Yahiya
Pahāti
In nagsulat sin būk ini iban sin manga sulat 1, 2, 3 Yahiya iban būk pagngānan Pagpanyataꞌ , amuna hi Yahiya, amu in mulid kalasahan hi Īsa. (Kitaa ha bāb 21, ayat 20, 24) Ha tagnaꞌ in siya mangangawaꞌ istaꞌ sagawaꞌ pagꞌtawag hi Īsa kaniya, binīn niya in hinang niya sartaꞌ miyagad kan Īsa. In hi Yahiya, anak hi Sibidi, iban taymanghud hi Yaꞌkub, amu in piyatay hi Sultan Hirud Antipas (Kitaa ha būk Kiyawakilan 12:12)
In Baytaꞌ Marayaw siyulat hi Yahiya mamaytaꞌ sin hi Īsa amuna in piyagbahasa Parman sin Tuhan, karnaꞌ in manga himumūngan iban hinduꞌ hi Īsa amu in magpanyataꞌ ha manga mānusiyaꞌ sin in Tuhan duun kakitaan kan Īsa. In maksud sin būk ini mamaytaꞌ sin kasabunnalan ha supaya in manga tau amu in makabacha ha ini, magparachaya sin hi Īsa amuna in kiyajanjiꞌ sin Tuhan manglappas ha manga mānusiyaꞌ. Lāgiꞌ hisiyu-siyu in magparachaya iban mangandul kaniya awn tantu kabuhiꞌ nila.
1Hi Īsa Almasi in Piyagbahasa Parman Iban Ilaw
1 Asal ha tagnaan, yaun na in Parman, iban in Parman asal naghahambuuk iban Tuhan, karnaꞌ in Parman amu na in Tuhan. 2 Iban asal dayn ha panagnaan pa, naghahambuuk na in Parman iban Tuhan.
3 In unu-unu katān naawn, piyaawn sin Parman dayn ha kabayaan sin Tuhan. Wayruun hangsulag unu-unu in naawn bang bukun guwaꞌ dayn ha Parman. 4 Damikkiyan in Parman amuna in puunan sin kabuhiꞌ sabunnal, iban in puunan sin kabuhiꞌ sabunnal amuna in ilaw dumihil sawa pa pikilan sin mānusiyaꞌ. 5 In ilaw ini sumiꞌnag na ha lawm sin katigidluman ha lawm dunya, iban in katigidluman diꞌ makapūng sin ilaw ini.
6 Manjari awn hambuuk tau kiyawakilan sin Tuhan. In ngān niya hi Yahiya. 7 Diyaak siya sin Tuhan mamaytaꞌ pa manga tau pasal sin ilaw ini, ha supaya in mānusiyaꞌ katān makarungug iban magparachaya sin baytaꞌ pasal sin ilaw. 8 Bukun hi Yahiya in piyagbahasa ilaw. Karnaꞌ in siya naraak sadja mamaytaꞌ pasal sin ilaw. 9 Na, in Parman amuna tuud in bunnal ilaw, amu in limahil mari pa dunya dumihil kasawahan pa pikilan sin mānusiyaꞌ katān.
10 Sagawaꞌ sin dī siya ha dunya walaꞌ siya kīla sin manga mānusiyaꞌ, minsan da siya in nagpapanjari sin unu-unu katān dayn ha kabayaan sin Tuhan. 11 Miyari siya pa hulaꞌ napīꞌ niya hulaan, sagawaꞌ minsan in manga pagkahi niya hangka-bangsa, walaꞌ da timaymaꞌ kaniya. 12 Sagawaꞌ hisiyu-siyu in timaymaꞌ ha amu in piyagbahasa Parman iban nagparachaya isab kaniya, dīhilan niya sila kapatutan mahinang manga anak sin Tuhan. 13 Ampa in kahinang kanila anak sin Tuhan bukun biyaꞌ kaagi sin pagꞌanak sin tau dī ha dunya, amu in guwaꞌ dayn ha kabayaan atawa gantaꞌ sin mānusiyaꞌ. Sagawaꞌ mahinang sila manga anak sin Tuhan dayn ha kabayaan sin Tuhan.
14 Manjari in piyagbahasa Parman nagbaran mānusiyaꞌ, limahil mari pa dunya iban himangka-hulaꞌ kātuꞌniyu. Jukup in kasi-lasa niya iban siya in magpakitaꞌ sin katān kasabunnalan. Kītaꞌ namuꞌ in sahaya iban kawasa niya amu in sahaya iban kawasa matūp tuud ha hambuuk-buuk Anak Tuhan + 1:14 In gulal ini asal gulal hi Īsa ha waktu way pa siya limahil mari pa dunya, way pa nagbaran mānusiyaꞌ. (Kitaa ha būk Yahiya 17:5) .
15 Hi Yahiya in namaytaꞌ pasal sin amu in piyagbahasa Parman. Namichara siya matanug, laung niya, “Siya na ini in bakas piyagꞌiyan ku kaniyu. Laung ku, ‘Siya in sumunud kākuꞌ, sagawaꞌ labi in kawasa niya dayn kākuꞌ, sabab in siya asal awn na ha walaꞌ pa aku natau.’” (Amu yan in baytaꞌ hi Yahiya.)
16 Pagga jukup in kasi-lasa niya, in kitaniyu katān awn kahampitan. Magdurugang in tulung-tabang niya kātuꞌniyu amu in iꞌhilas tuud sin atay niya. 17 Hi Musa in nagpasampay pa manga mānusiyaꞌ sin saraꞌ piyanaug sin Tuhan, sagawaꞌ hi Īsa Almasi + 1:17 In hāti sin Almasi amu in hambuuk-buuk kiyajanjiꞌ sin Tuhan manglappas ha manga tau iban magbayaꞌ dī ha dunya. , amu in piyagbahasa Parman in nagpasampay pa manga mānusiyaꞌ sin kasi-lasa iban sin kasabunnalan sin Tuhan. 18 Wayruun mānusiyaꞌ in nakakitaꞌ ha Tuhan, luwal da amu in hambuuk-buuk Anak niya, karnaꞌ in siya asal amuna tuud in Tuhan. Siya in nagpaingat ha manga mānusiyaꞌ pasal sin Tuhan Amaꞌ niya, sabab in sila asal hambuuk da.
In Baytaꞌ hi Yahiya Magliliguꞌ
(Mat. 3:1-12;Mk. 1:1-8;Lk. 3:1-18)
19 Manjari biyaꞌ ha ini in baytaꞌ hi Yahiya pasal sin Almasi. Awn hambuuk waktu diyaak sin manga Yahudi, amu in nagkakaput saraꞌ agama ha Awrusalam, in manga imam iban sin manga tau mananabang ha manga imam, madtu kan Yahiya mangasubu bang hisiyu tuud siya.
20 Walaꞌ naglibun hi Yahiya kanila. Biyaytaan niya sila sin kasabunnalan, laung niya, “Bukun aku in Almasi.”
21 Laung nila, “Bang kaw bukun in Almasi, hisiyu kaw tuud? Ikaw bahaꞌ hi Ilyas + 1:21 In hi Ilyas hambuuk nabi sin waktu nakauna yadtu pagꞌaadatan tuud sin manga Yahudi sabab in siya way miyatay. Iyangkat siya sin Tuhan narā pa lawm sulgaꞌ. Iban ha paghinduꞌ sin manga Yahudi in hi Ilyas ini magbalik mari pa dunya mamaytaꞌ ha manga tau asal sin masuuk na in adlaw mahuli. ?”
“Bukun,” in sambung hi Yahiya.
“Ikaw ka in nabi amu in tiyatagaran sin bangsa natuꞌ Israil?”
“Bukun,” in sambung hi Yahiya.
22 Laung sin manga imam, “Na, baytai kami bang hisiyu kaw, sabab subay tuud awn hikabaytaꞌ namuꞌ pa manga tau nagdaak kāmuꞌ miyari. Baytai kami sin pasal mu bang hisiyu kaw tuud.”
23 Siyambungan sila hi Yahiya sin manga lapal-kabtangan amu in sibuꞌ tuud iban sin baytaꞌ kiyasulat hi Nabi Isayas ha lawm Kitab. Laung niya,
“Aku in tau manawag-tawag ha hulaꞌ paslangan mahunit paghulaan.
Laung ku ha manga tau, ‘Pabuntula niyu in dān labayan sin Panghuꞌ + 1:23 Hāti niya subay pabuntulun na sin manga tau in kawl-piil nila iban palanuun nila na in lawm atay nila, sabab masuuk na dumatung in Panghuꞌ. !’”
24 Na, in manga imam naraak sin manga Parisi, amu in hambuuk tumpuk sin magkakaput sin saraꞌ agama Yahudi, nangasubu na isab kan Yahiya. 25 Laung nila, “Bang kaw bukun in Almasi atawa hi Ilyas atawa in nabi amu in piyagtatagaran sin bangsa natuꞌ Yahudi, maytaꞌ kaw mangliguꞌ ha manga tau?”
26 In sambung hi Yahiya, “In aku miyari nangliguꞌ ha manga tau sin tubig. Sagawaꞌ awn hambuuk tau in labi dayn kākuꞌ. Yan siya limalamugay kaniyu, saꞌ diꞌ niyu siya kaingatan. 27 Miyari siya pa dunya simunud kākuꞌ, sagawaꞌ minsan humubad sin hukut tawmpaꞌ niya, diꞌ aku tūpun sabab landuꞌ tuud mataas in kawasa niya dayn kākuꞌ.”
28 Na, amu na yan in kimugdan kan Yahiya ha waktu siya duun nagliliguꞌ ha manga tau ha hulaꞌ Bitani ha dapit pa subangan sin subaꞌ Jurdan.
Hi Īsa Almasi in Piyagbahasa Anak Bili-bili Pagkulbanan pa Tuhan
29 Na, pagꞌadlaw hambuuk kītaꞌ hi Yahiya hi Īsa miyamanaw sūng mawn kaniya. Laung hi Yahiya, “Yan na in giyantiꞌ anak bili-bili pagkulbanan pa Tuhan, karnaꞌ siya in piyalahil sin Tuhan mamuas ha manga mānusiyaꞌ dayn ha manga dusa nila! 30 Siya na ini in piyagꞌiyan ku kaniyu. Bakas ta kamu biyaytaan, laung ku, ‘Awn tau sumunud kākuꞌ, sagawaꞌ labi tuud mataas in kawasa niya dayn kākuꞌ, sabab in siya asal naawn ha walaꞌ pa aku natau.’ 31 In bunnal niya, walaꞌ ku kiyaingatan bang hisiyu in tau naraak sin Tuhan sumunud kākuꞌ, sagawaꞌ miyari aku nangliguꞌ ha manga tau iban tubig ha supaya siya mapanyataꞌ pa manga tau bangsa Israil.”
32 Manjari nanuysuy na hi Yahiya ha manga mulid niya pasal sin Almasi. Laung niya, “Ha walaꞌ ku pa kiyaingatan bang hisiyu in naraak sin Tuhan sumunud kākuꞌ, awn kiyabaytaꞌ kākuꞌ sin Tuhan, amu in nagdaak kākuꞌ mangliguꞌ ha manga tau sin tubig. Laung niya kākuꞌ, ‘Bang mu kakitaan in Rū sin Tuhan, tumulun magpanyataꞌ mawn pa hambuuk tau iban tumutug duun kaniya, in hāti niya, siya na yan in tau sumangun sin Rū Mahasuchi sin Tuhan pa manga mānusiyaꞌ.’ Na, nabunnal tuud in baytaꞌ sin Tuhan, sabab kītaꞌ ku tuud timulun dayn ha surgaꞌ in Rū sin Tuhan, nagpasalupa biyaꞌ māpati, ampa timapuꞌ mawn kan Īsa.” 34 Na, laung hi Yahiya, “In yan kītaꞌ ku tuud iban bihaun baytaan ta na kamu tuud sin kasabunnalan, sin in hi Īsa amuna tuud in Anak Tuhan.”
In Manga Miyuna Nahinang Mulid hi Īsa
35 Manjari, pagꞌadlaw hambuuk duun na isab hi Yahiya timitindug iban sin duwa mulid niya ha higad sin Sapaꞌ Jurdan. 36 Sakali kītaꞌ hi Yahiya hi Īsa limabay sartaꞌ laung niya, “Yan na in giyantiꞌ bili-bili pagkulbanan pa Tuhan!”
37 Pagdungug sin duwa mulid hi Yahiya sin bichara niya, magtūy sila imurul kan Īsa. 38 Sagawaꞌ pagharap hi Īsa pa ulihan, kītaꞌ niya in duwangka-tau miyumurul kaniya, laung niya kanila, “Maytaꞌ kamu imurul kākuꞌ?”
In sambung nila, “Rabbi, hariin in kiyaruunan mu?” (In hāti sin Rabbi, Tuwan Guru).
39 Laung hi Īsa kanila, “Agad kamu mari kākuꞌ bat niyu kakitaan.”
Manjari miyagad na sila iban kītaꞌ nila na in kiyaruunan niya. Iyabutan na sila dūm didtu sabab in kaagad nila kan Īsa awn na kulang-labi lisag upat sin mahapun.
40 In ngān sin hambuuk amu in miyurul miyagad kan Īsa, hi Andariyas, taymanghud hi Simun Pitrus. 41 Manjari magtūy hi Andariyas miyadtu naglawag ha taymanghud niya hi Simun. Kiyabaakan niya mān, laung hi Andariyas, “Kiyabaakan namuꞌ na in Almasi.” 42 Sakali diyā niya madtu hi Simun kan Īsa.
Iyatud siya hi Īsa ampa namung, amu agi, “Ikaw hi Simun, anak hi Yahiya, sagawaꞌ danglayan ta kaw Kipas.” (In ngān Kipas saliꞌ da iban Pitrus. In hāti niya batu.)
Paagarun hi Īsa kaniya hi Pilip kay Natanyal
43 Manjari, pagꞌadlaw hambuuk napikil hi Īsa limanjal pa hulaꞌ Jalil. Sakali nagbaak sila kay Pilip. Laung hi Īsa kaniya. “Kari kaw agad kākuꞌ!”
44 In hi Pilip ini tau Bitsayda, amu in hulaꞌ hi Andariyas kay Pitrus. 45 Na, magtūy hi Pilip naglawag kan Natanyal. Kiyabaakan niya mayan, laung niya kan Natanyal, “Kiyabaakan namuꞌ na in piyagbaytaꞌ hi Musa kiyasulat ha lawm Kitab Tawrat iban sin piyagbaytaꞌ sin manga kanabihan, amu in kiyasulat nila ha manga Kitab. In piyagbaytaꞌ nila amuna hi Īsa, anak hi Yusup dayn ha Nasarit.”
46 Sakali laung hi Natanyal, “Uy! Maytaꞌ, awn tau marayaw dayn ha Nasarit?”
In sambung hi Pilip, “Kari kaw agad bat mu kakitaan.”
47 Manjari, pagkitaꞌ hi Īsa kan Natanyal sūng mawn kaniya, namung hi Īsa, laung niya, “Yari na in tau, amu in tantu tuud bangsa Israil. Bukun siya panipu!”
48 Laung hi Natanyal kaniya, “Biyaꞌ diin in kaingat mu kākuꞌ?”
In sambung hi Īsa, “Sin way pa kaw natawag hi Pilip, kītaꞌ ta kaw simisilung ha sawm kahuy tina.”
49 Magtūy simambung hi Natanyal kan Īsa, laung niya, “Tuwan Guru ikaw na tuud in Anak Tuhan, iban ikaw in Sultan sin bangsa namuꞌ Israil!”
50 Laung hi Īsa kaniya, “Nagparachaya na kaw magtūy kākuꞌ sawkat ta na kaw biyaytaan sin kītaꞌ ta kaw similung ha sawm kahuy tina? Ingat kaw ha susūngun awn manga hinang ku kakitaan mu labi makainu-inu dayn ha yan!” 51 Iban laung hi Īsa kanila, “Tantu tuud baytaan ta kamu sin tuman, kakitaan niyu maukab in lawang langit iban magnaug-gaban in manga malāikat sin Tuhan mari kākuꞌ, amu in Anak Mānusiyaꞌ.”
2In Pagtiyaun ha Kana
1 Limabay mayan duway adlaw dayn ha kapagbichara hi Īsa kay Natanyal, awn nagtiyaun ha dāira sin Kana ha hulaꞌ Jalil. Didtu in inaꞌ hi Īsa nangluruk. 2 Nataabbit da isab hinda Īsa iban sin manga mulid niya pa pagtiyaunan. 3 Manjari didtu mayan sila ha pagtiyaunan, in tubig anggul naubus na sin manga luruk. Na, laung sin inaꞌ hi Īsa kaniya, “Kiyaubusan na sila tubig anggul.”
4 Sagawaꞌ in sambung hi Īsa ha inaꞌ niya, laung niya, “Inaꞌ, ayaw na kaw magsusa sin pasal yan. Aku na in makaingat ha yan. Way pa miyabut in waktu sin pagpaguwaꞌ ku sin kusug ku.”
5 Sagawaꞌ minsan biyaꞌ hādtu in sambung hi Īsa, biyaytaan sin inaꞌ niya in manga daraakun ha bāy pagtiyaunan, laung niya, “Hinanga niyu in unu-unu daakan kaniyu hi Īsa.”
6 Manjari awn duun unum puga pagluluunan tubig hipagꞌayl sin manga Yahudi. In luun sin hambuuk puga awn manga kawhaan taglima bingkiꞌ tubig.
7 Sakali laung hi Īsa ha manga daraakun duun, “Hipua niyu sin tubig in unum puga yan.” Saruun-duun liyuunan nila in puga hīpuꞌ tuud.
8 Ubus laung hi Īsa kanila, “Na, sawk na kamu ampa niyu dāha madtu pa tau nagkakaput sin paghinang.”
Pagdā nila madtu, 9 kīnaman na sin tau nagkakaput sin paghinang in tubig amu in nahinang na tubig anggul. Walaꞌ niya kiyaingatan bang dayn hāin kiyawaꞌ in tubig anggul, sagawaꞌ in manga daraakun nagsāwk sin tubig, nakaingat. Hangkan tiyawag sin tau nagkakaput sin paghinang in pangantin usug, 10 laung niya, “In kamatauran ha paghinangan in hipainum nila tagnaꞌ in tubig anggul marayaw tuud. Na, bang mataud na in nainum sin manga luruk, hipainum nila in tubig anggul bukun marayaw tuud. Sagawaꞌ in ikaw dugaing. Sampay pa bihaun masi tubig anggul marayaw tuud in hipagpainum mu, saꞌ labi awla in dayaw sin ini.”
11 Na, duun ha kawman Kana ha Jalil timagnaꞌ hi Īsa nagpaawn muꞌjijat, amu in hinang makainu-inu. Duun niya tagnaꞌ napakitaꞌ in kusug sin kawasa niya, lāgiꞌ nagparachaya tuud kaniya in manga mulid niya.
12 Pagꞌubus yadtu limūd na hi Īsa pa dāira Kapirnaum nagꞌagad iban sin inaꞌ niya, manga taymanghud niya iban sin manga mulid niya. Himantiꞌ sila duun manga pilay adlaw.
Madtu hi Īsa pa Bāy sin Tuhan
(Mat. 21:12-13;Mk. 11:15-17;Lk. 19:45-46)
13 Sakali marayꞌ mayan in paghinang sin manga Yahudi sin Haylaya Paglappas dayn ha Kamatay, timukad hi Īsa iban sin manga mulid niya madtu pa Awrusalam. 14 Pagdatung nila pa Awrusalam, simūd hi Īsa pa lawm halaman sin Bāy sin Tuhan + 2:14 In Bāy sin Tuhan ha Awrusalam amuna in hambuuk-buuk Bāy dakulaꞌ tuud way limingkat, pagtataatan iban pagkukulbanan pa Tuhan sin manga Yahudi. Tahun-tahun magtukad in manga tau Yahudi mawn dumā sin hayup hipagkulban pa Tuhan. . Pagsūd niya, kītaꞌ niya in manga tau nagdaragang sapiꞌ iban manga bili-bili iban manga assang. Kītaꞌ niya da isab in manga tau mananambiꞌ sīn dayn ha bangsa dugaing pa sīn sin bangsa Yahudi, naglilingkud ha manga lamisahan nila. 15 Na, diyugalan hi Īsa pagkitaꞌ niya ha manga yan. Hangkan kimāꞌ siya lubid hīnang lulubak ampa niya diyūy in katān hayup, in manga bili-bili iban manga sapiꞌ pa guwaꞌ sin halaman sin Bāy sin Tuhan. Biyalintuwad niya in lamisahan sin manga tau mananambiꞌ sīn sin sīn dayn ha hulaꞌ dugaing, iban piyulak-palik niya in manga pisita nila. 16 Ubus ampa niya īyan in manga tau magdaragang assang, laung niya, “Dāha niyu pa guwaꞌ in manga dagangan niyu yan. Ayaw niyu hinanga tabuꞌ in bāy ini amu in Bāy sin Tuhan, Amaꞌ ku!”
17 Na, magtūy kiyatumtuman sin manga mulid niya in kiyasulat ha lawm Kitab, amu agi, “Ū, Tuhan landuꞌ tuud in tuyuꞌ ku magparuli sin bāy mu minsan amuna in makamula kākuꞌ.”
18 Manjari magtūy miyawn nangasubu kan Īsa in manga nakuraꞌ sin manga Yahudi. Laung nila kan Īsa, “Unu taꞌ in kapatutan mu yan magpaguwaꞌ kanila? Bang bunnal dayn ha Tuhan in kapatutan mu, pakitaa kami hambuuk muꞌjijat, amu in tandaꞌ sin awn kapatutan mu.”
19 In sambung hi Īsa kanila, “Lubuha niyu in Bāy sin Tuhan ini, hāti ha lawm sin tūy adlaw tibuukun ku magbalik patindugun.”
20 Laung sin manga nakuraꞌ Yahudi, “Uy, mapatindug mu magbalik in Bāy sin Tuhan ini ha lawm tūy adlaw? Minsan in lugay naghinang ha yan awn kaꞌpatan tagꞌunum tahun!”
21 Na, walaꞌ nila kiyahātihan in maana sin bichara hi Īsa sabab in Bāy sin Tuhan piyagꞌiyan hi Īsa amuna in anggawtaꞌ-baran niya. 22 Hangkan naabut mayan in waktu nabuhiꞌ nagbalik hi Īsa dayn ha kamatay, kiyatumtuman sin manga mulid niya in bichara hi Īsa pasal sin bāy. Kiyahātihan nila na in maana sin bichara niya. Na, nagparachaya na tuud sila sin manga kiyasulat ha lawm Kitab iban sin manga bichara hi Īsa.
Asal Kaingatan hi Īsa in Pikilan iban Lawm Atay sin Mānusiyaꞌ
23 Manjari sin saꞌbu hi Īsa duun ha Awrusalam himadil sin Haylaya Paglappas dayn ha Kamatay, mataud tau in nagparachaya kaniya sabab kītaꞌ nila in manga muꞌjijat nahinang niya. 24 Sagawaꞌ walaꞌ piyangandul hi Īsa in baran niya kanila sabab asal niya kiyaiingatan bang unu in ha pikilan iban lawm atay sin mānusiyaꞌ katān. 25 Minsan siya diꞌ na baytaan sin manga addat-mangaddat sin manga mānusiyaꞌ sabab asal niya kaingatan in ha lawm atay sin manga mānusiyaꞌ.
3Hi Īsa iban hi Nikudimus
1 Manjari awn hambuuk nakuraꞌ sin manga Yahudi agad ha hambuuk tumpuk sin agama nila, amu in pagtawagun Parisi. In ngān niya hi Nikudimus. 2 Sakali hambuuk dūm miyadtu hi Nikudimus kan Īsa dimā nagbichara. Laung niya, “Tuwan, kaingatan namuꞌ in ikaw hambuuk guru piyakari sin Tuhan himinduꞌ kāmuꞌ, karnaꞌ diꞌ kaw makapaawn sin manga muꞌjijat bang kaw walaꞌ dīhilan barakat sin Tuhan.”
3 Sagawaꞌ in sambung hi Īsa kaniya, amu agi, “Baytaan ta kaw sin kasabunnalan, bang in tau diꞌ hipagꞌanak magbalik, way lamud niya ha pamarinta sin Tuhan.”
4 Laung hi Nikudimus, “Biyaꞌ diin kaagi in tau maas hipagꞌanak magbalik? Tantu diꞌ na siya makasūd magbalik pa lawm tiyan sin inaꞌ niya iban hipagꞌanak magbalik!”
5 In sambung hi Īsa kaniya, laung niya, “Baytaan ta kaw sin kasabunnalan, bang in tau diꞌ hipagꞌanak dayn ha tubig iban da isab dayn ha Rū sin Tuhan, way lamud niya ha pamarinta sin Tuhan. 6 In tau hipagꞌanak sin mānusiyaꞌ, mānusiyaꞌ da isab. Sagawaꞌ bang in tau hipagꞌanak magbalik sin Rū sin Tuhan, in siya nahinang na anak sin Tuhan. 7 Na, ayaw kaw mainu-inu sin bichara ku sin subay kaw hipagꞌanak magbalik. 8 In Rū sin Tuhan biyaꞌ da sapantun sin hangin, makapagbayaꞌ bang pakain in tudjuhan niya. Kananaman ta in hangin sagawaꞌ diꞌ ta kaingatan bang guwaꞌ dayn diin atawa tudju pakain. Na, biyaꞌ da isab ha yan in hantang sin Rū sin Tuhan bang hipagꞌanak magbalik in mānusiyaꞌ dayn ha kusug sin Rū.”
9 Laung hi Nikudimus, “Ay kaw, biyaꞌ diin in kaagi sin biyaꞌ ha yan?”
10 In sambung hi Īsa kaniya, “Maytaꞌ mu diꞌ kahātihan in panghinduꞌ ku ini? Malayngkan, hambuuk kaw guru lalagguun sin bangsa Israil. 11 Baytaan ta kaw sin kasabunnalan. Nagnasīhat kami sin kiyaingatan namuꞌ iban simaksiꞌ kami sin kiyakitaan namuꞌ. Sagawaꞌ diꞌ kamu magparachaya sin baytaꞌ namuꞌ. 12 Bang kamu diꞌ magparachaya sin hinduꞌ ku ha pasal sin kahālan sin dunya, na tantu diꞌ da kamu isab magparachaya kākuꞌ bang ta kamu hinduan sin kahālan sin surgaꞌ. 13 Wayruun mānusiyaꞌ in nakakadtu pa surgaꞌ luwal da in aku, amu in Anak Mānusiyaꞌ. In aku miyari dayn ha surgaꞌ sabab amu yan in asal hulaan ku.”
14 Laung pa isab hi Īsa, “Sin masa nakauna yadtu, ha waktu hi Musa iban sin manga bangsa Israil didtu ha hulaꞌ paslangan mahunit paghulaan, giyantung hi Musa pa usuk in hās hīnang dayn ha tumbaga ha supaya bang aturun sin manga tau bakas nakutkut sin hās, kaulian sila. Na, biyaꞌ da isab ha yan in hantang sin amu in Anak Mānusiyaꞌ. Subay aku hikalansang pa usuk pagpatayan tau ampa patindugun, 15 ha supaya hisiyu-siyu in magparachaya kākuꞌ makabāk kabuhiꞌ salama-lama ha lawm ukum milik sin Tuhan.”
16 Landuꞌ tuud malasa in Tuhan ha manga mānusiyaꞌ, hangkan atas niya piyalahil pa dunya in hambuuk-buuk Anak niya amu in miyatay, ha supaya hisiyu-siyu in magparachaya kaniya diꞌ makapanarkaꞌ ha adlaw mahuli iban makabāk siya kabuhiꞌ salama-lama. 17 In maksud sin Tuhan nagpakari ha Anak niya pa dunya bukun manghukum ha manga mānusiyaꞌ, sagawaꞌ lumappas kanila, bat sila diꞌ kabutangan sin hukuman sin Tuhan.
18 Na, hisiyu-siyu in magparachaya ha Anak Tuhan, diꞌ tuud siya kugdanan sin hukuman sin Tuhan, sagawaꞌ hisiyu-siyu in diꞌ magparachaya kaniya, na in tau yan asal kiyugdan na sin hukuman sabab walaꞌ siya nagparachaya ha hambuuk-buuk Anak Tuhan. 19 In Anak Tuhan, amu in piyagbahasa ilaw, miyari pa lawm dunya dumihil kasawahan ha manga mānusiyaꞌ, sagawaꞌ mabayaꞌ in manga mānusiyaꞌ sin katigidluman dayn sin kasawahan sabab mangīꞌ in manga hinang nila. Na, amu yan in sabab hangkan in mānusiyaꞌ kugdanan sin hukuman. 20 Na, in tau mangīꞌ in hinang niya marugal ha ilaw yan. Diꞌ siya mabayaꞌ humarap pa ilaw yan sabab diꞌ siya mabayaꞌ kakitaan in manga hinang niya mangīꞌ. 21 Sagawaꞌ in tau naghihinang sin marayaw mabayaꞌ humarap pa ilaw, ha supaya tumampal sin in siya naghinang marayaw sabab sin pagkahagad niya ha Tuhan.
Hi Īsa kay Yahiya
22 Pagꞌubus, miyadtu hinda Īsa pa hulaꞌ Yahudiya iban sin manga mulid niya. Dimuun sila manga pilay adlaw iban nagliguꞌ sila ha manga tau. 23 Ha waktu yadtu walaꞌ pa najīl hi Yahiya. Didtu isab siya nagliguꞌ ha manga tau ha hulaꞌ Inun, amu in masuuk pa hulaꞌ Salim, sabab mataud tubig didtu. Daran in manga tau madtu kaniya magpaliguꞌ.
25 Manjari, in manga kaibanan mulid hi Yahiya naglugat iban sin hambuuk Yahudi pasal sin addat sin pagliguꞌ ha aturan sin agama. 26 Sakali miyadtu in manga mulid hi Yahiya kaniya, amu agi, “Tuwan Guru, katumtuman mu in hambuuk tau piyagbaytaꞌ mu kāmuꞌ amu in iban mu didtu ha hansipak sin Subaꞌ Jurdan? Na, nagliguꞌ na siya ha manga tau iban mataud tuud tau in sūng madtu kaniya!”
27 In sambung hi Yahiya kanila, “Wayruun tau in tagakawasa bang bukun dayn ha Tuhan. 28 Iban makasaksiꞌ kamu sin bakas piyamung ku sin bukun aku in Almasi, sagawaꞌ naraak aku mari piyauna dayn kaniya magsakap sin dān labayan niya. 29 Bang sawpama awn tau maniyaun, in pangantin usug in tagsukuꞌ ha pangantin babai, bukun in bagay niya. Na, in bagay sin pangantin usug, amu in miyuna dayn kaniya, kumuyag tuud bang niya karungugan na in tingug sin pangantin usug. Na, biyaꞌ da isab ha yan in hantang namuꞌ kay Īsa. Jumukup na in kakuyagan ku 30 bang hi Īsa tumaas na mabantug, hāti in aku mabaꞌ na in kabantugan ku.”
Hi Īsa Almasi Naug Dayn ha Surgaꞌ
31 Na, bang in tau limahil dayn ha surgaꞌ tantu makawasa tuud siya dayn ha katān. Sagawaꞌ bang dayn ha dunya sadja in tau, na, in kaingatan iban hikahinduꞌ niya amuna in kahālan ha lawm dunya. Sagawaꞌ in tau naug dayn ha surgaꞌ makawasa tuud dayn ha katān. 32 Na pagga siya naug dayn ha surgaꞌ, in hinduꞌ niya pasal sin manga kītaꞌ iban diyungug niya ha surgaꞌ, sagawaꞌ hangkatiyuꞌ da tuud in magparachaya ha hinduꞌ niya. 33 Sagawaꞌ hisiyu-siyu in magparachaya tuud ha hinduꞌ niya amuna in dumihil tandaꞌ sin bunnal tuud in Tuhan, 34 sabab in Almasi, amu in piyalahil sin Tuhan pa dunya, mamaytaꞌ pasal sin baytaꞌ sin Tuhan, karnaꞌ in Almasi kapagꞌagihan sin Rū sin Tuhan, amu in piyatutug sin Tuhan duun kaniya. 35 Malasa tuud in Tuhan ha Anak niya, iban dīhil niya in katān kusug iban kawasa kaniya. 36 Hisiyu-siyu in magparachaya ha amu in Anak Tuhan, awn kabuhiꞌ niya salama-lama, sagawaꞌ hisiyu-siyu in diꞌ magparachaya ha Anak Tuhan, diꞌ siya kaawnan sin kabuhiꞌ salama-lama. Gām mayan diꞌ maīg in mulkaꞌ sin Tuhan dayn kaniya.
4Hi Īsa iban sin Babai Dayn ha Samariya
1 Manjari kiyabaytaan in manga tau Parisi sin mataud tau in miyagad iban nagpaliguꞌ kan Īsa dayn kan Yahiya. 2 In bunnal niya, bukun hi Īsa in nagliguꞌ ha manga tau, saꞌ manga mulid niya in nagliguꞌ. 3 Na, pagꞌingat hi Īsa sin manga suysuy ini, minīg siya iban sin manga mulid niya dayn ha hulaꞌ Yahudiya, ampa sila miyadtu nagbalik pa hulaꞌ Jalil. 4 Sakali in dān tudju pa Jalil subay lumabay dayn ha Samariya.
5 Na, limabay hinda Īsa dayn ha dān yan, sampay naabut nila in hambuuk kawman sin hulaꞌ Samariya pagngānan Sikar. In dāira ini masuuk madtu pa lupaꞌ amu in piyusakaꞌ hi Yaꞌkub ha anak niya hi Yusup sin masa nakauna yadtu. 6 Manjari duun ha lupaꞌ yaun, awn hambuuk kuppung amu in bakas hīnang hi Yaꞌkub. Sakali limingkud hi Īsa duun ha higad sin kuppung sabab liyaul siya, iban ugtu suga na.
7 Hāti in manga mulid niya miyadtu pa lawm dāira namī pagkaun. Na, nakalingkud mayan hi Īsa, awn hambuuk babai Samariya in miyawn simawk tubig. Manjari laung hi Īsa ha babai ini, “Indaꞌ, dihili aku tubig inumun.”
9 Laung sin babai kan Īsa, “In kita, bukun hangka-bangsa. In ikaw hambuuk Yahudi, ampa in aku tau Samariya, hāti mangayuꞌ kaw kākuꞌ tubig?” Hangkan in babai imiyan biyaꞌ hādtu, sabab diꞌ magꞌiyasipi in manga Yahudi iban sin manga tau Samariya.
10 In sambung hi Īsa ha babai, laung niya, “Bang mu sadja kaingatan bang unu in hirihil sin Tuhan ha manga mānusiyaꞌ, iban bang mu kaingatan bang hisiyu tuud aku amu in mangayuꞌ tubig bihaun, na mangayuꞌ da kaw isab tubig dayn kākuꞌ. Na, painumun ta kaw sin tubig amu in makabuhiꞌ ha tau.”
11 Laung sin babai kan Īsa, “Tuwan, biyaꞌ diin in kasawk mu sin tubig makabuhiꞌ ha tau sin wayruun hipanawk mu? Ampa in kuppung ini malawm. 12 In naghinang sin kuppung ini hi Yaꞌkub, amu in kaapuꞌ-apuan natuꞌ. Nakainum sila magtawtayꞌanak sin tubig ini sampay pa manga kahayupan nila. Na, pikil mu bahaꞌ, makawasa kaw dayn kan Yaꞌkub?”
13 In sambung hi Īsa, “In katān makainum sin tubig dayn ha kuppung ini, tantu uhawun da magbalik. 14 Sagawaꞌ hisiyu-siyu in makainum sin tubig hirihil ku kaniya, tantu diꞌ siya uhawun magbalik kasaumulan. Karnaꞌ in tubig hirihil ku kaniya mahinang biyaꞌ tuburan sin tubig ha lawm atay niya, amu in dumihil kaniya kabuhiꞌ salama-lama.”
15 Laung sin babai, “Tuwan, painuma aku sin tubig piyagꞌiyan mu yan ha supaya aku diꞌ na uhawun magbalik, iban ha supaya aku diꞌ na mari magbalik sumawk tubig.”
16 Laung hi Īsa kaniya, “Kadtu kaw kawaa in bana mu ampa kamu balik mari.”
17 In sambung sin babai, “Wayruun bana ku bihaun.”
Laung hi Īsa, “Bunnal in agi mu sin wayruun bana mu bihaun, 18 sabab minsan kaw nakalabay na nagbana nakalima, in usug iban mu nagꞌuukum bihaun, bukun kamu halal kawin. Kasabunnalan in biyaytaꞌ mu kākuꞌ.”
19 Laung sin babai kan Īsa, “Tuwan, bat hambuuk nabi kaw hāti yan! 20 In manga kaapuꞌ-apuan namuꞌ yadtu, manga tau Samariya, dī ha būd ini in pagpudjihan nila ha Tuhan. Sagawaꞌ laung sin manga kamu bangsa Yahudi subay ha Awrusalam in pagpudjihan ha Tuhan.”
21 Laung hi Īsa kaniya, “Indaꞌ, kahagad na kaw sin baytaꞌ ku kaymu. Dumatung da in waktu sin pagpudji natuꞌ ha Tuhan, Amaꞌ natuꞌ, bukun ha būd ini atawa ha Awrusalam. 22 In kamu manga tau Samariya diꞌ niyu kaingatan bang hisiyu tuud in piyupudji niyu. Sagawaꞌ in manga kami bangsa Yahudi kaingatan namuꞌ in piyupudji namuꞌ sabab in manglalappas ha mānusiyaꞌ guwaꞌ dayn ha bangsa Yahudi. 23 Na, bihaun dimatung na in waktu sin pagpudji sin manga tau dayn ha lawm atay nila tuud iban dayn ha kasabunnalan. Karnaꞌ biyaꞌ ha yan in kabayaan sin Tuhan bang in tau magpudji kaniya.” 24 Iban laung hi Īsa, “Tuhan in puunan sin nyawa, lāgiꞌ in siya nyawa da isab. Bukun siya biyaꞌ sin mānusiyaꞌ tagabaran. Hangkan hisiyu-siyu in mamudji kaniya subay tuud dayn ha lawm atay iban dayn ha kasabunnalan.”
25 Laung sin babai kan Īsa, “Asal kaingatan ku ha waktu susūngun dumatung mari in Almasi. Pagdatung niya mari, hibaytaꞌ niya kātuꞌniyu in unu-unu katān.”
26 In sambung hi Īsa kaniya, laung niya, “In piyagꞌiyan mu yan amuna in diyarā mu nagbichara bihaun.”
27 Ha saꞌbu hi Īsa nagbibichara iban sin babai, dimatung na in manga mulid hi Īsa. Landuꞌ tuud sila nainu-inu pagkitaꞌ nila nagbibichara hi Īsa iban sin babai. Sagawaꞌ wayruun tuud minsan hambuuk kanila in timawakkal mangasubu ha babai bang unu in gawi niya atawa nangasubu kan Īsa bang maytaꞌ niya diyā nagbichara in babai.
28 Na, binīn sin babai in kibut niya, ampa siya nagbalik pa kawman nanuysuy ha manga tau. 29 Laung niya ha manga tau, “Kari kamu agad kākuꞌ kimitaꞌ sin tau amu in namaytaꞌ kākuꞌ sin katān bakas nahinang ku. Bukun bahaꞌ siya na in Almasi?” 30 Na, in manga tau kiyabaytaan duun ha kawman miyadtu na kimitaꞌ kan Īsa.
31 Sin walaꞌ pa dimatung mawn in manga tau, siyagina na hi Īsa sin manga mulid niya pakaunun. Laung nila, “Tuwan Guru, bang kaw isab kimaun na muna!”
32 Sagawaꞌ in sambung hi Īsa kanila, “Awn da kakaun ku amu in diꞌ niyu kaingatan.”
33 Na, nagꞌasubu-iyasubuhi na in manga mulid niya. Laung nila, “Awn bahaꞌ tau dimā mari kaniya kakaun?”
34 “In makarihil kākuꞌ kusug,” laung hi Īsa, “in magad sin daakan sin Tuhan, amu in nagdaak kākuꞌ mari, subay ku ubusun hinangun in katān daakan niya. 35 Na, biyaꞌ na sin agi niyu upat bulan pa in lugay ampa makapagꞌani in tau sin tiyanum niya. Saꞌ baytaan ta kamu, bihaun waktu na sin pagꞌani. Atura niyu ba in manga tau sūng mari. In sila yan biyaꞌ sapantun manga tiyanum amu in matūp na anihun. Bukun na mawgay magparachaya na sila kākuꞌ! 36 Na, hisiyu-siyu in tau makarā ha manga tau magad sin hinduꞌ ku, awn tungbas kaniya marayaw, iban in manga tau mapaagad nila, awn na kabuhiꞌ salama-lama. Na, bang ibārat nagtanum, in tau nagtanum iban sin tau nagꞌaani kūgan sila karuwa bang sila makaani na. Na, biyaꞌ da isab ha yan in hantang sin tau nagpamahalayak sin Baytaꞌ Marayaw iban sin mangangawaꞌ tau magpaagad sin hinduꞌ ku, magkūg-kuyag sila karuwa.” 37 Laung pa isab hi Īsa, “Bunnal tuud in agi sin kamaasan natuꞌ yadtu, amu agi, ‘Dugaing in magtanum, dugaing isab in umaani!’ 38 Na, in kamu yan kiyawakilan ku umani sin bukun niyu tiyanum. Dugaing in nagsangsaꞌ, saꞌ kamu in magkawaꞌ magpajatu sin bunga.”
39 Manjari mataud tau Samariya in nagparachaya kan Īsa, sabab sin bichara sin babai, amu agi, “Biyaytaan aku sin tau sin katān bakas nahinang ku.” 40 Na, hangkan nakakawn mayan in manga tau Samariya kan Īsa, piyangayuꞌ nila kan Īsa pahantiun duun kanila. Na, himantiꞌ hi Īsa duun kanila duway adlaw.
41 Lāgiꞌ dayn ha sabab sin pagnasīhat hi Īsa ha manga tau timaud in nagparachaya kaniya. 42 Iban laung sin manga tau Samariya ha babai, “Bihaun magparachaya na tuud kami kan Īsa bukun sadja ha pasal sin suysuy mu, saꞌ diyungug namuꞌ na tuud in hinduꞌ niya. Iban kaingatan namuꞌ na sin siya na tuud in Manglalappas ha manga mānusiyaꞌ dī ha dunya.”
Pauliun hi Īsa in Anak sin Hambuuk Upisyal
43 Na, pagꞌubus hinda Īsa nakahantiꞌ duun duway adlaw, limanjal na sila pa Jalil. 44 Asal nakapamung hi Īsa, laung niya, “In hambuuk nabi diꞌ siya lagguun ha luggiyaꞌ hulaꞌ niya.” 45 Pagdatung nila pa Jalil siyampang na sila sin manga tau duun, sabab in manga tau ini bakas nakakitaꞌ sin katān nahinang hi Īsa ha adlaw pagjamu ha saꞌbu nila didtu ha Awrusalam himadil sin Haylaya Paglappas dayn ha Kamatay.
46 Pagꞌubus yadtu nagbalik na hinda Īsa pa kawman Kana ha Jalil. Duun ha Kana napapanjari hi Īsa tubig anggul in tubig. Sakali awn hambuuk upisyal dayn ha Kapirnaum, amu in kiyarihilan kawasa sin sultan, in nakasaꞌbu isab duun. In anak niya usug tagasakit. 47 Pagꞌingat niya sin yaun hi Īsa ha Jalil bakas dayn ha Yahudiya, miyadtu siya kan Īsa jimunjung paagarun pa Kapirnaum ha supaya kaulian in anak niya nasasakit pangsan.
48 Laung hi Īsa kaniya, “Subay sadja kamu makakitaꞌ manga tandaꞌ iban manga muꞌjijat ampa kamu magparachaya.”
49 In sambung sin upisyal, “Anduꞌ Tuwan, agad na kaw mari kākuꞌ sabab in anak ku ha ūt na sin kamatay iban kabuhiꞌ.”
50 Laung hi Īsa kaniya, “Kadtu na kaw uwiꞌ. Uliꞌ na in anak mu!”
Na, nagkahagad in tau ini sin bichara kaniya hi Īsa iban magtūy na siya minuwiꞌ. 51 Na, ha saꞌbu niya miyanaw tudju pa bāy niya, piyaglanggal siya sin manga daraakun niya. Laung nila kaniya, “In anak mu uliꞌ na!”
52 Sakali iyasubu niya sila, laung niya, “Manga lisag pila imuliꞌ in sakit niya?” Laung nila, “Naīg in hinglaw niya lisag hambuuk sin kahapun mahapun.”
53 Na, kiyatumtuman sin amaꞌ sin bataꞌ-bataꞌ sin amuna isab yadtu in waktu sin pagbichara hi Īsa kaniya, amu agi, “Uliꞌ na in anak mu!” Na, dayn didtu nagparachaya siya kan Īsa iban sin manga tau ha lawman niya.
54 Na, amu yan in hikaruwa muꞌjijat nahinang hi Īsa pagꞌubus niya nagbalik dayn ha Yahudiya pa Jalil.
5Mapauliꞌ hi Īsa in Tau Nasasakit duun Nagtatagad ha Tubig
1 Manjari manga pilay adlaw mayan nakalabay, timukad hinda Īsa pa Awrusalam sumaꞌbu sin hambuuk hinang pagjamu sin manga Yahudi. 2 Na, duun ha Awrusalam awn tubig amu in pagtawagun, bang ha bahasa Yahudi, Bitsatta, masuuk pa hambuuk lawang sin dāira amu in pagngānan Lawang Bili-bili. Iban awn duun lima bāy-bāy pagsisilungan ha daig sin tubig. 3 Na, mataud tuud tau nasasakit in kimukulang duun ha bāy-bāy. In kaibanan buta, iban in kaibanan pingkaꞌ, diꞌ makapanaw, iban in kaibanan nagpapatay in baran. 4 In manga tau nasasakit ini, timatagad duun sin pagbukal sin tubig, sabab awn waktu mawn in malāikat sin Tuhan magpabukal sin tubig. Na hisiyu-siyu in makakadtu muna ha saꞌbu nagbubukal in tubig kaulian in sakit niya, minsan sakit unu. 5 Manjari awn hambuuk tau nasasakit duun. Katluan tagwalu tahun na in lugay niya nāsakit. 6 Pagkitaꞌ hi Īsa, kiyaingatan niya magtūy sin malugay na in sakit niya. Manjari iyasubu siya hi Īsa, amu agi, “Mabayaꞌ kaw kaulian?”
7 Laung sin tau nāsakit kan Īsa, “Huun, Tuwan, sagawaꞌ wayruun makabuhat kākuꞌ mawn pa lawm tubig bang in tubig magbukal na. Iyampa namān aku imilud, awn na magtūy makauna dayn kākuꞌ.”
8 Na, laung hi Īsa kaniya, “Tindug na kaw. Mumusa na in kulangan mu ampa kaw panaw na.” 9 Saruun-duun kiyaulian in tau nāsakit. Miyumus niya na in kulangan niya ampa siya miyanaw.
Na, in adlaw yadtu, adlaw Sabtuꞌ, amu in adlaw paghali-hali iban pagpudji pa Tuhan sin manga bangsa Yahudi. 10 Sakali laung sin manga nakuraꞌ sin manga Yahudi ha tau bakas nāsakit, “Uy, adlaw ini, adlaw paghali-hali iban pagpudji pa Tuhan. Langgal saraꞌ natuꞌ in magmumus kaw sin kulangan mu yan.”
11 In sambung sin tau bakas nāsakit, laung niya, “In agi sin tau nagpauliꞌ sin sakit ku, hipamumus na in kulangan ku iban diyaak niya na aku papanawun.”
12 In agi sin manga nakuraꞌ Yahudi, “Hisiyu in tau dimaak kaymu biyaꞌ hādtu?”
13 Sagawaꞌ diꞌ kaingatan sin tau bakas nāsakit bang hisiyu in tau nagpauliꞌ kaniya, sabab mataud tuud tau duun ha daig tubig iban in hi Īsa minīg magtūy.
14 Manjari pagpuas yadtu, kītaꞌ hi Īsa nagbalik in tau amu in bakas nāsakit didtu ha lawm Bāy sin Tuhan. Laung hi Īsa kaniya, “Kitaa ba, kiyaulian na in sakit mu. Hangkan ayaw na kaw maghinang sin manga hinang makarusa ha supaya wayruun mangīꞌ kumugdan kaymu labi pa dayn sin bakas sakit mu.”
15 Na, pagꞌubus, gimuwaꞌ na in tau bakas nāsakit ampa miyadtu namaytaꞌ ha manga nakuraꞌ Yahudi sin hi Īsa in tau nagpauliꞌ sin sakit niya.
16 Hangkan sainagun sin manga nakuraꞌ Yahudi pinjalaun nila hi Īsa, sabab nagpauliꞌ siya sin tau nasasakit ha adlaw hipaghali-hali pa Tuhan.
Sibuꞌ in Kawasa hi Īsa iban Tuhan
17 Sagawaꞌ in sambung hi Īsa kanila, laung niya, “In Tuhan, Amaꞌ ku, diꞌ magbugtuꞌ in paghinang niya. Na, damikkiyan in aku subay ku isab diꞌ bugtuun in paghinang ku.”
18 Pagdungug sin manga nakuraꞌ Yahudi sin bichara hi Īsa diyugalan tuud sila. Kimusug na tuud in bayaꞌ nila mamunuꞌ kan Īsa sabab bukun sadja pasal sin pagpauliꞌ niya ha tau nasasakit ha adlaw hipaghali-hali iban pagpudji pa Tuhan, sagawaꞌ imiyan siya sin Amaꞌ niya in Tuhan, iban piyakitaꞌ niya sin siya sibuꞌ iban Tuhan.
In Kawasa hi Īsa amu in Anak Tuhan
19 Manjari laung hi Īsa ha manga nakuraꞌ Yahudi, “Baytaan ta kamu sin kasabunnalan. Diꞌ ku mahinang in manga nahinang ku yan bang baran-baran ku sadja, sagawaꞌ unu-unu in kītaꞌ ku hīhinang sin Tuhan, Amaꞌ ku, amu isab in agarun ku hinangun. Sibuꞌ tuud in hinang sin Amaꞌ iban sin Anak. 20 Karnaꞌ dayn ha sabab landuꞌ tuud in lasa kākuꞌ sin Tuhan, Amaꞌ ku, piyaiingat niya kākuꞌ in katān hinang niya. Ha susūngun awn pa hipahinang sin Tuhan, Amaꞌ ku, amu in labi pa dayn sin manga nahinang ku hayn-duun iban mainu-inu tuud kamu. 21 In Tuhan, Amaꞌ ku, makarihil kabuhiꞌ ha miyamatay. Na, damikkiyan in aku, Anak niya, makarihil kabuhiꞌ ha hisiyu-siyu tau miyamatay kabayaan ku buhiun. 22 Lāgiꞌ bukun Tuhan, Amaꞌ ku, in manghukum ha manga mānusiyaꞌ, sabab kiyasukuꞌ niya na kākuꞌ in kawasa manghukum ha manga mānusiyaꞌ, 23 ha supaya aku lagguun sin mānusiyaꞌ katān biyaꞌ da isab sin paglagguꞌ nila ha Tuhan. Hisiyu-siyu in diꞌ manglagguꞌ kākuꞌ, hāti niya walaꞌ niya da isab liyagguꞌ in Tuhan amu in nagpakari kākuꞌ.”
24 Laung pa isab hi Īsa kanila, “Baytaan ta kamu sin kasabunnalan. Hisiyu-siyu in dumungug sin bichara ku iban magparachaya ha nagdaak kākuꞌ mari, awn kabuhiꞌ niya salama-lama, iban diꞌ na siya kugdanan sin hukuman pakadtuun pa narkaꞌ. Mapuas na siya dayn ha kasiksaan salama-lama. Gām mayan awn na kabuhiꞌ niya kasaumulan. 25 Baytaan ta kamu sin kasabunnalan,” laung hi Īsa, “bihaun dimatung na in waktu, awn makabuhiꞌ magbalik ha manga patay bang sila dumungug sin suwara ku amu in Anak Tuhan, iban kaawnan na sila sin kabuhiꞌ salama-lama. 26 Karnaꞌ in aku biyaꞌ da tuud isab Tuhan, Amaꞌ ku, amu in puunan sin kabuhiꞌ sabab sin kawasa kiyarihil niya kākuꞌ. 27 Lāgiꞌ asal aku kiyarihilan kawasa sin Tuhan, Amaꞌ ku, manghukum ha manga mānusiyaꞌ sabab aku in Anak Mānusiyaꞌ.
28 “Sagawaꞌ ayaw kamu mainu-inu sin pamung ku ini. Ha susūngun in katān patay makarungug da sin suwara ku, amu in suwara sin Anak Mānusiyaꞌ. 29 Na, pagdungug nila sin suwara ku, magtūy sila mabuhiꞌ magbalik iban gumuwaꞌ na sila dayn ha lawm kubul. Na, in sasukuꞌ sin bakas nakahinang marayaw mabuhiꞌ na magbalik dayn ha kamatay, iban karihilan na kabuhiꞌ salama-lama, sagawaꞌ in sasukuꞌ sin bakas nakahinang mangīꞌ, mabuhiꞌ da isab magbalik ha supaya sila kabutangan hukuman sin narusa nila.”
Manga Paltandaan sin hi Īsa amuna in Almasi
30 Laung pa isab hi Īsa, “Diꞌ aku makahinang unu-unu bang baran-baran ku sadja. Minsan in manghukum bukun hinang sin baran-baran ku, saꞌ in yan daakan sin Tuhan kākuꞌ. Hangkan in panghukum ku mabuntul tuud sabab kabayaan sin Tuhan in iyaagad ku, amu in nagdaak nagpakari kākuꞌ. Bukun kabayaan ku in iyaagad ku.
31 “Lāgiꞌ bang aku sadja in mamaytaꞌ kaniyu pasal sin baran ku diꞌ kamu magkahagad sin bunnal in bichara ku. 32 Sagawaꞌ awn dugaing namaytaꞌ kaniyu pasal ku, ampa kaingatan ku in baytaꞌ niya pasal ku bunnal tuud.
33 “Piyakadtu niyu in manga daraakun niyu nangusihat kan Yahiya. Na biyaytaan niya sila sin kasabunnalan pasal ku. 34 Malayngkan, diꞌ aku magkagunahan tau mamaytaꞌ sin pasal ku, sagawaꞌ siyabbut ku hi Yahiya kaniyu ha supaya kamu malappas. 35 In hi Yahiya biyaꞌ sapantun hambuuk palitaan nalalaga dumihil kasawahan pa manga mānusiyaꞌ. Kiyaamuhan kamu sin hinduꞌ niya, sagawaꞌ hangkarayꞌ da.
36 “Sagawaꞌ awn da mamaytaꞌ pasal ku amu in labi pa dayn sin baytaꞌ hi Yahiya. In hinang ku amuna in mamaytaꞌ kaniyu sin pasal ku. Naraak aku sin Tuhan, Amaꞌ ku, tumalus sin hinang kiyasukuꞌ niya hipahinang kākuꞌ. Na, in yan amuna in tandaꞌ sin in aku kiyawakilan sin Tuhan mari. 37 Lāgiꞌ minsan in Tuhan, Amaꞌ ku, amu in nagdaak mari kākuꞌ, simaksiꞌ da isab sin pasal ku. Sagawaꞌ walaꞌ tuud kamu dimungug sin suwara niya, iban walaꞌ niyu tuud kītaꞌ in jāt niya. 38 Iban walaꞌ himūp pa lawm atay niyu in Parman niya, sabab diꞌ kamu magparachaya ha amu in naraak niya mari. 39 Matuyuꞌ tuud kamu mangadjiꞌ sin luun sin manga Kitab sabab in pangannal niyu bang niyu pangadjiun in luun sin manga Kitab makabaak kamu kabuhiꞌ salama-lama. Na, in manga Kitab piyangadjiꞌ niyu yan namaytaꞌ sin pasal ku! 40 Sagawaꞌ matugas in atay niyu. Masi kamu diꞌ magparachaya kākuꞌ minsan da aku in makarihil kaniyu sin kabuhiꞌ salama-lama.”
41 Laung pa isab hi Īsa, “Bukun kalagguan dayn ha mānusiyaꞌ in kabayaan ku. 42 Sagawaꞌ kaingatan ku bang unu in ha lawm atay niyu. Wayruun lasa niyu ha Tuhan. 43 Miyari aku iban kawasa kiyarihil kākuꞌ sin Tuhan, Amaꞌ ku, sagawaꞌ diꞌ kamu magkahagad kākuꞌ. Sagawaꞌ bang awn tau dugaing magpakitaꞌ kaniyu sin kawasa niya magkahagad kamu kaniya. 44 Asal diꞌ kamu makakahagad kākuꞌ sabab in piyagtutuyuan niyu in kabantugan dayn ha pagkahi niyu mānusiyaꞌ. Wayruun tuyuꞌ niyu sin kabantugan dayn ha hambuuk-buuk Tuhan.
45 “Na, ayaw kamu magpikil sin aku in mamaytaꞌ sin manga dusa niyu pa Tuhan, Amaꞌ ku, bang maabut na in adlaw paghukum. Sabab in hi Musa amu in bakas nagpasampay kaniyu sin saraꞌ iyaagad niyu, amu in mamaytaꞌ sin manga dusa niyu. 46 Malayngkan, bang kamu bunnal tuud nagkahagad kan Musa, subay kamu magkahagad kākuꞌ, sabab kiyasulat niya ha lawm Kitab in pasal ku. 47 Sagawaꞌ pagga kamu diꞌ magkahagad sin pasal kiyasulat hi Musa, na asal diꞌ da kamu magkahagad sin hibaytaꞌ ku kaniyu.”
6Pakaunun hi Īsa in Lima Ngaibu Tau
(Mat. 14:13-21;Mk. 6:30-44;Lk. 9:10-17)
1 Manjari ini, marayꞌ na in haylaya sin bangsa Yahudi, amu in pagtawagun Haylaya Paglappas dayn ha Kamatay. Sakali imuntas na hinda Īsa pa hansipak sin Dagat Jalil, amu in pagtawagun Dagat Tibiri. Mataud tau in miyurul kanila, sabab kītaꞌ nila in manga muꞌjijat nahinang hi Īsa biyaꞌ na sin pagpauliꞌ sin manga tau nāsakit. Na, pagdatung hinda Īsa, timukad hi Īsa iban sin manga mulid niya pa taas būd-būd, ampa sila limingkud duun.
5 Sakali pagkitaꞌ hi Īsa sin manga tau mataud sūng mawn kanila, namung siya ha hambuuk mulid niya hi Pilip, laung niya, “Hariin kita makabī pagkaun hipakaun ha manga tau ini?” 6 (Hangkan nangasubu biyaꞌ hādtu hi Īsa, sabab siyulayan niya bang awn da pangandul hi Pilip ha kawasa niya. Malayngkan, asal kaingatan na hi Īsa bang unu in hinangun niya.)
7 In sambung hi Pilip, “Tuwan, minsan in gadji sin hinang walu bulan in hipamī tinapay diꞌ da makakaunan ha taud sin manga tau yan, minsan da hangkatiyuꞌ in hirihil kanila, diꞌ da makajarihan.”
8 Sakali simambung in hambuuk mulid hi Īsa hi Andariyas, amu in taymanghud hi Simun Pitrus, laung niya, 9 “Yari awn hambuuk bataꞌ usug nagdarā lima tinapay iban duwa istaꞌ. Sagawaꞌ tantu tuud diꞌ ini makajarihan hipakaun ha manga tau mataud ini.”
10 Laung hi Īsa kanila, “Palingkura niyu in manga tau.” (Na, maluag in bayli duun lingkuran nila.) Na, limingkud na duun in manga tau. In taud sin manga tau minsan in usug sadja awn manga lima ngaibu, dugaing pa in manga babai iban sin manga bataꞌ-bataꞌ. 11 Manjari kiyawaꞌ na hi Īsa in tinapay ampa siya nagsarang-sukul pa Tuhan. Pagꞌubus ampa niya piyagbahagiꞌ-bahagiꞌ in manga tinapay, piyarihil pa manga tau naglilingkud. Damikkiyan, piyagbahagiꞌ-bahagiꞌ niya da isab in istaꞌ iban kiyarihilan in manga tau pila-pila na in taud sin kabayaan nila.
12 Pagga kiyansuban na in manga tau, laung hi Īsa ha manga mulid niya, “Tipuna niyu in manga kakaun nakapin bat diꞌ makawgun.” 13 Na, tīpun na sin manga mulid hi Īsa in manga tinapay nakapin. Ha lawm sin lima tinapay yadtu piyakaun ha manga tau, in nakapin awn pa hangpuꞌ tagduwa ambung.
14 Sakali pagkitaꞌ sin manga tau duun sin muꞌjijat nahinang hi Īsa, laung nila pakaniya-pakaniya, “Tantu amuna sa ini in nabi amu in piyagꞌiyan mari pa dunya!” 15 Na, asal kiyaingatan hi Īsa sin in manga tau sūng na mawn sumaggaw kaniya iban lugusun nila siya mahinang sultan nila. Hangkan timukad siya pa taas būd-būd isa-isa niya. + 6:15 Hangkan hi Īsa lugusun sin manga tau mahinang nakuraꞌ makapagbayaꞌ kanila sabab ha pangannal nila in hi Īsa amuna in Almasi diyaak sin Tuhan mamarinta ha bangsa nila. In kabayaan nila magpatabang kan Īsa umatu ha parinta Rūm amu in kahukawan nila tuud.
Manaw hi Īsa ha Babaw Dagat
(Mat. 14:22-33;Mk. 6:45-52)
16 Sakali naabut mayan magrib, limūd na in manga mulid hi Īsa madtu pa higad dagat, 17 ampa sila simakat pa taas kumpit asibiꞌ. Na, pagga narūm na, walaꞌ pa nakakawn hi Īsa kanila, timulak na sila harap pa Kapirnaum. 18 Sakali kiyugdan sila sin hangin makusug ha dān iban alun dakulaꞌ. 19 Nakarayung mayan sila kulang-labi lima usuk batu, kītaꞌ nila na hi Īsa miyamanaw ha babaw sin dagat sūng mawn pa kumpit nila. Na, miyugaꞌ tuud sila. 20 Sakali laung hi Īsa kanila, “Ayaw kamu mabugaꞌ. Aku sa ini.” 21 Na, piyasakat nila na hi Īsa pa taas kumpit. Nakasakat mayan hi Īsa, saruun-duun dimatung sila pa lugal kadtuun nila.
Lawagun hi Īsa sin Manga Tau
22 Na, naadlaw mayan, in manga tau mataud (bakas piyakaun hi Īsa), masi duun ha hansipak sin Dagat Jalil. Kītaꞌ nila sin hambuuk kumpit asibiꞌ in nakatulak dayn duun. Iban kiyaingatan nila sin hi Īsa walaꞌ nakaagad ha manga mulid niya timulak. 23 Na, awn isab manga kumpit asibiꞌ dayn ha dāira Tibiri in dimungguꞌ mawn pa lugal masuuk pa bakas piyagkaunan sin manga tau mataud pagꞌubus hi Panghuꞌ Īsa nagsarang-sukul pa Tuhan. 24 Manjari pagꞌingat sin manga tau sin walaꞌ na duun hi Īsa iban sin manga mulid niya, simakat na sila pa manga kumpit asibiꞌ harap pa Kapirnaum naglawag kan Īsa.
Hi Īsa in Piyagbahasa Kakaun Makarihil Kabuhiꞌ Salama-lama
25 Pagdatung sin manga tau mawn pa hansipak sin Dagat Jalil, kiyabaakan nila na hi Īsa. Laung nila kaniya, “Tuwan, kaꞌnu kaw dimatung mari?”
26 In sambung hi Īsa kanila, “Baytaan ta kamu sin mattan. Hangkan niyu aku liyawag sabab kiyansuban kamu sin kakaun kahapun, sagawaꞌ walaꞌ nakasūd pa lawm pikilan niyu bang unu in hātihan sin manga muꞌjijat nahinang ku, amu in kītaꞌ niyu. 27 Subay in pagsangsaan niyu bukun sadja amu in kakaun diꞌ da tumatas malugay. Sagawaꞌ subay labi niyu pagsangsaan in kakaun diꞌ magkahagin salama-lama, amu in hikarihil kaniyu sin aku, amu in Anak Mānusiyaꞌ. Aku tuud in makarihil kaniyu sin kakaun yan, sabab aku in kiyawakilan sin Tuhan, Amaꞌ ku, dumihil ha yan.”
28 Na, iyasubu nila hi Īsa, laung nila, “Unu bahaꞌ in subay namuꞌ hinangun bat namuꞌ maagad in kabayaan sin Tuhan?”
29 In sambung hi Īsa kanila, “Biyaꞌ ha ini in kabayaan sin Tuhan hipahinang kaniyu. Subay kamu magparachaya tuud kākuꞌ amu in kiyawakilan sin Tuhan mari.”
30 In sambung nila, “Unu in muꞌjijat mapakitaꞌ mu kāmuꞌ, tandaꞌ sin barakat mu ha supaya kami magparachaya kaymu? Ha waktu sin manga kamaasan natuꞌ yadtu didtu ha hulaꞌ paslangan mahunit paghulaan, in kiyaun nila, amu in pagtawagun ‘manna’, hūg dayn ha langit. Biyaꞌ na sin kiyabaytaꞌ ha lawm Kitab, amu agi, ‘Patulunan niya sila kakaun dayn ha surgaꞌ!’ Na, in ikaw unu in mahinang mu?” laung sin manga tau kan Īsa.
32 In sambung hi Īsa kanila, “Baytaan ta kamu sin kasabunnalan. Bukun hi Musa in nagdihil sin kakaun dayn ha surgaꞌ ha manga kamaasan natuꞌ yadtu. In Tuhan, Amaꞌ ku, amu in nagdihil kanila sin kakaun dayn ha surgaꞌ. Siya da isab in dumihil sin kakaun sabunnal. 33 Karnaꞌ in kakaun hirihil sin Tuhan amuna in naraak niya piyanaug dayn ha surgaꞌ mari pa dunya, amu in dumihil ha manga mānusiyaꞌ sin kabuhiꞌ sabunnal.”
34 Na, laung sin manga tau kan Īsa, “Tuwan, taptap kami dihili sin kakaun piyagꞌiyan mu yan.”
35 Laung hi Īsa kanila, “Aku na ini in kakaun amu in makarihil sin kabuhiꞌ. Hisiyu-siyu in mari magad kākuꞌ diꞌ na siya hapdiun kasaumulan, iban hisiyu-siyu in magparachaya kākuꞌ, diꞌ na siya uhawun kasaumulan. 36 Na, bakas ta na kamu biyaytaan sin minsan niyu aku kakitaan na, diꞌ da kamu magparachaya kākuꞌ. 37 Sagawaꞌ in sasukuꞌ sin asal kiyasukuꞌ kākuꞌ sin Tuhan, Amaꞌ ku, magparachaya da iban mari da magad kākuꞌ. Na, taymaun ku tuud in hisiyu-siyu mari magad kākuꞌ. 38 Sabab in maksud ku miyari pa dunya dayn ha surgaꞌ bukun huminang sin kabayaan ku, sagawaꞌ huminang sin kabayaan sin Tuhan amu in nagdaak kākuꞌ. 39 Na, in kabayaan sin Tuhan amu in nagdaak kākuꞌ, subay wayruun malawaꞌ dayn kākuꞌ minsan hambuuk dayn ha manga asal kiyasukuꞌ niya kākuꞌ. Lāgiꞌ subay ku sila buhiun katān magbalik dayn ha kamatay ha adlaw mahuli. 40 Karnaꞌ in kabayaan sin Tuhan, Amaꞌ ku, in sasukuꞌ sin makakitaꞌ kākuꞌ, amu in Anak Tuhan, iban nagparachaya kākuꞌ, subay dihilan kabuhiꞌ salama-lama, iban ha adlaw mahuli buhiun ku sila magbalik dayn ha kamatay.”
41 Na, kimangīꞌ in atay sin manga tau pasal sin pamung hi Īsa sin in siya amuna in kakaun dayn ha surgaꞌ. 42 Hangkan piyagbicharahan nila in pamung hi Īsa, laung nila, “Maytaꞌ in tau ini imiyan dayn ha surgaꞌ siya? Bukun ka in siya hi Īsa, anak hi Yusup? Kaingatan natuꞌ in inaꞌ-amaꞌ niya.”
43 In sambung hi Īsa kanila, “Hundung na kamu magbichara biyaꞌ ha yan. 44 Way tau mari magad kākuꞌ bang siya diꞌ dihilan bayaꞌ sin Tuhan, Amaꞌ ku, amu in nagdaak kākuꞌ mari. Iban buhiun ku siya magbalik dayn ha kamatay ha adlaw mahuli. 45 Kiyasulat sin manga kanabihan ha lawm Kitab, amu agi, ‘In katān mānusiyaꞌ hinduan sin Tuhan.’ Na,” laung hi Īsa, “hisiyu-siyu in makarungug iban magkahagad sin hinduꞌ sin Tuhan, Amaꞌ ku, mari da siya magad kākuꞌ. 46 Malayngkan bukun in hāti niya yan bat awn nakakitaꞌ ha Tuhan, sabab amura aku in nakakitaꞌ ha Tuhan, Amaꞌ ku, karnaꞌ in aku dayn ha Tuhan.” 47 Laung pa isab hi Īsa, “Baytaan ta kamu sin kasabunnalan. Hisiyu-siyu in magparachaya kākuꞌ awn kabuhiꞌ niya salama-lama. 48 Aku na ini in kakaun amu in makarihil sin kabuhiꞌ. 49 In manga kaapuꞌ-apuan niyu yadtu miyatay da didtu ha hulaꞌ paslangan mahunit paghulaan, minsan ‘manna’ in kiyaun nila. 50 Sagawaꞌ in kakaun dayn ha surgaꞌ piyagꞌiyan ku kaniyu dugaing tuud. Hisiyu-siyu in makakaun ha yan diꞌ siya mapatay. 51 Aku na ini in kakaun dayn ha surgaꞌ amu in puunan sin katān kabuhiꞌ. Hisiyu-siyu in kumaun sin kakaun ini awn kabuhiꞌ niya salama-lama. In kakaun hipakaun ku kaniya amuna in unud ku. Hilillaꞌ ku in duguꞌ-nyawa ku ha supaya awn kabuhiꞌ sin mānusiyaꞌ katān.”
52 Na, nagpasuꞌ in paglugat sin manga tau pasal sin pamung hi Īsa. Laung nila, “Biyaꞌ diin in kaagi sin tau ini magpakaun kātuꞌ sin unud niya?”
53 Laung hi Īsa kanila, “Baytaan ta kamu sin kasabunnalan. Bang kamu diꞌ kumaun sin unud ku amu in Anak Mānusiyaꞌ, iban diꞌ minum sin duguꞌ ku wayruun kabuhiꞌ niyu. 54 Hisiyu-siyu in kumaun sin unud ku iban minum sin duguꞌ ku awn kabuhiꞌ niya salama-lama, iban buhiun ku siya magbalik dayn ha kamatay ha adlaw mahuli. 55 Sabab in unud ku iban duguꞌ ku amuna in kakaun iban iinumun diꞌ magkahagin sampay kasaumulan. 56 Hisiyu-siyu in kumaun sin unud ku iban minum sin duguꞌ ku, in pikilan iban atay niya himahambuuk kākuꞌ. Damikkiyan, in aku himahambuuk da isab kaniya. 57 In Tuhan, Amaꞌ ku, amu in nagdaak kākuꞌ mari. Asal siya in puunan sin katān kabuhiꞌ. Na, dayn ha sabab niya awn kabuhiꞌ ku. Damikkiyan biyaꞌ da isab ha yan in hisiyu-siyu kumaun kākuꞌ, awn kabuhiꞌ niya dayn ha sabab ku. 58 Na, aku in tantu tuud kakaun dayn ha surgaꞌ. Bukun biyaꞌ sin kakaun kiyaun sin manga kaapuꞌ-apuan niyu yadtu. Sabab minsan sila kimaun hādtu, miyatay da sila. Sagawaꞌ hisiyu-siyu in kumaun sin kakaun tantu tuud dayn ha surgaꞌ, awn kabuhiꞌ niya kasaumulan.”
59 Amu yan in manga hinduꞌ hi Īsa didtu ha lawm sin langgal ha Kapirnaum.
In Hinduꞌ Makarihil Kabuhiꞌ Salama-lama
60 Na, kamatauran sin manga mulid hi Īsa nakarungug sin pagnasīhat niya. Laung nila, “In hinduꞌ niya yan mahunit agarun. Wayruun mabayaꞌ dumungug ha yan!”
61 Sakali asal kiyatalusan hi Īsa in piyagdubduban sin manga tau. Hangkan laung niya kanila, “Marayꞌ kimangīꞌ in atay niyu sin hinduꞌ ku. 62 Na, marayꞌ lubaꞌ pa in ngīꞌ sin atay niyu bang niyu kakitaan in aku amu in Anak Mānusiyaꞌ, magbalik pa surgaꞌ (amu in asal hulaan ku). 63 In Rū sin Tuhan amuna in makarihil sin kabuhiꞌ sabunnal. Bang baran-baran niyu hadja wayruun kabuhiꞌ sabunnal makawaꞌ niyu. In hinduꞌ ku amu in makarihil kaniyu kabuhiꞌ sabunnal sabab in yan guwaꞌ dayn ha Rū sin Tuhan. 64 Sagawaꞌ,” laung hi Īsa, “in kaibanan kaniyu diꞌ magparachaya.” (Hangkan hi Īsa namung biyaꞌ ha ini sabab asal niya kiyaingatan dayn sin tagnaꞌ bang hisiyu in manga tau diꞌ magparachaya kaniya iban bang hisiyu in tumipu kaniya ha susūngun.) 65 Laung pa isab hi Īsa, “Hangkan asal ta kamu biyaytaan sin way tau mari magad kākuꞌ bang siya bukun dihilan bayaꞌ sin Tuhan, Amaꞌ ku.”
66 Na, dayn ha sabab sin pamung hi Īsa, mataud in manga mulid niya minīg, iban walaꞌ na miyagad kaniya.
67 Hangkan iyasubu hi Īsa in hangpuꞌ tagduwa mulid niya, laung niya, “Na, biyaꞌ diin in kamu yan? Mabayaꞌ isab kamu mīg biyaꞌ kanila?”
68 In sambung hi Simun Pitrus kaniya, “Tuwan, hisiyu pa in kadtuan namuꞌ dugaing dayn kaymu? Amura hinduꞌ mu in makarihil sin kabuhiꞌ salama-lama. 69 Magparachaya na tuud kami kaymu bihaun iban kaingatan namuꞌ na tuud sin ikaw na in hambuuk-buuk mahasuchi naug dayn ha Tuhan.”
70 In sambung hi Īsa, “In kamu hangpuꞌ tagduwa napīꞌ ku magad kākuꞌ. Sagawaꞌ in hambuuk kaniyu saytan.” 71 In piyagꞌiyan hi Īsa hi Judas amu in anak hi Simun tau dayn ha Kiriyud. In hi Judas hambuuk sin manga hangpuꞌ tagduwa mulid hi Īsa, sagawaꞌ siya in timipu kan Īsa.
7Hi Īsa iban sin Manga Taymanghud Niya
1 Pagꞌubus yadtu miyanaw hi Īsa ha lawm hulaꞌ Jalil. Diꞌ siya mabayaꞌ madtu pa lawm hulaꞌ Yahudiya sabab biyabantuhan siya bunuun sin manga nakuraꞌ Yahudi. 2 Sakali masuuk na in Paghaylaya amu in waktu sin manga Yahudi maghantiꞌ ha manga kūbung-kūbung. 3 Hangkan laung sin manga taymanghud usug hi Īsa kaniya, “Subay kaw diꞌ dimī. Subay kaw madtu pa Yahudiya ha supaya kakitaan sin manga mulid mu in hinang mu. 4 Wayruun tau magtapuk sin hinang niya bang siya mabayaꞌ mabantug. Na, pagga kaw makahinang sin manga muꞌjijat, na kadtu kaw paingata in mānusiyaꞌ katān sin pasal mu!” Na, amu yan in bichara sin manga taymanghud hi Īsa. 5 (Minsan in manga taymanghud tuud hi Īsa diꞌ da magparachaya kaniya.)
6 Laung hi Īsa kanila, “Walaꞌ pa naabut in waktu ku madtu magpakitaꞌ kanila. Bukun aku biyaꞌ kaniyu makakadtu minsan kuꞌnu waktu. 7 Sabab in kamu diꞌ karugalan sin manga tau. Ampa in aku karugalan nila sabab daran ku sila biyabaytaan sin mangīꞌ in hinang nila. 8 Kadtu na kamu pa paghaylayahan. Diꞌ pa aku madtu pa paghaylayahan, sabab walaꞌ pa naabut in waktu ku madtu.” 9 Na, amu yan in pamung hi Īsa ha manga taymanghud niya. Nagpabīn siya na muna ha Jalil.
Madtu hi Īsa pa Paghaylayahan
10 Sakali nakataykud mayan in manga taymanghud niya, miyadtu hi Īsa imurul pa paghaylayahan. Sagawaꞌ tapuk kaagi in pagkadtu niya hangkan walaꞌ nakaingat in manga tau sin yaun siya ha paghaylayahan. 11 Manjari didtu ha paghaylayahan piyaglawag hi Īsa sin manga nakuraꞌ Yahudi. Piyangasubu nila bang hawnu hi Īsa.
12 Mataud tau ha paghaylayahan in naghagas-hagas pasal hi Īsa. Laung sin kaibanan, “In hi Īsa tau marayaw.”
Sagawaꞌ laung isab sin kaibanan, “Bukun siya tau marayaw, sabab mangdupang sadja siya ha manga tau.” 13 Sagawaꞌ wayruun minsan hambuuk tau in timawakkal nagpatampal namichara pasal hi Īsa sabab mabugaꞌ sila ha manga nakuraꞌ Yahudi.
14 Marayꞌ mayan matungaꞌ in paghaylaya, miyadtu hi Īsa pa halaman sin Bāy sin Tuhan nanghinduꞌ ha manga tau. 15 Na, nainu-inu tuud in manga nakuraꞌ Yahudi sin paghinduꞌ hi Īsa. Laung nila, “Dayn diin bahaꞌ nakawaꞌ sin tau ini in ingat niya sin walaꞌ siya minsan nakapangadjiꞌ?”
16 In sambung hi Īsa kanila, “In panghinduꞌ ku ini bukun dayn ha ingat ku, sagawaꞌ dayn ha Tuhan amu in nagdaak kākuꞌ mari. 17 Bang in tau matuyuꞌ tuud magad ha kabayaan sin Tuhan, tantu kaingatan niya bang in panghinduꞌ ku ini dayn ha Tuhan atawa dayn ha baran ku sadja. 18 Sabab, bang in tau manghinduꞌ dayn ha ingat niya sadja, hāti niya in tau yan kumāꞌ sadja kalagguan pa baran niya. Sagawaꞌ bang in tau yan matuyuꞌ manglagguꞌ ha nagdaak kaniya, hāti niya in tau yan mabuntul iban bukun siya pangakkal. 19 Binīn hi Musa kaniyu in saraꞌ daakan sin Tuhan, sagawaꞌ minsan hambuuk kaniyu wayruun da namawgbug sin saraꞌ yan. Na, maytaꞌ aku in kabayaan niyu patayun?”
20 Laung sin manga tau kan Īsa, “Siyasaytan kaw tuud yan! Wayruun sān tau mabayaꞌ mamunuꞌ kaymu.”
21 In sambung hi Īsa kanila, “Hambuuk da muꞌjijat in nahinang ku ha adlaw paghali-hali iban pagpudji pa Tuhan, hāti magtūy na kamu nainu-inu katān. 22 In daakan binīn kaniyu hi Musa, subay niyu islamun in manga anak niyu usug. Sagawaꞌ in saraꞌ yan timagnaꞌ dayn ha manga kaapuꞌ-apuan niyu, amu in nakauna pa dayn kan Musa. Hangkan minsan adlaw paghali-hali iban pagpudji pa Tuhan mangꞌislam da kamu ha anak niyu usug. 23 Na, pagga kamu mangꞌislam ha manga anak niyu minsan adlaw paghali-hali iban pagpudji pa Tuhan ha supaya niyu maagad in saraꞌ daakan hi Musa, na maytaꞌ kamu dugalan kākuꞌ sawkat na aku nagpauliꞌ ha tau nāsakit ha adlaw paghali-hali iban pagpudji pa Tuhan? 24 Ayaw kamu magtūy magpikil sin in aku tau mangīꞌ, sawkat na kamu walaꞌ kiyaamuhan sin hinang ku. Gām mayan pabuntula in pamikil niyu.”
Hi Īsa na Bahaꞌ in Almasi?
25 Na, awn manga kaibanan tau duun dayn ha Awrusalam in nagbichara pasal hi Īsa. Laung nila, “Bukun ka in tau yan amu in piyaglalawag sin manga nakuraꞌ natuꞌ Yahudi, kabayaan nila patayun? 26 Kitaa niyu ba, yaun siya namimichara ha mayran madjīlis, sagawaꞌ diꞌ siya minsan lāngun sin manga nakuraꞌ. Marayꞌ nakaingat na tuud in manga nakuraꞌ sin hi Īsa amuna in Almasi, amu in kiyawakilan sin Tuhan magbayaꞌ ha bangsa natuꞌ. 27 Sagawaꞌ,” laung sin manga tau, “bang kunuꞌ mari in Almasi wayruun makaingat bang dayn diin siya. Sagawaꞌ in hi Īsa ini kaingatan natuꞌ bang dayn diin siya.”
28 Na, kiyaingatan hi Īsa in piyagbichara nila. Hangkan, piyatanug niya in tingug niya ha saꞌbu niya nanghihinduꞌ ha halaman sin Bāy sin Tuhan. Laung niya, “Bunnal kaingatan niyu aku iban kaingatan niyu bang dayn diin aku, saꞌ walaꞌ aku miyari dayn ha bayaꞌ ku sadja, sagawaꞌ naraak aku mari sin Tuhan amu in diꞌ magputing. Diꞌ niyu kaingatan bang hisiyu tuud siya, 29 sagawaꞌ kaingatan ku siya sabab dayn didtu aku kaniya iban siya in nagdaak kākuꞌ mari.”
30 Manjari apit nila saggawun hi Īsa, sagawaꞌ way minsan hambuuk in nakakaput kaniya sabab walaꞌ pa naabut in waktu sin pagpatay kaniya. 31 Sagawaꞌ mataud in manga tau nagparachaya kan Īsa. Laung nila, “Way na tau dugaing tagaran natuꞌ magbayaꞌ ha bangsa natuꞌ. Hi Īsa na tuud in Almasi sabab way na makaliyu sin taud sin muꞌjijat nahinang hi Īsa.”
Hipasaggaw sin manga Parisi hi Īsa ha manga Pulis Jaga
32 Sakali diyungug sin manga Parisi bang unu in piyaghagas-hagasan sin manga tau pasal hi Īsa. Hangkan in manga Parisi iban sin manga nakuraꞌ kaimaman magtūy nagdaak manga pulis jaga madtu sumaggaw kan Īsa.
33 Na, laung hi Īsa ha manga tau natitipun duun, “In aku diꞌ makalugay dī kaniyu. Masuuk na aku muwiꞌ magbalik pa nagdaak kākuꞌ mari. 34 Lawagun niyu aku, sagawaꞌ diꞌ niyu aku kabaakan, sabab diꞌ kamu makakadtu pa hulaan uwian ku.”
35 Na, nagbichara in manga nakuraꞌ Yahudi pakaniya-pakaniya, “Pakain bahaꞌ in kadtuan sin tau ini ha diꞌ natuꞌ siya kabaakan? Marayꞌ madtu siya pa manga dāira sin bangsa Girik, amu in piyaghuhulaan sin manga pagkahi natuꞌ hangka-bangsa, amu in napulak-palik ha kahulaꞌ-hulaan. Marayꞌ madtu siya manghinduꞌ ha manga bangsa Girik. 36 Laung niya, lawagun natuꞌ siya sagawaꞌ diꞌ natuꞌ siya kabaakan, iban diꞌ kitaniyu makakadtu pa hulaꞌ kadtuan niya. Unu bahaꞌ in hātihan sin bichara niya yan?”
In Tubig amu in Makarihil Kabuhiꞌ
37 Na, naabut mayan in adlaw umbulsatu amu in kahinapusan na sin pagjamu, timindug hi Īsa ampa niya piyatanug in bichara niya, laung niya, “Hisiyu-siyu kamu in mauhaw, kari kamu kākuꞌ, painumun ta kamu. 38 Biyaꞌ na sin kiyabaytaꞌ ha lawm Kitab, ‘Hisiyu-siyu in magparachaya kākuꞌ, awn biyaꞌ sapantun tubig tumubud way pagbugtuꞌ dayn ha lawm atay niya, amu in makarihil kaniya kabuhiꞌ tantu.’” 39 In piyagbichara hi Īsa ini pasal sin Rū sin Tuhan, amu in tumulun pa hisiyu-siyu magparachaya kaniya. Sagawaꞌ ha waktu yadtu in Rū sin Tuhan walaꞌ pa timulun pa mānusiyaꞌ, sabab walaꞌ pa naabut in waktu sin pagpakitaꞌ sin Tuhan sin kalagguan hi Īsa.
Mabahagiꞌ in Pikilan sin manga Tau Pasal hi Īsa
40 Na, pagdungug sin manga tau mataud sin bichara hi Īsa, laung sin kaibanan, “Tantu in tau ini amuna in nabi piyagtatagaran natuꞌ!”
41 Laung isab sin kaibanan, “Siya na yan in Almasi!”
Sagawaꞌ laung isab sin kaibanan, “In Almasi diꞌ gumuwaꞌ dayn ha Jalil! 42 Sabab kiyabaytaꞌ ha lawm Kitab sin in Almasi hambuuk panubuꞌ hi Sultan Daud iban hipagꞌanak siya ha Baytlaham, amu in kawman hulaan hi Daud.” 43 Na, nabahagiꞌ in pikilan sin manga tau pasal hi Īsa. 44 In kaibanan tau mabayaꞌ sumaggaw kaniya, sagawaꞌ way minsan hambuuk in nakakaput kaniya.
Diꞌ Magparachaya kan Īsa in manga Nakuraꞌ Yahudi
45 Na, sakali nakabalik na in manga pulis jaga. Iyasubu sila sin manga Parisi iban sin manga nakuraꞌ kaimaman, amu agi, “Maytaꞌ niyu siya walaꞌ diyā mari?”
46 In sambung sin manga jaga, “Wayruun pa tau in nakapanghinduꞌ biyaꞌ sin dayaw sin panghinduꞌ niya!”
47 Laung sin manga Parisi ha manga jaga, “Sampay tuwiꞌ kamu narupang niya da! 48 Wayruun minsan hambuuk nakuraꞌ Yahudi atawa Parisi in magparachaya kaniya. 49 Amura sa yan in magparachaya kaniya in manga tau yan amu in awam sin saraꞌ daakan hi Musa. Hangkan sa in sila yan piyamumurkaan sin Tuhan!”
50 Sakali namichara hi Nikudimus amu in hambuuk Parisi bakas miyadtu kan Īsa. Laung niya, 51 “Bang ha saraꞌ natuꞌ diꞌ manjari in tau butangan hukuman bang siya walaꞌ pa nasumariya iban diꞌ pa kaingatan bang unu in saraꞌ nalanggal niya.”
52 In sambung nila, “Uy! Marayꞌ kaw isab yan tau dayn ha Jalil. Kitaa madtu pa lawm Kitab bat mu kaingatan sin wayruun tuud nabi in guwaꞌ dayn ha Jalil.”
53 Pagꞌubus yadtu, in tau katān nagꞌuwiꞌ na.
8Pasal sin Babai Iyabutan Nagjina
1 Sagawaꞌ in hi Īsa miyadtu pa Būd Jaytun. 2 Pagmahinaat, subu-subu pa miyadtu siya nagbalik pa halaman sin Bāy sin Tuhan. Na, in manga tau mataud nagtipun na isab katān mawn kaniya. Na limingkud hi Īsa ampa siya nanghinduꞌ na isab ha manga tau. 3 Sakali miyawn in manga guru sin saraꞌ agama iban manga Parisi nagdā sin hambuuk babai bakas iyabutan nagjina iban sin usug bukun halal kawin niya. Piyatindug nila in babai ha alupan sin manga tau. 4 Laung nila kan Īsa, “Tuwan Guru, in babai ini mattan tuud iyabutan nagjina iban sin usug bukun halal kawin niya. 5 Ha lawm saraꞌ daakan hi Musa in babai abutan maghinang biyaꞌ ha yan subay tiluun sin batu patayun. Na, bang ikaw, unu in hukuman hirihil natuꞌ kaniya?” 6 Na, namung sila biyaꞌ ha yan bat nila malusut hi Īsa ha bichara, hāti makabāk sila dān hikatuntut kan Īsa.
Sagawaꞌ imanduk hi Īsa ampa siya nagsulat ha lupaꞌ iban sin tudluꞌ niya. 7 Sagawaꞌ masi namān sila nangangasubu. Na, timunga hi Īsa ampa siya namung. Laung niya, “Hisiyu-siyu kaniyu in wayruun tuud dusa makajari na tumiluꞌ batu ha babai yan.” 8 Pagꞌubus imanduk siya nagbalik ampa siya nagsulat ha lupaꞌ.
9 Pagdungug nila sin pamung hi Īsa, nagꞌinut-inut sila minīg hambuuk-hambuuk. Miyuna in manga tau maas ampa simunud in katān. Na, amura hi Īsa in nakapin duun iban sin babai masi nagtitindug. 10 Timunga hi Īsa ampa siya namung ha babai, laung niya, “Indaꞌ, hawnu na in manga tau? Way na minsan hangka-tau nakapin mutang kaymu hukuman?”
11 In sambung sin babai, “Way na, Tuwan.”
“Na, marayaw na,” laung hi Īsa, “minsan in aku, diꞌ da isab mutang kaymu sin hukuman patayun. Kadtu na kaw uwiꞌ, sagawaꞌ ayaw na kaw maghinang magbalik sin makarusa.”
Hi Īsa in Piyagbahasa Ilaw ha Lawm Dunya
12 Pagꞌubus yadtu namichara na isab hi Īsa nagbalik ha manga tau. Laung niya, “Aku in ilaw amu in makarihil kasawahan ha mānusiyaꞌ. Hisiyu-siyu in magad kākuꞌ, kasaumulan diꞌ na siya manaw ha katigidluman sabab awn na kasawahan niya amu in makarihil kaniya sin kabuhiꞌ tantu.”
13 Laung sin manga Parisi kaniya, “In ikaw yan magsaksiꞌ sin baran mu. Bang in tau magsaksiꞌ sin baran niya wayruun tau magkahagad kaniya.”
14 In sambung hi Īsa kanila, “Minsan aku magsaksiꞌ sin baran ku, bunnal in bichara ku sabab kaingatan ku bang dayn hayn in giyuwaan ku iban kaingatan ku da isab bang harap pakain in kadtuun ku. Sagawaꞌ in kamu diꞌ niyu kaingatan bang dayn diin in giyuwaan ku iban bang harap pakain in kadtuun ku. 15 In kamu in panaraꞌ niyu ha tau labay dayn ha pikilan sadja sin mānusiyaꞌ. Ampa in aku diꞌ aku manaraꞌ ha tau minsan hisiyu. 16 Malayngkan,” laung hi Īsa, “bang aku in manaraꞌ, mabuntul sadja in hukuman ku sabab bukun isa-isa ku in manaraꞌ. Duwa kami iban sin Amaꞌ ku amu in nagdaak kākuꞌ mari. 17 Biyaꞌ na sin kiyabaytaꞌ ha lawm saraꞌ niyu, bang awn duwangka-tau sumaksiꞌ ampa magtaayun in daawa nila, hāti niya bunnal in bichara nila. 18 Na, ha tungud sin kasabunnalan sin bichara ku, awn da isab duwa saksiꞌ, aku baran ku iban sin Amaꞌ ku amu in nagdaak kākuꞌ mari.”
19 Imasubu in manga Parisi kan Īsa, amu agi, “Hariin in amaꞌ mu?”
Sagawaꞌ in sambung hi Īsa, “Bang niyu aku diꞌ kaingatan tantu diꞌ niyu isab kaingatan in Amaꞌ ku, sabab bang niyu kaingatan bang hisiyu aku, tantu kaingatan niyu da isab bang hisiyu in Amaꞌ ku.”
20 Na, in manga yan kiyabichara hi Īsa ha saꞌbu siya nanghihinduꞌ didtu ha halaman sin Bāy sin Tuhan, masuuk ha bilik kiyabutangan sin paghuhulugan sarakka. Wayruun tau makasaggaw kaniya sabab walaꞌ pa naabut in waktu kiyagantaꞌ sin Tuhan pagsaggaw kaniya.
Diꞌ Makaurul in manga Tau pa Kadtuan hi Īsa
21 Manjari biyalikan na isab hi Īsa in bichara niya ha manga tau. Laung niya, “In aku ini sūng na magꞌīg dayn dī. Minsan biyaꞌ diin in paglawag niyu kākuꞌ, diꞌ niyu aku kabaakan. Sampay sadja kamu mapatay diꞌ kamu mapuas dayn ha dusa hangkan diꞌ kamu makaurul pa kadtuan ku.”
22 Na, nagꞌasubu-iyasubuhi na in manga nakuraꞌ Yahudi, laung nila, “Unu bahaꞌ in hātihan sin bichara niya diꞌ kitaniyu makaurul pa kadtuan niya? Marayꞌ siya magpatay sin baran niya!”
23 In sambung hi Īsa kanila, “In manga kamu yan tau dī ha dunya. Ampa in aku ini dayn ha surgaꞌ. In katān pikilan niyu yan pikilan sin tau dunya, sagawaꞌ in aku bukun biyaꞌ sin pikilan niyu. 24 Hangkan biyaytaan ta kamu sin diꞌ kamu mapuas dayn ha dusa niyu sampay sadja kamu mapatay. Bang kamu diꞌ magkahagad sin baytaꞌ ku kaniyu ha pasal sin baran ku, bang hisiyu aku na, biyaꞌ na sin agi ku kaniyu sampay sadja kamu mapatay, diꞌ da mapuas in dusa niyu.”
25 Laung nila kan Īsa, “Maytaꞌ, hisiyu ba kaw tuud yan?”
Laung hi Īsa, “Bakas ta na kamu biyaytaan dayn sin tagnaꞌ bang hisiyu aku. 26 Mataud pa in hibichara ku pasal sin manga hinang iban addat niyu amu in mapatut ku butangan hukuman sabab amuna in kabayaan sin nagdaak kākuꞌ mari. Lāgiꞌ in katān baytaꞌ niya bunnal. Amura in biyaytaꞌ ku ha manga tau dī ha dunya in diyungug ku dayn kaniya.”
27 Na, walaꞌ kiyahātihan sin manga tau in piyagbichara hi Īsa pasal sin Tuhan, Amaꞌ niya. 28 Hangkan laung hi Īsa kanila, “Bang maabut na in waktu in aku amu in Anak Mānusiyaꞌ, hikalansang niyu na pa usuk pagpatayan ampa in usuk yan patindugun, na duun niyu na kaingatan bang hisiyu aku. Lāgiꞌ kaingatan niyu da isab sin walaꞌ aku nagbayaꞌ-bayaꞌ naghinang unu-unu sin baran-baran ku sadja, sagawaꞌ amura in hinduꞌ ku ha manga tau in daakan kākuꞌ sin Amaꞌ ku. 29 Taptap aku tiyatabang iban biyabawgbugan sin nagdaak kākuꞌ mari pa dunya. Walaꞌ niya aku piyasāran, sabab in hīhinang ku sadja amuna in unu-unu na makasulut kaniya.”
30 Na, mataud in manga tau nakarungug sin pamung hi Īsa nagparachaya na kaniya.
In Manga Tau Banyagaꞌ iban Bukun
31 Manjari namung hi Īsa ha manga Yahudi amu in nagparachaya kaniya, laung niya, “Bang niyu kahagarun tuud in hinduꞌ ku kaniyu, in kamu yan mattan tuud mulid ku. 32 Makaingat na kamu sin kasabunnalan tuud dayn ha Tuhan. In yan amu in makalimaya kaniyu dayn ha namamanyagaꞌ kaniyu.”
33 In sambung sin manga Yahudi, “In kami ini panubuꞌ hi Ibrahim. Walaꞌ kami nabanyagaꞌ dayn sin tagnaꞌ. Maytaꞌ kaw imiyan malimaya kami dayn ha namamanyagaꞌ kāmuꞌ?”
34 In sambung hi Īsa kanila, “Baytaan ta kamu sin kasabunnalan. Hisiyu-siyu in mabayaꞌ sadja huminang sin makarusa, in siya yan mahinang banyagaꞌ sin bayaꞌ niya huminang sin makarusa. 35 Biyaꞌ na sin kiyaingatan niyu, in banyagaꞌ bukun lahasiyaꞌ sin tagbanyagaꞌ kaniya. Hangkan kuꞌnu-kuꞌnu waktu mabutas sila. Sagawaꞌ in anak iban sin amaꞌ diꞌ mabugtuꞌ in pagtalianak nila. 36 Hangkan bang kamu puasun sin amu in Anak Tuhan, na tantu malimaya kamu dayn ha namamanyagaꞌ kaniyu. 37 Kaingatan ku in kamu manga panubuꞌ hi Ibrahim. Sagawaꞌ mabayaꞌ kamu mamunuꞌ kākuꞌ sabab diꞌ niyu mataymaꞌ in kasabunnalan sin hinduꞌ ku. 38 In biyaytaꞌ ku kaniyu amu in manga kītaꞌ ku didtu ha hulaan sin Amaꞌ ku, sagawaꞌ in kamu, in hīhinang niyu in baytaꞌ kaniyu sin amaꞌ niyu.”
39 In sambung nila kan Īsa, “Hi Ibrahim in ītung namuꞌ amaꞌ.”
Sagawaꞌ laung hi Īsa kanila, “Bang kamu bunnal tuud panubuꞌ hi Ibrahim, na subay niyu hinangun in biyaꞌ da isab sin nahinang hi Ibrahim. 40 Sagawaꞌ dugaing siya dayn kaniyu. In kamu kabayaan niyu aku patayun sawkat ta na kamu biyaytaan sin kasabunnalan diyungug ku dayn ha Tuhan. Na, in hi Ibrahim walaꞌ tuud nakahinang sin biyaꞌ ha yan! 41 In hinang niyu yan biyaꞌ da tuud isab sin hinang sin amaꞌ niyu.”
“Uy,” laung nila kan Īsa, “in Tuhan amura in hambuuk-buuk tuud Amaꞌ sin manga kami bangsa Yahudi. Iban in kami mattan tuud manga anak niya.”
42 Laung hi Īsa kanila, “Na, bang bunnal in Tuhan Amaꞌ niyu tuud, na lumasa kamu kākuꞌ, sabab in aku dayn ha Tuhan, hangkan yari aku dī kaniyu bihaun. Bukun aku miyari dayn ha bayaꞌ sadja sin baran ku, sagawaꞌ kiyawakilan aku sin Tuhan mari. 43 Hangkan na kamu diꞌ makahāti sin hinduꞌ ku sabab marugal tuud kamu ha hinduꞌ ku. 44 In Iblis amu in amaꞌ niyu + 8:44 Iblis hambuuk ngān sin Nakuraꞌ sin Manga Saytan. Hambuuk da siya, sagawaꞌ mataud in ngān niya. In hambuuk, Kuntara atawa Banta sin Tuhan. In hambuuk da isab, Saytan Mangangakkal. , hangkan amu in kabayaan niya in iyaagad niyu. In siya yan asal mamumunuꞌ dayn sin tagnaꞌ. Diꞌ siya mabayaꞌ sin kasabunnalan, sabab wayruun unu-unu kasabunnalan guwaꞌ dayn kaniya. In hinang niya magputing sadja, miyamagad na ha addat niya putingan. Asal siya putingan dayn sin tagnaꞌ iban siya na in puunan sin katān puting. 45 Ampa in aku kasabunnalan in katān baytaꞌ ku kaniyu, hangkan diꞌ kamu magkahagad kākuꞌ. 46 Hisiyu dī kaniyu in makaiyan in aku taga dusa? Na pagga kamu diꞌ makaiyan sin in aku taga dusa, na maytaꞌ kamu diꞌ magkahagad sin in baytaꞌ ku kaniyu kasabunnalan? 47 Bang in tau bunnal sukuꞌ sin Tuhan, tantu magkahagad siya sin hinduꞌ dayn ha Tuhan. Sagawaꞌ in kamu bukun sukuꞌ sin Tuhan, hangkan diꞌ kamu magkahagad sin hinduꞌ dayn kaniya.”
Hi Īsa iban hi Ibrahim
48 Laung sin manga nakuraꞌ Yahudi kan Īsa, “Bukun ka bunnal in agi namuꞌ in ikaw tau Samariya bukun tuud Yahudi, iban in ikaw siyasaytan?”
49 In sambung hi Īsa, “Bukun aku siyasaytan, sabab liyalagguꞌ ku in Amaꞌ ku. Sagawaꞌ in kamu biyababaꞌ niyu aku. 50 Walaꞌ aku naglawag kalagguan pa baran ku. Sagawaꞌ awn da manglagguꞌ kākuꞌ. Siya in manghukum ha manga tau. 51 Baytaan ta kamu sin kasabunnalan. Hisiyu-siyu in magkahagad sin hinduꞌ ku, diꞌ tuud siya mapatay kasaumulan.”
52 Na, laung sin manga nakuraꞌ kan Īsa, “Bihaun kaingatan namuꞌ na tuud sin in ikaw siyasaytan! In kaapuꞌ-apuan namuꞌ hi Ibrahim iban sin manga kanabihan yadtu miyatay na. Sagawaꞌ laung mu hisiyu-siyu in magkahagad sin hinduꞌ mu diꞌ mapatay kasaumulan. 53 Maytaꞌ, ha pikil mu labi kaw makawasa dayn ha nanubuꞌ kāmuꞌ hi Ibrahim amu in miyatay na? Iban minsan in manga kanabihan miyatay da isab. Maytaꞌ pangannal mu hisiyu kaw?”
54 In sambung hi Īsa, laung niya, “Bang sawpama in aku maglawag sadja kalagguan pa baran ku, in kalagguan yan way da pūs niya. Sagawaꞌ in manglagguꞌ kākuꞌ, in Amaꞌ ku, amu in piyagꞌiyan niyu Tuhan niyu. 55 Sagawaꞌ diꞌ niyu kaingatan tuud in Tuhan. Ampa in aku kaingatan ku tuud siya. Bang aku sawpama imiyan diꞌ ku kaingatan in Tuhan, na putingan da isab aku biyaꞌ kaniyu. Sagawaꞌ kaingatan ku tuud in Tuhan iban iyaagad ku in katān daakan niya. 56 In hi Ibrahim amu in nanubuꞌ kaniyu kiyūgan tuud pagꞌingat niya sin dumatung da in waktu kakitaan niya aku mari pa dunya. Na, pagkitaꞌ niya sin pagkari ku kiyūgan tuud siya.”
57 Laung nila kan Īsa, “Biyaꞌ diin in kakitaꞌ kaymu hi Ibrahim, sin minsan in umul mu walaꞌ pa miyabut kayꞌman?”
58 “Baytaan ta kamu sin kasabunnalan,” laung hi Īsa, “Ha walaꞌ pa naawn hi Ibrahim, in aku asal awn na.”
59 Pagꞌubus hi Īsa nagbichara, kimawaꞌ batu in manga tau hipaniluꞌ kaniya, sagawaꞌ timapuk hi Īsa. Pagꞌubus ampa siya gimuwaꞌ dayn ha halaman sin Bāy sin Tuhan.
9Pauliun hi Īsa in Usug Buta Kariasali
1 Manjari ha saꞌbu hi Īsa nagpapanaw, kītaꞌ niya in hambuuk usug buta kariasali. 2 Sakali pagkitaꞌ sin manga mulid hi Īsa ha tau buta, iyasubu nila hi Īsa, laung nila, “Tuwan, unu in sabab hangkan in tau yan piyagꞌanak asal buta? Sabab ka sin dusa niya atawa dusa sin manga maas niya?”
3 In sambung hi Īsa, laung niya, “Nabuta siya bukun pasal sin dusa niya atawa dusa sin maas niya, sagawaꞌ in sabab hangkan in siya yan buta ha supaya mapanyataꞌ duun kaniya in kawasa sin Tuhan (bang siya karihilan na pangitaꞌ). 4 Bābā kitaniyu buhiꞌ pa, subay natuꞌ hinangun in daakan sin Tuhan, amu in nagdaak kākuꞌ mari. Bang maabut na in waktu natuꞌ matay, diꞌ na kitaniyu makahinang. 5 Ha salugay ku dī ha dunya, aku in ilaw amu in dumihil kasawahan pa pikilan sin mānusiyaꞌ katān.”
6 Pagꞌubus hi Īsa namichara, limuraꞌ siya pa lupaꞌ ampa niya liyamugay in luraꞌ iban lupaꞌ hīnang pisak. Pagꞌubus ampa niya piyahid pa mata sin tau buta. 7 Ampa niya īyan in tau buta, laung niya, “Kadtu kaw pamaꞌmus pa tubig Siluwam.” (In hāti sin Siluwam Pagparāhan.) Na, miyadtu na in tau buta namaꞌmus. Pagbalik niya mawn makakitaꞌ na siya.
8 Sakali pagkitaꞌ kaniya sin manga pangdaig bāy niya iban sin manga tau nakakitaꞌ kaniya magpangayuꞌ sarakka, laung nila, “Bukun ka in tau ini amu in naglilingkud magpangayuꞌ sarakka?”
9 Laung sin kaibanan, “Siya na sa yan.” Sagawaꞌ laung isab sin kaibanan, “Bukun sān, saꞌ hangka-dagbus sadja sila.”
Simambung in tau buta, laung niya, “Aku na sa ini in tau bakas buta.”
10 Na, iyasubu siya sin manga tau, laung nila, “Maytaꞌ kaw makakitaꞌ na bihaun?”
11 In sambung niya, laung niya, “In tau amu in pagngānan Īsa in nagpauliꞌ sin mata ku. Hīnang niya pisak in lupaꞌ ampa niya piyahid pa mata ku. Pagꞌubus ampa niya aku piyakadtu mamaꞌmus pa tubig Siluwam. Na, miyadtu na aku namaꞌmus. Na, pagꞌubus ku namaꞌmus makakitaꞌ na aku.”
12 Imasubu in manga tau, laung nila, “Hariin na siya?”
In sambung niya, “Inday, diꞌ ku kaingatan.”
Pariksaun sin manga Parisi in Pagpauliꞌ hi Īsa ha Tau Buta
13 Manjari diyā sin manga tau madtu pa manga Parisi in tau bakas buta. 14 In adlaw hīnang hi Īsa pisak in lupaꞌ kimugdan adlaw Sabtuꞌ, amu in adlaw paghali-hali iban pagpudji pa Tuhan. 15 Na, iyasubu na isab sin manga Parisi in tau bakas buta bang maytaꞌ siya makakitaꞌ na. Laung niya kanila, “Biyutangan niya pisak in mata ku. Sakali nakakitaꞌ na aku pagꞌubus ku piyaꞌmusan.”
16 Laung sin kaibanan Parisi, “In tau yan bukun diyaak sin Tuhan, sabab walaꞌ niya iyagad in saraꞌ pasal sin adlaw paghali-hali iban pagpudji pa Tuhan.”
Sagawaꞌ laung isab sin kaibanan, “Bang in tau yan baldusa biyaꞌ diin in kahinang niya sin hinang muꞌjijat biyaꞌ ha yan?” Na, nabahagiꞌ nagduwa in pikilan sin manga tau pasal hi Īsa.
17 Hangkan iyasubu na isab nagbalik sin manga Parisi in tau bakas buta. Laung nila, “In agi mu in tau yadtu amu in nagpauliꞌ kaymu. Na, bang ha pikilan mu hisiyu in tau yadtu?”
“Hambuuk siya nabi,” in sambung sin tau bakas buta.
18 Na, in manga nakuraꞌ Yahudi diꞌ makakahagad sin in tau yaun bakas buta, hāti nakakitaꞌ na. Hangkan piyakawaꞌ nila in inaꞌ-amaꞌ niya ampa nila iyasubu. 19 Laung nila ha inaꞌ-amaꞌ sin tau bakas buta, “Anak niyu ka in tau ini amu in piyagꞌiyan asal buta dayn ha kapagꞌanak kaniya? Na, maytaꞌ siya makakitaꞌ na bihaun?”
20 In sambung sin inaꞌ-amaꞌ niya, “Huun, in siya yan anak namuꞌ. Asal siya buta dayn ha kapagꞌanak kaniya. 21 Sagawaꞌ diꞌ namuꞌ kaingatan bang maytaꞌ siya makakitaꞌ na bihaun iban diꞌ namuꞌ da isab kaingatan bang hisiyu in nakarihil pangitaꞌ kaniya. Asubuha niyu na in baran niya. Maingat na sa siya yan mamaytaꞌ sabab maumul na siya!” 22 Hangkan namung biyaꞌ hādtu in inaꞌ-amaꞌ niya sabab miyugaꞌ sila ha manga nakuraꞌ Yahudi. Miyugaꞌ sila sabab kiyapagꞌisunan sin manga nakuraꞌ sin hisiyu-siyu in imiyan sin hi Īsa amuna in Almasi, na diꞌ na siya palamurun ha lawm langgal nila. 23 Hangkan laung sin inaꞌ-amaꞌ niya ha manga nakuraꞌ, “Asubuha niyu na in baran niya sabab maumul na da siya!”
24 Na, piyatawag nagbalik sin manga nakuraꞌ in tau bakas buta ampa nila īyan, laung nila, “Sapa kaw pa Tuhan sin kasabunnalan in baytaꞌ mu! Kaingatan namuꞌ sin in tau nagpauliꞌ kaymu hambuuk baldusa.”
25 In sambung sin tau bakas buta, “Diꞌ ku kaingatan bang siya baldusa iban bukun. Amura in kaingatan ku bakas aku buta, sagawaꞌ bihaun makakitaꞌ na aku.”
26 Imasubu na isab in manga nakuraꞌ, laung nila, “Unu in hīnang niya kaymu? Iyunu niya in mata mu hangkan kaw makakitaꞌ na bihaun?”
27 “Bakas ta na kamu biyaytaan,” laung sin tau bakas buta, “sagawaꞌ diꞌ niyu da dungugun in bichara ku. Iban maytaꞌ namān kamu mabayaꞌ humāti magbalik? Marayꞌ isab mabayaꞌ kamu magguru kan Īsa.”
28 Sakali piyamūngmūngan siya sin manga nakuraꞌ, amu agi kaniya, “Ikaw sa yan in mulid sin tau yan, ampa in kami ini mulid hi Musa. 29 Kaingatan namuꞌ in Tuhan bakas nagparman kan Musa. Ampa in tau yan diꞌ namuꞌ minsan kaingatan bang dayn diin siya!”
30 Na, laung sin tau bakas buta, “Ay kaw naa, makainu-inu kamu yan! In tau yan amu in nakapauliꞌ sin mata ku, hāti diꞌ niyu kaingatan bang dayn diin siya! 31 Asal natuꞌ kaingatan sin in tau baldusa diꞌ dungugun sin Tuhan in unu-unu pangayuun niya. Ampa in tau nagmamabugaꞌ iban miyamagad sin kabayaan sin Tuhan, dungugun sin Tuhan in unu-unu pangayuun niya. 32 Dayn sin tagnaꞌ kapaawn sin dunya ini, wayruun pa tau in nakarihil pangitaꞌ ha tau buta kariasali. 33 Na, bang in tau yan bukun diyaak sin Tuhan, tantu diꞌ siya makahinang unu-unu biyaꞌ ha yan.”
34 Na, diyugalan in manga nakuraꞌ ha tau bakas buta. Laung nila kaniya, “Maytaꞌ, hisiyu kaw in manghinduꞌ kāmuꞌ biyaꞌ ha yan? In ikaw yan dayn ha kapagꞌanak kaymu asal kaw baldusa na. Hāti manghinduꞌ kaw kāmuꞌ?” Na, saruun-duun diyūy sin manga nakuraꞌ in tau bakas buta pa guwaꞌ sin langgal.
Buta in Mata sin manga Tau Pasal sin Kasabunnalan
35 Sakali pagdungug hi Īsa sin diyūy sin manga nakuraꞌ in tau bakas buta, magtūy niya liyawag in tau bakas buta. Kiyabaakan niya mayan, iyasubu niya, laung niya, “Magparachaya ka kaw ha Anak Mānusiyaꞌ?”
36 In sambung sin tau bakas buta, laung niya, “Tuwan, baytai aku bang hisiyu siya, ha supaya aku makapagparachaya kaniya!”
37 Laung hi Īsa kaniya, “Bakas mu na siya kītaꞌ iban siya na in diyarā mu nagbichara bihaun.”
38 Laung sin tau bakas buta, “Panghuꞌ ku, magparachaya na aku kaymu.” Sartaꞌ simujud na siya ha alupan hi Īsa.
39 Laung hi Īsa, “In pagkari ku pa dunya amu in makapanyataꞌ sin mattan kahālan sin manga mānusiyaꞌ. In manga tau amu in biyaꞌ sapantun buta sabab diꞌ nila kaingatan in kasabunnalan pasal Tuhan, karihilan na pangitaꞌ, sagawaꞌ in manga tau amu in pangannal nila kaingatan nila in kasabunnalan pasal Tuhan, na mabiyaꞌ na sila sapantun buta diꞌ makakitaꞌ.”
40 Sagawaꞌ laung sin kaibanan Parisi amu in duun nakarungug sin bichara niya, “Biyaꞌ kaw nagpaandig sin in kami ini buta. Na, makakitaꞌ sa kami ini.”
41 In sambung hi Īsa kanila, “Bang kamu mattan tuud buta, hāti niya wayruun tuud panghāti niyu sin kasabunnalan, na diꞌ kamu maitung nakarusa. Sagawaꞌ pagga kamu imiyan sin makakitaꞌ kamu, hāti niya kiyaiingatan niyu in kasabunnalan, na in kamu yan tantu nakarusa, sabab diꞌ kamu magkahagad sin kasabunnalan.”
10Dalilan Pasal sin Magꞌiipat Bili-bili
1 “Bunnal in bichara ku ini kaniyu,” laung hi Īsa, “bang in tau diꞌ sumūd dayn ha lawang pa lawm sin lugal pagbubutangan ha manga bili-bili, sagawaꞌ dumāg siya ha labayan dugaing, na in tau yan sugarul iban manglalangpas. 2 Sagawaꞌ bang in tau sumūd dayn ha lawang, in siya yan amu in magꞌiipat ha manga bili-bili. 3 Ukaban siya sin tau tungguꞌ lawang. Kakilāhan sin manga bili-bili in tingug niya. Tawagun niya in manga bili-bili sukuꞌ niya, ngānan dayn ha hambuuk pa hambuuk ampa niya dāhun gumuwaꞌ in manga bili-bili. 4 Duun mayan ha guwaꞌ in katān bili-bili niya, muna siya dayn kanila, ampa in manga bili-bili murul kaniya, karnaꞌ kakilāhan sin manga bili-bili in tingug niya. 5 Diꞌ in manga bili-bili magad ha tau dugaing. Gām mayan maguy sila bang awn tau dugaing dumā kanila, sabab diꞌ nila kakilāhan in tingug niya.”
6 Amu yan in isturi diyalil hi Īsa, sagawaꞌ walaꞌ kiyahātihan sin manga tau in maana niya.
Hi Īsa in Biyaꞌ Ibārat Magꞌiipat Bili-bili
7 Hangkan namichara na isab nagbalik hi Īsa ha supaya kahātihan sin manga tau in isturi diyalil niya. Laung niya, “Baytaan ta kamu sin kasabunnalan. In aku amuna in biyaꞌ ibārat lawang sūran iban guwaan sin manga bili-bili. 8 Hisiyu-siyu in manga miyuna mari dayn kākuꞌ, in sila yan biyaꞌ ibārat sugarul iban manglalangpas. Sagawaꞌ in manga tau sukuꞌ ku walaꞌ nagꞌasip sin hinduꞌ nila. 9 Aku in biyaꞌ ibārat lawang. Hisiyu-siyu in sumūd labay dayn kākuꞌ malappas siya. Luhaya na siya, lāgiꞌ makabaak na siya sin hikarayaw kaniya. 10 In tau sugarul wayruun dugaing maksud niya dayn sin manakaw, māmunuꞌ iban magpakangīꞌ unu-unu na. Sagawaꞌ in aku, in maksud ku miyari, ha supaya dumihil ha manga mānusiyaꞌ sin kabuhiꞌ tantu, amu in ballabi-labihan in kasannyangan.
11 “Aku in biyaꞌ ibārat magꞌiipat bili-bili. Īipat ku tuud marayaw in manga sukuꞌ ku, amu in biyaꞌ sapantun manga bili-bili. Hilillaꞌ ku in duguꞌ nyawa ku ha pasalan sin manga tau sukuꞌ ku. 12 Sagawaꞌ in tau, amu in giyadjihan sadja magjaga ha manga bili-bili, diꞌ da magparuli tuud ha manga bili-bili, sabab bukun da siya in magꞌiipat iban tagdapu sin manga bili-bili. Bang siya makakitaꞌ iruꞌ talun harap mawn pa manga bili-bili, magtūy siya maguy. Hibīn niya in manga bili-bili. Na, in manga bili-bili sakmitun, iban masilahag na, apasun sin iruꞌ talun. 13 Hangkan maguy in tau giyadjihan sabab in siya giyadjihan sadja magjaga ha manga bili-bili, iban wayruun lasa niya ha manga bili-bili.
14 “Aku ini in biyaꞌ ibārat magꞌiipat ha manga bili-bili iban marayaw tuud in pagꞌipat ku kanila. Magꞌīngati tuud kami marayaw iban sin Amaꞌ ku. Damikkiyan, in aku iban sin manga bili-bili ku magꞌīngati tuud isab marayaw. Iban in aku ini lillaꞌ matay pasalan sin manga bili-bili ku. 16 Awn pa isab manga bili-bili ku dugaing. Sukuꞌ ku da isab sila, sagawaꞌ in sila dayn ha baanan dugaing. Subay ku da isab sila dāhun. Kahagarun nila in hinduꞌ ku. Mahambuuk na sila iban sin manga katān sukuꞌ ku iban aku hambuuk-buuk in magꞌipat kanila.
17 “Kalasahan tuud aku sin Amaꞌ ku sabab hilillaꞌ ku in duguꞌ-nyawa ku ha supaya maagad in maksud niya mapatay aku iban mabuhiꞌ aku magbīng. 18 Wayruun tau minsan hisiyu in tagakawasa mamatay kākuꞌ, sabab aku in makapagbayaꞌ bang aku mapatay atawa diꞌ. Dayn ha kabayaan ku hilillaꞌ in duguꞌ-nyawa ku. Awn kawasa ku mugtuꞌ sin napas ku, iban awn da isab kawasa ku mamuhiꞌ magbalik ha baran ku. Amu yan in daakan hipahinang kākuꞌ sin Amaꞌ ku.”
19 Na, pagdungug sin manga nakuraꞌ Yahudi sin pamung hi Īsa, nabahagiꞌ na isab nagbalik in pikilan nila pasal hi Īsa. 20 Laung sin kamatauran kanila, “Siyasaytan in tau yan! Kiyakangug siya! Maytaꞌ kamu dumungug kaniya?”
21 Sagawaꞌ laung isab sin kaibanan, “Bang in tau yan siyasaytan diꞌ makabichara biyaꞌ ha yan, iban in tau siyasaytan diꞌ makapauliꞌ ha tau buta!”
Diꞌ magkahagad in manga nakuraꞌ Yahudi kan Īsa
22 Na, manjari naabut na in waktu pagjamu ha Awrusalam amu in pagngānan Pagsuchi sin Bāy sin Tuhan. Nakasaꞌbu ha timpu mahaggut. 23 Sakali duun hi Īsa nagpapanaw ha balkun sin Bāy sin Tuhan, amu in pagngānan Balkun hi Sultan Sulayman. 24 Manjari, piyaglibutan hi Īsa sin manga nakuraꞌ Yahudi. Laung nila kan Īsa, “Maunu pa in lugay namuꞌ tumagad ampa mu kami baytaan bang hisiyu kaw tuud? Baytai na kami bihaun sin tuman bang ikaw na tuud in Almasi.”
25 In sambung hi Īsa kanila, “Bakas ta na kamu biyaytaan, saꞌ diꞌ da kamu magkahagad kākuꞌ. Kītaꞌ niyu na sin in manga hinang nahinang ku dayn ha kawasa sin Tuhan. Na, in yan amuna in magpakitaꞌ kaniyu bang hisiyu tuud aku. 26 Sagawaꞌ diꞌ da kamu magkahagad kākuꞌ, sabab in kamu yan bukun sukuꞌ ku. 27 In manga tau sukuꞌ ku, amu in ibārat bili-bili īipat ku, magkahagad sin hinduꞌ ku. Kaingatan ku sila iban magad sila kākuꞌ. 28 Dihilan ku sila kabuhiꞌ salama-lama ha lawm ukum-milik sin Tuhan. Diꞌ sila mabutas dayn ha Tuhan kasaumulan. Wayruun makasakmit kanila dayn ha lawm ukuman ku. 29 Sabab in sila kiyasukuꞌ kākuꞌ sin Tuhan Amaꞌ ku. Ampa in Amaꞌ ku makawasa dayn ha katān. Wayruun makasakmit kanila dayn ha lawm ukuman niya. 30 In aku iban sin Amaꞌ ku nahahambuuk.”
31 Na, pagdungug sin manga nakuraꞌ sin pamung hi Īsa, miyūt na isab sila batu nagbalik hipaniluꞌ kan Īsa. 32 Laung hi Īsa kanila, “Mataud hinang marayaw in kītaꞌ niyu nahinang ku. In manga yan daakan sin Tuhan piyahinang kākuꞌ. Na, unu dayn ha manga nahinang ku yan in kiyarugalan niyu, hangkan niyu aku batuhun?”
33 In sambung nila kan Īsa, “Bukun kami mamatu kaymu sabab sin unu-unu na nahinang mu marayaw, sagawaꞌ hangkan namuꞌ kaw batuhun, sabab namung kaw pangkal pa Tuhan! In ikaw yan mānusiyaꞌ da, hāti imiyan kaw, ikaw in Tuhan!”
34 In sambung hi Īsa kanila, “Kiyasulat ha lawm Kitab niyu in pamung sin Tuhan ha manga mānusiyaꞌ, amu agi, ‘In kamu yan manga Tuhan!’ 35 Na, kiyaiingatan natuꞌ sin diꞌ kapindahan kasaumulan in unu-unu kiyasulat ha lawm Kitab. Na, in manga tau yadtu, amu in kiyapanaugan sin Parman, manga tuhan in pagtawag sin Tuhan kanila. 36 Na, in hāti niya minsan in aku, matūp da isab tawagun Anak sin Tuhan, sabab in aku kiyandī iban kiyawakilan sin Tuhan, Amaꞌ ku, mari pa dunya. Na, pagga biyaꞌ ha yan, maytaꞌ kamu imiyan sin in aku namung pangkal pa Tuhan, sawkat na aku imiyan Anak aku sin Tuhan? 37 Bang sawpama in hinang ku ini diꞌ magkugdan iban sin hinang sin Tuhan, Amaꞌ ku, na, ayaw kamu magparachaya kākuꞌ. 38 Sagawaꞌ bang magkugdan in hinang namuꞌ, minsan kamu diꞌ na magparachaya sin bichara ku, bang mayan magparachaya kamu ha manga nahinang ku, ha supaya mattan kaingatan niyu na tuud sin in aku iban sin Tuhan, Amaꞌ ku, nahahambuuk tuud.”
39 Sakali ambayaꞌ nila na isab saggawun hi Īsa pasal sin pamung niya, sagawaꞌ nakapaklus hi Īsa dayn kanila.
40 Manjari, miyadtu hi Īsa nagbalik pa hansipak sin Subaꞌ Jurdan, amu in bakas piyagliguan hi Yahiya ha manga tau. Duun siya himantiꞌ. 41 Mataud tau in miyawn kaniya. Laung sin manga tau, “In hi Yahiya walaꞌ nakahinang sin manga muꞌjijat, sagawaꞌ in katān bichara niya pasal hi Īsa bunnal.” 42 Na, mataud tau duun in nagparachaya kan Īsa.
11In Kamatay kan Lasarus
1 Manjari awn hambuuk tau nāsakit, in ngān niya hi Lasarus. Duun siya naghuhulaꞌ ha dāira Bitani, amu in piyaghuhulaan da isab sin duwa taymanghud niya babai, hi Mariyam kay Marta. 2 In hi Mariyam ini amuna in babai imasag lana mahamut pa siki hi Panghuꞌ Īsa ampa niya tiyarapuhan sin buhuk niya. Na, pagga nāsakit hi Lasarus, 3 nagparā lapal in duwa magtaymanghud babai madtu kan Īsa, amu agi, “Panghuꞌ, in bagay mu amu in kalasahan mu nāsakit.”
4 Na, pagꞌingat hi Īsa sin paraak kaniya, laung niya, “Bukun nāsakit hi Lasarus ha supaya siya mapatay, sagawaꞌ ha supaya matanyag in kusug sin kawasa sin Tuhan, iban amu isab yan in makarihil kabantugan ha amu in Anak Tuhan.”
5 Malasa hi Īsa ha tū magtaymanghud, hi Marta, hi Mariyam iban hi Lasarus. 6 Sagawaꞌ pagꞌingat niya sin nāsakit hi Lasarus, walaꞌ siya magtūy miyadtu. Timagad pa siya duwa adlaw duun ha kiyaruruunan niya.
7 Sakali nakalabay mayan in duwa adlaw, laung hi Īsa ha manga mulid niya, “Madtu kitaniyu magbalik pa Yahudiya.”
8 Laung sin manga mulid niya kaniya, “Tuwan Guru, sin kaꞌnu-kaꞌnu yaun ambayaꞌ kaw patayun tiluun sin batu kaagi sin manga nakuraꞌ Yahudi. Na, hāti, mabayaꞌ pa kaw magbalik madtu?”
9 In sambung hi Īsa, laung niya, “Ayaw kamu mabugaꞌ. Ha lawm sin hangka-adlaw, hangpuꞌ tagduwa kajām masawa in hulaꞌ. Bang kitaniyu manaw ha waktu masawa pa in hulaꞌ, diꞌ kitaniyu makarugtul pa unu-unu kamulahan, sabab kīkitaꞌ taniyu in panawan taniyu. 10 Sagawaꞌ bang kitaniyu manaw ha waktu tigidlum na in hulaꞌ, makarugtul sadja kitaniyu pa kamulahan, sabab diꞌ taniyu kakitaan in panawan taniyu.”
11 Pagꞌubus hi Īsa namichara biyaꞌ hādtu, giyanapan niya pa in bichara niya, laung niya, “In bagay natuꞌ hi Lasarus nakatūg na, sagawaꞌ madtu aku batiun ku siya.”
12 Laung sin manga mulid niya, “Panghuꞌ, bang siya nakatūg, in hāti niya dumayaw na siya.”
13 In hātihan sin bichara hi Īsa, in hi Lasarus miyatay na, sagawaꞌ in panghāti sin manga mulid niya, in hi Lasarus nakatūg na.
14 Hangkan biyuntulan na sila hi Īsa, laung niya, “In hi Lasarus miyatay na. 15 Sagawaꞌ ha sabab niyu, makuyag aku sin walaꞌ aku didtu ha saꞌbu niya nāsakit. Karnaꞌ dayn ha pasal sin hinangun ku ini, in kamu magparachaya na tuud kākuꞌ. Sūng na, madtu na kitaniyu kan Lasarus.”
16 Sakali namichara hi Tumas, amu in diyanglayan Kambal. Laung niya ha manga pagkahi niya mulid hi Īsa, “Sūng na kitaniyu magad ha Panghuꞌ, ha supaya kitaniyu makaunung matay kaniya!”
Hi Īsa in Makabuhiꞌ ha Tau Patay iban Siya in Puunan sin Kabuhiꞌ
17 Na, pagdatung hinda Īsa pa Bitani, kiyabaytaan siya sin awn na upat adlaw limabay in kapagkubul kan Lasarus. 18 Pagga in Bitani masuuk da pa Awrusalam, awn da manga tū batu in layuꞌ, 19 mataud manga Yahudi in limuruk mawn kan Marta iban hi Mariyam, magparayaw sin atay nila pasal sin kamatay sin taymanghud nila hi Lasarus.
20 Pagdungug hi Marta sin magdaratung na hi Īsa mawn, magtūy siya miyadtu miyāk kan Īsa, sagawaꞌ hi Mariyam walaꞌ minīg dayn ha lawm bāy.
21 Na, nagbāk mān hi Marta kay Īsa, laung hi Marta kan Īsa, “Panghuꞌ, bang kaw bakas dī, in taymanghud natuꞌ diꞌ matay! 22 Sagawaꞌ kaingatan ku minsan bihaun hirūl sin Tuhan kaymu in unu-unu pangayuun mu kaniya.”
23 Laung hi Īsa kaniya, “In taymanghud mu mabuhiꞌ da magbalik.”
24 In sambung hi Marta kan Īsa, “Kaingatan ku sin mabuhiꞌ da siya magbalik ha adlaw mahuli.”
25 Laung hi Īsa kaniya, “Aku in makabuhiꞌ magbalik ha manga patay iban aku in puunan sin kabuhiꞌ. Hisiyu-siyu in magparachaya kākuꞌ mabuhiꞌ siya, minsan siya miyamatay na. 26 Iban hisiyu-siyu in buhiꞌ ampa magparachaya kākuꞌ, diꞌ tuud siya mapatay. Magparachaya ka kaw sin bichara ku yan?”
27 In sambung hi Marta, “Huun, Panghuꞌ, magparachaya tuud aku sin ikaw na in Almasi, amu in Anak Tuhan, iban amu in kiyawakilan sin Tuhan mari pa dunya.”
Tumūꞌ in Luhaꞌ hi Īsa
28 Na, pagꞌubus hi Marta namichara, miyadtu siya nagbalik pa bāy ampa niya hiyagas-hagasan hi Mariyam, laung niya, “Yari na in Tuwan Guru. Nangasubu siya bang hawnu kaw.” 29 Pagdungug hi Mariyam, nagtūy siya nagꞌūs-ꞌūs gimuwaꞌ miyāk madtu kan Īsa. 30 Na, in hi Īsa walaꞌ pa nakasampay mawn pa lawm sin kawman. Masi pa siya didtu ha lugal piyagbākan nila kay Marta. 31 Na, in manga luruk Yahudi duun ha bāy, amu in nagpaparayaw sin atay hi Mariyam. Pagkitaꞌ nila sin timindug hi Mariyam ampa nagꞌūs-ꞌūs gimuwaꞌ dayn ha bāy, imurul sila, sabab in pangannal nila madtu hi Mariyam pa kubul sin taymanghud niya magtangis.
32 Sagawaꞌ harap hi Mariyam madtu kan Īsa. Na, pagkitaꞌ niya na mayan kan Īsa, magtūy siya simujud pa alupan hi Īsa ampa siya namung, laung niya, “Panghuꞌ, bang kaw bakas dī, diꞌ matay in taymanghud natuꞌ.”
33 Na, pagkitaꞌ hi Īsa kan Mariyam nagtatangis iban sin manga tau luruk timatangis da isab, nabagbag in lawm atay niya, iban landuꞌ siya nasusa. 34 Nangasubu hi Īsa, laung niya, “Hariin niyu siya kiyubul?”
Laung nila, “Kari kaw kitaꞌ, Panghuꞌ!”
35 Timūꞌ in luhaꞌ hi Īsa. 36 Na, laung sin manga tau, “Kitaa niyu ba in lasa niya kan Lasarus.”
37 Sagawaꞌ laung isab sin kaibanan, “Bang siya malasa, maytaꞌ niya walaꞌ piyauliꞌ in sakit hi Lasarus supaya siya diꞌ matay? Pagga in tau dugaing minsan tau buta kiyaulian niya.”
Mabuhiꞌ Magbalik hi Lasarus
38 Na, nabagbag nagbalik in lawm atay hi Īsa, sartaꞌ miyadtu na siya pa kubul hi Lasarus. In kubul hi Lasarus, biyaꞌ lupa sungab batu, tiyatambulan sin batu dakulaꞌ. 39 Pagdatung nila pa kubul, laung hi Īsa, “Īgi niyu in batu tambul sin kubul.”
Sagawaꞌ laung hi Marta, amu in taymanghud sin miyatay, “Panghuꞌ, mabahuꞌ na sān, sabab awn na upat adlaw in lugay niya kiyubul.”
40 Laung hi Īsa kaniya, “Bakas ta na kaw biyaytaan, bang kaw magparachaya, kakitaan mu bang biyaꞌ diin in kusug sin kawasa sin Tuhan.”
41 Na, inīgan nila na in batu tambul sin lawang kubul, sartaꞌ himangad hi Īsa ampa siya namichara, laung niya, “Ū, Amaꞌ, magsarang-sukul tuud aku kaymu sin diyūl mu kākuꞌ in piyangayuꞌ ku kaymu. 42 Kaingatan ku sin hirūl mu sadja kākuꞌ in unu-unu pangayuun ku kaymu. Sagawaꞌ hiparungug ku ha manga tau ini in bichara ku kaymu ha supaya sila magparachaya sin ikaw tuud in nagdaak kākuꞌ mari.”
43 Pagꞌubus ampa siya timawag matanug kan Lasarus. Laung niya, “Lasarus, kari na kaw guwaꞌ!” 44 Sakali gimuwaꞌ na hi Lasarus dayn ha lawm kubul. In baran niya masi pa napuputus sin saput sampay pa siki-lima iban bayhuꞌ niya.
Laung hi Īsa, “Īgi niyu na in saput niya bat siya makauwiꞌ na.”
In Pagꞌisun sin Pagsaggaw kan Īsa
(Mat. 26:1-5;Mk. 14:1-2;Lk. 22:1-2)
45 Na, dayn didtu mataud Yahudi amu in nangluruk mawn kan Mariyam in nagparachaya kan Īsa, sabab kiyakitaan nila tuud in nahinang hi Īsa. 46 Sagawaꞌ in kaibanan tau miyadtu pa manga Parisi nagsumbung pasal sin nahinang hi Īsa. 47 Na, hangkan magtūy piyapagtipun sin manga nakuraꞌ kaimaman iban sin manga Parisi in manga kunsiyal sin agama Yahudi, amu in magpapanaw sin saraꞌ sin agama Yahudi.
Napūn mayan sila, laung nila, “Unuhun natuꞌ na in tau yan, sabab mataud na tuud muꞌjijat nahinang niya! 48 Bang natuꞌ siya pasāran maghinang sin hinang niya yan, in tau katān magkahagad na kaniya. Na, dayn ha pasal yan, mulahun sin parinta sin hulaꞌ Rūm in Bāy natuꞌ Mahasuchi sampay pa bangsa natuꞌ!”
49 Sakali namichara in hambuuk duun kanila amu in pagngānan Kayapas. Siya in Imam Dakulaꞌ sin tahun yadtu. Laung niya, “In kamu yan wayruun tuud pikilan! 50 Walaꞌ niyu ka napikil sin sapādpād magmula in bangsa natuꞌ, marayaw pa isab hambuuk sadja tau in mapatay gantiꞌ sin kitaniyu katān.”
51 Na, in pamung hi Kayapas yadtu bukun tuud guwaꞌ dayn ha lawm pikilan niya. Sagawaꞌ pagga siya in Imam Dakulaꞌ sin tahun yadtu, biyaꞌ siya hambuuk mangingitaꞌ, namaytaꞌ sin in hi Īsa matay ha susūngun sabab-karnaꞌ sin bangsa Yahudi. 52 Lāgiꞌ bukun sadja isab ha pasal sin manga bangsa Yahudi, sagawaꞌ ha supaya mahambuuk na hangka-agaran in manga tau amu in nakawkanat ha kahulaꞌ-hulaan, bang sila mahinang na manga sukuꞌ sin Tuhan.
53 Manjari tagnaan dayn sin adlaw yadtu piyagpikilan na sin manga nakuraꞌ Yahudi bang biyaꞌ diin in hikapatay nila kan Īsa.
54 Hangkan in hi Īsa diꞌ na magkawn pa katauran tau ha Yahudiya. Gām mayan miyadtu siya iban sin manga mulid niya pa kawman pagngānan Ipraim masuuk pa hulaꞌ paslangan mahunit paghulaan. Dimuun siya iban sin manga mulid niya.
55 Manjari masuuk na in pagjamu sin manga Yahudi amu in pagngānan Haylaya Paglappas dayn ha Kamatay. Na, mataud tau dayn ha kakawm-kawman in timukad madtu pa Awrusalam. Duun mayan sila ha Awrusalam, nagsuchi sila sin baran nila ha supaya sila makalamud maghaylaya. 56 Na, piyaglawag sin manga tau hi Īsa duun ha paghaylayahan. Bang sila matipun na duun ha Bāy sin Tuhan, magꞌasubu-iyasubuhi na sila, laung nila, “Ha pikil niyu, mari bahaꞌ hi Īsa pa paghaylayahan?” 57 Na, nagdihil daakan in manga nakuraꞌ kaimaman iban manga Parisi, sin hisiyu-siyu in makaingat bang haunu hi Īsa subay mamaytaꞌ magtūy kanila, ha supaya nila masaggaw hi Īsa.
12In Pagbusug Lana Mahamut ha Siki hi Īsa
(Mat. 26:6-13;Mk. 14:3-9)
1 Na, awn pa unum adlaw in lugay ampa dumatung in Haylaya Paglappas dayn ha Kamatay, miyadtu hi Īsa pa Bitani, hulaꞌ hi Lasarus, amu in tau biyuhiꞌ hi Īsa nagbalik dayn ha kamatay. 2 Na, duun mayan siya ha Bitani, liyabut siya sin manga tau duun. Duun da isab hi Marta timabang namutang sin pagkaun. In hi Lasarus nagsāw nagkaun kay Īsa iban sin kaibanan tau. 3 Sakali kimawaꞌ hi Mariyam lana mahamut pagngānan narda. In lana mahamut ini mahargaꞌ tuud, bukun paltik iban wayruun lamud niya dugaing. Iban in taud niya tungaꞌ kilu. Biyutangan niya lana mahamut in siki hi Īsa ampa niya tiyarapuhan sin buhuk niya. Nagtuꞌnug ha lawm bāy in hamut sin lana mahamut.
4 Sakali namichara in hambuuk mulid hi Īsa, hi Judas tau dayn ha Kiriyud, amu in manipu kan Īsa, laung niya, 5 “Gām pa in lana mahamut yan piyagdagang magbīhan timbang gadji sin hambuuk tau ha lawm hangka-tahun. Hāti in bīhan niya hikapagsarakka ha manga miskin.” 6 Hangkan siya namichara biyaꞌ hādtu, sabab pangungustaw siya, bukun sabab maluuy siya ha manga miskin. Siya in nagdarā sin pagluluunan sīn nila, iban biyaksa siya magpangawaꞌ dayn ha sīn piyangandul kaniya sin manga pagkahi niya mulid hi Īsa.
7 Sagawaꞌ laung hi Īsa kaniya, “Pasāri na siya. In lana mahamut yan tiyatagama niya bat supaya saddiya na in anggawtaꞌ-baran ku bang aku hikubul na ha waktu susūngun. 8 In manga tau miskin matabang niyu ha kuꞌnu-kuꞌnu waktu, sagawaꞌ in aku ini diꞌ lumugay dī kaniyu.”
In Pagꞌisun sin Pagbunuꞌ kan Lasarus
9 Manjari mataud tuud tau nakarungug sin yaun hi Īsa ha Bitani. Hangkan miyadtu sila, bukun sadja isab kumitaꞌ kan Īsa, sagawaꞌ mabayaꞌ da isab sila kumitaꞌ kan Lasarus, amu in biyuhiꞌ hi Īsa nagbalik dayn ha kamatay. 10 Hangkan nagꞌisun in manga nakuraꞌ kaimaman patayun hi Lasarus hiunung kan Īsa. 11 Sabab dayn ha pasal hi Lasarus mataud manga Yahudi in nagparachaya na kan Īsa, iban walaꞌ na miyagad ha manga kaimaman.
Lagguun sin manga Tau hi Īsa Pagdatung niya pa Awrusalam
(Mat. 21:1-11;Mk. 11:1-11;Lk. 19:28-40)
12 Na, pagꞌadlaw hambuuk in manga tau mataud amu in miyawn pa Awrusalam himadil sin paghinang sin Haylaya Paglappas dayn ha Kamatay, nakarungug sin in hi Īsa magkakawn pa Awrusalam. 13 Hangkan kimawaꞌ sila manga sanga dahunan, ampa sila miyadtu miyāk kan Īsa. Naglami-lami sila nagꞌulang, laung nila,
“Pudjihun natuꞌ in Tuhan!
Bang mayan barakatan in siya amu in kiyawakilan sin Tuhan!
Bang mayan barakatan sin Tuhan in magbayaꞌ ha bangsa Israil!”
14 Sakali nakabaak hi Īsa hambuuk kuraꞌ amu in piyanguraan niya. Na, naagad tuud in asal kiyasulat ha lawm Kitab, amu agi,
15 “Manga tau ha Awrusalam. Ayaw na kamu mabugaꞌ!
Kitaa niyu ba, yan na tudju mawn kaniyu in makapagbayaꞌ kaniyu.
Manguraꞌ siya ha kuraꞌ, amu in anak kuraꞌ walaꞌ pa kiyapanguraan.”
16 Ha waktu yadtu walaꞌ kiyahātihan sin manga mulid hi Īsa in pasal sin ini katān. Subay na hi Īsa nakabalik pa surgaꞌ iban nagmattan na tuud in kawasa iban kalagguan niya ampa nila kiyatumtuman in kiyabaytaꞌ ha lawm Kitab pasal hi Īsa iban kiyatumtuman nila da isab in nahinang nila kaniya.
17 Hangkan mataud tau in miyāk kan Īsa sabab nakarungug sila sin muꞌjijat nahinang hi Īsa, amu in pagtāg niya kan Lasarus dayn ha lawm kubul iban biyuhiꞌ nagbalik dayn ha kamatay. In nagsuysuy kanila pasal yan, amu in manga tau bakas duun ha kubul nakakitaꞌ ha waktu yadtu sin nahinang hi Īsa. 19 Hangkan, laung sin manga Parisi pa kaibanan Parisi, “Na, kitaa niyu. Napalsu da in palanu natuꞌ. In tau katān magad da kaniya!”
Mabayaꞌ Kumitaꞌ kan Īsa in Manga Tau Bangsa Girik
20 Na, manjari awn isab manga tau bangsa Girik in himadil sin pagpudji ha waktu sin Haylaya ha Awrusalam. 21 Miyadtu sila kan Pilip, hambuuk mulid hi Īsa dayn ha kawman Bitsayda ha hulaꞌ Jalil. Laung nila kan Pilip, “Tuwan, mabayaꞌ kami kumitaꞌ kan Īsa.”
22 Na, miyadtu hi Pilip namaytaꞌ kan Andariyas. Ubus ampa sila karuwa miyadtu namaytaꞌ kan Īsa.
23 Laung hi Īsa kanila, “Na, bihaun masuuk na tuud dumatung in waktu kiyagantaꞌ in aku amu in Anak Mānusiyaꞌ karihilan na sin kalagguan dakulaꞌ. 24 Baytaan ta kamu sin bunnal. In hangsulag binhiꞌ diꞌ tumaud bang diꞌ hitanum pa lupaꞌ biyaꞌ sapantun patay hikubul. Sagawaꞌ bang hikatanum na, tumubuꞌ yan iban tumaud in bunga. 25 Na, damikkiyan biyaꞌ da isab ha yan in tau. Bang in tau maūg sin kabuhiꞌ niya, iban magpikil sadja sin kabayaan niya mapatay da siya. Sagawaꞌ bang in tau diꞌ maūg sin kabuhiꞌ niya dī ha dunya, taga kabuhiꞌ siya salama-lama. 26 Na, hisiyu-siyu in mabayaꞌ mahinang daraakun ku, subay siya magad kākuꞌ lumabay sin unu-unu haggut-pasuꞌ, ha supaya taptap in pagꞌagad namuꞌ. Iban hisiyu-siyu in maghulas-sangsaꞌ kākuꞌ lagguun siya sin Amaꞌ ku.”
Namichara hi Īsa Pasal sin Kamatay Niya
27 Laung pa isab hi Īsa, “Bihaun landuꞌ tuud nasusa in lawm atay ku. Sagawaꞌ minsan biyaꞌ ha yan, diꞌ ku pangayuun ha Amaꞌ ku in puasun niya aku dayn ha kabinsanaan kumugdan kākuꞌ, sabab hangkan na aku miyari ha supaya lumabay sin kabinsanaan ini.” 28 Ubus ampa namichara hi Īsa pa Tuhan, laung niya, “Ū Amaꞌ, dihili kalagguan in ngān mu!”
Sakali magtūy awn suwara dayn ha langit, amu agi sin suwara, “Bakas ku na dīhilan kalagguan iban dihilan ku da kalagguan magbalik.”
29 Manjari in manga tau mataud nagtitindug duun nakarungug sin suwara. Laung sin kaibanan, “Uy, nagdawgdug hayn-duun.” Sagawaꞌ laung isab sin kaibanan, “Malāikat sa yadtu in namichara kan Īsa!”
30 Sagawaꞌ laung hi Īsa kanila, “In suwara yadtu piyarungug, bukun ha hikarayaw ku, sagawaꞌ ha hikarayaw niyu. 31 Bihaun naabut na in waktu hirihil in hukuman bang hisiyu tuud in tagakawasa ha manga mānusiyaꞌ. Bihaun in Puntukan Saytan amu in nagbabayaꞌ ha manga mānusiyaꞌ dī ha dunya, maīg na in kusug sin kawasa niya. 32 Bang aku hikalansang na pa usuk ampa in usuk yan patindugun, na mataud in tau kawaun ku paagarun kākuꞌ dayn ha katilingkal dunya.” 33 Namichara hi Īsa biyaꞌ hādtu hipagpahāti ha manga tau bang biyaꞌ diin in pagpatay kaniya ha susūngun.
34 Laung sin manga tau mataud, “Kaingatan namuꞌ in baytaꞌ ha lawm Kitab sin in Almasi, mabuhiꞌ salama-lama. Sagawaꞌ in agi mu in tau amu in Anak Mānusiyaꞌ, subay hikalansang pa usuk ampa in usuk yan patindugun. Na, hisiyu bahaꞌ in piyagꞌiyan mu yan, Anak Mānusiyaꞌ?”
35 In sambung hi Īsa kanila, “Bihaun yari pa dī kaniyu in ilaw amu in dumihil kasawahan kaniyu, sagawaꞌ bukun na malugay mīg na in ilaw dayn kaniyu. Hangkan pangandul kamu ha ilaw bābā yari pa dī kaniyu in ilaw, ha supaya kamu diꞌ abutan sin tigidlum. Karnaꞌ in tau manaw ha lawm katigidluman diꞌ niya kaingatan in dūngan niya bang harap pakain. 36 Hangkan ha salugay sin ilaw dī kaniyu, pangandul kamu ha ilaw yan, ha supaya kamu mahinang sukuꞌ sin ilaw yan.”
Diꞌ Magparachaya kan Īsa in manga Tau
Pagꞌubus hi Īsa nagbichara, minīg siya dayn kanila ampa miyadtu pa diꞌ nila kaingatan. 37 Na, in manga tau masi diꞌ magparachaya kan Īsa minsan da mataud na muꞌjijat in kītaꞌ nila nahinang hi Īsa. 38 Na in yan amu in magpakitaꞌ sin bunnal tuud in bichara hi Nabi Isayas kiyasulat ha lawm Kitab, amu agi,
“Ū Tuhan ku, wayruun magparachaya sin baytaꞌ namuꞌ.
In manga tau nakakitaꞌ sin kusug sin kawasa mu, hangkatiyuꞌ da in nakahāti.”
39 Lāgiꞌ kiyabaytaꞌ da isab hi Isayas bang maytaꞌ in manga tau walaꞌ nagparachaya. Amu agi niya,
40 “Diyūlan sin Tuhan maīg dayn ha mata sin manga tau diꞌ magparachaya in ingat sumilang sin unu-unu kakitaan nila,
iban diyūlan sin Tuhan maīg dayn ha pikilan nila in ingat sumilang sin kasabunnalan
ha supaya sila diꞌ makahāti.
Iban diꞌ magbalik in atay nila kākuꞌ,” amu agi sin Tuhan, “bat ku mapuas in manga dusa nila.”
41 In yari kiyasulat hi Isayas sabab kītaꞌ niya in sahaya hi Īsa. Hangkan in piyagꞌiyan niya yan way dugaing bang bukun hi Īsa.
42 Na, minsan biyaꞌ hādtu, mataud manga nakuraꞌ Yahudi in nagkahagad kan Īsa, sagawaꞌ walaꞌ sila nagpatampal sabab in kabugaan nila diꞌ na sila palamurun sin manga Parisi ha lawm langgal nila. 43 Lāgiꞌ labi mahargaꞌ kanila in masulut nila in kabayaan sin pagkahi nila mānusiyaꞌ dayn sin sumulut sin kabayaan sin Tuhan.
In Baytaꞌ hi Īsa in Tumindug Saksiꞌ ha Adlaw Paghukum ha Mānusiyaꞌ
44 Manjari namung matanug hi Īsa, laung niya, “Hisiyu-siyu in magparachaya kākuꞌ bukun sadja isab aku in pagparachayahan niya, sagawaꞌ magparachaya da isab siya ha Tuhan amu in nagdaak kākuꞌ mari. 45 Damikkiyan, hisiyu-siyu in nakakitaꞌ kākuꞌ, saliꞌ niya da tuud kītaꞌ in nagdaak kākuꞌ mari. 46 In aku miyari pa dunya dumihil kasawahan ha manga mānusiyaꞌ, ha supaya hisiyu-siyu in magparachaya kākuꞌ makaguwaꞌ na siya dayn ha lawm katigidluman.
47 “Na, hisiyu-siyu in makarungug sin baytaꞌ ku ampa siya diꞌ magkahagad, diꞌ ku siya butangan hukuman. Karnaꞌ in maksud ku miyari bukun manghukum ha manga mānusiyaꞌ sagawaꞌ mamuas kanila dayn ha manga dusa nila. 48 Sagawaꞌ hisiyu-siyu in diꞌ tumaymaꞌ kākuꞌ iban diꞌ magparachaya sin baytaꞌ ku, ha adlaw mahuli kugdanan siya sin hukuman. Iban hangkan siya kugdanan sin hukuman sabab walaꞌ niya iyagad in baytaꞌ ku. 49 Sabab in baytaꞌ ku yan bukun guwaꞌ dayn kākuꞌ, sagawaꞌ dayn ha Amaꞌ ku. Amura in kiyabichara ku iban kiyahinduꞌ ku kaniyu in daakan kākuꞌ sin Amaꞌ ku amu in nagdaak kākuꞌ mari. 50 Na, kaingatan ku sin in daakan niya makarihil kabuhiꞌ salama-lama. Hangkan unu-unu na in kiyabaytaꞌ ku, in yan amuna in daakan kākuꞌ sin Amaꞌ ku.”
13Hugasan hi Īsa in Siki sin manga Mulid niya
1 Manjari ha walaꞌ pa timagnaꞌ in Haylaya Paglappas dayn ha Kamatay, asal na kiyaingatan hi Īsa sin masuuk na in waktu niya mamutawan dayn ha dunya ini iban magbalik na siya madtu pa Amaꞌ niya. Asal dayn sin tagnaꞌ kalasahan tuud hi Īsa in manga tau sukuꞌ niya. Hangkan ha waktu ini piyakitaꞌ niya tuud in kusug sin lasa niya ha manga tau sukuꞌ niya.
2 Sakali narūm mayan in hi Īsa iban sin manga mulid niya nagsāw nagkaun. In hi Judas, anak hi Simun tau dayn ha Kiriyud asal biyutangan na pamikil manipu kan Īsa kaagi sin Iblis. 3 Asal kiyaiingatan hi Īsa sin in katān kawasa sin Tuhan, Amaꞌ niya, kiyarihil na kaniya. Lāgiꞌ kiyaiingatan niya sin in siya guwaꞌ dayn ha Tuhan iban magbalik da siya pa Tuhan. 4 Sakali timindug hi Īsa dayn ha lamisahan piyagkakaunan nila, ampa niya inīg in hanglapis badjuꞌ niya. Ubus ampa siya nanapis sin jimpaw. 5 Pagꞌubus, ampa niya biyutangan tubig in pastan, hiyugasan niya na in siki sin manga mulid niya ampa tiyarapuhan niya sin jimpaw piyananapis niya. 6 Na, pagkawn niya mayan humugas sin siki hi Simun Pitrus, diꞌ mabayaꞌ hi Pitrus. Amu agi niya kan Īsa, “Uy, Panghuꞌ, ikaw in humugas sin siki ku?”
7 In sambung hi Īsa kaniya, “In hinang ku ini bihaun diꞌ mu kahātihan, sagawaꞌ ha susūngun kahātihan mu da.”
8 Sagawaꞌ laung hi Pitrus, “Tantu diꞌ ta kaw tuud papaghugasun sin siki ku!”
In sambung hi Īsa kaniya, “Bang ku diꞌ kahugasan in siki mu, in ikaw diꞌ na maitung mulid ku.”
9 Na, laung hi Simun Pitrus, “Na, pagga biyaꞌ ha yan Panghuꞌ, bukun sadja siki ku in hugasan mu, sagawaꞌ hugasi sampay pa lima iban ū ku!”
10 Laung hi Īsa, “Bang in tau bakas na namayguꞌ, in baran niya malanuꞌ na. Amu dakuman siki niya in subay hugasan magbalik. In kamu katān suchi in pangatayan, sagawaꞌ awn hambuuk kaniyu in bukun.” 11 Asal kiyaiingatan hi Īsa bang hisiyu in manipu kaniya. Hangkan na siya imiyan, laung niya, “In kamu katān suchi in pangatayan, sagawaꞌ awn hambuuk kaniyu in bukun.”
12 Manjari naubus mayan hi Īsa naghugas sin siki sin manga mulid niya, siyulug niya nagbalik in hanglapis badjuꞌ niya ampa siya limingkud nagbalik. Paglingkud niya, iyasubu niya in manga mulid niya, laung niya, “Kiyahātihan niyu da ka in hīnang ku kaniyu hayn-duun? 13 Tuwan iban Panghuꞌ in pagtawag niyu kākuꞌ. Na, nakaamu in pagtawag niyu kākuꞌ, sabab aku in guru iban Panghuꞌ niyu. 14 Na, pagga in aku amu in guru iban Panghuꞌ niyu himugas sin siki niyu, na subay niyu singuran in hinang ku. Subay kamu maghugas-hiyugasi sin siki sin kamu hangka-agaran. 15 In hīnang ku yadtu hambuuk suntuan, piyakitaꞌ ku kaniyu ha supaya niyu kasinguran. 16 Ini in mattan hibaytaꞌ ku kaniyu,” laung hi Īsa. “In tindug bukun makawasa dayn ha nakuraꞌ. Damikkiyan, in daraakun bukun makawasa dayn ha nagdaak kaniya. 17 Pagga niyu kahātihan na in hinduꞌ ku yan, na bang niyu yan agarun hinangun awn karayawan niyu!
18 “Malayngkan,” laung hi Īsa, “in bichara ku yan diꞌ kumugdan ha kaniyu katān, sabab asal ku kaingatan bang hisiyu in pinīꞌ ku magad kākuꞌ. Sagawaꞌ maagad tuud in kiyasulat ha lawm Kitab, amu agi, ‘In tau simāw kākuꞌ nagkaun amu in manipu kākuꞌ!’
19 “Biyaytaan ta kamu bihaun sin pasal yan ha walaꞌ pa miyabut, ha supaya bang yan maabut na, magparachaya na kamu bang hisiyu aku. 20 Na, baytaan ta kamu sin mattan. Hisiyu-siyu in tumaymaꞌ ha tau diyaak ku, saliꞌ da aku in tiyaymaꞌ niya. Damikkiyan, hisiyu-siyu in tumaymaꞌ kākuꞌ, saliꞌ da isab tiyaymaꞌ niya in nagdaak kākuꞌ mari.”
Hibaytaꞌ hi Īsa in Manipu Kaniya
(Mat. 26:20-25;Mk. 14:17-21;Lk. 22:21-23)
21 Pagꞌubus hi Īsa namichara biyaꞌ hādtu, landuꞌ tuud siya nasusa. Laung niya ha manga mulid niya, “Baytaan ta kamu sin mattan. Awn hambuuk dī kaniyu in manipu kākuꞌ.”
22 Na, nagꞌiyaturi in manga mulid niya sartaꞌ nagꞌinu-inu bang hisiyu in piyagꞌiyan hi Īsa. 23 Na, awn hambuuk mulid amu in kalasahan hi Īsa in naglilingkud ha daig niya. 24 In mulid ini sīnyalan hi Simun Pitrus. Laung hi Pitrus, “Asubuha kunuꞌ hi Tuwan bang hisiyu in piyagꞌiyan niya.”
25 Na, simuuk in mulid ini mawn kan Īsa ampa imiyan, amu agi, “Panghuꞌ, hisiyu in tumipu kaymu?”
26 In sambung hi Īsa, “In tau dihilan ku sin tinapay hitublak ku pa lāy pagbabahug-bahugan amuna in tau piyagꞌiyan ku.” Na, kimāꞌ na hi Īsa tinapay ampa tiyublak pa pagbabahug-bahugan. Ubus ampa niya diyuhal kan Judas, anak hi Simun tau dayn ha Kiriyud. 27 Sakali pagtabuk na mayan hi Judas sin tinapay, nagtūy siya siyūd sin Puntukan Saytan.
Laung hi Īsa kaniya, “Ūs-ꞌūs na kaw bat mu mahinang in hinangun mu!” 28 Sagawaꞌ walaꞌ nakahāti in manga mulid sin bichara hi Īsa kan Judas. 29 In pangannal sin kaibanan mulid, pagga hi Judas in nagkakaput sin manga sīn nila, na diyaak siya hi Īsa madtu mamī-mī sin pagjamuhan nila atawa dumihil sarakka ha manga miskin.
30 Pagtabuk na mayan hi Judas sin tinapay, magtūy siya gimuwaꞌ. Na, in waktu sin pagguwaꞌ niya yadtu dūm na tuud.
In Baꞌgu Daakan
31 Na, nakaīg mayan hi Judas, laung hi Īsa ha manga mulid niya, “Na, bihaun hipakitaꞌ na in kalagguan ku, amu in Anak Mānusiyaꞌ, iban kakitaan da isab in kawasa sin Tuhan dayn ha sabab sin hinang ku. 32 Na, bang ku mapakitaꞌ in kawasa sin Tuhan dayn ha hinang ku, na magtūy da isab hipakitaꞌ sin Tuhan in kalagguan ku amu in Anak Mānusiyaꞌ.
33 “Manga anak mulid ku,” laung hi Īsa, “in aku diꞌ na lumugay dī kaniyu. Bihaun baytaan ta na kamu sin biyaꞌ kiyabaytaꞌ ku ha manga nakuraꞌ Yahudi. Lawagun niyu aku sagawaꞌ diꞌ kamu makaurul kākuꞌ pa kadtuan ku.
34 “Na, bihaun yari awn baꞌgu daakan hibīn ku kaniyu. Paglasa-liyasahi kamu biyaꞌ sin lasa ku kaniyu. 35 Bang kamu maglasa-liyasahi na, kaingatan sin manga tau sin in kamu mattan manga mulid ku.”
Asal Hibaytaꞌ hi Īsa sin Umiyan hi Pitrus sin Bukun Siya Agad kan Īsa
(Mat. 26:31-35;Mk. 14:27-31;Lk. 22:31-34)
36 Laung hi Simun Pitrus kaniya, “Maytaꞌ Panghuꞌ, pakain kaw?”
In sambung hi Īsa, “Bihaun diꞌ kaw makaagad pa kadtuan ku, sagawaꞌ ha susūngun makaurul da kaw kākuꞌ.”
37 Laung hi Pitrus, “Panghuꞌ, maytaꞌ aku diꞌ makaagad kaymu? Lillaꞌ aku umunung matay kaymu!”
38 Sagawaꞌ sambung hi Īsa kan Pitrus, “Kabawgbugan mu ka in bichara mu yan sin lillaꞌ kaw umunung matay kākuꞌ? Indani in bichara ku ini. Ha diꞌ pa tumagauk in manuk usug, makatū kaw umiyan, laung mu, diꞌ mu aku kaingatan.”
14Hi Īsa in Dān pa Tuhan
1 Manjari laung hi Īsa ha manga mulid niya, “Ayaw niyu pasusaha in atay niyu. Pangandul sadja kamu pa Tuhan iban pangandul isab kamu kākuꞌ. 2 Ha ukuman sin Tuhan, Amaꞌ ku, mataud in kabutangan. Diꞌ ta kamu baytaan bang yan bukun bunnal. Hangkan madtu aku magbalik pa hulaan ku ha supaya ta kamu katagamahan sin hulaan niyu. 3 Pagꞌubus bang ku yan matagama na, magbalik aku mari kumāꞌ kaniyu ampa ta kamu paagarun pa hulaan ku ha supaya in hulaan ku amu isab in hulaan niyu. 4 Na, kaingatan niyu da in dān pa hulaꞌ kadtuun ku.”
5 Laung hi Tumas kan Īsa, “Panghuꞌ, diꞌ namuꞌ kaingatan in hulaꞌ kadtuun mu. Hangkan biyaꞌ diin in kaingat namuꞌ sin dān tudju madtu?”
6 In sambung hi Īsa kaniya, “Aku in dān labayan pa Tuhan. Aku in puunan sin kasabunnalan, lāgiꞌ aku da isab in puunan sin kabuhiꞌ. Wayruun makakadtu pa Tuhan, Amaꞌ ku, bang bukun aku in labayan niya. 7 Na, bihaun pagga niyu aku kaingatan na,” laung hi Īsa kanila, “na kaingatan niyu na isab in Amaꞌ ku. Iban tagnaan dayn ha bihaun kaingatan niyu na tuud siya iban kītaꞌ niyu na siya.”
8 Laung hi Pilip kan Īsa, “Panghuꞌ, panyataan kāmuꞌ in Amaꞌ mu ampa kami magkahagad.”
9 In sambung hi Īsa kaniya, “Pilip, malugay na aku dī kaniyu, sagawaꞌ masi namān kaw awam pasal ku. Hisiyu-siyu in nakakitaꞌ kākuꞌ, na biyaꞌ niya da kītaꞌ tuud in Amaꞌ ku. Na, maytaꞌ in kabayaan mu subay pa hipanyataꞌ kaymu in Amaꞌ ku? 10 Maytaꞌ, Pilip, diꞌ kaw magparachaya sin in aku kakkal himahambuuk ha Amaꞌ ku iban in Amaꞌ ku kakkal himahambuuk kākuꞌ? In katān kiyahinduꞌ ku kaniyu,” laung hi Īsa ha manga mulid niya, “bukun naug dayn kākuꞌ sagawaꞌ dayn ha Amaꞌ ku, amu in kakkal himahambuuk kākuꞌ. In katān hinang ku hinang da isab sin Amaꞌ ku, karnaꞌ siya in himinang sin katān yan. 11 Pagparachaya kamu sin baytaꞌ ku sin in aku kakkal himahambuuk ha Amaꞌ ku iban in Amaꞌ ku kakkal himahambuuk kākuꞌ. Bang sawpama diꞌ kamu magparachaya sin baytaꞌ ku yan, na magparachaya kamu ha manga hinang kītaꞌ niyu nahinang ku. 12 Baytaan ta kamu sin kasabunnalan. Hisiyu-siyu in magparachaya kākuꞌ, makahinang siya sin mahinang ku. Lāgiꞌ, lumabi pa in hinang niya, sabab in aku magbalik na madtu pa Amaꞌ ku. 13 Na, unu-unu in pangayuun niyu sabab sin pangandul niyu kākuꞌ, na, hirihil ku kaniyu, ha supaya dayn ha hinang ku mapakitaꞌ in kalagguan sin Tuhan, Amaꞌ ku. 14 Bang kamu mangayuꞌ kākuꞌ unu-unu na ha sabab sin pangandul niyu kākuꞌ, hirihil ku kaniyu in pangayuun niyu.”
Patulunun sin Tuhan in Rū niya
15 Laung pa isab hi Īsa, “Bang kamu malasa kākuꞌ, agarun niyu hadja in katān daakan ku. 16 Pangayuan ta kamu ha Amaꞌ ku hambuuk Mananabang gantiꞌ ku, amu in dumuun kaniyu kasaumulan. 17 In Mananabang ini amuna in Rū sin Tuhan, amu in mamaytaꞌ sin kasabunnalan pasal sin Tuhan. Na, in manga tau bukun agad ha Tuhan diꞌ makataymaꞌ ha Mananabang ini, sabab diꞌ nila siya kahātihan iban diꞌ nila siya kaingatan. Sagawaꞌ in kamu, kaingatan niyu siya sabab yari siya, kiyakahagad niyu siya iban taptap siya ha lawm atay niyu.
18 “Minsan aku mutas dayn kaniyu, diꞌ ta kamu pasāran. Magbalik da aku mari kaniyu. 19 Bukun na malugay diꞌ na aku kakitaan sin manga tau bukun agad ha Tuhan. Sagawaꞌ kakitaan aku magbalik ha susūngun. Na, pagga aku taga kabuhiꞌ salama-lama, na in kamu ha susūngun taga kabuhiꞌ da isab salama-lama. 20 Bang dumatung na in waktu yan, kaingatan niyu na sin in aku iban sin Amaꞌ ku naghahambuuk tuud. Damikkiyan, in aku iban sin kamu naghahambuuk da isab.
21 “Hisiyu-siyu in tumaymaꞌ iban magkahagad sin daakan ku, amuna in tau malasa kākuꞌ lāgiꞌ hisiyu-siyu in malasa kākuꞌ kalasahan da isab sin Amaꞌ ku. Damikkiyan, in aku malasa da isab ha tau yan, iban hipaingat ku kaniya in katān kahālan pasal ku.”
22 Sakali laung hi Judas, bukun hi Judas tau dayn ha Kiriyud, “Panghuꞌ, maytaꞌ kami sadja in paingatun mu sin kahālan mu, hāti in mānusiyaꞌ katān diꞌ mu paingatun?”
23 In sambung hi Īsa kaniya, “Hisiyu-siyu in malasa kākuꞌ magkahagad sin hinduꞌ ku. Kalasahan siya sin Amaꞌ ku, lāgiꞌ in aku iban sin Amaꞌ ku duun taptap kaniya. 24 Sagawaꞌ in tau diꞌ malasa kākuꞌ diꞌ magkahagad sin hinduꞌ ku. Na, in hinduꞌ ku yan diyungug niyu bukun guwaꞌ dayn kākuꞌ, sagawaꞌ dayn ha Amaꞌ ku amu in nagdaak kākuꞌ mari.
25 “Na, in manga yan asal ku na biyaytaꞌ kaniyu ha salugay ku dī pa kaniyu. 26 Sagawaꞌ ha susūngun in Mananabang amu in Rū sin Tuhan patulunun sin Tuhan mawn kaniyu gumantiꞌ kākuꞌ. Hinduan niya kamu sin unu-unu katān, iban siya in magpatumtum kaniyu sin katān kiyahinduꞌ ku kaniyu.
27 “Kasannyangan sin lawm atay iban pikilan in hibīn ku dī kaniyu. In kasannyangan yan guwaꞌ dayn kākuꞌ, iban diꞌ yan magsaliꞌ iban sin kasannyangan hikarihil kaniyu sin pagkahi niyu mānusiyaꞌ. Hangkan ayaw niyu pasusaha in lawm atay niyu. Ayaw kamu mabugaꞌ.
28 “Biyaꞌ na sin agi ku kaniyu, in aku magꞌiīg na dayn kaniyu, sagawaꞌ magbalik da aku mari kaniyu. Na, bang kamu malasa kākuꞌ, subay kamu kūgan sin magbalik na aku madtu pa Amaꞌ ku, karnaꞌ labi siya makawasa dayn kākuꞌ. 29 Biyaytaꞌ ku na yan kaniyu bihaun ha walaꞌ pa naabut, ha supaya bang yan maabut na, na magparachaya na kamu. 30 Na, diꞌ na aku makapahabaꞌ sin bichara ku kaniyu, sabab masuuk na dumatung in Puntukan Saytan, amu in magbayaꞌ dī ha lawm dunya ini. In aku diꞌ niya kapagbayaan. 31 Sagawaꞌ subay kaingatan sin manga mānusiyaꞌ katān sin malasa aku ha Amaꞌ ku, hangkan akuhun ku in katān daakan hipahinang niya kākuꞌ.”
Na, mahuli dayn duun, laung hi Īsa, “Sūng na. Mīg na kitaniyu dayn dī.”
15Hi Īsa in Piyagbahasa Puunan Batangan sin Tiyanum
1 Manjari nagdalil hi Īsa ha manga mulid niya, laung niya, “Aku in puunan batangan sin tiyanum iban Amaꞌ ku in magparuli sin tiyanum. 2 Bang awn sanga ha batangan sin tiyanum ini in diꞌ magbunga, īgan sin Amaꞌ ku. Sagawaꞌ bang in sanga magbunga, hawanan niya yan, ha supaya tumaud in bunga. 3 Na, in kamu yan limanuꞌ na pasal sin hinduꞌ ku kaniyu. 4 Sagawaꞌ subay kamu tutug humambuuk kākuꞌ, iban in aku tutug humambuuk kaniyu. Karnaꞌ biyaꞌ da sa yan sapantun sin sanga. Bang yan matigpuꞌ dayn ha puunan batangan niya, na, diꞌ yan magbunga. Magbunga sadja yan bang diꞌ matigpuꞌ dayn ha puunan batangan niya. Damikkiyan, in kamu, diꞌ kamu makahinang sin marayaw bang kamu bukun tutug himahambuuk kākuꞌ.
5 “In aku amuna in biyaꞌ sapantun puunan batangan sin tiyanum, hāti in kamu amuna in manga sanga. Hisiyu-siyu in tutug humambuuk kākuꞌ iban tutug da isab aku humambuuk kaniya, na, sumūng in dayaw sin kawl-piil niya biyaꞌ sin sanga mataud bunga niya. Sagawaꞌ bang kamu umukat dayn kākuꞌ, in guwaan sin manga hinang niyu way kapūsan. 6 Hisiyu-siyu in diꞌ tumutug humambuuk kākuꞌ hibugit siya biyaꞌ sapantun sin sanga uturun patahayun. Ubus in katān sanga biyaꞌ ha yan tipunun ampa hilaruk pa kāyu sunugun. 7 Sagawaꞌ bang kamu tutug humambuuk kākuꞌ, iban pahūpun niyu pa lawm pikilan niyu in hinduꞌ ku, na hirihil ku kaniyu in unu-unu pangayuun niyu kākuꞌ. 8 Bang sumūng in dayaw sin kawl-piil niyu, na, in yan amu in magpakitaꞌ sin kalagguan sin Tuhan, iban dayn duun kaingatan na sin in kamu tantu tuud manga mulid ku.
9 “In lasa ku kaniyu biyaꞌ da sin lasa sin Amaꞌ ku kākuꞌ. Hangkan tawꞌan ha lawm atay niyu in lasa ku kaniyu. 10 Bang niyu agarun in daakan ku tumutug in lasa ku kaniyu. Biyaꞌ da isab sin aku iyagad ku in daakan kākuꞌ sin Amaꞌ ku, hangkan tutug in lasa niya kākuꞌ.
11 “Biyaytaan ta kamu ha yan ha supaya taptap kananaman niyu in kakuyagan guwaꞌ dayn kākuꞌ, iban ha supaya jumukup in kakuyagan niyu. 12 Na, bihaun amu tuud ini in daakan ku kaniyu. Paglasa-liyasahi kamu biyaꞌ sin lasa ku kaniyu. 13 Bang awn tau lillaꞌ matay pasal sin lasa niya ha manga bagay niya, na wayruun na makaliyu sin lasa biyaꞌ ha yan. 14 In manga kamu yan, bagay ku na, bang niyu agarun in unu-unu daakan ku kaniyu. 15 Diꞌ ta na kamu itungun manga tindug ku, sabab in tindug diꞌ pagpaingatun sin nakuraꞌ sin unu-unu katān pasal niya. Sagawaꞌ in manga kamu yan itungun ku na manga bagay ku tuud sabab piyaingat ku na kaniyu in katān diyungug ku dayn ha Amaꞌ ku. 16 Bukun kamu in nagpīꞌ kākuꞌ manghinduꞌ kaniyu, sagawaꞌ aku in nagpīꞌ kaniyu hīnang manga wakil ku huminang sin manga marayaw. In karayawan sin hinang niyu yan tumatas kasaumulan. Hangkan hirihil sin Amaꞌ ku kaniyu in unu-unu pangayuun niyu, sabab sin pangandul niyu kākuꞌ. 17 Na, ini in daakan ku kaniyu, paglasa-liyasahi kamu.”
In manga Tau Bukun Agad ha Tuhan Mabunsi ha manga Tau Agad Kan Īsa
18 Laung pa isab hi Īsa, “Na, ayaw kamu mainu-inu, bang kamu kabunsihan sin manga tau bukun agad ha Tuhan. Amu sadja in tumtuma niyu minsan in aku kiyabunsihan nila da. Aku in muna dayn kaniyu kiyabunsihan. 19 Bang sawpama kamu hangka-agaran iban sin manga tau bukun agad ha Tuhan, tantu kalasahan nila kamu. Sagawaꞌ dugaing kamu. Bukun kamu hangka-agaran iban sila sabab pinīꞌ ta kamu piyakandī dayn kanila. Hangkan na sila mabunsi kaniyu. 20 Tumtuma niyu in bakas biyaytaꞌ ku kaniyu sin in tindug bukun makawasa dayn ha nakuraꞌ. Pagga in aku ngīꞌ sin manga tau yan, na damikkiyan in kamu ngīun nila da isab. Pagga nila walaꞌ kiyahagad in hinduꞌ ku, na diꞌ nila da isab kahagarun in hinduꞌ niyu. 21 Sagawaꞌ kabunsihan iban ngīun nila kamu sabab in kamu agad kākuꞌ. Hangkan biyaꞌ ha yan in hinang nila kaniyu, sabab diꞌ nila kaingatan tuud in Tuhan amu in nagdaak kākuꞌ mari. 22 Bang aku walaꞌ miyari pa dunya namaytaꞌ kanila sin kasabunnalan diꞌ tumampal in manga dusa nila. Sagawaꞌ bihaun way na hikadaawa nila sin dusa nila, sabab piyaingat ku na kanila in kasabunnalan. 23 Hisiyu-siyu in mabunsi kākuꞌ, kabunsihan niya da isab in Amaꞌ ku. 24 Diꞌ tumampal in manga dusa nila bang nila walaꞌ kītaꞌ sin duwa mata nila in manga hinang nahinang ku amu in walaꞌ nahinang sin minsan hisiyu tau. Sagawaꞌ minsan yan kītaꞌ nila na, masi sila mabunsi kākuꞌ iban ha Amaꞌ ku. 25 Sagawaꞌ asal subay aku kabunsihan nila ha supaya mabunnal in kiyasulat ha lawm saraꞌ biyabantug nila, amu agi, ‘Kabunsihan nila aku minsan way puun sabab.’
26 “Patulunun ku mari kaniyu in Mananabang. In Mananabang ini, amuna in Rū sin Tuhan, amu in mamaytaꞌ sin kasabunnalan pasal sin Tuhan sabab in siya naug dayn ha Tuhan. Patulunun ku siya mawn kaniyu, mamaytaꞌ kaniyu sin pasal ku. 27 Na, damikkiyan in kamu mamaytaꞌ da isab ha manga tau sin pasal ku sabab dayn sin tagnaꞌ in kamu miyamagad kākuꞌ.”
161 Laung pa isab hi Īsa ha manga mulid niya, “Na, in yan asal ku na biyaytaꞌ kaniyu ha supaya diꞌ maīg in īman niyu kākuꞌ. 2 Sabab ha susūngun diꞌ na kamu palamurun sin manga nakuraꞌ sin agama ha lawm sin manga langgal nila. Lāgiꞌ ha susūngun bang awn tau mamatay hisiyu-siyu na kaniyu, in pangannal niya in nahinang niya yadtu kabayaan sin Tuhan. 3 Biyaꞌ ha yan in hinang sin manga tau yan kaniyu, sabab walaꞌ nila tuud kiyaingatan in Amaꞌ ku iban diꞌ nila da isab aku kaingatan. 4 Biyaytaan ta kamu asal sin pasal yan ha supaya bang maabut na in waktu kabunsihan na kamu sin manga tau yan, na katumtuman niyu in biyaytaꞌ ku kaniyu.
In Hinang sin Rū sin Tuhan
“Na in manga yan walaꞌ ku biyaytaꞌ kaniyu sin tagnaꞌ sabab yari pa aku dī kaniyu. 5 Sagawaꞌ bihaun marayꞌ na aku magbalik madtu pa bakas nagdaak kākuꞌ mari pa dunya. Malayngkan, way minsan hambuuk kaniyu in nangasubu bang pakain aku. 6 Na, bihaun landuꞌ nasusa in lawm atay niyu pasal sin biyaytaꞌ ku kaniyu. 7 Sagawaꞌ baytaan ta kamu sin kasabunnalan, hikarayaw kaniyu sin mutas aku dayn kaniyu. Sabab bang aku diꞌ mutas dayn kaniyu, in Mananabang diꞌ makakari kaniyu. Sagawaꞌ bang aku mutas dayn kaniyu, mapakari ku in Mananabang kaniyu. 8 Na, bang dumatung na mari in Mananabang yan, pahātihun niya tuud marayaw in manga tau pasal sin dusa nila, pasal sin kabuntulan iban pasal sin hukuman sin Tuhan. 9 Pahātihun niya in manga tau sin in sila nagdusa pasal walaꞌ sila nagparachaya kākuꞌ. 10 Pahātihun niya in manga tau sin in aku tantu mabuntul tuud sabab in aku magbalik na madtu pa Tuhan, Amaꞌ ku, iban diꞌ niyu na aku kakitaan. 11 Pahātihun niya in manga tau pasal sin hukuman sin Tuhan, karnaꞌ in Puntukan Saytan, amu in magbabayaꞌ ha lawm dunya ini kiyabutangan na hukuman sin Tuhan.
12 “Mataud pa in hibaytaꞌ ku kaniyu, sagawaꞌ bihaun diꞌ marā sin pikilan niyu bang ku hibaytaꞌ kaniyu. 13 Sagawaꞌ bang dumatung na mari in Rū sin Tuhan, amu in magpaingat kaniyu sin kasabunnalan pasal sin Tuhan, hinduan niya kamu sin katān kasabunnalan. In hinduꞌ niya kaniyu bukun guwaꞌ dayn kaniya, sagawaꞌ in unu-unu karungugan niya dayn ha Tuhan amu in hibaytaꞌ niya kaniyu. Baytaan niya kamu bang unu in maawn ha susūngun. 14 Iban dihilan niya aku kalagguan sabab in katān hihinduꞌ niya kaniyu asal da dayn kākuꞌ. 15 In unu-unu katān sin Amaꞌ ku kākuꞌ da isab, hangkan laung ku kaniyu in unu-unu katān hihinduꞌ kaniyu sin Rū sin Tuhan guwaꞌ dayn kākuꞌ.”
Kasusahan iban Kakuyagan
16 Laung pa isab hi Īsa, “Bukun na malugay diꞌ niyu na aku kakitaan. Sagawaꞌ bukun na isab malugay kakitaan niyu na aku magbalik.”
17 Na, nagꞌasubu-iyasubuhi na in manga mulid niya kaibanan, laung nila, “Unu bahaꞌ in hāti sin bichara niya yadtu, sin bukun na malugay, diꞌ natuꞌ na siya kakitaan, sagawaꞌ bukun da isab malugay, kakitaan natuꞌ da siya magbalik? Iban imiyan pa isab siya, karnaꞌ in siya magkakadtu pa Amaꞌ niya. 18 Unu bahaꞌ in hāti sin bichara niya, bukun na malugay? Diꞌ natuꞌ kahātihan bang unu in piyagbibichara niya!”
19 Na, kiyaiingatan hi Īsa sin mabayaꞌ mangasubu kaniya in manga mulid niya. Hangkan laung niya kanila, “Amu ka in piyagꞌasubu-iyasubuhi niyu in hāti sin bichara ku amu in biyaytaꞌ ku kaniyu, laung ku, ‘Bukun na malugay diꞌ niyu na aku kakitaan, sagawaꞌ bukun da isab malugay, kakitaan niyu da aku magbalik’? 20 Na, in bunnal niya, in kamu yan magtangis iban magdukka, sagawaꞌ makuyag in manga tau bukun agad ha Tuhan. Masusa kamu sagawaꞌ kakuyagan in gantiꞌ sin kasusahan niyu. 21 In kasusahan niyu yan bihaun biyaꞌ da sa yan sapantun sin kasusahan sin hambuuk babai masuuk na magꞌanak. Masusa siya sabab masuuk na dumatung in waktu numanam siya sin masakit. Sagawaꞌ pagꞌubus niya magꞌanak, kalupahan niya na in sakit niyanam niya sabab makuyag na siya sin in anak niya limahil na pa dunya. 22 Na, biyaꞌ da isab ha yan in hantang niyu. Bihaun masusa kamu, sagawaꞌ kakitaan ta kamu magbalik. Lāgiꞌ kūgan tuud kamu iban wayruun makaīg sin kakuyagan niyu yan dayn ha lawm atay niyu.
23 “Na, bang dumatung na in waktu yan, minsan kamu diꞌ na mangasubu kākuꞌ unu-unu. Baytaan ta kamu sin bunnal, unu-unu in pangayuun niyu ha Amaꞌ ku sabab sin pangandul niyu kākuꞌ, hirihil niya kaniyu. 24 Dayn sin tagnaꞌ sampay pa bihaun walaꞌ kamu nakapangayuꞌ unu-unu sabab sin pangandul niyu kākuꞌ. Pangayuꞌ kamu ampa kamu karihilan, ha supaya jumukup in kakuyagan niyu.”
Daugun hi Īsa in manga Tau Bukun Agad ha Tuhan
25 Laung pa isab hi Īsa, “In manga hinduꞌ kiyahinduꞌ ku kaniyu labay dayn ha manga bichara dalil, sumagawaꞌ awn da waktu dumatung ha susūngun diꞌ ku na hilabay dayn ha manga bichara dalil. Pahantapun ku na tuud kaniyu in paghinduꞌ ku ha pasalan sin Amaꞌ ku. 26 Ha waktu susūngun, bang awn pangayuun niyu, baran niyu na in mangayuꞌ ha Amaꞌ ku sabab sin pangandul niyu kākuꞌ. Minsan bukun na aku in mangayuꞌ kaniya para kaniyu, 27 sabab in Amaꞌ ku malasa kaniyu. Hangkan kamu kiyalasahan niya sabab malasa kamu kākuꞌ iban magparachaya kamu sin naug aku dayn ha Tuhan. 28 Mattan tuud in aku miyari pa dunya naug dayn ha Tuhan, Amaꞌ ku. Na, bihaun mīg na aku dayn ha dunya ini, madtu na magbalik pa Amaꞌ ku.”
29 Sakali laung sin manga mulid niya kaniya, “Na, bihaun mahantap na in bichara mu kāmuꞌ sabab walaꞌ na kaw nagbichara dalil. 30 Bihaun natantu namuꞌ na tuud sin kaingatan mu in unu-unu katān, sabab minsan in tau diꞌ pa makapangasubu kaymu, kaingatan mu na asal in hipangasubu niya. Hangkan magparachaya na tuud kami sin in ikaw naug dayn ha Tuhan.”
31 In sambung hi Īsa kanila, “Bunnal ka yan sin magparachaya na tuud kamu kākuꞌ bihaun? 32 Ingat kamu, masuuk na tuud dumatung in waktu in kamu katān makawkanat na. Magꞌuwian na kamu pakaniya-pakaniya pa luggiyaꞌ hulaꞌ niyu. Hibīn niyu na aku isa-isa ku. Sagawaꞌ minsan niyu aku hibīn, awn da iban ku sabab in Amaꞌ ku tutug himahambuuk kākuꞌ.
33 “Na, hangkan ku ini biyaytaꞌ kaniyu ha supaya awn kasannyangan sin lawm atay niyu pasal sin paghambuuk niyu iban aku. Pananamun kamu kabinsanaan sin manga tau bukun agad ha Tuhan, sagawaꞌ ayaw kamu mabugaꞌ, sabab diyaug ku na in manga tau bukun agad ha Tuhan.”
17Pangayuan hi Īsa Duwaa Pa Tuhan In Manga Mulid Niya
1 Manjari pagꞌubus hi Īsa nagbichara ha manga mulid niya, himangad siya pa langit ampa siya nangarap pa Tuhan, laung niya,
“Ū Amaꞌ ku, naabut na in waktu kiyagantaꞌ. Dihili aku kalagguan, aku amu in Anak mu, ha supaya ku isab mapakitaꞌ in kalagguan mu. 2 Kiyarihilan mu aku kawasa magbayaꞌ-bayaꞌ ha katān mānusiyaꞌ ha supaya ku karihilan kabuhiꞌ salama-lama in sasukuꞌ sin manga tau kiyasukuꞌ mu kākuꞌ. 3 Na, ha supaya in manga mānusiyaꞌ makabaak sin kabuhiꞌ salama-lama, subay nila kaw kaingatan sin ikaw na tuud in hambuuk-buuk Tuhan sabunnal iban subay nila da isab aku kaingatan sin aku amuna in Almasi kiyawakilan mu mari pa dunya. 4 Napakitaꞌ ku na in kalagguan mu dī ha dunya sabab naubus ku na hīnang in katān hinang piyahinang mu kākuꞌ. 5 Ū, Amaꞌ, dihili aku kalagguan duun ha haddarat mu biyaꞌ sin kalagguan ku sin waktu duun aku kaymu ha walaꞌ pa naawn in dunya ini.
6 “Piyahāti ku na ha manga mānusiyaꞌ in pasal mu, amu in manga mānusiyaꞌ siyukuꞌ mu kākuꞌ dī ha lawm dunya. In sila asal manga sukuꞌ mu, ampa siyukuꞌ mu isab sila kākuꞌ. Nagkahagad na sila sin Parman mu, 7 iban nakaingat na sila sin in katān dīhil mu kākuꞌ tantu tuud naug dayn kaymu. 8 Sabab napasampay ku na kanila in manga hinduꞌ amu in nakawaꞌ ku dayn kaymu iban tiyaymaꞌ nila na. Lāgiꞌ natantu nila na tuud sin in aku naug dayn kaymu iban magparachaya na sila sin in aku naraak mu.
9 “In pangayuan ku ini duwaa bukun amu in manga mānusiyaꞌ katān, sagawaꞌ amu in manga tau siyukuꞌ mu kākuꞌ karnaꞌ in sila asal manga sukuꞌ mu. 10 In katān sukuꞌ ku, sukuꞌ mu da isab, iban in katān sukuꞌ mu, sukuꞌ ku da isab. Sila ini in magpakitaꞌ sin kalagguan ku. 11 Na, bihaun magꞌuuwiꞌ na aku magbalik mawn kaymu. Magꞌiīg na aku dayn ha dunya ini sagawaꞌ in manga tau sukuꞌ ku yari pa masi ha dunya. Ū, Amaꞌ ku Mahasuchi, ayari kaagi sin kusug sin kawasa mu, in manga tau amu in dīhil mu kākuꞌ. Ayari sila ha supaya tutug in paghambuuk nila biyaꞌ sin katutug sin paghambuuk ku iban ikaw. 12 Ha salugay ku nagꞌaagad iban sin manga tau kiyasukuꞌ mu kākuꞌ, iyaayaran ku sila kaagi sin kusug sin kawasa mu. Wayruun minsan hambuuk kanila in nalawaꞌ dayn kākuꞌ luwal da in hambuuk sukuꞌ sin narkaꞌ amu in asal kiyagantaꞌ malawaꞌ dayn kākuꞌ ha supaya maagad in kiyabaytaꞌ ha lawm Kitab.
13 “Na, bihaun magꞌuuwiꞌ na aku magbalik mawn kaymu. Hangkan ha salugay ku pa dī ha dunya hibaytaꞌ ku in katān ini kanila ha supaya in lawm atay nila mahipuꞌ sin kakuyagan biyaꞌ sin kakuyagan ku. 14 Kiyapasampay ku na in hinduꞌ mu pa manga tau sukuꞌ mu. Sakali kiyarugalan sila sin manga pagkahi nila mānusiyaꞌ sabab in manga tau sukuꞌ mu bukun hangka-pikilan iban sin manga tau bukun agad kaymu. Biyaꞌ da isab sila kākuꞌ, bukun hangka-pikilan iban sin manga tau bukun agad kaymu. 15 Malayngkan, bukun in pangayuun ku kaymu in īgan mu sila dayn ha dunya ini, sagawaꞌ in pangayuun ku kaymu ayaran mu sila bat sila diꞌ kapagbayaan sin Iblis, amu in puunan sin katān kangīan. 16 In manga tau sukuꞌ ku sibuꞌ na tuud iban aku sabab in pikilan nila bukun na biyaꞌ sin pikilan sin manga mānusiyaꞌ dī ha dunya. 17 Bang mayan isab sila pakandihun mu, iban suchihun mu in lawm atay nila. In kasabunnalan sin manga katān kiyabaytaꞌ ha Parman mu amu in makasuchi sin lawm atay nila. 18 Naraak ku na sila mawn pa manga mānusiyaꞌ biyaꞌ da isab sin aku naraak mu mari pa dunya. 19 Iban dayn ha pasal nila hibugsuꞌ ku kaymu in duguꞌ-nyawa ku ha supaya masuchi in lawm atay nila iban tūpun sila mahinang manga sukuꞌ mu.
20 “Bukun sadja isab manga mulid ku in pangayuan ku duwaa,” laung hi Īsa, “sagawaꞌ sampay manga tau amu in ha susūngun magparachaya kākuꞌ sabab sin pagnasīhat sin manga mulid ku. 21 Iban, Ū Amaꞌ, pangayuun ku isab kaymu bang mayan isab in sila katān maghangka-atay iban maghangka-pikilan. Bang mayan sila humambuuk kātuꞌ biyaꞌ sin ikaw tutug himahambuuk kākuꞌ iban in aku tutug himahambuuk kaymu. Bang mayan sila humambuuk kātuꞌ ha supaya in manga mānusiyaꞌ magparachaya sin ikaw in nagpakari kākuꞌ. 22 Damikkiyan, kiyarihil ku na kanila in kalagguan biyaꞌ sin kalagguan kiyarihil mu kākuꞌ, ha supaya sila mahambuuk biyaꞌ sin kita maghahambuuk. 23 Tutug aku humambuuk kanila biyaꞌ sin ikaw tutug himahambuuk kākuꞌ, ha supaya sila maghangka-atay tuud. Na, bang sila maghangka-atay na, na kaingatan na sin manga mānusiyaꞌ sin ikaw in nagdaak kākuꞌ mari, iban kaingatan nila na sin kalasahan mu in manga tau sukuꞌ ku biyaꞌ sin lasa mu kākuꞌ.
24 “Ū Amaꞌ, in kabayaan ku makapaghambuuk aku didtu ha hulaan ku iban sin manga kiyasukuꞌ mu kākuꞌ, ha supaya kakitaan nila in sahaya iban kalagguan ku, amu in kalagguan dīhil mu kākuꞌ pasal asal kaw malasa kākuꞌ ha walaꞌ pa naawn in dunya.
25 “Ū, Amaꞌ, ikaw in puunan sin kabuntulan. Diꞌ kaw kaingatan sin manga tau bukun agad kaymu, sagawaꞌ kaingatan ta kaw iban kaingatan da isab sin manga tau agad kākuꞌ sin ikaw in nagpakari kākuꞌ. 26 Piyahāti ku na kanila in pasal mu, iban diꞌ ku bugtuun in pagpahāti kanila ha supaya humūp in lasa mu kanila biyaꞌ sin lasa mu himūp kākuꞌ, iban ha supaya aku diꞌ malawaꞌ dayn ha lawm atay nila.”
18In Pagsaggaw Kan Īsa
(Mat. 26:47-56;Mk. 14:43-50;Lk. 22:47-53)
1 Manjari pagꞌubus hi Īsa nangayuꞌ duwaa, miyadtu siya iban sin manga mulid niya pa hansipak sin Sapaꞌ Kidrun. Pagdatung nila pa lugal yaun, timūy siya iban sin manga mulid pa lawm kabbun.
2 Na, kiyaingatan hi Judas, amu in panipu, in lugal kiyadtuan hinda Īsa sabab asal niya kabiyaksahan sin mawmu hinda Īsa magtipun duun iban sin manga mulid niya. 3 Hangkan hi Judas in nagmalim ha manga sundalu bangsa Rūm iban sin manga pulis jaga sin Bāy sin Tuhan amu in naraak sin manga nakuraꞌ kaimaman iban sin manga Parisi, madtu pa lawm kabbun. Nagdarā sila manga pakukus, manga tanjuꞌ, iban parul.
4 Sakali asal kiyatalusan hi Īsa in unu-unu katān sūng kumugdan kaniya. Hangkan pagdatung mawn sin manga sundalu iban manga pulis jaga, biyāk niya sila sartaꞌ laung hi Īsa kanila, “Hisiyu in liyawag niyu?”
5 Na, in sambung nila, “Hi Īsa, amu in tau dayn ha Nasarit.”
Laung hi Īsa, “Na, aku na sa ini in tau piyaglawag niyu.”
Na, in hi Judas amu in manipu kan Īsa, yaun miyamagad ha manga sundalu iban manga pulis jaga. 6 Sakali pagꞌiyan hi Īsa sin siya na in tau piyaglawag nila nakasigput sila pa ulihan iban naligad sila pa lupaꞌ.
7 Na, iyasubu sila nagbalik hi Īsa, laung niya, “Hisiyu in liyawag niyu?”
In sambung nila, “Hi Īsa, amu in tau dayn ha Nasarit.”
8 Laung hi Īsa kanila, “Biyaytaan ta na kamu sin aku na in tau piyaglawag niyu. Bang aku tuud in tau piyaglawag niyu, na yari na aku. Sagawaꞌ ayaw niyu lapaya in manga iban ku ini.” 9 Piyamung niya yan ha supaya maagad in bakas kiyapamung niya, amu agi, “Ū Amaꞌ, diꞌ kalawaan minsan hambuuk in manga tau kiyasukuꞌ mu kākuꞌ.”
10 Sakali ini magtūy liyarut hi Simun Pitrus in pakukus tiyatakus niya, ampa niya liyagut in hambuuk īpun sin Imam Dakulaꞌ. Nautud in taynga dapit pa tuu sin tau liyagut niya. In ngān sin īpun yadtu hi Malkus.
11 Laung hi Īsa kan Pitrus, “Butangan magbalik in pakukus mu pa taguban niya! Akuhun ku in katān kabinsanaan ini sabab asal ini in kiyagantaꞌ kākuꞌ sin Amaꞌ ku.”
Dāhun Sin Manga Sundalu Hi Īsa Madtu Kan Annas
12 Na, siyaggaw na hi Īsa sin manga sundalu bangsa Rūm iban sin kapitan nila iban sin manga pulis jaga sin bangsa Yahudi, ampa nila siya hiyukutan. 13 Pagꞌubus ampa nila siya diyā muna madtu kan Annas amu in ugangan usug hi Kayapas. In hi Kayapas amu in Imam Dakulaꞌ sin tahun yadtu. 14 In hi Kayapas ini amu in bakas nanghinduꞌ ha manga nakuraꞌ Yahudi, sin marayaw pa hambuuk sadja tau in mapatay gantiꞌ sin sila katān.
Umiyan Hi Pitrus Sin Bukun Siya Agad Kan Īsa
(Mat. 26:69-70;Mk. 14:66-68;Lk. 22:55-57)
15 Na, miyurul kan Īsa hi Simun Pitrus iban sin hambuuk mulid, amu in magꞌīngati tuud iban sin Imam Dakulaꞌ. Hangkan in mulid ini nakaagad kan Īsa simūd pa lawm halaman sin bāy sin Imam Dakulaꞌ. 16 Na, in hi Pitrus duun nakabīn ha guwaꞌ sin lawang. Hangkan gimuwaꞌ nagbalik in mulid amu in magꞌīngati iban sin Imam Dakulaꞌ, ampa niya biyairan piyasūd hi Pitrus dayn ha babai amu in jaga sin lawang. Na, nakasūd na hi Pitrus.
17 Sakali iyasubu hi Pitrus sin babai nagjajaga ha lawang, amu agi, “Bukun ka in ikaw hambuuk mulid sin tau nasaggaw yaun?”
Namaylu hi Pitrus, laung niya, “Bukun.”
18 Manjari nagpabaga buling in manga daraakun sin Imam Dakulaꞌ iban sin manga jaga sabab mahaggut in hulaꞌ sin dūm yadtu. Ubus ampa sila duun timindug nagpaanag ha katilibut sin baga kāyu. Na, miyawn hi Pitrus limamud kanila nagpaanag.
Sumariyahun Hi Īsa Kaagi Sin Imam Dakulaꞌ
(Mat. 26:59-66;Mk. 14:55-64;Lk. 22:66-71)
19 Manjari siyumariya hi Īsa kaagi hi Annas, amu in bakas Imam Dakulaꞌ, pasal sin manga mulid niya iban sin panghinduꞌ niya ha manga tau.
20 In sambung hi Īsa, “In aku nanghinduꞌ duun sadja ha mayran bat karungugan sin manga tau katān. Nanghinduꞌ aku ha manga kalanggalan iban ha Bāy sin Tuhan, amu in pagtitipunan sin manga Yahudi. Bukun tapuk in pagnasīhat ku ha manga tau. 21 Na, maytaꞌ mu aku sumariyahun pasal sin paghinduꞌ ku? In subay sumariyahun mu in manga tau nakarungug sin hinduꞌ ku. Asubuha sila bang unu in biyaytaꞌ ku kanila. Kaingatan nila bang unu in hīnduꞌ ku kanila.”
22 Pagꞌubus hi Īsa namichara biyaꞌ hādtu nagtūy siya siyampak ha bayhuꞌ sin hambuuk pulis jaga. Amu agi sin jaga kaniya, “Halipulu kaw ini. Ayaw kaw magpamung biyaꞌ ha yan ha Imam Dakulaꞌ.”
23 In sambung hi Īsa, “Bang sawpama awn mangīꞌ kiyapamung ku ha Imam Dakulaꞌ, na baytaan pa tau katān yari ha lawm paghuhukuman ini, sagawaꞌ bang wayruun mangīꞌ kiyapamung ku, na maytaꞌ mu aku siyampak?”
24 Na, pagꞌubus tiyukbal na hi Annas hi Īsa pa lawm lima hi Kayapas, amu in Imam Dakulaꞌ, sagawaꞌ in hi Īsa masi hiyuhukutan.
Umiyan Hi Pitrus Magbalik Sin Bukun Siya Agad Kan Īsa
(Mat. 26:71-75;Mk. 14:69-72;Lk. 22:58-62)
25 Na, in hi Pitrus masi duun nagtitindug ha daig sin kāyu pagpaanagan. Sakali iyasubu siya sin manga kaibanan tau nagtitindug duun, amu agi kaniya, “Bukun ka in ikaw hambuuk mulid sin tau yaun?”
Sagawaꞌ namaylu hi Pitrus, laung niya, “Bukun.”
26 Sakali namung in hambuuk īpun sin Imam Dakulaꞌ, kampung sin tau amu in nalagut in taynga kaagi hi Pitrus. Amu agi kan Pitrus, “Bukun ka kītaꞌ ta kaw didtu ha lawm sin kabbun miyamagad kan Īsa?”
27 Na, namaylu na isab nagbalik hi Pitrus. Sakali saruun-duun timagauk na in manuk usug.
Marā Hi Īsa Madtu Kan Pilatu
(Mat. 27:1,2,11-14;Mk. 15:1-5;Lk. 23:1-5)
28 Manjari pagga lapit adlaw na, diyā nila na hi Īsa dayn ha bāy hi Kayapas madtu pa astanaꞌ sin gubnul sin bangsa Rūm. Sagawaꞌ in manga nakuraꞌ Yahudi walaꞌ simūd pa lawm sin astanaꞌ sabab mabaꞌtal sila bang sila sumūd pa bāy sin bukun Yahudi. Ampa bang sila mabaꞌtal diꞌ sila makalamud kumaun sin pagjamu sin Haylaya Paglappas dayn ha Kamatay. 29 Hangkan gimuwaꞌ hi Gubnul Pilatu, miyawn nangasubu ha manga nakuraꞌ Yahudi. Amu agi hi Gubnul Pilatu kanila, “Unu taꞌ in narusa sin tau ini hangkan niyu siya tiyuntutan?”
30 In sambung nila, “Bang in tau yan walaꞌ nakarusa diꞌ namuꞌ siya dāhun mari kaymu.”
31 Laung hi Pilatu kanila, “Na, pagga biyaꞌ ha yan, dāha niyu na siya ampa niyu butangi hukuman agad ha aturan sin saraꞌ niyu.”
In sambung sin manga nakuraꞌ Yahudi, “Way kawasa namuꞌ dumihil hukuman hipapatay in hisiyu-siyu tau nakarusa.” 32 Na, dayn ha sambung nila yan, naagad in bakas bichara hi Īsa pasalan sin bang biyaꞌ diin kaagi in pagpatay kaniya.
33 Sakali simūd nagbalik hi Pilatu pa lawm sin astanaꞌ ampa niya piyatawag hi Īsa iyasubu. Laung niya kan Īsa, “Ikaw na ka in sultan sin manga Yahudi?”
34 In sambung hi Īsa, “In pangasubu mu yan, guwaꞌ ka dayn ha pikilan mu atawa awn tau dugaing namaytaꞌ kaymu pasal ku?”
35 In sambung hi Pilatu, “Maytaꞌ, in pangannal mu Yahudi aku? Manga pagkahi mu Yahudi iban sin manga nakuraꞌ kaimaman in timukbal kaymu mari kākuꞌ. Unu in narusa mu?”
36 Na, in sambung hi Īsa, “In hulaꞌ piyagsusultanan ku bukun dī ha dunya ini. Sabab bang in hulaꞌ piyagsusultanan ku bat dī ha dunya ini, na umatu in manga tau agad kākuꞌ ha supaya aku diꞌ masaggaw sin manga nakuraꞌ Yahudi. Sagawaꞌ walaꞌ sila imatu sabab bukun dī ha dunya in hulaꞌ piyagsusultanan ku!”
37 Na, laung hi Pilatu, “Na, bang bihādtu, sultan kaw?”
In sambung hi Īsa, “Na, biyaꞌ sin agi mu, in aku sultan. Amu yan in sabab hangkan aku piyagꞌanak iban limahil mari pa dunya ha supaya ku hikabaytaꞌ in kasabunnalan. Na, hisiyu-siyu in agad ha kasabunnalan, magparachaya siya sin baytaꞌ ku.”
38 Laung hi Pilatu, “Unu bahaꞌ in kasabunnalan?”
Kamatay In Hukuman Hirihil Kan Īsa
(Mat. 27:15-31;Mk. 15:6-20;Lk. 23:13-25)
Manjari pagꞌubus hi Pilatu nangasubu kan Īsa, gimuwaꞌ siya nagbalik madtu pa manga Yahudi. Laung niya kanila, “Wayruun dusa niya kiyabaakan ku amu in mapatut ku butangan hukuman. 39 Malayngkan,” laung hi Pilatu, “biyaꞌ na sin pagkabiyaksahan niyu, ha sakabaꞌ waktu sin Haylaya Paglappas dayn ha Kamatay, awn pagpaguwaun ku hambuuk pilisu. Mabayaꞌ kamu paguwaun ku kaniyu in sultan sin manga Yahudi?”
40 Na, imulang in manga nakuraꞌ Yahudi, amu agi, “Ayaw mu siya paguwaa! Hi Barabbas in kabayaan namuꞌ paguwaun mu!” (In hi Barabbas ini hambuuk mundu.)
191 Manjari nagꞌuldin na hi Pilatu palubakan hi Īsa sin lalagut hipanglulubak. 2 Pagꞌubus ampa in manga sundalu kimawaꞌ manga sanga kahuy matunuk, ampa nila liyubid hīnang biyaꞌ kuruna ampa siyangun pa ū hi Īsa. Sartaꞌ siyulugan nila hi Īsa sin siub badjuꞌ taluk biyaꞌ sin siub badjuꞌ sin sultan. 3 Ubus ampa siya iyalup sin manga sundalu iyudjuꞌ-udjuꞌ, laung nila, “Mabuhay in Sultan sin manga Yahudi!” Ubus ampa nila siyampak hi Īsa.
4 Sakali gimuwaꞌ nagbalik hi Pilatu miyadtu pa manga tau mataud natitipun, laung niya ha manga tau, “Kitaa niyu ba, paguwaun ku hi Īsa mari kaniyu ha supaya niyu kaingatan sin wayruun ngīꞌ kiyabaakan ku kaniya amu in mapatut butangan hukuman.” 5 Na, narā na mawn pa guwaꞌ hi Īsa, lāgiꞌ masi siyasangunan in ū niya sin sanga kahuy matunuk, iban nagsusuꞌlug siya sin siub badjuꞌ taluk. Laung hi Pilatu ha manga tau, “Kitaa niyu ba, yari na in tau ini!”
6 Pagkitaꞌ sin manga nakuraꞌ kaimaman iban sin manga pulis jaga sin Bāy sin Tuhan kan Īsa, magtūy sila nagꞌulang-ulang, laung nila, “Pataya siya! Palansangan siya pa usuk bat siya mapatay na!”
Laung hi Pilatu kanila, “Dāha niyu na siya ampa niyu lansangan pa usuk karnaꞌ wayruun ngīꞌ kiyabaakan ku kaniya amu in mapatut pamatayan ku kaniya.”
7 In sambung sin manga Yahudi, “Bang ha lawm saraꞌ namuꞌ subay siya patayun sabab naggulal siya sin baran niya Anak Tuhan.”
8 Pagdungug hi Pilatu sin bichara nila, gām mayan na siya miyugaꞌ. 9 Simūd siya nagbalik pa lawm astanaꞌ ampa niya iyasubu hi Īsa, laung niya, “Tau dayn diin kaw?”
Sagawaꞌ walaꞌ simambung hi Īsa.
10 Laung hi Pilatu kaniya, “Maytaꞌ kaw diꞌ sumambung kākuꞌ? Walaꞌ mu ka kiyaingatan sin awn kawasa ku magpaguwaꞌ kaymu? Damikkiyan, awn da isab kawasa ku magpalansang kaymu pa usuk bat kaw matay.”
11 In sambung hi Īsa, “Bang kaw walaꞌ dīhilan sin Tuhan kawasa, na way sa yan kapatut mu dumihil hukuman kākuꞌ. Hangkan labi dakulaꞌ in dusa sin tau timukbal kākuꞌ mari kaymu dayn sin dusa mu.”
12 Pagdungug hi Pilatu sin bichara hi Īsa, limāg siya dān sin hikapuas niya kan Īsa. Sagawaꞌ imulang in manga tau mataud, amu in manga Yahudi, laung nila, “Bang mu siya paguwaun kumangīꞌ na in pagbagay mu iban sin sultan sin hulaꞌ Rūm! Karnaꞌ hisiyu-siyu in naggulal sin baran niya sultan, na in siya yan kimuntara ha sultan sin hulaꞌ Rūm!”
13 Na, pagdungug hi Pilatu sin bichara sin manga tau, diyā niya hi Īsa pa guwaꞌ ampa siya limingkud ha lingkuran sin manghuhukum didtu ha lugal pagtawagun Halaman Batu. (Bang ha bahasa Hibrani in ngān sin lugal yadtu Gabbata. ) 14 Na, in adlaw yadtu kimugdan ha waktu sin Haylaya Paglappas dayn ha Kamatay, ha adlaw pagngānan Adlaw Pagsakap.
Pagga mataas na suga, laung hi Pilatu ha manga tau, “Yari na in sultan niyu!”
15 Sagawaꞌ imulang na isab in manga tau, laung nila,
“Papatayan siya! Papatayan siya! Palansangan siya pa usuk!”
Laung hi Pilatu kanila, “Mabayaꞌ kamu hipalansang ku pa usuk in sultan niyu?”
In sambung sin manga nakuraꞌ kaimaman, “Way sultan namuꞌ dugaing dayn sin sultan sin hulaꞌ Rūm!”
16 Na, pagga biyaꞌ hādtu in bichara sin manga tau, na tiyukbal na hi Pilatu kanila hi Īsa, hipapalansang pa usuk bat matay.
Hilansang Pa Usuk Hi Īsa
(Mat. 27:32-44;Mk. 15:21-32;Lk. 23:26-43)
Sakali diyā nila na hi Īsa 17 gimuwaꞌ dayn ha lawm dāira. Hi Īsa in piyapagguyud nila sin usuk pagpatayan kaniya sampay sila nakaabut pa lugal pagngānan kulakub ū. (Bang ha bahasa Hibrani, Gulguta. ) 18 Na, pagdatung nila mawn, liyansang na sin manga sundalu hi Īsa pa usuk, ubus ampa nila piyatindug iyusuk pa lupaꞌ. Sakali awn isab duwa tau liyansang pa usuk, ubus ampa iyusuk pa lupaꞌ duun ha kīd pa kīd sin kiyausukan kan Īsa.
19 Manjari awn sulat pahāti biyutang ha usuk piyaglansangan kan Īsa. In pahāti ini siyulat hi Pilatu, amu agi sin pahāti, “Hi Īsa, tau Nasarit, Sultan sin manga Yahudi.” 20 Mataud tau in nakabacha sin pahāti sabab in lugal piyagpatayan kan Īsa bukun malayuꞌ dayn ha dāira. In pahāti yadtu siyulat ha tūngka-ginis bahasa: ha bahasa Hibrani, ha bahasa sin manga tau Rūm, iban ha bahasa Girik. 21 Sakali laung sin manga nakuraꞌ kaimaman kan Pilatu, “In sulat pahāti mu walaꞌ nakaamu sabab biyaꞌ ha ini in siyulat mu, ‘In tau ini amuna in Sultan sin manga Yahudi!’ Subay biyaꞌ ha ini in sulat pahāti mu bat makaamu, laung mu, ‘In tau ini nagꞌiyan sin in siya Sultan sin manga Yahudi!’”
22 In sambung hi Pilatu kanila, “In bakas ku na kiyasulat diꞌ na kapindahan.”
23 Na, pagga naubus na kiyalansang sin manga sundalu hi Īsa pa usuk, kiyawaꞌ nila in katān siyusuꞌlug hi Īsa ampa nila piyagbahagian nagꞌupat. In hambuuk pa hambuuk sundalu kimāꞌ hangka-bahagiꞌ. Kiyawaꞌ nila da isab in juba hi Īsa amu in hiyahablun way sugpat niya.
24 Laung sin manga sundalu pakaniya-pakaniya, “Subay natuꞌ diꞌ gisiun in juba ini. Sapādpād gisiun gām natuꞌ na piyagkuut-kuutan, ingatun bang hisiyu in makakawaꞌ.”
Na, in hīnang sin manga sundalu yan nakarihil kasabunnalan sin asal kiyasulat ha lawm Kitab Jabur, amu agi,
“Piyagbahagian nila in siyusuꞌlug ku,
iban piyagkuut-kuutan nila in juba ku.”
Na, naagad tuud in kiyasulat ha lawm Kitab karnaꞌ biyaꞌ da hādtu in hinang sin manga sundalu.
25 Na, in inaꞌ hi Īsa duun nagtitindug masuuk pa usuk piyaglansangan kan Īsa, iban duun isab in taymanghud babai sin inaꞌ niya iban hi Mariyam amu in asawa hi Kurupas iban hi Mariyam amu in dayn ha dāira Magdala. 26 Kītaꞌ hi Īsa nagtitindug duun in inaꞌ niya iban sin mulid kalasahan niya. Hangkan laung hi Īsa ha inaꞌ niya, “Inaꞌ, bihaun in mulid ku yan, anak mu na.”
27 Pagꞌubus laung niya isab ha mulid niya, “Bihaun in inaꞌ ku, inaꞌ mu na.” Na, tagnaan dayn ha waktu yadtu in inaꞌ hi Īsa himulaꞌ na ha lawman sin mulid yan.
In Kamatay Hi Īsa
(Mat. 27:45-56;Mk. 15:33-41;Lk. 23:44-49)
28 Manjari kiyaingatan na hi Īsa sin in katān daakan piyahinang kaniya naubus na nahinang. Na, ha supaya maagad in kiyasulat ha lawm Kitab, mīchara hi Īsa, laung niya, “Iyuhaw aku.”
29 Sakali asal awn duun bingkiꞌ hipuꞌ sin tubig anggul (biyaꞌ tubaꞌ). Na, pagꞌiyan hi Īsa iyuhaw siya, kimāꞌ luppus in hambuuk sundalu ampa niya liyuꞌgum pa tubig anggul (biyaꞌ tubaꞌ). Ubus ampa niya biyutang in luppus pa duhul kahuy ampa niya siyungit pa simud hi Īsa. 30 Na, siyupsup hi Īsa in tubig anggul ampa siya namichara, laung niya, “Naubus na in hinang ku!”
Pagꞌubus tiyukkuꞌ niya in ū niya sartaꞌ miyugtuꞌ na in napas niya.
Budjakun In Kīd Hi Īsa
31 Manjari in adlaw yadtu adlaw Jumaat. Na, miyadtu in manga nakuraꞌ Yahudi kan Pilatu nangayuꞌ sin subay baliun in paa sin manga tau, amu in liyansang pa usuk bat matay magtūy, ha supaya hikaīg magtūy in manga mayat dayn ha usuk. Hangkan nangayuꞌ in manga nakuraꞌ sin bihādtu, sabab diꞌ sila mabayaꞌ sin masi makaruun in manga mayat ha taas usuk bang maabut na adlaw paghali-hali iban pagpudji pa Tuhan. Karnaꞌ in adlaw yan, adlaw mulliya, amu in liyalagguꞌ tuud sin manga bangsa Yahudi. 32 Na, miyadtu na in manga sundalu ampa nila biyaliꞌ in paa sin hambuuk tau amu in iyagad kan Īsa liyansang pa usuk. Damikkiyan da isab in hambuuk. 33 Sakali pagsuuk nila mawn kan Īsa, kītaꞌ nila miyamatay na. Hangkan walaꞌ nila na biyaliꞌ in paa niya. 34 Sagawaꞌ biyudjak sin hambuuk sundalu in kīd hi Īsa. Na, saruun-duun gimuwaꞌ in duguꞌ iban tubig. 35 In nakakitaꞌ ha manga pakaradjaan kimugdan kan Īsa, amuna in nagsulat ha ini ha supaya kamu isab magparachaya. Kapangandulan in saksiꞌ sin tau nagsulat ha ini iban kaingatan niya in kasabunnalan sin baytaꞌ niya. 36 Na, in hīnang (sin manga sundalu) yan nakarihil kasabunnalan sin asal kiyasulat ha lawm Kitab, amu agi, “Way mabaliꞌ minsan hambuuk bukug niya.” 37 Iban awn pa isab kiyasulat ha lawm Kitab, amu agi, “Aturun nila in tau amu in piyabudjak nila.”
In Pagkubul Kan Īsa
(Mat. 27:57-61;Mk. 15:42-47;Lk. 23:50-56)
38 Manjari awn hambuuk tau dayn ha kawman Arimati, in ngān niya hi Yusup. Miyadtu siya kan Pilatu namaid bang makajari kawaun in bangkay hi Īsa dayn ha usuk. In hi Yusup ini hambuuk da isab agad kan Īsa, sagawaꞌ walaꞌ siya nagpatampal sabab mabugaꞌ siya ha manga nakuraꞌ Yahudi. Na, tiyugutan mān siya hi Pilatu kumāꞌ sin bangkay, miyadtu na hi Yusup kimāꞌ sin bangkay. 39 Miyagad da isab kan Yusup hi Nikudimus, amu in bakas miyadtu kan Īsa sin dūm dimā nagbichara. Nagdarā siya duwangka-ginis ubat mahamut (hipagꞌadjal sin bangkay hi Īsa). In hinang ubat yan burak amu in pagtawagun “mira” piyapaglamud iban sin kahuy alus. In buꞌgat sin ubat mahamut awn manga kayꞌman kilu. 40 Manjari kiyawaꞌ na sin duwangka-tau ini in bangkay hi Īsa ampa nila siyaput sin kuku putiꞌ marayaw biyubutangan nila sin ubat mahamut, karnaꞌ biyaꞌ hādtu in addat sin manga Yahudi bang magkubul sin mayat nila. 41 Na, duun ha lugal masuuk ha piyagpatayan kan Īsa awn hambuuk kabbun. Duun ha kabbun yan awn hambuuk kubul biyaꞌ lupa sungab batu in baꞌgu hīnang amu in walaꞌ pa kiyapangubulan. 42 Na pagga pagkikinsumun na in adlaw Sabtuꞌ iban in kubul yaun masuuk pa lugal piyagpatayan kan Īsa, na duun nila na kiyubul in bangkay hi Īsa.
20Mabuhiꞌ Magbalik Hi Īsa
(Mat. 28:1-8;Mk. 16:1-8;Lk. 24:1-12)
1 Manjari pagꞌadlaw Ahad subu-subu pa, miyadtu hi Mariyam amu in babai dayn ha Magdala pa kubul hi Īsa. Pagdatung niya pa kubul, kītaꞌ niya naīg na in batu bakas piyagtambul sin sūran pa lawm kubul. 2 Na, dimagan siya madtu namaytaꞌ kan Simun Pitrus iban pa mulid amu in kalasahan hi Īsa. Laung niya kanila, “Kiyawaꞌ nila in Panghuꞌ dayn ha lawm kubul. Diꞌ natuꞌ na ini kaingatan bang haunu nila siya biyutang!”
3 Na, saruun-duun miyadtu hi Pitrus pa kubul hi Īsa iban sin mulid kalasahan hi Īsa. 4 Dimagan sila karuwa madtu pa kubul saꞌ in hi Pitrus kiyabīn ha ulihan sabab mabiskay dumagan in mulid kalasahan hi Īsa. Hangkan siya in nakauna dimatung pa kubul. 5 Pagdatung niya pa kubul, sinīb niya in lawm kubul. Kītaꞌ niya in saput nagbubutang sagawaꞌ walaꞌ siya simūd pa lawm kubul. 6 Sakali pagdatung mawn hi Simun Pitrus, timūy siya simūd pa lawm kubul. Kītaꞌ niya in saput nagbubutang, 7 iban kītaꞌ niya nalulūn na in kakanaꞌ bakas piyagputus sin ū hi Īsa, lāgiꞌ nakakandi na dayn ha saput. 8 Na, in mulid amu in nakaratung muna pa kubul, simūd da isab pa lawm kubul. Pagkitaꞌ niya sin saput, magtūy siya nagparachaya sin in hi Īsa nabuhiꞌ na nagbalik. 9 Asal awn kiyasulat ha lawm Kitab sin mabuhiꞌ hi Īsa magbalik dayn ha kamatay, sagawaꞌ ha waktu yadtu in yan walaꞌ pa kiyahātihan sin manga mulid hi Īsa. 10 Sakali in duwa mulid minuwiꞌ na nagbalik.
Magpanyataꞌ Hi Īsa Kan Mariyam Amu In Babai Dayn Ha Magdala
(Mat. 28:9-10;Mk. 16:9-11)
11 Sakali in hi Mariyam masi duun nagtitindug nagtatangis ha guwaꞌ sin kubul. Ha saꞌbu niya nagtatangis sinīb niya in lawm kubul. 12 Pagsīb niya, kītaꞌ niya in duwa malāikat nagtatamung putiꞌ, limilingkud ha bakas kiyabutangan sin bangkay hi Īsa. In hambuuk ha dapit pa ūhan, ampa in hambuuk ha dapit pa sikān.
13 Laung sin manga malāikat kaniya, “Indaꞌ, unu in piyagtangisan?”
In sambung niya, “Inīgan nila in bangkay sin Panghuꞌ ku dayn dī iban diꞌ ku na kaingatan bang haunu nila biyutang!”
14 Pagꞌubus yadtu himarap hi Mariyam pa ulihan sartaꞌ kītaꞌ niya hi Īsa nagtitindug duun, sagawaꞌ walaꞌ niya kiyakilāhan hi Īsa.
15 Laung hi Īsa kaniya, “Indaꞌ, maytaꞌ kaw nagtangis? Iban hisiyu in liyawag mu?”
Sagawaꞌ in pangannal hi Mariyam tau nagtutungguꞌ sin kabbun pangungubulan in dimā nagbichara kaniya. Hangkan in sambung niya, laung niya, “Tuwan, bang ikaw in kimawaꞌ sin bangkay niya dayn dī, baytai aku bang haunu na, bat kadtuun ku kawaun.”
16 Sakali laung hi Īsa kaniya, “Mariyam.”
Saruun-duun iyatud niya hi Īsa sartaꞌ timulik siya, laung niya ha bahasa Hibrani, “Rabbuni.” (Hāti niya, “Guru,” )
17 “Ayaw mu aku gunggungi,” laung hi Īsa kaniya, “sabab walaꞌ pa aku nakabalik madtu pa Amaꞌ ku. Sagawaꞌ kadtu kaw pa katawtaymanghuran ku ampa mu sila baytai sin magbabalik na aku madtu pa Amaꞌ ku amu in Tuhan ku. Siya da isab in Amaꞌ iban Tuhan niyu.”
18 Na, miyadtu hi Mariyam, amu in babai dayn ha Magdala, namaytaꞌ ha manga mulid hi Īsa sin kītaꞌ niya in Panghuꞌ iban biyaytaan niya sila sin bichara hi Īsa kaniya.
Magpanyataꞌ Hi Īsa Ha Manga Mulid Niya
(Mat. 28:16-20;Mk. 16:14-18;Lk. 24:36-49)
19 Sakali narūm mayan sin adlaw Ahad, nagtipun in manga mulid hi Īsa ha hambuuk bāy saꞌ tiyatambul nila in lawang kiyakandaru sabab mabugaꞌ sila ha manga nakuraꞌ Yahudi. Sakali miyadtu hi Īsa nagpanyataꞌ timindug ha giꞌtungan nila, laung niya kanila. “Bang mayan awn kasannyangan ha lawm atay niyu.” 20 Pagꞌubus hi Īsa nagbichara piyakitaꞌ niya ha manga mulid niya in duwa lima niya iban sin kīd niya, (amu in tandaꞌ nagpakitaꞌ sin siya na tuud hi Īsa). Na landuꞌ tuud in kakuyagan sin manga mulid pagkitaꞌ nila ha Panghuꞌ.
21 Sakali biyalikan hi Īsa in bichara niya kanila, laung niya, “Bang mayan awn kasannyangan ha lawm atay niyu. Bihaun daakun ta kamu biyaꞌ da isab kākuꞌ naraak sin Amaꞌ ku mari.” 22 Pagꞌubus ampa hi Īsa himanggut sin napas niya pa guwaꞌ piyatudju pa manga mulid niya, sartaꞌ laung niya kanila, “Taymaa niyu in Rū sin Tuhan. 23 Bang niyu maapun in manga tau, tantu ampunun da isab sila sin Tuhan, sagawaꞌ bang niyu sila diꞌ maapun, na tantu diꞌ da isab sila ampunun sin Tuhan.”
Hi Īsa Iban Hi Tumas
24 Na, in waktu pagkawn hi Īsa pa manga mulid niya saꞌbu walaꞌ duun hi Tumas, (amu in pagtawagun Kambal.) In hi Tumas ini agad ha hangpuꞌ tagduwa mulid hi Īsa. 25 Hangkan biyaytaan siya sin kaibanan mulid, laung nila kaniya, “Nakapagkitaꞌ kami iban sin Panghuꞌ!”
Laung hi Tumas kanila, “Bang ku diꞌ kakitaan sin duwa mata ku iban kakumpitan in limpaꞌ sin lansang ha duwang sipak lima niya iban masanaw in limpaꞌ sin paliꞌ ha kīd niya, diꞌ aku magparachaya sin baytaꞌ niyu.”
26 Manjari pagga hangka-pitu na nakalabay, nagpūn na isab nagbalik in manga mulid hi Īsa iban nakaagad na hi Tumas kanila. Sakali pagsayu nila, yaun na hi Īsa timitindug ha giꞌtungan nila, malayngkan kiyakandaruhan nila in lawang. Laung hi Īsa kanila, “Bang mayan awn kasannyangan ha lawm atay niyu.” 27 Pagꞌubus laung niya kan Tumas, “Kitaa iban kumpiti in lima ku ha supaya mu kananaman in limpaꞌ sin paliꞌ ku, iban sānawa in kīd ku bat kananaman in limpaꞌ. Ayaw na kaw magduwa-ruwa. Pagparachaya na kaw kākuꞌ!”
28 In sambung hi Tumas kaniya, “Ū Panghuꞌ ku, ikaw in Tuhan ku!”
29 Laung hi Īsa kaniya, “In ikaw nagparachaya kākuꞌ pasal sin kītaꞌ mu aku nagbaran mari. Dakulaꞌ in karayawan sin manga tau magparachaya kākuꞌ minsan nila aku walaꞌ kītaꞌ!”
In Maksud Sin Kitab Ini
30 Na, mataud pa manga muꞌjijat nahinang hi Īsa ha matahan sin manga mulid niya, amu in walaꞌ nakalamud siyulat ha Kitab ini. 31 Sagawaꞌ kiyasulat ha lawm Kitab ini in manga pakaradjaan pasal hi Īsa, ha supaya kamu magparachaya sin in hi Īsa amuna tuud in Almasi, amu in Anak Tuhan, iban ha supaya da isab makabaak kamu kabuhiꞌ salama-lama sabab sin pangandul niyu kaniya.
21Magpanyataꞌ Hi Īsa Pa Pitu Mulid Niya
1 Manjari manga pilay adlaw na limabay miyadtu na isab hi Īsa nagbalik nagpanyataꞌ ha manga mulid niya didtu ha higad sin Dagat Tibiri. Biyaꞌ ha ini in pagpanyataꞌ hi Īsa ha manga mulid niya. 2 Ha walaꞌ pa nakapagpanyataꞌ hi Īsa mawn pa manga mulid niya, nagpupūn hinda Pitrus, hi Tumas, amu in pagtawagun Kambal, hi Natanyal, amu in dayn ha Kana ha hulaꞌ Jalil, in duwa anak hi Sibidi iban sin duwa pa mulid hi Īsa. 3 Laung hi Simun Pitrus ha manga iban niya, “Madtu pa aku manglaya.”
Laung sin manga iban niya, “Magad kami kaymu.” (Na, diyayungan nila na in kumpit nila asibiꞌ pa lawd.) Sagawaꞌ dayn ha dūm sampay naabut lapit adlaw wayruun istaꞌ nakawaꞌ nila.
4 Baya-baya mān maadlaw na, didtu hi Īsa timitindug ha higad dagat. Sagawaꞌ walaꞌ siya kiyakilāhan sin manga mulid niya.
5 Sakali tiyawag sila hi Īsa, “Uwaꞌ, manga tuwan, awn da ka nakawaꞌ niyu yan?”
Laung nila, “Wayruun.”
6 Laung hi Īsa kanila, “Larukan in laya niyu ha dapit pa tuu sin kumpit niyu bat kamu makakawaꞌ istaꞌ.” Na, liyaruk nila na in laya nila, sakali diꞌ nila na mautung pasal mataud tuud istaꞌ in nakawaꞌ sin laya nila.
7 Manjari mīchara kan Pitrus in mulid kalasahan hi Īsa, laung niya, “Hi Panghuꞌ in tau yaun!” Pagdungug hi Pitrus sin bichara sin mulid yaun, magtūy siya nagꞌūs-ꞌūs nagbadjuꞌ. (Pasal bakas niya inīgan in badjuꞌ niya.) Ubus ampa siya timugpaꞌ pa dagat. 8 Na, in kaibanan mulid nagdayung na pa higad dagat ha saꞌbu nila nagꞌuutung sin laya nila hipuꞌ sin istaꞌ. Bukun sila malayuꞌ dayn ha higad dagat karnaꞌ awn da manga kayꞌman ngarupa in layuꞌ nila. 9 Pagdatung nila pa higad dagat, kītaꞌ nila in baga kāyu piyagdarangdangan sin istaꞌ iban awn da isab manga tinapay.
10 Na, laung hi Īsa kanila, “Dā kamu mari sin manga istaꞌ nakawaꞌ niyu.”
11 Sakali simakat magtūy hi Pitrus pa kumpit nila ampa niya hiyubaran in laya. Ubus ampa niya giyuyud in laya pa higad dagat. In laya nila nahipuꞌ sin manga istaꞌ maaslag sadja. In taud sin manga istaꞌ awn hanggatus tagkayꞌman tagtū katān. Sagawaꞌ minsan bihādtu in taud sin istaꞌ walaꞌ minsan nagisiꞌ in laya nila. 12 Laung hi Īsa kanila, “Kari na kamu kaun.” Na, wayruun tuud minsan hambuuk mulid niya in timawakkal nangasubu kaniya bang hisiyu siya sabab asal kiyaingatan nila sin siya na in Panghuꞌ nila. 13 Sakali kiyawaꞌ na madtu hi Īsa in tinapay ampa niya dīhil mawn pa manga mulid niya. Damikkiyan in istaꞌ.
14 Na, amuna ini in hikatū pagpanyataꞌ hi Īsa mawn pa manga mulid niya dayn ha waktu kabuhiꞌ kaniya magbalik dayn ha kamatay.
Hi Īsa Iban Hi Pitrus
15 Pagꞌubus nila nagkaun, laung hi Īsa kan Pitrus, “Simun, anak hi Yahiya, in lasa mu kākuꞌ lumabi tuud bahaꞌ dayn ha lasa sin manga kaibanan ini kākuꞌ?”
In sambung hi Pitrus, “Huun, Panghuꞌ, kaingatan mu sin malasa aku kaymu.”
Laung hi Īsa kaniya, “Palihalaa in manga tau sukuꞌ ku biyaꞌ sin pagpalihalaꞌ sin magꞌiipat bili-bili ha manga anak bili-bili niya.”
16 Nangasubu na isab nagbing hi Īsa kan Pitrus, “Simun, anak hi Yahiya, malasa ka kaw tuud kākuꞌ?”
In sambung hi Pitrus, “Huun, Panghuꞌ, kaingatan mu sin malasa aku kaymu.”
Laung hi Īsa kaniya, “Palihalaa in manga tau sukuꞌ ku biyaꞌ sin pagpalihalaꞌ sin magꞌiipat bili-bili ha manga bili-bili niya.”
17 Sakali iyasubu na isab nagbalik hi Īsa hi Pitrus, laung niya, “Simun, anak hi Yahiya, malasa ka kaw tuud kākuꞌ?”
Na, nasusa hi Pitrus sabab nakatū na siya iyasubu hi Īsa bang siya malasa tuud kaniya. Na, hangkan laung niya, “Panghuꞌ, kaingatan mu in unu-unu katān. Na, tantu kaingatan mu sin malasa aku kaymu!”
Laung hi Īsa kaniya, “Palihalaa in manga tau sukuꞌ ku biyaꞌ sin pagpalihalaꞌ sin magꞌiipat bili-bili ha manga bili-bili niya. 18 Baytaan ta kaw sin kasabunnalan. Sin bataꞌ pa kaw luhaya kaw magbadjuꞌ iban maglunsul pakain-pakain in kabayaan mu. Sagawaꞌ lumaas mayan kaw, sayangun mu in karuwang sipak buktun mu ampa kaw hukutan sin dugaing tau. Ubus ampa kaw dāhun pa lugal diꞌ mu kabayaan kadtuun.” 19 Hangkan hi Īsa namichara bihādtu sabab hipaingat niya bang biyaꞌ diin in kamatay hi Pitrus. Lāgiꞌ in kamatay niya makarihil da isab kalagguan ha Tuhan.
Na, laung hi Īsa kan Pitrus, “Agad na kaw kākuꞌ!”
Hi Īsa Iban Sin Manga Kaibanan Mulid Niya
20 Manjari pagharap hi Pitrus pa ulihan, kītaꞌ niya in mulid amu in kalasahan hi Īsa. In mulid ini amuna in simuuk tuud kan Īsa ha waktu saꞌbu nila nagjamu ampa nangasubu kan Īsa, laung niya, “Panghuꞌ hisiyu in manipu kaymu?” 21 Pagkitaꞌ hi Pitrus ha mulid ini, iyasubu niya hi Īsa, laung niya, “Panghuꞌ, na biyaꞌ diin in siya yaun?”
22 In sambung hi Īsa kaniya, “Maytaꞌ, unu in kibil mu bang in kabayaan ku buhiꞌ siya sampay aku magbalik mari pa dunya? In pasal ha yan wayruun lamud mu. Agad na kaw kākuꞌ!”
23 Na, dayn didtu naglatag in suysuy pa manga tau agad kan Īsa sin in mulid amu in kalasahan niya diꞌ mapatay. Sagawaꞌ walaꞌ imiyan hi Īsa sin diꞌ matay in mulid yaun. In agi niya biyaꞌ ha ini, laung niya, “Maytaꞌ, unu in kibil mu bang in kabayaan ku buhiꞌ siya sampay aku magbalik mari pa dunya?”
24 In mulid piyagꞌiyan hi Īsa, amuna in namaytaꞌ iban simulat sin katān pakaradjaan ini pasal hi Īsa. Lāgiꞌ kaingatan sin kitaniyu katān sin bunnal in baytaꞌ sin mulid yan.
In Kahinapusan Kabtangan
25 Mataud pa tuud in manga nahinang hi Īsa, sumagawaꞌ bang hisulat in katān nahinang niya ha manga Kitab, na marayꞌ diꞌ maluun dī ha dunya ini in taud sin manga Kitab pasal niya. Wassalam!