Hibrani

Sulat Pa Manga

Hibrani

Pahāti

In sulat ini diꞌ matantu bang hisiyu tuud in nagsulat, sagawaꞌ kaingatan dayn ha luun sin sulat ini, sin hisiyu-siyu na in tagsulatan ha ini. In pasampayan niya manga Yahudi, amu in nimananam kasigpitan iban kabinsanaan pasal sin pagꞌagad nila ha Almasi. Hangkan biyaꞌ agun-agun nila na butawanan in pagꞌagad nila ha Almasi. Na, in maksud sin sulat ini tumabang magpahugut sin parachaya iban pangandul sin manga Almasihin kan Īsa Almasi. In baytaꞌ ha lawm sulat ini magpaingat sin in katān kiyabaytaꞌ pasal hi Īsa Almasi tantu tuud bunnal, lāgiꞌ duun na kaniya tumubtub in unu-unu katān kabayaan sin Tuhan hipaingat ha manga mānusiyaꞌ.

In Nagpasampay sin Parman sin Tuhan amuna in Anak Tuhan

¹ Manjari, sin masa nakauna yadtu, nakamataud in Tuhan nagparman pa manga kaapuꞌ-apuan natuꞌ naug dayn ha manga nabi, lāgiꞌ mataud in ginisan sin dān pagpasampay sin Parman niya. ² Sagawaꞌ ha masa bihaun, amu in tagnaan na sin kahinapusan sin masa natuꞌ, in nagpasampay sin Parman sin Tuhan mari kātuꞌniyu, amuna in Anak Tuhan. Siya da isab in nagpapanjari sin katilingkal ālam iban sin katān luun niya dayn ha kabayaan sin Tuhan. Lāgiꞌ in unu-unu katān ha katilingkal ālam asal kiyapusakaꞌ kaniya sin Tuhan. ³ Duun kaniya kakitaan in sahaya iban sipat sin Tuhan, karnaꞌ in siya iban Tuhan magsibuꞌ tuud. Siya da isab in tagkaputan sin katilingkal ālam, iban dayn ha sabab sin kusug sin kawasa sin Parman kapagbayaan niya in unu-unu katān ha katilingkal ālam. Iban pagꞌubus niya mayan hīnang in dān sin hikaampun sin manga dusa sin mānusiyaꞌ, nagbalik na siya pa surgaꞌ, ampa siya limingkud ha dapit pa tuu sin Tuhan amu in sangat-kawasa, karnaꞌ kiyabugsuꞌ na kaniya sin Tuhan in kawasa magbayaꞌ ha unu-unu katān.

Labi tuud Makawasa hi Īsa Almasi dayn ha Manga Malāikat

⁴ Na, labi tuud makawasa in Anak Tuhan dayn ha manga malāikat, sabab minsan sadja in gulalan kaniya sin Tuhan labi mataas dayn ha gulalan ha manga malāikat. ⁵ Karnaꞌ walaꞌ in Tuhan nakapagparman pa manga malāikat niya sin biyaꞌ ha ini amu agi,

“In ikaw Anak ku.

Iban bihaun aku na in Amaꞌ mu.”

Damikkiyan walaꞌ da isab in Tuhan nakapagparman sin pasal ini ha tungud sin hisiyu-siyu na malāikat, amu agi,

“In aku Amaꞌ mu,

iban in ikaw Anak ku.”

Sagawaꞌ in Tuhan nagparman ha yan pa amu in Anak niya. ⁶ Lāgiꞌ marayꞌ mayan palahilun sin Tuhan pa dunya in Anak niya amu in sangat-kawasa nagparman siya pa manga malāikat, amu agi,

“In kamu katān manga malāikat ku subay sumumba kaniya.”

⁷ Sagawaꞌ ha pasal sin manga malāikat, biyaꞌ ha ini in Parman sin Tuhan, amu agi,

“In manga malāikat daraakun ku sadja,

miyamagad sadja sin daakan ku biyaꞌ sin hangin iban kāyu.”

⁸ Samantaraꞌ ha pasal sin amu in Anak niya, ini in kiyaparman sin Tuhan, amu agi,

“In pagsultan mu, ū Tuhan, tumatas kasaumulan.

Mabuntul tuud in pamarinta mu ha manga tau.

⁹ In kabayaan mu in unu-unu mabuntul, iban marugal kaw ha unu-unu mangīꞌ.

Na, hangkan dīhilan kaw sin Tuhan mu kakuyagan iban kalagguan, amu in labi tuud dayn sin dīhil niya ha manga panāiban mu.”

¹⁰ Nagparman pa isab in Tuhan pa amu in Anak niya, amu agi,

“Ikaw, Panghuꞌ, in nagpapanjari sin dunya

iban sin katilingkal ālam dayn ha panagnaan. Ikaw da in naghinang, way dugaing.

¹¹ In dunya iban ālam ha susūngun malanyap da, sagawaꞌ in ikaw diꞌ mapinda kasaumulan.

Biyaꞌ da sila sin tamungun dumaan, diꞌ na kalagihan.

¹² Hibugit mu na in manga yan biyaꞌ sapantun tamungun daan,

ampa mu gantian sin baꞌgu.

Sagawaꞌ in ikaw diꞌ magkapinda,

iban wayruun kahinapusan sin kabuhiꞌ mu.”

¹³ In Tuhan walaꞌ tuud nakapagparman pa hisiyu-siyu na malāikat biyaꞌ sin kiyaparman niya ha amu in Anak niya, amu agi,

“Lingkud kaw dī ha dapit pa tuu ku

sampay ku daugun in katān kimukuntara kaymu.

Mahinang sila biyaꞌ paggigiikan sin siki mu.”

¹⁴ Na, pagga biyaꞌ ha yan, unu in manga malāikat? Na, in manga malāikat, daraakun sadja sin Tuhan. Diꞌ sila kakitaan, sagawaꞌ sila in naraak sin Tuhan tumabang ha manga tau katān amu in makataymaꞌ sin kalappasan dayn ha Tuhan.

In Kalappasan Dakulaꞌ

¹ Na, pagga bihādtu in kusug sin kawasa sin Almasi, na subay taniyu pahugutun tuud in pagkahagad natuꞌ sin baytaꞌ kasabunnalan diyungug natuꞌ pasal sin Almasi ha supaya kitaniyu diꞌ marā simihaꞌ pa dugaing. ² Karnaꞌ in saraꞌ, amu in baytaꞌ piyasampay sin manga malāikat pa manga kamaasan natuꞌ sin timpu nakauna yadtu, mattan tuud bunnal, sabab hisiyu-siyu in walaꞌ miyagad atawa nagkahagad, piyaratungan sila kasiksaan tūp ha nahinang nila mangīꞌ. ³ Na, hangkan biyaꞌ diin in kapaguy natuꞌ dayn ha kasiksaan bang taniyu pasāran na in kalappasan dakulaꞌ? Baran tuud sin Panghuꞌ Īsa in tagnaꞌ nagpamahalayak sin pasal kalappasan. Pagꞌubus in manga nakarungug kaniya amu isab in nagpaingat iban nagpakitaꞌ kātuꞌniyu sin kasabunnalan sin baytaꞌ niya. ⁴ Damikkiyan, in Tuhan simaksiꞌ da isab sin bunnal in baytaꞌ yan, sabab in manga tau nagpamahalayak sin baytaꞌ yan, dīhilan niya barakat huminang sin manga hinang makainu-inu iban muꞌjijat ginis-ginisan, amu in tandaꞌ sin kasabunnalan. Iban dayn ha kahandak niya piyatulunan niya sila sin Rū niya, amu in dimihil ingat iban kusug kanila.

Almasi in Dumā kātuꞌ pa Kalappasan

⁵ Biyaꞌ na sin nasabbut ku kaniyu, bang baꞌguhun na sin Tuhan in dunya ini biyaꞌ sin iyampa piyapanjari, na mānusiyaꞌ in dihilan sin Tuhan kawasa makapagbayaꞌ ha lawm sin dunya yan, bukun manga malāikat. ⁶ Karnaꞌ kiyasulat ha lawm Kitab, amu agi,

“Ū Tuhan, maytaꞌ bahaꞌ piyaparuli mu tuud in mānusiyaꞌ,

iban malabi tuud sila ha lawm atay mu, malayngkan, in sila mānusiyaꞌ sadja?

⁷ In tagnaꞌ piyapanjari mu in mānusiyaꞌ mababaꞌ dayn ha manga malāikat, sagawaꞌ hangkarayꞌ da.

Ubus ampa mu sila dīhilan kasanglitan iban kalagguan.

⁸ Lāgiꞌ mānusiyaꞌ in dihilan mu kapatutan magbayaꞌ ha unu-unu katān.”

Na, amu yan in kiyabaytaꞌ ha Kitab sin in mānusiyaꞌ dihilan sin Tuhan kapatutan magbayaꞌ ha unu-unu katān. Wayruun in diꞌ niya kapagbayaan. Sagawaꞌ ha bihaun diꞌ natuꞌ pa kakitaan in mānusiyaꞌ makapagbayaꞌ ha unu-unu katān. ⁹ Malayngkan, minsan biyaꞌ ha yan, in baytaꞌ yan timagnaꞌ na nagmakbul duun kan Īsa. Karnaꞌ limahil mayan hi Īsa pa dunya miyabaꞌ siya hangkarayꞌ dayn ha manga malāikat, ha supaya dayn ha sabab sin lasa sin Tuhan ha mānusiyaꞌ, in siya subay lumabay kabinsanaan iban mapatay ha pasalan sin mānusiyaꞌ katān. Na, bihaun kaingatan natuꞌ kiyarihilan na siya sin Tuhan kasanglitan iban kalagguan, sabab sin kamatay liyabayan niya.

¹⁰ Mapatut tuud in hīnang sin Tuhan, amu in nagpapanjari iban makapagbayaꞌ ha unu-unu katān, sin piyalabay niya kabinsanaan hi Īsa, ha supaya magmakbul na tuud in kiyamaksud sin Tuhan kaniya manglappas ha manga mānusiyaꞌ. Karnaꞌ dayn ha sabab sin hinang hi Īsa, mataud mānusiyaꞌ in mahinang anak sin Tuhan iban makasāw sin kasanglitan iban kalagguan niya, karnaꞌ hi Īsa in dumā kanila pa kalappasan. ¹¹ Lāgiꞌ suchihun hi Īsa in manga mānusiyaꞌ dayn ha manga dusa nila. Na, in manga tau masuchi niya maghangka-Amaꞌ na iban siya. Hangkan diꞌ hi Īsa masipug umiyan sin in sila taymanghud niya. ¹² Biyaꞌ na sin agi hi Īsa ha Tuhan ha lawm Kitab, laung niya,

“Baytaan ku in manga taymanghud ku sin pasal nahinang mu,

iban pudjihun ta kaw duun ha pagtipunan nila.”

¹³ Iban pagga hi Īsa mānusiyaꞌ biyaꞌ kātuꞌniyu, imiyan siya, laung niya,

“In aku mangandul tuud ha Tuhan.”

Iban laung niya pa isab,

“Yari aku iban sin pagkahi ku anak sin Tuhan, amu in piyangandul niya kākuꞌ.”

¹⁴ Na, pagga in manga piyagꞌiyan hi Īsa anak sin Tuhan, manga mānusiyaꞌ da, amu in magkamatay, na nagbaran mānusiyaꞌ hi Īsa, ha supaya in kajarihanan niya mabiyaꞌ da tuud sin manga mānusiyaꞌ. Hīnang niya in biyaꞌ ha yan ha supaya siya makalabay kamatay, karnaꞌ dayn ha sabab sin kamatay niya daugun niya in kawasa sin Iblis, amu in nakarā kamatay pa manga mānusiyaꞌ. ¹⁵ Na, dayn ha sabab sin nahinang niya yan, natabang niya iban naīg niya in bugaꞌ sin manga tau mapatay. Sabab in kamatay amuna in kiyabubugaan sin manga tau salugay nila buhiꞌ, hangkan biyaꞌ sila sin sapantun kiyahuhukutan sin bugaꞌ nila. ¹⁶ Na, matampal tuud isab sin bukun manga malāikat in tiyabang hi Īsa. Sagawaꞌ biyaꞌ na sin kiyabaytaꞌ ha lawm Kitab, amu agi, “Tabangun niya in manga mānusiyaꞌ, amu in biyaꞌ sin īman hi Ibrahim.” ¹⁷ Na, in hāti niya subay hi Īsa mabiyaꞌ tuud sin kajarihanan sin kitaniyu pagkahi niya mānusiyaꞌ bat niya kalabayan in unu-unu katān kabinsanaan labayan sin manga mānusiyaꞌ. Subay yan kalabayan niya ha supaya siya mahinang Imam Dakulaꞌ magsuluhan kātuꞌniyu pa Tuhan ha supaya in dusa sin manga mānusiyaꞌ ampunun sin Tuhan. Kapangandulan siya iban maulung siya ha manga mānusiyaꞌ. ¹⁸ Na, bihaun makatabang na siya ha manga tau, amu in nasasasat himinang sin mangīꞌ, sabab in siya baran niya nakalabay na nasasat iban nabinsanaꞌ.

Labi Mataas in Kawasa hi Īsa dayn kan Musa

¹ Na, hangkan manga taymanghud ku Almasihin, amu in napīꞌ da isab sin Tuhan sukuꞌ niya, kannala niyu tuud in pasal hi Īsa. In siya piyakari kātuꞌniyu sin Tuhan, mahinang Imam Dakulaꞌ sin agama biyabawgbugan taniyu. ² Iyagad niya tuud hīnang in katān daakan kaniya sin Tuhan, amu in nagdaak kaniya huminang ha yan. Biyaꞌ da isab kan Musa in kataꞌgu niya maghinang sin diyaakan kaniya sin Tuhan magparuli ha manga tau napīꞌ niya sukuꞌ, amu in biyaꞌ sapantun bāy hiyulaan sin Tuhan. ³ Sumagawaꞌ labi mataas in kawasa hi Īsa dayn kan Musa. Bang ta hidalil ha paghinang bāy, labi bantug in naghinang sin bāy dayn sin bāy hīnang niya. Na, damikkiyan hi Īsa labi tuud in kalagguan niya dayn kan Musa. ⁴ Na, kaingatan taniyu sin in katān bāy awn sadja taghinangan kaniya, sagawaꞌ Tuhan in taghinangan sin unu-unu katān. ⁵ Na, in hi Musa, hambuuk daraakun mataꞌgu ha hinang diyaakan kaniya sin Tuhan iban biyaytaꞌ niya in manga hibaytaꞌ sin Tuhan ha susūngun. ⁶ Sagawaꞌ in Almasi bukun sadja daraakun. Siya in tagkaputan sin Bāy sin Tuhan, sabab in siya amuna in Anak Tuhan. Mataꞌgu siya ha hinang diyaakan kaniya sin Tuhan. Na, in kitaniyu agad ha Almasi amuna in biyaꞌ bāy niya bang kitaniyu matawakkal iban maisug mangandul ha manga kiyajanjiꞌ sin Almasi kātuꞌniyu amu in hiyuhuwat-huwat natuꞌ.

In Kamulahan sin Manga Tau diꞌ Magparachaya

⁷ Hangkan subay kitaniyu mamanduga sin baytaꞌ sin Rū sin Tuhan siyulat ha lawm Kitab, amu agi,

“Bang niyu karungugan ha adlaw ini in suwara sin Tuhan,

⁸ ayaw kamu sumingud ha manga kaapuꞌ-apuan niyu yadtu, amu in nagmatugas iban simulang sin kabayaan sin Tuhan.

Karnaꞌ ha waktu sila duun ha hulaꞌ paslangan mahunit paghulaan piyanulay-sulayan nila in kawasa sin Tuhan.”

⁹ “Duun nila siyulayan iban diyustaꞌ in kawasa ku,” amu agi sin Tuhan,

“minsan da kītaꞌ nila na in tulung-tabang ku kanila ha lawm kaꞌpatan tahun.

¹⁰ Hangkan dimugal tuud aku ha manga tau yadtu

iban nakaparman aku, laung ku, ‘In manga tau ini masi-masi harap pa dugaing in atay nila

iban diꞌ sila makay sin addat-tabīat diyaakan ku kanila.’

¹¹ Diyugalan aku sartaꞌ nakasubali aku, laung ku, ‘Diꞌ na tuud sila makasūd pa lawm hulaꞌ tiyatagama ku kanila, amu in masannyang paghulaan nila!’”

¹² Na, subay kamu maayad tuud, manga taymanghud ku, ha supaya kamu diꞌ mahinang biyaꞌ sin manga tau sin masa yadtu. Adakalaꞌ awn duun kaniyu mangīꞌ in pikilan iban diꞌ magkahagad sartaꞌ simihaꞌ dayn ha Tuhan, amu in way kahinapusan niya. ¹³ Na, biyaꞌ ha ini in hinangun niyu ha salugay awn pa waktu niyu dumungug sin suwara sin Tuhan pasal sin kalappasan niyu. Pagtabang-tiyabangi kamu manghinduꞌ pakaniya-pakaniya dayn ha adlaw pa adlaw, ha supaya way minsan hambuuk kaniyu in kaakkalan marā sin sasat huminang sin mangīꞌ, iban magmatugas diꞌ magad ha daakan sin Tuhan. ¹⁴ Karnaꞌ in kitaniyu katān amuna in panāiban sin Almasi bang natuꞌ gunggungan iban bawgbugan in pangandul natuꞌ kaniya dayn ha panagnaan sampay pa kahinapusan.

¹⁵ Amu ini in kiyabaytaꞌ ha lawm sin Kitab,

“Bang niyu karungugan in suwara sin Tuhan ha adlaw ini,

ayaw kamu sumingud ha manga kaapuꞌ-apuan niyu yadtu,

amu in nagmatugas iban simulang sin kabayaan sin Tuhan.”

¹⁶ Hisiyu taꞌ in manga tau nasabbut ini, amu in nakarungug sin suwara sin Tuhan, sagawaꞌ walaꞌ nagkahagad kaniya? Na, sila na yan in manga tau amu in piyagnakuraan hi Musa, diyā minīg dayn ha Misir. ¹⁷ Lāgiꞌ hisiyu taꞌ in manga tau piyagmurkaan sin Tuhan ha lawm kaꞌpatan tahun, bang bukun amu in manga tau nagdusa kaniya sartaꞌ miyatay pasal sin dusa nila didtu ha hulaꞌ paslangan mahunit paghulaan. ¹⁸ Iban hisiyu taꞌ in kiyugdan sin subali sin Tuhan, amu in laung niya, “Diꞌ na tuud sila makasūd pa lawm hulaꞌ tiyatagama ku kanila, amu in masannyang paghulaan nila.”? Tantu in kiyugdan sin subali sin Tuhan amuna in manga tau simulang kaniya. ¹⁹ Na, kaingatan natuꞌ in sabab bang maytaꞌ sila walaꞌ nakasūd pa hulaꞌ kiyajanjiꞌ kanila sin Tuhan, sabab walaꞌ sila nagparachaya kaniya.

Awn Kasannyangan Kiyajanjiꞌ sin Tuhan ha Manga Tau Sukuꞌ Niya

¹ Na, bihaun kitaniyu na isab in tiyukbalan sin Tuhan janjiꞌ niya pasūrun pa lawm kasannyangan amu in piyagꞌiyan niya. Hangkan subay kitaniyu maayad ha supaya wayruun kātuꞌniyu in makabīn diꞌ makaagad sumūd pa lawm kasannyangan kiyajanjiꞌ sin Tuhan. ² Karnaꞌ in kitaniyu nakarungug da isab sin Baytaꞌ Marayaw amu in bakas diyungug sin manga kaapuꞌ-apuan natuꞌ sin masa nakauna yadtu. Diyungug nila in baytaꞌ dayn ha Tuhan, sagawaꞌ wayruun karayawan nakawaꞌ nila, sabab pagdungug nila ha ini walaꞌ sila nagparachaya iban nagkahagad. ³ Na, in kitaniyu amu in magparachaya makasūd pa kasannyangan kiyajanjiꞌ sin Tuhan. Sumagawaꞌ in manga diꞌ magparachaya, diꞌ makasūd, pasal biyaꞌ na sin kiyabaytaꞌ sin Tuhan, amu agi,

“Diyugalan aku sartaꞌ nakasubali aku, laung ku,

‘Diꞌ na tuud sila makasūd pa hulaꞌ tiyagama ku kanila, amu in masannyang paghulaan nila!’”

Namung in Tuhan biyaꞌ ha yan, bukun pasal bat walaꞌ pa naawn in hulaꞌ piyagꞌiyan niya yan. Bukun tuud yan in puun-sabab, pasal in hulaꞌ yan asal naawn dayn ha tagnaꞌ pa kapapanjari sin Tuhan sin dunya. ⁴ Kiyaiingatan natuꞌ sin asal naawn in hulaꞌ kiyajanjiꞌ sin Tuhan, pasal awn kiyasulat ha lawm Kitab, amu agi, “Ha hikapitu sin adlaw in Tuhan himundung na dayn ha hinang niya sabab naubus niya na piyapanjari in katān.” ⁵ Sagawaꞌ minsan bihādtu, in manga tau amu in walaꞌ nagkahagad ha Tuhan, walaꞌ da nakasūd pa hulaꞌ kiyajanjiꞌ kanila sin Tuhan, sabab biyalikan sin Tuhan in kiyapamung niya, amu agi, “Diꞌ tuud sila makasūd pa lawm hulaꞌ tiyatagama ku kanila, amu in masannyang nila paghulaan.”

⁶ Malayngkan minsan bihādtu, walaꞌ nagbaluba in janjiꞌ sin Tuhan ha manga mānusiyaꞌ. Pagga in manga tau amu in nakarungug muna sin Baytaꞌ Marayaw, walaꞌ nakasūd pa hulaꞌ kiyajanjiꞌ sin Tuhan kanila, sabab walaꞌ sila nagparachaya kaniya, na ha susūngun awn da isab manga tau pasūrun sin Tuhan pa lawm hulaꞌ masannyang paghulaan amu in kiyajanjiꞌ niya. ⁷ Na, in pasal yan kaingatan natuꞌ sabab in Tuhan dimihil na isab waktu ha manga tau tumaymaꞌ sin janjiꞌ niya, lāgiꞌ in waktu yan amuna in bihaun. Hangkan nakalabay mayan bukun na pila tahun in masa sin manga tau, amu in walaꞌ nagparachaya ha Tuhan, piyapamung sin Tuhan kan Daud in bichara niya, amu in kiyasulat ha lawm Kitab bakas ku na nasabbut kaniyu, amu agi,

“Bang niyu karungugan in suwara sin Tuhan ha adlaw ini,

ayaw kamu magmatugas sadja.”

⁸ Na, dayn ha ini kaingatan taniyu sin in hulaꞌ piyagdāhan hi Yussaꞌ ha manga tau sin masa yadtu, bukun amu in hulaꞌ kiyajanjiꞌ sin Tuhan kanila, amu in masannyang nila paghulaan. Pasal bang amuna yan in hulaꞌ kiyajanjiꞌ sin Tuhan, na tantu diꞌ niya na sabbutun magbalik in janjiꞌ niya. ⁹ Na, pagga biyaꞌ ha yan in hāl niya, in hāti niya masi pa awn lugal sin manga tau sukuꞌ sin Tuhan sumūd pa lawm hulaꞌ, amu in masannyang nila paghulaan iban Tuhan, biyaꞌ sin kasannyangan sin Tuhan ha hikapitu sin adlaw pagꞌubus niya nagpapanjari sin unu-unu katān. ¹⁰ Karnaꞌ hisiyu-siyu in makasūd pa lawm hulaꞌ masannyang kiyajanjiꞌ sin Tuhan, in siya yan sumannyang na dayn ha unu-unu hinang niya, biyaꞌ da isab sin kasannyangan sin Tuhan naubus niya mayan piyapanjari in unu-unu katān. ¹¹ Hangkan subay kitaniyu tumuyuꞌ tuud magad sin dān sin hikasūd natuꞌ pa lawm hulaꞌ masannyang yan, ha supaya wayruun dayn kātuꞌ minsan hambuuk in mahinang biyaꞌ sin manga tau sin masa yadtu, amu in walaꞌ nakasūd pa hulaꞌ kiyajanjiꞌ sin Tuhan kanila pasal kulang in parachaya iban īman nila kaniya.

¹² In Parman sin Tuhan amu in puunan sin kabuhiꞌ salama-lama, landuꞌ makusug humūp pa lawm atay iban nyawa sin tau. Biyaꞌ yan sapantun sin pakukus duwa sulab niya, sagawaꞌ labi pa mahayt dayn ha pakukus. Lumagbas yan dayn ha luluatan sampay pa sumsum sin ginhawa-baran sin mānusiyaꞌ. Hangkan in Parman sin Tuhan, amu in makapaingat iban makapatampal sin unu-unu katān ha lawm pikilan iban atay sin mānusiyaꞌ. ¹³ Na, lāgiꞌ wayruun unu-unu in hikatapuk dayn ha Tuhan sabab kaingatan niya tuud marayaw in unu-unu na mayan pasal sin manga katān piyapanjari niya. Iban ha susūngun subay in kitaniyu katān mamaytaꞌ kaniya sin katān nahinang iban napikil natuꞌ.

Hi Īsa in Imam Dakulaꞌ Makawasa

¹⁴ Pagga in Imam natuꞌ Dakulaꞌ, Imam makawasa, amuna hi Īsa, amu in Anak Tuhan, lāgiꞌ yadtu na siya nagbalik pa haddarat sin Tuhan, hangkan subay natuꞌ pakusugun iban pahugutun in pagparachaya natuꞌ kaniya. ¹⁵ Karnaꞌ in hi Īsa, amu in Imam natuꞌ Dakulaꞌ, maulung kātuꞌniyu pasal kiyaiingatan niya in kitaniyu mānusiyaꞌ maguyaꞌ in pamaranan iban pangatayan. Hangkan niya ini kaingatan pasal in siya bakas dī ha dunya nagbaran mānusiyaꞌ, lāgiꞌ kiyalabayan niya in ginisan sasat biyaꞌ sin manga sasat magdatung pa kātuꞌniyu mānusiyaꞌ, sagawaꞌ in siya walaꞌ narā sin sasat sin saytan. ¹⁶ Na, hangkan, pagga siya in Imam natuꞌ Dakulaꞌ, subay natuꞌ lawaun in bugaꞌ natuꞌ sumuuk pa haddarat sin Tuhan, amu in puunan sin katān tulung-tabang. Duun taniyu kananaman in ulung niya kātuꞌniyu, lāgiꞌ kabaakan in tulung-tabang niya ha waktu taniyu magkagunahan.

¹ Na, hisiyu-siyu in tau hinangun Imam Dakulaꞌ sin bangsa Yahudi, pīun siya dayn ha manga tau pagkahi niya. Ampa in tau mahinang Imam Dakulaꞌ amuna in mahinang suluhan sin manga tau pa Tuhan. Siya in huminang sin manga lalabutan iban hayup pagkulbanan sin manga tau pa Tuhan, ha supaya ampunun sin Tuhan in dusa sin manga tau. ² Na, pagga in Imam Dakulaꞌ mānusiyaꞌ da isab datungan lamma, na maingat siya humanunut ha manga tau wayruun panghāti nila iban amu in simisihaꞌ dayn ha dān tudju pa Tuhan. ³ Iban dayn ha sabab mānusiyaꞌ da isab siya, amu in magpakahinang sadja kasāan, na subay da isab siya tumukbal sin hayup pagkulbanan, bukun sadja ha tungud sin dusa sin manga tau, sagawaꞌ sampay da isab ha tungud sin dusa niya.

⁴ Wayruun tau in makapagbayaꞌ mahinang siya Imam Dakulaꞌ, karnaꞌ Tuhan in magpīꞌ sin tau dihilan niya sin kalagguan yan iban sin kawasa yan biyaꞌ kan Harun, amu in napīꞌ niya Imam Dakulaꞌ sin timpu nakauna yadtu. ⁵ Damikkiyan, in hi Īsa walaꞌ dimihil kalagguan pa baran niya mahinang siya Imam Dakulaꞌ. Sagawaꞌ nagparman in Tuhan kaniya, amu agi,

“In ikaw Anak ku.

Iban dayn ha adlaw ini, in aku amuna in Amaꞌ mu.”

⁶ Iban kiyabaytaꞌ pa isab ha ayat dugaing sin in Tuhan namung sin biyaꞌ ha ini, amu agi,

“Ikaw na in mahinang imam suluhan,

umurul sin limpaꞌ siki hi Malkisadik. Iban kasaumulan kaw magꞌimam suluhan.”

⁷ Ha waktu dī pa hi Īsa ha dunya, masuhul magtangis tuud siya bang siya mangayuꞌ na duwaa iban junjung pa Tuhan, amu in makalappas kaniya dayn ha kamatay. Diyungug sin Tuhan in pagpangayuꞌ niya duwaa, sabab mababaꞌ in pangatayan niya, lāgiꞌ nagmamabugaꞌ tuud siya pa Tuhan. ⁸ Malayngkan minsan siya Anak Tuhan, limabay da isab siya kabinsanaan, amu in nakahinduꞌ kaniya bang biyaꞌ diin tuud in pagkahagad ha Tuhan. ⁹ Na, natikmud niya mayan hīnang in katān daakan kaniya sin Tuhan, siya na in nahinang manglalappas ha tau katān amu in magparachaya kaniya. Iban siya in dumihil kanila kabuhiꞌ salama-lama. ¹⁰ Lāgiꞌ siya in hīnang sin Tuhan Imam Dakulaꞌ biyaꞌ sin pagꞌimam hi Malkisadik.

In Īman Subay Gunggungan

¹¹ Iban mataud pa in kabayaan ku hipamung ha pasal sin kahālan ini, sagawaꞌ mahunit ini hibaytaꞌ kaniyu pasal bukun na marayaw in panghāti niyu. ¹² Na, in tūp niya, in kamu yan manghinduꞌ na pa kaibanan sin manga kiyaingatan niyu, sabab malugay na kamu miyamagad kan Īsa. Sagawaꞌ in kamu yan masi subay hinduan sin undang-undang pasal sin baytaꞌ dayn ha Tuhan, sabab walaꞌ niyu pa yan kiyahātihan tuud, karnaꞌ in kamu yan biyaꞌ sapantun manga bataꞌ-bataꞌ asibiꞌ, amu in nagdururuꞌ pa, iban diꞌ pa makakaun sin kakaun matugas. (Hāti niya in kamu yan diꞌ pa makahāti sin hinduꞌ malawm.) ¹³ Na, hisiyu-siyu in biyaꞌ bataꞌ-bataꞌ, amu in diꞌ pa makakaun sin unu-unu matugas dugaing dayn ha gatas, na in hāti niya, in siya yan biyaꞌ da isab hambuuk bataꞌ-bataꞌ, amu in diꞌ pa maingat magpabuntul sin hinang niya, pasal kulang pa in panghāti niya sin mangīꞌ iban marayaw. ¹⁴ Hangkan bang ta hidalil ha pagkaun, in kakaun matugas, amu in hinduꞌ malawm, sukuꞌ sadja sin manga tau, amu in makusug in pangandul pa Tuhan, lāgiꞌ maingat iban biyaksa na sumilang sin mangīꞌ iban marayaw.

¹ Na, hangkan (pagga kitaniyu malugay na Almasihin), subay natuꞌ hisūng in pagpangadjiꞌ natuꞌ pasal sin Almasi. Subay natuꞌ pangadjiun na in manga hinduꞌ malawm, bukun dumuun na sadja kitaniyu ha bakas natuꞌ na napangadjiꞌ, amu in manga undang-undang sin hinduꞌ pasal sin Almasi. Diꞌ natuꞌ na kagunahan pangadjiun magbalik in manga hinduꞌ biyaꞌ na sin paglawak dayn ha manga hinang way kapūsan, amu in diꞌ makarā kātuꞌ pa kalappasan iban pasal sin pagparachaya pa Tuhan. ² Lāgiꞌ kiyaiingatan natuꞌ na in hinduꞌ pasal sin pagsuchi amu in pagꞌayl iban pagliguꞌ iban pasal sin pagdupun ha ū sin tau pangayuan duwaa pa Tuhan bang mayan hūpun sin Rū sin Tuhan. Damikkiyan kaingatan natuꞌ da isab in hinduꞌ pasal sin pagbuhiꞌ magbalik ha manga patay iban sin hukuman ha adlaw mahuli, amu in diꞌ na mapinda kasaumulan. ³ Hangkan subay natuꞌ hisūng in pagpangadjiꞌ natuꞌ pasal sin Almasi. Na, amu yan in hinangun natuꞌ bang dumūl da in Tuhan.

⁴ Karnaꞌ in manga tau, amu in namutawan sin īman nila ha Almasi, kahunitan na magtawbat magbalik sin dusa nila. Pasal bakas na kiyarihilan sin Tuhan kasawahan in panghāti nila. Kiyananaman nila na in karayawan kiyarihil kanila sin Tuhan biyaꞌ sin karayawan ha surgaꞌ, iban bakas na sila hiyūp sin Rū sin Tuhan. ⁵ Iban bakas nila kiyapamintangan in karayawan sin Parman sin Tuhan, iban kītaꞌ nila na in kusug sin kawasa sin Tuhan, amu in magmattan na tuud ha masa susūngun. ⁶ Malayngkan minsan nila kiyaingatan na in katān yan, biyutawanan nila da in īman nila ha Almasi. Na, in manga tau biyaꞌ ha yan, way na dān nila magtawbat magbalik sin dusa nila, sabab dayn ha pasal sin nahinang nila yan, biyaꞌ nila da liyansang nagbalik pa usuk in amu in Anak Tuhan iban hīnaꞌ ha katauran sin tau.

⁷ Na, bang ta dalilun in mānusiyaꞌ pa hambuuk lupaꞌ piyagꞌuumahan, biyaꞌ ha ini in hantang niya. Apabila in lupaꞌ sin uma yan mawmu hiyuhūp sin ulan, in pananum ha lupaꞌ yan tumubuꞌ iban magbunga marayaw, amu in hikapagguna iban hikarayaw parasahan sin tagdapu. Damikkiyan, in tau amu in magpahūp sin Parman sin Tuhan pa lawm pamikil iban atay niya, tartantu marayaw sadja in hinang niya iban anugharaan tuud siya sin Tuhan. ⁸ Sumagawaꞌ bang in lupaꞌ yan tiyutubuan sadja sin manga sagbut iban lukut lappas, na in lupaꞌ yan wayruun guna niya iban matūp daꞌpugan sin kāyu. Damikkiyan in tau amu in diꞌ magparuli iban magkahagad sin daakan sin Almasi, pagmurkaan siya sin Tuhan iban masiksaꞌ siya ha adlaw mahuli.

⁹ Na, malayngkan, manga bagay ku kakasihan, minsan isab aku nagbichara biyaꞌ ha yan, natatantu ku da isab sin bukun biyaꞌ ha yan in palangay niyu. Kiyaiingatan ku sin mahugut in īman niyu iban marayaw in hinang niyu. Na, in yan amuna in tandaꞌ sin awn na kalappasan niyu. ¹⁰ In Tuhan mabuntul tuud. Diꞌ niya kalupahan in manga nahinang niyu marayaw, atawa in lasa niyu kaniya, amu in piyakitaꞌ niyu kaagi sin pagtabang niyu ha manga pagkahi niyu Almasihin sampay pa bihaun. ¹¹ Na, hangkan in kabayaan namuꞌ tuud, diꞌ mabugtuꞌ in tuyuꞌ sin pakaniya-pakaniya kaniyu magad ha hinduꞌ sin Almasi ha salugay niyu buhiꞌ, ha supaya magmakbul in iyaangut niyu dayn ha Tuhan. ¹² In kabayaan namuꞌ, diꞌ kamu maglisuꞌ-lisuꞌ, sagawaꞌ in kabayaan namuꞌ mabiyaꞌ kamu sin manga tau amu in makusug in parachaya iban pangandul, lāgiꞌ siyandalan nila in katān haggut-pasuꞌ. Hangkan matabuk nila in kiyajanjiꞌ sin Tuhan kanila.

Tantu Agarun sin Tuhan in Janjiꞌ Niya

¹³ Na, yari in hambuuk tandaꞌ sin kasabunnalan sin pamung yan. Ha masa nakauna yadtu awn kiyajanjiꞌ sin Tuhan kan Ibrahim. Sartaꞌ simapa siya dayn ha ngān niya tuud, karnaꞌ wayruun na unu-unu masabbut niya mataas pa dayn ha ngān niya, sin makbulun niya tuud in kiyajanjiꞌ niya. ¹⁴ Nagparman in Tuhan, amu agi. “Ini in janjiꞌ ku kaymu. Dihilan ta kaw tuud karayawan iban pataurun ku in manga panubuꞌ mu.” ¹⁵ Hi Ibrahim walaꞌ siyumu nagtagad sin janjiꞌ sin Tuhan. Hangkan natabuk niya in katān kiyajanjiꞌ sin Tuhan kaniya. ¹⁶ In addat sin manga tau bang sila sumapa, sumabbut sila ngān sin Tuhan, amu in mataas dayn ha unu-unu katān. Na, bang ngān sin Tuhan na in masabbut, in unu-unu parakalaꞌ humatul na. ¹⁷ Na, mabayaꞌ isab hipahāti tuud marayaw sin Tuhan pa manga tau kiyajanjian niya, sin diꞌ niya tuud pindahan in namaksud niya hinangun. Hangkan siyapahan niya dayn ha ngān niya in janjiꞌ niya. ¹⁸ Na, in janjiꞌ iban sapa sin Tuhan tantu tuud diꞌ mapinda sabab in Tuhan diꞌ tuud magputing. Hangkan in kitaniyu amu in simangdul sin baran natuꞌ pa Tuhan, kumusug in huwat-huwat natuꞌ ha janjiꞌ hirihil niya kātuꞌniyu. ¹⁹ Bang ibārat bahudjiꞌ atawa sāw, in huwat-huwat natuꞌ ha janjiꞌ sin Tuhan awn na siyagnatan niya mahugut. Way kapiligruhan, sabab in siyagnatan sin huwat-huwat natuꞌ amuna in hi Īsa. Lāgiꞌ in siya yadtu na miyuna dayn kātuꞌniyu pa surgaꞌ ha haddarat sin Tuhan, sumapāat kātuꞌniyu dayn ha manga dusa taniyu. In pagkadtu niya pa surgaꞌ pa haddarat sin Tuhan biyaꞌ sapantun sin pagsūd sin imam Yahudi pa lawm bilik landuꞌ tuud suchi amu tiyatamingan sin kurtina marakmul. Na, hi Īsa na in Imam Dakulaꞌ, magsuluhan kātuꞌniyu pa Tuhan biyaꞌ sin bakas hīnang hi Malkisadik sin timpu nakauna yadtu, iban siya na in magꞌimam suluhan kasaumulan.

Hi Imam Malkisadik

¹ In hi Malkisadik ini amu in sultan sin hulaꞌ Salam sin masa nakauna yadtu iban amu in Imam Dakulaꞌ nagsuluhan ha manga tau pa Tuhan Mahatinggi. Manjari hambuuk waktu diyaug hi Ibrahim nagbunuꞌ in (upat) sultan kuntara niya. Sakali pagꞌuwiꞌ niya dayn ha pagbunuan, biyāk siya hi Malkisadik sartaꞌ piyangayuan siya duwaa pa Tuhan kaagi hi Malkisadik. ² Na, imungsud siya jakat kan Malkisadik, hargaꞌ hangka-bahagiꞌ sin hangpuꞌka-bahagiꞌ sin katān altaꞌ nakawaꞌ niya dayn ha pagbunuan. (In maana sin ngān hi Malkisadik, “Sultan Maādil”. Iban pagga siya Sultan sin hulaꞌ Salam awn isab dugaing maana sin ngān niya, amu in sultan makarihil kasannyangan ha manga tau.) ³ In hi Malkisadik ini, wayruun kiyabaytaꞌ pasal sin inaꞌ-amaꞌ niya, atawa sin manga kaapuꞌ-apuan niya, iban wayruun kiyabaytaꞌ pasal sin kapagꞌanak atawa kamatay kaniya. Na, amu yan in sabab hangkan in pagꞌimam suluhan niya makajari iyanun wayruun kahinapusan niya biyaꞌ da isab sin pagꞌimam suluhan hi Īsa, amu in Anak Tuhan.

⁴ Na, kaingatan niyu na in kalagguan hi Malkisadik, karnaꞌ minsan in hi Ibrahim, amu in tau bantug nanubuꞌ kātuꞌniyu imungsud da sin jakat niya kan Malkisadik dayn ha katān altaꞌ nakawaꞌ niya dayn ha pagbunuan. ⁵ Na, in manga panubuꞌ hi Libi amuna in manga tau nahinang imam suluhan sin manga tau pa Tuhan ha masa nakauna yadtu, iban kiyarihilan sila kapatutan sin saraꞌ agama tumabuk jakat dayn ha pagkahi nila Yahudi, minsan amu in panubuꞌ da isab sin Ibrahim. ⁶ In hi Malkisadik bukun hambuuk panubuꞌ hi Libi, sagawaꞌ imungsud jakat hi Ibrahim kaniya. Lāgiꞌ piyangayuan niya duwaa pa Tuhan hi Ibrahim, minsan in hi Ibrahim amura in tau kiyajanjian sin Tuhan. ⁷ Na, dayn ha sabab yan kaingatan taniyu mataas in kawasa hi Malkisadik dayn kan Ibrahim, sabab bang ha addat sin bangsa ta, mataas in kawasa sin tau mangayuꞌ duwaa pa Tuhan dayn sin tau pangayuan niya duwaa. ⁸ In manga imam suluhan panubuꞌ hi Libi amu in pagꞌuungsuran jakat sin manga tau, mānusiyaꞌ da isab biyaꞌ kātuꞌniyu amu in magkamatay da. Sagawaꞌ in hi Malkisadik amu in iyungsuran hi Ibrahim sin jakat niya, bukun siya biyaꞌ sin manga imam yan, sabab in kiyabaytaꞌ ha lawm Kitab, in siya masi buhiꞌ. ⁹ Na, bang sayuhun ha waktu imungsud hi Ibrahim sin jakat niya kan Malkisadik, in hi Libi amu in nanubuꞌ ha manga imam pagꞌuungsuran jakat, biyaꞌ da isab siya nakaungsud jakat kan Malkisadik baran niya, sabab in siya hambuuk panubuꞌ hi Ibrahim. ¹⁰ Karnaꞌ minsan walaꞌ pa piyagꞌanak hi Libi sin waktu kapagbāk hi Ibrahim kay Malkisadik, amu in pagꞌiyanun biyaꞌ da sila nakapagbāk kay Malkisadik, pasal in hi Libi biyaꞌ sapantun binhiꞌ ha lawm baran hi Ibrahim ha waktu kapagbāk nila kay Malkisadik, sabab in siya nanubuꞌ dayn kan Ibrahim. (Na, hangkan kaingatan taniyu mataas in kawasa hi Malkisadik dayn ha kawasa hi Libi.)

¹¹ Na, sin masa nakauna yadtu ha waktu piyanaug sin Tuhan in saraꞌ niya pa bangsa natuꞌ, hīnang niya imam suluhan hinda Libi iban sin manga panubuꞌ niya, amu in nagkaput iban nagpapanaw sin saraꞌ niya. Sumagawaꞌ in hinang sin manga panubuꞌ hi Libi, walaꞌ nakarā ha manga tau pa dān mabuntul tudju pa Tuhan. Hangkan magkalagihan palahilun in hambuuk tau magꞌimam suluhan ha manga tau pa Tuhan, amu in biyaꞌ pagꞌimam hi Malkisadik, bukun biyaꞌ kan Harun, amu in hambuuk imam panubuꞌ hi Libi. ¹² Na, pagga in pagꞌimam suluhan sin manga panubuꞌ hi Libi giyantian na sin tau dugaing, na in hāti niya pindahan da isab in saraꞌ iyaagad sin bangsa taniyu. ¹³ Na, in tau piyagbichara ku, (amu in gumantiꞌ ha manga panubuꞌ hi Libi magꞌimam suluhan,) amuna in Panghuꞌ ta Īsa Almasi. In siya ini bukun guwaꞌ dayn ha pihak hi Libi, lāgiꞌ wayruun tau dayn ha pihak niya in kiyarihilan kawasa magꞌimam suluhan. ¹⁴ Iban kiyaiingatan sin katān, sin in hi Īsa panubuꞌ dayn ha pihak hi Yudah. Ampa hi Musa walaꞌ nakasabbut sin pihak ini ha waktu namichara siya pasal sin pagꞌimam.

Almasi in Magꞌimam Suluhan Biyaꞌ kan Malkisadik

¹⁵ Hangkan matampal na tuud kātuꞌ (sin pindahan na sin Tuhan in saraꞌ niya), sabab awn na piyalahil sin Tuhan tau dugaing magꞌimam suluhan amu in biyaꞌ kan Malkisadik. ¹⁶ Na, in Almasi nahinang imam suluhan bukun pasal sin pangkat nanubuꞌ kaniya, sagawaꞌ nahinang siya imam suluhan sabab sin kawasa niya iban sin kabuhiꞌ niya way kahinapusan. ¹⁷ Karnaꞌ kiyabaytaꞌ ha lawm Kitab, amu agi,

“Ikaw na in mahinang imam suluhan

biyaꞌ kan Malkisadik. Iban in pagꞌimam suluhan mu kasaumulan.”

¹⁸ Na, hangkan in saraꞌ nakauna pīndahan na sin Tuhan, pasal wayruun da kusug iban walaꞌ nakaamu. ¹⁹ Karnaꞌ in saraꞌ sin Tuhan piyanaug dayn kan Musa, walaꞌ da nakarihil kamakbulan ha maksud sin Tuhan ha manga mānusiyaꞌ. Sagawaꞌ bihaun awn na huwat-huwatun natuꞌ labi tuud marayaw dayn sin saraꞌ nakauna, sabab awn na aturan baꞌgu kiyarihil kātuꞌniyu, amu in makarā kātuꞌniyu sumuuk pa Tuhan.

²⁰ Lāgiꞌ in aturan baꞌgu ini labi tuud marayaw, sabab simapa in Tuhan ha waktu kahinang niya kan Īsa imam suluhan. Sagawaꞌ ha waktu kahinang imam suluhan ha manga panubuꞌ hi Libi sin masa nakauna yadtu, in Tuhan walaꞌ simapa. ²¹ Na, in hi Īsa nahinang imam suluhan sabab dayn ha sapa sin Tuhan. Kiyasulat ha lawm Kitab, amu agi,

“In Tuhan simapa

iban tantu diꞌ na mapinda in pamikil niya sin pasal ini, amu agi,

‘Ikaw na in magꞌimam suluhan kasaumulan!’”

²² Na, dayn ha sabab simapa in Tuhan kan Īsa sin siya in magꞌimam suluhan kasaumulan, na piyangakuhan hi Īsa in kamakbulan sin paljanjian baꞌgu sin Tuhan pa manga mānusiyaꞌ. Lāgiꞌ in saraꞌ sin paljanjian baꞌgu ini, labi tuud marayaw dayn sin saraꞌ nakauna piyanaug sin Tuhan dayn kan Musa.

²³ Awn pa isab dugaing piyagbiddaan sin pagꞌimam hi Īsa iban sin manga panubuꞌ hi Libi. In manga kaimaman panubuꞌ hi Libi mataud, karnaꞌ bang mapatay in hambuuk imam awn dugaing gumantiꞌ. Magkabugtuꞌ sadja in hinang nila. ²⁴ Sumagawaꞌ in pagꞌimam suluhan hi Īsa kasaumulan. Wayruun tau makagantiꞌ kaniya magꞌimam suluhan, pasal in siya buhiꞌ kasaumulan. ²⁵ Na, hangkan dayn ha sabab yan, malappas hi Īsa in manga tau, amu in mangayuꞌ kaampunan ha Tuhan, bang sila mangandul kaniya. Lāgiꞌ in pagpanglappas niya yan, bukun sadja ha bihaun, sagawaꞌ sampay pa kasaumulan, sabab in siya buhiꞌ salama-lama, nangangayuꞌ junjung pa Tuhan ha pasal nila.

²⁶ Na, mattan na tuud sin hi Īsa in Imam Dakulaꞌ kalagihan natuꞌ magsuluhan kātuꞌniyu pa Tuhan, sabab in siya suchi, iban wayruun unu-unu kangīan atawa tamak-tawktuk kabaakan duun kaniya. Lāgiꞌ kiyandī na siya sin Tuhan dayn ha katān mānusiyaꞌ baldusa. Naangkat na siya pa surgaꞌ iban kiyarihilan na sin salagguꞌ-lagguꞌ kawasa iban kalagguan. ²⁷ In hi Īsa bukun biyaꞌ sin manga kaibanan Imam Dakulaꞌ, amu in subay magsumbayꞌ hayup adlaw-adlaw pagkulbanan muna-muna ha tungud sin dusa nila, ubus ampa dusa sin manga tau, ha supaya sila ampunun sin Tuhan. Na, in yan bukun na wajib hinangun hi Īsa, nagminsan niya da iyungsud in duguꞌ-nyawa niya pa Tuhan, giyantiꞌ kulban bat ampunun sin Tuhan in dusa sin manga mānusiyaꞌ. ²⁸ Ha pagpīꞌ sin manga imam suluhan sin masa nakauna yadtu, iyagad nila in saraꞌ amu in piyanaug sin Tuhan dayn kan Musa. Sagawaꞌ in manga tau napīꞌ nagꞌimam suluhan, mānusiyaꞌ da isab, biyaꞌ kātuꞌ amu in asal taga sallaꞌ iban kasāan. Sagawaꞌ dugaing na bihaun pasal jimanjiꞌ in Tuhan sartaꞌ siyapahan niya sin in Anak niya, amuna in magꞌimam suluhan ha manga mānusiyaꞌ pa Tuhan, karnaꞌ in siya tubus ha katān. Lāgiꞌ in pagꞌimam suluhan niya masampurnaꞌ sin Tuhan kasaumulan.

Hi Īsa in Imam Natuꞌ Dakulaꞌ

¹ In kamaksuran tuud sin piyagbichara ku ini kaniyu, magpahāti kaniyu sin awn na Imam natuꞌ Dakulaꞌ, biyaꞌ sin nasabbut ku kaniyu hayn-duun. In Imam Dakulaꞌ ini amuna in hi Īsa, amu in yadtu bihaun ha surgaꞌ limilingkud ha dapit pa tuu sin Tuhan Mahatinggi. ² Lāgiꞌ yadtu siya bihaun ha surgaꞌ nagꞌiimam suluhan kātuꞌ pa Tuhan, didtu ha lugal landuꞌ tuud suchi, amu in asal puunan langgal piyaawn sin Tuhan, bukun hīnang sin mānusiyaꞌ.

³ Na, in katān imam dakulaꞌ sin masa nakauna yadtu kiyarihilan sin hinang magpasampay sin manga lalabutan iban sin manga hayup pagkulbanan sin manga tau pa Tuhan. Na, damikkiyan in hi Īsa, amu in Imam natuꞌ Dakulaꞌ, subay da isab awn hikaungsud niya pa Tuhan ha pasalan sin manga tau. ⁴ Malayngkan, bang hi Īsa dī ha dunya, diꞌ tuud siya mahinang imam suluhan pasal awn na manga imam suluhan dī ha dunya masi miyamagad sin saraꞌ nakauna, amu in saraꞌ sin manga Yahudi ha palihālan sin pagdihil lalabutan pa Tuhan. ⁵ In hinang sin manga imam suluhan ha lawm langgal dī ha dunya, biyaꞌ yan hantang lambung sadja, sabab in yan singuran dayn ha hinang didtu ha surgaꞌ. Hangkan natuꞌ yan kaingatan, sabab awn kiyasulat ha lawm Kitab pasal sin paghinang hi Musa sin bāy pagtataatan, amu in hīnang dayn ha pais hayup sin masa nakauna yadtu, amu agi sin Tuhan kaniya, “Tantuha tuud sin in langgal hinangun mu makasingud tuud sin papata sin suntuan sin langgal piyakitaꞌ ku kaymu duun ha taas būd.” ⁶ Sagawaꞌ ha bihaun hi Īsa bilang imam suluhan labi tuud mataas in hinang niya dayn sin hinang sin manga imam miyamagad sin aturan sin paljanjian nakauna. Damikkiyan in paljanjian baꞌgu hīnang sin Tuhan, amu in piyasampay mari kātuꞌniyu hi Īsa, labi marayaw dayn sin paljanjian nakauna, pasal in paljanjian baꞌgu biyaktul dayn ha manga janjiꞌ sin Tuhan labi marayaw.

⁷ Lāgiꞌ bang in paljanjian nakauna bat wayruun sallaꞌ niya, na diꞌ na yan gantian sin Tuhan sin dugaing. ⁸ Sagawaꞌ in Tuhan walaꞌ kiyasulutan sin hinang sin manga tau niya (amu in miyagad sin aturan sin paljanjian nakauna). Hangkan biyaꞌ na sin kiyabaytaꞌ ha lawm Kitab, nagparman in Tuhan amu agi,

“Dungug kamu. Awn da waktu dumatung ha susūngun,

palahilun ku in aturan sin paljanjian baꞌgu

mawn pa manga bangsa Yahudi katān,

amu in naghuhulaꞌ ha Israil iban ha hulaꞌ Yudah.

⁹ In aturan sin paljanjian baꞌgu ini

bukun biyaꞌ sin aturan piyalahil ku mawn tagnaꞌ pa kaapuꞌ-apuan nila

ha waktu diyā ku sila gimuwaꞌ dayn ha Misir,

amu in walaꞌ nila da naagad hīnang.

Na, hangkan piyasāran ku na sila,” laung sin Panghuꞌ Tuhan.

¹⁰ “Na, bihaun biyaꞌ ha ini in aturan sin paljanjian baꞌgu panaugun ku pa manga bangsa Israil.

Pagdatung sin waktu palahilun ku in aturan sin paljanjian baꞌgu ini,” laung sin Tuhan Panghuꞌ,

“papahūpun ku in manga saraꞌ ku pa lawm pamikil nila,

iban hiukkil ku ha lawm bigi jantung nila.

Na, aku na in Tuhan pagtuhanan nila tuud,

iban sila na in manga tau agad tuud kākuꞌ.

¹¹ Na, bang lumahil na in paljanjian baꞌgu yan,

bukun na wajib kanila in mamaytaꞌ ha pagkahi nila atawa panāiban nila sin pasal ku.

Karnaꞌ in sila katān dayn ha tau babaꞌ pa tau mataas, makaingat na kākuꞌ.

¹² Lāgiꞌ ampunun ku na in manga dusa nila

iban diꞌ ku na tumtumun in manga nahinang nila kangīan.”

¹³ Na, pagga nasabbut na sin Tuhan in aturan sin paljanjian baꞌgu, in hāti niya, pīndahan na sin Tuhan in aturan sin paljanjian nakauna, pasal in yan biyaꞌ sapantun pannyagaan amu in pasaw na. Na, tiyap-tiyap sin unu-unu pasaw, in hāti niya diꞌ na hikapaglagi.

In Pagtaat Dī ha Dunya iban sin ha Surgaꞌ

¹ Na, in aturan sin paljanjian nakauna awn manga saraꞌ niya pasal sin pagtaat pa Tuhan iban awn da isab bāy pagtataatan hīnang sin manga tau pagtaatan nila. ² Hīnang nila (dayn ha manga pais hayup) in bāy pagtataatan. In bilik panagnaan, amu in dapit pa guwaꞌ, amuna in kiyaruruunan sin palitaan pitu in sanga niya, iban sin lamisahan piyagbubutangan sin tinapay ha babaw niya, amu in tinapay lalabutan sin bangsa Yahudi pa Tuhan. In bilik ini amuna in pagtawagun bilik suchi. ³ Manjari awn isab kurtina imuutlang sin bilik ini iban sin bilik hikaruwa, amu in pagtawagun bilik landuꞌ tuud suchi. ⁴ Na, duun ha bilik yan, awn lamisahan bulawan, amu in panugtugan kamanyan, iban hambuuk baul pagtawagun “Baul sin Paljanjian” amu in piyuputus sin bulawan pa lawm pa guwaꞌ. In ha lawm sin baul awn hambuuk garul bulawan taga luun kakaun pagtawagun “manna” + 9:4 In “manna” ini amu in dīhil sin Tuhan ha manga Yahudi ha waktu awal jaman ha waktu kiyasigpitan sila ha pagkaun didtu ha hulaꞌ paslangan mahunit paghulaan. .

Iban duun da isab ha lawm baul yan in tungkud hi Harun, amu in tiyubuan manga dahun + 9:4 In tungkud tiyubuan manga dahun amuna in tandaꞌ kan Harun sin in siya napīꞌ tuud sin Tuhan. .

Iban duun da isab kiyabutang in duwa batu papad, amu in iyuukkilan sin aturan sin paljanjian nakauna, amu in saraꞌ daakan sin Tuhan pa manga mānusiyaꞌ. ⁵ Ha babaw sin baul bulawan awn duwa tau-tau biyaꞌ dagbus malāikat taga pikpik, amu in tandaꞌ pangilāhan sin yaun duun in haddarat sin Tuhan. Kiyatatabunan sin pikpik nila in saub sin baul, amu in lugal pagꞌaampunan sin Tuhan sin dusa sin tau. Na, sagawaꞌ bihaun bukun pa waktu hipagtaki-taki sin unu-unu katān.

⁶ Na, bihayan in kaagi sin pagbutang sin manga kapanyapan ha lawm sin bāy pagtataatan. Na, in manga imam adlaw-adlaw sumūd pa bilik ha unahan amu in lugal suchi, maghinang sin kiyawajib kanila. ⁷ Sagawaꞌ hambuuk da tau in makasūd pa bilik hikaruwa amu in lugal landuꞌ tuud suchi. In tau makasūd ini amura in Imam Dakulaꞌ, lāgiꞌ makaminsan da siya makasūd pa bilik ini ha lawm sin hangka-tahun. Iban diꞌ siya makasūd pa bilik ini bang siya diꞌ magdā sin duguꞌ sin hayup piyagkulbanan + 9:7 In duguꞌ sin hayup piyagkulbanan amuna yan in hipigsik niya duun ha lugal sin pagꞌampunan dusa. .

In duguꞌ sin hayup ini tiyukbal pa Tuhan ha supaya ampunun sin Tuhan in dusa sin imam iban sin dusa sin manga tau, amu in nagdusa ha walaꞌ nila kiyaingatan. ⁸ Na, dayn ha aturan sin pagtaat ini, piyahāti tuud kātuꞌniyu sin Rū sin Tuhan, sin walaꞌ pa naukab ha tau katān in bilik landuꞌ tuud suchi ha sakainu timitindug pa in bilik ha guwaꞌ + 9:8 In hāti niya diꞌ pa makasuuk in manga tau pa Tuhan sakainu diꞌ pa kapindahan in saraꞌ sin paljanjian nakauna. . ⁹ Na, in ini hambuuk pamintangan taniyu ha masa ini. Karnaꞌ ha paljanjian nakauna, minsan in manga tau dimihil lalabutan iban timukbal hayup pagkulbanan pa Tuhan, in manga ini walaꞌ da nakapasannyang sin lawm pamikil nila pasal walaꞌ da miyuntul in lawm atay iban iꞌtikad nila tudju pa Tuhan. ¹⁰ Na, hangkan bihādtu, sabab in saraꞌ daakan iyaagad nila pasal sadja sin manga kakaun iban iinumun, amu in hiyaram sin agama nila, iban pasal sin manga ginisan paghugas-hugas hipagsuchi sin baran nila. In manga saraꞌ daakan yan kalagihan sadja hipagsuchi sin baran sin tau, sagawaꞌ bukun sin lawm atay. Na, in saraꞌ daakan yan, kalagihan sadja ha salugay walaꞌ pa napanaug sin Tuhan in paljanjian baꞌgu.

¹¹ Na, sagawaꞌ limahil mayan mari in Almasi, siya na in nahinang Imam Suluhan Dakulaꞌ magpapanaw sin paljanjian baꞌgu, amu in dimirihil na karayawan kātuꞌniyu bihaun. Lāgiꞌ in lugal piyaghinangan niya bilang hambuuk suluhan, umbulsatu tuud in dayaw. Way sibuꞌ niya, sabab bukun yan hinangan sin mānusiyaꞌ, iban bukun agad dī ha dunya ini in kiyabutangan sin lugal yan. ¹² Pagsūd sin Almasi pa lugal yan, amu in biyaꞌ hantang sin bilik landuꞌ tuud suchi hīnang sin manga tau, nagminsan da siya simūd, walaꞌ na kiyabalikan. Lāgiꞌ pagsūd niya, walaꞌ siya nagdā duguꞌ sin manga kambing atawa sapiꞌ hiungsud pagkulbanan biyaꞌ sin hinang sin manga imam dakulaꞌ ha dunya. Sagawaꞌ in iyungsud niya pa Tuhan in duguꞌ-nyawa niya tuud ha kalansang kaniya pa usuk, ha supaya kitaniyu makabāk na sin kalappasan iban kaampunan dayn ha Tuhan amu in tumatas sampay kasaumulan. ¹³ Na, ha lawm saraꞌ sin paljanjian nakauna, bang in duguꞌ sin kambing atawa sapiꞌ, atawa abu sin anak sapiꞌ siyunug liyalamuran tubig hipangligsik pa baran sin tau nababaꞌtal, na mapuas na in baꞌtal niya sartaꞌ mahalal na in sambahayang niya. ¹⁴ Sagawaꞌ labi marayaw iban makusug in mahinang sin duguꞌ sin Almasi dayn ha duguꞌ sin manga hayup, sabab in siya tubus wayruun tuud tamak-tawktuk. Dayn ha tulung-tabang sin Rū sin Tuhan, amu in asal way kahinapusan niya, iyungsud hi Īsa in duguꞌ-nyawa niya pa Tuhan, ha supaya muntul in lawm atay iban iꞌtikad natuꞌ tudju pa Tuhan, lāgiꞌ diꞌ na maghinang sin manga ginis-ginisan amu in wayruun da kapūsan, diꞌ makarā kātuꞌniyu pa Tuhan. Iban ha supaya kitaniyu makahinang na sin kiyamaksud kātuꞌniyu sin Tuhan, amu in buhiꞌ salama-lama.

¹⁵ Na, hangkan dayn ha sabab yan biyaktul sin Almasi in paljanjian baꞌgu sin Tuhan pa manga mānusiyaꞌ, ha supaya in manga tau napīꞌ sin Tuhan magad kaniya, makataymaꞌ sin manga karayawan kiyajanjiꞌ sin Tuhan kanila, amu in tumatas sampay salama-lama. In karayawan ini, tantu mataymaꞌ nila, sabab miyatay in Almasi, ha supaya mapuas in manga mānusiyaꞌ dayn ha manga dusa iban hinang nila mangīꞌ, amu in nahinang nila ha salugay nila miyamagad sin saraꞌ sin paljanjian nakauna.

¹⁶ Na, bang sawpama awn tau maghinang sulat sin pusakaꞌ niya ha hambuuk tau, minsan niya kiyabutang na ha sulat in pagpusakaꞌ niya bang siya buhiꞌ pa, in pusakaꞌ diꞌ pa makawaꞌ sin tau kiyapusakaan niya. ¹⁷ In sulat sin pagpusakaꞌ wayruun pa lagi niya ha salugay buhiꞌ pa in nagpusakaꞌ. Subay na mapatay in nagpusakaꞌ ampa makawaꞌ in pusakaꞌ sin tau kiyapusakaan. ¹⁸ Na, damikkiyan biyaꞌ da isab ha yan in hantang sin saraꞌ daakan sin paljanjian nakauna. Diꞌ mapapanaw in maksud sin paljanjian nakauna bang wayruun duguꞌ maasag iyungsud pagkulbanan. ¹⁹ Hangkan in hīnang hi Musa muna-muna piyasampay niya in katān daakan sin Tuhan pa manga mānusiyaꞌ, amu in ha lawm sin paljanjian nakauna. Pagꞌubus ampa niya kiyawaꞌ in duguꞌ sin anak sapiꞌ iban kambing liyamugay iban tubig. Na, ampa na isab siya kimawaꞌ batang sin jambangan pagtawagun “hissup”, iban bulbul bili-bili iyaanjibi pula, hīnang pangliligsik duguꞌ, ampa niya liyuꞌgum pa duguꞌ. Pagꞌubus ampa niya pīgsikan duguꞌ in Kitab kiyasusulatan sin daakan sin Tuhan iban sin manga tau katān. ²⁰ Ha saꞌbu niya nagpipigsik sin duguꞌ, laung niya, “In duguꞌ ini amuna in makapahugut sin paljanjian sin Tuhan, amu in kiyabutang ha lawm saraꞌ daakan sin aturan hipapaagad kaniyu sin Tuhan.” ²¹ Damikkiyan pīgsikan da isab duguꞌ hi Musa in bāy pagtataatan nila iban sin katān kapanyapan hipaglagi nila ha pagtaat nila. ²² In mattan niya ha lawm sin saraꞌ sin paljanjian nakauna, agun in unu-unu katān masuchi sadja bang kapigsikan na sin duguꞌ. Na, damikkiyan in manga dusa sin mānusiyaꞌ, diꞌ maampun bang way duguꞌ maasag.

Līllaꞌ sin Almasi in Duguꞌ-nyawa niya bat Maampun in Dusa sin Mānusiyaꞌ

²³ Na, in lugal pagtataatan hīnang sin mānusiyaꞌ iban na sin katān luun niya amu in subay pagsuchihun sin duguꞌ sin hayup, biyaꞌ sapantun sadja pattaꞌ sin amu in asal puunan pagtataatan didtu ha surgaꞌ. Na, ha antaraꞌ in pagtataatan yadtu didtu ha surgaꞌ, na in hipagsuchi ha manga tau ha supaya sila makasūd pa surgaꞌ, subay duguꞌ amu in labi mahargaꞌ dayn ha duguꞌ sin hayup. ²⁴ Karnaꞌ bilang imam suluhan sin manga mānusiyaꞌ pa Tuhan, in Almasi walaꞌ simūd pa lawm lugal suchi hīnang sin mānusiyaꞌ, amu in sīngud ha amu in yadtu didtu ha surgaꞌ. Sagawaꞌ simūd siya tuud pa surgaꞌ, lāgiꞌ yadtu siya didtu bihaun ha haddarat sin Tuhan nangangayuꞌ duwaa ha palihālan sin kitaniyu katān.

²⁵ Lāgiꞌ in siya bukun biyaꞌ sin Imam Dakulaꞌ sin manga Yahudi, amu in tahun-tahun sumūd pa lawm bilik landuꞌ tuud suchi ha bāy pagtataatan nagdarā sin duguꞌ hayup hipanuchi ha manga tau. Sagawaꞌ in Almasi nagminsan niya da līllaꞌ in duguꞌ-nyawa niya pa Tuhan hipanuchi ha manga mānusiyaꞌ dayn ha manga dusa nila. ²⁶ Karnaꞌ bang in kaawnan niya biyaꞌ sin imam suluhan sin manga Yahudi, na subay siya magbalik-balik mapatay iban sumandal kasiksaan dī ha dunya dayn ha tagnaan sin kapapanjari sin mānusiyaꞌ sampay pa bihaun. Sagawaꞌ bukun bihayan in kaawnan niya. Sabab ha masuuk mayan in kahinapusan sin masa, nagminsan da limahil mari pa dunya in Almasi nagbaran mānusiyaꞌ, iban limillaꞌ sin duguꞌ-nyawa niya, ha supaya mapuas in manga mānusiyaꞌ dayn ha manga dusa nila. ²⁷ Asal in gantaan sin katān mānusiyaꞌ mapatay makaminsan iban pagꞌubus nila mapatay, na humarap na sila hukuman sin Tuhan. ²⁸ Damikkiyan in Almasi nakaminsan da isab miyatay, karnaꞌ iyungsud niya in baran niya piyagkulbanan pa Tuhan, ha supaya mapuas in manga mānusiyaꞌ mabanus dayn ha manga dusa nila. Malayngkan magbalik da siya mari pa dunya, bukun na mamuas sin dusa sin mānusiyaꞌ, sagawaꞌ magpajukup sin kamakbulan sin kalappasan dīhil niya ha manga mānusiyaꞌ timatagad kaniya.

¹ In manga saraꞌ agama iyaagad sin manga Yahudi ha paljanjian nakauna biyaꞌ sadja yan hantang lambung singuran dayn ha pakaradjaan didtu ha surgaꞌ, amu in manga karayawan dumatung ha susūngun. Bukun pa jukup in aturan yan, sabab minsan tahun-tahun in pagꞌungsud sin pagkulbanan pa Tuhan, in manga tau magsambahayang diꞌ da dumayaw iban muntul tuud in iꞌtikad nila pa Tuhan. ² Iban bang sawpama in pagꞌungsud sin manga tau magtataat pa Tuhan sin pagkulbanan pa Tuhan bat makasuchi tuud kanila dayn ha manga dusa nila, na diꞌ na sila masi na mayan magpikil sin manga dusa nila iban hundungan nila na in hinang pagkulban. ³ Sagawaꞌ masi na mayan sila magꞌungsud tahun-tahun sin pagkulbanan pa Tuhan amu in makapatumtum kanila sin manga dusa nahinang nila. ⁴ Karnaꞌ in duguꞌ sin sapiꞌ iban kambing, asal tantu diꞌ makasuchi ha manga mānusiyaꞌ dayn ha manga dusa nila.

⁵ Hangkan dayn ha sabab ini ha sūng mayan lumahil mari pa dunya in Almasi, namung siya pa Tuhan sin biyaꞌ ha ini. Laung niya,

“In ikaw, diꞌ kaw mabayaꞌ sin manga pagkulbanan iban sin manga lalabutan piyanglabut kaymu sin manga mānusiyaꞌ.

Sagawaꞌ yari aku amu in sangunan mu baran mānusiyaꞌ.

⁶ Lāgiꞌ in paglabut nila kaymu sin hayup siyunug atawa sin kaibanan lalabutan, ha supaya sila masuchi dayn ha dusa nila,

walaꞌ da nakasulut kaymu.

⁷ Hangkan yari aku, ū Tuhan ku, līllaꞌ huminang sin unu-unu kabayaan mu,

biyaꞌ sin kiyasulat ha lawm Kitab sin pasal ku.”

(Na, amu yan in pamung sin Almasi ha Tuhan.) ⁸ Muna-muna tuud laung sin Almasi ha Tuhan, “Diꞌ kaw mabayaꞌ iban walaꞌ kaw kiyasulutan sin manga pagkulbanan sin manga hayup siyunug iban sin kaibanan lalabutan piyanglabut kaymu ha supaya masuchi in manga mānusiyaꞌ dayn ha manga dusa nila.” Piyamung sin Almasi in biyaꞌ ha yan minsan in manga pagdihil lalabutan pa Tuhan kiyawajib ha saraꞌ sin paljanjian nakauna. ⁹ Iban laung pa isab sin Almasi, “Yari aku, ū Tuhan ku, līllaꞌ huminang sin unu-unu kabayaan mu.” Na, hangkan walaꞌ na giyuna sin Tuhan in unu-unu katān lalabutan iban iyungsud pagkulbanan kaniya, karnaꞌ in Almasi amuna in gimantiꞌ ha manga yan. ¹⁰ Pasal in Almasi amuna in nakarihil kamakbulan ha kabayaan sin Tuhan, karnaꞌ iyagad tuud hi Īsa Almasi in katān daakan piyahinang kaniya sin Tuhan. Nagminsan niya da līllaꞌ in duguꞌ-nyawa niya ha pasalan natuꞌ mānusiyaꞌ, iban dayn didtu kitaniyu nasuchi dayn ha manga dusa nahinang taniyu.

¹¹ Ha paljanjian nakauna in pagtaat pa Tuhan sin manga imam Yahudi nagsubli sila adlaw-adlaw naghinang sin manga hinang kiyawajib kanila. Lāgiꞌ pagbalik-balikan nila in hinang nila ini. Sagawaꞌ in manga hayup siyumbayꞌ nila piyagkulbanan, walaꞌ da nakapapas tuud sin manga dusa sin mānusiyaꞌ. ¹² Malayngkan in Almasi nagminsan niya da līllaꞌ in duguꞌ-nyawa niya, iyungsud biyaꞌ hantang piyagkulbanan, ha supaya mapapas in dusa sin manga mānusiyaꞌ, iban in hinang niya yan diꞌ na kagunahan balikan sabab magkasaumulan in kusug sin nahinang niya yan. Lāgiꞌ bihaun yadtu siya limilingkud ha dapit pa tuu sin Tuhan. ¹³ Na, bihaun yadtu siya didtu timatagad sin waktu daugun na sin Tuhan in katān simusulang kaniya, iban mahinang sila biyaꞌ sapantun paggigiikan sin siki niya. ¹⁴ Na, dayn ha sabab nagminsan niya da līllaꞌ in duguꞌ-nyawa niya, in manga mānusiyaꞌ amu in nasuchi niya dayn ha manga dusa nila, itungun na sin Tuhan mabuntul biyaꞌ sin walaꞌ nakarusa.

¹⁵ Iban in himumūngan ini bunnal, karnaꞌ minsan in Rū sin Tuhan, simaksiꞌ sin kasabunnalan niya ini, pasal kiyasulat ha lawm Kitab, amu agi,

¹⁶ “‘Na, biyaꞌ ha ini,’ laung sin Tuhan, ‘in aturan sin paljanjian panaugun ku mawn kanila ha waktu susūngun.

Papahūpun ku in manga saraꞌ ku pa lawm bigi-jantung nila

iban hiukkil ku pa lawm pamikil nila.’”

¹⁷ Iban kiyabaytaꞌ pa isab, amu agi,

“Diꞌ ku na tumtumun

in manga dusa iban manga hinang mangīꞌ nahinang nila.”

¹⁸ Na, ha antaraꞌ iyampun na sin Tuhan in manga dusa natuꞌ, na in hāti niya, diꞌ na kalagihan magꞌasag duguꞌ magbalik hiungsud pa Tuhan ha supaya masuchi in dusa sin manga mānusiyaꞌ.

Sumuuk na Kita pa Tuhan

¹⁹ Hangkan bihaun manga taymanghud ku, luhaya na tuud kitaniyu sumuuk pa Tuhan, lāgiꞌ makasūd pa surgaꞌ, amu in hulaan sin Tuhan, karnaꞌ in labayan tudju madtu naukab na, pasal piyaglillaꞌ hi Īsa Almasi in duguꞌ-nyawa niya ha pasalan sin manga mānusiyaꞌ. ²⁰ Pagꞌubus mayan piyaglillaꞌ sin Almasi in duguꞌ-nyawa niya, naukab na in labayan baꞌgu pa Tuhan amu in nakarihil kātuꞌniyu sin kabuhiꞌ sabunnal. Karnaꞌ in ginhawa-baran sin Almasi nasagsag biyaꞌ sapantun sin kurtina amu in nagirit nagduwa + 10:20 In kurtina amu in nasabbut dī ha ini amuna in imuutlang ha manga mānusiyaꞌ dayn ha Tuhan duun ha bāy pagtataatan hīnang sin manga tau. . ²¹ Na, bihaun, siya na in Imam Dakulaꞌ labi makawasa magsuluhan ha manga mānusiyaꞌ pa Tuhan. Siya in makapagbayaꞌ ha tau katān agad ha Tuhan. ²² Hangkan subay kitaniyu sumuuk na pa Tuhan iban sin atay natuꞌ tulid iban pahugutun natuꞌ na in pangandul natuꞌ kaniya iban subay kitaniyu diꞌ na magduwa-ruwa, sabab in lawm atay iban pamikil taniyu nasuchi na sin duguꞌ sin Almasi, iban bakas na kitaniyu nagpaliguꞌ tandaꞌ sin nasuchi na kitaniyu sin Tuhan. ²³ Lāgiꞌ subay kitaniyu manghuwat-huwat tuud sin manga janjiꞌ sin Tuhan kātuꞌniyu, karnaꞌ diꞌ sin Tuhan balubahun in janjiꞌ niya. ²⁴ Subay natuꞌ parulihun in pagkahi natuꞌ. Tabangan natuꞌ sila iban pakitaun natuꞌ lasa, ha supaya isab in sila lumasa ha kaibanan nila iban huminang sin unu-unu in marayaw. ²⁵ Damikkiyan subay natuꞌ diꞌ bugtuun in pagtipun-tipun natuꞌ magtaat pa Tuhan ha supaya kitaniyu diꞌ mahinang biyaꞌ sin kaibanan amu in liyawaan na bayaꞌ magtipun-tipun iban sin manga pagkahi nila Almasihin. In labi marayaw hinangun natuꞌ, subay kitaniyu magtipun magtabang-tiyabangi ha supaya humugut in īman taniyu, karnaꞌ masuuk na in pagbalik sin Panghuꞌ natuꞌ Īsa mari pa dunya.

²⁶ Na, bang ubus natuꞌ na kiyaingatan in kasabunnalan sin in hi Īsa miyatay ha supaya kitaniyu masuchi dayn ha manga dusa taniyu, ampa tuurun taniyu maghinang na mayan sin makarusa, na wayruun na huwat-huwatun natuꞌ, sabab wayruun na dugaing kulban in taymaun sin Tuhan makapuas sin dusa sin mānusiyaꞌ. ²⁷ Amuna sadja in kasūngan natuꞌ magtagad sin adlaw kiyamat, amu in makabugaꞌ tuud, sabab duun ha adlaw yan hipananam sin Tuhan in murkaꞌ niya ha manga katān simusulang kaniya. Maubus sila kaunun sin kāyu! ²⁸ Ha masa nakauna yadtu hisiyu-siyu in lumanggal sin saraꞌ amu in piyanaug sin Tuhan dayn kan Musa, ampa awn duwa tū tau sumaksiꞌ sin bunnal tuud limanggal siya saraꞌ, na patayun siya. Lāgiꞌ diꞌ pagpakitaun luuy in tau biyaꞌ ha ini.

²⁹ Na, bang in tau biyaꞌ ha yan piyananam da siksaꞌ sin Tuhan, na amu pa ka in diꞌ masiksaꞌ in tau mutas iban sumulak ha Almasi, amu in Anak Tuhan? Labi in siksaꞌ kaniya karnaꞌ walaꞌ niya hiyalgaan in duguꞌ sin Almasi, amu in nakarihil kamakbulan sin paljanjian baꞌgu iban amu in piyanuchi kaniya dayn ha manga dusa niya. Iban dayn ha hinang niya yan, biyaꞌ niya da sīpug in Rū sin Tuhan, amu in makasi-maulung kātuꞌniyu baldusa. Hangkan in tau maghinang biyaꞌ ha yan tantu numanam tuud kasiksaan ha adlaw kiyamat. ³⁰ Karnaꞌ asal natuꞌ kaingatan dayn ha lawm Kitab sin nagparman in Tuhan, amu agi, “Hipananam ku da in baws sin nahinang nila mangīꞌ iban tungbasan ku da.” Iban siyugpatan pa isab sin Tuhan in Parman niya, amu agi, “Butangan ku da hukuman in katān hinang mangīꞌ sin manga tau ku, amu in simulak sin karayawan dīhil ku kanila.” ³¹ Na, sangat tuud makabugaꞌ in parasahan sin tau, amu in kabutangan hukuman sin Tuhan, karnaꞌ in sumiksaꞌ kaniya bukun sadja bat hambuuk tuhan-tuhan sadja, sagawaꞌ amu in Tuhan buhiꞌ salama-lama!

³² Katumtuman niyu ka in waktu baꞌgu pa kamu nakaingat sin hinduꞌ kasabunnalan amu in kiyahagad niyu? Bukun ka kiyasandalan niyu in unu-unu kasigpitan iban walaꞌ da nahagin in īman iban pangandul niyu? ³³ Masi-masi in kusug sin īman niyu minsan awn waktu pagsipugun iban pagbinsanaun kamu ha katauran tau, sabab agad kamu ha Almasi. Iban diyapitan niyu in pagkahi niyu Almasihin amu in paghinangun biyaꞌ ha ini sin manga tau. ³⁴ Iban piyakitaꞌ niyu da isab in luuy niyu ha pagkahi niyu Almasihin amu in najijīl. Iban walaꞌ da isab kamu nasusa minsan kiyawaꞌ in altaꞌ niyu sin manga tau kaibanan. Gām mayan kiyūgan kamu pasal natatantu niyu sin labi pa dayn ha yan in altaꞌ nagtatagad kaniyu ha surgaꞌ, amu in altaꞌ diꞌ malawaꞌ kasaumulan.

³⁵ Hangkan paisuga in lawm atay niyu, ha supaya niyu mataymaꞌ in tungbas marayaw, amu in tungbas dakulaꞌ hirihil sin Tuhan kaniyu. ³⁶ Lāgiꞌ subay kamu masabal ha unu-unu katān, ha supaya kamu makahinang sin kabayaan sin Tuhan, iban ha supaya niyu mataymaꞌ in kiyajanjiꞌ kaniyu sin Tuhan. ³⁷ Karnaꞌ kiyabaytaꞌ ha lawm Kitab, amu agi,

“Bukun na malugay dumatung na in tau piyagtatagad-tagaran niyu, iban diꞌ tuud matarasaw in pagdatung niya.

³⁸ Iban in manga tau ku amu in mabuntul, awn kabuhiꞌ nila kasaumulan, bang sila mangandul tuud kākuꞌ.

Sagawaꞌ hisiyu-siyu kanila in mutas dayn kākuꞌ,

na tantu diꞌ tuud aku kasulutan ha tau yan.”

³⁹ Sagawaꞌ in kitaniyu manga Almasihin bukun biyaꞌ ha yan. Diꞌ kitaniyu mutas dayn ha Tuhan pasal in yan makarā kātuꞌ pa kamulahan. Gām mayan pahugutun natuꞌ in pangandul taniyu kaniya, karnaꞌ amu yan in makalappas kātuꞌniyu dayn ha kamulahan ha adlaw mahuli.

Pasal Pangandul ha Tuhan

¹ Na, unu taꞌ in hāti sin pangandul? In hāti sin pangandul ini, natatantu natuꞌ sin maawn ha susūngun in unu-unu hiyuhuwat-huwat natuꞌ. Iban dayn ha pasal sin pagpangandul natuꞌ magsabunnal kitaniyu ha unu-unu na diꞌ natuꞌ kakitaan. ² In Tuhan kiyasulutan ha manga tau sin masa nakauna yadtu pasal sin pangandul nila kaniya.

³ Iban dayn ha pasal sin pangandul natuꞌ, kaingatan taniyu sin dayn ha Parman sin Tuhan piyapanjari niya in ālam iban na sin katān luun niya. Hangkan in katān kakayaan kakitaan taniyu dī ha dunya, guwaꞌ dayn ha diꞌ natuꞌ kakitaan.

⁴ Biyaꞌ na sin agi ku, in manga tau sin masa nakauna yadtu nagparachaya ha Tuhan. Biyaꞌ na kan Hābil, dayn ha pasal sin pangandul niya ha Tuhan, nagsumbayꞌ siya hayup pagkulbanan pa Tuhan labi marayaw dayn sin lalabutan dīhil pa Tuhan sin taymanghud niya hi Kābil. Dayn ha pasal sin pangandul hi Hābil, tiyaymaꞌ siya sin Tuhan hambuuk tau mabuntul karnaꞌ tiyaymaꞌ sin Tuhan in lalabutan dīhil niya. Na, minsan hi Hābil mawgay na miyatay, awn kiyabīn niya kātuꞌniyu hambuuk pamintangan pasal sin kusug sin pagparachaya niya pa Tuhan.

⁵ Damikkiyan in hi Idris isab, dayn ha pasal sin kusug sin pangandul niya ha Tuhan, walaꞌ siya nakalabay kamatay. Iyangkat siya sin Tuhan pa lawm surgaꞌ. Liyawag siya sin manga tau, sagawaꞌ way siya kiyabaakan sabab naangkat na siya madtu pa Tuhan. Lāgiꞌ kiyasulat isab ha Kitab sin ha waktu dī pa hi Idris ha dunya, kiyasulutan in Tuhan kaniya. ⁶ In Tuhan diꞌ tuud kasulutan ha hisiyu-siyu na tau bang diꞌ mangandul kaniya. Karnaꞌ in tau mangarap pa Tuhan subay tuud siya magparachaya sin awn in Tuhan. Subay siya magparachaya sin tungbasan sin Tuhan pa marayaw in hisiyu-siyu in matuyuꞌ lumawag sin dān tudju mawn kaniya.

⁷ In hi Nū hambuuk isab tau nangandul ha Tuhan. Dimungug iban nagkahagad siya ha bāndaꞌ kaniya sin Tuhan sin awn dumatung musība pa dunya ha susūngun. Hangkan nagkahagad siya iban naghinang siya sin bahitraꞌ, amu in adjung dakulaꞌ siyakatan niya iban sin anak-asawa niya. + 11:7 Hangkan pagdatung sin umbak tawpan, amu in dunuk dakulaꞌ, in sila magtalianak walaꞌ naunu, sagawaꞌ in tau katān, liyu dayn kanila, piyagmurkaan sin Tuhan. Na, in hi Nū, ītung sin Tuhan hambuuk tau mabuntul pasal sin pagpangandul niya ha Tuhan iban in hinang niya amuna in sabab hangkan in kaibanan tau biyutangan hukuman dusa.

⁸ Damikkiyan in hi Ibrahim hambuuk da isab tau nangandul ha Tuhan. Pasal sin pangandul niya ha Tuhan, nagkahagad siya diyaak sin Tuhan minīg dayn ha hulaꞌ niya, ampa siya piyakadtu pa hulaꞌ kiyajanjiꞌ sin Tuhan kaniya. Na, miyadtu siya minsan niya diꞌ kaingatan bang haunu tungud in hulaꞌ kadtuun niya. ⁹ Iban dayn ha pasal sin pangandul niya ha Tuhan, himulaꞌ siya ha hulaꞌ kiyajanjiꞌ kaniya sin Tuhan, saꞌ biyaꞌ siya hantang hambuuk tau dayn ha dugaing hulaꞌ namanaw-panaw sadja. Naglatun-latun siya dayn ha hambuuk lugal pa hambuuk lugal, iban in piyagbāyan niya hīnang dayn ha pais hayup. Lāgiꞌ biyaꞌ da isab kaniya in paghulaꞌ-hulaꞌ sin anak niya hi Isahak iban sin apuꞌ niya hi Yaꞌkub, amu in nakalamud da isab kiyajanjian sin Tuhan sin hulaꞌ ini. ¹⁰ Na, siyandalan hi Ibrahim in parasahan sin paghulaꞌ-hulaꞌ niya, sabab hiyuhuwat-huwat niya in hulaꞌ giyagantaꞌ iban piyaawn sin Tuhan didtu ha surgaꞌ, amu in pagꞌiyanun dāira kakkal.

¹¹ Damikkiyan in hi Sahara, amu in asawa hi Ibrahim, nangandul da isab ha Tuhan. Hangkan minsan siya diꞌ makaanak iban malaas na tuud, na nakaanak da siya sabab sin pangandul niya ha janjiꞌ sin Tuhan kaniya. ¹² Iban in hi Ibrahim maas na tuud, amu in pagꞌiyanun diꞌ na tūpun makabaak anak. (Sagawaꞌ nakabaak da sila anak kay Sahara.) Lāgiꞌ in panubuꞌ hi Ibrahim timaud na biyaꞌ sin taud sin bituun namulikit ha langit, iban biyaꞌ sin buhangin ha higad daplakan amu in way dapat itungun.

¹³ In katān tau nasabbut ku yan, walaꞌ tuud nalawaꞌ in pangandul nila ha Tuhan sampay sila miyatay, minsan nila walaꞌ nataymaꞌ in kiyajanjiꞌ kanila sin Tuhan ha saꞌbu nila buhiꞌ pa. Karnaꞌ asal nila natatantu sin dumatung da in adlaw magmakbul da in kiyajanjiꞌ kanila sin Tuhan. Hangkan ha salugay nila buhiꞌ ītung nila in baran nila biyaꞌ namanaw-panaw sadja dī ha dunya. ¹⁴ Na, dayn ha pamung sin manga tau yan sin ītung nila in baran nila namanaw-panaw sadja dī ha dunya, na matampal na tuud sin awn hiyuhuwat-huwat nila dugaing hulaꞌ, amu in hulaꞌ luggiyaꞌ hulaan nila kasaumulan. ¹⁵ Lāgiꞌ in manga tau ini, walaꞌ na nagpikil pasal sin hulaꞌ tiyaykuran nila. Karnaꞌ bang sila miyayaꞌ nagbalik pa hulaꞌ nila tagnaꞌ makabalik sadja sila. ¹⁶ Sagawaꞌ bukun in hulaꞌ yan in kabayaan nila paghulaan. In iyangut nila paghulaan amu in labi tuud marayaw dayn ha hulaꞌ nila, amu in hulaꞌ pagngānan surgaꞌ. Hangkan in Tuhan diꞌ masipug tawagun Tuhan nila pasal kiyasulutan in Tuhan sin kusug sin pangandul nila kaniya. Lāgiꞌ tiyatagamahan sila sin Tuhan hulaꞌ marayaw didtu ha surgaꞌ.

¹⁷ Manjari in hi Ibrahim siyulayan sin Tuhan in kusug sin pangandul niya kaniya. Diyaak niya hi Ibrahim hipapatay in anak niya hi Isahak hinangun pagkulbanan. Na, iyagad hi Ibrahim in daakan sin Tuhan kaniya. Sūng na patayun hi Ibrahim in tunggal anak niya dayn kan Sahara hinangun pagkulbanan, minsan da kiyajanjian siya sin Tuhan sin tumaud in panubuꞌ niya dayn ha anak niya ini. ¹⁸ Karnaꞌ nakapamung in Tuhan kaniya, amu agi, “Tumaud in panubuꞌ mu dayn ha anak mu hi Isahak. Amu yan in janjiꞌ ku kaymu.” ¹⁹ Ha pikilan hi Ibrahim minsan niya patayun hi Isahak pagkulbanan pa Tuhan, kagausan da sin Tuhan buhiun magbalik. Na, amu in pagbahasahun biyaꞌ da itungan nabuhiꞌ nagbalik dayn ha kamatay hi Isahak pasal bang walaꞌ liyāng sin Tuhan hi Ibrahim, in hi Isahak asal tantu mapatay.

²⁰ Damikkiyan dayn ha sabab sin pangandul hi Isahak ha janjiꞌ sin Tuhan, biyaytaan niya in manga anak niya hi Yaꞌkub kay Isaw sin ha susūngun paratungan da sila karayawan sin Tuhan.

²¹ Iban biyaꞌ da isab ha yan in kusug sin pangandul hi Yaꞌkub ha janjiꞌ sin Tuhan. Karnaꞌ hambuuk adlaw ha waktu sin kalaas niya na tuud, sin masuuk na siya matay, gimunggung siya ha tungkud niya, ampa siya simujud pa Tuhan. Piyangayuan niya duwaa pa Tuhan in duwa apuꞌ niya, anak hi Yusup.

²² Damikkiyan in hi Yusup nangandul ha janjiꞌ sin Tuhan hangkan ha waktu masuuk na siya mapatay namung siya sin in manga tau bangsa Yahudi makaīg da dayn ha hulaꞌ Misir. Lāgiꞌ piyagbīn niya ha manga pagkahi niya bangsa Yahudi hipaparā in bangkay niya bang sila maglayn na dayn ha hulaꞌ Misir.

²³ Damikkiyan, ha waktu piyagꞌanak hi Musa, in manga inaꞌ-amaꞌ niya nangandul da isab ha Tuhan + 11:23 Ha masa nila yadtu nagpanaug saraꞌ in Pirꞌawn, amu in sultan sin hulaꞌ Misir, hipapatay in katān bataꞌ-bataꞌ usug baꞌgu piyagꞌanak, amu in manga anak sin manga Yahudi. .

Hangkan pagkitaꞌ nila sin mahal-mahal tuud in lingkat niya, tiyapuk nila hi Musa ha lawm tūy bulan dayn ha adlaw sin kapagꞌanak kaniya. Walaꞌ tuud sila miyugaꞌ simulang sin saraꞌ sin Pirꞌawn pasal sin kusug sin pangandul nila ha Tuhan.

²⁴ Damikkiyan in hi Musa, natau-maas mayan siya, piyakitaꞌ niya da isab in kusug sin pangandul niya ha Tuhan. Hangkan atas niya liyupusan in ngān niya bilang anak sin dayang-dayang, anak sin Pirꞌawn, (amu in nakapūt iban nakaipat kaniya sin sibiꞌ-sibiꞌ pa siya). ²⁵ Mabayaꞌ pa siya umunung magsandal sin kabinsanaan ha manga pagkahi niya Yahudi, amu in manga tau sin Tuhan, dayn sin magad siya ha manga hinang mangīꞌ sin tau ha hulaꞌ Misir. Kaingatan niya sin in paglami-lami iban dayaw parasahan hangkarayꞌ da, diꞌ da tumatas malugay. ²⁶ Lāgiꞌ napikil hi Musa sin marayaw pa siya sumandal sin kahinaan unu-unu na ha pasalan sin Almasi, dayn sin magparūl siya sin katān pangaltaꞌ ha hulaꞌ Misir. Karnaꞌ in mahalgaꞌ kaniya in tungbas matabuk niya dayn ha Tuhan.

²⁷ Dayn ha pasal sin kusug sin pangandul hi Musa ha Tuhan minīg siya dayn ha Misir. Walaꞌ tuud siya miyugaꞌ ha Pirꞌawn iban wayruun pagduwa-ruwa niya pasal sin pagꞌīg niya dayn ha Misir. Minsan siya limabay kabinsanaan, walaꞌ tuud siya nagbalik pa Misir sabab biyaꞌ hantang kīkitaꞌ niya in Tuhan miyamagad kaniya. ²⁸ Dayn da isab ha kusug sin pangandul hi Musa ha Tuhan kiyahagad niya in daakan kaniya sin Tuhan. Hangkan (ha way pa sila nakaīg dayn ha hulaꞌ Misir), hīnduan niya in manga pagkahi niya Yahudi hipasumbayꞌ in bili-bili. Ubus ampa niya diyaak papigsikan in manga lawang bāy nila sin duguꞌ sin bili-bili ha supaya diꞌ mapatay in katān anak magulang sin manga Yahudi bang lumabay na in malāikat naraak sin Tuhan kumawaꞌ sin nyawa sin katān anak magulang sin manga tau ha Misir. Amuna ini in tagnaan sin paghinang pagtawagun “Paglappas dayn ha Kamatay.”

²⁹ Damikkiyan dayn ha kusug da isab sin pangandul sin manga tau Israil, nakalabay sila dayn ha giꞌtungan sin Lawd Pula pa hansipak hulaꞌ, sabab tiyahayan in lawd liyabayan nila nabiyaꞌ tuud ginlupaan. Sagawaꞌ miyawn mayan in manga tau Misir imapas kanila, nagtaklup nagbalik in dagat sartaꞌ kiyasauban iban naubus sila naluꞌmus ha lawm dagat.

³⁰ Iban dayn da isab ha kusug sin pangandul sin manga tau Israil ha Tuhan, nalubu in ād batu sin hulaꞌ Ariha, amu in hulaꞌ sin manga banta nila. Karnaꞌ nagkahagad sila ha daakan sin Tuhan kanila hipapalibut kanila adlaw-adlaw ha lawm hangka-pitu in ād batu sin hulaꞌ Ariha. Sakali ha hikapitu sin adlaw nalubu in ād batu biyaꞌ da tuud sin kiyabaytaꞌ sin Tuhan kanila.

³¹ Sagawaꞌ ha lawm dāira sin Ariha awn hambuuk babai walaꞌ nakaagad miyatay ha manga tau diꞌ magkahagad ha Tuhan. In ngān sin babai ini hi Rahab, hambuuk babai naghihinang mangīꞌ. Malayngkan minsan siya hambuuk babai mangīꞌ awn pangandul niya ha Tuhan. Hangkan tiyabangan niya in duwa ispay tau Israil, amu in naraak muna pa lawm dāira sin Ariha.

³² Liyu dayn duun ha manga tau nasabbut ku yan, mataud pa tau sin masa nakauna yadtu in nangandul tuud ha Tuhan. Diꞌ ku na matagīdꞌīd in manga nahinang hinda Gidiyun, Barak, Samsun, Jipta, Daud, Samwil iban na sin manga kanabihan pasal kulang na in waktu ku. ³³ Dayn ha sabab sin kusug sin pangandul sin manga tau sin masa nakauna yadtu, in kaibanan kanila imatu nagbunuꞌ ha manga tau dayn ha hulaꞌ dakulaꞌ iban dimaug sila ha pagbunuan. In kaibanan kanila mabuntul magpapanaw sin saraꞌ ha lawm hulaꞌ nila iban nataymaꞌ nila in unu-unu karayawan kiyajanjiꞌ kanila sin Tuhan. Iban minsan in manga singaꞌ, amu in sattuwa talun, diꞌ da makaukab sin simud nila mangutkut ha manga tau makusug in pangandul ha Tuhan. ³⁴ In kaibanan kanila amu in kiyatiluꞌ pa lawm kāyu, walaꞌ naunu. Iban in kaibanan walaꞌ nabunuꞌ sin banta nila. In kaibanan minsan malamma kimusug in pamaranan nila. Lāgiꞌ in kaibanan landuꞌ maisug ha pagbunuan iban pagdaugun nila sadja magbunuꞌ in manga banta nila dayn ha dugaing hulaꞌ. ³⁵ Iban awn manga babai dayn ha kusug sin pangandul nila ha Tuhan nabuhiꞌ nagbalik dayn ha kamatay in manga kalasahan nila.

In kaibanan ha masa nakauna yadtu, amu in nagkasaggaw iban napinjalaꞌ pasal sin pangandul nila ha Tuhan, atas nila nagpapatay dayn sin bugtuun nila in pagpangandul nila ha Tuhan, pasal giyuguun nila sin labi marayaw in parasahan nila ha adlaw mahuli. ³⁶ In kaibanan tau nagpaparachaya ha Tuhan piyagsipug-sipug iban piyaglubakan sin manga tau diꞌ magkahagad ha Tuhan. In kaibanan isab hiyukutan sin kadina ampa liyuun pa lawm jīl. ³⁷ Na, in kaibanan miyatay piyagtiluꞌ sin batu, in kaibanan piyagkatkat nagduwa, iban in kaibanan piyaglagut sin pakukus. (In kaibanan piyagdūy dayn ha manga kabāyan nila.) Hangkan nagkadtu-mari na sadja sila dayn ha hambuuk lugal pa hambuuk lugal iban pagbadjuꞌ nila pais bili-bili atawa pais kambing. Lāgiꞌ in sila nagkulang-kabus na ha unu-unu katān. Napinjalaꞌ iban nabinsanaꞌ tuud sila. ³⁸ Wayruun na tutug hulaan nila. Biyaꞌ na sila hantang manga tau paguy naglatun-latun dayn ha hulaꞌ paslangan mahunit paghulaan, pa kabūran, pa lawm manga sungab batu iban pa manga lungag ha lawm lupaꞌ. In manga tau biyaꞌ ha ini, diꞌ tūpun maghulaꞌ ha dunya maglamugay iban sin manga tau jahulakaꞌ.

³⁹ Landuꞌ tuud in kalagguan nakawaꞌ sin manga tau nasabbut ku yan dayn ha pagpangandul nila ha Tuhan. Malayngkan sampay sadja sila miyatay walaꞌ nila natabuk in kiyajanjiꞌ sin Tuhan kanila, ⁴⁰ pasal awn maksud sin Tuhan labi marayaw giyagantaꞌ niya kātuꞌniyu.

In maksud sin Tuhan, patagarun in manga tau sin masa nakauna yadtu ha supaya kitaniyu iban sila magsama-sama katān makataymaꞌ sin kiyajanjiꞌ sin Tuhan, amu in janjiꞌ makaīg sin katān sallaꞌ natuꞌ.

In Tuhan Amaꞌ natuꞌ

¹ Na, bihaun in kitaniyu ini biyaꞌ hantang nalilibut sin manga tau mataud tuud sin masa nakauna yadtu amu in manga saksiꞌ taniyu. (Dayn ha kusug sin parachaya nila, napakitaꞌ nila sin in Tuhan tantu tuud kapangandulan.) Na, hangkan pagga in kitaniyu ini biyaꞌ hantang naglumbaꞌ nagdagan, na subay natuꞌ īgan dayn ha baran natuꞌ in unu-unu makabuꞌgat sin pagdagan natuꞌ iban butawanan natuꞌ na in manga hinang mangīꞌ amu in kabiyaksahan natuꞌ paghinangun. Lāgiꞌ subay natuꞌ tuyuan tuud in piyagbahasa pagdagan ini, amu in daakan sin Tuhan kātuꞌniyu. ² Iban subay natuꞌ pahambuukun tuud duun kan Īsa in pamikil iban atay taniyu, karnaꞌ siya in tuburan iban magpapahugut sin parachaya natuꞌ dayn ha tagnaan sampay pa kahinapusan. Siyandalan niya tuud in katān kasiksaan ha kalansang kaniya pa usuk, lāgiꞌ walaꞌ siya nagparuli sin kasipugan mapatay siya hilansang pa usuk, pasal natatantu niya in kakuyagan matabuk niya tungbas sin hinang niya. Na, bihaun yadtu siya ha surgaꞌ limilingkud ha dapit pa tuu sin kursi sin Tuhan. ³ Tumtuma iban pahūpa pa lawm pamikil niyu in parachaya hi Īsa ha Tuhan ha saꞌbu niya limalabay kasiksaan ha lawm lima sin manga tau baldusa, amu in simulang kaniya. Na, amu yan in kannala niyu ha supaya isab diꞌ niyu mapikil sin wayruun da kapūsan sin pagparachaya niyu iban bat niyu diꞌ butawanan in pangandul niyu.

⁴ Na, biyaꞌ na sin kiyaiingatan niyu, wayruun pa isab dayn kaniyu in miyatay pasalan sin tiyaggahan niyu in baran niyu huminang sin unu-unu mangīꞌ. ⁵ Kiyalupahan niyu na ka in pamung sin Tuhan, amu in makarayaw atay sin kamu amu in nīyat niya manga anak niya, karnaꞌ kiyasulat ha Kitab in pamung niya, amu agi:

“Manga anak ku, pagkahagad kamu bang kamu pantunun ku,

iban ayaw niyu butawani in pangandul niyu kākuꞌ bang ta kamu paratungan kabinsanaan.

⁶ Karnaꞌ pantunun ku in katān tau kalasahan ku,

iban paratungan ku kabinsanaan in katān tau amu in taymaun ku hinangun anak.”

⁷ Na, hangkan unu-unu na in kabinsanaan dumatung kaniyu sandali niyu tuud, pasal in kabinsanaan yan amuna in hipamantun sin Tuhan kaniyu, sabab in kamu nīyat niya manga anak niya. Karnaꞌ awn ka anak in diꞌ pagpantunun sin amaꞌ niya? ⁸ Iban bang kamu diꞌ pagdatungan kabinsanaan biyaꞌ sin katān anak niya, in hāti niya bukun kamu anak niya tuud. ⁹ Lāgiꞌ minsan isab in amaꞌ taniyu dī ha dunya pagpantunun nila da kitaniyu, sagawaꞌ masi natuꞌ sila piyagꞌaaddatan. Na, amu pa in diꞌ natuꞌ kahagarun in Amaꞌ natuꞌ amu in nagpaawn sin nyawa sin mānusiyaꞌ. Karnaꞌ abila kitaniyu umungsud sin baran taniyu pa Tuhan karihilan niya kitaniyu sin kabuhiꞌ salama-lama. ¹⁰ Iban in pagpantun kātuꞌniyu sin manga amaꞌ natuꞌ dī ha dunya bukun da isab malugay. In pagpantun nila agad sadja ha unu-unu napikil nila marayaw. Sagawaꞌ in Tuhan pantunun niya tuud kitaniyu ha supaya kitaniyu mabiyaꞌ sin kaawnan niya, amu in suchi tuud dayn ha unu-unu kangīan. ¹¹ Ha bihaun bang kitaniyu pantunun sin Tuhan, diꞌ kitaniyu kūgan sabab sin sakit sin kabinsanaan kananaman natuꞌ. Sagawaꞌ bang kitaniyu magkahagad iban sumandal sin pagpantun sin Tuhan, na dumayaw in laku-tabiat natuꞌ iban sumannyang in lawm pamikil natuꞌ. Amu yan in tungbas marayaw makawaꞌ natuꞌ.

Manga Hinduꞌ Pasal Paghalliꞌ dayn ha Manga Hinang Makarusa

¹² Na, hangkan pahuguta in parachaya niyu iban pakusuga in pangandul niyu pa Tuhan. ¹³ Lāgiꞌ subay niyu diꞌ bugtuun in panawan niyu dayn ha dān mabuntul ha supaya in manga kaibanan pagkahi niyu, amu in bukun pa mahugut in parachaya nila kan Īsa, katabangan niyu ha diꞌ humukaꞌ in parachaya nila, sagawaꞌ gām mayan dumayaw in pagꞌagad nila ha Almasi.

¹⁴ Damikkiyan hallii niyu tuud in diꞌ kamu makapagkawkālu iban sin manga tau minsan hisiyu, iban tuyuꞌ tuud kamu huminang sin unu-unu marayaw amu in makasuchi kaniyu, karnaꞌ hisiyu-siyu in tau bukun suchi diꞌ makapagkitaꞌ iban Tuhan ha adlaw mahuli. ¹⁵ Lāgiꞌ ayad kamu ha supaya wayruun dayn kaniyu in mamutawan iban sumulak sin kasi-lasa iban tulung-tabang sin Tuhan. Halliꞌ da kamu ha supaya wayruun dayn kaniyu in biyaꞌ ha yan, sabab bang awn, na bukun malugay mataud in malamin sin addat niya mangīꞌ. ¹⁶ Damikkiyan ayad kamu ha supaya wayruun dayn kaniyu in maghinang sin hinang maasihat, atawa mabiyaꞌ kan Isaw, amu in way bugaꞌ ha Tuhan. Karnaꞌ in hi Isaw, pagga siya in anak magulang, siya in kiyabugsuan sin janjiꞌ sin Tuhan. Sagawaꞌ in kapatutan niya bilang anak magulang, amu makataymaꞌ sin janjiꞌ sin Tuhan, piyagsambiꞌ niya iban sin hangka-pinggan kakaun. ¹⁷ Na, sakali kaingatan niyu da isab, pagꞌubus yadtu napikil da hi Isaw sin marayaw bang siya kapangayuan duwaa sin amaꞌ niya ha supaya siya dihilan da isab karayawan sin Tuhan. Sagawaꞌ walaꞌ naagad in kabayaan niya, sabab way na dapat niya maminda sin bakas nahinang niya. Minsan siya nagsusun nagtangis, diꞌ niya na makawaꞌ magbalik in kapatutan niya tumaymaꞌ sin janjiꞌ sin Tuhan.

¹⁸ Iban bihaun ha baꞌgu aturan sin pagtaat pa Tuhan wayruun kamu nakananam biyaꞌ sin kiyalabayan sin manga Yahudi sin masa nakauna yadtu. Karnaꞌ ha waktu duun sila ha Būd Turusina, (amu in waktu kapanaug sin Tuhan sin Parman niya mawn kan Musa) landuꞌ tuud miyugaꞌ in manga Yahudi pasal nākitaꞌ sila kāyu nalalaga, iban nanigidlum sartaꞌ naghangin makusug. ¹⁹ Iban diyungug nila da isab in katingug makusug tuud biyaꞌ sin katingug sin tambuliꞌ iban tingug sin suwara makabugaꞌ. Pagdungug nila sin suwara yadtu, nangayuꞌ sila suhud pa Tuhan bang mān diꞌ patumlangun sin Tuhan in pagparman niya mawn kanila, sabab landuꞌ tuud sila miyugaꞌ. ²⁰ Hangkan sila landuꞌ tuud miyugaꞌ, pasal biyaꞌ ha ini in Parman sin Tuhan, amu agi, “Ayaw kamu magsuuk mari pa būd ini, karnaꞌ hisiyu-siyu in sumuuk mari minsan da sattuwa subay batuhun bat siya mapatay.” ²¹ Iban minsan in hi Musa landuꞌ da miyugaꞌ pagkitaꞌ niya sin biyaꞌ hādtu, karnaꞌ nakapamung siya, laung niya, “Namidpid aku yan sin bugaꞌ.”

²² Sagawaꞌ bihaun in pagtaat niyu pa Tuhan bukun biyaꞌ sin manga tau nakauna yadtu. Karnaꞌ ha kataymaꞌ niyu sin paljanjian baꞌgu, in kamu ītung na sin Tuhan matūp humulaꞌ ha Bud Siyun ha surgaꞌ amu in hulaan sin Tuhan diꞌ magkamatay iban sin ibuhan malāikat. ²³ Na, bang paamuhun in kamu yan kiyalamud na ha manga pagꞌiyanun anak magulang sin Tuhan amu in ngān nila kiyasulat na didtu ha surgaꞌ. Nakalamud na kamu ha pagtipun-tipun iban pagkūg-kuyag nila. Lāgiꞌ biyaꞌ da kamu yan nakasūd pa haddarat sin Tuhan, amu in manghuhukum ha mānusiyaꞌ katān, iban biyaꞌ da kamu nakapaghambuuk iban sin manga tau mabuntul, amu in miyatay na iban suchi na tuud dayn ha unu-unu katān mangīꞌ. ²⁴ Lāgiꞌ in kamu yan awn na kasugsug kan Īsa, amu in suluhan sin manga nagdusa pa Tuhan. In aturan sin paljanjian baꞌgu naawn sabab naasag in duguꞌ hi Īsa piyanuchi sin lawm atay sin katān tau timaymaꞌ kaniya ha supaya sila maampun sin Tuhan. In duguꞌ hi Īsa naasag labi awla tuud marayaw dayn sin duguꞌ hi Hābil (naasag ha kabunuꞌ kaniya), pasal in duguꞌ hi Īsa naasag ha supaya in tau katān makabaak kaampunan dayn ha Tuhan, sagawaꞌ in duguꞌ hi Hābil naasag nangayuꞌ kapamawlihan.

²⁵ Na, pagga biyaꞌ ha yan in karayawan sin paljanjian baꞌgu dīhil kātuꞌniyu sin Tuhan, subay tuud kitaniyu dumungug sin Parman niya iban diꞌ sumulang kaniya. Karnaꞌ in manga tau sin masa nakauna yadtu, amu in walaꞌ nagkahagad kan Musa amu in nagpahāti sin Parman kanila dī ha dunya, nimanam sila kabinsanaan dayn ha Tuhan. Na, amu pa ka in diꞌ numanam kabinsanaan in kitaniyu, bang taniyu diꞌ dungugun in Tuhan amu in nagparman dayn ha surgaꞌ? ²⁶ Sin masa nakauna yadtu, nagparman mayan in Tuhan, najugjug in dunya kaagi sin suwara niya. Sagawaꞌ bihaun nakajanjiꞌ in Tuhan, amu agi, “Jugjugun ku magbalik bukun sadja in dunya, sagawaꞌ sampay in unu-unu katān ha liyukupan sin ālam.” ²⁷ Na, biyaꞌ ha ini in maana sin bichara yan. In unu-unu katān piyapanjari amu in kumangīꞌ ha waktu sin pagjugjug yan, na malawaꞌ na, ampa in diꞌ kumangīꞌ amuna in makabīn.

²⁸ Hangkan subay kitaniyu magsarang-sukul pa Tuhan pasal pahulaun niya kitaniyu duun ha lawm hulaan niya, amu in hulaan kumakkal saumul-umul diꞌ magkahagin. Subay kitaniyu magtaat kaniya ha aturan makasulut kaniya iban pagsarang-sukul kaniya. Iban subay kitaniyu magꞌaddat iban magmabugaꞌ kaniya, ²⁹ sabab bang magmurkaꞌ in Tuhan taniyu biyaꞌ yan sin kāyu makasunug ha unu-unu katān.

In Manga Hinang Makasulut ha Tuhan

¹ Na, in kitaniyu magtawtaymanghud Almasihin subay natuꞌ diꞌ bugtuun in paglasa-liyasahi natuꞌ. ² Tumtuma niyu, subay kamu umasip iban sumawmbibi ha manga tau manghantiꞌ-hantiꞌ mawn pa bāy niyu. Karnaꞌ ha masa nakauna yadtu awn manga tau nakapangasip iban nakasawmbibi ha manga malāikat nagbaran mānusiyaꞌ, sagawaꞌ walaꞌ nila kiyaingatan sin namanaw-panaw mawn pa bāy nila in manga malāikat. ³ Ayaw kamu malupa dumihil tabang ha manga najijīl. Pikila niyu biyaꞌ da kamu sin didtu imuunung kanila. Damikkiyan tabanga niyu da isab in manga tau ha lawm kabinsanaan. Pikila niyu biyaꞌ da kamu imuunung kanila ha lawm kabinsanaan.

⁴ Damikkiyan, in pagtiyaun sin usug iban babai subay tuud hargaan sin katān, iban subay diꞌ hinangun biyaꞌ hambuuk sadja panayam-nayaman. Lāgiꞌ in manga tau tagapaghulaꞌ na, subay diꞌ magjina. Pasal butangan sin Tuhan hukuman in manga tau naghihinang maasihat iban magjijina.

⁵ Iban subay da isab kamu diꞌ maghawa-napsu ha pilak. Subay kamu mamarahi sin unu-unu na in awn kaniyu, karnaꞌ tabangun da kamu sin Tuhan. Sabab nakapamung in Tuhan, laung niya,

“Diꞌ ta kamu hibīn

iban diꞌ ta kamu pasāran kasaumulan.”

⁶ Na, pagga bihādtu in bichara sin Tuhan subay kitaniyu tumawakkal imiyan,

“Tuhan in timatabang kākuꞌ.

Diꞌ aku mabugaꞌ minsan unu in hinangun sin tau kākuꞌ.”

⁷ Iban tumtuma niyu da isab in manga guru niyu bakas, amu in nanghinduꞌ kaniyu sin Parman sin Tuhan. Tumtuma niyu in dayaw sin addat nila dayn ha salugay nila buhiꞌ sampay sila miyatay, ampa niyu singuri in kusug sin pangandul nila ha Almasi. ⁸ Asal dayn ha waktu tagnaꞌ sampay pa bihaun in hi Īsa Almasi diꞌ magkapinda. Diꞌ tuud siya magkapinda sampay pa kasaumulan.

⁹ Ayaw tuud kamu makawaꞌ sasat sin manga panghinduꞌ ginis-ginisan amu in dugaing dayn sin panghinduꞌ sin Almasi, pasal in manga panghinduꞌ yan makarā kaniyu simihaꞌ dayn ha dān mabuntul. In pangandul niyu ha tulung-tabang sin Tuhan amuna in hambuuk-buuk makapakusug sin īman niyu. Hangkan ayaw kamu magkahagad sin manga panghinduꞌ amu in manglāng kaniyu kumaun sin manga kakaun hiyaram sin saraꞌ agama nila. In manga tau miyagad sin manga saraꞌ sin panghinduꞌ yan, walaꞌ da natabang sin manga saraꞌ yan.

¹⁰ In manga tau masi miyamagad sin paljanjian nakauna sin agama Yahudi, way kapatutan nila sumāw sin karayawan makawaꞌ natuꞌ dayn ha kamatay sin Almasi amu in nahinang kulban limappas sin manga dusa taniyu. ¹¹ Ha lawm saraꞌ sin paljanjian nakauna, nawajib ha imam dakulaꞌ Yahudi in dumā duguꞌ sin hayup siyumbayꞌ pa lawm bilik pagngānan lugal landuꞌ tuud suchi. Ubus ampa niya hitukbal lalabutan pa Tuhan ha supaya mapapas in dusa sin manga tau. Sumagawaꞌ in bangkay sin hayup didtu nila sunugun ha guwaꞌ sin kampu piyaghuhulaan nila. ¹² Damikkiyan in Almasi miyatay da isab ha guwaꞌ sin dāira ha supaya masuchi sin luggiyaꞌ duguꞌ niya in manga tau sukuꞌ niya dayn ha manga dusa nila. ¹³ Na, hangkan subay kitaniyu gumuwaꞌ dayn ha kampu sin manga Yahudi. (In hāti niya subay kitaniyu diꞌ na magad sin saraꞌ sin agama nila) sagawaꞌ subay Almasi na in agaran taniyu. Lāgiꞌ subay natuꞌ sandalan in unu-unu kahinaan dumatung kātuꞌniyu pasal sin pagꞌagad natuꞌ kaniya. ¹⁴ Karnaꞌ in dunya ini panghapit-hapitan natuꞌ sadja. Bukun ini in hulaan natuꞌ kasaumulan. In hiyuhuwat-huwat natuꞌ hulaan amu in hulaꞌ datungan natuꞌ didtu ha surgaꞌ.

¹⁵ Na, hangkan dayn ha sabab sin karayawan dīhil kātuꞌniyu sin Almasi subay way pagbugtuꞌ in pagpudji natuꞌ pa Tuhan iban subay natuꞌ hisuwara in pagsarang-sukul natuꞌ kaniya. Lāgiꞌ subay natuꞌ hisuwara in pagsabunnal natuꞌ sin in hi Īsa amuna in Panghuꞌ natuꞌ! Na, in manga lapal-kabtangan niyu yan amuna in biyaꞌ hantang lalabutan niyu pa Tuhan. ¹⁶ Lāgiꞌ ayaw tuud kamu malupa huminang sin marayaw iban tumabang ha manga tau kiyasisigpitan pasal in manga hinang biyaꞌ ha yan amuna tuud in biyaꞌ hantang lalabutan makasulut ha Tuhan.

¹⁷ Iban subay niyu kahagarun iban hinangun in panghinduꞌ kaniyu sin manga nakuraꞌ niyu. Karnaꞌ sila na yan in diꞌ magbatiꞌ-laul jumaga kaniyu (ha supaya kamu diꞌ sumihaꞌ dayn ha dān tudju pa Tuhan). Iban hangkan bihādtu sabab dumatung da isab in waktu in sila yan mamayhuꞌ pa Tuhan mamaytaꞌ bang biyaꞌ diin in paghinduꞌ nila kaniyu. Na, bang kamu magkahagad sin panghinduꞌ nila, makuyag tuud sila huminang sin hikatabang nila kaniyu. Sagawaꞌ bang kamu diꞌ magkahagad, na masusa sila iban diꞌ sila makahinang sin hikatabang kaniyu.

¹⁸ Damikkiyan ayaw niyu bugtua in pagpangayuꞌ niyu duwaa kāmuꞌ pa Tuhan. Karnaꞌ in kami ini wayruun tuud katitipuhan sin lawm pamikil namuꞌ sabab amu sadja in pīpikil namuꞌ in maghinang sin mabuntul. ¹⁹ Lāgiꞌ junjungun ku kaniyu bang mayan pangayuun niyu tuud duwaa pa Tuhan sin makabalik aku mawn kaniyu ha masamut ini.

In Kahinapusan Hilalaungan

²⁰ Na, manjari in Panghuꞌ natuꞌ Īsa biyuhiꞌ sin Tuhan nagbalik dayn ha kamatay. Ha bihaun biyaꞌ siya sapantun hambuuk magꞌiipat bili-bili, amu in magꞌupiksaꞌ tuud kātuꞌniyu, amu in biyaꞌ sapantun manga bili-bili niya. Karnaꞌ dayn ha sabab sin duguꞌ niya naasag ha kalansang kaniya pa usuk, napaawn in aturan sin paljanjian baꞌgu, amu in diꞌ na mapinda kasaumulan. Mura-murahan bang mayan sin Tuhan, amu in tuburan iban mangdirihil sin kasannyangan iban kasulutan, panyapun kamu sin unu-unu na mayan kalagihan niyu, amu in makatabang kaniyu huminang sin kabayaan iban daakan niya kaniyu. Lāgiꞌ bang mayan dayn ha sabab hi Īsa Almasi amu in nanglappas kātuꞌniyu, tabangan kitaniyu sin Tuhan huminang sin unu-unu katān amu in makasulut kaniya. Mahuli dayn duun, bang mayan in Almasi dihilan kalagguan kasaumulan. Amin.

²² Na, junjungun ku kaniyu manga taymanghud ku, taynghug tuud kamu iban pahūpa niyu pa lawm pamikil niyu in panghinduꞌ ku kaniyu ha lawm sulat ini, karnaꞌ bukun da isab mahabaꞌ in sulat ku ini.

²³ Iban yari isab aku magpahāti kaniyu sin pasal sin taymanghud natuꞌ hi Timuti, na, nakaguwaꞌ na dayn ha lawm kalabusu. Na, bang siya makakari da ha masamut, paagarun ku siya mamisita matun kaniyu.

²⁴ Na, mahuli dayn duun mamaid na aku kaniyu sartaꞌ pasampayan niyu in salam-duwaa ku pa manga tau maas duun ha langgal niyu iban na sin katān tau agad ha Tuhan. Iban isab in manga taymanghud niyu dī ha hulaꞌ Italiya, yari isab magpasampay sin salam-duwaa nila mawn kaniyu.

²⁵ Mura-murahan bang mayan in kamu katān dihilan sin Tuhan sin tulung-tabang niya.

Wassalam.