdan sin isturi diyalil hi Īsa. Sagawaꞌ walaꞌ nila nahinang, sabab mabugaꞌ sila maghiluhalaꞌ in manga tau mataud. Hangkan, minīg na sadja sila.
Pasal sin Pagbayad Sukay pa Parinta
(Mat. 22:15-22;Lk. 20:20-26)
13 Sakali awn manga Parisi iban manga tau agad ha palti hi Hirud in naraak nila madtu kan Īsa lumawag singgit bat nila masaggaw hi Īsa ha bichara. 14 Nākawn mayan sila kan Īsa, laung nila, “Tuwan, kaingatan namuꞌ in ikaw mabuntul iban kasabunnalan sadja in bichara mu. Diꞌ kaw masusa minsan unu in pikilan sin manga tau pasal sin bichara mu sabab diꞌ kaw magpīꞌ tau minsan unu in kawasa niya. Nanghihinduꞌ kaw sin manga addat iban kawl-piil amu in kabayaan sin Tuhan pakayun sin manga mānusiyaꞌ. Na, awn hambuuk hipangasubu namuꞌ kaymu. Langgal saraꞌ ka sin saraꞌ agama in magbayad sayrulla pa Sultan sin hulaꞌ Rūm, amu in namamarinta kātuꞌniyu, atawa bukun. Subay ka kitaniyu magbayad atawa diꞌ?”
15 Sagawaꞌ kaingatan hi Īsa in katitipuhan sin lawm atay nila. Na, laung niya kanila, “Maytaꞌ niyu aku sulayan saggawun ha bichara? Karii niyu aku hambuuk pisita, ampa ku lilingun.”
16 Na, pagdā nila sin pisita mawn kan Īsa, iyasubu sila hi Īsa, laung niya, “Kansiyu in pattaꞌ iban ngān ha pisita ini?”
“Ha Sultan sin hulaꞌ Rūm,” in sambung nila.
17 “Na,” laung hi Īsa, “pagga biyaꞌ ha yan, unu in sukuꞌ sin Sultan sin hulaꞌ Rūm, subay hiungsud kaniya. Damikkiyan, unu in sukuꞌ sin Tuhan subay hiungsud pa Tuhan.”
Na, nainu-inu tuud sila sin sambung hi Īsa kanila.
Pasal sin Patay Mabuhiꞌ Magbalik
(Mat. 22:23-33;Lk. 20:27-40)
18 Sakali awn manga Yahudi pagngānan Sadduki in miyawn kan Īsa. In manga tau ini imiyan sin in manga patay diꞌ na mabuhiꞌ magbalik ha adlaw mahuli. 19 Nangasubu sila kan Īsa, laung nila, “Tuwan Guru, kiyasulat hi Musa ha lawm saraꞌ agama natuꞌ, amu agi, ‘Bang awn usug matay ampa wayruun anak niya ha asawa niya, na subay asawahun sin taymanghud niya in balu, bat supaya awn tubuꞌ amu in dumā sin ngān sin miyatay.’
20 “Na, bakas awn pitu magtaymanghud usug. Manjari nagꞌasawa in kamagulangan. Sakali miyatay sadja siya walaꞌ nakabāk anak ha asawa niya. 21 Na, iyasawa sin taymanghud niya, amu in sumunuꞌ kaniya in balu. Sagawaꞌ miyatay sadja in taymanghud niya walaꞌ da isab nakabāk anak ha balu niya. Damikkiyan, in sumunud kaniya nabiyaꞌ hādtu da isab. 22 Na, in hawpuꞌ niya, in babai yadtu naasawa sin pitu magtaymanghud iban miyatay sadja sila katān walaꞌ nakabāk anak. Na, ha katapusan miyatay da isab in babai. 23 Na, bang dumatung na in waktu mabuhiꞌ na magbalik in manga patay, hisiyu in tagꞌasawa ha babai yadtu? Karnaꞌ naasawa siya sin kapitu magtaymanghud?”
24 Laung hi Īsa kanila, “Nasāꞌ tuud kamu! Kaingatan niyu bang maytaꞌ kamu nasāꞌ? Sabab diꞌ niyu kaingatan bang unu in kiyasulat ha lawm Kitab iban diꞌ niyu kaingatan in kusug sin kawasa sin Tuhan. 25 Karnaꞌ bang in manga patay mabuhiꞌ na magbalik, in sila mabiyaꞌ na sin manga malāikat ha surgaꞌ. Iban in usug iban babai diꞌ na magtiyaun.
In Dayaw Kahālan Hinda Ibrahim ha Ahirat amu in Tandaꞌ sin Mabuhiꞌ Magbalik in Manga Patay
26 “Na, ha pasal isab sin manga patay mabuhiꞌ magbalik ha adlaw mahuli. Maytaꞌ, walaꞌ niyu ka nabacha ha lawm Kitab Tawrat in pasal hi Musa iban sin puun kahuy nalalaga? Tantu nabacha niyu na! Didtu hādtu diyungug hi Musa in suwara sin Tuhan mawn kaniya, amu agi, ‘Aku in Tuhan hi Ibrahim, iban aku in Tuhan hi Isahak iban aku da isab in Tuhan hi Yaꞌkub.’ 27 Na,” laung hi Īsa, “In Tuhan amu in piyagtutuhanan sin manga buhiꞌ bukun sin manga patay. + 12:27 In hāti niya minsan hinda Ibrahim, Isahak iban Yaꞌkub malugay na miyatay, buhiꞌ sila didtu ha surgaꞌ. Hangkan, nasāꞌ tuud in pikilan iban panghinduꞌ niyu sin manga patay diꞌ na mabuhiꞌ magbalik!”
In Umbulsatu Tuud Daakan sin Tuhan
(Mat. 22:34-40;Lk. 10:25-28)
28 Sakali awn hambuuk guru sin saraꞌ agama in duun nakarungug sin piyaglugatan nila. Napikil niya marayaw in kiyasambung hi Īsa ha manga Sadduki. Hangkan, miyawn siya nangasubu kan Īsa. Laung niya, “Tuwan, unu in umbulsatu tuud daakan sin Tuhan?”
29 Laung hi Īsa, “In umbulsatu tuud daakan sin Tuhan, amu ini, ‘In kamu manga tau Israil, dungug kamu! In Tuhan natuꞌ, amura in hambuuk-buuk Tuhan. 30 Wajib puspusun niyu in lasa niyu ha Tuhan, Panghuꞌ niyu, labi dayn ha unu-unu katān ha lawm atay niyu ha kabuhiꞌ niyu, iban ha lawm pikilan niyu. Subay in lasa niyu kaniya labi ha atay iban pikilan niyu, iban diꞌ niyu hipagꞌūg kaniya in hulas-sangsaꞌ niyu.’ 31 In hikaruwa umbulsatu daakan amu ini: ‘Subay in lasa niyu ha pagkahi niyu mānusiyaꞌ biyaꞌ sin lasa niyu ha baran niyu.’ Wayruun na dugaing daakan sin Tuhan in lumabi pa dayn ha duwa yan.”
32 Na, laung sin guru sin saraꞌ agama kan Īsa, “Marayaw iban bunnal tuud in bichara mu yan, Tuwan! Biyaꞌ na sin agi mu, hambuuk-buuk da in Tuhan, in Panghuꞌ taniyu iban wayruun na dugaing dayn kaniya. 33 Iban subay puspusun sin tau in lasa niya ha Tuhan. Subay in lasa niya ha Tuhan labi ha atay iban pikilan niya iban diꞌ niya hipagꞌūg in hulas-sangsaꞌ niya ha Tuhan. Iban subay kalasahan sin tau in pagkahi niya mānusiyaꞌ biyaꞌ sin lasa niya ha baran niya. Tantu māyuꞌ marayaw in magkahagad huminang sin duwa daakan yan, dayn sin dumihil hayup sunugun pagkulbanan atawa unu-unu na pa Tuhan.”
34 Na, ha kītaꞌ hi Īsa malawm in panaliꞌ sin guru sin saraꞌ agama sabab marayaw tuud in sambung niya. Hangkan, laung niya kaniya, “Hangkatiyuꞌ dakuman makaagad na kaw ha pamarinta sin Tuhan.”
Na, pagpuas dayn duun, way na tau in timawakkal mangasubu kan Īsa.
In Almasi amuna in Tuhan, Panghuꞌ hi Daud
(Mat. 22:41-46;Lk. 20:41-44)
35 Na, ha saꞌbu hi Īsa nagnanasīhat duun ha Bāy sin Tuhan nangasubu siya, laung niya, “Biyaꞌ diin kaagi in bichara sin manga guru sin saraꞌ agama sin in Almasi hambuuk panubuꞌ sadja hi Daud? 36 Karnaꞌ ha waktu hiyūp hi Daud sin Rū sin Tuhan nakapamung siya laung niya,
‘Namung in Tuhan ha Panghuꞌ ku, amu agi,
“Lingkud kaw dī ha dapit pa tuu ku,
sampay ku mapabutang ha babaan mu in katān simusulang kaymu.”’ ”
37 “Na,” laung hi Īsa, “in pagtāg hi Daud ha Almasi, ‘Panghuꞌ’. Na, maytaꞌ siya tiyawag, ‘Panghuꞌ’, bang siya hambuuk sadja panubuꞌ hi Daud?”
Na, kiyūgan tuud in manga tau mataud yaun nakarungug sin nasīhat hi Īsa.
Sahawihun hi Īsa in Pagpabawꞌbawꞌ sin Manga Guru sin Saraꞌ Agama
(Mat. 23:1-36;Lk. 20:45-47)
38 Na, ha saꞌbu hi Īsa nagnanasīhat, imiyan siya, laung niya, “Halliꞌ kamu dayn ha manga guru sin saraꞌ agama, amu in matagi maglunsul pawyu-pawyu iban sin pagjuba nila mahabaꞌ, iban amu in mabayaꞌ tuud salamun sin manga tau ha mayran bat mapakitaꞌ in pagꞌaddat kanila. 39 Iban bang sila pa langgal lumingkud sila ha lingkuran amu in manga lilingkuran ha unahan tiyatawꞌ ha manga tau mataas. Damikkiyan da ha pagjamuhan lumingkud sila ha lilingkuran tiyatawꞌ ha tau balkanan. 40 Anyayahun nila in manga bāy sin manga balu babai, ubus ampa sila magpahabaꞌ sin pagpangarap nila pa Tuhan, hipagpakitaꞌ-kitaꞌ ha manga tau, ha supaya in manga tau magpikil sin in sila tau marayaw. Na, tantu murkaꞌ dakulaꞌ in dumatung kanila yan.”
Pasal sin Pagdihil Sīn sin Balu Miskin pa Bāy sin Tuhan
(Lk. 21:1-4)
41 Sakali ha saꞌbu hi Īsa duun naglilingkud ha Bāy sin Tuhan masuuk pa lugal paghuhulugan sin sīn hirihil sin tau, kīkitaꞌ niya in manga tau naghuhulug sin sīn. Mataud sīn in hiyulug sin manga tau dayahan iban mataud tau dayahan in naghulug sīn. 42 Sakali awn kītaꞌ hi Īsa hambuuk babai balu miskin in miyawn naghulug sīn. In hiyulug niya duwa pisita tumbaga hargaꞌ hambuuk sīn. 43 Na, magtūy tiyawag hi Īsa in manga mulid niya. Laung niya kanila, “Na, baytaan ta kamu, in balu miskin yaun mataud pa in sīn hiyulug niya dayn sin kiyahulug sin manga tau katān yaun. 44 Sabab in manga kaibanan tau, in sīn hiyulug nila diꞌ nila na kagunahan tuud. Sagawaꞌ in babai balu yan minsan siya miskin tuud, hiyulug niya in sīn niya katān minsan amu dakuman in hipamī niya kakaun.”
13Mamichara hi Īsa Pasal sin Paglubu sin Bāy sin Tuhan ha Awrusalam
(Mat. 24:1-2;Lk. 21:5-6)
1 Manjari, pagguwaꞌ hinda Īsa dayn ha Bāy sin Tuhan, laung sin hambuuk mulid niya, “Kitaa ba, Tuwan, in manga batu ini hīnang bāy, way lumagguꞌ! Iban in katān kaginisan sin manga bāy ini, way dumayaw in kahinang!”
2 In sambung hi Īsa, “Bihaun, kakitaan niyu in dayaw kahinang sin Bāy sin Tuhan yan, sagawaꞌ dumatung da in waktu in Bāy yan magkalubu-lubu iban wayruun tuud makapin batu nagbabangkat-bangkat, sagawaꞌ mapantay yan maligad katān.”
Manga Kasigpitan iban Kabinsanaan
(Mat. 24:3-14;Lk. 21:7-19)
3 Manjari, ha saꞌbu hi Īsa duun naglilingkud ha Būd Jaytun ha tampal pa Bāy sin Tuhan, miyawn kaniya hi Pitrus, hi Yaꞌkub, hi Yahiya iban hi Andariyas nangasubu ha wayruun tau dugaing nakarungug kanila. 4 Laung nila, “Tuwan, baytai kami bang kuꞌnu maawn in biyaytaꞌ mu kāmuꞌ kāina pasal sin Bāy sin Tuhan iban baytai kami bang unu in manga tandaꞌ gumuwaꞌ amu in magpakitaꞌ sin dumatung na in waktu maawn in manga katān parakalaꞌ piyagbaytaꞌ mu kāmuꞌ”.
5 Laung hi Īsa kanila, “Halliꞌ kamu bat supaya wayruun tau makaakkal kaniyu. 6 Sabab ha susūngun mataud tau in mari magꞌusal sin ngān ku mangakkal kaniyu. In pakaniya-pakaniya kanila umiyan siya na in Almasi, hangkan mataud tau in kaakkalan nila. 7 Iban bang niyu karungugan in pagbunuꞌ atawa manga habal sin pagbunuꞌ ha dugaing hulaꞌ, ayaw kamu mabugaꞌ. In manga yan asal subay maawn, sagawaꞌ bukun pa yan in waktu kahinapusan sin masa dī ha dunya. 8 In manga kabangsa-bangsahan magbunuꞌ-biyunui iban magkuntara in manga parinta sin kahulaꞌ-hulaan. Maawn in linug iban gutum ha manga kahulaꞌ-hulaan. In manga yan panagnaan sadja sin kasigpitan iban kabinsanaan nanamun sin manga mānusiyaꞌ. Biyaꞌ yan sapantun sin sakit tagnaꞌ kananaman sin hambuuk babai sūng na magꞌanak.
9 “In kamu yan subay majaga, sabab ha waktu susūngun awn manga tau sumaggaw kaniyu ampa kamu hiungsud pa lawm lima sin manga manghuhukum. Pagꞌubus, lubakan kamu ha lawm manga langgal. Tumindug kamu isab mamayhuꞌ ha manga gubnul iban ha manga sultan ha supaya hukumun sabab in kamu agad kākuꞌ. Na bang kamu marā na madtu, kabaytaan niyu na sila sin Baytaꞌ Marayaw pasal sin pamarinta sin Tuhan. 10 In Baytaꞌ Marayaw subay hipamahalayak naa muna pa mānusiyaꞌ katān ampa dumatung in kahinapusan sin masa dī ha dunya.
11 “Na,” laung hi Īsa, “Ha kuꞌnu-kuꞌnu waktu masaggaw iban marā kamu pa paghukuman, ayaw na kamu magsusa bang unu in hibichara niyu kanila. Unu-unu na in makapasimud niyu manga lapal-kabtangan hirihil sin Tuhan kaniyu, amuna in hibichara niyu, sabab in bichara yan bukun dayn kaniyu, sagawaꞌ dayn ha Rū sin Tuhan. 12 Ha waktu susūngun maggaus na in magtalianak. Hitukbal sin tau in taymanghud niya hipapatay iban hitukbal da isab sin amaꞌ in anak niya hipapatay, iban umatu na in anak ha maas nila iban hipapatay nila in maas nila. 13 Na, in kamu karugalan na sin tau katān sabab in kamu agad kākuꞌ. Sagawaꞌ hisiyu-siyu in sumandal sin manga kasigpitan iban kabinsanaan yan sampay pa kahinapusan, tantu malappas da siya.”
In Kabinsanaan Sangat Makalap
(Mat. 24:15-28;Lk. 21:20-24)
14 “Na, ha susūngun kakitaan niyu da in satruꞌ sin Tuhan duun makabutang ha lugal bukun mapatut pagbutangan.” (Pahāti ha manga magbabacha: hātiha niyu in maana niya yan!) “Na, bang niyu yan kakitaan na, in manga tau ha hulaꞌ Yahudiya subay maguy na pa kabūran. 15 Hāti hisiyu-siyu in tau kasaꞌbuhan duun ha guwaꞌ bāy niya, subay siya diꞌ na sumūd pa lawm bāy kumawaꞌ sin unu-unu marā niya. 16 Iban hisiyu-siyu in tau kasaꞌbuhan duun ha uma, subay siya magꞌūs-ꞌūs na maguy. Subay siya diꞌ na magbalik kumawaꞌ sin juba niya pa lugal piyagbutangan niya. 17 Na landuꞌ tuud makaluuy in manga burus iban sin manga babai taga anak sibiꞌ-sibiꞌ amu in nagdururuꞌ pa bang dumatung na in kabinsanaan yan! 18 Pangayuꞌ kamu duwaa pa Tuhan, bang mayan in kabinsanaan dumatung yan diꞌ kumugdan ha waktu mangīꞌ in hulaꞌ. 19 Karnaꞌ in kabinsanaan dumatung yan sangat tuud makalap dayn ha katān kabinsanaan bakas kiyalabayan sin manga mānusiyaꞌ, dayn ha tagnaꞌ kapapanjari sin Tuhan sin dunya sampay pa waktu bihaun ini. Iban wayruun na kabinsanaan makasibuꞌ ha yan. 20 Na, bang lumugay in kabinsanaan yan, in mānusiyaꞌ katān mapatay. Sagawaꞌ dayn ha sabab sin luuy sin Tuhan ha manga tau napīꞌ niya sukuꞌ, in kabinsanaan dumatung yan diꞌ niya palugayun.
21 “Lāgiꞌ, ha waktu da isab yan,” laung hi Īsa, “bang awn imiyan kaniyu, ‘Huy! kitaa niyu ba, yari na in Almasi,’ atawa, ‘Huy! kitaa niyu ba, yadtu siya didtu!’, ayaw kamu magkahagad. 22 Karnaꞌ ha waktu yan awn manga tau gumuwaꞌ amu in umiyan pakaniya-pakaniya sin siya na in Almasi iban in kaibanan umiyan sin in sila manga nabi daak sin Tuhan. Huminang sila sin manga muꞌjijat iban sin manga hinang makainu-inu ha supaya bang awn dapat minsan in manga tau napīꞌ sin Tuhan sukuꞌ niya marā sin lidjal. 23 Hangkan halliꞌ kamu! Biyaytaan ta na kamu asal sin manga pasal yan ha walaꞌ pa dimatung.
In Pagbalik sin Almasi pa Dunya
(Mat. 24:29-31;Lk. 21:25-28)
24 “Lāgiꞌ ha waktu susūngun da isab yan,” laung hi Īsa, “pagpuas sin manga kabinsanaan dumatung,
‘manigidlum na in suga iban diꞌ na sumawa in bulan.
25 In manga bituun mahulug na dayn ha langit
iban majugjug na in unu-unu katān ha taas langit.’
26 “Pagpuas yan, in aku amu in Anak Mānusiyaꞌ, magbalik na mari pa dunya miyamagad ha kagabunan. Kakitaan sin manga tau in kusug sin kawasa ku iban sin sahaya iban kalagguan ku. 27 Pagꞌubus daakun ku in manga malāikat pa upat pidju sin ālam, kumawaꞌ sin manga tau napīꞌ ku sukuꞌ ha katilibut sin dunya.”
In Pamandugahan sin Pagbalik sin Almasi
(Mat. 24:32-35;Lk. 21:29-33)
28 “Manjari,” laung hi Īsa, “In pagbalik ku mari pa dunya kapamandugahan sin manga mānusiyaꞌ. Sabab in pagbalik ku mari biyaꞌ yan sin hantang sin hambuuk kahuy. Bang niyu kakitaan in kahuy tina magꞌugbus iban magdahun na, kaingatan niyu na sin masuuk na in panuga. 29 Damikkiyan, bang niyu kakitaan na maawn in manga katān biyaytaꞌ ku kaniyu, kaingatan niyu na sin masuuk na in pagbalik ku mari pa dunya, hangkarayꞌ dakuman. 30 Na, ini in tumtuma niyu. In katān biyaytaꞌ ku yan kaniyu maawn ha diꞌ pa maubus malanyap in bangsa sin manga tau ha masa ini. 31 Ha susūngun in langit iban dunya malanyap da, sagawaꞌ in katān kiyapamung ku diꞌ tuud maluppas salama-lama (sabab in yan tantu tuud bunnal).”
Wayruun Makaingat sin Waktu sin Pagbalik sin Almasi
(Mat. 24:36-44)
32 “Malayngkan,” laung hi Īsa, “wayruun minsan hambuuk in makaingat sin adlaw atawa waktu sin pagbalik ku mari pa dunya. Minsan in manga malāikat ha surgaꞌ iban sin aku baran ku, amu in Anak Mānusiyaꞌ, diꞌ da makaingat. Hambuuk-buuk da Tuhan, Amaꞌ ku, in makaingat sin pasal yan. 33 Hangkan, halliꞌ kamu iban jaga kamu, sabab diꞌ niyu kaingatan bang kuꞌnu in waktu yan dumatung. 34 In pagbalik ku mari biyaꞌ yan sapantun sin hambuuk tau tumulak pa dugaing hulaꞌ. Ha diꞌ pa siya tumulak hipangandul niya in bāy niya ha manga daraakun niya. Dihilan niya kaniya-kaniya hinang iban baytaan niya in tungguꞌ lawang sin bāy niya papajagahun tuud. 35 Hangkan subay kamu majaga sabab diꞌ niyu kaingatan bang kuꞌnu in balik ku mari amu in diyalil ha tagdapu sin bāy, magalib ka atawa tungaꞌ dūm atawa lapit adlaw atawa subu-subu ka. 36 Karnaꞌ bang mataghaꞌ in pagbalik ku mari, na, subay kamu diꞌ ku abutan natutūg. 37 Na, hangkan jaga tuud kamu sin pagbalik ku! Amu yan in pahāti ku kaniyu iban pa tau katān.”
14In Pagꞌisun sin Pagsaggaw kan Īsa
(Mat. 26:1-5;Lk. 22:1-2;Yh. 11:45-53)
1 Manjari, pagga pagkukuꞌnisahun dakuman in Haylaya Paglappas dayn ha Kamatay iban sin pakaradjaan pagtawagun, Pagkaun sin Tinapay Way Pasulig, nagꞌisun in manga nakuraꞌ kaimaman iban sin manga guru sin saraꞌ agama, bang biyaꞌ diin in kasaggaw nila kan Īsa ha diꞌ kaingatan sin manga tau. In kabayaan nila hipapatay hi Īsa. 2 Laung nila, “Subay natuꞌ siya diꞌ saggawun ha saꞌbu sin paghaylaya sabab gana-gana maghiluhalaꞌ in manga tau.”
In Pagbusug Lana Mahamut ha Ū hi Īsa
(Mat. 26:6-13;Yh. 12:1-8)
3 Sakali in hi Īsa didtu ha kawman Bitani, ha bāy hi Simun amu in tau bakas īipul. Ha saꞌbu niya nagkakaun, awn miyawn hambuuk babai nagdarā kibut-kibut habaꞌ liug pagtawagun alabistrus, hipuꞌ sin lana mahamut pagtawagun narda. In lana mahamut ini mahargaꞌ tuud, bukun paltik iban wayruun lamud niya dugaing. Biyagbag sin babai in liug sin kibut-kibut ampa niya biyusug in lana mahamut pa ū hi Īsa. 4 Na, diyugalan in manga kaibanan tau nakakitaꞌ iban laung sin pakaniya-pakaniya, “Maytaꞌ niya iyusibaan in lana mahamut? 5 Bang pa piyagdagang magbīhan timbang gadji sin hambuuk tau ha lawm hangka-tahun, iban labi pa, iban in bīhan hikapagsarakka ha miskin.” Na, iyastulan tuud sila ha babai. Siyahawi nila siya pa mangīꞌ.
6 Sagawaꞌ laung hi Īsa kanila, “Pasāri niyu na siya! Ayaw niyu pasusaha in atay niya. Marayaw tuud in nahinang niya kākuꞌ. 7 In manga miskin matabang niyu sadja ha kuꞌnu-kuꞌnu waktu kabayaan niyu, sabab hawnu-hawnu kamu yan da isab in manga miskin. Sagawaꞌ in aku ini diꞌ lumugay dī kaniyu. 8 Hīnang sin babai ini in mahinang niya kākuꞌ. Biyusugan niya aku lana mahamut bat supaya saddiya na in anggawtaꞌ-baran ku ha adlaw pagkubul kākuꞌ. 9 Na, ini in mattan hibaytaꞌ ku kaniyu! Hawnu-hawnu na mayan dī ha katilibut dunya hipamahalayak in Baytaꞌ Marayaw, hikasuysuy in nahinang kākuꞌ sin babai ini gantiꞌ panumtuman kaniya.”
Tipuhun hi Judas hi Īsa
(Mat. 26:14-16;Lk. 22:3-6)
10 Manjari, awn hambuuk dayn ha hangpuꞌ tagduwa mulid hi Īsa, amu in pagngānan Judas, tau dayn ha Kiriyud, in miyadtu pa manga nakuraꞌ kaimaman ha supaya niya hikaungsud hi Īsa pa lawm lima nila. 11 Na, kiyūgan tuud in manga nakuraꞌ kaimaman pagdungug nila sin baytaꞌ hi Judas iban jimanjiꞌ sila dihilan nila hi Judas sīn. Hangkan, simipi na hi Judas bang biyaꞌ diin in katipu niya kan Īsa.
In Pagsaddiya sin Haylaya Paglappas dayn ha Kamatay
(Mat. 26:17-25;Lk. 22:7-14,21-23;Yh. 13:21-30)
12 Manjari, ha adlaw panagnaan sin pakaradjaan pagtawagun Pagkaun sin Tinapay Way Pasulig, amu in adlaw pagsumbayꞌ sin manga anak bili-bili pagjamuhan ha Haylaya Paglappas dayn ha Kamatay, iyasubu hi Īsa sin manga mulid niya, laung nila, “Tuwan, hariin mu kabayaan sakapun namuꞌ in pagjamuhan taniyu?”
13 Na, diyaak hi Īsa in duwa mulid niya, laung niya kanila, “Kadtu kamu pa dāira. Pagdatung niyu madtu, hipagbāk niyu in tau nagdarā kibut tagaluun tubig. Urula niyu siya 14 iban sūd kamu pa bāy sūran niya. Pagꞌubus ampa niyu baytai in tagdapu bāy, laung niyu, ‘Nagpaasubu in Tuwan Guru bang hawnu in bilik pagjamuhan niya iban sin manga mulid niya hipagsaꞌbu sin Haylaya Paglappas dayn ha Kamatay!’ 15 Na, hipakitaꞌ niya kaniyu in bilik dakulaꞌ ha taas sin bāy niya, amu in asal panyap sin katān kagunahan natuꞌ. Duun niyu saddiyaha in pagjamuhan natuꞌ.”
16 Na, miyadtu na pa dāira in duwa mulid hi Īsa. Pagdatung nila pa dāira, in katān biyaytaꞌ hi Īsa naagad. Na, siyaddiya nila na in pagjamuhan nila.
17 Na, naabut mayan magrib, dimatung na hi Īsa iban sin hangpuꞌ tagduwa mulid pa pagjamuhan. 18 Ha saꞌbu nila nagjajamu duun ha lamisahan, namung hi Īsa, laung niya, “Ini in mattan hibaytaꞌ ku kaniyu. Awn hambuuk dī kaniyu in manipu kākuꞌ, amu in simasāw kākuꞌ nagkaun.”
19 Na, nasusa in manga mulid hi Īsa iban nangasubu na in pakaniya-pakaniya, amu agi, “Uy, tantu, Tuwan, bukun aku in piyagꞌiyan mu?”
20 In sambung hi Īsa, “Hambuuk dayn ha hangpuꞌ tagduwa mulid ku in manipu kākuꞌ, amu in simasāw kākuꞌ timublak sin tinapay niya pa lāy pagbabahug-bahugan. 21 In aku amu in Anak Mānusiyaꞌ manaykud na dayn ha dunya biyaꞌ na sin asal kiyabaytaꞌ ha lawm Kitab. Sagawaꞌ murkaꞌ dakulaꞌ in kumugdan ha tau manipu kākuꞌ. Marayaw pa sa walaꞌ na siya piyagꞌanak.”
In Pagkaun iban Pagꞌinum amu in Panumtuman kan Īsa
(Mat. 26:26-30;Lk. 22:14-20;1 Kur. 11:23-25)
22 Ha saꞌbu nila nagkakaun, kimawaꞌ hi Īsa tinapay ampa siya nagsarang-sukul pa Tuhan. Ubus ampa niya sīpak in tinapay ampa diyuhal pa manga mulid niya. Laung niya, “Kawaa ampa niyu kauna in tinapay ini iban niyat sin amu yan in ginhawa-baran ku.”
23 Pagꞌubus ampa kiyawaꞌ hi Īsa in hambuuk sawan, ampa siya nagsarang-sukul pa Tuhan. Pagꞌubus ampa niya diyuhal in sawan pa manga mulid niya. Na, mīnum in manga mulid niya katān. 24 Laung hi Īsa kanila, “Niyata niyu sin amu yan in duguꞌ ku, amu in dumihil kamakbulan ha janjiꞌ baꞌgu sin Tuhan ha manga tau sukuꞌ niya. Maasag in duguꞌ ku sabab-karnaꞌ sin manga tau mataud. 25 Na, ini in mattan hibaytaꞌ ku kaniyu. Diꞌ aku minum magbalik sin tubig anggul ini ha salugay diꞌ dumatung in waktu magmakbul na in maksud sin pamarinta sin Tuhan, lāgiꞌ mabaꞌgu na in unu-unu katān.”
26 Pagꞌubus ampa sila nagkalang sin kalangan pamudji pa Tuhan, ubus ampa sila miyadtu pa Būd Jaytun.
Asal Hibaytaꞌ hi Īsa sin Umiyan hi Pitrus sin Bukun Siya Agad kan Īsa
(Mat. 26:31-35;Lk. 22:31-34;Yh. 13:36-38)
27 Sakali ha sūng nila pa Būd Jaytun, namung hi Īsa, laung niya, “In kamu yan katān maguy iban mutas kamu dayn kākuꞌ, sabab asal kiyasulat ha lawm Kitab, amu agi,
‘Hirūl sin Tuhan mapatay in magꞌiipat ha manga bili-bili,
iban mapulak-palik in manga bili-bili niya.’
28 Sagawaꞌ mabuhiꞌ mayan aku magbalik, madtu aku muna dayn kaniyu pa hulaꞌ Jalil. Magbāk kitaniyu didtu.”
29 Simambung hi Pitrus, laung niya, “Tuwan, tantu diꞌ tuud aku mutas dayn kaymu, minsan in sila katān mutas dayn kaymu!”
30 In sambung hi Īsa kan Pitrus, “Indani in bichara ku ini. Ha dūm ini ha diꞌ pa maabut tumagauk in manuk usug makaruwa sin subu-subu, makatū kaw umiyan, laung mu diꞌ mu aku kaingatan.”
31 Sagawaꞌ limugat tuud hi Pitrus, laung niya, “Tantu diꞌ tuud aku imiyan sin diꞌ ta kaw kaingatan, minsan pa aku mapatay umunung kaymu!”
Na, biyaꞌ da isab hādtu in pamung sin katān mulid niya.
Mangarap pa Tuhan hi Īsa duun ha Gitsimani
(Mat. 26:36-46;Lk. 22:39-46)
32 Sakali miyadtu hinda Īsa pa lugal pagtawagun Gitsimani. Nakaratung mayan sila, laung niya ha manga mulid niya, “Lingkud naa kamu dī. Madtu pa aku mangarap pa Tuhan.”
33 Piyaagad niya hi Pitrus iban hi Yaꞌkub kay Yahiya. Sakali landuꞌ tuud nagdukka iban simusa hi Īsa. 34 Laung niya kanila, “Landuꞌ tuud in dukka sin lawm atay ku. Agun-agun na hikamatay ku. Tagad naa kamu dī iban pagjaga kamu.”
35 Ubus, limayuꞌ-layuꞌ hi Īsa dayn ha manga mulid niya ampa siya simujud pa lupaꞌ sartaꞌ nangarap na siya pa Tuhan. Nangayuꞌ siya duwaa pa Tuhan bang awn dapat diꞌ na siya palabayun sin kabinsanaan masuuk na dumatung kaniya. 36 Laung hi Īsa, “Ū, Tuhan, Amaꞌ ku! Kaingatan ku in unu-unu katān marapat mu hinangun. Bang makajari kaymu ayaw mu na aku palabaya sin kabinsanaan ini. Malayngkan, bukun kabayaan ku in maagad, sagawaꞌ in kabayaan mu in maagad.”
37 Pagꞌubus nagbalik siya madtu pa manga mulid niya. Sakali in kiyaratungan niya natutūg in tū mulid niya. Laung hi Īsa kan Pitrus, “Uy! Simun, natutūg kaw? Diꞌ ka kaw makajaga minsan hangka-jām? 38 Pagjaga kamu,” laung hi Īsa kanila, “iban pangayuꞌ kamu duwaa ha supaya kamu diꞌ marā sin sasat makapilad sin īman niyu. Sabab bunnal na sa ha lawm pikilan iban atay niyu mabayaꞌ tuud kamu magad sin kabayaan sin Tuhan, sagawaꞌ in anggawtaꞌ-baran niyu maluhay marā sin sasat.”
39 Pagꞌubus miyadtu na isab hi Īsa nagbalik nangarap pa Tuhan iban biyalikan niya in lapal-kabtangan sin duwaa piyangayuꞌ niya pa Tuhan. 40 Pagbing niya mawn pa manga mulid niya, kiyaratungan niya natutūg sila sabab miyuꞌgat na in mata nila sin karuꞌ. Iban diꞌ nila kaingatan bang unu in hisambung nila kan Īsa.
41 Sakali, hikatū mayan sin balik hi Īsa mawn kanila, laung hi Īsa kanila, “Bat natutūg iban naghahali-hali pa hāti kamu yan? Sarang na sa yan. Naabut na in waktu! Taynghug kamu. Bihaun, in aku amu in Anak Mānusiyaꞌ hiungsud na pa lawm lima sin manga tau baldusa. 42 Bangun na kamu bat kitaniyu mākadtu na. Kitaa niyu ba, yan na in tau manipu kākuꞌ!”
In Pagsaggaw kan Īsa
(Mat. 26:47-56;Lk. 22:47-53;Yh. 18:3-12)
43 Na, ha saꞌbu pa nagbibichara hi Īsa, dimatung na mawn hi Judas, amu in hambuuk dayn ha hangpuꞌ tagduwa mulid hi Īsa. Mataud tau in miyamagad kaniya nagdarā pakukus iban kakakal. In manga tau ini naraak sin manga nakuraꞌ kaimaman, sin manga guru sin saraꞌ agama iban sin manga nagtatau-maas ha hulaꞌ. 44 Na, asal biyaytaan hi Judas in manga tau, laung niya, “In tau siyumun ku amuna in tau saggawun niyu. Dāha niyu siya iban jagahi niyu marayaw.”
45 Sakali pagdatung na mayan hi Judas, magtūy siya timūy madtu kan Īsa, laung niya, “Tuwan Guru,” ubus ampa niya sīyum hi Īsa. 46 Na, siyaggaw na sin manga tau hi Īsa ampa giyapus. 47 Na, magtūy liyarut sin hambuuk mulid hi Īsa in pakukus niya ampa niya liyagut in hambuuk īpun sin Imam Dakulaꞌ. Nautud in hansipak taynga sin tau liyagut niya. 48 Sakali namung hi Īsa ha manga tau simaggaw kaniya, laung niya, “Maytaꞌ, mundu ka aku ini, subay niyu saggawun iban sin pakukus iban kakakal niyu? 49 Adlaw-adlaw duun aku nagnanasīhat ha Bāy sin Tuhan. Na, didtu da isab kamu, sagawaꞌ maytaꞌ niyu aku walaꞌ siyaggaw didtu? Na, hangkan biyaꞌ ha yan, sabab subay maagad in manga kiyasulat ha lawm Kitab.”
50 Na, pagꞌubus miyutas na dayn kan Īsa in katān mulid niya iban miyaguy na sila.
51 Sakali awn hambuuk subul duun nagsisiub-siub sadja in imuurul kan Īsa. Sakali awn gimanggut kaniya ambayaꞌ siya isab saggawun. 52 Saꞌ niya biyutānan in siub niya, ampa siya dimagan naghuhubuꞌ.
Umalup na hi Īsa ha Manga Nagkakaput sin Saraꞌ Agama
(Mat. 26:57-68;Lk. 22:54-55,63-71;Yh. 18:13-14,19-24)
53 Manjari, diyā sin manga tau hi Īsa madtu pa bāy sin Imam Dakulaꞌ, iban nagtipun na mawn katān in manga nakuraꞌ kaimaman, in manga nagtatau-maas ha hulaꞌ iban sin manga guru sin saraꞌ agama. 54 Na, in hi Pitrus imuurul kan Īsa dayn ha kalayuan sampay nakaabut siya madtu pa halaman bāy sin Imam Dakulaꞌ. Pagsūd niya pa halaman sin bāy, duun siya limingkud ha daig sin kāyu nagpaanag, limamugay ha manga jaga, amu in manga daraakun sin Imam Dakulaꞌ. 55 Na, in hi Īsa liyawagan tuud dusa sin manga nakuraꞌ kaimaman iban sin katān nakuraꞌ Yahudi manghuhukum bat hi Īsa kabutangan sin hukuman subay patayun. Sagawaꞌ wayruun dusa kabaakan nila hikatuntut kan Īsa. 56 Mataud in tau simaksiꞌ sin puting bat supaya katuntutan hi Īsa, sagawaꞌ diꞌ magtaayun in bichara sin manga saksiꞌ.
57 Sakali awn kaibanan tau timindug ampa simaksiꞌ sin puting. 58 Laung nila, “In tau yan diyungug namuꞌ imiyan sin malubu niya in Bāy sin Tuhan, amu in bakas hīnang sin manga tau, ubus ampa siya kunuꞌ magpatindug dugaing ha lawm tūy adlaw, amu in bukun hinangan mānusiyaꞌ.” 59 Sagawaꞌ minsan in manga tau simaksiꞌ ini, walaꞌ da isab nagtaayun in manga bichara nila.
60 Na, timindug in Imam Dakulaꞌ ampa miyadtu pa giꞌtungan sin katān tau duun. Iyasubu niya hi Īsa, laung niya, “Na, unu in hikasambung mu ha manga saksiꞌ ini pasal sin baytaꞌ nila sin narusa mu?”
61 Na, walaꞌ nagkaybaꞌ hi Īsa. Walaꞌ siya simambung minsan hangka-kabtang. Na, iyasubu na isab siya nagbalik sin Imam Dakulaꞌ, amu agi, “Ikaw ka in Almasi, amu in Anak sin hambuuk-buuk Tuhan piyupudji?”
62 In sambung hi Īsa, “Huun, aku na. Iban kakitaan niyu da in aku amu in Anak Mānusiyaꞌ lumingkud ha dapit pa tuu sin Tuhan Mahatinggi, iban ha pagbalik ku mari ha susūngun kakitaan niyu aku miyamagad ha lawm gabun.”
63 Na, magtūy gīrit sin Imam Dakulaꞌ in juba niya (sabab diyugalan tuud siya) ampa siya namung, laung niya, “Maytaꞌ pa kitaniyu maglawag manga saksiꞌ? 64 Diyungug niyu na hayn-duun in bichara niya pangkal pa Tuhan. Na, ha pikil niyu unu in hukuman hibutang natuꞌ kaniya?”
Nagtaayun sila katān sin mattan in dusa hi Īsa iban subay siya patayun.
65 Na, pagꞌubus magtūy piyagluraan sin kaibanan tau hi Īsa. Tiyabunan nila in mata niya ubus ampa nila siya piyagsuntuk. “Na,” laung nila kan Īsa, “tukura bang hisiyu in simuntuk kaymu!” Ubus diyā na siya sin manga jaga amu in naminasa da isab kaniya.
Umiyan hi Pitrus sin in Siya Bukun Agad kan Īsa
(Mat. 26:69-75;Lk. 22:56-62;Yh. 18:15-18,25-27)
66 Manjari, ha saꞌbu hi Pitrus duun ha halaman bāy sin Imam Dakulaꞌ, nākawn in hambuuk babai daraakun sin Imam Dakulaꞌ. 67 Pagkitaꞌ niya kan Pitrus duun nagpaanag ha daig sin kāyu, magtūy niya iyatud hi Pitrus ampa siya imiyan, laung niya, “In ikaw yan agad da isab kan Īsa amu in tau Nasarit.”
68 Namaylu hi Pitrus, laung niya, “Inday kaymu. Diꞌ ku kahātihan bang unu in piyagbichara mu yan.” Ubus ampa siya minīg, miyadtu pa labayan sin lawang sin halaman bāy. Na, saruun-duun, timagauk na in manuk.
69 Sakali kītaꞌ na isab siya nagbalik sin babai daraakun. Laung sin babai ha manga tau nagtitindug duun, “In tau yan agad da isab kanila!” 70 Na, namaylu na isab hi Pitrus.
Bukun mawgay īyan hi Pitrus sin manga tau nagtitindug duun, laung nila, “Mattan tuud in ikaw yan agad kanila, sabab in ikaw yan tau Jalil da isab.”
71 Sagawaꞌ nagsuknaꞌ-suknaꞌ tuud hi Pitrus sin baran niya iban simapa siya, laung niya, “Bang mān aku pagmulkaan sin Tuhan bang puting in baytaꞌ ku yan kaniyu. Diꞌ ku tuud kaingatan in tau piyagꞌiyan niyu yan!”
72 Na, magtūy na isab timagauk in manuk usug. Hikaruwa na sin manuk timagauk. Na, pagdungug hi Pitrus, kiyatumtuman niya in bichara hi Īsa, amu agi, “Ha diꞌ pa tumagauk in manuk usug makaruwa, makatū kaw umiyan sin in aku diꞌ mu kaingatan.” Na, nagtangis tuud siya, pagtumtum niya sin bichara hi Īsa.
15Mamayhuꞌ hi Īsa kan Pilatu
(Mat. 27:1-2,11-14;Lk. 23:1-5;Yh. 18:28-38)
1 Manjari, pagbulat mahinaat, in manga nakuraꞌ kaimaman nagꞌūs-ꞌūs nagtipun iban sin manga nagtatau-maas sin hulaꞌ iban sin manga guru sin saraꞌ agama iban na sin katān nakuraꞌ Yahudi manghuhukum, ampa sila nagꞌisun sin hinangun nila. Kiyadinahan nila hi Īsa ampa nila diyā madtu tiyukbal pa lawm lima hi Pilatu. 2 Na, iyasubu hi Īsa kaagi hi Pilatu, laung niya, “Ikaw na ka in sultan sin manga Yahudi?”
“Na, biyaꞌ na sin kiyapamung mu,” in sambung hi Īsa.
3 Na, mataud in tiyuntut sin manga nakuraꞌ kaimaman kan Īsa. 4 Hangkan, iyasubu na isab nagbalik hi Īsa kaagi hi Pilatu, laung niya, “Way ka hikaraawa mu ha manga bichara nila yan? Diyungug mu na in taud sin tiyuntut nila kaymu!”
5 Sagawaꞌ walaꞌ isab simambung hi Īsa minsan hangka-kabtang. Na, landuꞌ tuud nainu-inu hi Pilatu.
Kamatay in Hukuman Hirihil kan Īsa
(Mat. 27:15-26;Lk. 23:13-25;Yh. 18:39–19:16)
6 Na, sakahabaꞌ waktu sin Haylaya Paglappas dayn ha Kamatay, biyaꞌ sin pagkabiyaksahan hi Gubnul Pilatu, magpaguwaꞌ siya hambuuk pilisu amu in kabayaan sin manga tau paguwaun. 7 Na, ha waktu yadtu awn hambuuk tau pagngānan hi Barabbas in najijīl. In tau ini agad ha manga tau namunuꞌ ha waktu sin pagpangatu nila ha parinta. 8 Manjari, nakapagtipun mayan in manga tau, nangayuꞌ na sila kan Pilatu paguwaun in hambuuk pilisu biyaꞌ sin addat niya tahun-tahun. 9 Na, iyasubu hi Pilatu in manga tau, laung niya, “Na, unu in kabayaan niyu? Puasun ku kaniyu in sultan sin manga Yahudi?” 10 Na, kiyaingatan hi Pilatu sin in manga nakuraꞌ kaimaman maabughuꞌ kan Īsa, hangkan tiyukbal nila hi Īsa mawn kaniya.
11 Na, bīcharahan sin manga nakuraꞌ kaimaman in manga tau mataud hipapangayuꞌ paguwaun hi Barabbas, bukun hi Īsa. 12 Siyambungan nagbalik hi Pilatu in manga tau, laung niya, “Na, unu in kabayaan niyu hinangun ku ha tau amu in giyulal niyu sultan sin manga Yahudi?”
13 Imulak in manga tau, laung nila, “Palansangan siya pa usuk!”
14 “Maytaꞌ, unu in dusa nahinang niya?” laung hi Pilatu ha manga tau.
Sagawaꞌ walaꞌ siyambag sin manga tau in pangasubu niya. Gām mayan nagꞌulak makusug in manga tau, laung nila, “Palansangan siya pa usuk!”
15 Na, hi Barabbas in piyaguwaꞌ hi Pilatu sabab kabayaan niya sulutun in kabayaan sin manga tau. Ubus piyalubakan niya na hi Īsa ampa niya tiyukbal pa manga sundalu hipapalansang pa usuk pagpatayan kaniya.
Paglangugan hi Īsa Kaagi sin Manga Sundalu
(Mat. 27:27-31;Yh. 19:2-3)
16 Sakali diyā na sin manga sundalu hi Īsa madtu pa lawm halaman bāy dakulaꞌ piyaghuhulaan sin gubnul. Pagꞌubus, tīpun nila mawn in katān sundalu hangka-panji ampa piyaglangugan sin manga sundalu hi Īsa. 17 Inīgan nila in badjuꞌ hi Īsa ampa nila siya siyulugan sin siub badjuꞌ taluk biyaꞌ lupa sin siub sin badjuꞌ sin sultan. Ubus ampa nila liyubid in sanga sin kahuy matunuk hīnang biyaꞌ kuruna ampa nila siyangun pa ū hi Īsa. 18 Ubus, ampa bahasa liyagguꞌ nila hi Īsa, laung nila, “Mabuhay, in Sultan sin manga Yahudi!” 19 Liyubak nila hi Īsa sin kahuy-kahuy ha ū iban piyagluraan nila siya. Pagꞌubus, ampa sila simujud ha alupan hi Īsa, bahasa nagpakitaꞌ sin pagꞌaddat nila kaniya. 20 Na, naubus nila mayan piyaglangugan hi Īsa, inīgan nila na in siub badjuꞌ taluk dayn kan Īsa, ampa nila siya siyulugan nagbalik sin badjuꞌ niya. Ubus diyā nila na siya pa guwaꞌ, madtu pa lugal paglansangan kaniya pa usuk.
In Paglansang kan Īsa pa Usuk
(Mat. 27:32-44;Lk. 23:26-43;Yh. 19:17-27)
21 Manjari ha tudju nila madtu pa lugal pagpatayan, piyagbāk nila in hambuuk tau pagngānan hi Simun, lūd dayn ha gimba mawn pa dāira. Sakali liyugus sin manga sundalu hi Simun piyapagdā sin usuk paglansangan kan Īsa. (In hi Simun ini tau dayn ha hulaꞌ Kirini. Siya in amaꞌ hi Iskandal kay Rupus.) 22 Diyā nila hi Īsa madtu pa lugal pagtawagun Gulguta, (in maana niya kulakub ū). 23 Pagꞌabut nila madtu, dīhilan nila hi Īsa sin tubig anggul (biyaꞌ tubaꞌ) liyalamuran sin ubat pagtawagun mira. Sagawaꞌ diꞌ minum hi Īsa. 24 Na, hiyubuan nila in tamungun hi Īsa, ubus ampa nila siya liyansang pa usuk. Ubus ampa nila piyagbahagian in tamungun hi Īsa. Piyagkuut-kuutan nila bang unu in masukuꞌ sin hambuuk pa hambuuk. 25 Lisag siyam sin mahinaat in kalansang kan Īsa pa usuk. 26 Awn manga kabtangan siyulat amu agi, “In Sultan sin manga Yahudi.” Amu yan in tuntut kaniya. 27 Na, awn da isab duwa mundu liyansang pa usuk diyungan kan Īsa. In hambuuk liyansang ha usuk ha dapit pa tuu hi Īsa, hāti in hangka-tau ha dapit pa lawa. 28 Na, naagad tuud in kiyasulat ha lawm Kitab, amu agi,
“Ītung siya agad ha manga tau mangīꞌ.”
29 Na, in manga tau maglalabay, pagkitaꞌ nila kan Īsa, magꞌilung-ilung sadja sin ū nila (tandaꞌ sin pangudjuꞌ-ngudjuꞌ nila kaniya) iban liyagiꞌ-lagiꞌ nila hi Īsa. Laung nila, “Aha, na, in baytaꞌ mu malubu mu in Bāy sin Tuhan ubus mapatindug mu magbalik ha lawm tūy adlaw. 30 Na, tabanga na in baran mu, naug na kaw dayn ha taas sin usuk yan!”
31 Damikkiyan, piyaglagiꞌ-lagiꞌ da isab hi Īsa kaagi sin manga nakuraꞌ kaimaman iban sin manga guru sin saraꞌ agama. Laung sin pakaniya-pakaniya, “Natabang niya in tau dugaing dayn ha kamulahan, sagawaꞌ in baran niya diꞌ niya matabang. 32 Na, in Almasi amu in sultan sin bangsa Israil, subay makanaug dayn ha usuk yan bihaun ampa kami magparachaya kaniya!”
Damikkiyan, in duwa mundu amu in liyansang da isab pa usuk duun ha daig hi Īsa, nanglagiꞌ-lagiꞌ da isab kaniya.
In Kamatay hi Īsa
(Mat. 27:45-56;Lk. 23:44-49;Yh. 19:28-30)
33 Manjari, naabut mayan ugtu suga nanigidlum na in katilibut sin hulaꞌ sampay naabut lisag tū sin mahapun. 34 Na, pagꞌabut mayan manga lisag tū sin mahapun nagsuwara matanug hi Īsa, laung niya, “Iluy iluy, lama sabaktani?” In hāti niya, “Ū Tuhan ku, maytaꞌ mu aku piyasāran?”
35 Na, pagdungug sin manga kaibanan tau nagtitindug duun nasāꞌ in pangdungug nila. Laung nila, “Na, taynghug kamu! Tiyawag niya hi Ilyas!” 36 Sakali dimagan in hambuuk tau kimawaꞌ luppus ampa niya hiyaꞌgum pa tubig anggul (biyaꞌ tubaꞌ). Pagꞌubus, ampa niya biyutang in luppus pa duhul sin kahuy-kahuy ampa niya diyuhal piyasupsup kan Īsa iban laung niya, “Tagad kamu! Kitaun natuꞌ bang siya tabangun hi Ilyas panaugun dayn ha taas usuk yan!”
37 Na, nagsuwara matanug hi Īsa, ubus ampa miyugtuꞌ in napas niya.
38 Pagbugtuꞌ na mayan sin napas niya, magtūy nagisiꞌ nagduwa dayn ha taas pa duhul in kurtina marakmul didtu ha lawm Bāy sin Tuhan. 39 Na, awn hambuuk kapitan in nagtitindug duun ha alupan sin usuk piyaglansangan kan Īsa, in nakakitaꞌ sin katān naawn ha pagbugtuꞌ sin napas hi Īsa. Laung niya, “Tantu na tuud sin in tau ini amuna in Anak Tuhan!”
40 Na, awn isab manga babai duun nagkikitaꞌ dayn ha kalayuan. Miyamagad ha manga kababaihan ini hinda Mariyam amu in babai dayn ha dāira Magdala, hi Salumi iban hi Mariyam, amu in inaꞌ hi Jusis kay Yaꞌkub amu in kabungsuhan. 41 In manga babai ini miyagad iban nagpalihalaꞌ kan Īsa sin duun pa siya ha Jalil. Mataud da isab kaibanan babai duun in miyagad kan Īsa mawn pa Awrusalam.
In Pagkubul kan Īsa
(Mat. 27:57-61;Lk. 23:50-56;Yh. 19:38-42)
42 Manjari, himapun mayan tuud dimatung na hi Yusup amu in tau dayn ha dāira Arimati. In siya ini hambuuk kunsiyal sin agama Yahudi piyagꞌaaddatan, amu in timatagad da isab sin waktu tumindug in pamarinta sin Tuhan. Pagga pagkikinsumun na in adlaw Sabtuꞌ, amu in adlaw paghali-hali iban pagpudji pa Tuhan, hāti niya waktu na sin pagsaddiya, timawakkal hi Yusup miyadtu kan Pilatu nangayuꞌ sin bangkay hi Īsa. 44 Na, nainu-inu hi Pilatu pagdungug niya sin miyatay na hi Īsa. Tiyawag niya in hambuuk kapitan ampa niya iyasubu bang malugay na miyatay hi Īsa. 45 Na, pagdungug niya dayn ha kapitan, sin patay na hi Īsa, tiyugutan niya na hi Yusup kumawaꞌ sin bangkay hi Īsa. 46 Na, miyadtu na hi Yusup namī kuku putiꞌ marayaw, ubus ampa siya miyadtu kimawaꞌ sin bangkay hi Īsa. Siyaput niya in bangkay, ampa niya biyutang pa lawm kubul amu in batu dakulaꞌ liyungagan hīnang biyaꞌ lupa sungab batu. Pagꞌubus ampa niya giyulung in hambuuk batu piyagtambul sin sūran pa lawm kubul. 47 Hi Mariyam amu in babai dayn ha Magdala iban hi Mariyam amu in inaꞌ hi Jusis duun nagkikitaꞌ sin pagkubul kan Īsa. Kītaꞌ nila in pagbutang kan Īsa pa lawm kubul.
16Mabuhiꞌ Magbalik hi Īsa
(Mat. 28:1-8;Lk. 24:1-12;Yh. 20:1-10)
1 Manjari, pagga sin limabay na in adlaw paghali-hali iban pagpudji pa Tuhan, hi Mariyam, amu in babai dayn ha Magdala, hi Salumi, iban hi Mariyam, amu in inaꞌ hi Yaꞌkub, namī panyap mahamut hipagbutang ha patay bat nila kabutangan in bangkay hi Īsa. 2 Na, pagbulat mahinaat sin adlaw Ahad, subu-subu pa tuud miyadtu na sila pa kubul. 3 Ha saꞌbu nila ha dān, piyagbicharahan nila bang hisiyu in makagulung kanila sin batu tambul sin sūran pa lawm kubul sabab in batu dakulaꞌ tuud. Sagawaꞌ pagdatung nila madtu, kītaꞌ nila naīg na in batu, nagulung na naīg dayn ha sūran pa lawm kubul. 5 Na, simūd sila pa lawm kubul. Pagsūd nila, kītaꞌ nila in hambuuk usug bataꞌ baꞌgu nagjujuba putiꞌ, duun naglilingkud ha dapit pa tuu. Na, nahaylan tuud sila.
6 “Ayaw kamu mahaylan,” laung sin tau kanila. “Kaingatan ku naglawag kamu kan Īsa, tau dayn ha Nasarit, amu in liyansang pa usuk. Wayruun na siya dī. Nabuhiꞌ na siya nagbalik! Kitaa niyu in lugal bakas piyagbutangan kaniya. 7 Na, kadtu na kamu, baytai niyu in manga mulid niya, awla-awla na hi Pitrus, sin muna na hi Īsa dayn kanila madtu pa Jalil. Didtu nila siya kakitaan biyaꞌ sin kiyabaytaꞌ niya kanila.”
8 Na, gimuwaꞌ na sila dayn ha lawm kubul ampa sila dimagan, sabab namidpid tuud sila sin bugaꞌ. Walaꞌ sila nagbichara unu-unu minsan ha hisiyu tau sabab miyugaꞌ sila.
Magpanyataꞌ hi Īsa kan Mariyam
(Mat. 28:9-10;Yh. 20:11-18)
9 Manjari, nabuhiꞌ mayan hi Īsa nagbalik dayn ha kamatay, subu-subu pa tuud sin adlaw Ahad, nagpanyataꞌ siya muna mawn kan Mariyam, amu in babai dayn ha Magdala. In hi Mariyam ini bakas kiyapaguwaan hi Īsa pitu saytan dayn ha lawm baran niya. 10 Na, miyadtu siya namaytaꞌ ha manga panāiban hi Īsa. Didtu sila nagdurukka iban nagtatangis. 11 Pagdungug nila sin bichara niya sin in hi Īsa buhiꞌ iban kītaꞌ niya tuud sin duwa mata niya, walaꞌ sila nagkahagad kaniya.
Magpanyataꞌ hi Īsa ha Duwa Mulid Niya
(Lk. 24:13-35)
12 Pagꞌubus yadtu nagpanyataꞌ isab hi Īsa ha duwa mulid niya ha saꞌbu sin duwangka-tau harap pa gimba. Dugaing isab in hantang sin pagpanyataꞌ niya. 13 Na, nagbalik in duwangka-tau namaytaꞌ ha manga panāiban nila, sagawaꞌ walaꞌ sila nagkahagad.
Magpanyataꞌ hi Īsa ha Hangpuꞌ Tagꞌisa Mulid Niya
(Mat. 28:16-20;Lk. 24:36-49;Yh. 20:19-23;Kiy. 1:6-8)
14 Na, mahuli dayn duun nagpanyataꞌ da isab hi Īsa ha hangpuꞌ tagꞌisa mulid niya ha saꞌbu nila nagkakaun. Piyagꞌamahan hi Īsa in manga mulid niya sabab diꞌ sila magparachaya iban diꞌ tuud sila magkahagad ha baytaꞌ sin manga tau nakakitaꞌ sin in siya buhiꞌ. 15 Laung niya kanila, “Kadtu kamu pa kahulaꞌ-hulaan ha katilingkal sin dunya magpamahalayak sin Baytaꞌ Marayaw pa mānusiyaꞌ katān. 16 Hisiyu-siyu in magparachaya iban magpaliguꞌ tandaꞌ sin pagparachaya niya kākuꞌ, malappas siya. Saꞌ hisiyu-siyu in diꞌ magparachaya kugdanan siya sin hukuman sin Tuhan. 17 Iban awn tandaꞌ kakitaan ha manga tau magparachaya kākuꞌ, karnaꞌ in sila yan dayn ha kusug sin ngān ku, makapaguwaꞌ sila manga saytan dayn ha lawm baran sin tau iban makabichara sila sin manga bahasa diꞌ nila kaingatan. 18 Bang sila makakamput manga hās atawa makainum sila lassun, diꞌ sila maunu. Hibutang nila in lima nila ha nasasakit, na kaulian in nasasakit.”
Maangkat pa Taas Langit hi Īsa
(Lk. 24:50-53;Kiy. 1:9-11)
19 Pagꞌubus hi Panghuꞌ Īsa nagbichara kanila, naangkat na siya pa taas langit pa lawm surgaꞌ ampa siya limingkud ha dapit pa tuu sin Tuhan, amu in tungud tiyatawꞌ ha makawasa. 20 Na, miyadtu na pa kahulaꞌ-hulaan in manga mulid hi Īsa nagpamahalayak sin Baytaꞌ Marayaw pasal sin pamarinta sin Tuhan. Tiyabangan sila sin Panghuꞌ sin hinang nila iban tiyabangan niya sila nagpakitaꞌ sin manga tandaꞌ sin in piyagpamahalayak nila bunnal tuud.