Matiyu
Pahāti
In nagsulat sin būk ini hi Matiyu, hambuuk sin hangpuꞌ-tagduwa tau pinīꞌ hi Īsa magad kaniya magguru ha supaya sila mahinang tau kawakilan niya magpamahalayak sin Baytaꞌ Marayaw pa manga tau. Ha tagnaꞌ in hinang hi Matiyu mangangawaꞌ sukay pa parinta, sagawaꞌ pagtawag hi Īsa kaniya binīn niya in hinang niya sartaꞌ miyagad na kan Īsa nagguru (Kitaa ha būk Matiyu 9:9-13, iban Lukas 5:26, 27).
In Baytaꞌ Marayaw siyulat hi Matiyu mamaytaꞌ pasal sin hi Īsa amuna in kiyajanjiꞌ sin Tuhan manglappas ha manga mānusiyaꞌ, iban amu in dumihil kamakbulan ha manga janjiꞌ sin Tuhan ha manga tau sin masa nakauna yadtu. In Baytaꞌ Marayaw kiyamaksud hipasampay bukun sadja pa manga Yahudi, amu in manga tau hangka bangsa hi Īsa, sagawaꞌ sampay pa mānusiyaꞌ katān.
1Pasal sin Pangkat Hi Īsa Almasi
(Lk. 3:23-38)
1 Manjari, amu ini in pangkat hi Īsa Almasi, hambuuk panubuꞌ hi Daud, amu in hambuuk panubuꞌ hi Ibrahim.
2 Biyaꞌ ha ini in pangkat hi Īsa Almasi tagnaan dayn kan Ibrahim sampay naabut mawn kan Sultan Daud.
Hi Ibrahim, in anak niya hi Isahak;
in hi Isahak, in anak niya hi Yaꞌkub;
in hi Yaꞌkub, in anak niya hi Yudah iban sin manga taymanghud niya.
Sakali in anak sin Yudah hi Piris kay Sira (in inaꞌ nila hi Tamar).
In hi Piris, in anak niya hi Hisdun;
in hi Hisdun, in anak niya hi Aram;
in hi Aram, in anak niya hi Amminadab;
in hi Amminadab, in anak niya hi Nassun;
in hi Nassun, in anak niya hi Salmun;
in hi Salmun, in anak niya hi Buwas (in inaꞌ hi Buwas hi Rahab);
in hi Buwas, in anak niya hi Ubid (in inaꞌ hi Ubid hi Rut);
in hi Ubid, in anak niya hi Jissi;
in hi Jissi, in anak niya hi Sultan Daud.
7 Na, biyaꞌ ha ini isab in pangkat hi Īsa tagnaan dayn kan Sultan Daud sampay pa waktu narā in manga tau Israil pa hulaꞌ Babilun ha bukun nila kabayaan.
In hi Daud, in anak niya hi Sulayman (in inaꞌ hi Sulayman amuna in bakas asawa hi Uriyas);
in hi Sulayman, in anak niya hi Rubuwam;
in hi Rubuwam, in anak niya hi Abiyas;
in hi Abiyas, in anak niya hi Asa;
in hi Asa, in anak niya hi Jusapat;
in hi Jusapat, in anak niya hi Jihuram;
in hi Jihuram, in anak niya hi Usiyas;
in hi Usiyas, in anak niya hi Jutam;
in hi Jutam, in anak niya hi Ahas;
in hi Ahas, in anak niya hi Hijikiyas;
in hi Hijikiyas, in anak niya hi Manassi;
in hi Manassi, in anak niya hi Amun;
in hi Amun, in anak niya hi Jusiyas;
in hi Jusiyas, in anak niya hi Jihuyakin iban sin manga taymanghud niya.
12 Hāti dayn na waktu narā in manga tau Israil pa hulaꞌ Babilun sampay pa waktu piyagꞌanak hi Īsa, biyaꞌ ha ini isab in pangkat niya.
In hi Jihuyakin, in anak niya hi Salati;
in hi Salati, in anak niya hi Sirubbabil;
in hi Sirubbabil, in anak niya hi Abiyud;
in hi Abiyud, in anak niya hi Iliyakim;
in hi Iliyakim, in anak niya hi Asur;
in hi Asur, in anak niya hi Saduk;
in hi Saduk, in anak niya hi Akim;
in hi Akim, in anak niya hi Iliud;
in hi Iliud, in anak niya hi Iliyasar;
in hi Iliyasar, in anak niya hi Mattan;
in hi Mattan, in anak niya hi Yaꞌkub;
in hi Yaꞌkub, in anak niya hi Yusup. Hi Yusup amuna in nakaasawa kan Mariyam inaꞌ hi Īsa, amu in pagꞌiyanun Almasi + 1:12-16 In hāti sin Almasi, amu in hambuuk-buuk kiyajanjiꞌ sin Tuhan manglappas ha manga tau iban magbayaꞌ ha unu-unu katān. .
17 Na, manjari awn hangpuꞌ tagꞌupat pangkat in nanubuꞌ tagnaan dayn kan Ibrahim sampay naabut mawn kan Daud. Hāti tagnaan dayn kan Daud sampay pa waktu narā in manga tau Israil pa hulaꞌ Babilun awn isab hangpuꞌ tagꞌupat pangkat in nanubuꞌ. Hāti awn isab hangpuꞌ tagꞌupat pangkat in nanubuꞌ dayn ha waktu narā in manga tau Israil pa hulaꞌ Babilun sampay naabut piyagꞌanak in Almasi.
In Pagꞌanak kan Īsa Almasi
(Lk. 2:1-7)
18 Biyaꞌ ha ini in kahālan sin pagꞌanak kan Īsa Almasi. In hi Mariyam, inaꞌ niya, saꞌbu nagtutunang iban hi Yusup, sagawaꞌ ha walaꞌ pa sila nakapagtiyaun kiyananaman niya sin burus siya dayn ha kusug sin kudarat sin Rū sin Tuhan. 19 In hi Yusup ini hambuuk tau miyamagad sadja sin daakan sin Tuhan. Pagga niya kiyaingatan sin burus hi Mariyam napikil niya baybarun na in pagtunang nila + 1:19 Ha addat sin manga Yahudi hambuuk da in saraꞌ magtunang iban sin saraꞌ magtiyaun. Minsan in manga tau nagtutunang sadja, way pa sila nagtiyaun, niyatun sila sin tau, bana iban asawa. , sagawaꞌ diꞌ niya hibukag in sabab sin pagbaybad nila, ha supaya diꞌ sumipug hi Mariyam. 20 Sakali ha saꞌbu hi Yusup namimikil sin pasal ini, nakalipat siya sartaꞌ nanagainup siya. Ha lawm tagainup niya nagpanyataꞌ mawn kaniya in hambuuk malāikat naraak sin Tuhan. Namung in malāikat, amu agi, “Yusup, hambuuk panubuꞌ hi Daud, ayaw kaw mahanggaw umasawa kan Mariyam. Karnaꞌ in siya yan naburus dayn ha kusug sin kudarat sin Rū sin Tuhan. 21 Umanak siya hambuuk bataꞌ-bataꞌ usug iban ngānan mu in bataꞌ-bataꞌ yan hi Īsa, sabab siya na yan in manglappas ha tau niya dayn ha manga dusa nila.” (Amu yadtu in pamung kaniya sin malāikat.)
22 Na, nabunnal in kiyabaytaꞌ sin Tuhan amu in kiyasulat nakauna hi Nabi Isayas ha lawm Kitab, amu agi, 23 “Ha susūngun awn hambuuk budjang magburus iban magꞌanak siya hambuuk bataꞌ-bataꞌ usug. In bataꞌ-bataꞌ usug ini amuna in pagtawagun Immanwil.” (In hāti sin Immanwil, “Yari in Tuhan limamud kātuꞌniyu.”)
24 Na, pagbatiꞌ hi Yusup iyagad niya in baytaꞌ sin malāikat kaniya. Tiyaunan niya na hi Mariyam. 25 Sumagawaꞌ walaꞌ siya naghulid kay Mariyam ha salugay walaꞌ pa siya nagꞌanak. Pagꞌanak hi Mariyam, ngiyānan hi Yusup in bataꞌ-bataꞌ usug hi Īsa.
2In Pagtibaw sin Manga Tau dayn ha Subangan
1 Manjari in hi Īsa piyagꞌanak duun ha kawman sin Baytlaham, ha hulaꞌ Yahudiya, ha waktu sin pagsultan hi Sultan Hirud. Bukun mawgay awn dimatung manga tau dayn ha subangan mawn pa Awrusalam. In manga tau ini ilmuan, amu in nangangadjiꞌ pasal sin manga bituun ha langit. 2 Pagdatung nila pa Awrusalam, magtūy sila nangasubu, laung nila, “Ha unu in sultan sin manga bangsa Yahudi amu in baꞌgu piyagꞌanak? Kītaꞌ namuꞌ gimuwaꞌ dayn ha subangan in bituun amu in tandaꞌ sin piyagꞌanak na siya. Hangkan miyari kami mamudji kaniya.”
3 Pagdungug hi Sultan Hirud sin pasal ini miyugaꞌ tuud siya sambil da isab sin katān tau ha Awrusalam. 4 Piyatawag hi Sultan Hirud in katān manga nakuraꞌ kaimaman iban sin manga guru saraꞌ agama. Pagꞌubus ampa niya sila iyasubu, laung niya, “Ha unu hipagꞌanak in Almasi?”
5 In sambung nila, “Didtu ha Baytlaham, ha hulaꞌ Yahudiya, karnaꞌ in yan kiyabaytaꞌ hi Nabi (Mikas) ha lawm Kitab, amu agi,
6 ‘Kamu manga tau ha kawman Baytlaham ha hulaꞌ Yahudiya,
minsan in kawman niyu asibiꞌ, in kamu, tau mataas,
sabab awn gumuwaꞌ dayn kaniyu hambuuk nakuraꞌ
amu in magꞌiipat ha manga tau ku, amu in bangsa Israil biyaꞌ sapantun tau magꞌiipat bili-bili.’”
(Amu yan in kiyasulat sin nabi ha lawm Kitab.)
7 Pagdungug hi Hirud sin bihādtu, magtūy niya piyakawaꞌ in manga bisita dayn ha subangan dāhun niya magbichara ha wayruun makaingat tau dugaing. Pagdatung nila mawn, iyasubu sila hi Hirud bang kaꞌnu nila tuud tagnaꞌ kītaꞌ in bituun. Sakali kiyabaytaan mayan siya sin manga bisita, 8 piyakadtu niya sila pa Baytlaham iban laung niya kanila, “Kadtu kamu iban lawaga niyu marayaw in bataꞌ-bataꞌ. Iban bang niyu siya kabaakan na, balik kamu magtūy, baytai niyu aku bat isab aku makakadtu mamudji kaniya.”
9 Pagꞌubus sin sultan nagbichara, miyanaw na in manga tau dayn ha subangan. Ha saꞌbu pa sila miyamanaw, kītaꞌ nila isab nagbalik in bituun amu in bakas kītaꞌ nila didtu ha hulaꞌ nila ha subangan. Pagkitaꞌ nila, landuꞌ tuud sila kiyūgan. Miyanaw in bituun ha unahan nila ampa himundung ha lugal kiyabubutangan sin bataꞌ-bataꞌ. 11 Simūd sila pa lawm bāy. Pagsūd nila, kītaꞌ nila in bataꞌ-bataꞌ iban sin inaꞌ niya hi Mariyam. Simujud sila ampa nila piyudji in bataꞌ-bataꞌ. Iyukab nila na in manga darāhan nila iban piyanghulmat nila na mawn pa bataꞌ-bataꞌ in bulawan, kamanyan, iban ubat mahalgaꞌ pagtawagun “mira”. 12 Na, ha sūng nila muwiꞌ pa hulaꞌ nila, limabay sila dayn ha dugaing dān sabab asal sila biyandaan sin Tuhan ha lawm tagainup nila, diꞌ sila pabalikun madtu kan Hirud.
In Pagpaguy pa Misir
13 Pagꞌīg nila, awn hambuuk malāikat diyaak sin Tuhan nagpakitaꞌ mawn kan Yusup ha lawm tagainup niya. Namung in malāikat kaniya, amu agi, “Bangun kaw ampa mu dāha in bataꞌ-bataꞌ iban sin inaꞌ niya maguy pa hulaꞌ Misir, iban ayaw kamu mīg dayn didtu ha salugay diꞌ ta kamu baytaan paīgun. Karnaꞌ in bataꞌ-bataꞌ yan hipalawag hi Hirud hipapatay.”
14 Magtūy hi Yusup nagbangun. Sin dūm da yadtu diyā niya magtūy in bataꞌ-bataꞌ iban sin inaꞌ pa hulaꞌ Misir. 15 Duun na sila himulaꞌ ha Misir sampay miyatay hi Hirud. Na, dayn duun nabunnal in baytaꞌ sin Tuhan kiyabaytaꞌ hi Nabi (Husiyas), amu agi, “Piyauwiꞌ ku in Anak ku dayn ha hulaꞌ Misir.”
In Pagpatay ha manga Kabataan
16 Manjari ha waktu buhiꞌ pa hi Sultan Hirud, pagꞌingat niya sin iyakkalan siya sin manga tau ilmuan nanibaw dayn ha subangan, diyugalan tuud siya. Magtūy siya nagdaak hipapatay in katān bataꞌ-bataꞌ usug ha kawman Baytlaham sampay pa manga dugaing kawman ha pangdaig niya, dayn ha umul duwa tahun sampay pa manga baꞌgu piyagꞌanak sabab giyantaꞌ niya na dayn ha pagbaytaꞌ sin manga tau dayn ha subangan, bang kaꞌnu nila tagnaꞌ kītaꞌ in bituun.
17 Na, nabunnal tuud in bakas bichara hi Nabi Irmiyas, laung niya,
18 “Karungugan in tingug ha dāira Rama,
tingug sin pagtangis iban pagsilawak.
Duun in manga panubuꞌ hi Rakiya nagmamatay ha manga anak nila.
Diꞌ sila mabayaꞌ ūūhun
sabab miyatay in manga anak nila.”
In Pagꞌuwiꞌ Magbalik hinda Yusup dayn ha Misir
19 Manjari miyatay mayan hi Hirud, nagpakitaꞌ na isab nagbalik in malāikat diyaak sin Tuhan mawn kan Yusup ha lawm tagainup, duun ha hulaꞌ Misir. 20 Amu agi sin malāikat, “Bangun kaw ampa mu dāha in bataꞌ-bataꞌ iban inaꞌ niya magbalik pa hulaꞌ Israil, sabab in manga tau amu in mabayaꞌ mamatay ha bataꞌ-bataꞌ miyatay na.” (Na, amu yadtu in pamung sin malāikat kan Yusup.) 21 Pagbangun hi Yusup, magtūy niya diyā in bataꞌ-bataꞌ iban sin inaꞌ nagbalik pa hulaꞌ Israil.
22 Sagawaꞌ, pagdungug hi Yusup sin hi Arkilas in nakagantiꞌ nagsultan ha amaꞌ niya hi Hirud ha hulaꞌ Yahudiya, miyugaꞌ hi Yusup magbalik madtu. Hangkan himarap sila madtu pa hulaꞌ Jalil, karnaꞌ biyaꞌ da isab ha yan in baytaꞌ kaniya ha lawm tagainup niya. 23 Pagdatung nila pa hulaꞌ Jalil, duun sila himulaꞌ ha kawman Nasarit. Na, nabunnal tuud isab in baytaꞌ sin manga kanabihan pasal hi Īsa Almasi, laung nila, “In siya tawagun hambuuk tau Nasarit.”
3In Pagnasīhat hi Yahiya, amu in Mangliliguꞌ
(Mk. 1:1-8;Lk. 3:1-18;Yh. 1:19-28)
1 Manjari ha waktu yadtu hi Yahiya amu in Mangliliguꞌ miyawn nagnasīhat pa hulaꞌ Yahudiya, duun ha hulaꞌ paslangan mahunit paghulaan. 2 Laung niya ha manga tau, “Pagtawbati niyu na in manga dusa niyu sabab masuuk na dumatung mari in pamarinta sin Tuhan.” 3 Bang paamuhun, hi Yahiya ini amuna in tau piyagꞌiyan hi Nabi Isayas, laung niya,
“Awn hambuuk tau ha lawm hulaꞌ paslangan mahunit paghulaan. Manawag-tawag siya ha manga tau, amu agi niya,
‘Parayawa niyu iban pabuntula niyu in dān sabab masuuk na lumabay in Panghuꞌ.’” + 3:3 Hāti niya subay pabuntulun na sin manga tau in kawl-piil nila iban palanuun nila na in lawm atay nila, sabab masuuk na dumatung in Panghuꞌ.
4 In tamungun hi Yahiya ini hīnang dayn ha bulbul untaꞌ iban nagsasabitan siya pais sapiꞌ, iban in pagkaunun niya hambuuk ginis sin ampan dulu iban gulaꞌ pussukan. 5 Na, miyawn in manga tau dayn ha Awrusalam iban dayn ha katilingkal sin hulaꞌ Yahudiya iban na dayn ha katān hulaꞌ ha katilibut sin Subaꞌ Jurdan dimungug kan Yahiya. 6 Miyawn sila kaniya nagsabunnal sin manga dusa nila, iban nagpaliguꞌ na sila kan Yahiya duun ha Subaꞌ Jurdan.
7 Sagawaꞌ pagkitaꞌ hi Yahiya mataud manga tau agad ha parhimpunan sin Parisi iban agad ha parhimpunan sin Sadduki in miyawn kaniya nagpaliguꞌ, laung niya kanila, “In kamu yan panipu! Magpabawꞌ-bawꞌ sadja kamu mabuntul, sagawaꞌ bingkuk in lawm atay niyu. Na, in pangannal niyu makapuas kamu dayn ha murkaꞌ sin Tuhan amu in masuuk na dumatung bang kamu magpaliguꞌ? 8 Bang kamu diꞌ tuud mabayaꞌ pagmurkaan sin Tuhan pakitaan niyu dayn ha kawl-piil niyu marayaw sin piyagtawbatan niyu na tuud in manga dusa niyu. 9 Ayaw kamu magpikil sin diꞌ kamu kugdanan sin murkaꞌ sin Tuhan sawkat kamu panubuꞌ hi Ibrahim sabab baytaan ta kamu, minsan in manga batu ini mapapanjari sin Tuhan tau, hinangun panubuꞌ hi Ibrahim higantiꞌ kaniyu. 10 In kamu yan biyaꞌ sapantun kahuy masuuk na pilaun sin kapa, tibtibun dayn ha gamut niya. Na sasukuꞌ sin kahuy amu in diꞌ magbunga marayaw tantu pilaun da ampa hilaruk pa lawm kāyu.
11 “In aku ini mangliguꞌ kaniyu sin tubig ha supaya awn tandaꞌ sin piyagtawbatan niyu na in manga dusa niyu. Sagawaꞌ awn hambuuk sumunud kākuꞌ dumatung mari labi mataas dayn kākuꞌ. Diꞌ aku minsan tūpun dumā sin tawmpaꞌ niya. Siya yan in magpatulun sin Rū sin Tuhan pa kaibanan tau amu in biyaꞌ sapantun hipangliguꞌ kanila, iban siya da isab in magparatung murkaꞌ pa kaibanan. 12 Biyaꞌ siya sin hambuuk tau magtahap iban maghawan sin pāy bakas piyaggiikan niya. Pagꞌubus ampa niya hitawꞌ in unud ha pagtatawꞌan niya. Hāti in apa iban sin manga kaput, hilaruk pa lawm kāyu diꞌ magkapūng kasaumulan. + 3:12 Hāti niya kandihun niya in manga tau sukuꞌ niya iban bukun. In manga tau kaibanan, lappasun niya, in kaibanan, siksaun niya. ”
In Pagliguꞌ hi Yahiya kan Īsa
(Mk. 1:9-11;Lk. 3:21-22)
13 Manjari ha waktu yadtu nākawn hi Īsa pa Subaꞌ Jurdan dayn ha hulaꞌ Jalil. Miyawn siya nagpaliguꞌ kan Yahiya. 14 Sagawaꞌ diꞌ mabayaꞌ hi Yahiya mangliguꞌ kaniya. Laung hi Yahiya “Tuwan, maytaꞌ ikaw pa in mari kākuꞌ magpaliguꞌ? Gām mayan subay aku in liguan mu.”
15 Sagawaꞌ in sambung hi Īsa kaniya, “Kadtui na. Ligui na aku bihaun. Matūp da kaw mangliguꞌ kākuꞌ ha supaya maagad katān in kabayaan sin Tuhan.” Na, timaayun na hi Yahiya. Līguan na hi Yahiya hi Īsa.
16 Naubus mayan siya līguan, minīg na siya dayn ha tubig. Pagꞌīg niya, magtūy naukab in lawang langit. Kītaꞌ niya in Rū sin Tuhan nagpasalupa assang nanaug dayn ha langit ampa timapuꞌ mawn kaniya. 17 Pagꞌubus awn nagsuwara dayn ha langit, amu agi, “Amuna ini in Anak ku kalasahan ku. Siya in makasulut tuud kākuꞌ.”
4Siyasat hi Īsa Kaagi sin Iblis, amu in Saytan Puntukan
(Mk. 1:12-13;Lk. 4:1-13)
1 Manjari diyā timukad hi Īsa sin Rū sin Tuhan madtu pa hulaꞌ paslangan mahunit paghulaan. Hangkan siya diyā madtu, ha supaya siya sasatun sin Iblis + 4:1 Mataud in ngān sin Nakuraꞌ sin Saytan. In hambuuk, Kuntara atawa Bantaꞌ sin Tuhan. In hambuuk da isab Saytan Mangangakkal. In hambuuk, Iblis, iban in hambuuk da isab Mananasat. . 2 Ha lawm sin kaꞌpatan adlaw iban kaꞌpatan dūm wayruun hangsulag kakaun in nakaun niya. Na, pagꞌubus yadtu hiyapdiꞌ na siya. 3 Sakali kiyawn na tuud siya sin Mananasat yaun, amu agi kaniya, “Bang kaw bunnal amuna in Anak Tuhan + 4:3 In gulal ini asal gulal hi Īsa ha waktu way pa siya limahil mari pa dunya. , daaka in manga batu ini mahinang kakaun.”
4 Sagawaꞌ in sambung hi Īsa, “Kiyasulat ha lawm Kitab in Parman sin Tuhan, amu agi, ‘In mānusiyaꞌ diꞌ mabuhiꞌ sin kakaun sadja, sagawaꞌ in makabuhiꞌ tuud kanila amuna in katān Parman sin Tuhan.’”
5 Pagꞌubus yadtu diyā hi Īsa sin Iblis madtu pa Awrusalam amu in pagtawagun Dāira Suchi, piyasakat pa puntuk sin Bāy sin Tuhan + 4:5 In Bāy sin Tuhan ha Awrusalam amuna in hambuuk-buuk Bāy dakulaꞌ tuud, way limingkat, pagtataatan iban pagkukulbanan pa Tuhan sin manga Yahudi. Tahun-tahun magtukad in manga tau Yahudi mawn dumā sin hayup hipagkulban pa Tuhan. . 6 Na, laung sin Iblis kan Īsa, “Bang kaw bunnal amuna in Anak Tuhan, tugpaꞌ kaw dayn ha taas ini pa babaꞌ, sabab kiyasulat ha lawm Kitab, amu agi,
‘Daakun sin Tuhan in manga malāikat niya magjaga kaymu.
Tayakun nila kaw
ha supaya in siki mu diꞌ kumugdan pa manga batu.’”
7 Laung hi Īsa kaniya, “Sagawaꞌ kiyasulat da isab ha lawm Kitab, amu agi, ‘Subay niyu diꞌ dustaun in Tuhan, amu in Panghuꞌ niyu.’”
8 Pagꞌubus yadtu diyā na isab sin Iblis hi Īsa madtu pa puntuk būd ampa piyakitaꞌ kaniya in katān kahulaꞌ-hulaan ha lawm dunya, amu in hipuꞌ sin katān daya iban kawasa. 9 Laung sin Iblis kan Īsa, “In katān yan hirihil ku kaymu bang kaw sumujud sumumba kākuꞌ.”
10 Laung hi Īsa kaniya, “Īg kaw dayn dī, Saytan Puntukan! Kiyasulat ha lawm Kitab, amu agi, ‘Subay hambuuk-buuk Tuhan, Panghuꞌ niyu in sumbahun iban pagtagꞌīpunan niyu.’”
11 Pagꞌubus yadtu minīg na in Iblis, amu in Saytan Puntukan. Pagꞌīg niya, miyawn na in manga malāikat timabang kan Īsa.
Timagnaꞌ na hi Īsa Nagnasīhat ha Hulaꞌ Jalil
(Mk. 1:14-15;Lk. 4:14-15)
12 Manjari diyungug mayan hi Īsa sin najīl hi Yahiya amu in mangliliguꞌ, miyadtu siya pa hulaꞌ Jalil. 13 Walaꞌ na siya himulaꞌ duun ha Nasarit, sagawaꞌ miyadtu siya himulaꞌ pa Kapirnaum, hambuuk kawman ha higad Dagat Jalil ha hulaꞌ Sibulun iban hulaꞌ Naptali. 14 Na, dayn duun nabunnal in kiyabichara hi Nabi Isayas, laung niya,
15 “In hulaꞌ Sibulun iban hulaꞌ Naptali,
amu in dapit pa dagat ha hansipak sin Subaꞌ Jurdan,
amu in pagtawagun da isab Jalil, amu in paghulaan sin bangsa ginisan!
16 In manga tau ha manga hulaꞌ yan bakas sila biyaꞌ hantang ha lawm katigidluman,
saꞌ makakitaꞌ na sila kasawahan amu in landuꞌ masilak.
Bakas sila awam, biyaꞌ sapantun ha lawm katigidluman iban mabugaꞌ sila mapatay,
saꞌ bihaun awn na kasawahan sin pamikil nila.”
17 Dayn ha waktu yadtu timagnaꞌ na nagnasīhat hi Īsa. Laung niya ha manga tau, “Pagtawbati niyu na in manga dusa niyu, sabab masuuk na dumatung mari in pamarinta sin Tuhan.”
Pinīꞌ hi Īsa in Upat Magꞌiistaꞌ Magad Kaniya
(Mk. 1:16-20;Lk. 5:1-11)
18 Manjari, ha saꞌbu niya miyamanaw ha higad sin dagat pagngānan Dagat Jalil, kītaꞌ niya in duwa magtaymanghud magꞌiistaꞌ, hi Simun amu in pagngānan da isab Pitrus, iban sin taymanghud niya hi Andariyas. Duun in duwa magtaymanghud nanglalaya istaꞌ ha dagat. 19 Laung hi Īsa kanila, “Manga bagay, agad kamu mari kākuꞌ. In piyaghulas-sangsaan niyu bihaun, magꞌistaꞌ, saꞌ hinduan ta kamu bang biyaꞌdiin maghulas-sangsaꞌ dumā ha mānusiyaꞌ pagkahi niyu magad kākuꞌ.” 20 Na, saruun-duun biyutawanan nila in laya nila ampa sila miyagad kan Īsa.
21 Limanjal na sila sin panaw nila. Sakali kītaꞌ hi Īsa in duwa magtaymanghud hi Yaꞌkub kay Yahiya, manga anak hi Sibidi. Yaun sila iban sin amaꞌ nila hi Sibidi ha taas kumpit asibiꞌ nagdarayaw sin laya nila. Tiyawag sila hi Īsa. 22 Saruun-duun binīn nila in amaꞌ nila iban sin kumpit asibiꞌ, ampa sila miyagad kan Īsa.
Magnasīhat iban Magpauliꞌ hi Īsa ha manga Nasasakit
(Lk. 6:17-19)
23 Na, liyatag hi Īsa piyanaw in katilibut sin hulaꞌ Jalil. Nanghinduꞌ siya ha manga tau ha manga lawm langgal. Nagnasīhat siya sin Baytaꞌ Marayaw pasal sin pamarinta sin Tuhan iban napauliꞌ niya in indaginis lamma iban sakit sin manga tau. 24 Na, magtūy natanyag in hinang niya pa katān hulaꞌ ha katilingkal Siriya. Hangkan diyā na mawn kaniya in manga tau imuukuy sin indaginis sakit, siyusūd saytan, biyababuy-babuy iban nagpapatay in baran. In manga tau kiyugdan sin manga sakit ini napauliꞌ hi Īsa katān. 25 Pakain-pakain siya manaw, mataud tuud tau in miyamagad imuurul kaniya, manga tau dayn ha hulaꞌ Jalil, dayn ha hulaꞌ pagtawagun Hangpuꞌ Dāira, dayn ha Awrusalam, dayn ha Yahudiya iban dayn ha hulaꞌ ha hansipak sin Subaꞌ Jurdan.
5In Karayawan sin Manga Tau Agad ha Tuhan
(Lk. 6:20-23)
1 Manjari pagkitaꞌ hi Īsa mataud tau in imuurul kaniya, timukad siya pa taas būd-būd ampa siya limingkud. Paglingkud niya, nagtipun ha katilibut niya in manga mulid niya. 2 Na, timagnaꞌ na siya nagnasīhat, laung niya,
3 “Hisiyu-siyu in magkahagad, sin kagunahan niya tuud in tabang sin Tuhan, dakulaꞌ in karayawan niya,
sabab ha lawm siya sin pamarinta sin Tuhan!
4 Hisiyu-siyu in magkasusahan sabab sin manga kangīan ha lawm dunya, dakulaꞌ in karayawan niya,
sabab tantu tabangun tuud siya sin Tuhan!
5 Hisiyu-siyu in mababaꞌ in pangatayan niya, dakulaꞌ in karayawan niya,
sabab mataymaꞌ niya in kiyajanjiꞌ kaniya sin Tuhan.
6 Hisiyu-siyu in mabayaꞌ tuud umādil in atay niya, dakulaꞌ in karayawan niya,
sabab dūlan siya sin Tuhan. Umādil siya.
7 Hisiyu-siyu in maluuy ha pagkahi niya, dakulaꞌ in karayawan niya,
sabab kaluuyan da isab siya sin Tuhan!
8 Hisiyu-siyu in mabuntul in itikad niya pa Tuhan, dakulaꞌ in karayawan niya,
sabab makapagkitaꞌ siya iban Tuhan ha susūngun!
9 Hisiyu-siyu in makapasulut ha pagkahi niya, dakulaꞌ in karayawan niya,
sabab simupu siya ha Tuhan, amu in magpasulut ha manga mānusiyaꞌ.
10 Hisiyu-siyu in nabibinsanaꞌ pasal sin pagꞌagad niya sin kabayaan sin Tuhan, dakulaꞌ in karayawan niya,
sabab in siya ha lawm pamarinta sin Tuhan!
11 “In kamu isab, bang kamu guraꞌ-guraun iban binasahun iban hinangan kamu bichara sin katān ginisan puting sin manga tau sabab miyamagad kamu kākuꞌ, dakulaꞌ in karayawan niyu. 12 Pagkūg-kuyag tuud kamu, sabab awn tungbas dakulaꞌ tiyatagama kaniyu didtu ha surgaꞌ. Biyaꞌ da isab ha yan in manga kanabihan sin nakauna yadtu, piyagbinasa sin manga tau pagkahi nila.”
Diyalil Asin iban Ilaw in manga Agad kan Īsa
(Mk. 9:50;Lk. 14:34-35)
13 Iban laung pa isab hi Īsa, “In manga kamu agad kākuꞌ biyaꞌ kamu sapantun asin amu in makaparayaw sin kahālan sin katān. Karnaꞌ in asin amu in makaparayaw sin kakaun. Sagawaꞌ in asin bang maīg na in kaasin niya way na dapat paasinun magbalik. Wayruun na yan kapūsan niya. Hangkan hibugit na yan pa dān, paggiikan na sin manga tau.
14 “Iban biyaꞌ da isab kamu sin sapantun ilaw dumihil kasawahan ha katilingkal dunya. Na, in ilaw diꞌ hikatapuk. Biyaꞌ da yan sapantun sin dāira nakabutang ha taas būd-būd, amu in tantu kakitaan sadja sin manga tau katān. 15 Wayruun tau magsūꞌ sin ilaw niya, pagꞌubus ampa niya sauban sin pastan. Gām mayan hibutang niya ha taas sin pagbubutangan ilaw ha supaya makarihil sawa pa tau katān ha lawm bāy. 16 Damikkiyan, biyaꞌ da isab ha yan in hantang niyu. Subay kamu dumihil kasawahan pa manga mānusiyaꞌ. Hāti niya pakitaan niyu pa manga tau in manga hinang niyu marayaw, ha supaya nila sanglitun in Amaꞌ niyu ha surgaꞌ, amu in Tuhan.
In Panghinduꞌ pasal sin Saraꞌ Agama
17 “Ayaw kamu magpikil sin in maksud ku miyari umīg sin saraꞌ agama piyanaug dayn kan Musa iban sin hinduꞌ sin manga kanabihan. Walaꞌ aku miyari umīg ha yan, sagawaꞌ miyari aku dumihil kasabunnalan sin manga hinduꞌ yan. 18 Ini in tumtuma niyu! In saraꞌ agama diꞌ tuud manjari pahil-pahilun. Ha salugay masi pa in langit iban dunya iban walaꞌ pa naawn in katān kiyabaytaꞌ ha lawm saraꞌ agama, na wayruun minsan hambuuk batang sulat atawa baris sin manga saraꞌ agama in maīg. 19 Hangkan hisiyu-siyu in lumanggal sin saraꞌ agama minsan saraꞌ amu in biyaꞌ way tantu, iban manghinduꞌ ha kaibanan lumanggal da isab sin saraꞌ, na siya in mababaꞌ tuud ha lawm pamarinta sin Tuhan. Sagawaꞌ hisiyu-siyu in magkahagad sin saraꞌ agama iban manghinduꞌ ha kaibanan kumahagad sin saraꞌ, awn kalagguan niya ha lawm pamarinta sin Tuhan. 20 Baytaan ta kamu, bang in pagtaat niyu pa Tuhan diꞌ da lumabi dayn ha pagtaat sin manga guru sin saraꞌ agama iban sin manga Parisi, na, wayruun palsukuan niyu ha lawm pamarintahan sin Tuhan.
In Hinduꞌ pasal sin Pagdugal
21 “Bakas niyu na piyagkarungugan in hinduꞌ ha manga tau sin timpu nakauna, amu agi, ‘Ayaw kamu mamunuꞌ ha pagkahi niyu. Hisiyu-siyu in mamunuꞌ ha pagkahi niya, in siya yan hukumun.’ 22 Sagawaꞌ bihaun ini in hibaytaꞌ ku kaniyu! Hisiyu-siyu in marugal ha pagkahi niya, na, kabutangan siya hukuman. Damikkiyan, hisiyu-siyu in imiyan ‘Asmak’ ha pagkahi niya marā siya pa saraꞌ dakulaꞌ paghuhukuman. Iban hisiyu-siyu in imiyan ha pagkahi niya, ‘Babbal kaw. Wayruun tuud kapūsan mu,’ in siya yan masiksaꞌ ha narkaꞌ. 23 Na, bang ha saꞌbu sūng niyu umungsud sin pagkulbanan niyu pa Tuhan, ampa sumaīgpat pa atay niyu in dusa niyu ha pagkahi niyu, 24 bīnan in pagkulbanan niyu pa Tuhan duun ha lugal sin pagkukulbanan, ampa kamu kadtu dumā magdayaw ha pagkahi niyu. Subay na kamu makapagdayaw na, ampa kamu magbalik umungsud sin pagkulbanan niyu pa Tuhan.
25 “Bang kamu tuntutan iban dāhun maghukum sin hambuuk tau, dāha niyu siya magtūy magsulut bābā diꞌ pa marā pa paghuhukuman in parakalaꞌ niyu. Sabab bang kamu marā na pa paghukuman ampa kamu kamattanan sin dusa niyu, butangan na kamu hukuman sin manghuhukum ampa kamu hitukbal pa pulis. Pagꞌubus ampa kamu hiluun sin pulis pa jīl. 26 Na, ingat kamu, duun kamu tumuddas ha salugay diꞌ niyu kabayaran in kasāan narusa niyu.
In Hinduꞌ pasal sin Pagjina
27 “Piyagkarungugan niyu da isab in hinduꞌ ini, amu agi, ‘Ayaw kamu magjina.’ 28 Sagawaꞌ bihaun ini in hibaytaꞌ ku kaniyu: hisiyu-siyu in umatud ha hambuuk babai ampa pagnapsuhan niya in babai yan, nagjina na siya iban sin babai yan ha lawm atay niya. 29 Hangkan bang sawpama in mata niyu makarā kaniyu magdusa, na, amu in pagbahasahun marayaw pa lugitun niyu in mata niyu ampa niyu bugitan. Labi pa marayaw maīg in hansipak mata niyu, dayn sin pa lawm narkaꞌ in uwian sin ginhawa-baran niyu. 30 Damikkiyan, bang sawpama in hansipak lima niyu amu in makarā kaniyu magdusa, na, amu in pagbahasahun marayaw pa yan uturun niyu ampa niyu bugitan. Labi pa marayaw mapukul in hansipak lima niyu, dayn sin makapalawm narkaꞌ in ginhawa-baran niyu.
In Hinduꞌ pasal sin Pagbugit sin Magtiyaun
(Mat. 19:9;Mk. 10:11-12;Lk. 16:18)
31 “Awn pa isab hinduꞌ kiyasulat ha lawm Kitab, amu agi, ‘Hisiyu-siyu in mamugit ha asawa niya subay siya magparā sulat pasa bat kaingatan sin nagbugit na sila.’ 32 Sagawaꞌ bihaun ini in hibaytaꞌ ku kaniyu! Bang awn hambuuk tau mamugit ha asawa niya, ha wayruun nagꞌusug-usug in asawa niya, in tau yan magdusa ha asawa niya. Sabab bang in asawa niya magbana dugaing, na nakalanggal in babai yan sin saraꞌ magjina. Damikkiyan in usug amu in umasawa kaniya, nakalanggal da isab sin saraꞌ magjina.
In Hinduꞌ pasal sin Pagsapa
33 “Piyagkarungugan niyu da isab in bakas kiyahinduꞌ ha manga kamaasan natuꞌ amu agi, ‘Ayaw niyu balubaha in janjiꞌ niyu, gām mayan hinanga niyu in janjiꞌ bakas siyapahan niyu pa Tuhan!’ 34 Sagawaꞌ bihaun ini in hibaytaꞌ ku kaniyu! Bang kamu jumanjiꞌ, ayaw kamu sumapa. Ayaw kamu sumapa sumabbut sin surgaꞌ sabab amu yan in hulaan sin Tuhan. 35 Atawa ayaw na kamu sumabbut sin dunya sabab amu yan in kiyabubutangan sin siki niya. Atawa ayaw na kamu sumabbut sin hulaꞌ Awrusalam sabab amu yan in dāira sin Sultan Makawasa. 36 Iban ayaw kamu sumapa sumabbut sin ū niyu sabab Tuhan in nagpapanjari sin ū niyu. Siya da in makapagbayaꞌ magpapinda sin buhuk niyu dayn ha itum pa putiꞌ. 37 Bang kamu makaiyan na ‘Huun’ atawa ‘Diꞌ’, ayaw niyu na sugpati dugaing sabab unu-unu in bichara hikasugpat niyu, in yan guwaꞌ na dayn ha Saytan, amu in puunan sin katān kangīan.
In Hinduꞌ pasal sin Pagpamaus
(Lk. 6:29-30)
38 “Damikkiyan, piyagkarungugan niyu da isab in hinduꞌ ini, amu agi, ‘Bang awn tau mamuta sin mata sin pagkahi niya, subay da isab butahun in mata niya. Bang awn tau manigpuꞌ sin ipun sin pagkahi niya subay da isab tigpuun in ipun niya.’ 39 Sagawaꞌ bihaun ini in hibaytaꞌ ku kaniyu! Ayaw niyu bawsa in tau nakarusa kaniyu. Gām mayan bang awn tau sumampak sin hansipak bayhuꞌ niyu, pasampakan niyu pa isab kaniya in hansipak bayhuꞌ niyu. 40 Iban bang awn tau manuntut kaniyu ha supaya niya makawaꞌ in badjuꞌ niyu, ayaw na kamu sumulang. Gām mayan sampay juba niyu dihilan na madtu kaniya. 41 Bang awn sundalu dumaak kaniyu dumā sin darāhan niya harap pa lugal awn hangka-batu in layuꞌ niya, ayaw kamu magsumlut. Gām mayan dāha niyu duwa batu in layuꞌ. 42 Bang awn tau mangayuꞌ kaniyu unu-unu na, dihili niyu siya. Iban bang awn tau mamūs unu-unu niyu, būsi niyu siya.
In Hinduꞌ pasal sin Pagkasi-lasa ha Manga Banta
(Lk. 6:27-28,32-36)
43 “Piyagkarungugan niyu da isab in hinduꞌ, amu agi, ‘Kalasahi in bagay niyu, karugali in banta niyu.’ 44 Sagawaꞌ bihaun ini in hibaytaꞌ ku kaniyu! Kalasahi in manga banta niyu iban pangayui niyu duwaa marayaw pa Tuhan in manga tau dimirihil kabinsanaan kaniyu, 45 ha supaya kamu mahinang biyaꞌ sin Tuhan, Amaꞌ niyu ha surgaꞌ, sabab tumabang siya ha tau katān. Karnaꞌ in tau katān dihilan sin Tuhan sawa dayn ha suga, sibuꞌ da tau mangīꞌ iban marayaw, iban dihilan niya da isab ulan in tau katān, sibuꞌ da tau mabuntul iban tau maghihinang sin mangīꞌ.
46 “Na, bang in kalasahan niyu amu sadja in manga tau malasa kaniyu, awn ka tungbas niyu marayaw dayn ha Tuhan? Tantu way. Karnaꞌ minsan in tau magkakawaꞌ sukay pa parinta, amu in laung niyu pangungugut, malasa da ha manga tau malasa kanila! 47 Iban bang amu sadja isab manga bagay niyu in asipun niyu marayaw, na, wayruun da karayawan mahinang niyu, sabab minsan in manga tau amu in nagtutuhan dugaing dayn ha Tuhan tuud, magꞌasip da marayaw ha manga bagay nila! 48 In kamu yan subay tubus in kawl-piil niyu tudju pa pagkahi niyu biyaꞌ da isab sin Tuhan, Amaꞌ niyu ha surgaꞌ, tubus ha unu-unu katān.
6Panghinduꞌ pasal Pagsarakka
1 “Tantuha niyu tuud in ini. Bang kamu magꞌammal ibārat, ibut-ibut ayaw niyu hinanga ha harapan sin mayran madjīlis ha supaya kakitaan sin manga tau, sabab bang bihādtu in hinang niyu, wayruun da tungbas makawaꞌ niyu dayn ha Amaꞌ niyu ha surgaꞌ.
2 “Hangkan sa bang awn hirihil niyu unu-unu na ha tau miskin, subay kamu diꞌ magpakitaꞌ-kitaꞌ ha manga tau, biyaꞌ sin manga tau magpabawꞌ-bawꞌ sadja. In sila yan, bang awn hirihil nila ha manga miskin subay hadja didtu ha manga kalanggalan, iban ha manga karān-dānan bat kakitaan sin tau mataud, ha supaya sila mabantug. Baytaan ta kamu, bang in sila yan bantugun sin manga tau, na, amu da yan in tungbas kanila, kabantugan dayn ha manga tau. 3 Sagawaꞌ bang kamu tumabang ha manga miskin, ayaw niyu paingatan ha hisiyu-siyu tau minsan ha bagay niyu tuud. 4 Na, in hāti niya subay niyu diꞌ hipagbukag ha manga tau in pagtabang niyu. Ampa kamu tungbasan sin Tuhan, Amaꞌ niyu, amu in makaingat sin hinang niyu, amu in hinang walaꞌ niyu piyaingat ha hisiyu-siyu tau.
Paghinduꞌ pasal Pagpangayuꞌ Duwaa pa Tuhan
(Lk. 11:2-4)
5 “Bang kamu mangarap pa Tuhan, ayaw kamu sumingud ha tau amu magpabawꞌ-bawꞌ sadja nagtaat pa Tuhan, sagawaꞌ diꞌ magkugdan in kawl-piil nila iban sin lawm atay nila. Mabayaꞌ sadja sila tumindug mangarap pa Tuhan duun ha manga langgal iban ha manga suliꞌpang sin manga dān supaya sila kakitaan sin manga tau. Matantu ku kaniyu bang sila yan sanglitun sin manga tau, amu da yan in tungbas nila. Wayruun na tungbas dugaing taymaun nila. 6 Sagawaꞌ kuꞌnu-kuꞌnu kamu mangayuꞌ duwaa pa Tuhan kadtu kamu pa lawm bilik, tambula niyu in lawang, ampa kamu pangarap pa Tuhan, Amaꞌ niyu, amu in diꞌ pagkakitaan. Unu-unu in hinang niyu amu in diꞌ kakitaan sin mānusiyaꞌ, kakitaan da sin Amaꞌ niyu. Na, tungbasan niya tuud kamu.
7 “Bang kamu mangayuꞌ duwaa pa Tuhan, ayaw kamu magpataud sin manga bichara wayruun da maana niya, biyaꞌ sin hinang sin manga tau amu in nagtutuhan sin dugaing dayn ha Tuhan tuud. Sawkat mahabaꞌ in pagpangayuꞌ nila duwaa, pangannal nila dungugun sila sin Tuhan. 8 Ayaw niyu tuud singuri in hinang nila, sabab kiyaingatan na sin Tuhan, Amaꞌ niyu, in kagunahan niyu, minsan ha way pa kamu nakapangayuꞌ kaniya. 9 Na, bang kamu mangarap pa Tuhan subay biyaꞌ ha ini in hibichara niyu:
‘Ū Amaꞌ namuꞌ ha surgaꞌ,
bang mayan lagguun sin mānusiyaꞌ in ngān mu mahasuchi.
10 Bang mayan ikaw na in mamarinta ha mānusiyaꞌ katān.
Bang mayan maagad dī ha dunya in kabayaan mu,
biyaꞌ sin ha surgaꞌ, asal maagad in kabayaan mu.
11 Dihilan kāmuꞌ adlaw ini in kakaun kagunahan namuꞌ.
12 Ampuna in manga dusa namuꞌ
biyaꞌ sin pagmaap namuꞌ ha manga tau nakarusa kāmuꞌ.
13 Palayua kami dayn ha kasigpitan makapilad sin īman namuꞌ
iban tampani kami dayn ha Saytan, amu in puunan sin katān kangīan.’
(Na, biyaꞌ ha yan in suntuan sin pagpangayuꞌ niyu duwaa pa Tuhan.)
14 “Na, pasal da isab sin pagmaap, bang niyu maapun in tau nakarusa kaniyu, na ampunun da kamu isab sin Tuhan, Amaꞌ niyu ha surgaꞌ. 15 Sagawaꞌ bang niyu diꞌ maapun in tau nakarusa kaniyu, tantu diꞌ da isab ampunun sin Amaꞌ niyu in manga dusa niyu.
Paghinduꞌ pasal Pagpuasa
16 “Iban bang kamu magpuasa, ayaw kamu magpadagbus, biyaꞌ nasususa kamu, biyaꞌ sin hinang sin manga tau magpabawꞌ-bawꞌ sadja. Bang sila magpuasa, diꞌ sila mamaꞌmus iban diꞌ sila magsudlay, ha supaya kaingatan sin tau sin nagpupuasa sila. Matantu ku kaniyu bang sila yan bantugun sin tau, amu da yan in tungbas nila. Wayruun na tungbas kanila marayaw ha adlaw susūngun. 17 Sagawaꞌ in kamu, bang kamu magpuasa pamaꞌmus kamu iban sudlaya in buhuk niyu, 18 supaya kamu diꞌ kakilāhan sin manga kaibanan sin nagpupuasa kamu. Amura in Tuhan, Amaꞌ niyu, amu in diꞌ pagkakitaan in makaingat sin hinang niyu. Unu-unu in hinang niyu amu in diꞌ kakitaan sin tau, kīkitaꞌ da sin Amaꞌ niyu. Na, tungbasan niya tuud kamu.
Pasal Altaꞌ ha Surgaꞌ
(Lk. 12:33-34)
19 “Ayaw kamu magtawꞌ pangaltaꞌ dī ha dunya, sabab kutkutun da sin kuuk, mahansul da sin gahaꞌ, takawn da sin sugarul. 20 Gām pa kamu maghinang sin marayaw, ha supaya awn altaꞌ niyu ha surgaꞌ, sabab bang ha surgaꞌ in altaꞌ niyu, diꞌ makutkut sin kuuk, diꞌ mahansul sin gahaꞌ, iban diꞌ matakaw. 21 Karnaꞌ haunu-haunu in kiyabutangan sin pangaltaꞌ niyu, duun da isab in bimbang sin atay niyu.
In Makarihil Kasawahan ha Ginhawa-baran
(Lk. 11:34-36)
22 “In manga mata niyu amuna in biyaꞌ sapantun ilaw sin ginhawa-baran niyu. Bang in mata niyu marayaw, na awn kasawahan sin ginhawa-baran niyu. 23 Sagawaꞌ bang in mata niyu bukun marayaw, na ha lawm katigidluman in ginhawa-baran niyu. Bang in ilaw ha ginhawa-baran niyu way sawa, makaluuy kamu. Katigidluman dakulaꞌ sa yan + 6:23 Hāti niya bang mabuntul in lawm atay sin tau pa Tuhan masilang in hinang mabuntul iban bukun. !
Tuhan iban Altaꞌ
(Lk. 16:13)
24 “Wayruun tau in makapagtagꞌīpun ha duwa nakuraꞌ, sabab bang duwa in nakuraꞌ sin tau, tantu kalasahan niya in hangka-tau, hāti karugalan niya in hambuuk. In hambuuk yan kahagarun niya tuud, sagawaꞌ in hambuuk, diꞌ niya asipun. Na biyaꞌ da isab hādtu, bang altaꞌ in malabi tuud ha lawm atay niyu, na diꞌ niyu maagad in kabayaan sin Tuhan hipahinang kaniyu.
Pasal sin Pagsusa
(Lk. 12:22-31)
25 “Hangkan ini in hinduꞌ ku kaniyu! Ayaw kamu magsusa ha pasal sin kabuhianan niyu, bang unu in kaunun iban inumun niyu, atawa magsusa sin pagtamung niyu. Karnaꞌ bukun ka mahalgaꞌ in kabuhiꞌ ta dayn sin kakaun? Atawa bukun ka mahalgaꞌ in anggawtaꞌ-baran ta dayn sin tamungun? 26 Kitaa niyu ba in manga manuk-manuk naglulupad. Diꞌ sila magtanum iban diꞌ magꞌani, iban diꞌ magtawꞌ sin manga naani ha pagtatawꞌan nila. Malayngkan piyakakaun da isab sila sin Tuhan, Amaꞌ niyu ha surgaꞌ. Na, bukun ka labi kamu māyuꞌ mahalgaꞌ dayn sin manga manuk-manuk? 27 Maytaꞌ, humabaꞌ ka in umul niyu bang kamu magsusa?
28 “Damikkiyan da isab maytaꞌ kamu magsusa sin pasal pagtamung niyu? Kitaa niyu ba in kasumping-sumpingan yan amu in timubuꞌ isa-isa nila. Diꞌ sila maghinang, iban diꞌ sila maghablun sin tamungun nila. 29 Sagawaꞌ baytaan ta kamu, minsan in pakayan hi Sultan Sulayman, amu in bantug tuud dayahan, diꞌ da makaatu sin lingkat sin manga kasumpingan yan. 30 Tuhan da in magpatamung ha manga kaparangan amu in buhiꞌ adlaw ini, sagawaꞌ kunsum-kuꞌnisa mapatay da hirungul pa kāyu. Bang piyatatamung sin Tuhan in manga kaparangan biyaꞌ ha yan, na amu pa isab in kamu in diꞌ niya patamungun? Bukun pakarayaw mahugut in pangandul niyu pa Tuhan!
31 “Hangkan sa ayaw kamu masusa bang dayn diin in pagkaun niyu atawa dayn diin in pagꞌinum niyu, iban pagtamung niyu. 32 Sabab mabiyaꞌ kamu sin manga tau amu in nagtutuhan sin dugaing dayn ha Tuhan tuud, amu in magsusa sadja sin manga kabuhianan nila. Unu-unu in kagunahan niyu katān, kiyaiingatan da sin Tuhan, Amaꞌ niyu, ha surgaꞌ. 33 Gām mayan subay sadja Tuhan in papagbayaun niyu ha lawm atay niyu, iban subay niyu agarun in manga daakan niya, ampa niya hirihil kaniyu in unu-unu kagunahan niyu katān. 34 Hangkan sa ayaw kamu masusa sin pasal sin susūngun. Sabab bang kamu magsusa pasal sin susūngun tumaud sadja in kasusahan niyu. In kasusahan niyu ha bihaun ayaw niyu na bangkati sin kasusahan niyu ha susūngun.
7Pasal Pagpangliling ha Tau Dugaing
(Lk. 6:37-38,41-42)
1 “Ayaw kamu mangliling pa mangīꞌ sin hinang sin tau dugaing supaya isab kamu diꞌ lilingun sin Tuhan butangan hukuman. 2 Sabab bang kamu mangliling pa mangīꞌ ha pagkahi niyu, na lilingun da isab kamu sin Tuhan butangan hukuman. Iban in kaagi niyu mangliling ha pagkahi niyu biyaꞌ da isab sin kaagi sin Tuhan mangliling kaniyu. 3 Līliling niyu sadja pa mangīꞌ in kasāan sin pagkahi niyu. Maingat niyu lilingun in kasāan nila minsan sibiꞌ-sibiꞌ da, sagawaꞌ diꞌ niyu kaingatan lilingun in kasāan niyu minsan da biyaꞌ lagguꞌ unu. Amu in pagꞌiyanun kakitaan niyu in puling sibiꞌ-sibiꞌ ha lawm mata sin pagkahi niyu, sagawaꞌ diꞌ niyu kakitaan in puling malagguꞌ ha lawm mata niyu. 4 Diꞌ kamu yan manjari. Mabayaꞌ kamu magꞌīg sin puling ha mata sin pagkahi niyu, sin awn puling biyaꞌ lagguꞌ hāg ha lawm mata niyu. 5 In kamu yan lansuk ha guwaꞌ, bingit ha lawm. Magpabawꞌ-bawꞌ sadja kamu marayaw. Īgi niyu na muna in puling biyaꞌ lagguꞌ hāg dayn ha lawm mata niyu, ampa kamu makakitaꞌ marayaw umīg sin puling sin pagkahi niyu.”
Pasal Tau diꞌ Magkahagad sin Baytaꞌ dayn ha Tuhan
6 Laung isab hi Īsa, “Ayaw kamu magdihil sin unu-unu suchi ha manga iruꞌ, magbīng da sila mangutkut kaniyu. Ayaw niyu tiluan in mussaꞌ niyu pa manga babuy sabab giikan nila sadja iban pagtasak-tasakun + 7:6 In hāti niya ayaw kamu magpasampay sin baytaꞌ kasabunnalan dayn ha Tuhan pa manga tau amu in diꞌ da magkahagad iban mangudjuꞌ-ngudjuꞌ sadja. In kasūngan niya mulahun nila kamu. .
Pasal Pagpangayuꞌ Tabang pa Tuhan
(Lk. 11:9-13)
7 “Bang kamu mangarap pa Tuhan, pangayuꞌ-ngayuꞌ kamu, tantu dihilan kamu. Paglawag kamu, tantu makabaak kamu. Pagkuꞌkuꞌ kamu ha lawang, tantu ukaban kamu. 8 Hisiyu-siyu in mangayuꞌ pa Tuhan tantu karihilan sadja, iban hisiyu-siyu in maglawag, tantu makabaak sadja sin piyaglawag niya. Iban hisiyu-siyu isab in kumuꞌkuꞌ ha lawang, tantu kaukaban sadja siya. 9 In kamu manga tagaanak, bang in anak niyu mangayuꞌ kakaun dihilan niyu ka siya batu? 10 Atawa dihilan niyu ka in anak niyu hās bang in piyangayuꞌ niya istaꞌ? 11 Na, minsan biyaꞌ diin in ngīꞌ niyu, maingat da isab kamu mangdihil sin unu-unu hikarayaw ha manga anak niyu. Na, amu pa ka isab in Tuhan, Amaꞌ niyu ha surgaꞌ, in diꞌ maingat dumihil sin unu-unu marayaw kaniyu bang kamu mangayuꞌ da kaniya?
12 “Unu-unu in kabayaan niyu hinangun sin pagkahi niyu kaniyu, amuna yan in subay niyu hinangun isab kanila. Amuna yan in hāti sin saraꞌ piyanaug dayn kan Musa iban sin panghinduꞌ sin manga nabi.
In Lawang Makiput
(Lk. 13:24)
13 “Labay kamu ha lawang makiput, karnaꞌ in pagsusūran pa narkaꞌ maluag iban in dān harap madtu landuꞌ maluhay labayan. Mataud in tau nagpapanaw ha labayan yan. 14 Sagawaꞌ in pagsusūran harap pa surgaꞌ makiput, iban in dān labayan harap madtu landuꞌ mahunit. Tiyuꞌ-tiyuꞌ da in tau makabatuk madtu.
Pasal Pagkilā sin manga Manghihinduꞌ
(Lk. 6:43-44)
15 “Kamayaꞌ kamu dayn ha manga tau amu in magpabawꞌ-bawꞌ guru sin agama. Laung nila in hinduꞌ nila dayn ha Tuhan iban miyamagad tuud sila sin daakan sin Tuhan. Sagawaꞌ in bunnal niya in hinduꞌ nila yan makamula ha manga tau. In sila yan panipu! 16 Dayn ha manga hinang nila, kaingatan niyu sin in sila bukun bunnal guru sin agama. Saliꞌ sila yan sin manga kahuy amu in kakilāhan dayn ha manga bunga nila. In sagbut tunukan diꞌ mamunga anggul. Damikkiyan da isab in kahuy tunukan diꞌ mamunga sin bungang-kahuy tina. 17 In kahuy marayaw, tantu in bunga niya marayaw da isab. In kahuy mangīꞌ, tantu mangīꞌ da isab in bunga niya. 18 In kahuy masambu diꞌ magbunga mangīꞌ, iban in kahuy lanus diꞌ magbunga marayaw. 19 Na sasukuꞌ sin kahuy amu in diꞌ magbunga marayaw, tantu pilaun ampa hilaruk pa lawm kāyu. 20 Hangkan laung ku kaniyu, duun niyu kakilāhan in manga guru bukun bunnal dayn ha manga hinang nila.
In Manga Tau Diꞌ Kakilāhan hi Īsa
(Lk. 13:25-27)
21 “Bukun katān tau amu in sumabbut kākuꞌ ‘Ū, Panghuꞌ’ in makatabuk sin karayawan dayn ha pamarinta sin Tuhan. Amu sadja in tau himihinang tuud sin daakan sin Tuhan, Amaꞌ ku, ha surgaꞌ in makatabuk sin karayawan yan. 22 Bang dumatung na in adlaw paghukum ha manga mānusiyaꞌ mataud na tau in imiyan biyaꞌ ha ini. Laung nila kākuꞌ, ‘Ū Panghuꞌ, dayn ha kawasa sin ngān mu napasaplag namuꞌ in baytaꞌ kasabunnalan dayn ha Tuhan. Dayn ha kawasa sin ngān mu napaguwaꞌ namuꞌ in manga saytan dayn ha baran sin manga tau, iban dayn da isab ha kawasa sin ngān mu mataud nahinang namuꞌ makainu-inu!’ 23 Sakali in sambung ku kanila biyaꞌ ha ini, ‘Diꞌ ta kamu kakilāhan. Īg kamu dayn dī, manga tau mangīꞌ tuud kamu yan!’
In Duwa Tau Maghinang Bāy
(Lk. 6:47-49)
24 “Na, sasukuꞌ sin tau nakarungug sin manga hinduꞌ ku ini ampa nila kahagarun, biyaꞌ sila sapantun sin tau tagaakkal amu in naghinang bāy. Nagpatindug siya sin bāy niya ha lupaꞌ matugas iban tiyambakan sin batu in manga hāg niya. 25 Na, bang kugdanan in bāy niya sin ulan matigdaꞌ, iban sin dunuk dayn ha manga subaꞌ iban sin hunus, diꞌ malubu in bāy niya sabab mahugut in kiyabutangan niya.
26 “Sagawaꞌ hisiyu-siyu in tau nakarungug sin manga hinduꞌ ku ini ampa diꞌ magkahagad, biyaꞌ sila sapantun tau dupang naghinang sin bāy niya nagꞌusuk ha lupaꞌ mahabluꞌ. 27 Bang kugdanan sin ulan matigdaꞌ, sin dunuk dayn ha subaꞌ iban sin hangin makusug, na in bāy niya malubu, way tuud tabangan.”
In Kawasa hi Īsa
28 Pagꞌubus hi Īsa namichara pasal sin unu-unu katān ini, sangat nainu-inu in manga tau natitipun sin kaagi niya nagnasīhat, 29 sabab in pagnasīhat niya taga kawasa tuud dayn ha Tuhan. Bukun siya biyaꞌ sin manga guru sin saraꞌ agama.
8Pauliun hi Īsa in Sakit sin Tau Īipul
(Mk. 1:40-45;Lk. 5:12-16)
1 Manjari limūd na hi Īsa dayn ha taas būd-būd. Paglūd niya, mataud tuud tau imuurul kaniya. 2 Manjari awn hambuuk tau īipul in miyawn kan Īsa ampa simujud ha alupan niya, amu agi, “Tuwan, mapauliꞌ mu aku bang mu kabayaan kaulian aku.”
3 Na biyutang hi Īsa in lima niya pa tau īipul sartaꞌ imiyan siya, laung niya, “Kabayaan ku kaulian na in sakit mu. Lumanuꞌ na in pais mu!” Na, saruun-duun naīg in ipul niya iban limanuꞌ na in pais niya. 4 Sakali biyandaan siya hi Īsa, laung niya “Ibut-ibut kaymu, ayaw kaw magbaytaꞌ minsan kansiyu pasal sin pagpauliꞌ ku kaymu, sagawaꞌ kadtu kaw magtūy pa imam ampa mu palilingan in baran mu kaniya. Pagꞌubus, ampa kaw kadtu ungsud sin pagkulbanan amu in daakan hi Musa, ha supaya awn tandaꞌ kakitaan sin manga tau katān sin kiyaulian na kaw.”
Pauliun hi Īsa in Daraakun sin Kapitan Sundalu
(Lk. 7:1-10)
5 Manjari pagdatung hi Īsa pa dāira Kapirnaum, awn hambuuk kapitan tau Rūm in miyāk mawn kaniya, ampa nagmuhut-muhut nangayuꞌ tabang kaniya. 6 Laung sin kapitan, “Tuwan, in daraakun ku nasasakit ha bāy, diꞌ makahibal iban kiyasasakitan tuud.”
7 Laung hi Īsa, “Madtu aku magpauliꞌ sin sakit niya.”
8 “Ayaw na kaw madtu, Tuwan,” in sambung sin kapitan kaniya. “Diꞌ aku tūpun magpakadtu kaymu pa taas sin bāy ku sabab labi in kawasa mu dayn kākuꞌ! Malayngkan minsan kaw umiyan sadja dayn dī, tantu kaulian na in daraakun ku didtu ha bāy. 9 Kaingatan ku maagad in uldin mu, sabab in aku ini hambuuk da isab tau ha babaan sin kawasa sin manga nakuraꞌ ku, iban awn da isab manga sundalu ha babaan ku. Bang laung ku ha sundalu ku, ‘Kadtu kaw’, madtu siya. Bang laung ku ha hangka-tau, ‘Kari kaw’, mari siya. Bang laung ku ha īpun ku, ‘Hinanga ini’, na magtūy niya hinangun.”
10 Na, nainu-inu tuud hi Īsa pagdungug niya. Laung niya ha manga tau mataud imuurul kaniya, “Baytaan ta kamu tuud, way aku nakalanggal hambuuk tau bangsa natuꞌ Israil amu in biyaꞌ ha yan in kusug sin parachaya iban pangandul. 11 Matantu ku kaniyu bang tumindug na tuud in pamarinta sin Tuhan mataud tau ginis-ginisan bangsa dayn ha manga hulaꞌ ha subangan iban sadlupan in makapagsāw kaynda Ibrahim, Isahak, iban hi Yaꞌkub sin pagjamu ha lawm pamarintahan sin Tuhan. 12 Sumagawaꞌ mataud tau bangsa Israil in diꞌ makatabuk sin karayawan sin pamarinta sin Tuhan amu in bakas kiyasukuꞌ kanila. Hilaruk na sila pa lawm narkaꞌ jahannam. Duun sila magtangis iban sumandal sin kasiksaan makalap.” 13 Sakali laung hi Īsa ha kapitan “Uwiꞌ na kaw madtu. Dayn ha sabab sin parachaya iban pangandul mu, hikarihil na kaymu in piyangayuꞌ mu.”
Sartaꞌ in daraakun sin kapitan didtu ha bāy kiyaulian na saruun-duun.
Pauliun hi Īsa in Sakit sin Tau Mataud
(Mk. 1:29-34;Lk. 4:38-41)
14 Sakali limanjal na hinda Īsa mawn pa bāy hi Pitrus. Na, pagsūd nila pa bāy, kītaꞌ hi Īsa in ugangan babai hi Pitrus nagkukulang hīhinglaw. 15 Kiyaputan hi Īsa in lima sin babai, sartaꞌ magtūy kiyaulian in hinglaw sin ugangan hi Pitrus. Na, nagbangun na siya ampa nagbutang pagkaun kan Īsa.
16 Pagsadlup sin suga, mataud tau in diyā madtu kan Īsa. Sasukuꞌ sin tau siyusūd saytan, piyaguwaꞌ hi Īsa katān in manga saytan dayn ha lawm baran nila sin hambuuk lapal sadja, iban sasukuꞌ sin nasasakit kiyaulian niya. 17 Hīnang niya in katān ini ampa mabunnal in kiyabaytaꞌ hi Nabi Isayas ha lawm Kitab, amu agi,
“Siya in nakapauliꞌ sin sakit natuꞌ,
iban nakapalayuꞌ sin manga sakit dayn kātuꞌ.”
In Manga Tau Apit Magad kan Īsa
(Lk. 9:57-62)
18 Manjari pagkitaꞌ hi Īsa sin mataud tau ha katilibut niya, diyaak niya in manga mulid niya, magsakap supaya sila makauntas pa hansipak hunasan. 19 Sakali awn hambuuk guru saraꞌ agama miyawn kan Īsa. Laung niya “Tuwan, magad aku kaymu minsan kaw pakain.”
20 In sambung hi Īsa kaniya “In manga iruꞌ talun awn lugal pagꞌuwian nila iban in kamanuk-manukan awn pugad paghali-halihan nila, sumagawaꞌ in aku, amu in Anak Mānusiyaꞌ, wayruun tantu lugal pagtūgan iban paghali-halihan ku.”
21 Awn isab hambuuk mulid hi Īsa namung kaniya, amu agi, “Tuwan, pauwia naa aku magbalik pa bāy. Bang ku hikakubul naa in amaꞌ ku ampa aku mari magbalik magad kaymu.”
22 Sagawaꞌ laung hi Īsa kaniya, “Agad na kaw kākuꞌ bihaun iban ayaw na kaw mabimbang sin pasal yan, sabab in manga tau patay in pagtaat nila pa Tuhan, amu in matūp magkubul ha manga patay.”
Palinawun hi Īsa in Dagat
(Mk. 4:35-41;Lk. 8:22-25)
23 Sakali simakat na hi Īsa pa taas kumpit asibiꞌ, ampa miyagad in manga mulid niya. Imuntas na sila sin dagat. 24 Bukun malugay magtūy himuyup in hangin makusug, agun-agun na sila malunud, saꞌbu hi Īsa natutūg. 25 Sakali kiyadtu sin manga mulid niya hi Īsa, ampa biyatiꞌ. Laung nila, “Tuwan, panabang na kaw. Magmula na kitaniyu!”
26 Na, laung hi Īsa kanila, “Maytaꞌ kamu miyugaꞌ tuud? Kulang pakarayaw in pangandul niyu.” Sakali nagbangun na siya ampa niya diyaak in hangin iban alun pahundungun. Na, saruun-duun magtūy liminaw tuud in hulaꞌ.
27 Magtūy in manga mulid niya kiyublaan. Agi nila, “Ay kaw naa, hisiyu bahaꞌ tuud in tau ini? Minsan in hangin iban alun magkahagad kaniya!”
Paguwaun hi Īsa in manga Saytan dayn ha Baran sin Duwa Tau
(Mk. 5:1-20;Lk. 8:26-39)
28 Pagꞌubus yadtu dimungguꞌ na sila pa hansipak sin hunasan ha hulaꞌ sakup sin Gadara. Manjari awn duwangka-tau siyusūd saytan duun. Naghulaꞌ sila ha lawm kakubulan. Landuꞌ sila makabugaꞌ-bugaꞌ hangkan wayruun maglabay dayn ha dān masuuk pa kanila. Sakali gimuwaꞌ in duwangka-tau ini miyāk kan Īsa. 29 Saruun-duun magtūy sila nagsilawak, amu agi “Unu in kabayaan mu kāmuꞌ, ikaw amu in Anak Tuhan? Miyari ka kaw supaya kami binsanaun sin bukun pa waktu?”
30 Manjari ini awn manga babuy mataud nagbabaan didtu nagkakaun malayuꞌ-layuꞌ mawn kanila. 31 Sakali nangayuꞌ junjung in manga saytan kan Īsa, laung nila “Anduꞌ kailu, bang mu kami paguwaun, pakadtua kami pa lawm baran sin manga babuy yaun.”
32 “Kadtu na kamu,” laung hi Īsa. Sakali magtūy na gimuwaꞌ in manga saytan dayn ha baran sin duwangka-tau limīn madtu pa manga baanan babuy, ampa na in baanan sin babuy limungtud dimagan dayn ha pangpang pa babaꞌ. Nakatūy sila pa lawm dagat, iban naubus tuud sila naluꞌmus.
33 Manjari in manga tau nagꞌiipat sin manga babuy magtūy dimagan madtu pa dāira, nanuysuy ha manga tau sin katān kiyakitaan nila, iban sin pasal sin nahinang hi Īsa ha duwangka-tau siyusūd sin saytan. 34 Hangkan mataud tau dayn ha dāira in miyadtu miyāk kan Īsa, ampa sila nangayuꞌ junjung kan Īsa, bang mayan siya mīg na dayn ha hulaꞌ nila.
9Pauliun hi Īsa in Tau Nagpapatay in Baran
(Mk. 2:1-12;Lk. 5:17-26)
1 Simakat na hi Īsa pa taas kumpit asibiꞌ, ampa na sila imuntas pa hansipak hunasan harap madtu nagbing pa luggiyaꞌ dāira niya. 2 Didtu mān sila, awn diyā mawn kan Īsa hambuuk tau nasasakit, nagpapatay in baran niya, kimukulang na sadja ha kulangan niya. Na, pagkitaꞌ hi Īsa sin makusug in pangandul sin manga tau nagdarā ha nāsakit, laung hi Īsa ha tau nagpapatay in baran, “Ayaw kaw mabugaꞌ, Utuꞌ! Iyampun na in manga dusa mu.”
3 Manjari ini awn manga guru saraꞌ agama duun. In manga guru ini kaibanan naghunaꞌ-hunaꞌ, amu agi, “Uy, in tau ini namung pangkal pa Tuhan!”
4 Kiyaingatan hi Īsa bang unu in pīpikil nila. Laung hi Īsa, “Maytaꞌ mangīꞌ in ha lawm pikilan niyu? 5 Ha pikil niyu, unu in maluhay hipamung ha tau, bang aku umiyan, ‘Iyampun na in manga dusa mu.’ Atawa umiyan ha tau nasasakit, ‘Bangun kaw ampa kaw panaw?’ 6 Na, dihilan ta kamu tandaꞌ sin in aku amu in Anak Mānusiyaꞌ awn kapatutan ku umampun sin dusa sin manga mānusiyaꞌ.” Sakali laung hi Īsa ha tau amu in nagpapatay in baran, “Utuꞌ, bangun kaw mumusa in kulangan mu ampa kaw uwiꞌ na!”
7 Sakali nagbangun na in tau yadtu, ampa siya miyanaw na minuwiꞌ. 8 Na, miyugaꞌ in manga tau nakakitaꞌ. Piyudji nila in Tuhan sin kawasa dīhil niya pa mānusiyaꞌ maghinang sin biyaꞌ ha ini.
Paagarun hi Īsa Kaniya hi Matiyu
(Mk. 2:13-17;Lk. 5:27-32)
9 Sakali minīg na hi Īsa dayn didtu. Ha saꞌbu sila miyamanaw, kītaꞌ hi Īsa in hambuuk mangangawaꞌ sukay pa parinta, naglilingkud ha pustu pagkakawaan sukay. In ngān niya hi Matiyu. Laung hi Īsa kaniya, “Kari kaw agad kākuꞌ magguru.”
Na, magtūy timindug hi Matiyu ampa miyagad kan Īsa.
10 Ha saꞌbu hi Īsa iban sin manga mulid niya nagkakaun ha bāy hinda Matiyu mataud mangangawaꞌ sukay pa parinta iban manga kaibanan tau baldusa in miyawn limamud kanda Īsa simāw nagkaun hangka-lamisahan. 11 Sakali kītaꞌ sin manga tau parhimpunan Parisi sin miyawn in manga tau ini simāw nagkaun. Na, nangasubu in manga tau Parisi ha manga mulid hi Īsa, laung nila “Maytaꞌ magsāw magkaun in guru niyu iban sin manga mangangawaꞌ sukay pa parinta iban sin manga tau baldusa?”
12 Diyungug hi Īsa in pangasubu nila. Na, diyalil niya kaagi in sambung niya kanila, laung niya, “In manga tau way sakit diꞌ magkagunahan mangungubat, amu da in magkagunahan mangungubat in manga tau nasasakit. 13 Kadtu kamu, hātiha niyu bang unu in maana sin kiyasulat ha Kitab, amu agi ‘Bukun mahalgaꞌ kākuꞌ in manga hayup hiungsud niyu pagkulbanan. Sagawaꞌ in kabayaan ku tuud, bayngꞌulungun kamu ha pagkahi niyu.’” Laung isab hi Īsa, “In maksud ku miyari pa dunya, bukun paagarun kākuꞌ in manga tau, amu in imiyan, in sila mabuntul, saꞌ miyari aku supaya magad kākuꞌ in manga tau baldusa (amu in biyaꞌ sapantun tau taga sakit).”
In Pangasubu pasal Pagpuasa
(Mk. 2:18-22;Lk. 5:33-39)
14 Manjari awn manga mulid hi Yahiya amu in mangliliguꞌ in miyawn kan Īsa nangasubu. Laung nila, “Tuwan, in kami ini iban sin manga tau Parisi mawmu magpuasa, sagawaꞌ in manga mulid mu diꞌ tuud magpuasa. Maytaꞌ bahaꞌ?”
15 Diyalil kaagi hi Īsa in sambung niya kanila, laung niya, “Masusa ka in manga luruk ha pagtiyaunan bang in pangantin usug masi yaun pa duun kanila? Tantu diꞌ! Sagawaꞌ dumatung da in waktu in pangantin usug kawaun na dayn kanila. Na, bang dumatung na in waktu yan in sila magpuasa na.”
16 Pagꞌubus nagdalil hi Īsa pasal sin panghinduꞌ nakauna iban sin panghinduꞌ niya. Laung niya, “Wayruun tau in magtupak sin pīs-pīs baꞌgu pa tamungun daan, sabab in pīs-pīs baꞌgu hipanupak kumungkung da, na gām mayan lumagguꞌ in gisiꞌ ha tamungun. 17 Iban wayruun tau lumuun sin tubig anggul (biyaꞌ tubaꞌ), amu in masi pa nagbubukal, pa luluunan pais hayup, amu in daan iban matugas na, sabab bang biyaꞌ hādtu in kaagi, na in luluunan pais hayup, amu in daan iban matugas na, tantu mabustak. Na, maasag na in tubig anggul iban magkangīꞌ na in luluunan pais hayup. Saꞌ in tubig anggul amu in baꞌgu subay hiluun ha luluunan pais hayup baꞌgu. Na, diꞌ maluppas in tubig anggul iban sin luluunan niya.”
Mabuhiꞌ in Bataꞌ Babai Patay iban Kaulian in Babai Tagasakit
(Mk. 5:21-43;Lk. 8:40-56)
18 Ha saꞌbu hi Īsa nagbibichara, awn hambuuk nakuraꞌ sin langgal in miyawn kaniya ampa simujud ha alupan niya. Laung niya kan Īsa, “Tuwan, in anak ku babai hayn-duun sadja miyatay, saꞌ bang kaw magad kākuꞌ ampa mu siya kaputan, tantu mabuhiꞌ siya magbalik.”
19 Magtūy na hi Īsa timindug ampa miyagad iban sin manga mulid niya ha tau nakuraꞌ sin langgal.
20 Sakali awn imuurul kan Īsa hambuuk babai nasasakit giyuguwaan duguꞌ, hangpuꞌ tagduwa tahun na in lugay niya. Simuuk siya pa taykud hi Īsa, ampa niya iyabut in duhul sin juba niya, sarang sadja dimaggut in lima niya. 21 Laung niya ha lawm atay niya, “Bang ku sadja kakamputan in juba niya, tantu kaulian aku.”
22 Kiyasayuhan hi Īsa sartaꞌ himundung siya, ampa siya himarap pa ulihan. Sakali kītaꞌ niya in babai. Laung niya kaniya, “Indaꞌ, ayaw kaw mabugaꞌ! In kusug sin parachaya iban pangandul mu amu in nakauliꞌ kaymu.” Na, ha waktu da yadtu magtūy kiyaulian in babai.
23 Sakali limanjal na hi Īsa pa bāy sin tau nakuraꞌ sin langgal. Pagsūd niya pa bāy kītaꞌ niya in manga magmumulsiku bang awn kamatayan iban sin manga tau nahihiluhalaꞌ. 24 Laung hi Īsa, “Guwaꞌ kamu katān! Walaꞌ miyatay in bataꞌ ini, saꞌ natūg sadja!” Sakali piyagkatawahan hi Īsa sin manga tau. 25 Pagꞌubus, napaguwaꞌ mayan in manga tau dayn ha lawm bāy, miyadtu na hi Īsa pa lawm bilik sin bataꞌ ampa niya kiyamputan in lima sin bataꞌ. Sakali nagbangun na in bataꞌ babai. 26 Magtūy simaplag in suysuy pasal sin nahinang hi Īsa pa katilingkal sin paghulaꞌ.
Pauliun hi Īsa in Mata sin Duwa Tau Buta
27 Sakali gimuwaꞌ na hi Īsa dayn ha bāy sin tau nakuraꞌ sin langgal ampa siya miyanaw. Ha saꞌbu niya miyamanaw, awn duwa tau buta imuurul ha ulihan niya. Nagꞌuulang sila karuwa, amu agi, “Anduꞌ, hambuuk panubuꞌ hi Daud, kaulungi kami.”
28 Sampay hi Īsa nakasūd na pa lawm bāy masi imuurul in duwa tau buta. Sakali iyasubu sila hi Īsa, laung niya, “Na, magkahagad tuud kamu sin kaulian ta kamu?”
“Huun, Tuwan,” in sambung sin duwa buta.
29 Sakali, kiyaputan na hi Īsa in mata nila karuwa, ubus laung niya kanila, “Na, dayn ha sabab sin parachaya iban pangandul niyu, maawn in piyangayuꞌ niyu.” 30 Na, saruun-duun da nagbalik in pangitaꞌ nila. Nagꞌibut-ibut tuud hi Īsa kanila, laung niya, “Ayaw kamu magsuysuy minsan kansiyu pasal ini!”
31 Sagawaꞌ pagꞌīg nila, nanuysuy da sila pa manga tau ha katilingkal sin paghulaꞌ yadtu pasal sin nahinang hi Īsa kanila.
Pauliun hi Īsa in Tau Umaw
32 Ha sasang sūng na gumuwaꞌ in duwangka-tau yadtu dayn didtu, awn na isab hambuuk tau diyā mawn kan Īsa. In tau ini naumaw pasal siyusūd siya saytan. 33 Sagawaꞌ pagpaguwaꞌ hi Īsa sin saytan dayn ha baran niya magtūy da isab in tau yadtu nakabichara. Nahaylan in katān tau nakakitaꞌ, laung nila pakaniya-pakaniya “Dayn tagnaꞌ walaꞌ kitaniyu nakakitaꞌ sin biyaꞌ ha ini dī ha hulaꞌ sin bangsa natuꞌ Israil.”
34 Sagawaꞌ laung sin manga tau Parisi, “Nakuraꞌ sin manga Saytan sayan in nagdihil kaniya barakat pagpaguwaꞌ sin manga saytan.”
Maulung hi Īsa ha Manga Tau
35 Manjari nalatag hi Īsa in katān dāira iban manga kawman ha paghulaꞌ yadtu. Nanghinduꞌ siya ha manga langgal iban nagnasīhat siya sin Baytaꞌ Marayaw pasal sin pamarinta sin Tuhan. Lāgiꞌ piyauliꞌ niya in manga tau amu in nasasakit sin indaginis lamma iban sakit. 36 Pagkitaꞌ hi Īsa sin baanan tau, landuꞌ tuud siya limuuy kanila sabab ha lawm kasusahan sila iban wayruun makatabang kanila. Biyaꞌ sila sapantun manga bili-bili wayruun magꞌiipat kanila. 37 Sakali laung hi Īsa pa manga mulid niya, “In manga tau (mabayaꞌ na magad ha hinduꞌ sin Baytaꞌ Marayaw) biyaꞌ sapantun manga bunga sin tiyanum, amu in tūp na tuud pusuun, sagawaꞌ hangkatiyuꞌ da in magpupusuꞌ. 38 Hangkan pangayuꞌ-ngayuꞌ kamu duwaa pa tagdapu sin uma, bang mayan siya magdaak mari manga tau tumabang magpusuꞌ sin manga bunga sin tiyanum.”
10In Hangpuꞌ Tagduwa Mulid hi Īsa
(Mk. 3:13-19;Lk. 6:12-16)
1 Na, pagꞌubus yadtu tiyawag hi Īsa in hangpuꞌ tagduwa mulid niya mawn kaniya ampa niya dīhilan katān sin kapatutan magpaguwaꞌ saytan dayn ha baran sin tau iban manguliꞌ sin sakit ginisan na. 2 Na, amuna ini in ngān sin hangpuꞌ tagduwangka-tau kiyawakilan hi Īsa: ha unahan hi Simun amu in pagngānan isab hi Pitrus, iban sin taymanghud niya hi Andariyas, ampa hi Yaꞌkub iban sin taymanghud niya hi Yahiya, amu in anak hi Sibidi. 3 Sumunuꞌ hi Pilip iban hi Bartulumi, ampa hi Tumas iban hi Matiyu, amu in mangangawaꞌ sukay pa parinta, ampa isab hi Yaꞌkub amu in anak hi Alpa. Sumunuꞌ hi Tadiyus, 4 ampa hi Simun amu in bantug simulang ha parinta Rūm. In hinapusan hi Judas, tau dayn ha Kiriyud, amu in manipu kan Īsa.
In Maksud sin Hangpuꞌ Tagduwa Mulid
(Mk. 6:7-13;Lk. 9:1-6)
5 In hangpuꞌ tagduwangka-tau ini diyaak hi Īsa manaw. Ha way pa sila miyanaw biyandaan sila hi Īsa, laung niya “Ayaw kamu madtu pa hulaꞌ sin manga tau bukun bangsa Yahudi atawa pa manga dāira sin manga tau Samariya. 6 Sagawaꞌ kadtu kamu pa manga tau bangsa Israil, amu in biyaꞌ bili-bili nalalawaꞌ dayn ha magꞌiipat kanila. 7 Kadtu kamu magnasīhat sin in pamarinta sin Tuhan masuuk na dumatung mari! 8 Paulia niyu in manga nasasakit. Buhia niyu magbalik in manga tau patay. Paulia niyu in manga tau īipul, iban paguwaa niyu in manga saytan dayn ha baran sin manga tau. Timaymaꞌ kamu dayn kākuꞌ ha wayruun bayad. Na, pangdihil kamu ha wayruun da isab bayad. 9 Ayaw kamu magdā bulawan atawa pilak ha lawm bulsa niyu. Minsan pisita ayaw kamu magdā. 10 Ayaw kamu isab dumā pagluluunan sin kapanyapan niyu atawa tamungun dugaing dayn sin ha baran niyu, atawa tawmpaꞌ iban tungkud, sabab in maghihinang tūp balanjaan sin manga tau piyaghulas-sangsaan niya.
11 “Bang kamu dumatung pa hambuuk dāira atawa hambuuk kawman, paglawag kamu tau amu in mabayaꞌ gabanan niyu, hāti duun kamu humantiꞌ kanila ha salugay niyu duun ha hulaꞌ yan. 12 Bang kamu sumūd pa lawm bāy sin tau pamung kamu, laung niyu, ‘Bang mayan kamu ha lawm kasannyangan sadja.’ 13 Manjari bang kamu taymaun sin tau ha lawm bāy yan, na datungan sila sin kasannyangan amu in piyagꞌiyan niyu. Sagawaꞌ bang sila diꞌ tumaymaꞌ kaniyu, bawia niyu in kasannyangan yan dayn kanila. 14 Na bang awn manga tau ha bāy iban dāira amu in diꞌ tumaymaꞌ kaniyu atawa diꞌ dumungug sin panghinduꞌ niyu, īg kamu dayn ha lugal yan. Paspasi niyu in bagunbun dayn ha siki niyu (ha supaya mapakitaꞌ niyu in tandaꞌ sin diꞌ sila tūpun parulihun niyu). 15 Baytaan ta kamu, bang ha adlaw paghukum na, mabuggat in hukuman hibutang sin Tuhan pa manga tau ha kawman yan. Labi pa in buggat niya dayn sin hukuman hibutang pa manga tau ha dāira Sudum iban dāira Gumura,” (amu in manga tau bakas tanyag in kangīan nila).
Awn Kabinsanaan ha Susūngun
(Mk. 13:9-13;Lk. 21:12-17)
16 “Dungug kamu,” laung hi Īsa. “Yari kamu sūng daakun ku pa manga tau. Biyaꞌ kamu sapantun bili-bili pakadtuun pa lawm baanan iruꞌ talun amu in mangangaun kanila. Hangkan subay kamu taga akkal tuud iban subay mabuntul tuud in lawm atay niyu. 17 Jaga kamu, sabab ha waktu susūngun awn manga tau sumaggaw kaniyu ampa kamu hiungsud pa lawm lima sin manga manghuhukum, iban lubakan kamu sin manga tau duun ha lawm manga langgal. 18 Marā da isab kamu pa alupan sin manga gubnul iban manga sultan supaya hukumun sabab in kamu agad kākuꞌ. Na, bang kamu marā na madtu, makabaytaꞌ na kamu kanila iban pa manga tau kaibanan, amu in bukun bangsa Yahudi, pasal sin Baytaꞌ Marayaw pasal sin pamarinta sin Tuhan. 19 Bang kamu hisampay na pa paghuhukuman ayaw kamu masusa bang unu in hibichara niyu atawa bang biyaꞌ diin in kaagi niyu mamichara. 20 Sabab in lapal hibichara niyu bukun dayn ha lawm pamikil niyu, saꞌ dayn ha Rū sin Tuhan, Amaꞌ niyu, amu in mamichara sin manga kabtangan gumuwaꞌ dayn ha simud niyu.
21 “Ha waktu susūngun maggaus na in magtalianak. Hitukbal sin tau in taymanghud niya hipapatay, iban hitukbal da isab sin amaꞌ in anak niya hipabunuꞌ iban umatu na in anak ha maas nila iban hipapatay nila in maas nila. 22 Na, kamu isab manga mulid ku, karugalan kamu sin tau katān sabab in kamu agad kākuꞌ. Sagawaꞌ hisiyu-siyu in sumandal sin manga kasigpitan iban kabinsanaan yan sampay pa kahinapusan, tantu malappas da siya. 23 Bang kamu binasahun nila ha hambuuk dāira, paguy kamu pa dugaing dāira. Baytaan ta kamu, ha diꞌ niyu pa malatag katān nasīhatan in manga dāira ha hulaꞌ natuꞌ ini Israil, in aku amu in Anak Mānusiyaꞌ, magbalik na mari pa dunya.
24 “Wayruun anak mulid mataas dayn ha guru nila. Damikkiyan da isab wayruun tindug in makawasa dayn ha nakuraꞌ niya. 25 Hangkan subay magsukul in mulid makasibuꞌ ha guru niya, iban subay magsukul in tindug mabiyaꞌ sin nakuraꞌ niya. Na, bang in aku amu in nakuraꞌ sin manga tindug ku tiyawag nila nakuraꞌ sin saytan, na lubaꞌ pa in kamu manga tindug ku in diꞌ tawagun nila sin manga ngān mangīꞌ!
Hisiyu in Subay Kabugaan
(Lk. 12:2-7)
26 “Hangkan sa ayaw kamu mabugaꞌ ha manga tau. Karnaꞌ unu-unu in tiyatapuk tantu gumuwaꞌ da. Unu-unu isab in līlibun tantu kaingatan da. 27 Unu-unu in hibaytaꞌ ku kaniyu ha katigidluman subay niyu hibaytaꞌ magbalik ha kasawahan, iban unu-unu in kiyahagas-hagas kaniyu, subay niyu hipamahalayak pa katān mānusiyaꞌ. 28 Ayaw kamu mabugaꞌ ha manga makapatay sin baran niyu saꞌ diꞌ makapatay sin nyawa niyu, sagawaꞌ subay Tuhan in kabugaan niyu, sabab siya in makasiksaꞌ sin baran iban nyawa niyu ha lawm narkaꞌ. 29 Pikila niyu ba in manga manuk-manuk asibiꞌ yan, biyaꞌ wayruun tuud halgaꞌ nila. Mabī ta duwa, hambuuk sīn. Malayngkan, wayruun da isab minsan hambuuk manuk-manuk in mahulug pa lupaꞌ bang bukun kabayaan sin Tuhan, Amaꞌ niyu. 30 Na, damikkiyan in kamu minsan in taud sin buhuk ha ū niyu naiitung katān sin Tuhan. 31 Hangkan sa, ayaw kamu mabugaꞌ, sabab labi kamu māyuꞌ mahalgaꞌ dayn ha manga manuk-manuk minsan pila in taud nila.
Pasal Pagꞌagad iban Pagmahukaw kan Īsa
(Lk. 12:8-9)
32 “Hisiyu-siyu in magsabunnal ha katauran tau sin agad siya kākuꞌ, magsabunnal da isab aku ha alupan sin Tuhan, Amaꞌ ku ha surgaꞌ, sin in siya agad kākuꞌ. 33 Sagawaꞌ hisiyu-siyu in mamaylu ha katauran tau, sin bukun siya agad kākuꞌ, mamaylu da isab aku ha alupan sin Tuhan, Amaꞌ ku ha surgaꞌ, sin bukun siya agad kākuꞌ.
Bukun Kasannyangan saꞌ Kalingugan
(Lk. 12:51-53,14:26-27)
34 “Ayaw kamu magpikil sin in pagkari ku pa dunya nakarā kasannyangan, sabab aku in nakalingug ha manga mānusiyaꞌ. Aku in nahinang puun-sabab sin pagsaggaꞌ iban pagbunuꞌ sin manga tau. 35 Dayn ha pasal ku in magtalianak magsaggaꞌ-siyaggai. In anak usug sumaggaꞌ ha amaꞌ niya iban in anak babai sumaggaꞌ ha inaꞌ niya. Dayn ha pasal ku in ugangan babai, sumaggaꞌ ha ugangan niya isab babai. 36 In mahinang umbul hambuuk banta sin tau amuna in manga lahasiyaꞌ niya.
37 “Hisiyu-siyu in malasa ha amaꞌ niya atawa ha inaꞌ niya labi dayn sin lasa niya kākuꞌ, na diꞌ siya tūpun magad kākuꞌ. Damikkiyan hisiyu-siyu in malasa ha anak niya usug atawa babai, labi dayn sin lasa niya kākuꞌ, na diꞌ siya tūpun magad kākuꞌ. 38 Iban hisiyu-siyu in mabayaꞌ magad kākuꞌ subay siya mangaku sin katān haggut-pasuꞌ minsan siya mapatay ha pasal ku. Bang bukun da, na diꞌ siya tūpun magad kākuꞌ. 39 Hisiyu-siyu in maūg ha kabuhiꞌ niya amu in magpikil sadja sin kabayaan niya, tantu mapatay da siya. Saꞌ hisiyu-siyu in diꞌ maūg ha kabuhiꞌ niya minsan siya mapatay ha pasal ku, tantu makabaak siya kabuhiꞌ salama-lama.
Pasal Tungbas
(Mk. 9:41)
40 “Hisiyu-siyu in tumaymaꞌ kaniyu, tiyaymaꞌ nila da isab aku, iban hisiyu-siyu in tumaymaꞌ kākuꞌ, tiyaymaꞌ nila da isab in nagpakari kākuꞌ pa dunya. 41 Bang awn tau kiyawakilan sin Tuhan magnasīhat mawn pa manga tau, hisiyu-siyu in tumaymaꞌ kaniya sabab-karnaꞌ kiyawakilan siya sin Tuhan, makasāw sila sin tungbas hirihil pa tau yan amu in kiyawakilan sin Tuhan. Damikkiyan da isab bang awn tau mabuntul makakawn pa manga tau, hisiyu-siyu in tumaymaꞌ kaniya sabab tau mabuntul siya, awn isab bahagiꞌ niya sin tungbas sin tau mabuntul yan. 42 Baytaan ta kamu, minsan dakuman tubig hagpay in hipanghulmat niyu ha hambuuk tau agad kākuꞌ, tantu tungbasan da kamu. Minsan tau way guna niya, apabila siya agad kākuꞌ, in tau manghulmat kaniya tantu tungbasan da siya pa marayaw.”
11Hi Īsa iban hi Yahiya amu in Mangliliguꞌ
(Lk. 7:18-35)
1 Pagꞌubus hi Īsa nagdaak ha hangpuꞌ tagduwa mulid niya, minīg na siya dayn didtu. Miyanaw siya dayn ha hambuuk kawman pa hambuuk kawman ha paghulaꞌ yadtu nanghinduꞌ iban nagnasīhat.
2 Na, saꞌbu ha lawm kalabusu hi Yahiya amu in Mangliliguꞌ, kiyarungugan niya bang unu in hinang sin Almasi. Sakali diyaak niya in manga mulid niya kaibanan madtu kan Īsa mangasubu. 3 Nākawn mayan sila kan Īsa, laung nila, “Tuwan, baytai kami kunuꞌ. Ikaw na ka in piyagꞌiyan hi Yahiya amu in dumatung mari atawa awn pa huwat-huwatun namuꞌ dumatung dugaing dayn kaymu?”
4 In sambung hi Īsa kanila, laung niya, “Balik na kamu iban baytai niyu hi Yahiya sin manga kīkitaꞌ iban diyurungug niyu! 5 In tau bakas buta, makakitaꞌ na; in bakas pingkaꞌ, makapanaw na mabuntul; in manga tau bakas īipul, malanuꞌ na in baran nila; in bakas bisu, makarungug na; sampay tau miyatay, nabuhiꞌ na nagbalik; iban piyagnanasīhat na in Baytaꞌ Marayaw ha manga miskin. 6 Na, hisiyu-siyu in diꞌ maghawal-hawal mangandul kākuꞌ, makūg-makuyag tuud siya.”
7 Ha sasang sin manga mulid hi Yahiya sūng na muwiꞌ, namichara na hi Īsa pa manga tau mataud natitipun sin pasal hi Yahiya. Laung niya, “Ha waktu miyadtu kamu kimitaꞌ kan Yahiya didtu ha hulaꞌ paslangan mahunit paghulaan, unu in hiyuwat-huwat niyu kakitaan didtu? Hambuuk tau ka siya amu in magpinda-pinda in pikilan biyaꞌ sin dahun parang marā sin hangin madtu mari? Tantu bukun. 8 Unu bahaꞌ in piyagkitaꞌ niyu madtu? Hambuuk tau ka amu in nagtatamung sin mahargaꞌ? Tantu bukun. In tau nagtatamung biyaꞌ ha yan naghuhulaꞌ ha lawm astanaꞌ. 9 Baytai niyu aku tuud, unu in kiyadtu niyu kītaꞌ? Hambuuk nabi? Bunnal hambuuk siya nabi, sagawaꞌ in kiyakitaan niyu mataas māyuꞌ dayn ha manga kaibanan nabi. 10 Sabab hi Yahiya in piyagꞌiyan sin Kitab, amu agi sin Tuhan,
‘Pakadtuun ku in kiyawakilan ku muna dayn kaymu
ha supaya maparayaw niya in dān labayan mu.’”
11 Laung hi Īsa ha manga tau, “Baytaan ta kamu tuud. Wayruun pa mānusiyaꞌ dayn sin tagnaꞌ kaawn sin mānusiyaꞌ in labi mataas dayn kan Yahiya amu in Mangliliguꞌ. Sagawaꞌ in tau katān ha lawm pamarintahan sin Tuhan sampay pa manga tau amu in bukun mataas in hinang, mataas sila dayn kan Yahiya. 12 Dayn ha waktu timagnaꞌ hi Yahiya nagnasīhat sampay pa adlaw ini, mataud tau in simulay nagtuyuꞌ-tuyuꞌ umingat pasal sin pamarinta sin Tuhan. 13 Sampay pa waktu gimuwaꞌ hi Yahiya, in katān nabi iban sin saraꞌ piyanaug dayn kan Musa namaytaꞌ pasal sin pamarinta sin Tuhan. 14 Nagbaytaꞌ isab in hambuuk nabi sin dumatung hi Ilyas pa dunya. Na, bang kamu mabayaꞌ magkahagad sin baytaꞌ sin manga nabi, hi Yahiya ini amuna hi Ilyas piyagꞌiyan sin manga nabi. 15 Na, sasukuꞌ sin kamu nakarungug, dunguga niyu tuud in biyaytaꞌ ku yan kaniyu.”
16 Laung hi Īsa, “Unu in hikapagsawpama ku pasal sin addat sin manga tau ha masa ini? Na, biyaꞌ sila manga bataꞌ-bataꞌ naglilingkud ha halaman tabuꞌ. In hangka-tumpuk bataꞌ-bataꞌ gumasud pa dugaing ha hansipak, laung nila, 17 ‘Magpangalay-pangalay kitaniyu.’ Na in sambung sin kaibanan bataꞌ-bataꞌ, laung nila, ‘Diꞌ kami mabayaꞌ.’ Sakali laung sin ha hansipak, ‘Magluguꞌ-luguꞌ kitaniyu makaulung-ulung.’ Na, in sambung isab sin kaibanan, laung nila, ‘Diꞌ kami mabayaꞌ.’ Biyaꞌ da isab ha yan in manga tau masa ini. (Wayruun unu-unu makasulut kanila.) 18 In hi Yahiya mahumu diꞌ magkaun, magpuasa sadja siya, iban diꞌ siya magꞌiinum sin unu-unu makahilu. Sakali laung sin manga tau, ‘Siyusūd siya sin saytan.’ 19 Ampa in aku, amu in Anak Mānusiyaꞌ, magkaun iban magꞌinum. Sakali laung sin manga tau, ‘Kitaa niyu ba in tau yan. Dahal tuud iban magꞌiinum. Magbagay iban tau mangangawaꞌ sukay pa parinta iban sin manga baldusa kaibanan!’ Sagawaꞌ” laung hi Īsa, “diꞌ da maunu minsan niyu diꞌ kabayaan in hinang namuꞌ kay Yahiha karnaꞌ in kasabunnalan sin ingat dayn ha Tuhan kakitaan da ha manga hinang amu in biyaꞌ bunga niya. + 11:19 In hāti sin bichara hi Īsa in guwaan sin hinang niya kay Yahiya amuna in tandaꞌ sin in ingat nila dayn ha Tuhan. ”
Pasal Manga Tau Walaꞌ Nagpinda sin Atay Nila
(Lk. 10:13-15)
20 Manjari piyagꞌamahan hi Īsa in manga tau naghuhulaꞌ ha manga kawman amu in kiyapakitaan niya sin manga muꞌjijat nahinang niya, sabab walaꞌ sila nagtawbat sin manga dusa nila. 21 Laung hi Īsa kanila, “Anduꞌ, in kamu yan manga tau Kurasin iban sin tau Bitsayda. Diꞌ hikasipat in kasusahan niyu ha susūngun! Sabab maytaꞌ? Mataud muꞌjijat bakas piyakitaꞌ kaniyu, sagawaꞌ walaꞌ niyu da iyasip. Malayngkan bang in manga muꞌjijat yan napakitaꞌ muna ha manga tau ha dāira Tirus iban ha dāira Sidun, tantu magtūy sila magsulug badjuꞌ karut, iban magbutang abu pa ū nila, tandaꞌ sin pagtawbatan nila na in dusa nila! 22 Baytaan ta kamu, bang ha adlaw paghukum na ha manga mānusiyaꞌ, mabuggat in hukuman hibutang sin Tuhan kaniyu. Labi pa in buggat niya dayn sin hukuman hibutang pa manga tau Tirus iban manga tau Sidun. 23 Na, in kamu isab manga tau Kapirnaum, nagbantug-bantug kamu sin makasampay kamu pa surgaꞌ. Sagawaꞌ narkaꞌ in sampayan niyu. Bang in manga muꞌjijat amu in piyakitaꞌ duun kaniyu kiyapakitaꞌ nakauna ha manga tau ha dāira Sudum, tantu sampay bihaun masi namān duun in dāira Sudum! 24 Na, baytaan ta kamu, bang ha adlaw paghukum na ha manga mānusiyaꞌ, mabuggat pa in hukuman hibutang sin Tuhan kaniyu dayn sin hukuman hibutang niya ha manga tau Sudum,” (amu in manga tau bakas tanyag in kangīan nila).
Pasal Pagdihil Kasannyangan sin Lawm Atay
(Lk. 10:21-22)
25 Pagꞌubus piyagꞌamahan hi Īsa in manga tau yadtu, nangarap siya pa Tuhan. Laung niya, “Ū Amaꞌ ku, ikaw da in makapagbayaꞌ sin unu-unu katān ha langit iban dunya! Magsukul tuud aku kaymu, sabab in piyaglimbung mu dayn ha tau taga ingat sampay taga pangadjiꞌ, amuna in piyahāti mu ha manga tau awam. 26 Na, in yan mattan tuud, Amaꞌ ku, sabab biyaꞌ ha yan in kabayaan mu maawn.”
27 Pagꞌubus ampa namichara hi Īsa pa manga tau, laung niya, “Kiyarihil na kākuꞌ sin Amaꞌ ku in unu-unu katān. Wayruun makaingat tuud kākuꞌ luwal da in Amaꞌ ku. Damikkiyan da isab wayruun makaingat tuud ha Amaꞌ ku luwal da aku, amu in Anak niya, iban sin manga tau amu in miyaksud ku paingatun.
28 “Kari kamu sasukuꞌ sin kamu amu in kiyabubuggatan maghinang sin hinang daakan sin agama iban kiyasisigpitan sin kasusahan, ampa ku dihilan kasannyangan in lawm atay niyu. 29 Pagguru kamu kākuꞌ iban kahagara niyu in panghinduꞌ ku, sabab marayaw aku iban mababaꞌ in pangatayan ku. Dayn duun kamu makabaak kasannyangan. 30 Sabab in panghinduꞌ ku kaniyu maluhay agarun. In daakan ku amu in hipatanggung ku kaniyu, magaan da.”
12Pasal sin Adlaw Paghali-hali iban Pagpudji pa Tuhan
(Mk. 2:23-28;Lk. 6:1-5)
1 Manjari pagꞌubus yadtu, saꞌbu adlaw Sabtuꞌ, amu in adlaw paghali-hali iban pagpudji pa Tuhan sin manga Yahudi, in hi Īsa iban sin manga mulid niya limabay dayn ha lawm uma. Sakali nangutul bunga sin tiyanum (biyaꞌ lupa pāy), in manga mulid niya, ampa nila kiyaun sabab hiyapdiꞌ na sila. 2 Pagkitaꞌ sin manga Yahudi pagtawagun Parisi sin hinang nila, laung nila kan Īsa, “Uy, langgal saraꞌ sin agama in hīnang sin manga mulid mu sabab adlaw paghali-hali iban pagpudji pa Tuhan adlaw ini!”
3 Laung hi Īsa kanila, “Maytaꞌ, walaꞌ niyu ka nabacha ha lawm Kitab in hīnang hi Daud iban sin manga tau niya ha waktu hiyapdiꞌ sila? 4 Simūd sila pa lawm Bāy sin Tuhan ampa sila kimaun sin kakaun bakas iyungsud pa Tuhan. In hīnang nila langgal saraꞌ sin agama, sabab amura manga imam in makajari kumaun sin kakaun bakas iyungsud pa Tuhan. 5 Iban walaꞌ niyu ka nabacha ha lawm Kitab Tawrat sin in manga imam maghinang da ha lawm sin Bāy sin Tuhan sakahabaꞌ adlaw paghali-hali iban pagpudji pa Tuhan, minsan da langgal saraꞌ in maghinang ha adlaw yan? Sagawaꞌ walaꞌ sila nakarusa.
6 “Na, ini in hibaytaꞌ ku kaniyu. Awn dī bihaun kaniyu in labi in kawasa dayn ha saraꞌ agama. 7 Awn Parman sin Tuhan kiyasulat ha lawm Kitab, amu agi, ‘Bukun mahalgaꞌ kākuꞌ in manga hayup hiungsud niyu pagkulbanan, sagawaꞌ in kabayaan ku tuud, bayngꞌulungun kamu ha pagkahi niyu.’ Na, bang niyu kiyahātihan tuud in maana sin himumūngan yan” laung hi Īsa, “walaꞌ niyu na biyutangan hukuman in tau amu in bunnal walaꞌ nakarusa. 8 (In manga mulid ku walaꞌ nakarusa sabab) in Anak Mānusiyaꞌ amu in makapagbayaꞌ umiyan bang unu in mapatut hinangun ha adlaw paghali-hali iban pagpudji pa Tuhan.”
Pasal sin Tau Nakukumay in Lima
(Mk. 3:1-6;Lk. 6:6-11)
9 Manjari limanjal na hi Īsa sin panaw niya. Miyadtu siya simūd pa lawm langgal. 10 Duun ha lawm langgal awn hambuuk tau nakukumay in lima niya. Iban awn da isab duun manga tau amu in mabayaꞌ manglawag dusa kan Īsa ha supaya nila siya katuntutan. Laung nila, “Makajari ka ha saraꞌ sin agama natuꞌ magpauliꞌ ha nasasakit ha adlaw paghali-hali iban pagpudji pa Tuhan atawa diꞌ?”
11 In sambung hi Īsa, laung niya, “Bang sawpama awn hambuuk bili-bili niyu ampa mahulug pa lawm lungag ha waktu adlaw paghali-hali iban pagpudji pa Tuhan diꞌ niyu ka kawaun dayn ha lawm lungag in bili-bili? 12 In tau labi mahargaꞌ dayn sin bili-bili! Hangkan wayruun ngīꞌ niya ha lawm saraꞌ agama bang kamu huminang sin marayaw ha pagkahi niyu ha adlaw paghali-hali iban pagpudji pa Tuhan.” 13 Sakali namung hi Īsa ha tau nakukumay in lima niya, laung niya, “Hunata in buktun mu.”
Na, hiyunat na sin tau pikuk in buktun niya. Saruun-duun miyuntul nagbalik in buktun niya biyaꞌ da isab sin hansipak buktun niya. 14 Na, gimuwaꞌ dayn ha lawm langgal in manga Parisi ampa sila nagꞌisun bang biyaꞌ diin in kapatay nila kan Īsa.
Hi Īsa in Napīꞌ Daraakun sin Tuhan
15 Sakali nakarungug mayan hi Īsa sin isun sin manga Parisi, minīg siya dayn ha lugal yaun. Pagꞌīg niya, mataud tau in miyurul kaniya. Napauliꞌ niya in katān nasasakit, 16 sagawaꞌ ībut-ibutan niya tuud in manga tau napauliꞌ niya diꞌ pasuysuyun sin pasal niya pa manga tau (ha supaya siya diꞌ mabantug pa manga tau). 17 Na in manga hīnang niya yan nakarihil kamakbulan sin Parman sin Tuhan kiyasulat hi Nabi Isayas ha lawm Kitab, amu agi,
18 “Yari in daraakun napīꞌ ku,
siya in kalasahan ku iban makasulut tuud siya sin atay ku.
Paruunun ku kaniya in Rū ku,
bat niya mapamahalayak in pasal sin kabuntulan sin hukuman ku ha mānusiyaꞌ katān.
19 Sumagawaꞌ diꞌ siya dumā maglugat atawa mamahit bang siya mamichara ha manga tau
iban diꞌ siya magbichara matanug ha manga karān-dānan.
20 Mahanunut siya ha manga tau mahukaꞌ in pangandul nila pa Tuhan,
iban tiyatabang niya in hisiyu-siyu mangandul kaniya.
Iban diꞌ tuud siya dumuhung sampay diꞌ niya mapatanyag tuud in kasabunnalan
iban mapapanaw in kabuntulan sin hukuman sin Tuhan.
21 Siya da in hiyuhuwat-huwat kapangandulan sin mānusiyaꞌ katān.”
In pasal hi Īsa iban hi Bilsibul
(Mk. 3:20-30;Lk. 11:14-23)
22 Manjari pagꞌubus yadtu awn hambuuk tau siyusūd saytan diyā mawn kan Īsa. In tau ini nabuta iban naumaw sabab siyusūd siya saytan. Sagawaꞌ napaguwaꞌ hi Īsa in saytan dayn ha lawm baran sin tau ini, hangkan makakitaꞌ iban makabichara na siya. 23 Na, nahaylan tuud in manga tau nangingitaꞌ-ngitaꞌ duun. Laung nila, “Siya na bahaꞌ ini in Almasi, hambuuk panubuꞌ hi Daud?”
24 Pagdungug sin manga Parisi sin bichara sin manga tau, simambung sila, laung nila, “Mapaguwaꞌ niya in manga saytan dayn ha manga tau siyusūd saytan sabab dihilan siya barakat hi Bilsibul, amu in Nakuraꞌ sin manga Saytan, huminang sin biyaꞌ ha yan.”
25 Sagawaꞌ kiyaingatan hi Īsa bang unu in ha lawm pamikil nila, hangkan, piyamungan niya sila, laung niya, “Bang in manga tau ha hambuuk hulaꞌ nababahagiꞌ, nagdurugaing-dugaing agaran iban magbunuꞌ-biyunui, na, in hulaꞌ yan diꞌ lumugay magkangīꞌ da. Damikkiyan bang in manga tau hangka-kawman atawa maglahasiyaꞌ magsaggaꞌ-siyaggai, na diꞌ lumugay kumangīꞌ da sila. 26 Na, hangkan bang sawpama bat dayn ha Saytan Puntukan in barakat ku magpaguwaꞌ ha manga saytan, na hāti niya magkuntara in Saytan Puntukan iban sin manga tindug niya lāgiꞌ diꞌ lumugay kumangīꞌ na sila! 27 Na, in agi niyu hi Bilsibul in nagdihil kākuꞌ barakat magpaguwaꞌ sin manga saytan. Na, bang bunnal in agi niyu yan, na hisiyu bahaꞌ isab in nagdihil barakat ha manga tindug niyu magpaguwaꞌ saytan? In manga tindug niyu amuna in mamaytaꞌ sin kasāan sin pamikil niyu! 28 Tantu in barakat ku magpaguwaꞌ saytan bukun dayn ha Saytan Puntukan, sabab in yan nahinang ku dayn ha kusug sin Rū sin Tuhan. Na, amu yan in tandaꞌ magpakitaꞌ kaniyu sin in pamarinta sin Tuhan yari na dī bihaun kaniyu.”
29 (Diyalil hi Īsa in Saytan Puntukan pa hambuuk tau makusug.) Laung niya, “Wayruun tau makasūd manglangpas pa lawm bāy sin hambuuk tau makusug bang siya diꞌ kahukutan naa muna. Na, bang siya kahukutan na, makawaꞌ na in unu-unu katān ha lawm bāy niya.
30 “Hisiyu-siyu in bukun agad kākuꞌ, in siya yan kimukuntara kākuꞌ, iban hisiyu-siyu in diꞌ tumabang kākuꞌ magtipun magpatibuuk ha manga tau, bat sila masukuꞌ sin Tuhan, biyaꞌ niya da piyulak-palik in manga tau. 31 Hangkan, baytaan ta kamu, in katān dusa iban pamung mangīꞌ pa Tuhan sin manga tau, ampunun da sin Tuhan, sagawaꞌ hisiyu-siyu in mamung sin mangīꞌ ha Rū sin Tuhan, diꞌ siya ampunun sin Tuhan. 32 Lāgiꞌ, hisiyu-siyu in mamung mangīꞌ kākuꞌ, amu in Anak Mānusiyaꞌ, ampunun da siya sin Tuhan. Sagawaꞌ hisiyu-siyu in mamung sin mangīꞌ ha Rū sin Tuhan, diꞌ siya maampun kasaumulan.
In Kahuy iban sin Bunga niya
(Lk. 6:43-45)
33 “Biyaꞌ sawpama sin hambuuk kahuy, bang in kahuy yan marayaw, tantu in bunga niya marayaw da isab. Damikkiyan, bang in kahuy bukun marayaw, in bunga niya bukun da isab marayaw. Karnaꞌ kaingatan taniyu dayn ha bunga niya bang in kahuy yan marayaw atawa bukun. 34 In kamu yan panipu tuud! Asal wayruun sa yan marayaw hikabichara niyu sabab asal mangīꞌ in lawm pamikil niyu. Karnaꞌ unu-unu in ha lawm pamikil sin tau amura isab in hikabichara niya. 35 Sabab in tau marayaw, in hinang iban bichara niya marayaw da isab, sabab marayaw in ha lawm pamikil niya. Sagawaꞌ in tau mangīꞌ, in hinang iban bichara niya mangīꞌ da isab, sabab mangīꞌ in ha lawm pamikil niya.
36 “Na, ini in hibaytaꞌ ku kaniyu. Bang dumatung na in adlaw paghukum ha manga mānusiyaꞌ, in tau katān subay mamaytaꞌ pasal sin manga katān bichara wayruun kapūsan bakas kiyapamung nila. 37 Sabab in hukuman hibutang sin Tuhan kanila kawaun dayn ha manga bichara kiyapamung nila, ampunun na ka sila atawa siksaun.”
In manga Parisi iban Guru sin Saraꞌ Agama Mabayaꞌ Kumitaꞌ Tandaꞌ sin Kawasa sin Almasi
(Mk. 8:11-12;Lk. 11:29-32)
38 Pagꞌubus namung in manga guru sin saraꞌ agama iban sin manga Parisi, laung nila, “Tuwan, mabayaꞌ kami kumitaꞌ hambuuk muꞌjijat dayn kaymu amu in tandaꞌ sin barakat mu.”
39 Sagawaꞌ in sambung hi Īsa, laung niya, “In manga tau sin masa bihaun ini landuꞌ tuud mangīꞌ iban miyutas na dayn ha Tuhan! Mabayaꞌ kamu kumitaꞌ muꞌjijat tandaꞌ sin barakat ku, sagawaꞌ diꞌ ta kamu pakitaun unu-unu muꞌjijat, luwal da amu in muꞌjijat biyaꞌ sin barakat kimugdan kan Nabi Yunus sin masa nakauna yadtu. 40 Karnaꞌ in hi Yunus natūn sin istaꞌ dakulaꞌ, iban tūy dūm, tūy adlaw siya ha lawm tiyan sin istaꞌ dakulaꞌ. Damikkiyan, in amu in Anak Mānusiyaꞌ, ha susūngun ha lawm tūy dūm-adlaw duun siya ha lawm kubul. 41 Na, bang dumatung na in adlaw paghukum sin Tuhan ha manga mānusiyaꞌ katān, in manga tau dayn ha hulaꞌ Niniba manaksil da kaniyu. Sabab in sila, pagdungug nila sin nasīhat hi Yunus, magtūy sila nagkahagad iban nagtawbat sin manga dusa nila. Na, baytaan ta kamu, awn dī bihaun in labi pa mataas dayn kan Yunus! 42 Iban duun da isab ha adlaw paghukum ha manga mānusiyaꞌ, in hambuuk pangiyan dayn ha hulaꞌ Siba manaksil da isab kaniyu. Sabab in siya minsan malayuꞌ in hulaꞌ niya miyadtu siya dimungug sin manga hinduꞌ marayaw hi Sultan Sulayman. Na, baytaan ta kamu, awn dī bihaun in labi pa marayaw manghinduꞌ dayn kan Sulayman!
Pasal sin Pagbalik sin Manga Saytan pa Lawm Baran sin Tau
(Lk. 11:24-26)
43 “Na, bang in saytan makaguwaꞌ na dayn ha lawm baran sin tau, manglunsulan na yan ha hulaꞌ paslangan mahunit paghulaan, lumawag lugal paghali-halihan niya, saꞌ diꞌ siya makabāk lugal. 44 Na, mamung na in saytan pa baran niya, laung niya, ‘Magbalik na aku pa lawm baran sin tau bakas kiyabutangan ku.’ Pagsūd niya magbalik, kītaꞌ niya wayruun dugaing nakasubli kaniya ha lawm baran sin tau, lāgiꞌ malanuꞌ iban mahawan in lawm niya. 45 Na, gumuwaꞌ siya magbalik, ampa siya dumangin pitu saytan labi pa mangīꞌ dayn kaniya, ubus ampa sila sumūd pa lawm baran sin tau. Na, bang sila makasūd na katān, in kahālan sin tau yan magduruhun in ngīꞌ dayn sin nakauna hambuuk da in saytan ha lawm baran niya. Na, biyaꞌ da isab ha yan in kumugdan ha manga tau mangīꞌ ha masa bihaun ini.”
In Inaꞌ iban Manga Taymanghud hi Īsa
(Mk. 3:31-35;Lk. 8:19-21)
46 Ha saꞌbu hi Īsa nanghihinduꞌ ha manga tau nākawn in inaꞌ niya iban manga taymanghud niya usug. Duun sila timindug ha guwaꞌ ampa sila nagparā lapal sin mabayaꞌ sila dumā magbichara kan Īsa. 47 Na, awn hambuuk tau namaytaꞌ kan Īsa, laung niya, “Tuwan, in inaꞌ mu iban manga taymanghud mu yaun nagtitindug ha guwaꞌ. Mabayaꞌ sila dumā magbichara kaymu.”
48 Simambung hi Īsa, laung niya, “Bukun sadja sila in manga taymanghud iban inaꞌ ku.” 49 Sartaꞌ timudluꞌ siya pa manga mulid niya ampa siya namung laung niya, “Minsan in sila ini manga taymanghud iban inaꞌ ku da. 50 Sabab hisiyu-siyu in magkahagad huminang sin kabayaan sin Tuhan, Amaꞌ ku ha surgaꞌ, in siya yan taymanghud ku usug-babai iban inaꞌ ku.”
13Dalilan Pasal sin Magtatanum
(Mk. 4:1-9;Lk. 8:4-8)
1 Sin adlaw da yadtu nanaug hi Īsa dayn ha bāy yadtu, ampa siya miyadtu pa higad dagat. Duun siya limingkud nagnasīhat ha manga tau. 2 Mataud tuud tau in miyawn nagtipun dumungug sin nasīhat niya. Hangkan simakat siya pa taas kumpit asibiꞌ ampa siya limingkud nagnasīhat. Ampa in manga tau duun ha higad daplakan dimurungug kaniya. 3 Na, mataud in niyasīhat niya ha manga tau iban diyalil niya kaagi in pagnasīhat niya.
Laung niya, “Awn yaun hambuuk tau miyadtu nagtanum binhiꞌ pa uma niya. 4 In kaagi niya nagtanum, siyabud niya in manga binhiꞌ. In kaibanan binhiꞌ nahulug pa labayan. Na pagkawn sin manga manuk-manuk nakaun in manga binhiꞌ. 5 In kaibanan binhiꞌ nahulug pa lupaꞌ mabatu iban hangkatiyuꞌ da in lupaꞌ niya. Na, hangkarayꞌ da timubuꞌ in manga binhiꞌ sabab mababaw da in lupaꞌ niya. 6 Sumagawaꞌ kiyapasuan mayan suga nangluyluy in tiyanum sabab bukun malawm in gamut niya. 7 In kaibanan binhiꞌ nahulug pa lupaꞌ tiyutubuan sin manga kasagbutan matunuk. Pagtubuꞌ sin manga binhiꞌ, tiyaꞌlung sin manga sagbut matunuk. 8 Na, in kaibanan binhiꞌ nahulug pa lupaꞌ marayaw. Hangkan jimatu in tubuꞌ nila iban nagbunga marayaw. In bunga sin kaibanan landuꞌ tuud mataud, in kaibanan mataud, ampa in kaibanan sarang-sarang in taud sin bunga niya.”
9 Na, mahuli dayn duun, laung hi Īsa, “In sasukuꞌ sin kamu nakarungug, dunguga niyu tuud in biyaytaꞌ ku yan kaniyu.”
Maytaꞌ Dalilun hi Īsa in Pagnasīhat Niya
(Mk. 4:10-12;Lk. 8:9-10)
10 Sakali miyawn kan Īsa in manga mulid niya ampa nangasubu kaniya. Laung nila, “Maytaꞌ ha sakabaꞌ kaw magnasīhat dalilun mu pa manga isturi malawm in maana niya?”
11 Simambung hi Īsa, laung niya, “In kamu yan kiyarihilan na ingat iban panghāti pasal sin kahālan sin pamarinta sin Tuhan, amu in bakas līlibun dayn ha pikilan sin mānusiyaꞌ! Sagawaꞌ in manga tau yan walaꞌ kiyarihilan sin ingat iban panghāti pasal yan. 12 Karnaꞌ hisiyu-siyu in magparachaya tuud ha hinduꞌ diyungug nila, na sūngan sin Tuhan in panghāti nila, iban maglabi-labihan in hirihil kanila. Sagawaꞌ hisiyu-siyu in wayruun parachaya nila, minsan in maniyuꞌ-tiyuꞌ ingat iban panghāti nila kawaan da dayn kanila. 13 Hangkan ku dalilun in pagnasīhat ku pa manga isturi malawm in maana niya sabab sin manga tau amu in way bayaꞌ nila magad sin hinduꞌ ku. Hangkan amu in pagꞌiyanun minsan sila imaatud diꞌ nila kakitaan iban minsan sila dimurungug diꞌ nila kahātihan. 14 Na, nabunnal tuud in kiyabaytaꞌ hi Nabi Isayas ha lawm Kitab, amu agi,
‘In manga tau ini dimurungug, sagawaꞌ wayruun bayaꞌ nila humāti,
imaatud sila, sagawaꞌ diꞌ nila kitaun tuud marayaw.
15 Dayn ha sabab matugas in atay nila,
hiyuhulat nila in taynga nila,
iban pīpirung nila in mata nila.
Sabab bang bukun biyaꞌ ha yan in hinang nila,
tantu makakitaꞌ in mata nila, makarungug in taynga nila,
makahāti in pamikil nila
iban magbalik in atay nila kākuꞌ,’ laung sin Tuhan, ‘ampa ku ampunun in manga dusa nila.’”
16 Na, laung hi Īsa ha manga mulid niya, “In manga kamu yan masukud tuud, sabab in manga kakitaan iban karungugan niyu kahātihan niyu! 17 Na, baytaan ta kamu, mataud manga nabi iban manga tau sukuꞌ sin Tuhan sin masa nakauna yadtu in mabayaꞌ tuud kumitaꞌ sin manga kīkitaꞌ niyu bihaun, sagawaꞌ walaꞌ nila kītaꞌ. Iban mabayaꞌ tuud sila dumungug sin manga diyurungug niyu bihaun, sagawaꞌ walaꞌ nila diyungug.”
Magpahāti hi Īsa sin Maana sin Dalilan pasal sin tau Nagtanum
(Mk. 4:13-20;Lk. 8:11-15)
18 “Na, dungug kamu tuud ampa niyu kahātihan in maana sin dalilan pasal sin tau nagtanum. 19 In manga tau nakarungug sin Baytaꞌ Marayaw pasal sin pamarinta sin Tuhan, sagawaꞌ diꞌ nila kahātihan, amuna in biyaꞌ sapantun sin manga binhiꞌ iban sin dān labayan kiyahulugan nila. Na, pagkawn sin Saytan, amu in puunan sin katān kangīan, maagaw dayn ha lawm atay nila in hinduꞌ sin Baytaꞌ Marayaw. 20 In manga binhiꞌ iban sin lupaꞌ mabatu kiyahulugan nila amuna in biyaꞌ sapantun sin manga tau timaymaꞌ iban pagkūg-kuyag pagdungug nila na mayan sin Baytaꞌ Marayaw pasal sin pamarinta sin Tuhan. 21 Sagawaꞌ diꞌ maggamut in hinduꞌ sin Baytaꞌ Marayaw ha lawm atay nila, iban hangkarayꞌ da in tatasan nila. Hangkan bang sila datungan na kasusahan atawa kabinsanaan, sabab sin pagtaymaꞌ sin hinduꞌ sin Baytaꞌ Marayaw, magtūy nila butawanan na in pangandul nila ha Tuhan. 22 In manga binhiꞌ iban sin lupaꞌ kiyahulugan nila, amu in tiyutubuan sin sagbut matunuk, amuna in biyaꞌ sapantun sin manga tau nakarungug sin Baytaꞌ Marayaw pasal sin pamarinta sin Tuhan, sagawaꞌ masi sila magsusa sin manga palihālan dī ha dunya iban malabi ha atay nila in manga altaꞌ. Hangkan maluppas sadja in karayawan makapabuntul sin kawl-piil nila amu in makawaꞌ nila dayn ha hinduꞌ sin Baytaꞌ Marayaw. In sila yan biyaꞌ da sapantun tiyanum diꞌ magbunga. 23 Ampa in manga binhiꞌ iban sin lupaꞌ marayaw kiyahulugan nila amuna in biyaꞌ sapantun sin manga tau nakarungug sin Baytaꞌ Marayaw pasal sin pamarinta sin Tuhan iban kiyahātihan nila sabab nagkahagad sila sin hinduꞌ. Hangkan sumūng in dayaw sin kawl-piil nila. In kaibanan landuꞌ tuud dumayaw, in kaibanan isab dumayaw tuud, ampa in kaibanan sarang-sarang in dayaw nila.”
In Dalilan Pasal sin Sagbut
24 Manjari nagnasīhat na isab hi Īsa kanila, diyalil niya kaagi. Laung niya, “In hantang sin pamarinta sin Tuhan hikadalil ta pa kahālan sin pagtanum iban pagꞌani sin tiyanum. Biyaꞌ ha ini in hantang niya. Awn hambuuk tau nagtanum binhiꞌ marayaw ha uma niya. 25 Sakali, hambuuk dūm ha saꞌbu natutūg na in tau katān, miyawn in banta sin tau yaun pa uma ampa niya tiyanuman sagbut ha daig piyagtanuman sin binhiꞌ, ubus ampa siya minīg. 26 Na, timubuꞌ mayan in binhiꞌ sartaꞌ timagnaꞌ na namunga, timubuꞌ da isab in manga sagbut.
27 “Na, namaytaꞌ in hambuuk daraakun mawn pa tagdapu sin uma. Laung niya, ‘Tuwan, in binhiꞌ tiyanum ha uma mu marayaw. Sagawaꞌ maytaꞌ bahaꞌ awn timutubuꞌ sagbut duun ha yaun?’
28 “Simambung in tagdapu sin uma, laung niya, ‘Kahinangan sa yan sin banta ku.’
“Laung sin manga daraakun niya, ‘Mabayaꞌ kaw, Tuwan, larutun namuꞌ in manga sagbut?’
29 “Simambung in tagdapu, laung niya, ‘Ayaw, sabab bang kamu maglarut sin manga sagbut gana-gana maagad niyu malarut in manga batangan sin tiyanum ku. 30 Pasāri niyu na magdungan magtubuꞌ in tiyanum ku iban sin sagbut sampay dumatung in waktu sin pagꞌani. Na, bang maabut na in pagꞌani, baytaan ku dakuman in manga magꞌaani hipalarut muna in manga sagbut, baggutun ampa sunugun. Pagꞌubus ampa nila anihun in manga bunga sin tiyanum ku iban hitawꞌ pa lawm sin buriga ku.’”
In Dalilan Pasal sin Bigi Sibiꞌ-sibiꞌ Tuud
(Mk. 4:30-32;Lk. 13:18-19)
31 Na, pagꞌubus yadtu diyalil na isab hi Īsa in pamarinta sin Tuhan pa hambuuk bigi sibiꞌ-sibiꞌ tuud. Laung niya, “In hantang sin pamarinta sin Tuhan hikadalil ta pa kahālan sin pagtubuꞌ iban pagsambu sin hambuuk bigi sibiꞌ-sibiꞌ tuud tiyanum sin tau ha lupaꞌ niya. 32 In bigi ini landuꞌ tuud asibiꞌ, sagawaꞌ bang tumubuꞌ, lumagguꞌ tuud yan dayn ha katān jambangan. Mahinang yan hambuuk kahuy dakulaꞌ, pagtapuan yan sin manga manuk-manuk iban pagpugaran nila in manga sanga niya.”
In Dalilan Pasal sin Pasulig
(Lk. 13:20-21)
33 Pagꞌubus yadtu diyalil na isab hi Īsa in pamarinta sin Tuhan pa pasulig. Laung niya, “In pagsaplag sin pamarinta sin Tuhan hikadalil ta ha pasulig, amu in hilamud sin babai pa tūngka-tupung tirigu, ampa muskag in addun.”
Dalil Kaagi in Pagnasīhat hi Īsa
(Mk. 4:33-34)
34 Dalilun hi Īsa in pagnasīhat niya ha manga tau mataud. Diꞌ siya magnasīhat kanila unu-unu bang bukun dalil kaagi. 35 Na, dayn duun nabunnal tuud in Parman sin Tuhan kiyasulat sin hambuuk nabi ha lawm Kitab, amu agi,
“Dalilun ku bang aku magbichara kanila.
Baytaan ku sila pasal sin manga unu-unu, amu in līlibun dayn sin tagnaꞌ kapapanjari sin dunya.”
Magpahāti hi Īsa sin Dalilan Pasal sin Sagbut
36 Pagꞌubus hi Īsa nagnasīhat ha manga tau mataud, minīg na siya ampa siya simūd pa lawm bāy. Miyurul in manga mulid niya kaniya ampa siya iyasubu, laung nila, “Tuwan, baytai kami bang unu in hātihan sin dalilan pasal sin sagbut.”
37 Simambung hi Īsa, laung niya, “In amu in Anak Mānusiyaꞌ, amuna in diyalil tau nagtanum sin binhiꞌ marayaw. 38 In uma amuna in lawm dunya ini. Hāti in binhiꞌ marayaw amuna in manga tau agad ha pamarinta sin Tuhan. Ampa in manga sagbut amuna in manga tau agad ha Saytan, amu in puunan sin katān kangīan. 39 Ampa in banta sin tau amu in nagtanum sin sagbut, amuna in Iblis. In waktu sin pagꞌani, amuna in waktu kahinapusan sin masa ha dunya. In manga tau magꞌaani amuna in manga malāikat.
40 “Na, in manga tau agad ha Iblis, in sila yan mabiyaꞌ da isab sin manga sagbut. Tipunun sila ampa daꞌpugan sin kāyu bang maabut na in waktu kahinapusan sin masa ha dunya. 41 In amu in Anak Mānusiyaꞌ, bang dumatung na in waktu kahinapusan sin masa ha dunya, daakun niya na in manga malāikat mawn pa pagparintahan sin Tuhan kumawaꞌ ha manga tau amu in nakarā ha manga pagkahi nila mānusiyaꞌ huminang sin manga makarusa iban na sin katān tau amu in naghihinang mangīꞌ. 42 Hipatipun niya sila katān ampa niya sila hipalaruk pa lawm narkaꞌ jahannam. Duun sila magtangis iban sumandal sin kasiksaan makalap. 43 Sagawaꞌ in manga tau sukuꞌ sin Tuhan magsahaya sila biyaꞌ sin siꞌnag sin suga didtu ha lawm pagparintahan sin Tuhan. Na, sasukuꞌ sin kamu nakarungug, dunguga niyu tuud in biyaytaꞌ ku yan kaniyu!”
In Dalilan Pasal sin Altaꞌ Tiyatapuk
44 (Pagꞌubus nagbichara na isab hi Īsa hambuuk dalil pasal sin altaꞌ tiyatapuk. Laung niya,) “In hantang sin pamarinta sin Tuhan biyaꞌ sapantun sin kahālan sin hambuuk tau makabāk altaꞌ liyulubung ha lawm lupaꞌ. Kumuyag tuud siya iban hilubung niya magbalik in altaꞌ, ampa siya muwiꞌ magdagang sin katān unu-unu niya. Pagꞌubus ampa siya magbalik mamī sin lupaꞌ piyaglubungan niya sin altaꞌ kiyabaakan niya.
In Dalilan Pasal sin Mussaꞌ
45 “Damikkiyan, in hantang sin pamarinta sin Tuhan, biyaꞌ da isab yan sapantun sin kahālan sin hambuuk tau naglalawag mamī sin mussaꞌ marayaw. 46 Bang siya makabāk na sin mussaꞌ marayaw tuud magtūy niya hipagdagang in unu-unu niya katān, ampa niya bīhun in mussaꞌ.
In Dalilan Pasal sin Laya
47 “Damikkiyan, in hantang sin pamarinta sin Tuhan hikadalil ta pa kahālan sin paglaya istaꞌ. Hilaruk sin manga magꞌiistaꞌ in laya pa lawm dagat, ampa makakawaꞌ sin ginisan istaꞌ. 48 Bang mahipuꞌ na in laya sin istaꞌ utungun na sin manga magꞌiistaꞌ ampa dāhun pa higad daplakan. Didtu mayan ha higad daplakan pīun nila na in manga istaꞌ. In istaꞌ marayaw hibutang nila pa lawm ambung ampa in manga istaꞌ mangīꞌ hibugit nila. 49 Na, biyaꞌ tuud ha yan in kumugdan ha manga tau bang maabut na in kahinapusan sin masa ha dunya, numaug na in manga malāikat magtipun sin manga mānusiyaꞌ katān. Pagꞌubus, ampa nila kandihun in manga tau mangīꞌ dayn ha manga tau marayaw. 50 In manga tau mangīꞌ hilaruk nila pa lawm narkaꞌ jahannam. Duun sila magtangis iban sumandal sin kasiksaan makalap.”
In Hinduꞌ Kasabunnalan sin Aturan Nakauna iban sin Baꞌgu
51 Na, iyasubu hi Īsa in manga mulid niya, laung niya, “Kahātihan niyu na ka in katān kiyabichara ku yan kaniyu?”
“Huun Tuwan,” in sambag sin manga mulid niya.
52 Na, simambung hi Īsa, laung niya, “Na, pagga niyu yan kiyahātihan na, hisiyu-siyu in guru sin saraꞌ agama amu in agad na ha pamarinta sin Tuhan, in siya yan mabiyaꞌ sapantun hambuuk tau taga bāy hipuꞌ sin ginis-ginisan mahalgaꞌ manga kapanyapan daan iban baꞌgu. + 13:52 Hāti niya bang in mulid hi Īsa bunnal makahāti sin katān dalilan niya, mahinang sila guru maingat na huminduꞌ sin aturan nakauna iban baꞌgu. ”
Diꞌ Magkahagad kan Īsa in Manga Tau Nasarit
(Mk. 6:1-6;Lk. 4:16-30)
53 Manjari naubus mayan in pagnasīhat hi Īsa labay dayn ha bichara dalil, minuwiꞌ na siya. 54 Nagbalik siya madtu pa kawman luggiyaꞌ hulaan niya, ampa siya nagnasīhat ha manga kalanggalan didtu. Nahaylan in manga tau nakarungug sin pagnasīhat niya. Laung nila, “Hawnu bahaꞌ nakawaꞌ sin tau yan in manga ingat niya iban sin barakat niya huminang sin manga muꞌjijat yan? 55 Bukun ka siya in anak sin hambuuk karpintiru? Iban bukun ka in inaꞌ niya hi Mariyam, iban in manga taymanghud niya hinda Yaꞌkub, Yusup, Simun iban hi Jahud? 56 Bukun ka in manga taymanghud niya babai yari hangka-kawman taniyu? Hāin niya bahaꞌ nakawaꞌ in manga katān ingat niya yan?” 57 Na, siyulak siya sin manga tau Nasarit.
Sakali laung hi Īsa kanila, “In hambuuk nabi liyalagguꞌ hawnu-hawnu hulaꞌ. Sagawaꞌ ha luggiyaꞌ hulaꞌ niya diꞌ siya lagguun iban in manga lahasiyaꞌ iban manga tau hangka-kawman niya diꞌ manglagguꞌ kaniya.” 58 Hangkan bukun mataud in muꞌjijat hīnang hi Īsa duun ha luggiyaꞌ hulaꞌ niya sabab diꞌ magkahagad in manga tau duun kaniya.
14In Kamatay hi Yahiya, Mangliliguꞌ
(Mk. 6:14-29;Lk. 9:7-9)
1 Ha waktu yadtu hi Hirud amu in namamarinta ha hulaꞌ Jalil, nakarungug sin kabantugan pasal sin manga hinang hi Īsa. 2 Laung niya ha manga wajil niya, “In tau yan amuna tuud hi Yahiya Mangliliguꞌ amu in nabuhiꞌ nagbalik. Hangkan na in tau yan taga barakat huminang sin manga muꞌjijat.”
3 Hangkan hi Hirud nakapamung biyaꞌ ha yan sabab biyaꞌ ha ini in isturi maytaꞌ niya piyapatay hi Yahiya Mangliliguꞌ.
In hi Hirud nagbabayaꞌ iban sin ipag niya hi Hirudiya, asawa sin taymanghud niya hi Pilip. Sakali daran siya biyabaytaan hi Yahiya, amu agi, “Bukun mapatut asawahun mu in ipag mu.” Na, diyugalan hi Hirud. Hangkan, piyasaggaw niya ampa niya piyahukutan hi Yahiya, ubus ampa niya piyajīl. 5 Na, dayn ha pasal yan, mabayaꞌ niya tuud hipapatay hi Yahiya, sagawaꞌ mabugaꞌ siya ha manga Yahudi, sabab in hi Yahiya ini ītung hambuuk nabi sin manga Yahudi.
6 Manjari hambuuk adlaw naglami-lami, nagpajamu hi Hirud hipagsaꞌbu sin adlaw kapagꞌanak kaniya. Na, nagbayla in anak budjang hi Hirudiya piyanghulmat kan Hirud. Kiyasulutan tuud hi Hirud sin pagbayla niya. 7 Hangkan jiyanjian niya in anak budjang hi Hirudiya, laung niya, “Yari in tau katān saksiꞌ sin hirihil ku kaymu in unu-unu pangayuun mu kākuꞌ.”
8 Na, in budjang asal biyaytaan sin inaꞌ niya, hipapangayuꞌ kan Hirud papunggulan in ū hi Yahiya Mangliliguꞌ. Laung sin budjang kan Hirud, “Dihilan bihaun kākuꞌ in ū hi Yahiya Mangliliguꞌ. Pabutangan ha talam.”
9 Nasusa in sultan pagdungug niya sin piyangayuꞌ sin budjang. Sagawaꞌ pagga siya nakajanjiꞌ ha budjang ha alupan sin manga tau luruk, magtūy siya nagꞌuldin hipaparihil in piyangayuꞌ sin budjang. 10 Hangkan piyapunggulan niya in ū hi Yahiya didtu ha lawm jīl. 11 Pagꞌubus, ampa biyutang in ū hi Yahiya ha talam ampa dīhil pa budjang. Ubus ampa diyā sin budjang madtu pa inaꞌ niya. 12 Sakali miyawn in manga mulid hi Yahiya kimawaꞌ sin bangkay niya ampa nila kiyubul. Pagꞌubus ampa sila miyadtu namaytaꞌ kan Īsa.
Pakaunun hi Īsa in Lima Ngaibu Tau
(Mk. 6:30-44;Lk. 9:10-17;Yh. 6:1-14)
13 Na, nakarungug mayan hi Īsa sin pasal yan, minīg siya dayn ha hulaꞌ yaun. Simakat siya pa kumpit asibiꞌ ampa siya miyadtu isa-isa niya pa hulaꞌ wayruun tau naghuhulaꞌ. Kiyaingatan mayan sin manga tau bang piyakain siya, imurul in manga tau kaniya, nagpanaw sadja. 14 Pagnaug hi Īsa dayn ha kumpit asibiꞌ, kītaꞌ niya in manga tau mataud. Limuuy tuud siya ha manga tau iban piyauliꞌ niya in manga taga sakit.
15 Pagga sūng na marūm, miyawn in manga mulid hi Īsa kaniya. Laung nila, “Tuwan, masuuk na marūm in hulaꞌ, ampa in hulaꞌ ini wayruun tau naghuhulaꞌ dī. Marayaw pa pakadtuun mu in manga tau ini pa manga lūngan masuuk mamī sin kakaun nila.”
16 In sambag hi Īsa, laung niya, “Minsan sila diꞌ na mīg dayn dī. Kamu na in dumihil kakaun kanila.”
17 Laung sin manga mulid niya, “In kakaun natuꞌ ini amura lima tinapay iban duwa istaꞌ.”
18 Laung hi Īsa kanila, “Dāha niyu mari kākuꞌ in tinapay iban istaꞌ.” 19 Pagꞌubus ampa piyalingkud hi Īsa in manga tau ha kabaylihan. Pagꞌubus ampa niya kiyawaꞌ in limang sulag tinapay iban sin duwa istaꞌ, sartaꞌ himangad na siya pa taas langit ampa siya nagsarang-sukul pa Tuhan. Pagꞌubus ampa niya piyagꞌutud-utud in limang sulag tinapay iban duwa istaꞌ ampa niya diyuhal pa manga mulid niya piyarihil pa manga tau. 20 Na, nakakaun in tau katān iban kiyansuban sila. Pagꞌubus sin tau katān nagkaun tīpun sin manga mulid hi Īsa in manga nakapin kakaun. Nakahipuꞌ sila hangpuꞌ tagduwa ambung. 21 In taud sin tau kimaun awn manga lima ngaibu, diꞌ na magꞌitung sin manga kababaihan iban sin manga kabataan.
Manaw hi Īsa ha Babaw sin Dagat
(Mk. 6:45-52;Yh. 6:15-21)
22 Manjari piyasakat hi Īsa in manga mulid niya pa taas kumpit asibiꞌ, paunahun na dayn kaniya madtu pa hansipak higad sin dagat. Dimuun naa siya nagpauwiꞌ ha manga tau. 23 Napauwiꞌ niya mayan in manga tau, miyadtu siya pa taas būd-būd nangarap pa Tuhan. Narūm mayan, duun na hi Īsa isa-isa niya. 24 Ampa in manga mulid niya, nakaabut mayan sila pa giꞌtung lawd, kiyugdan na tuud sila alun, sabab simangsang sila sin hangin. 25 Na, subu-subu pa tuud, ha ūt sin lisag tū iban lisag unum, miyanaw hi Īsa ha babaw dagat harap madtu pa manga mulid niya. 26 Pagkitaꞌ sin manga mulid niya miyamanaw siya ha babaw sin dagat, landuꞌ tuud sila miyugaꞌ. Sabab in pangannal nila lutaw in kītaꞌ nila. Nakasilawak sila sin bugaꞌ nila, laung nila, “Lutaw na sa yan!”
27 Sagawaꞌ magtūy namung hi Īsa kanila, laung niya, “Pataptapa niyu in atay niyu. Aku sa ini, hangkan ayaw kamu mabugaꞌ.”
28 Sakali namung hi Pitrus, laung niya, “Panghuꞌ, bang bunnal tuud ikaw yan, papanawa aku ha babaw sin dagat harap mawn kaymu.”
29 “Kari na kaw!” laung hi Īsa kaniya. Na nimaug na hi Pitrus dayn ha kumpit asibiꞌ, ampa siya miyanaw ha babaw dagat tudju madtu kan Īsa. 30 Sagawaꞌ kītaꞌ niya mayan in alun dakulaꞌ miyugaꞌ siya. Na, magtūy siya liyuddang. Imulak siya magtūy, laung niya, “Panghuꞌ, tabanga aku!”
31 Magtūy siya iyabut hi Īsa iyutung ampa namung hi Īsa, laung niya, “Kulang tuud in pangandul mu! Maytaꞌ nagduwa-ruwa in pikilan mu?”
32 Pagꞌubus simakat na sila karuwa pa taas kumpit asibiꞌ, sartaꞌ himundung na in hangin. 33 Pagsakat nila, in manga mulid ha taas kumpit asibiꞌ simujud na katān kan Īsa. Laung nila, “Tantu na tuud sin in ikaw na in Anak Tuhan!”
Pauliun hi Īsa in Manga Nasasakit ha Ginnisarit
(Mk. 6:53-56)
34 Manjari limanjal na sila pa hansipak sin dagat. Duun sila dimungguꞌ ha kawman sin Ginnisarit. 35 Pagnaug nila dayn ha taas kumpit asibiꞌ, kiyakilāhan sin manga tau ha kawman yaun hi Īsa. Hangkan magtūy nila kiyawaꞌ in manga tau katān nasasakit ha katilibut sin kawman yaun, ampa diyā mawn kan Īsa. 36 Jiyunjung kaniya sin manga tau nagdarā sin manga nasasakit bang mayan pakaputun niya in manga nasasakit minsan dakuman duhul sin juba niya. Na, in katān nakakaput sin juba niya, kiyaulian.
15In Manga Hinduꞌ sin Kamaasan
(Mk. 7:1-13)
1 Manjari miyawn kan Īsa in manga Parisi iban sin manga guru sin saraꞌ agama dayn ha Awrusalam. Iyasubu nila hi Īsa, laung nila, 2 “Maytaꞌ in manga mulid mu diꞌ magkahagad sin manga biatan sin kamaasan natuꞌ? Kumaun sila minsan sila walaꞌ nakapagsuchi sin manga lima nila!”
3 In sambag hi Īsa, laung niya, “Na, maytaꞌ isab in kamu? Atas niyu liyanggal in daakan sin Tuhan bang mayan niyu maagad in manga biatan sin manga kamaasan niyu amu in piyanghinduꞌ niyu! 4 Karnaꞌ nagparman in Tuhan, amu agi, ‘Pagꞌaddati niyu in inaꞌ-amaꞌ niyu,’ iban, ‘Hisiyu-siyu in manuknaꞌ ha amaꞌ atawa inaꞌ niya subay siya patayun.’ 5 Sagawaꞌ dugaing in hinduꞌ niyu ha manga tau. Laung niyu, bang in hambuuk tau awn hipanabang niya ha maas niya, sagawaꞌ imiyan siya in tabang niya yan kiyaungsud niya pa Tuhan, 6 na, makajari na minsan niya diꞌ na tabangun in maas niya. Na, in hīnduꞌ niyu yan ha manga tau, karnaꞌ sin pagbawgbug niyu sin hinduꞌ biatan sin kamaasan niyu, amuna in nakapalayuꞌ ha manga tau dayn ha Parman sin Tuhan. 7 In kamu yan nagpabawꞌ-bawꞌ sadja miyamagad sin daakan sin Tuhan. Kiyugdan tuud kamu sin kiyabaytaꞌ hi Isayas ha lawm Kitab, amu agi sin Tuhan,
8 ‘Liyalagguꞌ aku sin manga tau sin lapal-kabtangan nila,
sagawaꞌ malayuꞌ aku dayn ha atay nila.
9 Wayruun da pūs nila magpudji kākuꞌ sabab hibaytaꞌ nila sin in hīnduꞌ nila daakan dayn kākuꞌ,
sagawaꞌ in kasabunnalan niya hinang-hinang nila sadja in hinduꞌ yan.’”
In Manga Makasammal ha tau
(Mk. 7:14-23)
10 Pagꞌubus yadtu tiyawag hi Īsa in manga tau mataud pakawnun kaniya, ampa siya namichara, laung niya, “Dungug kamu iban hātiha niyu in hibichara ku ini kaniyu. 11 In unu-unu makaun, makasūd pa lawm simud sin hambuuk tau, in yan diꞌ makasammal kaniya. Sagawaꞌ amu in makasammal kaniya in unu-unu mangīꞌ gumuwaꞌ dayn ha lawm simud niya.”
12 Sakali miyawn in manga mulid niya kaniya ampa namung, laung nila, “Tuwan, in manga Parisi kimangīꞌ in atay sin pamung mu.”
13 Na, diyalil kaagi hi Īsa in sambung niya kanila, laung niya, “In unu-unu namān pananum amu in bukun tiyanum sin Amaꞌ ku ha surgaꞌ, hipalarut da ha susūngun. 14 Ayaw kamu magsusa pasal nila. In sila yan manga nakuraꞌ sin saraꞌ agama, sagawaꞌ manga nakuraꞌ amu in diꞌ makaingat sin tudjuhan nila. Biyaꞌ sila manga buta. Ampa bang in hambuuk tau buta amu in mangambit ha buta da isab biyaꞌ kaniya, na karuwa sila in mahulug pa lubang.”
15 Namichara hi Pitrus, laung niya, “Tuwan, pahātiha kunuꞌ kami sin maana sin bichara diyalil mu yadtu.”
16 Laung hi Īsa, “Bat biyaꞌ da kamu hāti yan sin manga kaibanan masi pa wayruun panghāti. 17 Maytaꞌ, diꞌ mu ka kaingatan sin bang in kakaun matūn na sin tau sumampay na yan pa tiyan niya, pagꞌubus gumuwaꞌ da dayn ha baran niya. 18 Sagawaꞌ in manga unu-unu mangīꞌ ha lawm atay iban pikilan sin tau amu in gumuwaꞌ dayn ha simud niya, amu in makasammal kaniya, 19 karnaꞌ in manga pikilan mangīꞌ amu in guwaꞌ dayn ha lawm atay niya, biyaꞌ na sin mamunuꞌ, magjina, maghinang sin manga unu-unu kalumuan, manakaw, mamuting iban magbichara mangīꞌ pasal sin pagkahi niya ha wayruun kasabunnalan niya, 20 amu yan in makasammal, mahinang dusa sin tau. Sagawaꞌ diꞌ kamu masammal bang kamu kumaun ha diꞌ magsuchi sin lima niyu biyaꞌ sin agi nila subay niyu hinangun.”
In Pangandul sin Hambuuk Babai kan Īsa
(Mk. 7:24-30)
21 Pagꞌubus yadtu miyadtu hi Īsa pa lugal amu in masuuk pa dāira Tirus iban Sidun. 22 Sakali awn hambuuk babai dayn ha hulaꞌ Kanan naghuhulaꞌ duun in miyawn kaniya. Laung sin babai ini kan Īsa, “Ū Tuwan, hambuuk panubuꞌ hi Nabi Daud, kaluuyi aku. In anak ku babai siyusūd saytan, iban malasahi tuud siya.”
23 Sagawaꞌ walaꞌ simambung hi Īsa. Simuuk mawn kaniya in manga mulid niya sartaꞌ nangayuꞌ, laung nila, “Tuwan, paīga in babai yan sabab imuurul sadja kātuꞌ iban mahibuk tuud siya.”
24 Simambung hi Īsa, laung niya, “In aku ini naraak tumabang ha manga tau bangsa Israil, amu in biyaꞌ sapantun bili-bili nalalawaꞌ dayn ha magꞌiipat kanila.”
25 Pagdungug sin babai sin pamung hi Īsa, magtūy siya simujud pa alupan niya. Laung niya, “Tuwan, tabanga tuud aku!”
26 Sakali diyalil kaagi hi Īsa in sambung niya, laung niya, “Bukun patut in kakaun sin manga bataꞌ-bataꞌ hipakaun ha manga iruꞌ ipatan.”
27 “Bunnal in bichara mu yan, Tuwan,” in sambung sin babai, “sagawaꞌ minsan in manga iruꞌ ipatan, kumaun da sin manga kakaun mahulug dayn ha lamisahan sin tagꞌipatan kanila.”
28 Simambung hi Īsa, laung niya, “Uy, Indaꞌ, makusug tuud in pangandul mu! In piyangayuꞌ mu hikarūl kaymu.” Na, ha waktu da yadtu magtūy kiyaulian in anak sin babai yadtu.
Mataud Tau Nasasakit in Mapauliꞌ hi Īsa
29 Pagꞌubus yadtu minīg na hi Īsa dayn ha lugal yaun. Miyanaw siya limabay dayn ha higad sin Dagat Jalil, ampa siya timukad pa taas būd-būd. Duun siya limingkud. 30 Sakali mataud tau in miyawn kaniya nagdarā sin manga nasasakit biyaꞌ na sin manga pingkaꞌ, sin manga buta, sin manga pingkul, sin manga umaw iban na sin manga kaibanan kiyukugdan sin ginisan sakit. Biyutang nila sadja in manga tau nasasakit ini pa daig sin siki hi Īsa. Na, napauliꞌ sila hi Īsa katān. 31 Sangat tuud nainu-inu in manga tau pagkitaꞌ nila sin in umaw makabichara na, in pingkul uliꞌ na, in pingkaꞌ makapanaw na, iban in buta makakitaꞌ na. Na, piyudji nila in Tuhan sin bangsa Israil.
Pakaunun hi Īsa in Upat Ngaibu Tau
(Mk. 8:1-10)
32 Sakali tiyawag hi Īsa in manga mulid niya ampa siya namung, laung niya, “Maluuy aku ha manga tau ini sabab awn na tūy adlaw sila ini miyamagad kākuꞌ, ampa bihaun wayruun na makaun nila. Diꞌ aku mabayaꞌ magpauwiꞌ kanila bang ku sila diꞌ mapakaun naa, sabab gana-gana punungun sila ha panawan nila.”
33 Iyasubu siya sin manga mulid niya, laung nila, “Hawnu kitaniyu kumawaꞌ kakaun makainihan hipakaun ha manga tau mataud ini sin wayruun tau naghuhulaꞌ ha hulaꞌ ini?”
34 Laung hi Īsa, “Pila in taud sin tinapay diyarā niyu yan?”
Simambung in manga mulid niya, laung nila, “Awn pitung sulag tinapay iban hangkatiyuꞌ istaꞌ sibiꞌ-sibiꞌ.”
35 Na, īyan hi Īsa in manga tau mataud papalingkurun ha lupaꞌ. 36 Pagꞌubus ampa niya kiyawaꞌ in pitung sulag tinapay iban sin istaꞌ, ampa siya nagsarang-sukul pa Tuhan. Ubus ampa niya piyagꞌutud-utud ampa diyuhal pa manga mulid niya hiparihil pa manga tau. Na, dīhilan na kakaun sin manga mulid niya in manga tau. 37 Na, nakakaun in tau katān iban kiyansuban sila. Pagꞌubus sin manga tau nagkaun, tīpun sin manga mulid hi Īsa in manga kakaun nakapin. Nakahipuꞌ sila pitu ambung. 38 In taud sin tau piyakaun awn upat ngaibu, diꞌ na magꞌitung sin manga kababaihan iban sin manga kabataan.
39 Pagꞌubus, ampa piyauwiꞌ hi Īsa in manga tau. Hāti ampa isab siya iban sin manga mulid niya simakat pa taas kumpit asibiꞌ. Miyadtu sila pa hulaꞌ Magadan.
16In manga Parisi iban Sadduki Mabayaꞌ Kumitaꞌ Tandaꞌ sin Barakat hi Īsa
(Mk. 8:11-13;Lk. 12:54-56)
1 Manjari awn manga Parisi iban Sadduki miyawn kan Īsa. Mabayaꞌ nila sulayan in barakat hi Īsa, hangkan nangayuꞌ sila kumitaꞌ dayn kaniya hambuuk muꞌjijat bat awn tandaꞌ kakitaan nila sin bunnal tuud naraak siya sin Tuhan.
2 Sagawaꞌ in sambung hi Īsa kanila, laung niya, “Bang sumadlup na in suga imiyan kamu, laung niyu, ‘Kinsum marayaw in hulaꞌ sabab mapula in higad langit.’ 3 Iban subu-subu pa sin mahinaat imiyan kamu, laung niyu, ‘Umulan adlaw ini sabab mapula in higad langit iban maandum.’ Maingat niyu pamandugahan in ngīꞌ dayaw sin hulaꞌ dayn ha lupa sin langit kakitaan niyu, sumagawaꞌ diꞌ niyu kaingatan pamandugahan in maana sin manga tandaꞌ kītaꞌ niyu ha masa bihaun ini. 4 In manga tau sin masa bihaun ini mangīꞌ tuud iban miyutas na dayn ha Tuhan. Mabayaꞌ kamu kumitaꞌ muꞌjijat tandaꞌ sin barakat ku, sagawaꞌ diꞌ ta kamu pakitaun muꞌjijat, luwal da in muꞌjijat biyaꞌ sin barakat kimugdan kan Yunus sin masa nakauna yadtu.”
Pagꞌubus yadtu ampa minīg hi Īsa.
In Hinduꞌ sin Manga Parisi iban Sadduki
(Mk. 8:14-21)
5 Pagdatung sin manga mulid hi Īsa pa hansipak sin dagat, ampa nila kiyatumtuman sin kiyalupahan nila walaꞌ nakarā kakaun. 6 Laung hi Īsa kanila, “Kamayaꞌ-mayaꞌ da kamu, iban halliꞌ kamu dayn ha pasulig sin manga Parisi iban Sadduki.”
7 Na, nagꞌinu-inu nagbichara in manga mulid niya bang maytaꞌ siya namung biyaꞌ hādtu. Laung nila, “Marayꞌ hangkan siya namung biyaꞌ hādtu sabab walaꞌ kitaniyu nagdā tinapay kakaun taniyu.”
8 Na, kiyaingatan hi Īsa bang unu in piyagginggungan nila. Hangkan laung niya kanila, “Maytaꞌ kamu magginggung pasal sin wayruun kakaun? Kulang tuud in pangandul niyu ini! 9 Maytaꞌ, masi namān kamu diꞌ makaingat? Diꞌ niyu ka katumtuman in waktu piyagbahagiꞌ-bahagiꞌ ku in lima tinapay piyakaun ha lima ngaibu tau? Iban tumtuma niyu, pila ambung pa in nakapin hipuꞌ sin kakaun, pagꞌubus sin manga tau kimaun? 10 Iban katumtuman niyu da ka isab in pitung sulag tinapay piyakaun ku ha upat ngaibu tau? Hāti pagꞌubus nila kimaun, awn pa pila ambung nakapin hipuꞌ sin kakaun. 11 Sagawaꞌ maytaꞌ pagꞌiyan ku kaniyu, pahalliun ta kamu dayn ha pasulig sin tinapay sin manga Parisi iban Sadduki, in pangannal niyu pasal kakaun in piyagbichara ku. Maytaꞌ, diꞌ niyu na mayan kahātihan sin bukun kakaun in piyagbichara ku?”
12 Sakali kiyahātihan na sin manga mulid niya in maana sin bichara niya. Pahalliun sila hi Īsa bukun dayn ha pasulig sin tinapay, sagawaꞌ dayn ha manga hinduꞌ sin manga Parisi iban Sadduki.
Magsabunnal hi Pitrus Pasal hi Īsa
(Mk. 8:27-30;Lk. 9:18-21)
13 Pagꞌubus miyadtu hi Īsa iban sin manga mulid niya pa kawman masuuk pa hulaꞌ Sisariya Pilipi. Duun mayan sila iyasubu hi Īsa in manga mulid niya, laung niya, “Bang ha bichara sin manga tau, hisiyu kunuꞌ in amu in Anak Mānusiyaꞌ?”
14 Na, laung sin manga mulid niya, “Laung sin kaibanan tau in Anak Mānusiyaꞌ amuna hi Yahiya Mangliliguꞌ. Laung isab sin kaibanan hi Ilyas atawa hi Irmiyas atawa hambuuk nabi sin masa nakauna yadtu amu in nabuhiꞌ nagbalik.”
15 Na, laung hi Īsa kanila, “Na, bang kamu, hisiyu aku?”
16 Simambung hi Pitrus, laung niya, “Ikaw in Almasi, amu in Anak Tuhan amu in Tuhan buhiꞌ kasaumulan.”
17 “Dakulaꞌ in karayawan mu, Simun, anak hi Yahiya,” laung hi Īsa, “sabab in kasabunnalan kiyapamung mu bukun mu nakawaꞌ dayn ha mānusiyaꞌ, sagawaꞌ dīhil kaymu sin Amaꞌ ku ha surgaꞌ. 18 Na, ini in hibaytaꞌ ku kaymu. In ikaw yan ngānan ku na Pitrus (sabab in maana sin ngān yan batu) iban dayn ha biyaꞌ sin kusug sin pangandul iban parachaya mu kākuꞌ, patindugun ku biyaꞌ bāy in manga tau agad kākuꞌ. Biyaꞌ sila yan sin sapantun bāy landuꞌ mahugut in papagan niya sabab minsan in Saytan, amu in puunan sin katān kangīan, wayruun da kusug manglubu kanila. 19 Ikaw in hinangun ku kaput kunsiꞌ umukab sin sūran pa lawm pagparintahan sin Tuhan. Unu-unu in hilāng mu dī ha dunya, hirūl kaymu sin Tuhan, iban unu-unu in hitugut mu dī ha dunya, hirūl da isab kaymu sin Tuhan.”
20 Pagꞌubus ampa ībut-ibutan hi Īsa in manga mulid niya sin diꞌ tuud pabaytaun minsan hisiyu sin in siya amuna in Almasi + 16:20 Masi in manga tau diꞌ pa tuud makahāti sin pasal sin Almasi. Bang ha pangannal nila in Almasi amuna in tumabang kanila umatu ha bangsa Rūm. .
Mamichara hi Īsa pasal sin Kabinsanaan iban Kamatay niya
(Mk. 8:31–9:1;Lk. 9:22-27)
21 Manjari timagnaꞌ na hi Īsa nagpahāti ha manga mulid niya pasal sin manga kumugdan kaniya ha susūngun. Laung niya, “Subay aku madtu pa dāira Awrusalam iban duun aku numanam kabinsanaan dakulaꞌ ha lawm lima sin manga tau nagtatau-maas ha hulaꞌ, sin manga nakuraꞌ kaimaman iban sin manga guru sin saraꞌ agama. Hipapatay nila aku, sagawaꞌ ha hikatū sin adlaw dayn ha kamatay kākuꞌ mabuhiꞌ da aku magbalik.”
22 Sakali diyā hi Pitrus hi Īsa limawak hangkatiyuꞌ dayn ha kaibanan ampa niya siyamlang in bichara hi Īsa. Laung niya, “Ayaw kaw magbichara biyaꞌ ha yan, Panghuꞌ. Sipais piyakalayuꞌ sin Tuhan! Tantu in manga biyaꞌ ha yan diꞌ kumugdan kaymu.”
23 Na, timaykud hi Īsa dayn kan Pitrus ampa siya namung, laung niya, “Īg kaw dayn kākuꞌ, Saytan Puntukan. Ikaw yan in sumasat sin hinang ku. Sabab in ha lawm sin pikilan mu yan pamikil sin mānusiyaꞌ bukun pamikil dayn ha Tuhan.”
24 Pagꞌubus ampa siya namung ha manga mulid niya, laung niya, “Bang awn tau mabayaꞌ magad kākuꞌ subay agarun niya in kabayaan ku, bukun in kabayaan niya. Subay siya mangaku sin katān haggut-pasuꞌ minsan siya mapatay ha pasal ku, ampa siya tūpun magad kākuꞌ.
25 “Karnaꞌ hisiyu-siyu in maūg sin kabuhiꞌ niya iban magpikil sadja sin kabayaan niya, tantu mapatay da siya. Sagawaꞌ hisiyu-siyu in diꞌ maūg ha kabuhiꞌ niya minsan siya mapatay ha pasal ku, tantu makabaak siya kabuhiꞌ salama-lama. 26 Sabab unu in kapūsan sin hambuuk tau magparūl sadja sin katān kanapsuhan niya dī ha dunya bang ha adlaw mahuli masiksaꞌ da in nyawa niya ha lawm narkaꞌ? Wayruun unu-unu dī ha dunya in hikalukat sin hambuuk tau sin nyawa niya dayn ha lawm kasiksaan. 27 Karnaꞌ ha susūngun in aku amu in Anak Mānusiyaꞌ, magbalik da mari pa dunya iban sin manga malāikat ku tumungbas ha manga mānusiyaꞌ sin tungud sin manga nahinang nila dī ha dunya. Iban in sahaya iban kalagguan ku biyaꞌ da sin sahaya iban kalagguan sin Tuhan, Amaꞌ ku. 28 Na, ini in mattan hibaytaꞌ ku kaniyu. Awn kaibanan dī kaniyu in masi pa buhiꞌ sampay maabut in waktu kamasahan nila in aku amu in Anak Mānusiyaꞌ, dihilan kawasa mamarinta ha manga tau.”
17Mapinda in Lupa hi Īsa
(Mk. 9:2-13;Lk. 9:28-36)
1 Manjari nakalabay mayan unum adlaw dayn ha adlaw yadtu diyā hi Īsa timukad hi Pitrus iban sin duwa magtaymanghud, hi Yaꞌkub kay Yahiya, madtu pa būd mataas. Sila-sila da in miyadtu. 2 Didtu mayan sila ha taas būd, pagkitaꞌ nila magtūy napinda in lupa hi Īsa. In bayhuꞌ niya similak biyaꞌ sin mata suga, iban makasilaw in putiꞌ sin tamungun niya. 3 Pagꞌubus, kītaꞌ sin tū mulid ini in duwa nabi (amu in malugay na nanaykud dayn ha dunya) hi Musa kay Ilyas nagbibichara iban hi Īsa. 4 Na, magtūy namung hi Pitrus kan Īsa, laung niya, “Panghuꞌ, marayaw tuud isab sin yari kami dī! Bang kaw mabayaꞌ hinangan ta kamu tū panggung paghantian niyu. In hambuuk kaymu, hambuuk kan Musa, iban in hambuuk kan Ilyas.”
5 Ha saꞌbu hi Pitrus namimichara kan Īsa magtūy sila kiyalambungan sin gabun masawa tuud sartaꞌ awn na suwara diyungug nila dayn ha lawm gabun. Amu agi sin suwara, “Amu na ini in Anak ku kalasahan ku. Siya in makasulut tuud kākuꞌ. Dungug kamu sin hinduꞌ niya.”
6 Pagdungug sin manga mulid sin suwara, landuꞌ tuud sila miyugaꞌ. Magtūy sila simujud pa lupaꞌ. 7 Sakali miyawn hi Īsa pa manga mulid niya ampa niya sila kiyaputan. Laung niya, “Tindug kamu, ayaw kamu mabugaꞌ.” 8 Pagtunga nila wayruun tau dugaing kītaꞌ nila luwal da hi Īsa.
9 Na, paglūd nila dayn ha taas būd, ībut-ibutan hi Īsa in manga mulid niya, laung niya, “Ayaw kamu magbaytaꞌ minsan hisiyu pasal sin kītaꞌ niyu didtu ha taas būd. Subay na aku, amu in Anak Mānusiyaꞌ mabuhiꞌ magbalik dayn ha kamatay ampa kamu makabaytaꞌ.”
10 Sakali iyasubu hi Īsa sin manga mulid niya, laung nila, “Tuwan, maytaꞌ in baytaꞌ sin manga guru sin saraꞌ agama lumahil naa muna mari hi Ilyas ampa in Almasi”?
11 Simambag hi Īsa, laung niya, “Bunnal, muna lumahil mari hi Ilyas magsaddiya sin unu-unu katān. 12 Sagawaꞌ ini in hibaytaꞌ ku kaniyu. In hi Ilyas bakas na limahil mari, sagawaꞌ walaꞌ siya kīla sin manga mānusiyaꞌ. Gām mayan hīnang sin manga tau in unu-unu kabayaan nila hinangun kaniya. Damikkiyan, in aku, amu in Anak Mānusiyaꞌ numanam da isab kabinsanaan ha lawm lima sin manga tau.”
13 Sakali iyampa kiyahātihan sin manga mulid niya sin in tau piyagbichara niya amuna hi Yahiya Mangliliguꞌ.
Mapauliꞌ hi Īsa in Bataꞌ Usug Siyusūd sin Saytan
(Mk. 9:14-29;Lk. 9:37-43a)
14 Pagbalik hinda Īsa mawn pa manga tau mataud, awn hambuuk tau miyawn limuhud pa alupan niya. 15 Laung niya kan Īsa, “Panghuꞌ, kaulungi in anak ku usug! Pagbabuy-babuyun siya bang siya sūrun na saytan. Binsanaꞌ tuud siya bang siya sūrun na saytan sabab masuhul magpakahantak siya pa kāyu atawa magkahulug siya pa tubig. 16 Diyā ku siya pa manga mulid mu, sagawaꞌ diꞌ nila siya mapauliꞌ.”
17 Simambung hi Īsa, laung niya, “In manga tau sin masa ini wayruun tuud pangandul pa Tuhan iban bingkuk tuud in pamikil! Maunu pa in lugay ku dī kaniyu ampa niyu kahātihan in kusug sin kawasa sin Tuhan? Maunu pa in lugay sandalan ku ampa kamu magparachaya? Dāha mari in bataꞌ kākuꞌ!” 18 Narā mayan in bataꞌ mawn kaniya, magtūy na iyuldinan hi Īsa in saytan paguwaun dayn ha lawm baran sin bataꞌ! Na, saruun-duun gimuwaꞌ in saytan dayn ha lawm baran sin bataꞌ sartaꞌ kiyaulian na in bataꞌ.
19 Sakali iyasubu sin manga mulid niya hi Īsa, ha wayruun tau dugaing nakarungug. Laung nila, “Tuwan, maytaꞌ kami diꞌ makapaguwaꞌ sin saytan dayn ha lawm baran sin bataꞌ?”
20 “Sabab kulang pa tuud in pangandul niyu pa Tuhan,” in sambag hi Īsa kanila. “Ini in tumtuma niyu! Bang in pangandul niyu pa Tuhan mabiyaꞌ sadja sin lagguꞌ sin bigi sibiꞌ-sibiꞌ, mahinang niyu in unu-unu katān mahunit tuud hinangun. Amu in pagꞌiyanun minsan in būd mīg dayn ha biyutangan niya bang niyu uldinan paīgun.” 21 Laung pa isab hi Īsa, “Sagawaꞌ in saytan biyaꞌ ha yan diꞌ niyu mapaīg dayn ha lawm baran sin tau bang kamu diꞌ mangayuꞌ duwaa pa Tuhan iban magpuasa naa muna.”
Mamichara hi Īsa Magbalik Pasal sin Kamatay Niya
(Mk. 9:30-32;Lk. 9:43-45)
22 Sakali nakapagtipun mayan in katān mulid hi Īsa duun ha hulaꞌ Jalil, namichara hi Īsa kanila, laung niya, “In aku amu in Anak Mānusiyaꞌ masuuk na hiungsud pa lawm lima sin manga tau. 23 Hipapatay nila aku sagawaꞌ pagꞌabut hikatū sin adlaw dayn ha kamatay kākuꞌ mabuhiꞌ aku magbalik.”
Na, nasusa tuud in manga mulid niya.
Pasal sin Pagbayad Sukay pa Bāy sin Tuhan
24 Pagdatung hi Īsa iban sin manga mulid niya pa Kapirnaum, nangasubu kan Pitrus in manga tau magkakawaꞌ sukay ha Bāy sin Tuhan, laung nila, “Magbayad ka sukay pa Bāy sin Tuhan in guru mu?”
25 “Huun,” in sambag hi Pitrus.
Pagsūd hi Pitrus pa bāy, magtūy hi Īsa namung kaniya, laung niya, “Simun, bang ha pikil mu hisiyu bahaꞌ in kawaan sukay sin sultan namamarinta ha hulaꞌ, in manga anak-kampung niya atawa in manga tau dugaing?”
26 “In manga tau dugaing,” in sambung hi Pitrus.
“Na, bang biyaꞌ ha yan,” in sambung hi Īsa, “in hāti niya bukun wajib ha manga anak-kampung in magbayad sukay. 27 Sagawaꞌ diꞌ kita mabayaꞌ kumangīꞌ in atay sin manga tau yan. Hangkan kadtu kaw pamingit pa dagat yaun. Hillaa magtūy bang awn na istaꞌ tuminduk sin bingit mu. Pagkawaꞌ mu sin istaꞌ ukaba in simud. Makabāk kaw sīn ha lawm simud sin istaꞌ sarang hipamayad ta sukay pa Bāy sin Tuhan. Pagꞌubus kadtu kaw pa Bāy sin Tuhan ampa mu bayari in sukay ta duwa.”
18Hisiyu in Mataas Tuud ha Lawm Pamarinta sin Tuhan
(Mk. 9:33-37;Lk. 9:46-48)
1 Na, nagsartaꞌ isab miyawn in manga mulid hi Īsa nangasubu kaniya, laung nila, “Tuwan, hisiyu in itungun mataas tuud ha lawm pamarintahan sin Tuhan?”
2 Sakali tiyawag hi Īsa in hambuuk bataꞌ-bataꞌ, ampa niya piyatindug ha alupan sin manga mulid niya. 3 Ampa siya namung, laung niya, “Na, ini in mattan hibaytaꞌ ku kaniyu. Bang in pamikil niyu diꞌ da mapinda mabiyaꞌ sin pamikil sin bataꞌ-bataꞌ ini (amu in diꞌ magpikil magpataas sin baran niya), na tantu diꞌ tuud kamu makaagad ha lawm pamarintahan sin Tuhan. 4 Sabab amu in itungun mataas ha lawm pamarintahan sin Tuhan in tau mababaꞌ in atay biyaꞌ sin bataꞌ ini. 5 Na, hisiyu-siyu in magparuli tuud ha hambuuk bataꞌ-bataꞌ biyaꞌ sin bataꞌ ini, sabab-karnaꞌ agad in tau yaun kākuꞌ, na, biyaꞌ da tuud isab baran ku in piyaruli niya.
Pasal sin Makarā Magdusa ha Tau
(Mk. 9:42-48;Lk. 17:1-2)
6 “Sagawaꞌ hisiyu-siyu in makarā magdusa ha manga tau nangangandul kākuꞌ, amu in piyagꞌiyan ku biyaꞌ sapantun bataꞌ-bataꞌ, na marayaw pa in tau yan malumus ha giꞌtung tawid iban sin gilingan batu dakulaꞌ hiyuhukut ha liug niya bat siya diꞌ makahinang sin biyaꞌ ha yan. 7 Anduꞌ, makaluuy tuud in manga mānusiyaꞌ sabab awn manga sasat amu in makarā kanila magdusa. Na, asal in manga sasat biyaꞌ ha yan diꞌ katangkisan sin manga mānusiyaꞌ, sagawaꞌ labi awla tuud anduꞌ kailu in tau amu in makarā ha kaibanan niya magdusa (sabab siksaun siya sin Tuhan)!
8 “Na, bang sawpama in siki atawa lima niyu amu in makarā kaniyu magdusa, na, amu in pagbahasahun marayaw pa uturan niyu in siki atawa lima niyu. Labi pa marayaw mapukul in siki atawa lima niyu, bang mayan kamu makasūd pa surgaꞌ dayn sin jukup in siki-lima niyu, saꞌ in uwian niyu pa lawm narkaꞌ jahannam amu in nalalaga kasaumulan. 9 Damikkiyan, bang sawpama in mata niyu amu in makarā kaniyu magdusa, na, amu in pagbahasahun marayaw pa lugitun niyu in mata niyu, ampa niyu bugitan. Labi pa marayaw maīg in hansipak mata niyu, bang mayan kamu makasūd pa surgaꞌ, dayn sin jukup in duwa mata niyu saꞌ pa lawm narkaꞌ nalalaga in uwian niyu.
Dalilan pasal sin Bili-bili Nalawaꞌ
(Lk. 15:3-7)
10 “Na, kamayaꞌ-mayaꞌ kamu. Ayaw niyu babaꞌ-babaa in manga tau agad kākuꞌ amu in mababaꞌ in atay. Sabab baytaan ta kamu, in sila yan piyaparuli tuud sin manga malāikat ha surgaꞌ. Piyapangayuan sila tabang pa Tuhan sin manga malāikat yadtu didtu ha haddarat sin Tuhan, Amaꞌ ku, 11 Karnaꞌ in aku, amu in Anak Mānusiyaꞌ limahil mari pa dunya lumappas ha manga tau nalawaꞌ dayn ha dān tudju pa Tuhan.
12 “Biyaꞌ diin in pikil niyu?” laung hi Īsa ha manga dimurungug kaniya. “Bang sawpama awn hambuuk tau nagꞌiipat hanggatus bili-bili ampa malawaꞌ in hambuuk, unu in hinangun niya? Bukun ka hibīn niya in kasiyaman tagsiyam bili-bili duun ha kaparangan ampa niya lawagun in hambuuk bili-bili nalawaꞌ? 13 Na, bang niya kabaakan na in hambuuk bili-bili nalawaꞌ, kūgan tuud siya minsan da awn pa kasiyaman tagsiyam bili-bili niya amu in way simihaꞌ dayn ha baanan. 14 Na, biyaꞌ da isab ha yan in Tuhan, Amaꞌ niyu, ha surgaꞌ. Diꞌ siya mabayaꞌ sin awn tau sukuꞌ niya in malawaꞌ dayn ha lawm ukuman niya, minsan da in tau yan biyaꞌ lupa way hargaꞌ niya.
Bang in Pagkahi mu Makarusa Kaymu
15 “Na, bang awn pagkahi mu makarusa kaymu, kadtua siya baytai pasal sin narusa niya kaymu, sagawaꞌ subay duwa-ruwa niyu sadja in magbichara pasal yan. Bang niya akuhun in dusa niya iban mabayaꞌ siya magdayaw iban ikaw, na napatibuuk mu nagbalik in pagbagay iban paghangka-atay sin kamu hangka-agaran. 16 Sumagawaꞌ bang niya diꞌ akuhun in dusa niya iban diꞌ siya mabayaꞌ magdayaw iban ikaw, na, kawaꞌ kaw hambuuk atawa duwa tau sumaksiꞌ sin bichara mu kaniya, ha supaya maagad mu in Parman sin Tuhan ha lawm Kitab, amu agi, ‘In unu-unu dusa hibutang ha hambuuk tau, diꞌ masabunnal bang wayruun duwa tū tau sumaksiꞌ sin kasabunnalan niya.’ 17 Sagawaꞌ bang siya diꞌ pa dumungug sin hinduꞌ sin tau dugaing diyā mu, na, baytaan na in parakalaꞌ niyu pa katān pagkahi niyu agad ha Almasi. Na, bang siya diꞌ na mayan dumungug sin hinduꞌ sin manga katān pagkahi niyu, na, niyatun niyu in siya bukun na lamud ha paghambuuk niyu. Niyatun niyu na siya biyaꞌ sin tau nagtutuhan dugaing dayn sin Tuhan tuud atawa biyaꞌ sin tau magkakawaꞌ sukay pa parinta (amu in pangugut).
18 “Na, hangkan ini in hibaytaꞌ ku kaniyu. Unu-unu in hilāng niyu dī ha dunya, hirūl kaniyu sin Tuhan, iban unu-unu in hitugut niyu dī ha dunya, hirūl da isab kaniyu sin Tuhan.
19 “Lāgiꞌ, ini pa isab in hibaytaꞌ ku kaniyu. Bang awn duwa tau duun kaniyu maghangka-pikilan mangayuꞌ pa Tuhan sin unu-unu na, hirihil yan kanila sin Amaꞌ ku ha surgaꞌ. 20 Karnaꞌ bang awn duwa tū tau magtipun mangayuꞌ duwaa pa Tuhan sabab sin parachaya iban pangandul nila kākuꞌ, in aku yaun da isab miyamagad kanila.”
Dalilan Pasal sin Daraakun Diꞌ Magmaap ha Pagkahi Niya
21 Pagꞌubus miyawn hi Pitrus nangasubu kan Īsa, laung niya, “Panghuꞌ, makapila ku maapun in pagkahi ku bang makarusa kākuꞌ? Makapitu bahaꞌ?”
22 “Bukun makapitu,” in sambag hi Īsa, “sagawaꞌ subay makakapituan lipatun magpitu + 18:22 Hāti niya subay way hād niya. Karnaꞌ ha sakabaꞌ magdusa in pagkahi mu ampa siya mangayuꞌ kamaapan kaymu subay mu siya maapun. .
23 “Karnaꞌ in hantang sin pamarinta sin Tuhan hikadalil ta pa kahālan sin pagpasukut sin sultan sin manga utang kaniya sin manga daraakun niya. 24 Na, timagnaꞌ mayan in pagpasukut niya, awn hambuuk daraakun narā mawn kaniya. In daraakun ini nakautang salaksaꞌ pilak kaniya. 25 Na, kulang in sīn hipamayad sin daraakun ini kaniya. Hangkan nagꞌuldin siya hipaparagang in daraakun ini sampay sin manga unu-unu niya katān iban na sin manga anak-asawa niya, ha supaya kabayaran in utang kaniya. 26 Sagawaꞌ simujud duun ha alupan niya in daraakun ini sartaꞌ jimunjung kaniya, amu agi, ‘Ū, Ampun, patangguha naa aku. Tantu bayaran ku tuud in katān nautang ku kaymu.’ 27 Limuuy in sultan ha daraakun ini. Na, hangkan miyaap na siya sin sultan iban walaꞌ na siya piyabayad sin utang niya.
28 “Na, pagguwaꞌ sin daraakun ini piyagbāk niya in hambuuk daraakun biyaꞌ kaniya. In daraakun ini nakautang hangkatiyuꞌ da kaniya. Na, magtūy niya giyanggut in daraakun ini, sūng niya pikulun. Laung niya, ‘Bayari na in nautang mu kākuꞌ.’
29 “Limuhud na jimunjung kaniya in daraakun ini nakautang kaniya sartaꞌ namung na, laung niya, ‘Anduꞌ, maluuy na kaw kākuꞌ. Patangguha naa aku. Bayaran ta da kaw sin utang ku kaymu!’
30 “Sagawaꞌ diꞌ siya katangguhan iban wayruun luuy niya ha pagkahi niya daraakun. Gām mayan piyarasuk niya pa lawm jīl iban diꞌ papaguwaun sampay diꞌ makabayad sin utang kaniya. 31 Pagkitaꞌ sin kaibanan daraakun sin sultan sin hīnang niya ha nakautang kaniya, iyastulan tuud sila. Hangkan miyadtu sila namaytaꞌ pasal sin katān kītaꞌ nila pa sultan.
32 “Na, piyakawaꞌ sin sultan in daraakun yadtu. Pagdatung mawn sin daraakun, laung sin sultan kaniya, ‘In ikaw ini jahulakaꞌ tuud. Wayruun ulung mu ha pagkahi mu. In ikaw mataud in utang mu kākuꞌ, sagawaꞌ walaꞌ ta na kaw piyabayad sabab nagpaulung-ulung kaw tuud kākuꞌ. 33 Na, hangkan subay kaw isab maluuy ha pagkahi mu biyaꞌ sin luuy ku kaymu!’ 34 Na, diyugalan tuud in sultan kaniya. Hangkan, piyarasuk iban piyabinasa niya in daraakun ini ha lawm jīl ha salugay diꞌ makabayad sin katān utang niya.”
35 Mahuli dayn duun, namung hi Īsa, laung niya, “Na, in Amaꞌ ku ha surgaꞌ biyaꞌ da isab ha sultan yan in kaagi niya magdā kaniyu. Bang niyu diꞌ maapun in pagkahi niyu, damikkiyan, in kamu diꞌ niya da isab ampunun. Iban subay guwaꞌ tuud dayn ha lawm atay niyu in pagmaap niyu ha pagkahi niyu.”
19Manghinduꞌ hi Īsa Pasal sin Pagbugit
(Mk. 10:1-12)
1 Pagꞌubus hi Īsa nanghinduꞌ, minīg na siya dayn ha hulaꞌ Jalil ampa siya miyadtu pa hulaꞌ Yahudiya, ha hansipak sin Subaꞌ Jurdan. 2 Mataud tau in imurul kaniya iban mataud tau nasasakit in napauliꞌ niya.
3 Sakali awn manga Parisi miyawn kaniya nangasubu pasal sin saraꞌ sin agama ha supaya nila masaggaw hi Īsa ha bichara. Laung nila kan Īsa, “Bang ha saraꞌ sin agama natuꞌ, makajari ka mamugit in tau ha asawa niya minsan unu-unu na palsababan in hikabaytaꞌ niya?”
4 In sambung hi Īsa kanila, “Maytaꞌ, walaꞌ niyu ka nabacha in kiyasulat ha lawm Kitab, sin ha tagnaan piyapanjari sin Tuhan in mānusiyaꞌ usug iban babai. 5 Iban in agi sin Tuhan ‘Hangkan dayn ha sabab yan mutas in usug dayn ha inaꞌ-amaꞌ niya, ampa siya humambuuk ha asawa niya ampa sila duwa matibuuk na.’ 6 Hangkan bukun na duwa in baran nila sagawaꞌ mahambuuk na in ginhawa-baran nila. Na, hangkan diꞌ makajari magbutas in manga tau piyapaghambuuk sin Tuhan.”
7 Sakali iyasubu sin manga Parisi hi Īsa, “Na, maytaꞌ ha hinduꞌ hi Musa makajari hibugit sin usug in asawa niya bang awn da sulat pasa?”
8 In sambung hi Īsa, laung niya, “Na, in sabab hangkan tiyugutan hi Musa in usug mamugit ha asawa niya, sabab matugas in ū sin manga kamaasan niyu biyaꞌ da isab sin tugas sin ū niyu. Sagawaꞌ bukun biyaꞌ ha yan in kabayaan sin Tuhan ha tagnaꞌ niya nagpapanjari sin usug iban babai. 9 Ini in hibaytaꞌ ku kaniyu. Hisiyu-siyu in usug mamugit ha asawa niya ha bukun sabab nagꞌusug-usug in asawa niya, ampa siya magꞌasawa dugaing, na in usug yan makalanggal sin saraꞌ magjina.”
10 Laung sin manga mulid hi Īsa kaniya, “Bang biyaꞌ da ha yan in kahālan sin magtiyaun marayaw pa diꞌ na magꞌasawa.”
11 Simambung hi Īsa, laung niya, “Na, in pasal yan bukun tau katān in makatangkaꞌ sin bayaꞌ nila magꞌasawa, luwal da in manga tau amu in inīgan sin Tuhan in bayaꞌ nila ha hāl yan. 12 Karnaꞌ mataud palsababan maytaꞌ in tau diꞌ magꞌasawa. In kaibanan pasal awn sallaꞌ nila kariasali, in kaibanan, amu in manga usug īpun, kiyabili sin tagꞌīpun kanila. Ampa in kaibanan way bayaꞌ nila magꞌasawa, pasal malabi ha atay nila in hinang magpamahalayak sin hinduꞌ iban daakan sin pamarinta sin Tuhan. Na, hisiyu-siyu in mabayaꞌ mamawgbug sin hinduꞌ ku yan, na, kadtui niyu.”
Hi Īsa iban sin Manga Bataꞌ-bataꞌ
(Mk. 10:13-16;Lk. 18:15-17)
13 Na, awn manga tau nagdā sin manga bataꞌ-bataꞌ nila mawn kan Īsa, ha supaya hikabutang niya in lima niya pa babaw sin ū sin manga bataꞌ-bataꞌ, ampa niya kapangayuan duwaa pa Tuhan. Na, piyagꞌamahan sin manga mulid hi Īsa in manga tau ini. 14 Sagawaꞌ laung hi Īsa kanila, “Pakaria niyu kākuꞌ in manga bataꞌ-bataꞌ yan iban ayaw niyu sila lāngi, sabab in manga tau amu in mangandul ha Tuhan biyaꞌ sin pangandul sin manga bataꞌ-bataꞌ yan (ha inaꞌ-amaꞌ nila), na amu in makaagad sin pamarinta sin Tuhan.”
15 Pagꞌubus, ampa biyantang hi Īsa in lima niya pa manga bataꞌ-bataꞌ piyangayuan anugharaꞌ dayn ha Tuhan. Pagꞌubus ampa siya minīg.
Pasal sin Tau Dayahan
(Mk. 10:17-31;Lk. 18:18-30)
16 Manjari awn hambuuk tau miyawn kan Īsa nangasubu, laung niya, “Tuwan Guru, unu in hinang marayaw tuud subay ku hinangun ha supaya aku karihilan sin kabuhiꞌ salama-lama?”
17 “Maytaꞌ kaw nangasubu kākuꞌ bang unu tuud in marayaw,” in sambung hi Īsa. “Hambuuk-buuk da in puunan sin unu-unu katān marayaw. Bang kaw mabayaꞌ karihilan sin kabuhiꞌ salama-lama agara in katān daakan sin Tuhan.”
18 “Unu in daakan subay agarun ku?” in pangasubu sin tau yaun kan Īsa.
In sambung hi Īsa, laung niya, “Amu in manga daakan, ayaw kaw mamunuꞌ, ayaw kaw magjina, ayaw kaw manakaw, ayaw kaw magsaksiꞌ sin puting, 19 pagꞌaddati in inaꞌ-amaꞌ mu, kalasahi in manga tau pagkahi mu biyaꞌ sin lasa mu ha baran mu.”
20 “Iyaagad ku in katān daakan yan,” in sambung sin tau yaun. “Unu pa bahaꞌ in subay hinangun ku?”
21 Laung hi Īsa kaniya, “Bang kaw mabayaꞌ sin matubus tuud in dayaw mu, kadtu kaw dagangan in katān altaꞌ mu ampa mu pagdihilan pa manga miskin in bīhan, ha supaya awn altaꞌ mu didtu ha surgaꞌ. Pagꞌubus, ampa kaw kari agad kākuꞌ.”
22 Pagdungug sin tau yaun sin bichara hi Īsa simusa tuud siya sabab in siya landuꞌ tuud altaan. Na, saꞌ siya minīg.
23 Sakali namung hi Īsa pa manga mulid niya, laung niya, “Bunnal bunnal da tuud in tau dayahan kahunitan magad ha pamarinta sin Tuhan. 24 Na, ini in hibaytaꞌ ku kaniyu. Amu in pagꞌiyanun kaluhayan pa in untaꞌ lumabay dayn ha buliꞌ jawm dayn sin tau dayahan magad ha pamarinta sin Tuhan.”
25 Nainu-inu tuud in manga mulid niya pagdungug nila sin bichara niya. Laung nila, “Na, bang bihādtu, in hāti niya, wayruun tau malappas.”
26 Iyatud hi Īsa in manga mulid niya ampa siya simambung laung niya, “Asal bang ha pikilan sin mānusiyaꞌ, in biyaꞌ ha yan diꞌ tuud marapat mahinang, sagawaꞌ wayruun mahunit ha Tuhan. In unu-unu katān marapat niya mahinang.”
27 Sakali namung hi Pitrus, laung niya, “Na, biyaꞌ diin in kami ini? Tiyaykuran namuꞌ na in unu-unu katān ampa kami miyagad kaymu. Unu bahaꞌ in hitungbas kāmuꞌ?”
28 Laung hi Īsa kanila, “Baytaan ta kamu sin tuman. Bang dumatung na in waktu mabaꞌgu na in unu-unu katān kahālan ha lawm dunya, iban in aku amu in Anak Mānusiyaꞌ lumingkud ha lawm kasawahan magbayaꞌ ha mānusiyaꞌ katān iyampa in manga kamu hangpuꞌ tagduwa mulid ku dihilan ku kalagguan. Kamu in manga wakil ku dihilan ku kawasa magbayaꞌ ha hangpuꞌ tagduwa pihak sin bangsa Israil. 29 Lāgiꞌ hisiyu-siyu in atas mamīn sin pamāy-bāy niya, atawa sin manga taymanghud niya usug-babai, atawa sin inaꞌ-amaꞌ niya, atawa sin manga anak niya, atawa sin manga lupaꞌ niya sabab-karnaꞌ sin pagꞌagad niya kākuꞌ, na lipat manglipat in hitungbas kaniya sin Tuhan iban karihilan siya kabuhiꞌ salama-lama. 30 Malayngkan in manga tau amu in ha unahan bihaun, ha adlaw mahuli sila in ha ulihan, ampa in manga tau amu in ha ulihan bihaun, ha adlaw mahuli sila in ha unahan.”
20Dalil Pasal sin Maghihinang ha Kabbun Anggul
1 “Karnaꞌ in hantang sin pamarinta sin Tuhan hikadalil ta pa kahālan sin pagdā sin hambuuk tau ha manga tau maghihinang kaniya. Biyaꞌ ha ini in hantang niya. Hambuuk adlaw in tau tagdapu sin kabbun miyanaw subu-subu pa nanglawag tau maghinang ha kabbun niya. 2 Na, nakapagsulut mayan siya iban sin manga maghihinang, sin gadjihan niya sila biyaꞌ sin pagkabiyaksahan hipaggadji kanila ha lawm hangka-adlaw, piyakadtu niya na sila piyapaghinang pa kabbun niya.
3 “Pagꞌubus, pagꞌabut lisag siyam miyadtu siya pa tabuꞌ. Sakali nākitaꞌ siya manga tau didtu ha tabuꞌ nagtitindug wayruun hīhinang. 4 Laung niya ha manga tau ini, ‘Kadtu kamu isab paghinang pa kabbun ku. Gadjihan ta kamu ha gantaꞌ tūp higadji kaniyu.’ 5 Na, miyadtu na in manga tau naghinang pa kabbun.
“Sakali pagꞌabut ugtu suga nanglawag na isab siya tau maghinang ha kabbun niya. Biyaꞌ da isab hādtu in hīnang niya pagꞌabut lisag tū sin mahapun. 6 Pagga masuuk na lisag lima sin mahapun, nagbalik siya pa tabuꞌ. Awn kītaꞌ niya manga tau nagtitindug wayruun hīhinang. Laung niya ha manga tau ini, ‘Maytaꞌ kamu yan magtindug sadja duun ha yan tingpus hangka-adlaw wayruun hīhinang niyu?’
7 “‘Sabab wayruun tau kimawaꞌ kāmuꞌ maghinang,’ in sambag sin manga tau kaniya.
“‘Na, marayaw na, kadtu kamu pa kabbun ku maghinang,’ laung niya ha manga tau.
8 “Manjari narūm mayan biyaytaan sin tagdapu kabbun in kapatas, laung niya, ‘Tawaga naa in manga tau maghihinang ampa mu gadjihi. Gadjihi naa muna in manga tau kiyawaꞌ ku naghinang ha ulihan, ubus ampa in manga kiyawaꞌ ku nakauna.’
9 “Na, in manga tau amu in timagnaꞌ naghinang lisag lima sin mahapun giyadjihan sila tungud sin hinang hangka-adlaw. 10 Na, in pangannal sin manga tau amu in nakawaꞌ muna naghinang in gadji nila mataas, pasal sila in nakauna naghinang. Sagawaꞌ pagtabuk nila sin gadji nila, sibuꞌ da iban sin manga tau ha ulihan naghinang. 11 Tiyabuk nila in gadji nila, ampa nila piyagdubduban in tau nagkawaꞌ kanila naghinang. 12 Laung nila, ‘In manga tau kiyawaꞌ mu naghinang ha ulihan hangka-jām da naghinang, sagawaꞌ in kami tingpus hangka-adlaw naghinang ha pasuan suga. Sagawaꞌ sibuꞌ da in gadji namuꞌ iban sila!’
13 “Laung sin tagdapu sin kabbun ha hangka-tau, laung niya, ‘Kitaa ba bagay, walaꞌ ta sa kamu iyakkalan. Piyagsulutan natuꞌ sin gadjihan ta kamu tungud sin hinang hangka-adlaw. 14 Na, kawaa niyu in gadji niyu, ampa kamu uwiꞌ na. Kabayaan ku piyagsibuꞌ in gadji niyu iban sin manga tau kiyawaꞌ ku naghinang ha ulihan. 15 Maytaꞌ, asubuhun ta kamu, wayruun ka kapatut ku magbayaꞌ sin pilak ku? Atawa nangabughuꞌ kamu pasal piyagmarayaw ku ha tau in pilak ku?’”
16 Na, mahuli dayn duun, laung hi Īsa, “Hangkan hisiyu-siyu in ha ulihan, ha adlaw mahuli amu in makapaunahan, ampa in ha unahan, ha adlaw mahuli amu in makapaulihan. + 20:16 Hāti niya sibuꞌ da in dayaw sin manga tungbas hirihil ha katān agad ha pamarinta sin Tuhan, sibuꞌ da in nakauna iban sin nakahuli miyagad. ”
Hikatū Pagbichara hi Īsa Pasal sin Kamatay Niya
(Mk. 10:32-34;Lk. 18:31-34)
17 Manjari sūng mayan hinda Īsa tumukad pa Awrusalam, diyā hi Īsa in manga hangpuꞌ tagduwa mulid niya kimandī dayn ha manga kaibanan tau, ampa niya sila biyaytaan. 18 Laung niya, “Kitaa niyu ba, in kitaniyu ini tudju madtu pa Awrusalam. Didtu aku, amu in Anak Mānusiyaꞌ, hiungsud pa lawm lima sin manga nakuraꞌ kaimaman iban guru sin saraꞌ agama. Laung nila subay kamatay in hukuman hibutang kākuꞌ. 19 Pagꞌubus ampa nila aku hiungsud pa lawm lima sin manga tau bukun Yahudi amu in namamarinta sin hulaꞌ. Na, paglikiꞌ-likian aku sin manga tau yan iban lapdusan nila aku sin lulubak. Pagꞌubus ampa nila aku hilansang pa usuk pagpatayan tau. Sumagawaꞌ, pagꞌabut hikatū sin adlaw dayn ha kamatay kākuꞌ, mabuhiꞌ da aku magbalik.”
In Piyangayuꞌ sin Asawa hi Sibidi
(Mk. 10:35-45)
20 Na, sakali in asawa hi Sibidi miyawn iban sin duwa anak niya simujud pa alupan hi Īsa sabab awn pangayuun niya kan Īsa.
21 “Unu in pangayuun mu?” laung hi Īsa kaniya.
Simambung siya, laung niya, “Bang dumatung na in waktu, ikaw na in lumingkud mamarinta ha manga mānusiyaꞌ, dihili kalagguan in duwa anak ku ini. Janjii aku sin palingkurun mu sila ha dapit pa tuu iban lawa mu.”
22 “Diꞌ mu kaingatan tuud bang unu in piyangayuꞌ mu yan,” in sambag hi Īsa. “Ha pikil niyu, makasandal kamu minum sin luun sin sawan amu in subay inumun ku?” + 20:22 Hāti niya makasandal ka kamu sin kabinsanaan amu in subay labayan ku? laung hi Īsa kanila.
“Huun, makasandal kami,” in sambag nila.
23 “Na, tantu minum kamu sin luun sin sawan amu in inumun ku,” laung hi Īsa kanila, “sagawaꞌ wayruun kapatut ku magpīꞌ bang hisiyu in lumingkud ha dapit pa tuu iban lawa ku, sabab in manga yan tiyatagama sin Tuhan, Amaꞌ ku amu in magbayaꞌ dumihil ha manga kiyasukuan niya.”
24 Pagdungug sin kaibanan hangpuꞌ mulid hi Īsa sin piyangayuꞌ sin asawa hi Sibidi, diyugalan sila ha duwa magtaymanghud. 25 Na hangkan tiyawag sila katān hi Īsa pakawnun kaniya, ampa siya namung, laung niya, “Kaingatan niyu in addat sin manga tau bangsa dugaing namamarinta dī ha dunya matagi sila magkawasa ha manga tau iban in manga tau mataas in kawasa amuna magbayaꞌ-bayaꞌ sin hinangun nila ha manga tau. 26 Sagawaꞌ in kamu dugaing in hinang niyu dayn kanila. Bang awn dayn kaniyu in mabayaꞌ tumaas, na subay siya maghulas-sangsaꞌ ha kaibanan niya. 27 Iban bang awn dī kaniyu in mabayaꞌ tumaas tuud dayn ha katān, na subay siya magtagꞌīpun ha manga pagkahi niya. 28 Karnaꞌ minsan in aku, amu in Anak Mānusiyaꞌ, miyari pa dunya bukun ha supaya paghulas-sangsaan sin manga mānusiyaꞌ, sagawaꞌ aku in naghulas-sangsaꞌ kanila. Miyari aku lumillaꞌ sin duguꞌ-nyawa ku amu in hipanglukat ha manga tau mataud dayn ha manga dusa nila.”
Mapauliꞌ hi Īsa in Duwa Tau Buta
(Mk. 10:46-52;Lk. 18:35-43)
29 Ha sasang hi Īsa iban sin manga mulid niya miyamanaw muwiꞌ na dayn ha dāira Ariha, awn tau mataud in imurul kanila. 30 Sakali awn duwa tau buta naglilingkud ha higad dān. Pagdungug nila sin hi Īsa limabay, magtūy sila timawag matanug, laung nila, “Anduꞌ, hambuuk panubuꞌ hi Daud, kaulungi kami.”
31 Pagdungug kanila sin manga tau mataud, piyagꞌamahan sila iban īyan sila diꞌ papaghibukun. Sagawaꞌ gām mayan, piyatanug nila tuud in pagsuwara nila. Laung nila, “Ū, Tuwan, hambuuk panubuꞌ hi Daud, kaulungi kami!”
32 Sakali himundung hi Īsa ampa niya tiyawag in duwa tau buta. Laung hi Īsa kanila, “Unu in kabayaan niyu hitabang ku kaniyu?”
33 “Tuwan,” laung sin duwa buta, “kabayaan namuꞌ makakitaꞌ kami magbalik.”
34 Limuuy hi Īsa kanila. Na, iyulinan niya in mata sin duwa tau buta. Na, saruun-duun nakakitaꞌ na sila, ubus ampa sila miyagad kan Īsa.
21In Paglagguꞌ kan Īsa Pagdatung Niya pa Awrusalam
(Mk. 11:1-11;Lk. 19:28-40;Yh. 12:12-19)
1 Manjari masuuk mayan hinda Īsa pa Awrusalam, kītaꞌ nila na in lūngan Bitpaji ha Būd Jaytun. Na, diyaak hi Īsa in duwa mulid niya paunahun dayn kanila. 2 Laung niya kanila, “Kadtu kamu pa lūngan amu in sūngun niyu yaun. Pagdatung niyu na mayan madtu, magtūy kamu makabāk hambuuk kuraꞌ hiyuhukutan iban anak niya mabataꞌ pa, amu in walaꞌ pa kiyapanguraan. Hubari niyu ampa niyu dāha mari kākuꞌ. 3 Bang awn tau mangasubu kaniyu, baytai niyu, ‘Kagunahan sila sin Panghuꞌ.’ Na, magtūy niya sa yan hiparā kaniyu.”
4 Na, in ini naawn sabab kiyapamung iban kiyasulat ha lawm Kitab sin hambuuk nabi sin timpu nakauna in Parman sin Tuhan, amu agi,
5 “Baytai in manga tau ha Awrusalam,
‘Kitaa niyu ba! Bihaun yan na tudju mawn kaniyu in makapagbayaꞌ kaniyu.
In siya yan mababaꞌ in atay. Manguraꞌ siya ha kuraꞌ,
amu in anak kuraꞌ walaꞌ pa kiyapanguraan.’”
6 Na, miyadtu na in duwa mulid niya. Iyagad nila in daakan kanila hi Īsa. 7 Pagbalik sin duwa mulid, nagdarā na sila sin kuraꞌ iban anak kuraꞌ. Liyampikan nila sin juba nila in taykud sin kuraꞌ iban sin anak kuraꞌ, ubus ampa nanguraꞌ hi Īsa. 8 Sakali nanguraꞌ mayan hi Īsa, hīklad sin manga tau mataud in juba nila ha dān labayan hi Īsa. Ampa in kaibanan tau nanuꞌtuꞌ manga sanga dahunan, ampa nila kiyanat ha dān labayan hi Īsa. (Hīnang nila yan bat nila mapakitaꞌ in panglagguꞌ nila kan Īsa.) 9 In manga tau mataud miyamanaw ha unahan iban ha ulihan hi Īsa nagꞌulang. Laung nila,
“Pudjihun natuꞌ in hambuuk panubuꞌ hi Daud.
Bang mayan siya barakatan amu in kiyawakilan sin Tuhan!
Pudjihun natuꞌ in Tuhan didtu ha surgaꞌ amu in mataas dayn ha katān!”
10 Na, pagdatung hi Īsa pa Awrusalam nahiluhalaꞌ in tau katān ha lawm dāira. “Hisiyu bahaꞌ in tau yan,” laung sin manga tau.
11 Laung sin manga tau miyamagad kan Īsa, “Siya na ini in hi Īsa, nabi dayn ha Nasarit ha hulaꞌ Jalil.”
Sumūd hi Īsa pa Bāy sin Tuhan
(Mk. 11:15-19;Lk. 19:45-48;Yh. 2:13-22)
12 Sakali simūd hi Īsa pa lawm halaman sin Bāy sin Tuhan, ampa niya diyūy pa guwaꞌ in manga mamī-mī iban magdaragang duun. Biyalintuwad niya in manga lamisahan sin manga tau magsasambiꞌ sīn sin sīn dayn ha dugaing hulaꞌ iban sin lingkuran sin manga tau magdaragang assang. 13 Sartaꞌ piyamungan niya in manga tau, laung niya, “Kiyasulat ha lawm Kitab in Parman sin Tuhan, amu agi, ‘In bāy ku, subay ngānan bāy pagtataatan!’ Sagawaꞌ,” laung hi Īsa, “hīnang niyu yan lugal pagꞌaanyayahan sin sīn sin manga tau!”
14 Sakali, duun pa hi Īsa masi ha lawm halaman sin Bāy sin Tuhan, awn manga buta iban pingkaꞌ in miyawn kaniya. Napauliꞌ sila hi Īsa. 15 Na, diyugalan kan Īsa in manga nakuraꞌ kaimaman iban sin manga guru sin saraꞌ agama pagkitaꞌ nila sin manga hīnang niya makainu-inu. Sartaꞌ yaun nagꞌuulang in manga kabataan ha halaman sin Bāy sin Tuhan, laung nila, “Pudjihun natuꞌ in hambuuk panubuꞌ hi Daud!”
16 Manjari, laung nila kan Īsa, “Diyungug mu da ka in bichara sin manga bataꞌ-bataꞌ yaun?”
“Huun, diyungug ku,” laung hi Īsa. “Maytaꞌ, walaꞌ niyu ka nabacha in kiyasulat ha lawm Kitab, amu agi, ‘Minsan in manga kabataan sampay pa sibiꞌ-sibiꞌ hīhinduan mamudji ha Tuhan.’”
17 Pagꞌubus minīg na hi Īsa, ampa siya miyadtu pa kawman sin Bitani. Didtu siya himantiꞌ hangka-dūm.
Suknaan hi Īsa in Kahuy Tina
(Mk. 11:12-14,20-24)
18 Na, pagbulat mahinaat, ha sūng na hi Īsa magbalik pa Awrusalam, nakananam siya hapdiꞌ. 19 Sakali nākitaꞌ siya kahuy tina ha higad sin dān. Kiyadtu niya sagawaꞌ pagkitaꞌ niya wayruun bunga, luwal da manga dahun. Na, laung hi Īsa ha kahuy tina, “Tagnaan dayn ha adlaw ini, diꞌ na tuud kaw magbunga magbalik!” Na, magtūy nangluyluy in kahuy tina yaun + 21:19 In hāti sin kahuy tina bang ha bahasa Tagalog, amu na in kahuy igira, bang ha bahasa Anggalis amu na in “fig tree”. .
20 Pagkitaꞌ sin manga mulid niya, nainu-inu tuud sila. Laung nila, “Ay kaw naa, maytaꞌ bahaꞌ nanglanus magtūy in kahuy tina ini?”
21 “Na, baytaan ta kamu sin mattan,” laung hi Īsa, “bang kamu magparachaya tuud ha way paghawal-hawal sin lawm atay niyu, mahinang niyu da isab in biyaꞌ sin nahinang ku ha kahuy tina yan. Iban labi pa dayn duun in mahinang niyu. Sabab amu in pagꞌiyanun minsan in būd ini bang niyu iyanun, ‘Īg kaw dayn ha biyutangan mu, ampa kaw laksu pa lawm dagat’, na tantu maagad in kabayaan niyu. 22 Bang kamu mangarap pa Tuhan iban magparachaya kamu, in unu-unu katān pangayuun niyu pa Tuhan hikarihil sadja kaniyu.”
Asubuhun sin Manga Nakuraꞌ hi Īsa Pasal sin Kawasa niya
(Mk. 11:27-33;Lk. 20:1-8)
23 Manjari nagbalik hi Īsa pa lawm halaman sin Bāy sin Tuhan. Ha saꞌbu niya duun nanghihinduꞌ kiyawn siya iyasubu sin manga nakuraꞌ kaimaman iban sin manga nagtatau-maas ha hulaꞌ. Laung nila kan Īsa, “Unu taꞌ in kawasa mu maghinang sin manga nahinang mu yan dī ha Bāy sin Tuhan ini? Hisiyu in nagdihil kaymu sin kawasa maghinang sin manga hīnang mu yan?”
24 In sambung kanila hi Īsa, “Awn hambuuk isab hipangasubu ku kaniyu. Bang niyu masambag in pangasubu ku, na baytaan ta isab kamu bang dayn ha unu ku nakawaꞌ in kawasa ku maghinang sin manga hinang ku yan. 25 Na, asubuhun ta kamu. Dayn hāin nakawaꞌ hi Yahiya in kawasa niya mangliguꞌ ha manga tau, dayn ha Tuhan atawa dayn ha mānusiyaꞌ?”
Na, nagꞌisun-isun na sila bang unu in hisambung nila. Laung nila, “Na, unu na in hisambung natuꞌ kaniya? Bang kitaniyu imiyan in kawasa hi Yahiya dayn ha Tuhan, na iyanun niya kitaniyu, laung niya, ‘Na, maytaꞌ kamu walaꞌ nagparachaya kan Yahiya?’ 26 Sagawaꞌ bang kitaniyu isab imiyan dayn ha mānusiyaꞌ in kawasa niya, na piligru kitaniyu. Gana-gana maghiluhalaꞌ in manga tau, sabab magkahagad tuud in manga tau katān sin hambuuk nabi hi Yahiya.” 27 Na, in sambung nila kan Īsa, laung nila, “Inday, diꞌ namuꞌ kaingatan bang dayn diin niya nakawaꞌ in kawasa niya.”
Na, laung hi Īsa kanila, “Na, bang biyaꞌ hādtu, diꞌ ta da kamu isab baytaan bang dayn hāin ku nakawaꞌ in kawasa ku huminang sin manga hinang ku yan.”
Dalilan Pasal sin Duwa Anak Usug
28 Na, masi hi Īsa nanghihinduꞌ, laung niya, “Pikila niyu in maana sin hambuuk dalil ini. Awn yaun hambuuk tau taga anak duwa usug. Miyadtu siya pa anak niya magulang ampa niya biyaytaan, laung niya, ‘Utuꞌ, kadtu kaw paghinang adlaw ini pa kabbun anggul.’
29 “‘Diꞌ aku mabayaꞌ madtu!’, in sambag sin anak niya. Sagawaꞌ pagꞌubus napinda da in pikilan sin anak niya, miyadtu da siya naghinang pa kabbun anggul.
30 “Sakali miyadtu isab siya pa anak niya manghud ampa niya biyaytaan da isab sin biyaꞌ hādtu. ‘Huun, Amaꞌ,’ laung sin anak niya manghud. Sagawaꞌ walaꞌ da siya naghinang madtu pa kabbun anggul.
31 “Na, bang kamu hisiyu ha duwa in nagkahagad sin kabayaan sin amaꞌ nila?”
“In anak magulang,” in sambag nila.
“Na, ini in hibaytaꞌ ku kaniyu,” laung hi Īsa kanila. “In manga tau baldusa biyaꞌ na sin magkakawaꞌ sukay pa parinta iban sin manga babai mangīꞌ, makauna pa dayn kaniyu makatabuk sin karayawan dayn ha pamarinta sin Tuhan. 32 Karnaꞌ walaꞌ kamu nagparachaya kan Yahiya amu in Mangliliguꞌ, amu in miyari namaytaꞌ kaniyu sin dān mabuntul tudju pa Tuhan. Sagawaꞌ in manga tau magkakawaꞌ sukay pa parinta iban sin manga babai mangīꞌ, nagparachaya kaniya. Sagawaꞌ in kamu, minsan niyu kītaꞌ na in biyaꞌ ha yan, walaꞌ da napinda in pamikil niyu. Walaꞌ da kamu nagparachaya kaniya.
Dalilan Pasal sin manga Tau Maghihinang ha Kabbun Anggul
(Mk. 12:1-12;Lk. 20:9-19)
33 “Dungug kamu, awn pa isab hambuuk dalil ini,” laung hi Īsa. “Awn yaun hambuuk tau nagtanum anggul ha kabbun niya. Iyād niya in katilibut sin kabbun niya ampa siya naglungag dakulaꞌ, hīnang lugal pagpupugaan sin manga bunga anggul. Iban naghinang siya bāy-bāy mataas in hāg niya amu in pamantawan sin magꞌiipat sin kabbun niya. Pagꞌubus ampa niya piyatungguan in kabbun anggul niya ha manga magtutungguꞌ kabbun, ampa siya timulak pa hulaꞌ dugaing. 34 Sakali naabut mayan in musim pagpusuꞌ sin manga anggul, diyaak na sin tagkabbun in manga daraakun niya madtu pa manga nagtungguꞌ sin kabbun niya kumawaꞌ sin manga bunga anggul bahagiꞌ niya.
35 “Pagkadtu sin manga daraakun niya, siyaggaw sila sin manga tungguꞌ kabbun, ubus ampa bīnasa. In kaibanan piyatay nila iban in kaibanan biyatu nila. 36 Sagawaꞌ minsan biyaꞌ hādtu, in tagkabbun nagpakadtu na isab nagbalik ha manga daraakun niya pa manga tungguꞌ sin kabbun niya. Mataud in daraakun piyakadtu niya dayn sin nakauna. Na, pagkadtu sin manga daraakun biyaꞌ da hādtu in hīnang kanila sin manga tungguꞌ sin kabbun. 37 Na, ha kahinapusan, diyaak na sin tagkabbun in anak niya madtu pa manga tungguꞌ sin kabbun niya. Laung niya ha lawm atay niya, ‘Tantu pagꞌaddatan nila in anak ku!’
38 “Sumagawaꞌ pagkitaꞌ sin manga tungguꞌ sin kabbun ha anak niya, magtūy sila nagꞌisun. Laung nila, ‘Yan na in anak sin tagkabbun, amu in kiyapusakaan sin kabbun ini. Kari kamu, patayun natuꞌ siya bat natuꞌ makawaꞌ in kabbun pusakaꞌ kaniya!’ 39 Na, siyaggaw nila in anak sin tagkabbun. Piyaguwaꞌ nila dayn ha lawm kabbun anggul ampa nila piyatay.
40 “Na, ha pikil niyu bang makauwiꞌ na mawn in tagkabbun, unuhun niya in manga tungguꞌ sin kabbun niya?” laung hi Īsa.
41 “Na, tantu patayun niya in manga tau mangīꞌ tungguꞌ sin kabbun anggul niya,” in sambag sin manga nakuraꞌ kaimaman iban sin manga nagtatau-maas ha hulaꞌ, “ampa niya patungguan in kabbun niya ha manga tau dugaing tungguꞌ amu in dumihil kaniya sin bahagiꞌ niya bang maabut na in musim sin pagpusuꞌ sin anggul.”
42 Laung hi Īsa kanila, “Walaꞌ niyu ka nabacha in kiyasulat ha Kitab? In agi sin Kitab,
‘In batu biyugit sin manga maghihinang bāy (sabab in pangannal nila way guna),
amura tuud isab in batu nanjari piyagpapagun sin bāy.
Hīnang yan sin Tuhan
iban makahaylan tuud kātuꞌniyu.’
43 “Hangkan ini in hibaytaꞌ ku kaniyu,” laung hi Īsa. “Īgan na dayn kaniyu in manga karayawan dayn ha pamarinta sin Tuhan ampa hirihil pa bangsa dugaing amu in magkahagad sin daakan sin Tuhan. 44 In hāti sin batu amu in piyagpapagun sin bāy, amuna in Almasi. Na, bang sawpama awn tau makaligad pa batu ini, magkapusat-pusat in baran niya, iban bang awn tau kahulugan sin batu ini, magkatumu-tumu in baran niya mahinang bagunbun.”
45 Pagdungug sin manga nakuraꞌ sin kaimaman iban sin manga Parisi sin manga piyagdalil hi Īsa, magtūy nila kiyahātihan sin sila in piyarungugan hi Īsa. 46 Na, hangkan mabayaꞌ nila saggawun hi Īsa, sagawaꞌ mabugaꞌ sila ha manga tau mataud, amu in nagkahagad sin in hi Īsa hambuuk nabi.
22Dalilan Pasal sin Paghinang Pagtiyaun
(Lk. 14:15-24)
1 Manjari nanghinduꞌ na isab hi Īsa ha manga tau pasal sin pamarinta sin Tuhan. In panghinduꞌ niya diyalil niya kaagi pa hambuuk isturi. 2 Laung niya, “In hantang sin pamarinta sin Tuhan hikadalil ha hambuuk sultan nagsaddiya sin pagtiyaun sin anak niya usug. 3 Diyaak niya in manga īpun niya kumawaꞌ ha manga luruk pakawnun na pa pagtiyaunan sin anak niya. Sagawaꞌ diꞌ mabayaꞌ in manga tau amu in piyakawaꞌ mangluruk mawn pa pagjamuhan.
4 “Na, hangkan diyaak niya na isab magbalik in manga kaibanan īpun niya kumawaꞌ ha manga luruk pakawnun pa pagjamuhan. Laung niya ha manga īpun niya, ‘Baytai niyu in manga luruk sin saddiya na in paghinang sin pagtiyaun. Nasumbayꞌ na in manga sapiꞌ mandangan iban sin manga anak sapiꞌ mahambug. Saddiya na in katān. Pakaria niyu na sila pa pagjamuhan.’
5 “Sagawaꞌ in manga luruk walaꞌ nagꞌasip. Amu in piyaruli nila in pagꞌusaha nila. In hambuuk miyadtu naghinang pa uma, in hambuuk miyadtu pa tinda niya. 6 Ampa in kaibanan, siyaggaw nila in manga īpun sin sultan, piyagbinasa iban piyagpatay nila. 7 Na, pagꞌingat sin sultan sin hīnang sin manga tau ha manga īpun niya, diyugalan tuud siya. Magtūy niya diyaak piyabunuꞌ ha manga sundalu in manga tau namatay ha manga īpun niya, iban piyapasunug niya in dāira nila.
8 “Pagꞌubus yadtu piyatawag niya in manga īpun niya ampa biyaytaan, laung niya, ‘Sakap na in paghinang sin pagtiyaun, sagawaꞌ diꞌ na tūpun lumuruk in manga piyakawaꞌ ku, sabab siyulak nila in pagpakawaꞌ ku kanila mangluruk. 9 Na, bihaun kadtu kamu pa manga dān paglalabayan sin manga tau mataud, ampa niyu kawaa mangluruk mari pa pagjamuhan in katān tau kakitaan niyu.’ 10 Na, miyadtu na in manga īpun pa karān-dānan. Kiyawaꞌ nila na in tau katān kītaꞌ nila mangluruk pa pagtiyaunan sibuꞌ da tau mangīꞌ iban marayaw. Na, manjari nahipuꞌ na sin tau in bāy pagtiyaunan.
11 “Sakali, pagsūd sin sultan sumagina ha manga luruk, awn kītaꞌ niya hambuuk tau nagbabadjuꞌ sin bukun hipagpabadjuꞌ ha manga luruk sin tau nagkawaꞌ kanila. 12 Laung sin sultan ha tau yaun, ‘Utuꞌ, biyaꞌ diin in kasūd mu mari sin in badjuꞌ mu yan bukun badjuꞌ hipangluruk pa pagtiyaunan?’ Sagawaꞌ walaꞌ simambung in tau yaun.
13 “Na, laung sin sultan ha manga īpun, ‘Hukuti niyu in siki-lima sin tau yan, ampa niyu larukan pa guwaꞌ, madtu pa lawm katigidluman. Duun siya magtangis iban sumandal sin kasiksaan makalap.’”
14 Na, mahuli dayn duun, laung hi Īsa, “Hangkan biyaꞌ ha yan sabab mataud in tau nataabbit paagarun ha pamarinta sin Tuhan, sagawaꞌ hangkatiyuꞌ da in napīꞌ amu in magad tuud.”
Pangasubu Pasal sin Pagkawaꞌ Sukay pa Parinta
(Mk. 12:13-17;Lk. 20:20-26)
15 Na, manjari minīg in manga Parisi, ampa sila nagꞌisun bang biyaꞌ diin in kalusut nila kan Īsa ha bichara. 16 Sakali diyaak nila in kaibanan mulid nila iban sin manga kaibanan tau agad kan Hirud nangasubu madtu kan Īsa. Laung sin manga tau ini kan Īsa, “Tuwan, kaingatan namuꞌ in ikaw mabuntul iban kasabunnalan sadja in bichara mu. Nanghihinduꞌ kaw pasal sin manga addat iban kawl-piil amu in kabayaan sin Tuhan pakayun sin manga mānusiyaꞌ! Diꞌ kaw masusa minsan unu in pikilan sin manga tau pasal sin bichara mu sabab diꞌ kaw magpīꞌ tau minsan unu in kawasa niya. 17 Na, sambungi kunuꞌ kami, Tuwan, sin pangasubu namuꞌ ini. Langgal saraꞌ ka sin saraꞌ agama bang kitaniyu magbayad sayrulla pa Sultan sin hulaꞌ Rūm amu in namamarinta kātuꞌniyu, atawa bukun?”
18 Na, asal kiyaingatan hi Īsa sin mangīꞌ in papanaw sin akkal nila. Na, hangkan in sambung hi Īsa, laung niya, “In kamu yan magpabawꞌ-bawꞌ sadja mangasubu! Maytaꞌ niyu aku sulayan saggawun ha bichara? 19 Pakitaan niyu mari kākuꞌ in pilak hipamayad sayrulla pa parinta.”
Na, diyuhal nila kan Īsa in pilak. 20 Pagꞌubus, iyasubu sila hi Īsa, laung niya, “Kansiyu in pattaꞌ iban ngān ha pilak ini?”
21 Laung nila, “Ha sultan sin hulaꞌ Rūm.”
Laung hi Īsa kanila, “Na, pagga biyaꞌ ha yan, unu in sukuꞌ sin Sultan sin hulaꞌ Rūm subay hiungsud kaniya. Damikkiyan, unu in sukuꞌ sin Tuhan subay hiungsud pa Tuhan.”
22 Pagdungug nila sin sambung hi Īsa, landuꞌ tuud sila nainu-inu. Pagꞌubus ampa sila minīg na.
In Pangasubu Pasal sin Patay Mabuhiꞌ Magbalik
(Mk. 12:18-27;Lk. 20:27-40)
23 Na, ha adlaw da isab yadtu, awn manga Yahudi pagngānan Sadduki in miyawn kan Īsa. In manga tau ini imiyan sin in manga patay diꞌ na mabuhiꞌ magbalik ha adlaw mahuli. 24 Nangasubu sila kan Īsa, laung nila, “Tuwan Guru, hi Musa nanghinduꞌ sin bang in hambuuk usug mapatay ampa wayruun anak niya ha asawa niya, subay asawahun sin taymanghud niya in balu niya, ha supaya awn tubuꞌ amu in dumā sin ngān sin miyatay. 25 Na, bakas awn pitu magtaymanghud usug naghuhulaꞌ dī. Manjari in magulang amu in taga asawa miyatay ampa wayruun anak niya iban sin asawa niya. Na, manjari iyasawa sin taymanghud niya, amu in sumunuꞌ kaniya in balu. 26 Sagawaꞌ miyatay da isab in taymanghud niya wayruun tubuꞌ ha balu. Hangkan iyasawa na isab sin taymanghud sumunuꞌ in balu, sagawaꞌ miyatay da isab siya iban wayruun da nakabāk tubuꞌ. In hawpuꞌ niya, in babai naasawa sin pitu magtaymanghud, sagawaꞌ miyatay sila katān, wayruun da nakabāk tubuꞌ. 27 Ha ulihan miyatay da isab in babai. 28 Na, bang dumatung na in waktu mabuhiꞌ na magbalik in manga patay, hisiyu ha pitu magtaymanghud in tagꞌasawa ha babai yadtu? Karnaꞌ bakas siya naasawa sin katān pitu magtaymanghud.”
29 In sambung kanila hi Īsa, laung niya, “Saꞌ tuud in pikilan niyu yan, sabab diꞌ niyu kaingatan in ha lawm Kitab, iban diꞌ niyu da isab kaingatan in kusug sin kawasa sin Tuhan. 30 Karnaꞌ bang mabuhiꞌ na magbalik in manga patay, in sila mabiyaꞌ na sin manga malāikat ha surgaꞌ. Iban in usug iban babai diꞌ na magtiyaun. 31 Na, ha pasal isab sin manga patay mabuhiꞌ magbalik, maytaꞌ, walaꞌ niyu ka nabacha ha lawm Kitab in Parman sin Tuhan, amu agi, 32 ‘Aku in Tuhan hinda Ibrahim, iban aku in Tuhan hi Isahak, iban aku da isab in Tuhan hi Yaꞌkub’?” Laung hi Īsa, “In Tuhan, amu in piyagtutuhanan sin manga buhiꞌ bukun sin manga patay.” + 22:32 In hāti niya minsan hinda Ibrahim, Isahak, iban Yaꞌkub malugay na miyatay, buhiꞌ sila didtu ha surgaꞌ.
33 Na, pagdungug sin katauran tau, nainu-inu tuud sila sin hinduꞌ hi Īsa.
In Umbulsatu Daakan sin Tuhan
(Mk. 12:28-34;Lk. 10:25-28)
34 Sakali, pagdungug sin manga Parisi sin natahamul in manga Sadduki sin pamung hi Īsa, na miyawn sila nagtipun kan Īsa. 35 Awn hambuuk dayn kanila in mabayaꞌ sumulay lumusut kan Īsa ha bichara. In tau ini guru sin saraꞌ agama. 36 Iyasubu niya hi Īsa, laung niya, “Tuwan Guru, unu in umbulsatu daakan sin saraꞌ agama?”
37 In sambung hi Īsa, laung niya, “Wajib puspusun niyu in lasa niyu ha Tuhan, Panghuꞌ niyu, labi dayn ha unu-unu katān ha lawm atay niyu, ha kabuhiꞌ niyu iban ha lawm pikilan niyu. 38 Amu yan in umbulsatu mahargaꞌ dayn ha katān daakan. 39 In daakan hikaruwa ini biyaꞌ da isab ha yan in hargaꞌ niya. Amu agi, ‘Subay niyu kalasahan in pagkahi niyu mānusiyaꞌ, biyaꞌ sin lasa niyu ha baran niyu.’ 40 Dayn ha duwa daakan ini, gimuwaꞌ in katān manga saraꞌ daakan piyanaug sin Tuhan dayn kan Musa iban sin manga hinduꞌ sin manga kanabihan.”
In Almasi amuna in Tuhan, Panghuꞌ hi Daud
(Mk. 12:35-37;Lk. 20:41-44)
41 Na, nakapagtipun mayan in manga Parisi, napikil hi Īsa mangasubu kanila, laung niya, 42 “Unu in pikilan niyu pasal sin Almasi? Hisiyu in tagtubuꞌ kaniya?”
“Hambuuk panubuꞌ siya hi Daud,” in sambung nila.
43 “Nakaamu in sambung niyu, sagawaꞌ maytaꞌ ha waktu hiyūp hi Daud sin Rū sin Tuhan, tiyawag niya Panghuꞌ in Almasi? Karnaꞌ nakapamung siya, amu agi,
44 ‘Namung in Tuhan ha Panghuꞌ ku, amu agi,
“Lingkud kaw dī ha dapit pa tuu ku,
sampay ku mapabutang
ha babaan mu in katān simusulang kaymu.”’ ”
45 Na, laung hi Īsa, “In pagtāg hi Daud ha Almasi, Panghuꞌ. Na, maytaꞌ siya tiyawag Panghuꞌ bang siya hambuuk sadja panubuꞌ hi Daud?”
46 Na, walaꞌ nakapamung in manga tau kan Īsa minsan hangka-kabtang. Tagnaan dayn ha adlaw yadtu wayruun na timawakkal mangasubu kan Īsa.
23Subay diꞌ Singuran in Hinang sin Manga Parisi iban Manga Guru sin Saraꞌ Agama
(Mk. 12:38-39;Lk. 11:43-46,20:45-46)
1 Manjari namichara hi Īsa ha manga tau mataud iban ha manga mulid niya. 2 Laung hi Īsa, “In manga guru sin saraꞌ agama iban sin manga Parisi awn kapatut nila manghinduꞌ sin manga saraꞌ sin Tuhan piyanaug dayn kan Musa. 3 Hangkan subay niyu kahagarun in katān hinduꞌ nila. Sagawaꞌ ayaw niyu singuri in manga hinang nila, sabab walaꞌ nila iyaagad in hīhinduꞌ nila ha manga tau. 4 Hinduan nila in manga tau hipaagad in manga daakan mahunit hinangun, malayngkan, in sila walaꞌ miyamagad sin daakan yan.
5 “In katān hinang nila yan hipagpakitaꞌ sadja ha manga tau. Kitaa niyu ba in lagguꞌ sin luluunan sin manga piyagsulatan sin manga ayat dayn ha Kitab, biyubutang nila ha manga tuktuk iban buktun nila, iban atura niyu ba in habaꞌ sin jambu sin manga juba nila. 6 Bang sila lumuruk pa pagjamuhan lumingkud sila ha lilingkuran tiyatawꞌ ha manga tau balkanan iban bang sila ha langgal lumingkud sila ha unahan amu in paglilingkuran tiyatawꞌ ha manga tau mataas. 7 Mabayaꞌ tuud sila bang sila lagguun sin manga tau ha mayran, iban mabayaꞌ tuud sila gulalun ‘Tuwan Guru’.
8 “Sagawaꞌ in kamu subay kamu diꞌ magpagulal ‘Tuwan Guru’ sabab in katān mānusiyaꞌ saliꞌ da sin magtawtaymanghud katān iban hambuuk-buuk da in Guru niyu tuud. 9 Iban subay wayruun tau gulalun niyu Amaꞌ, sabab hambuuk-buuk da Tuhan ha surgaꞌ in Amaꞌ niyu. 10 Iban diꞌ kamu makajari gulalun Panghuꞌ sabab hambuuk-buuk da Almasi in Panghuꞌ. 11 Hisiyu-siyu in mataas tuud dayn ha manga pagkahi niya, na subay siya magtagꞌīpun kanila. 12 Hisiyu-siyu in magpataas sin baran niya, hidusdus da pa babaꞌ. Hāti hisiyu-siyu in magpababaꞌ sin baran niya, angkatun da siya pa taas.”
Sallaun hi Īsa in Hinang sin Manga Parisi iban sin Manga Guru sin Saraꞌ Agama
(Mk. 12:40;Lk. 11:39-42,44,52,20:47)
13 Pagꞌubus laung hi Īsa, “Makaluuy tuud in manga kamu guru sin saraꞌ agama iban manga Parisi! In kamu magpabawꞌ-bawꞌ sadja miyamagad sin kabayaan sin Tuhan, sagawaꞌ in bunnal niya, kamu yan in timambul sin dān labayan sin manga tau pa lawm pamarintahan sin Tuhan, sabab in kamu baran niyu diꞌ mabayaꞌ magad ha pamarinta sin Tuhan. Na, hangkan diꞌ niyu tugutan magad ha pamarinta sin Tuhan in manga tau amu in mabayaꞌ magad!
14 “Makaluuy tuud in manga kamu guru sin saraꞌ agama iban manga Parisi! Magpabawꞌ-bawꞌ sadja kamu miyamagad sin daakan sin Tuhan. Anyayahun niyu in manga bāy sin manga balu babai, ubus ampa kamu magpahabaꞌ sin pagpangarap niyu pa Tuhan, hipagpakitaꞌ-kitaꞌ ha manga tau, ha supaya in manga tau magpikil sin in kamu tau marayaw. Na, dayn ha sabab yan, murkaꞌ dakulaꞌ in dumatung kaniyu.
15 “Makaluuy tuud in manga kamu guru sin saraꞌ agama iban manga Parisi. Magpabawꞌ-bawꞌ sadja kamu miyamagad ha daakan sin Tuhan. Landuꞌ tuud in tuyuꞌ niyu magpasaplag sin hinduꞌ niyu pa manga tau sabab umuntas kamu kalawd-lawran iban madtu kamu pa kahulaꞌ-hulaan ha supaya mapaagad niyu ha hinduꞌ niyu minsan dakuman hambuuk tau. Na, bang niyu siya mapaagad na sin hinduꞌ niyu, in siya yan lumabi pa in kangīan dayn kaniyu iban masukuꞌ na siya sin narkaꞌ biyaꞌ kaniyu!
16 “Makaluuy tuud kamu. Biyaꞌ kamu yan sapantun buta imambit ha pagkahi niyu buta. Biyaꞌ ha ini in hinduꞌ niyu ha manga tau, laung niyu, ‘Bang in hambuuk tau sumapa ampa niya hinangun saksiꞌ in Bāy sin Tuhan, wayruun da ngīꞌ niya minsan niya diꞌ agarun in siyapahan niya. Sagawaꞌ bang siya sumapa ampa hinangun niya saksiꞌ in manga kapanyapan bulawan ha lawm sin Bāy sin Tuhan, na subay niya tuud agarun in siyapahan niya.’ 17 Dupang tuud kamu iban sāꞌ tuud in pikilan niyu. Maytaꞌ, hawnu in mahargaꞌ in bulawan atawa in Bāy sin Tuhan? Tantu mahargaꞌ in Bāy sin Tuhan dayn sin kapanyapan bulawan ha lawm niya. In Bāy sin Tuhan suchi, hangkan in unu-unu katān ha lawm niya, suchi da isab. 18 Lāgiꞌ, nanghinduꞌ pa isab kamu, laung niyu, ‘Bang awn hambuuk tau sumapa ampa hinangun niya saksiꞌ in lugal pagkukulbanan, wayruun ngīꞌ niya minsan niya diꞌ agarun in siyapahan niya. Sagawaꞌ bang siya sumapa ampa niya hinangun saksiꞌ in manga unu-unu biyubutang ha lugal pagkukulbanan, subay niya agarun in siyapahan niya.’ 19 Nasāꞌ tuud in pikilan niyu yan! Maytaꞌ, hawnu in mahargaꞌ in lugal pagkukulbanan atawa in manga iyungsud pagkulbanan? In lugal pagkukulbanan suchi, hangkan in unu-unu katān hikabutang mawn suchi da isab. 20 Na, hangkan bang in tau sumapa ampa niya hinangun saksiꞌ in lugal pagkukulbanan, na, malapay na sampay in katān biyubutang duun amu in iyungsud pagkulbanan. 21 Na, bang isab in tau sumapa, ampa niya hinangun saksiꞌ in Bāy sin Tuhan, na malapay da isab in Tuhan, sabab in Bāy yan, Bāy niya. 22 Na, bang isab in tau sumapa ampa surgaꞌ in hinangun niya saksiꞌ, na malapay da isab in Tuhan iban sin kiyabubutangan niya.
23 “Makaluuy tuud in kamu manga guru sin saraꞌ agama iban sin manga Parisi! In kamu yan magpabawꞌ-bawꞌ sadja miyamagad ha daakan sin Tuhan! Hiungsud niyu jakat in hangka-bahagiꞌ sin hangpuꞌka-bahagiꞌ sin manga dahun-dahun hipagpahamut sin kakaun iban hipagpangubat, biyaꞌ na sin dahun-dahun pagngānan minta, dil, iban kummin. Sagawaꞌ walaꞌ niyu biyawgbugan in manga daakan sin Tuhan amu in mahargaꞌ tuud, biyaꞌ na sin manga daakan subay mabuntul in hukuman niyu, subay kamu maluuy ha pagkahi niyu iban subay kamu kapangandulan. Na, in manga ini subay niyu tuud bawgbugan, lāgiꞌ subay niyu da isab diꞌ lupahun in manga kaibanan daakan sin saraꞌ agama. 24 Biyaꞌ kamu yan sin manga tau buta amu in umambit ha pagkahi niyu buta! In hinang niyu yan biyaꞌ kamu nagsaan sin tubig inumun niyu bat maīg in latik-latik ha tubig, sagawaꞌ biyaꞌ lagguꞌ untaꞌ in natūn niyu pagꞌinum niyu sin tubig + 23:24 Hāti niya magtūyuꞌ tuud kamu huminang sin manga daakan sin agama amu in bukun da tuud mahargaꞌ, sagawaꞌ in daakan amu in labi mahargaꞌ amu in diꞌ niyu hinangun. !
25 “Makaluuy tuud in kamu manga guru sin saraꞌ agama iban manga Parisi! Magpabawꞌ-bawꞌ sadja kamu miyamagad ha daakan sin Tuhan. Tuyuan niyu suchihun in anggawtaꞌ-baran iban kapanyapan niyu, sagawaꞌ in lawm atay niyu bukun suchi sabab hipuꞌ sin hawa-napsu mangīꞌ iban bayaꞌ mangulliꞌ ha manga tau. 26 Sāꞌ tuud in pikilan sin manga kamu Parisi! Lanui niyu naa muna in lawm atay niyu ha supaya muntul in kawl-piil niyu!
27 “Makaluuy tuud in kamu manga guru sin saraꞌ agama iban manga Parisi! Magpabawꞌ-bawꞌ sadja kamu miyamagad ha daakan sin Tuhan. In kamu yan biyaꞌ sapantun kubul pīpinta putiꞌ in guwaꞌ niya iban malingkat aturun, sagawaꞌ in lawm niya hipuꞌ sin bukug sin tau patay iban sin manga patay nahahaluꞌ na. 28 Na, biyaꞌ ha yan in hantang niyu. Bang aturun sin manga tau, in kamu marayaw, sagawaꞌ in lawm atay niyu bingkuk sabab magpabawꞌ-bawꞌ sadja kamu iban mangīꞌ tuud in manga hinang niyu.
Hibaytaꞌ hi Īsa in Kasiksaan Dumatung ha Manga Parisi iban Manga Guru sin Saraꞌ Agama
(Lk. 11:47-51)
29 “Makaluuy tuud in kamu manga guru sin saraꞌ agama iban manga Parisi. Magpabawꞌ-bawꞌ sadja kamu miyamagad ha daakan sin Tuhan. Piyalingkat niyu tuud in paghinang sin manga tampat sin manga kanabihan iban iyari-arihan niyu in kubul sin manga tau mabuntul. 30 Iban namung kamu, laung niyu, ‘Bang sadja kami natau na ha masa sin manga kaapuꞌ-apuan namuꞌ, diꞌ namuꞌ tuud hinangun in biyaꞌ sin nahinang nila. Diꞌ namuꞌ patayun in manga kanabihan.’ 31 Na, pagga biyaꞌ hādtu in pamung niyu,” laung hi Īsa, “in hāti niya nagsabunnal kamu sin in kamu panubuꞌ sin manga tau amu in namunuꞌ ha manga kanabihan. (Na, supu da sa kamu yan kanila.) 32 Na, kadtui niyu na, talusa niyu in hinang bakas tiyagnaan sin kaapuꞌ-apuan niyu.
33 “In kamu yan landuꞌ tuud panipu! Na, in pangannal niyu makapuas kamu dayn ha hukuman hihulug pa lawm narkaꞌ? Tantu diꞌ! 34 Na, hangkan ini in hibaytaꞌ ku kaniyu. Ha supaya niyu matalus in bakas hīnang sin manga kaapuꞌ-apuan niyu, pakariun ku kaniyu in manga kanabihan, manga tau malawm in ingat pasal Tuhan iban manga tau manghihinduꞌ sin Parman sin Tuhan. Na, in sila ini patayun niyu, in kaibanan hilansang niyu pa usuk, in kaibanan lapdusan niyu ha lawm langgal iban in kaibanan apasun niyu binasahun minsan sila maguy na pakain-pakain. 35 Na, dayn ha sabab yan, in kamu kugdanan sin murkaꞌ sin Tuhan sabab sin pagpamunuꞌ ha manga tau katān way dusa, tagnaan dayn ha kabunuꞌ kan Hābil amu in anak hi Apuꞌ Adam sampay pa kabunuꞌ kan Jakariyas, anak hi Baraki, amu in biyunuꞌ sin kaapuꞌ-apuan niyu ha ūt sin Bilik Suchi iban sin lugal pagbutangan sin pagkulbanan. 36 Na, ini in mattan hibaytaꞌ ku kaniyu. In manga tau sin masa ini amu in kugdanan sin murkaꞌ sin Tuhan pasal sin pagpamunuꞌ ha manga tau yadtu!”
Malasa hi Īsa ha Manga Tau Awrusalam
(Lk. 13:34-35)
37 Nasusa tuud hi Īsa pasal sin manga tau ha Awrusalam. Laung niya, “Anduꞌ kailu in kamu manga tau Awrusalam. Masi-masi in pagpamunuꞌ niyu ha manga kanabihan iban pagpamatu niyu ha manga tau daraakun sin Tuhan magpasampay sin Parman niya mawn kaniyu! Nakapila ku na piyakitaꞌ kaniyu in bayaꞌ ku magꞌayad kaniyu. Amu in pagꞌiyanun biyaꞌ aku sapantun hambuuk inaꞌ manuk magtipun sin manga anak niya ha sawm pikpik niya bat sila diꞌ magmula. Sagawaꞌ diꞌ kamu mabayaꞌ ayaran ku. 38 Na, ingat kamu, bihaun pasāran na sin Tuhan in hulaꞌ niyu. 39 Sabab baytaan ta kamu, in aku bukun na malugay diꞌ niyu na kakitaan, lāgiꞌ diꞌ aku magbalik mari sampay diꞌ maabut in waktu in kamu makaiyan na, laung niyu, ‘Pudjihun natuꞌ in kiyawakilan sin Tuhan.’”
24Mamichara hi Īsa Pasal sin Paglubu sin Bāy sin Tuhan
(Mk. 13:1-2;Lk. 21:5-6)
1 Manjari gimuwaꞌ na hi Īsa dayn ha Bāy sin Tuhan iban ha sūng niya na mīg dayn duun, miyawn in manga mulid niya kaniya namichara pasal sin dayaw kahinang sin Bāy sin Tuhan.
2 Simambung hi Īsa, laung niya, “Huun, atura niyu tuud yan marayaw sabab baytaan ta kamu ha susūngun in Bāy sin Tuhan yan magkalubu-lubu da, iban wayruun tuud makapin batu nagbabangkat-bangkat, sagawaꞌ mapantay yan maligad katān.”
Pasal sin Manga Kasigpitan iban Kabinsanaan ha Waktu Susūngun
(Mk. 13:3-13;Lk. 21:7-19)
3 Pagꞌubus ampa miyadtu hi Īsa pa Būd Jaytun. Duun mayan ha Būd Jaytun, ha saꞌbu niya naglilingkud miyawn in manga mulid niya nangasubu kaniya ha wayruun tau dugaing makarungug kanila. Laung nila, “Tuwan, baytai kunuꞌ kami bang kuꞌnu maawn in biyaytaꞌ mu kāmuꞌ kāina pasal sin paglubu sin Bāy sin Tuhan iban bang unu in tandaꞌ gumuwaꞌ amu in magpakitaꞌ sin masuuk na in pagbalik mu mari pa dunya iban sin kahinapusan sin masa dī ha dunya.”
4 Simambung hi Īsa, laung niya, “Halliꞌ kamu bat supaya wayruun tau makaakkal kaniyu. 5 Sabab ha susūngun mataud tau in mari magꞌusal sin ngān ku mangakkal kaniyu. In pakaniya-pakaniya kanila umiyan siya na in Almasi, hangkan mataud tau in kaakkalan nila. 6 Karungugan niyu in pagbunuꞌ iban manga habal sin pagbunuꞌ ha hulaꞌ dugaing, sagawaꞌ ayaw kamu mabugaꞌ. Sabab in manga yan asal subay maawn, sagawaꞌ bukun pa yan in waktu kahinapusan sin masa dī ha dunya. 7 In manga kabangsa-bangsahan magbunuꞌ-biyunui iban magkuntara in manga parinta sin kahulaꞌ-hulaan. Maawn in gutum iban linug ha manga kahulaꞌ-hulaan. 8 Na, in manga yan panagnaan sadja sin manga kasigpitan iban kabinsanaan nanamun sin manga mānusiyaꞌ. Biyaꞌ yan sapantun sin sakit tagnaꞌ kananaman sin babai bang siya sūng na magꞌanak.
9 “Ha waktu susūngun in kamu yan saggawun ampa hiungsud pa lawm lima sin manga tau taga kawasa bat kamu mabinsanaꞌ iban mapatay. Karugalan na kamu sin tau katān sabab in kamu agad kākuꞌ. 10 Na, bang dumatung na in waktu yan, mataud manga tau agad kākuꞌ in mamutawan na sin īman nila. Magtipu-tīpuhi na sila pakaniya-pakaniya iban marugal na sila ha pagkahi nila. 11 Mataud tau in magpabawꞌ-bawꞌ nabi sila, daak sin Tuhan, iban mataud tau in kaakkalan nila. 12 Na, dayn ha sabab kumaruk na tuud in kangīan ha lawm dunya, in kamatauran sin manga tau maīg na in kasi-lasa ha pagkahi nila. 13 Sagawaꞌ hisiyu-siyu in sumandal sin katān kasigpitan iban kabinsanaan yan sampay pa kahinapusan, tantu malappas da siya. 14 Iban in Baytaꞌ Marayaw pasal sin pamarinta sin Tuhan hipamahalayak pa katilingkal dunya ha supaya kaingatan sin mānusiyaꞌ katān in kasabunnalan. Na, pagꞌubus yan amuna in kahinapusan sin masa dī ha dunya.
In Kabinsanaan Sangat Makalap
(Mk. 13:14-23;Lk. 21:20-24)
15 “Na, ha susūngun kakitaan niyu da in satruꞌ sin Tuhan duun makabutang ha lugal suchi sukuꞌ sin Tuhan. In pasal ini kiyasulat hi Nabi Daniyal ha lawm Kitab. (Pahāti ha manga magbabacha: hātiha niyu in maana niya yan!) 16 Na, bang niyu ini kakitaan na, in manga tau ha hulaꞌ Yahudiya subay maguy na pa kabūran. 17 Hāti hisiyu-siyu in tau kasaꞌbuhan duun ha guwaꞌ bāy niya, subay siya magꞌūs-ꞌūs na maguy. Subay siya diꞌ na sumūd pa lawm bāy kumawaꞌ sin manga kalangkapan niya. 18 Iban hisiyu-siyu in tau kasaꞌbuhan duun ha uma niya subay siya magꞌūs-ꞌūs na maguy. Subay siya diꞌ na magbalik kumawaꞌ sin juba niya pa lugal piyagbutangan niya. 19 Na, landuꞌ tuud makaluuy in manga babai burus iban sin manga babai taga anak sibiꞌ-sibiꞌ bang dumatung na in kabinsanaan yan! 20 Hangkan, pangayuꞌ-ngayua niyu duwaa pa Tuhan bang mayan waktu sin pagpaguy niyu diꞌ kumugdan ha waktu mangīꞌ in hulaꞌ iban adlaw paghahali-hali iban pagpudji pa Tuhan. 21 Karnaꞌ in manga kabinsanaan ha waktu yan sangat tuud makalap dayn ha katān kabinsanaan bakas kiyalabayan sin manga mānusiyaꞌ, dayn ha tagnaꞌ kapapanjari sin dunya sampay pa waktu bihaun ini. Iban wayruun na kabinsanaan makasibuꞌ ha yan. 22 Na, bang lumugay in kabinsanaan yan, in mānusiyaꞌ katān mapatay. Sagawaꞌ dayn ha sabab sin luuy sin Tuhan ha manga tau napīꞌ niya sukuꞌ, in kabinsanaan dumatung yan diꞌ niya palugayun.
23 “Na, bang dumatung na in kabinsanaan yan, ampa awn tau umiyan kaniyu, laung niya, ‘Huy, kitaa niyu ba, yari na in Almasi.’ Atawa imiyan ‘Yadtu siya didtu!’ Ayaw kamu magkahagad sin bichara niya. 24 Karnaꞌ ha waktu yan awn manga tau gumuwaꞌ amu in umiyan pakaniya-pakaniya sin siya na in Almasi iban in kaibanan umiyan sin in sila manga nabi daak sin Tuhan. Huminang sila sin manga muꞌjijat iban sin manga hinang makainu-inu ha supaya bang awn dapat minsan in manga tau napīꞌ sin Tuhan sukuꞌ niya marā sin lidjal. 25 Na, dunguga niyu tuud in bichara ku yan. In manga yan asal ku na biyabaytaꞌ kaniyu ha diꞌ pa yan dumatung mari kaniyu.
26 “Na, hangkan bang awn tau umiyan kaniyu, laung niya, ‘Kitaa niyu ba, yadtu didtu in Almasi ha hulaꞌ paslangan mahunit paghulaan.’ Na, ayaw kamu magkahagad kaniya, iban ayaw kamu madtu. Atawa bang awn umiyan, laung niya, ‘Kitaa niyu ba, yadtu in Almasi timatapuk didtu.’ Na, ayaw kamu magkahagad. 27 Karnaꞌ in aku amu in Anak Mānusiyaꞌ, bang aku magbalik na mari pa dunya magtaghaꞌ sadja biyaꞌ sin biskay sin kilat magsiꞌnag ha langit dayn ha subangan pa sadlupan.
28 “Karnaꞌ biyaꞌ na sin agi sin hambuuk masaalla, hawnu-hawnu lugal awn tau patay nahahaluꞌ, pagtipunan yan mawn sin manga billiꞌ.”
In Pagbalik sin Almasi pa Dunya
(Mk. 13:24-27;Lk. 21:25-28)
29 “Na, pagꞌubus na mayan sin waktu maubus na in kabinsanaan yan,” laung hi Īsa,
“magtūy na manigidlum in suga,
diꞌ na sumawa in bulan
iban mahulug na in manga bituun dayn ha langit
iban majugjug na in unu-unu katān ha taas langit.
30 “Pagꞌubus yadtu awn na gumuwaꞌ tandaꞌ ha taas langit mamaytaꞌ sin pagbalik ku pa dunya. Na, magkarukkaan tuud in manga mānusiyaꞌ pagkitaꞌ nila kākuꞌ, amu in Anak Mānusiyaꞌ, numaug magbalik mari pa dunya miyamagad ha kagabunan. Kakitaan nila na in kusug sin kawasa ku iban sin sahaya iban kalagguan ku. 31 Pagꞌubus yadtu huyupun na in sangkakala, ampa ku na daakun in manga malāikat pa upat pidju sin ālam kumawaꞌ ha manga tau napīꞌ ku sukuꞌ ha katilibut sin dunya.”
In Pamandugahan sin Pagbalik sin Almasi
(Mk. 13:28-31;Lk. 21:29-33)
32 “Subay niyu pandugahan marayaw in kahuy tina. Bang niyu kakitaan in kahuy tina magꞌugbus iban magdahun na, kaingatan niyu na sin masuuk na in panuga. 33 Damikkiyan, bang niyu kakitaan na in manga katān biyaytaꞌ ku kaniyu, kaingatan niyu na sin masuuk na in pagbalik ku mari pa dunya, hangkarayꞌ dakuman. 34 Na, ini in tum-tuma niyu. In manga kiyabaytaꞌ ku yan, tantu dumatung mari kaniyu ha diꞌ pa maubus malanyap in bangsa sin manga tau ha masa ini. 35 Sabab ha susūngun in langit iban dunya ini malanyap da, sagawaꞌ in katān kiyapamung ku diꞌ tuud maluppas salama-lama (sabab in yan tantu tuud mabunnal).”
Wayruun Makaingat sin Waktu Pagbalik sin Almasi
(Mk. 13:32-37;Lk. 17:26-30,34-36)
36 “Malayngkan,” laung hi Īsa, “wayruun minsan hambuuk in makaingat sin adlaw iban waktu sin pagbalik ku mari pa dunya. Minsan in manga malāikat ha surgaꞌ iban sin aku baran ku amu in Anak Mānusiyaꞌ diꞌ da makaingat. Hambuuk-buuk da Tuhan, Amaꞌ ku, in makaingat sin pasal yan. 37 Bang aku magbalik na mari pa dunya in kahālan sin manga mānusiyaꞌ biyaꞌ da tuud sin kahālan sin manga tau ha waktu sin masa hi Nū. 38 Ha waktu sin masa yadtu ha walaꞌ pa nagꞌumbak tawpan, amu in dunuk dakulaꞌ, in piyaparuli sin manga tau in pagkaun, pagꞌinum iban sin pagtiyaun sin manga usug iban babai. Biyaꞌ ha yan in hīnang sin manga tau sampay pa adlaw simakat na hinda Nū pa taas sin bahitraꞌ. 39 Walaꞌ nila tuud kiyaingatan in pasal sin kamulahan dumatung kanila sampay dimatung in umbak tawpan. Na, naluꞌmus sila katāntan. Na, biyaꞌ da isab ha yan in kahālan sin manga mānusiyaꞌ bang aku, amu in Anak Mānusiyaꞌ, magbalik na mari pa dunya. 40 Na, ha waktu sin pagbalik ku, bang awn duwa tau naghihinang ha uma, in hangka-tau dāhun na sin manga malāikat, ampa in hangka-tau makabīn. 41 Bang awn duwa babai naggigiling gandum, in hangka-tau dāhun na sin manga malāikat, ampa in hangka-tau makabīn.
42 “Na, hangkan jaga tuud kamu. Sabab diꞌ niyu kaingatan in waktu bang kuꞌnu adlaw aku, amu in Panghuꞌ niyu, magbalik mari. 43 Na, ingat kamu. Bang kaingatan sin tau tagdapu bāy bang kuꞌnu waktu sumūd in sugarul pa lawm bāy niya, na magjaga tuud siya iban diꞌ niya pasāran masūd in bāy niya. 44 Damikkiyan, subay isab biyaꞌ ha yan in kaagi niyu magjaga sin pagbalik ku, sabab in aku, amu in Anak Mānusiyaꞌ, magbalik mari pa dunya ha waktu diꞌ niyu mapikil magbalik aku.”
Dalilan pasal sin Daraakun Kapangandulan
(Lk. 12:41-48)
45 Sakali diyalil na isab hi Īsa in hantang sin pagbalik niya mari pa dunya. Laung niya, “Hisiyu-siyu in daraakun kapangandulan iban taga akkal amuna in pīun sin nakuraꞌ niya magparuli sin lawm pamāy-bāy niya. Siya in magparuli magdihil sin kakaun sin manga kaibanan daraakun ha sakabaꞌ waktu sin pagkaun. 46 Na, bang in daraakun ini datungan sin nakuraꞌ niya, naghihinang siya sin hinang kiyapangandul kaniya, na kumuyag tuud siya! 47 Na, baytaan ta kamu, tantu tuud in daraakun ini amu in pangandulan sin katān altaꞌ sin nakuraꞌ niya. 48 Sagawaꞌ, bang sawpama bukun marayaw in daraakun ini, laung niya ha lawm atay niya, ‘A, malugay pa magbalik in nakuraꞌ ku!’ 49 Na, binasahun niya in manga pagkahi niya daraakun. Hāti in siya maglami-lami magkaun iban magꞌinum iban sin manga tau maghihilu. 50 Sakali in nakuraꞌ sin daraakun ini nagtaghaꞌ na sadja nagbalik ha waktu walaꞌ niya naniyat sin dumatung in nakuraꞌ niya, sabab diꞌ niya kaingatan bang kuꞌnu in balik sin nakuraꞌ niya. 51 Na, tantu tadtarun siya sin nakuraꞌ niya iban magsibuꞌ na in uwian niya iban sin manga tau amu in magpabawꞌ-bawꞌ sadja himihinang sin daakan kanila. Makapanarkaꞌ na siya iban duun siya magtangis iban sumandal sin kasiksaan makalap.”
25Dalilan Pasal sin Hangpuꞌ Budjang
1 Manjari diyalil na isab hi Īsa in hantang sin pamarinta sin Tuhan. Laung niya, “Bang dumatung na in waktu sin pagbalik ku in hantang sin pamarinta sin Tuhan, biyaꞌ sapantun sin kahālan kumugdan ha hangpuꞌ budjang amu in nagdarā lampu-lampu pakaniya-pakaniya madtu mamāk ha pangantin usug. 2 In lima budjang, dupang, ampa in kaibanan lima, taga akkal. 3 Sabab in manga budjang dupang nagdā sadja sin lampu nila, sagawaꞌ walaꞌ sila dimā dugaing lana hipaghipuꞌ bang maubus na in lana sin lampu nila. 4 Sagawaꞌ in lima taga akkal, dimā sila lana dugaing dayn sin luun sin lampu nila. 5 Na, ampa in pangantin usug biyāk nila, natarasaw in datung. Hangkan ha salugay nila nagtatagad, kiyaruꞌ sila sartaꞌ nakatūg na sila.
6 “Sakali naabut mayan tungaꞌ dūm awn na imulak, amu agi, ‘Yan na in pangantin usug! Kari na kamu bāk.’
7 “Na, nakabatiꞌ na in hangpuꞌ budjang sartaꞌ diyayaw nila na in laga sin manga lampu nila. 8 Na, in manga lampu sin lima budjang dupang kiyaubusan na lana. Laung nila ha lima budjang taga akkal, ‘Dihili niyu ba kami lana sabab mapūng na in manga lampu-lampu namuꞌ ini.’
9 “‘Diꞌ kamu karihilan namuꞌ,’ laung sin manga budjang taga akkal, ‘sabab diꞌ makainihan in lana ha kātuꞌniyu katān. Kadtu na kamu pamī pa tinda.’
10 “Na, miyadtu na pa tinda in manga budjang dupang namī lana. Na, ha saꞌbu nila walaꞌ duun dimatung na in pangantin usug. In lima budjang taga akkal amu in duun namāk ha pangantin usug, nakaagad ha pangantin usug pa bāy pagtiyaunan, sartaꞌ, pagꞌubus nila na mayan simūd tiyambul na in lawang sin bāy.
11 “Bukun malugay dimatung in lima budjang dupang. Nagtawag na sila, laung nila, ‘Ū Tuwan, ukabi ba kami.’
12 “Sagawaꞌ, in sambung sin pangantin usug, laung niya, ‘Tantu diꞌ ta kamu ukaban sabab diꞌ ta kamu kaingatan!’”
13 Mahuli dayn duun, laung hi Īsa, “Na, hangkan jaga kamu tuud, sabab diꞌ niyu kaingatan in adlaw iban waktu sin pagbalik ku.”
Dalilan Pasal sin Tū Tindug
(Lk. 19:11-27)
14 “Karnaꞌ,” laung hi Īsa, “in hantang sin pagbalik ku mari biyaꞌ yan sapantun sin kahālan sin hambuuk tau nagsakap tumulak. Sūng mayan siya tumulak, piyakawaꞌ niya in manga tindug niya, ampa niya piyamīn kanila in manga altaꞌ niya. 15 In taud sin pilak piyamīn niya dayn hambuuk pa hambuuk piyapagtungud niya iban sin ingat-kapandayan nila magꞌusaha. In hambuuk tindug binīnan niya lima ngaibu pilak, in hangka-tau binīnan niya duwa ngaibu pilak, ampa in hambuuk binīnan niya hangibu pilak. Pagꞌubus, ampa siya timulak. 16 Na, in tindug amu in kiyabīnan lima ngaibu pilak, magtūy niya piyagꞌusaha in pilak binīn kaniya iban nakauntung siya isab lima ngaibu pilak. 17 Damikkiyan, in tindug kiyabīnan duwa ngaibu pilak, magtūy da isab piyagꞌusaha niya in pilak binīn kaniya iban nakauntung isab siya duwa ngaibu pilak. 18 Sagawaꞌ in tindug amu in kiyabīnan hangibu pilak, kimaliꞌ siya lupaꞌ ampa niya liyubung in pilak sin nakuraꞌ niya.
19 “Limugay mayan dimatung na in nakuraꞌ nila. Piyatawag na sila sin nakuraꞌ nila sartaꞌ iyasubu na pakaniya-pakaniya bang iyunu nila in pilak binīn niya kanila. 20 Na, in tindug amu in kiyabīnan lima ngaibu pilak miyawn na imungsud sin pilak iban sin lima ngaibu pilak nauntung niya. Laung niya ha nakuraꞌ niya, ‘Tuwan, yari na in lima ngaibu pilak bakas mu binīn kākuꞌ, sartaꞌ yari pa isab awn dugaing lima ngaibu pilak untung sin sīn mu piyagꞌusaha ku.’
21 “Simambung in nakuraꞌ niya, laung niya, ‘Marayaw tuud in nahinang mu. Ikaw na yan in tindug taga kapūsan iban kapangandulan. Kapangandulan kaw magparuli sin altaꞌ sibiꞌ-sibiꞌ, hangkan hipangandul ku kaymu in altaꞌ ku labi dakulaꞌ dayn duun. Kari kaw bat kaw kumuyag biyaꞌ kākuꞌ.’ 22 Pagꞌubus, simunud na isab miyawn in tindug amu in bakas binīnan duwa ngaibu pilak. Laung niya ha nakuraꞌ niya, ‘Tuwan, yari na in duwa ngaibu pilak bakas mu binīn kākuꞌ, sartaꞌ yari pa isab awn dugaing duwa ngaibu pilak untung sin sīn mu piyagꞌusaha ku.’
23 “Simambung in nakuraꞌ niya, laung niya, ‘Marayaw tuud in nahinang mu. Ikaw na yan in tindug taga kapūsan iban kapangandulan! Kapangandulan kaw magparuli sin altaꞌ sibiꞌ-sibiꞌ, hangkan hipangandul ku kaymu in altaꞌ ku labi dakulaꞌ dayn duun. Kari kaw bat kaw kumuyag biyaꞌ kākuꞌ.’
24 “Pagꞌubus miyawn na isab in tindug amu in bakas binīnan hangibu pilak. Laung niya, ‘Tuwan kaingatan ku in ikaw yan diꞌ maluuy ha pagkahi mu sabab anyayahun mu sadja sila. Magdayaw parasahan sadja kaw sin unu-unu walaꞌ mu piyaghulas-sangsaan. Amu in pagꞌiyanun magꞌani kaw sin bukun mu tiyanum. 25 Na, in aku mabugaꞌ kaymu, hangkan kiyalian ku in pilak mu ampa ku liyubung ha lawm lupaꞌ. Yari na in pilak bakas binīn mu kākuꞌ.’
26 “Simambag in nakuraꞌ niya, laung niya, ‘Ikaw na yan in tindug way kapūsan iban lisuan! Bukun ka biyaꞌ na sin agi mu, in aku magdayaw parasahan sadja sin unu-unu walaꞌ ku piyaghulas-sangsaan, iban in aku magꞌani sadja sin bukun ku tiyanum? 27 Na, pagga mu yan kiyaiingatan, maytaꞌ mu walaꞌ biyutang ha bangku in pilak piyangandul ku kaymu, ha supaya pagbalik ku mari makawaꞌ ku magbalik in pilak ku iban sin anak niya?’
28 “Pagꞌubus yadtu ampa namung in nakuraꞌ ha manga kaibanan tindug niya, laung niya, ‘Kawaa niyu in pilak yan dayn kaniya ampa niyu dihilan madtu pa hangka-tau amu in taga hangpuꞌ ngaibu pilak. 29 Karnaꞌ hisiyu-siyu in matuyuꞌ magpasūng sin altaꞌ kiyarihil kaniya dugangan pa iban maglabi-labihan pa in hirihil kaniya, sagawaꞌ hisiyu-siyu in way tuyuꞌ, minsan in maniyuꞌ-tiyuꞌ altaꞌ niya kawaun da dayn kaniya. 30 Na, in tindug amu in way kapūsan yan larukan niyu madtu pa lawm katigidluman. Didtu siya magtangis iban sumandal sin kasiksaan makalap.’”
Pasal sin Adlaw Paghukum ha Manga Mānusiyaꞌ
31 Pagꞌubus yadtu namung hi Īsa, laung niya, “Bang aku, amu in Anak Mānusiyaꞌ, magbalik na mari pa dunya kakitaan niyu na in kalagguan ku. Magbalik aku mari iban sin katān malāikat, lāgiꞌ aku na in magsultan iban manghukum ha manga mānusiyaꞌ katān. 32 Na, in mānusiyaꞌ katān mawn na magtipun kākuꞌ. Bahagiun ku sila magduwa ampa ku pīun in manga sukuꞌ ku biyaꞌ kaagi sin magꞌiipat bili-bili magpīꞌ sin manga bili-bili dayn ha manga kambing. 33 In manga tau mabuntul hibutang ku ha dapit pa tuu ku, ampa in manga tau mangīꞌ hibutang ku ha dapit pa lawa.
34 “Pagꞌubus ampa aku, amu in magbabayaꞌ, mamung ha manga tau ha dapit pa tuu ku, laung ku, ‘Kari kamu manga tau sukuꞌ ku. Awn karayawan niyu dayn ha Tuhan, Amaꞌ ku! Kari kamu tumaymaꞌ sin manga karayawan ha lawm pamarintahan sin Tuhan, amu in pusakaꞌ asal tiyatagama kaniyu dayn ha tagnaꞌ kapaawn sin dunya. 35 (Amu yan in tungbas kaniyu.) Sabab ha waktu hiyapdiꞌ aku dīhilan niyu aku pagkaun iban ha waktu iyuhaw aku dīhilan niyu aku inumun. Ha waktu nākawn aku pa kawman niyu iyupiksaꞌ niyu aku ha lawm bāy niyu. 36 Ha waktu kulang in tamungun ku dīhilan niyu aku tamungun. Ha waktu nāsakit aku, īpat niyu aku. Ha waktu ha lawm jīl aku, bīsita niyu aku.’
37 “Sakali in manga tau mabuntul ha dapit pa tuu ku mangasubu, laung nila, ‘Panghuꞌ, kaꞌnu namuꞌ kaw kītaꞌ hiyapdiꞌ iban iyuhaw, hāti dīhilan namuꞌ kaw kakaun iban inumun? 38 Kaꞌnu namuꞌ kaw kītaꞌ miyari pa kawman namuꞌ, hāti iyupiksaꞌ namuꞌ kaw ha bāy namuꞌ? Atawa kulang in tamungun mu, hāti dīhilan namuꞌ kaw tamungun? 39 Atawa kaꞌnu kaw kītaꞌ namuꞌ nāsakit atawa najīl, hāti bīsita namuꞌ kaw?’
40 “Sambagun sila sin magbabayaꞌ, amu in aku, laung ku, ‘Ini in mattan hibaytaꞌ ku kaniyu. Ha unu-unu waktu nahinang niyu in manga nasabbut ku yan ha manga tau agad kākuꞌ minsan wayruun gaus nila, na biyaꞌ da tuud baran ku in tiyabang niyu!’
41 “Pagꞌubus ampa na isab aku mamung ha manga tau dapit pa lawa ku. Laung ku kanila, ‘Īg kamu dayn dī sabab in kamu yan piyagmurkaan sin Tuhan! Kadtu kamu pa narkaꞌ amu in hulaan asal tiyatagama ha Iblis iban sin manga tindug niya. 42 (Amu yan in tungbas tūp kaniyu.) Sabab ha waktu hiyapdiꞌ aku, walaꞌ niyu aku dīhilan pagkaun iban ha waktu iyuhaw aku walaꞌ niyu aku dīhilan inumun. 43 Ha waktu miyawn aku pa kawman niyu, walaꞌ niyu aku iyupiksaꞌ ha bāy niyu. Ha waktu kulang in tamungun ku, walaꞌ niyu aku dīhilan tamungun. Ha waktu najijīl iban nāsakit aku, walaꞌ niyu aku īpat.’
44 “Na, sumambag sila kākuꞌ, laung nila, ‘Panghuꞌ, kaꞌnu namuꞌ bahaꞌ kaw kītaꞌ hiyapdiꞌ, atawa iyuhaw, atawa miyawn pa kawman namuꞌ, atawa kulang in tamungun mu atawa nāsakit kaw atawa najīl kaw ha walaꞌ namuꞌ kaw tiyabang?’
45 “Na, sambagun ku sila, laung ku, ‘Ini in mattan hibaytaꞌ ku kaniyu. Ha kuꞌnu-kuꞌnu waktu walaꞌ niyu tiyabang in manga tau agad kākuꞌ, minsan wayruun gaus nila, biyaꞌ da tuud baran ku in walaꞌ niyu tiyabang.’
46 “Na, in manga tau yan pakadtuun pa lawm narkaꞌ iban duun sila siksaun salama-lama. Ampa in manga tau mabuntul hikadtu pa lawm surgaꞌ iban dihilan kabuhiꞌ salama-lama.”
26In Pagꞌisun sin Pagsaggaw kan Īsa
(Mk. 14:1-2;Lk. 22:1-2;Yh. 11:45-53)
1 Manjari naubus mayan hi Īsa nanghinduꞌ sin katān palihālan yadtu, namung siya ha manga mulid niya, laung niya, 2 “Biyaꞌ na sin kiyaiingatan niyu, duwa adlaw dakuman in Haylaya sin Paglappas dayn ha Kamatay + 26:2 In panagnaan bulan sin tahun sin tau Israil, amuna in bulan Abib, sabab ha bulan Abib liyappas sin Tuhan in manga kaapuꞌ-apuan nila amu in nabanyagaꞌ ha hulaꞌ Misir. Iban hangkan in kaapuꞌ-apuan nila liyappas, walaꞌ piyatay, sabab siyumbayꞌ nila in anak bili-bili ampa nila piyahid in duguꞌ niya pa higad lawang sin bāy nila agad ha daakan sin Tuhan kanila. . Na, ha waktu yan in aku, amu in Anak Mānusiyaꞌ, saggawun na, ampa hitukbal pa lawm lima sin manga tau taga kawasa bat hikalansang pa usuk.”
3 Na, ha saꞌbu hi Īsa namimichara ha manga mulid niya, in manga nakuraꞌ sin kaimaman iban sin manga nagtatau-maas ha hulaꞌ nagtipun, sartaꞌ nagꞌisun duun ha bāy dakulaꞌ hi Kayapas, amu in Imam Dakulaꞌ. 4 Nagꞌisun sila sin subay tapuk kaagi in pagsaggaw kan Īsa iban subay siya patayun. 5 Laung nila, “Subay natuꞌ siya diꞌ saggawun ha saꞌbu sin paghaylaya sabab gana-gana maghiluhalaꞌ in manga tau.”
In Pagbusug Lana Mahamut ha Ū hi Īsa
(Mk. 14:3-9;Yh. 12:1-8)
6 Sakali in hi Īsa duun ha kawman Bitani, ha bāy hi Simun, amu in tau bakas īipul. 7 Ha saꞌbu niya nagkakaun duun ha bāy hi Simun, awn miyawn hambuuk babai nagdarā kibut-kibut habaꞌ liug pagtawagun alabistrus hipuꞌ sin lana mahamut mahargaꞌ. Biyusug sin babai in lana mahamut pa ū hi Īsa.
8 Pagkitaꞌ sin manga mulid hi Īsa, diyugalan sila ha babai. Laung nila, “Maytaꞌ mu iyusibaan in lana mahamut? 9 Bang in lana mahamut yan kiyapagdagang, mataud sīn in bīhan niya, amu in sīn hikasarakka ha manga miskin!”
10 Kiyaiingatan hi Īsa bang unu in ha lawm pikilan nila. Laung niya, “Ayaw niyu pasusaha in atay sin babai ini, karnaꞌ in nahinang niya kākuꞌ marayaw tuud. 11 In manga tau miskin matabang niyu sadja ha kuꞌnu-kuꞌnu waktu sabab yari sila dī kaniyu, sagawaꞌ in aku ini diꞌ lumugay taptap dī kaniyu. 12 Hangkan aku biyuꞌsugan lana mahamut sin babai ini ha supaya ha pagkubul kākuꞌ asal na saddiya in anggawtaꞌ-baran ku. 13 Na, ini in mattan hibaytaꞌ ku kaniyu. Hawnu-hawnu na mayan dī ha katilibut sin dunya, hipamahalayak in Baytaꞌ Marayaw, hikasuysuy in nahinang kākuꞌ sin babai ini gantiꞌ panumtuman kaniya.”
Tipuhun hi Judas hi Īsa
(Mk. 14:10-11;Lk. 22:3-6)
14 Manjari awn hambuuk ha hangpuꞌ tagduwa mulid hi Īsa, amu in pagngānan Judas tau dayn ha Kiriyud, miyadtu pa manga nakuraꞌ kaimaman. 15 Laung niya ha manga nakuraꞌ kaimaman, “Pila in hirihil niyu kākuꞌ bang ku hitukbal pa lawm lima niyu hi Īsa?” Na, dīhilan nila siya katluan pilak batu. 16 Pagꞌubus tagnaan dayn ha waktu yadtu simipi na marayaw hi Judas bang biyaꞌ diin in katipu niya kan Īsa.
Magsāw hi Īsa Magkaun iban sin Manga Mulid niya ha Pagjamuhan
(Mk. 14:12-21;Lk. 22:7-23;Yh. 13:21-30)
17 Manjari ha adlaw panagnaan sin pakaradjaan pagkaun sin tinapay way pasulig niya, miyawn kan Īsa in manga mulid niya nangasubu, laung nila “Tuwan, hariin mu kabayaan sakapun namuꞌ in pagjamuhan taniyu?”
18 In sambag hi Īsa, laung niya, “Kadtu kamu pa dāira, ampa niyu baytai in hambuuk tau hipaglanggal niyu didtu. Biyaꞌ ha ini in hibaytaꞌ niyu kaniya, ‘Nagbaytaꞌ in Tuwan Guru mabayaꞌ siya magjamu hipagsaꞌbu sin Haylaya Paglappas Dayn ha Kamatay iban sin manga mulid niya duun ha bāy mu, sabab bukun na malugay manaykud na siya dayn ha dunya ini.’”
19 Na, miyadtu na in manga mulid hi Īsa sartaꞌ iyagad nila in baytaꞌ hi Īsa. Siyaddiya nila na in pagjamuhan nila.
20 Na, naabut mayan magrib limingkud na hi Īsa nagjamu iban sin hangpuꞌ tagduwa mulid niya. 21 Ha saꞌbu nila nagjajamu, namung hi Īsa, laung niya, “Ini in mattan hibaytaꞌ ku kaniyu. Awn hambuuk dī kaniyu in manipu kākuꞌ.”
22 Na, nasusa tuud in manga mulid niya sartaꞌ nangasubu na pakaniya-pakaniya, laung nila, “Uy, tantu Panghuꞌ, bukun aku in piyagꞌiyan mu?”
23 In sambag hi Īsa, laung niya, “In tau manipu kākuꞌ amu in simasāw kākuꞌ timublak sin tinapay niya pa lāy pagbabahug-bahugan. 24 In aku amu in Anak Mānusiyaꞌ manaykud na dayn ha dunya biyaꞌ na sin asal kiyabaytaꞌ ha lawm Kitab! Sagawaꞌ murkaꞌ dakulaꞌ in kumugdan ha tau manipu kākuꞌ! Marayaw pa sa walaꞌ na siya piyagꞌanak!”
25 Sakali, nangasubu hi Judas, amu in manipu kan Īsa, laung niya “Uy, Tuwan, aku ka in piyagꞌiyan mu?”
Laung hi Īsa kaniya, “Na, kiyapamung mu na.”
In Pagkaun iban Pagꞌinum amu in Panumtuman kan Īsa
(Mk. 14:22-26;Lk. 22:14-20;1 Kur. 11:23-25)
26 Ha saꞌbu nila nagkakaun, kimawaꞌ hi Īsa tinapay ampa siya nagsarang-sukul pa Tuhan. Pagꞌubus ampa niya sīpak in tinapay diyuhal pa manga mulid niya. Laung niya ha manga mulid niya, “Kawaa niyu ini ampa niyu kauna iban niyat sin amu yan in ginhawa-baran ku.”
27 Pagꞌubus ampa kiyawaꞌ hi Īsa in hambuuk sawan, ampa siya nagsarang-sukul pa Tuhan. Pagꞌubus ampa niya diyuhal in sawan pa manga mulid niya. Laung niya, “In kamu katān, inuma niyu ini. 28 Niyata niyu sin amu yan in duguꞌ ku, amu in dumihil kamakbulan ha janjiꞌ baꞌgu sin Tuhan ha manga tau sukuꞌ niya. Maasag in duguꞌ ku ha supaya mataud tau in maampun dayn ha manga dusa nila. 29 Na, ini in mattan hibaytaꞌ ku kaniyu. Diꞌ na aku minum magbalik sin tubig anggul ini ha salugay diꞌ dumatung in waktu magmakbul na in maksud sin pamarinta sin Amaꞌ ku. Lāgiꞌ mabaꞌgu na in unu-unu katān. Tantu ha waktu yan humambuuk aku kaniyu magꞌinum magbīng biyaꞌ ha ini.”
30 Pagꞌubus ampa sila nagkalang sin kalangan pamudji pa Tuhan ubus ampa sila miyadtu pa Būd Jaytun.
Asal Hibaytaꞌ hi Īsa sin Mamaylu hi Pitrus sin in Siya Bukun Agad kan Īsa
(Mk. 14:27-31;Lk. 22:31-34;Yh. 13:36-38)
31 Na, ha sūng nila pa Būd Jaytun, namung hi Īsa ha manga mulid niya, laung niya, “Dūm ini in kamu katān maguy, iban mutas na kamu dayn kākuꞌ sabab asal kiyasulat ha lawm Kitab, amu agi,
‘Hirūl sin Tuhan mapatay in magꞌiipat ha manga bili-bili
iban mapulak-palik in manga bili-bili niya.’
32 Sagawaꞌ,” laung hi Īsa, “mabuhiꞌ mayan aku magbalik dayn ha kamatay, madtu aku muna dayn kaniyu pa hulaꞌ Jalil. Magbāk kitaniyu didtu.”
33 Sakali namung hi Pitrus kan Īsa, laung niya, “Tuwan, tantu tuud diꞌ aku mutas dayn kaymu, minsan in sila katān mutas dayn kaymu!”
34 Laung hi Īsa kan Pitrus, “Indani in bichara ku ini. Ha dūm ini ha diꞌ pa maabut tumugauk in manuk usug sin subu-subu, makatū kaw umiyan, laung mu diꞌ mu aku kaingatan.”
35 Simambag hi Pitrus, laung niya, “Tuwan, tantu diꞌ aku umiyan sin diꞌ ta kaw kaingatan minsan pa aku mapatay umunung kaymu.”
Na, biyaꞌ da isab hādtu in pamung sin katān mulid niya.
Mangarap pa Tuhan hi Īsa duun ha Gitsimani
(Mk. 14:32-42;Lk. 22:39-46)
36 Manjari limanjal hi Īsa iban sin manga mulid niya madtu pa hambuuk lugal pagtawagun Gitsimani. Duun mayan sila, namung hi Īsa ha manga mulid niya, laung niya, “Lingkud na kamu dī. Madtu pa aku didtu mangarap pa Tuhan.” 37 Piyaagad niya kaniya hi Pitrus iban sin duwa anak hi Sibidi. Nagdukka iban nasusa in lawm atay hi Īsa. 38 Laung niya ha tūngka-tau, “Landuꞌ tuud in dukka sin lawm atay ku, agun-agun na hikamatay ku. Tagad na kamu dī iban agad kamu kākuꞌ magjaga.”
39 Na, limayuꞌ-layuꞌ hi Īsa dayn ha manga mulid, ampa siya simujud pa lupaꞌ sartaꞌ nangarap na siya pa Tuhan. Nangayuꞌ siya duwaa, laung niya, “Ū Amaꞌ ku, bang makajari kaymu, ayaw mu na aku palabaya sin kabinsanaan ini. Sagawaꞌ bukun kabayaan ku in maagad, saꞌ amu in kabayaan mu.”
40 Pagꞌubus ampa siya nagbalik pa tū mulid niya. Pagkitaꞌ niya natutūg in mulid niya. Laung niya kan Pitrus, “Ay kaw naa, diꞌ ka kamu makatatas magad magjaga kākuꞌ minsan dakuman hangka-jām? 41 Pagjaga kamu iban pangayuꞌ kamu duwaa bat kamu diꞌ marā sin sasat makapilad sin īman niyu. Bunnal na sa ha lawm pikilan iban atay niyu mabayaꞌ tuud kamu magad sin daakan ku, sagawaꞌ in anggawtaꞌ-baran niyu maluhay marā sin sasat.”
42 Pagꞌubus, limayuꞌ-layuꞌ na isab siya nagbalik dayn ha tūngka-tau ampa siya nangarap pa Tuhan. Laung niya, “Ū Amaꞌ ku, bang subay da tuud aku lumabay sin kabinsanaan ini, na maagad in kabayaan mu.” 43 Pagbalik niya, kītaꞌ niya natutūg in tūngka-tau, sabab diꞌ sila makasandal sin karuꞌ nila.
44 Pagꞌubus, limayuꞌ-layuꞌ na isab hi Īsa dayn kanila ampa na isab siya nangarap pa Tuhan nagbalik. Biyalikan niya na isab in manga lapal-kabtangan niya.
45 Ubus yadtu ampa siya nagbalik madtu pa manga mulid niya. Laung niya kanila, “Bat natutūg pa kamu yan hāti iban naghahali-hali. Taynghug kamu! Miyabut na in waktu! Bihaun in aku amu in Anak Mānusiyaꞌ, hiungsud na pa lawm lima sin manga tau baldusa. 46 Bangun na kamu bat kitaniyu mākadtu na. Kitaa niyu ba, yan na in tau manipu kākuꞌ!”
In Pagsaggaw kan Īsa
(Mk. 14:43-50;Lk. 22:47-53;Yh. 18:3-12)
47 Ha saꞌbu pa nagbibichara hi Īsa, dimatung na mawn hi Judas, amu in hambuuk dayn ha hangpuꞌ tagduwa mulid hi Īsa. Mataud in tau miyamagad kaniya nagdarā manga pakukus iban kakakal. In manga tau ini diyaak sin manga nakuraꞌ kaimaman iban sin manga nagtatau-maas ha hulaꞌ. 48 Na, asal biyaytaan hi Judas in manga tau, laung niya, “In tau siyumun ku amuna in tau saggawun niyu!”
49 Pagdatung hi Judas magtūy siya timūy madtu kan Īsa. Laung niya, “Assalamu alaykum, Tuwan.” Ubus ampa niya sīyum hi Īsa. (Karnaꞌ biyaꞌ ha yan in addat sin manga Yahudi bang sila magbāk magpagkahi.)
50 Simambag hi Īsa, laung niya, “Na, bagay, hinanga na magtūy in gawi mu miyari.”
Sakali siyuuk na sin manga tau hi Īsa siyaggaw ampa giyapus. 51 Na, magtūy liyarut sin hambuuk mulid hi Īsa in pakukus niya, ampa liyagut in hambuuk daraakun sin Imam Dakulaꞌ. Nautud in hansipak taynga sin tau liyagut niya.
52 Pagkitaꞌ hi Īsa, laung niya ha mulid niya, “Butangan in pakukus mu magbalik pa taguban niya. Sabab hisiyu-siyu in mangatu iban pakukus mapatay da isab kaagi sin pakukus. 53 Walaꞌ mu ka kiyaingatan sin makapangayuꞌ aku tabang ha Tuhan, Amaꞌ ku, lāgiꞌ saruun-duun parāhan niya aku ibuhan malāikat tumabang kākuꞌ? 54 Sagawaꞌ bang ku yan hinangun, biyaꞌ diin in kamakbul sin baytaꞌ ha lawm Kitab sin subay biyaꞌ ha ini in kumugdan kākuꞌ?”
55 Pagꞌubus namung hi Īsa pa manga tau mataud, laung niya, “Maytaꞌ, mundu ka aku ini, subay niyu saggawun iban sin pakukus iban kakakal niyu? Adlaw-adlaw duun aku naglilingkud nagnanasīhat ha halaman sin Bāy sin Tuhan, sagawaꞌ maytaꞌ niyu aku walaꞌ siyaggaw didtu? 56 Sagawaꞌ in katān ini naawn ha supaya mabunnal in kiyasulat sin manga nabi ha lawm Kitab.”
Pagꞌubus miyutas na dayn kan Īsa in katān mulid niya, iban miyaguy na sila.
Umalup na hi Īsa ha manga Manghuhukum
(Mk. 14:53-65;Lk. 22:54-55,63-71;Yh. 18:13-14,19-24)
57 Manjari, in hi Īsa diyā na sin manga tau nakasaggaw kaniya madtu pa bāy hi Kayapas, amu in Imam Dakulaꞌ. Duun natitipun in manga guru sin saraꞌ agama iban sin manga nagtatau-maas ha hulaꞌ. 58 Sakali in hi Pitrus miyumurul kan Īsa dayn ha kalayuan sampay nakaabut pa halaman bāy sin Imam Dakulaꞌ. Simūd siya pa lawm halaman ampa siya limingkud limamugay ha manga jaga bat niya kaingatan bang unu in kumugdan kan Īsa.
59 In manga nakuraꞌ kaimaman iban sin katān nakuraꞌ Yahudi manghuhukum, nanglawag tuud sin makasaksiꞌ sin puting pasalan hi Īsa, ha supaya awn puun-sabab in hi Īsa kabutangan sin hukuman subay patayun. 60 Sagawaꞌ minsan da mataud na in simaksiꞌ sin puting, wayruun da dusa kabaakan nila amu in patut pamutangan kan Īsa hukuman subay patayun. Sakali awn na tuud duwa tau timindug miyadtu pa unahan sartaꞌ namung, laung nila, 61 “In tau yan bakas namuꞌ diyungug imiyan sin malubu niya in Bāy sin Tuhan, ubus ampa siya kunuꞌ magpatindug dugaing ha lawm tūy adlaw.”
62 Pagdungug sin Imam Dakulaꞌ, timindug siya sartaꞌ namung kan Īsa, laung niya, “Na, unu in hikasambung mu ha manga saksiꞌ ini pasal sin baytaꞌ nila sin narusa mu?” 63 Walaꞌ nagkaybaꞌ hi Īsa. Namichara na isab nagbalik in Imam Dakulaꞌ kaniya, amu agi, “Na, bihaun sapa kaw iban Tuhan in saksiꞌ mu, amu in Tuhan asal buhiꞌ, sin in ikaw amuna in Almasi, amu in Anak Tuhan.”
64 Simambag hi Īsa, laung niya, “Na, kiyapamung mu na. Sagawaꞌ ini in mattan hibaytaꞌ ku kaniyu katān. Bukun na malugay in aku amu in Anak Mānusiyaꞌ limingkud na ha dapit pa tuu sin Tuhan Mahatinggi, iban ha pagbalik ku mari ha susūngun kakitaan niyu aku miyamagad ha lawm gabun!”
65 Pagdungug sin Imam Dakulaꞌ sin bichara hi Īsa, magtūy niya gīsiꞌ in juba niya (sabab diyugalan tuud siya). Ampa siya namung, laung niya, “In bichara niya yan pangkal pa Tuhan. Na, maytaꞌ pa kitaniyu maglawag manga saksiꞌ? Diyungug niyu na in bichara niya pangkal! 66 Na, ha pikil niyu unu in hukuman hibutang natuꞌ kaniya?”
Simambag in manga nakuraꞌ kaimaman iban sin manga nakuraꞌ manghuhukum, laung nila, “In tūp kaniya, subay siya patayun.”
67 Pagꞌubus liyuraan sin manga tau hi Īsa ha bayhuꞌ ampa nila siyuntuk. Hāti in kaibanan tiyabunan nila in mata hi Īsa ampa nila biyaga. 68 Pagꞌubus ampa sila namung, laung nila, “Na, bang ikaw in Almasi, baytai kunuꞌ kami bang hisiyu in namaga kaymu!”
Mamaylu hi Pitrus sin in Siya Agad kan Īsa
(Mk. 14:66-72;Lk. 22:56-62;Yh. 18:15-18,25-27)
69 Sakali ha saꞌbu hi Pitrus duun naglilingkud ha halaman sin bāy, nakakawn na tuud in hambuuk daraakun babai sin Imam Dakulaꞌ. Laung niya kan Pitrus, “In ikaw yan agad da isab kan Īsa, amu in tau dayn ha hulaꞌ Jalil.”
70 Sagawaꞌ namaylu tuud hi Pitrus ha alupan sin tau katān. Laung niya, “Diꞌ ku kaingatan bang unu in bībichara niyu yan.” 71 Ubus ampa siya gimuwaꞌ miyadtu pa labayan sin lawang sin halaman bāy. Sakali awn na isab hambuuk daraakun babai nākitaꞌ kaniya. Laung sin babai ini ha manga tau duun ha halaman, “In tau yan agad kan Īsa amu in dayn ha Nasarit.”
72 Namaylu na isab nagbalik hi Pitrus, laung niya, “Utukan pa aku bang ku kaingatan in tau piyagꞌiyan niyu yan.”
73 Na, bukun mawgay in manga tau nagtitindug duun ha halaman miyawn kan Pitrus. Laung nila, “Mattan tuud in ikaw yan agad kanila, sabab dayn ha dāhan sin pagbichara mu diꞌ kaw makapaylu sin in ikaw tau dayn ha hulaꞌ Jalil.”
74 Sakali nagsuknaꞌ-suknaꞌ tuud hi Pitrus sin baran niya iban simapa siya, laung niya, “Bang mayan aku pagmurkaan sin Tuhan bang puting in baytaꞌ ku yan kaniyu! Diꞌ ku tuud kaingatan in tau piyagꞌiyan niyu yan.”
Na, magtūy na timagauk in manuk usug. 75 Pagdungug hi Pitrus ampa niya kiyatumtuman in baytaꞌ hi Īsa kaniya. Amu agi hi Īsa, “Ha diꞌ pa tumagauk in manuk usug, makatū kaw imiyan sin in aku diꞌ mu kaingatan.” Na, kiyatumtuman niya mayan in agi hi Īsa, gimuwaꞌ na siya dayn ha halaman sin bāy dakulaꞌ ampa siya nagtangis tuud.
27Dāhun madtu kan Pilatu hi Īsa
(Mk. 15:1;Lk. 23:1-2;Yh. 18:28-32)
1 Manjari pagbulat mahinaat nagꞌisun na in manga katān nakuraꞌ sin kaimaman iban sin manga nagtatau-maas ha hulaꞌ, bang biyaꞌ diin in pagpatay kan Īsa. 2 Na, kiyadinahan nila hi Īsa, ampa nila diyā madtu tiyukbal pa lawm lima hi Pilatu, amu in gubnul sin parinta sin hulaꞌ Rūm.
In Kamatay hi Judas
(Kiy. 1:18-19)
3 Na, pagꞌingat mayan hi Judas, amu in nanipu kan Īsa sin in hukuman biyutang kan Īsa subay patayun, nagsusun tuud siya sin nahinang niya. Iyuliꞌ niya na in katluan pilak batu pa manga nakuraꞌ sin kaimaman iban sin manga nagtatau-maas ha hulaꞌ. 4 Laung niya, “Nagdusa aku sabab tīpu ku in tau way dusa ha supaya siya mapatay!”
“Na, in yan way na lamud namuꞌ. Bayaꞌ-bayaꞌ mu na,” in sambag sin manga nakuraꞌ kaimaman iban sin manga nagtatau-maas ha hulaꞌ.
5 Sakali liyaruk hi Judas in manga pilak batu pa lawm sin Bāy sin Tuhan, ubus ampa siya minīg, miyadtu naggantung sin baran niya.
6 Piyūt sin manga nakuraꞌ kaimaman in sīn, ampa sila namung, laung nila, “In sīn ini langgal saraꞌ sin agama bang hilamud ha sīn sin Bāy sin Tuhan, sabab bakas ini piyanangdan hipagpatay ha tau.” 7 Pagꞌubus piyagꞌisunan nila na bang unuhun in sīn. Na, in kiyapagꞌisunan nila, in sīn piyamī nila lupaꞌ sin tau maghihinang anglit lupaꞌ. In lupaꞌ ini hīnang pangubulan sin manga patay dayn ha dugaing hulaꞌ. 8 Hangkan na in lupaꞌ yan sampay pa bihaun in pagtawag Lupaꞌ Binī sin Duguꞌ.
9 Na, dayn duun nabunnal in bakas kiyabaytaꞌ hi Nabi Irmiyas ha lawm Kitab, amu agi, “Kiyawaꞌ nila in katluan pilak batu, amu in hargaꞌ kiyapagꞌisunan sin manga tau Israil hipanangdan ha pagpatay kaniya. 10 Pagꞌubus ampa nila piyamī in sīn lupaꞌ sin tau maghihinang anglit lupaꞌ. In ini daakan kākuꞌ sin Tuhan.”
Sumariyahun hi Īsa Kaagi hi Pilatu
(Mk. 15:2-5;Lk. 23:3-5;Yh. 18:33-38)
11 Sakali narā mayan hi Īsa mawn kan Gubnul Pilatu, duun na siya nagtitindug siyumariya sin gubnul. Laung sin gubnul kaniya, “Ikaw na ka in sultan sin manga Yahudi?”
“Na, biyaꞌ na sin kiyapamung mu,” in sambag hi Īsa.
12 Sagawaꞌ siyumariya mayan siya sin manga nakuraꞌ kaimaman iban sin manga nagtatau-maas ha hulaꞌ, walaꞌ tuud siya simambung minsan hangka-kabtang sin manga tuntut kaniya.
13 Na, laung hi Pilatu kaniya, “Walaꞌ mu ka kiyarungugan in katān tuntut nila kaymu?”
14 Sagawaꞌ walaꞌ tuud hi Īsa simambung minsan hangka-kabtang. Hangkan landuꞌ tuud nainu-inu in gubnul.
Kamatay in Hukuman Biyutang kan Īsa
(Mk. 15:6-15;Lk. 23:13-25;Yh. 18:39–19:16)
15 Na, tahun-tahun biyaꞌ na sin pagkabiyaksahan sin gubnul ha sakabaꞌ waktu sin Haylaya Paglappas dayn ha Kamatay, paguwaun niya in hambuuk pilisu amu in kabayaan sin manga Yahudi paguwaun. 16 Ha waktu yadtu awn hambuuk pilisu landuꞌ bantug. In ngān niya hi Barabbas. 17 Sakali natipun mayan in manga tau mataud, iyasubu sila hi Pilatu, laung niya, “Hisiyu ha duwa pilisu in kabayaan niyu paguwaun ku? Hi Barabbas atawa hi Īsa amu in pagngānan Almasi?” 18 Hangkan hi Pilatu nangasubu sabab asal kiyaiingatan niya sin in manga nakuraꞌ kaimaman iban sin manga nagtatau-maas ha hulaꞌ maabughuꞌ kan Īsa, hangkan tiyukbal nila hi Īsa pa lawm lima niya.
19 Ha saꞌbu hi Pilatu limilingkud ha bilik paghuhukuman, nagparā lapal mawn kaniya in asawa niya, amu agi, “Ayaw kaw lumamud sin pagpatay ha tau yan, sabab wayruun tuud dusa sin tau yan. Karnaꞌ kābii mangīꞌ tuud in parasahan ku sin tagainup ku pasal niya.”
20 Na, bīcharahan sin manga nakuraꞌ sin kaimaman iban sin manga nagtatau-maas ha hulaꞌ in manga tau hipapangayuꞌ kan Pilatu paguwaun hi Barabbas, hāti in hi Īsa hipapatay.
21 Sakali iyasubu na sin gubnul in manga tau, laung niya, “Hisiyu ha duwa ini in kabayaan niyu paguwaun ku?”
“Hi Barabbas,” in sambung sin manga tau.
22 “Na, unu in hinangun ku kan Īsa amu in pagngānan Almasi?” laung hi Pilatu ha manga tau.
“Palansangan siya pa usuk,” in sambag sin manga tau.
23 Laung hi Pilatu kanila, “Maytaꞌ? Unu in dusa nahinang niya?”
Sagawaꞌ walaꞌ siyambag sin manga tau in pangasubu niya. Gām mayan nagꞌulak na makusug in manga tau. Laung nila, “Palansangan na siya pa usuk.”
24 Pagga ha kītaꞌ hi Pilatu diꞌ niya da malāng in kabayaan sin manga tau sabab maawn na sadja in hiluhalaꞌ, kimawaꞌ siya tubig ampa niya hiyugasan in lima niya ha alupan sin manga tau mataud (tandaꞌ sin wayruun lamud niya sin pagpatay kan Īsa.) Ubus ampa siya namung, laung niya, “Mamuas aku sin pagpatay ha tau ini! Kamu in mangaku sin dusa sin pagpatay kaniya!”
25 Simambag in manga tau, laung nila, “Akuhun namuꞌ iban sin manga kaawꞌanakan namuꞌ in dusa sin pagpatay kaniya!”
26 Pagꞌubus piyaguwaꞌ na hi Pilatu hi Barabbas dayn ha lawm jīl. Hāti ampa niya piyalubakan hi Īsa, ubus ampa niya tiyukbal pa manga sundalu hipapalansang pa usuk pagpatayan kaniya.
Paglangugan sin Manga Sundalu hi Īsa
(Mk. 15:16-20;Yh. 19:2-3)
27 Pagꞌubus diyā na hi Īsa sin manga sundalu hi Pilatu madtu pa bāy dakulaꞌ sin gubnul. Duun mayan siya piyaglibutan na siya sin katān sundalu hangka-panji. 28 Inīgan nila in badjuꞌ hi Īsa, ampa nila siya siyulugan sin siub badjuꞌ taluk biyaꞌ lupa sin siub badjuꞌ sin sultan. 29 Ubus ampa nila liyubid in manga sanga kahuy matunuk hīnang biyaꞌ kuruna, ampa nila siyangun pa ū hi Īsa. Pagꞌubus ampa nila piyakamputan kan Īsa in kahuy-kahuy ha tuu niya. Ubus, ampa nila piyagꞌudjuꞌ-udjuꞌ hi Īsa. Limuhud sila ha alupan niya sartaꞌ imiyan, laung nila, “Mabuhay in Sultan sin manga Yahudi.” 30 Ubus yadtu ampa nila liyuraan hi Īsa. Kiyawaꞌ nila in kahuy-kahuy dayn ha lima niya, ampa nila piyanglubak pa ū niya. 31 Pagꞌubus nila piyaglangugan hi Īsa, inīgan nila na in siub badjuꞌ taluk ampa nila siyulugan hi Īsa nagbalik sin badjuꞌ niya. Ubus ampa nila diyā hi Īsa pa lugal paglansangan kaniya pa usuk.
In Paglansang kan Īsa pa Usuk
(Mk. 15:21-32;Lk. 23:26-43;Yh. 19:17-27)
32 Manjari ha sūng nila na gumuwaꞌ dayn ha lawang sin dāira, piyagbāk nila in hambuuk tau pagngānan Simun, tau dayn ha dāira Kirini. Liyugus nila in tau ini dumā sin usuk paglansangan kan Īsa. 33 Sakali nakaabut na sila mawn pa lugal pagtawagun Gulguta (in maana niya kulakub ū). 34 Duun mayan sila, dīhilan nila hi Īsa sin tubig anggul (biyaꞌ tubaꞌ), liyalamuran sin ubat mapait. Sagawaꞌ pagkinam niya diꞌ siya mabayaꞌ minum.
35 Pagꞌubus hiyubuꞌ nila na in tamungun hi Īsa ampa nila siya liyansang pa usuk. Kiyalansang mayan siya pa usuk piyagbahagian sin manga sundalu in tamungun hi Īsa. Piyagkuut-kuutan nila bang unu in masukuꞌ sin pakaniya-pakaniya. 36 Pagꞌubus ampa sila limingkud duun nagjaga kan Īsa. 37 Duun ha usuk ha tungud babaw ū hi Īsa biyutang nila in pahāti ini, amu agi, “Amu na ini hi Īsa, in Sultan sin manga Yahudi.” Amu yan in tuntut kaniya. 38 Iban ha adlaw da isab yadtu awn duwa mundu liyansang pa usuk diyungan kan Īsa. In hambuuk iyusuk ha dapit pa tuu hi Īsa, ampa in hambuuk ha dapit pa lawa.
39 Na, in manga tau maglalabay, pagkitaꞌ nila kan Īsa magꞌilung-ilung sadja sin ū nila nangudjuꞌ-ngudjuꞌ kan Īsa. 40 Laung nila, “In baytaꞌ mu malubu mu in Bāy sin Tuhan ubus mapatindug mu magbalik ha lawm tū adlaw. Na, tabanga na in baran mu! Bang kaw bunnal amu in Anak Tuhan, naug na kaw dayn ha taas sin usuk yan!”
41 Damikkiyan, piyaglagiꞌ-lagiꞌ da isab siya sin manga nakuraꞌ kaimaman, sin manga guru sin saraꞌ agama iban sin manga nagtatau-maas ha hulaꞌ. 42 Laung nila, “Natabang niya in tau dugaing dayn ha kamulahan, sagawaꞌ in baran niya diꞌ niya matabang! Bukun ka siya in Sultan sin bangsa Israil? Bang siya makaīg dayn ha usuk yaun bihaun, ampa kami magparachaya kaniya! 43 Nangandul tuud siya ha Tuhan iban in baytaꞌ niya, siya na in Anak Tuhan. Na, kitaun ta kunuꞌ bihaun bang siya tabangun sin Tuhan.”
44 Lāgiꞌ, minsan in duwa mundu amu in diyūngan kan Īsa liyansang da isab pa usuk, nanglagiꞌ-lagiꞌ da kaniya.
In Kamatay hi Īsa
(Mk. 15:33-41;Lk. 23:44-49;Yh. 19:28-30)
45 Manjari pagꞌabut ugtu suga nanigidlum na in katilibut sin hulaꞌ sampay naabut lisag tū sin mahapun. 46 Na, pagꞌabut mayan manga lisag tū sin mahapun nagsuwara hi Īsa matanug, “Iluy, iluy, lama sabaktani.” In hāti niya, “Ū Tuhan ku, maytaꞌ mu aku piyasāran?”
47 Na, pagdungug sin manga kaibanan tau nagtitindug duun, nasāꞌ in pangdungug nila. Laung nila, “Tiyawag niya hi Ilyas!”
48 Sakali magtūy awn hambuuk tau dimagan madtu kimawaꞌ luppus, ampa niya hiyaꞌgum pa tubig anggul (biyaꞌ tubaꞌ). Pagꞌubus ampa niya biyutang in luppus ha duhul sin kahuy-kahuy ampa niya diyuhal piyasupsup kan Īsa.
49 Sagawaꞌ imiyan in kaibanan, laung nila, “Tagad na kaw, kitaun taniyu bang siya tabangan hi Ilyas.”
50 Sakali nagsuwara matanug nagbalik hi Īsa. Pagꞌubus miyugtuꞌ na in napas niya.
51 Na, pagbugtuꞌ na mayan sin napas niya, magtūy isab nagisiꞌ nagduwa dayn ha taas pa duhul in kurtina marakmul didtu ha lawm Bāy sin Tuhan. Sartaꞌ naglinug na iban nasipak in manga batu dakulaꞌ. 52 Naukab in manga kubul iban nabuhiꞌ nagbalik in manga patay amu in nagkahagad ha daakan sin Tuhan. 53 Gimuwaꞌ sila dayn ha lawm kubul, iban nabuhiꞌ mayan nagbalik hi Īsa, miyadtu sila pa dāira Awrusalam. Mataud tau in nakakitaꞌ duun kanila.
54 Na, miyugaꞌ tuud in kapitan iban sin manga sundalu amu in nagjajaga duun kan Īsa, pagnanam nila sin linug iban pagkitaꞌ nila sin katān naawn. Laung nila, “Tantu tuud siya na ini in Anak Tuhan!”
55 Lāgiꞌ mataud da isab duun manga babai in nagkikitaꞌ dayn ha kalayuan. In manga babai ini amuna in bakas miyagad kan Īsa dayn ha hulaꞌ Jalil timabang kaniya. 56 Miyamagad ha manga kababaihan ini hinda Mariyam amu in babai dayn ha dāira Magdala iban hi Mariyam amu in inaꞌ hi Yaꞌkub kay Yusup iban sin asawa hi Sibidi.
In Pagkubul kan Īsa
(Mk. 15:42-47;Lk. 23:50-56;Yh. 19:38-42)
57 Manjari himapun mayan tuud, awn hambuuk tau dayahan dayn ha kawman Arimati in nākawn. In ngān niya hi Yusup iban in siya ini agad da isab kan Īsa. 58 Miyadtu siya kan Pilatu nangayuꞌ sin bangkay hi Īsa. Na, diyūl hi Pilatu in piyangayuꞌ niya, hangkan nagꞌuldin hi Pilatu hipaparihil na in bangkay hi Īsa kan Yusup. 59 Na, kiyawaꞌ na hi Yusup in bangkay, ampa niya siyaput sin kuku putiꞌ baꞌgu. 60 Pagꞌubus ampa niya biyutang in bangkay ha kubul baꞌgu piyahinang, amu in batu dakulaꞌ liyungagan hīnang biyaꞌ lupa sungab batu. In kubul ini tiyatagama hi Yusup ha baran niya. Kiyasūd niya mayan in bangkay pa lawm, giyulung niya in batu dakulaꞌ piyagtambul sin sūran pa lawm kubul. Pagꞌubus ampa siya minīg. 61 In hi Mariyam amu in babai dayn ha dāira Magdala iban sin isay niya hi Mariyam duun naglilingkud, imaalup sin kubul.
Butangan Jaga in Kubul hi Īsa
62 Manjari pagꞌadlaw hambuuk, adlaw Sabtuꞌ, in manga nakuraꞌ kaimaman iban sin manga Parisi miyadtu dimā nagkitaꞌ kan Pilatu. 63 Laung nila kan Pilatu, “Tuwan, kiyatumtuman namuꞌ ha waktu buhiꞌ pa in putingan yadtu, namung siya laung niya, bang siya matay, pagꞌabut tū adlaw mabuhiꞌ siya magbalik. 64 Hangkan, Tuwan, subay mu pajagahan in kubul niya sampay mapuas in tū adlaw, ha supaya diꞌ matakaw sin manga mulid niya in bangkay niya. Bang nila matakaw in bangkay, baytaan nila sin puting in manga tau sin in nakuraꞌ nila nabuhiꞌ nagbalik. Na, in puting nila yan labi pa in ngīꞌ sin kasūngan dayn sin puting niya (sin in siya amuna in Almasi).”
65 “Na, kawaꞌ kamu sundalu ampa niyu pajagahi tuud marayaw in kubul niya,” in sambag hi Pilatu kanila.
66 Na, miyadtu na sila pa kubul ampa nila biyutangan pangindanan in lawang kubul, (ha supaya kaingatan nila bang in lawang kubul bakas naukab). Ubus ampa nila piyajagahan in kubul ha manga sundalu.
28Mabuhiꞌ Magbalik hi Īsa
(Mk. 16:1-10;Lk. 24:1-12;Yh. 20:1-10)
1 Manjari napuas mayan in adlaw paghali-hali iban pagpudji pa Tuhan sin manga Yahudi, amu in adlaw Sabtuꞌ, iban naabut na subu-subu sin adlaw Ahad, in hi Mariyam, amu in babai dayn ha dāira Magdala, iban sin isay niya isab hi Mariyam, miyadtu kimitaꞌ sin kubul hi Īsa.
2 Na, magtūy naglinug makusug sabab awn hambuuk malāikat naraak sin Tuhan nimaug dayn ha surgaꞌ. Giyulung niya inīgan in batu tambul sin sūran pa lawm kubul ampa niya līngkuran. 3 In lupa sin malāikat ini, magsiꞌnag biyaꞌ sin kilat iban in tamungun niya landuꞌ tuud maputiꞌ. 4 Na, pagkitaꞌ sin manga jaga namidpid tuud sila sin bugaꞌ iban nalawaꞌ sila ha sayu.
5 Namung in malāikat ha manga babai, laung niya, “Ayaw kamu mabugaꞌ. Kaingatan ku miyari kamu naglawag kan Īsa, amu in bakas liyansang pa usuk. 6 Way na siya dī ha lawm kubul sabab nabuhiꞌ na siya nagbalik biyaꞌ sin asal kiyabaytaꞌ niya. Kari kamu, kitaa niyu in lugal bakas kiyabutangan kaniya. 7 Na, bihaun kadtu kamu samut, baytai niyu in manga mulid niya sin nabuhiꞌ na siya nagbalik iban muna na siya dayn kanila madtu pa hulaꞌ Jalil. Kakitaan nila siya didtu. Tumtuma niyu in baytaꞌ ku kaniyu.”
8 Na, nagꞌūs-ꞌūs na in manga babai minīg dayn ha kubul. Miyumugaꞌ sila sagawaꞌ hipuꞌ da isab sin kakuyagan in lawm atay nila. Dimagan na sila madtu namaytaꞌ ha manga mulid hi Īsa.
9 Sakali ini magtūy sila piyagbāk hi Īsa. Laung hi Īsa kanila, “Na, kamu na sa yan!” Simuuk sila mawn kan Īsa ampa sila simujud duun ha tungud siki niya. 10 “Ayaw kamu mabugaꞌ,” laung hi Īsa kanila. “Kadtu kamu, baytai niyu in manga mulid ku subay sila madtu pa hulaꞌ Jalil. Didtu nila aku kakitaan.”
In Baytaꞌ sin Manga Jaga
11 Na, ha saꞌbu sin manga babai harap madtu pa manga mulid hi Īsa, in manga kaibanan sundalu jaga sin kubul miyadtu pa dāira namaytaꞌ ha manga nakuraꞌ sin kaimaman sin katān kītaꞌ nila naawn. 12 Na, nagtipun na in manga nakuraꞌ sin kaimaman iban sin manga nagtatau-maas ha hulaꞌ, ampa sila nagꞌisun. Ubus nila nagꞌisun ampa nila dīhilan sīn mataud in manga sundalu bakas nagjaga sin kubul. 13 Laung nila ha manga sundalu, “Suysuyi niyu in manga tau sin in bangkay hi Īsa tiyakaw sin manga mulid niya sin tungaꞌ dūm ha saꞌbu niyu natutūg. 14 Bang in suysuy yan makaabut pa gubnul ayaw kamu masusa. Kami na in maingat mamichara kaniya bat kamu diꞌ kapagꞌamahan.”
15 Na, kiyawaꞌ na sin manga sundalu in sīn iban iyagad nila in baytaꞌ kanila. Na, sampay pa waktu bihaun amu yan in suysuy kiyahagad sin manga Yahudi.
Magpakitaꞌ hi Īsa ha Manga Mulid Niya
(Mk. 16:14-18;Lk. 24:36-49;Yh. 20:19-23;Kiy. 1:6-8)
16 Na, in hangpuꞌ tagꞌisa mulid hi Īsa timukad na madtu pa taas būd-būd sin hulaꞌ Jalil sabab piyabaytaan sila hi Īsa pakadtuun. 17 Pagkitaꞌ nila duun kan Īsa magtūy sila simujud nanglagguꞌ kaniya, sagawaꞌ in kaibanan hawal-hawal bang hi Īsa da tuud in kītaꞌ nila yaun. 18 Simuuk hi Īsa kanila ampa namung, laung niya, “Kiyatukbal na pa lawm lima ku in katāntan kawasa dī ha dunya iban ha surgaꞌ. 19 Hangkan kadtu kamu, baytai niyu in mānusiyaꞌ katān sin pasal ku, ha supaya isab sila magad kākuꞌ. Ligui niyu sila amu in tandaꞌ magpakitaꞌ sin in sila agad na tuud ha Amaꞌ Tuhan, kākuꞌ amu in Anak Tuhan iban ha Rū sin Tuhan. 20 Iban hindui niyu in manga tau kumahagad sin katān daakan ku kaniyu. Na, ini in tumtuma niyu. Aku in taptap iban niyu, mananabang kaniyu, hawnu-hawnu iban kuꞌnu-kuꞌnu waktu sampay pa kahinapusan sin masa sin dunya.”