Kulussa

Sulat Pa Manga Tau

Kulussa

Pahāti

Hangkan hi Paul nagsulat pa manga Almasihin ha hulaꞌ Kulussa sabab nakaingat siya sin awn manga guru in nanghinduꞌ sin hinduꞌ makarā kanila pa kalawngan. Laung sin manga guru ini awn manga jīn atawa apuꞌ in subay sumbahun sin manga Almasihin ha supaya sila taymaun sin Tuhan agad kaniya iban bat awn kalappasan nila. Lāgiꞌ laung pa isab sin manga guru ini in manga Almasihin subay magad sin manga hinang daakan sin agama Yahudi biyaꞌ na sin pagꞌislam iban pagtaꞌga dayn ha manga kakaun hiyaram sin agama iban dayn ha manga unu-unu na liyāngan sin agama. Dī ha sulat ini hibaytaꞌ hi Paul in kasāan sin hinduꞌ sin manga guru ini. Laung hi Paul amura hi Īsa Almasi in makarihil kalappasan ha manga mānusiyaꞌ. Lāgiꞌ in hinduꞌ iban hinang sin manga guru ini makarā ha manga Almasihin lumawak dayn ha Almasi.

Hi Tikikus in nagdā sin sulat ini pa manga Almasihin ha Kulussa. Ībanan siya hi Unisimus, hambuuk īpun amu in narā hi Paul miyagad ha Almasi.

In Salam-duwaa hi Paul

¹ In sulat ini naug dayn kākuꞌ, hi Paul, iban sin taymanghud natuꞌ hi Timuti. In aku ini kiyawakilan hi Īsa Almasi magpasaplag sin panghinduꞌ niya pa manga tau, pasal amuna ini in hinang kabayaan sin Tuhan hipahinang kākuꞌ.

² Hipasampay namuꞌ in sulat ini mawn pa kaniyu manga tau sukuꞌ sin Tuhan duun ha dāira Kulussa, pa kaniyu manga taymanghud, amu mahugut in īman niyu ha Almasi.

Mura-murahan bang mayan kamu dihilan sin Tuhan, Amaꞌ natuꞌ, tulung-tabang iban kasannyangan sin lawm atay niyu.

In Pangayuꞌ Duwaa hi Paul

³ Na, ha sakahabaꞌ kamu pangayuan namuꞌ duwaa pa Tuhan, amu in Amaꞌ sin Panghuꞌ natuꞌ, Īsa Almasi, diꞌ namuꞌ tuud kalupahan magsarang-sukul kaniya. ⁴ Karnaꞌ diyungug namuꞌ in pasal sin kusug sin pangandul niyu kan Īsa Almasi iban sin kasi-lasa niyu ha katān tau sukuꞌ sin Tuhan. ⁵ Na, in sabab hangkan makusug in pagparachaya niyu kan Īsa iban kasi-lasa niyu ha pagkahi niyu Almasihin, sabab hiyuhuwat-huwat niyu makawaꞌ in tiyatagama kaniyu sin Tuhan didtu ha surgaꞌ ha adlaw mahuli. Na, naawn in huwat-huwat niyu ini, sin tagnaꞌ niyu karungug sin Baytaꞌ Marayaw, amu in hinduꞌ bunnal. ⁶ In Baytaꞌ Marayaw ini simasaplag na pa katiluagan sin dunya. Iban in manga tau amu in nagkahagad ha baytaꞌ ini, napinda tuud in palangay nila. Biyaꞌ da isab sin kamu tagnaꞌ, napinda tuud in palangay niyu, pagdungug niyu iban kiyahātihan niyu mayan in kasabunnalan sin lasa iban luuy sin Tuhan ha manga tau. ⁷ Na, kiyaingatan niyu yan dayn kan Ipapras, hambuuk tau iban namuꞌ kalasahan, amu in nagtatagꞌīpun da isab ha Almasi biyaꞌ kāmuꞌ. Kapangandulan siya magdā sin hinang daakan sin Almasi iban siya in gimantiꞌ kāmuꞌ manghinduꞌ duun kaniyu. ⁸ Siya da isab in namaytaꞌ kāmuꞌ sin kasi-lasa niyu ha pagkahi niyu Almasihin, amu in kasi-lasa biyutang sin Rū sin Tuhan pa lawm bigi-jantung niyu.

⁹ Na, hangkan, dayn pa sin tagnaꞌ karungug namuꞌ ha pasal niyu, piyapangayuan namuꞌ kamu duwaa pa Tuhan bang mayan kaingatan niyu tuud in unu-unu katān kabayaan sin Tuhan hipaingat kaniyu iban bang mayan kamu dihilan sin Rū sin Tuhan ingat iban panghāti sumilang sin unu-unu mangīꞌ iban marayaw, ¹⁰ ha supaya in palangay niyu magkugdan iban sin kabayaan sin Panghuꞌ iban in hinang niyu makasulut kaniya. Sartaꞌ in unu-unu katān hinangun niyu marayaw sadja, iban maggaganap in ingat niyu pasal pa Tuhan. ¹¹ Iban piyapangayuꞌ namuꞌ da isab pa Tuhan, amu in sangat kawasa, pakusugun niya in kasabal iban īman niyu, ha supaya niyu kasandalan iban diꞌ kamu magsusa sin unu-unu na kasigpitan kumugdan kaniyu. Gām mayan magkūg-kuyag kamu. ¹² Iban magsarang-sukul kamu pa Tuhan, Amaꞌ natuꞌ, pasal hīnang niya kamu matūp bahagian sin manga pahalaꞌ tiyatagama niya ha manga tau sukuꞌ niya, amu in ha lawm na sin kasawahan sin ukum-milik sin Tuhan. ¹³ Karnaꞌ in kitaniyu piyuas niya dayn ha lawm sin katigidluman dayn ha kusug sin Saytan Puntukan dumā kātuꞌniyu pa kangīan. Ubus, ampa kitaniyu biyutang niya pa lawm ukum-milik sin Anak niya kalasahan, hi Īsa, ¹⁴ amu in limillaꞌ sin duguꞌ-nyawa niya ha supaya kitaniyu mapuas iban maampun sin Tuhan dayn ha manga dusa natuꞌ.

Hisiyu in Almasi?

¹⁵ Ampa in Almasi amuna tuud in nagpakitaꞌ sin Tuhan, amu in diꞌ taniyu kakitaan. In siya asal awn ha walaꞌ pa napaawn in unu-unu katān, iban siya in tagakapatutan makapagbayaꞌ-bayaꞌ ha unu-unu katān piyapanjari sin Tuhan. ¹⁶ Karnaꞌ piyapanjari niya dayn ha kabayaan sin Tuhan in unu-unu katān ha langit iban dī ha dunya, amu in unu-unu katān kakitaan iban sin diꞌ natuꞌ kakitaan, agad na in manga katān unu-unu tagakawasa sampay pa manga malāikat sin Tuhan iban sin manga saytan ginis-ginisan. Siya in nagpapanjari dayn ha kabayaan sin Tuhan sin unu-unu katān ha katilingkal sin ālam, iban hangkan niya piyapanjari ha supaya niya hikapaglagi sin maksud niya. ¹⁷ Lāgiꞌ minsan ha walaꞌ pa naawn in unu-unu katān, in Almasi asal awn na. Iban siya in nagpaparuli sin kahatulan sin katān piyaawn niya. ¹⁸ Iban in hi Īsa amuna in puntukan nakuraꞌ sin kitaniyu agad kaniya, pasal bang ibārat hambuuk mānusiyaꞌ in hi Īsa ini amuna in ū, ampa in kitaniyu katān agad kaniya amuna in baran niya. Siya in magdirihil kātuꞌniyu sin kabuhiꞌ wayruun kahinapusan niya. Iban hangkan siya biyuhiꞌ nagbing dayn ha kamatay, sabab in kabayaan sin Tuhan in Anak niya amuna in bunnal tuud sangat mataas dayn ha unu-unu katān. ¹⁹ Sabab in kabayaan sin Tuhan in Anak niya amuna in magpanyataꞌ sin kariasali niya iban kajarihanan niya pa manga mānusiyaꞌ. ²⁰ In kabayaan da isab sin Tuhan, dayawun niya in manga katān ha lawm sin ālam, dayn ha hinang sin Anak niya. Hangkan in Anak niya limillaꞌ sin duguꞌ-nyawa niya ha usuk pagpatayan kaniya, ha supaya maīg niya in unu-unu katān makahinang kātuꞌniyu satruꞌ sin Tuhan.

²¹ In kamu yan bakas da isab limayuꞌ dayn ha Tuhan, sabab in Tuhan walaꞌ kiyasulutan kaniyu pasal sin pikilan iban hinang niyu mangīꞌ. ²² Sumagawaꞌ bihaun dayn ha pasal sin nagpapanjari mānusiyaꞌ in Anak niya, limillaꞌ sin duguꞌ-nyawa niya pa kamatay karnaꞌ-sabab niyu, na, hangkan in kamu diyayaw na sin Tuhan. Diyayaw niya na kamu ha supaya in kamu masuchi, way tamak-tawktuk, iban way sawayun bang kamu mangarap na pa Tuhan ha haddarat niya. ²³ Malayngkan, subay niyu tuud diꞌ bugtuun in pagparachaya niyu ha Almasi. Gām mayan subay niyu pahugutun in parachaya niyu iban subay diꞌ malawaꞌ in huwat-huwat niyu ha manga katān kiyajanjiꞌ kaniyu sin Tuhan, amu in diyungug niyu ha kapagnasīhat sin Baytaꞌ Marayaw mawn kaniyu. In Baytaꞌ Marayaw ini amuna in simaplag pa tau katān ha kahulaꞌ-hulaan. Ampa in aku ini hi Paul amuna in diyaak magpasaplag sin panghinduꞌ sin Baytaꞌ Marayaw ini.

Hi Paul in Naraak Magparuli ha manga Almasihin

²⁴ Na, bihaun minsan aku nabibinsanaꞌ, na diꞌ da aku maghaatay, sabab amuna in hikarayaw kaniyu. Gām mayan magkūg-kuyag aku, sabab in kabinsanaan kiyalabayan sin baran ku ini ha hāl sin pagparuli ku ha manga tau agad ha Almasi, biyaꞌ da tuud isab sin kabinsanaan kiyalabayan hi Īsa Almasi, lāgiꞌ amuna in makatabang magpajukup sin hinang sin Almasi ha pasalan sin manga tau agad kaniya amu in biyaꞌ sapantun ginhawa-baran niya. ²⁵ Iban in aku ini dīhilan sin Tuhan hinang maghulas-sangsaꞌ tumabang ha manga tau mangandul kan Īsa labi awla na pa kaniyu amu in bukun Yahudi. Kiyawakilan niya aku magpasampay sin amānat niya amu in unu-unu na katān kabayaan niya hipaingat niya kaniyu. ²⁶ Tiyatapuk sin Tuhan in amānat yan sin timpu nakauna yadtu dayn ha katān mānusiyaꞌ, sumagawaꞌ bihaun piyaingat niya pa manga tau sukuꞌ niya. ²⁷ Karnaꞌ asal giyagantaꞌ da sin Tuhan hipaingat ha manga tau sukuꞌ niya in pakaradjaan, amu in walaꞌ kiyaingatan sin manga tau nakauna. Hāti niya, amu in karayawan diꞌ hikasaliꞌ tiyatagama niya ha katān tau sampay pa manga tau bukun Yahudi. Amu na ini in pakaradjaan bakas tiyatapuk. In Almasi humambuuk mawn kaniyu bang kamu magparachaya kaniya. Na, bang kamu makapaghambuuk iban sin Almasi, amuna yan in tandaꞌ sin in kamu makapasurgaꞌ pa hulaan sin Tuhan.

²⁸ Hangkan piyagnasīhat namuꞌ in pasal sin Almasi pa tau katān. Piyahāti namuꞌ sila katān sin pasal sin Almasi iban hīnduan namuꞌ sila pahalliun dayn ha unu-unu na, amu in makarā kanila pa kangīan. Giyuwaꞌ namuꞌ hīnduꞌ in katān ingat namuꞌ pasal sin Almasi. Hīnduꞌ namuꞌ marayaw ha supaya in manga tau katān magparachaya kaniya, damikkiyan ha supaya way kulang sin īman nila bang sila dāhun na pa haddarat sin Tuhan ha waktu susūngun. ²⁹ Na, hangkan dayn ha pasal yan nagbuluk-binasa tuud aku naghinang sin diyaakan kākuꞌ sin Tuhan. Bunnal bang isa-isa ku, diꞌ ku mahinang, sagawaꞌ in sabab hangkan ku nahinang in biyaꞌ ha ini dayn ha kusug dīhil kākuꞌ sin Almasi.

Almasi in Makapuas kaniyu dayn ha Manga Saraꞌ-manaraꞌ Hinang sadja sin manga Tau

¹ Mabayaꞌ ku hipaingat kaniyu sin nagtutuyuꞌ tuud aku mangayuꞌ duwaa pa Tuhan pasal niyu, iban da isab pasal sin manga tau ha hulaꞌ Laudikiya iban sin kaibanan tau, amu in walaꞌ ku pa piyagbabāk. ² Iban hangkan ta kamu pangayuan duwaa, sabab kabayaan ku humugut in lawm atay niyu iban sumūng in pagkasi-lasa niyu pakaniya-pakaniya. Lāgiꞌ kabayaan ku bang mayan dumayaw tuud in panghāti niyu, ha supaya kamu mangamdus ha amānat sin Tuhan mawn kaniyu pasal sin Almasi. Bakas in pasal niya tiyatapuk dayn ha manga mānusiyaꞌ, sumagawaꞌ bihaun piyaingat na kātuꞌniyu. ³ Karnaꞌ amuna hi Īsa in hambuuk-buuk makarihil kātuꞌniyu sin sabunnal-bunnal ingat malawm, amu in bakas tiyatapuk, iban panghāti pasal pa Tuhan.

⁴ Na, hangkan ta na kamu baytaan sin biyaꞌ ha ini, ha supaya kamu diꞌ kaakkalan sin manga tau minsan hisiyu, amu in biyaꞌ hantang maamu tuud in bichara nila, sagawaꞌ in kasabunnalan niya puting in hinduꞌ nila. ⁵ Karnaꞌ minsan in baran ku malayuꞌ dayn kaniyu, biyaꞌ da kitaniyu sin naghahambuuk, sabab yari kamu taptap ha lawm atay ku. Iban makuyag tuud isab aku sin in kamu naghangka-atay iban naghangka-pikilan nagparachaya ha Almasi. Makusug in īman niyu kaniya.

⁶ Na, pagga tiyaymaꞌ niyu na hi Īsa Almasi bilang Panghuꞌ niyu, na subay in palangay niyu tumūp ha manga tau naghahambuuk iban siya. ⁷ Biyaꞌ da sin kahuy, amu in timubuꞌ marayaw sabab malawm in gamut niya, subay in īman niyu ha Almasi gumamut iban tumubuꞌ marayaw ha supaya kumamdus tuud. Subay kamu diꞌ simihaꞌ dayn ha manga kiyahinduꞌ kaniyu tagnaꞌ, lāgiꞌ subay kamu taptap magsarang-sukul pa Tuhan sin dayaw niya kaniyu.

⁸ Iban halliꞌ kamu tuud supaya kamu diꞌ kaakkalan, diꞌ makawaꞌ sin manga tau amu in dumā kaniyu sumihaꞌ dayn ha hinduꞌ bunnal. In hinduꞌ nila biyaꞌ hantang marayaw, saꞌ way pūs, sabab guwaꞌ sadja dayn ha pikilan sin mānusiyaꞌ, dayn ha manga suysuy sin manga kamaasan, amu in suysuy nila pasal sin manga malāikat iban saytan. In hinduꞌ nila bukun guwaꞌ dayn ha Almasi.

⁹ Na, hangkan aku nakapamung sin biyaꞌ ha yan pasal in Almasi bakas nagbaran mānusiyaꞌ, iban in unu-unu katān duun ha Tuhan, yaun da isab kaniya. Kakitaan duun kaniya in kaawnan sin Tuhan. ¹⁰ Sartaꞌ in kamu yan, amu in himambuuk na ha Almasi, kaawnan isab kamu sin unu-unu na duun kaniya. Siya in tagkawasa ha unu-unu katān. Iban minsan in manga malāikat iban sin manga saytan, in sila katān diꞌ da makaatu ha kawasa niya.

¹¹ Na, hangkan dayn ha pasal sin paghambuuk niyu iban sin Almasi, īslam niya kamu hīnang sukuꞌ sin Tuhan, sagawaꞌ bukun biyaꞌ sin pagkabiyaksahan niyu pagꞌislam sin manga tau. In kaagi niya nangislam kaniyu, kiyawaꞌ niya inīg in unu-unu mangīꞌ dayn ha lawm pamikil iban atay niyu. ¹² Karnaꞌ ha waktu sin pagliguꞌ kaniyu, biyaꞌ sapantun kamu imunung ha Almasi kiyubul, iban biyaꞌ da kamu isab miyagad kaniya nabuhiꞌ nagbalik dayn ha kamatay sabab nagparachaya kamu ha kusug sin Tuhan, karnaꞌ biyuhiꞌ niya nagbalik in Almasi dayn ha kamatay.

¹³ Ampa in kamu yan ha nakauna yadtu, matūp paratungan kasiksaan pasal sin nahinang niyu langgal saraꞌ, damikkiyan ha pasal sin walaꞌ kamu naislam. Sumagawaꞌ bihaun in kamu biyaꞌ sin hantang piyaagad sin Tuhan ha Almasi biyuhiꞌ nagbalik dayn ha kamatay. Sartaꞌ iyampun na kitaniyu sin Tuhan dayn ha manga dusa natuꞌ katān. ¹⁴ Bakas in kitaniyu biyutangan hukuman sin subay paratungan kasiksaan pasal sin liyanggal natuꞌ in saraꞌ, sumagawaꞌ biyugtuꞌ na sin Tuhan in pagpapanaw sin saraꞌ. Piyaagad na sin Tuhan miyatay ha Almasi ha kalansang kaniya pa usuk. ¹⁵ Iban diyaug na sin Almasi in manga saytan iban sin unu-unu katān tagakawasa ha kalansang kaniya pa usuk. Iban duun ha yan piyakitaꞌ ha mānusiyaꞌ katān sin in sila wayruun kusug umatu ha Almasi.

¹⁶ Hangkan ayaw kamu magꞌasip bang awn manga tau mamaytaꞌ kaniyu sin subay niyu diꞌ kaunun atawa inumun in unu-unu na hiyaram sin saraꞌ agama. Damikkiyan ayaw niyu da isab asipa in hinduꞌ nila pasal sin manga haylaya, pasal sin adlaw pagbunyi-bunyi nila sin pagsubang sin bulan atawa pasal sin adlaw mulliya, adlaw paghali-hali iban pagpudji pa Tuhan. ¹⁷ Karnaꞌ in katān saraꞌ sin manga Yahudi biyaꞌ da hādtu, amu in mamaytaꞌ sadja kātuꞌ sin pasal sin tagaran natuꞌ dayn ha Tuhan. Sumagawaꞌ bihaun pagga in Almasi amu in tiyagaran sin tau dayn sin angay pa, yari na miyari kātuꞌniyu nagbaran, na in manga saraꞌ ini wayruun na lagi niya. ¹⁸ Iban ayaw kamu isab magꞌasip bang awn imiyan kaniyu nasāꞌ in pagtaat niyu pa Tuhan. Ayaw kamu magkahagad bang sila imiyan marayaw sila dayn kaniyu pasal in manga hinduꞌ nila kunuꞌ, guwaꞌ dayn ha manga piyakitaꞌ kanila sin Tuhan. Bang ha agi nila subay in manga tau magpababaꞌ sin atay nila, sabab in mānusiyaꞌ bukun matūp mangayuꞌ unu-unu pa Tuhan. Subay kunuꞌ hilabay dayn ha manga malāikat. Bang ha hinduꞌ nila subay malāikat in pagsumbahun sin tau. Na, in manga tau biyaꞌ ha yan magꞌabbu sadja sin wayruun da tūp hipagꞌabbu nila. In manga hinduꞌ nila yan guwaꞌ dayn ha lawm pamikil nila sadja. ¹⁹ Karnaꞌ in manga tau biyaꞌ kanila ini, diꞌ mamawgbug ha Almasi, amu in bunnal puntukan nakuraꞌ natuꞌ. Sabab in pagꞌagad natuꞌ kan Īsa Almasi ini, bang hidalil pa hambuuk mānusiyaꞌ, biyaꞌ hantang sin paghambuuk sin ū iban sin baran niya kaagi sin manga luluatan iban kaugat-ugatan niya. Hi Īsa Almasi in ū iban siya in nagpatibuuk sin katān Almasihin, amu in biyaꞌ sapantun ginisan bahagiꞌ sin ginhawa-baran niya. Siya da isab in mangdirihil tabang pa manga Almasihin ha supaya sumūng in ingat iban īman natuꞌ biyaꞌ sin kabayaan sin Tuhan kātuꞌniyu.

Ayaw Magkahagad sin Manga Saraꞌ-manaraꞌ wayruun Kapūsan

²⁰ Na, pagga kamu biyaꞌ da sin imunung na miyatay ha Almasi, in hāti niya puas na kamu dayn ha manga daakan sin manga saytan dī ha dunya. Sagawaꞌ maytaꞌ na mayan kamu biyaꞌ hantang kiyahuhukutan sin manga daakan sin manga tau, amu in walaꞌ namamawgbug ha Almasi? Maytaꞌ na mayan kamu kumahagad sin manga daakan nila yan? ²¹ Amu in manga daakan pasal sin manga kakaun, amu in laung nila, subay niyu diꞌ kaunun, iban diꞌ niyu minsan kakinaman atawa kakaputan? ²² Na, ini in hikabaytaꞌ ku kaniyu. In manga daakan biyaꞌ ha yan wayruun kapūsan niya, sabab in yan hinang-hinang sadja sin mānusiyaꞌ. Iban in manga kakaun asal da diꞌ tumatas malugay. Bang hikapaglagi na maway na tuud. ²³ Na, bunnal na sa, bang aturun sin tau in manga daakan biyaꞌ na sin pagsumba ha manga malāikat, in pagpababaꞌ sin pangatayan iban dāhan iban sin pagtaꞌga kumaun sin manga kakaun hiyaram nila, biyaꞌ lupa marayaw. Sagawaꞌ in manga daakan iban hinduꞌ nila ini, wayruun da kapūsan, sabab diꞌ da makatabang ha tau tumaꞌga huminang sin manga hawa-napsu mangīꞌ.

¹ Na, in kamu yan biyaꞌ da sin imunung ha Almasi nabuhiꞌ nagbalik, sabab kiyarihilan kamu sin Tuhan kabuhiꞌ way kahinapusan niya. Hangkan bihaun subay in malagguꞌ tuud ha lawm atay niyu, amu in tuyuan niyu, amuna in surgaꞌ, amu in piyamamarintahan sin Almasi. Karnaꞌ duun in Almasi limilingkud ha dapit pa tuu sin Tuhan, amu in lugal tiyatagama ha makawasa. ² Hangkan kabalikan ku, subay in pikilun niyu in unu-unu didtu ha surgaꞌ, bukun amu in manga unu-unu dī ha dunya. ³ Karnaꞌ in manga kamu agad ha Almasi, biyaꞌ sapantun hambuuk tau patay, wayruun na napsu niyu sin manga hinang magdunya. Iban in kamu yan awn na katantuhan sin kabuhiꞌ niyu ha adlaw mahuli, amu in kabuhiꞌ tiyatawꞌ kaniyu sin Almasi duun ha surgaꞌ, amu in hulaan sin Tuhan. ⁴ Na, bang in Almasi, amu in magdirihil kātuꞌniyu sin kabuhiꞌ sabunnal amu in way kahinapusan, magbalik na mari pa dunya, in kitaniyu sukuꞌ niya makaagad iban makasāw na sin kalagguan niya.

In Manga Addat Subay Pakayun Sin Manga Almasihin

⁵ Na, hangkan na subay niyu tuud tangtangan dayn ha baran niyu in unu-unu na mangīꞌ, amu in kabiyaksahan sin tau paghinangun, biyaꞌ na sin magjina. Īgi niyu dayn ha baran niyu in katān hinang lumuꞌ. Īgi niyu da isab dayn ha lawm pamikil niyu in manga napsu unu-unu na malummiꞌ atawa mangīꞌ. Iban ayaw kamu magnapsu sin unu-unu na mayan kakitaan niyu. Pasal bang awn tau maghawa-napsu, maglulugay, in napsu niya yan mahinang na patuhanan niya. ⁶ Tantu tuud pagmurkaan sin Tuhan in manga tau diꞌ magkahagad kaniya, amu in masi-masi namān himihinang sin manga biyaꞌ ha yan. ⁷ Iban in kamu yan bakas da isab nakahinang sin biyaꞌ ha yan, ha waktu walaꞌ pa kamu nagparachaya kan Īsa. Amu na in asal laku-tabiat niyu.

⁸ Sagawaꞌ bihaun subay bang ibārat tamungun, hubuan niyu na dayn ha baran niyu in manga katān addat niyu mangīꞌ. Ayaw niyu karugali in pagkahi niyu iban subay bukun mapasuꞌ in pangatayan niyu. Ayaw kamu mangjilakaꞌ, manglakaꞌ-lakaꞌ iban mamung sin manga bichara lumuꞌ. ⁹ Ayaw kamu mamichara sin unu-unu na bukun bunnal ha manga pagkahi niyu, sabab in kamu yan biyaꞌ na sin agi ku bang ibārat tamungun, hiyubuan niyu na dayn ha baran niyu in bakas addat-tabīat niyu mangīꞌ. ¹⁰ Manjari, bihaun piyakay niyu in addat-tabīat marayaw, amu in dīhil kaniyu sin Tuhan. Iban hangkan in atay niyu pindahan na sin Tuhan ha supaya sumūng in ingat niyu pasal pa Tuhan, sampay in addat-tabīat niyu mapinda na tuud, mabiyaꞌ na sin addat-tabīat niya. ¹¹ Na, dayn ha pasal ini, wayruun na piyagbiddaan sin manga Yahudi iban sin bukun Yahudi, sin manga naislam iban sin walaꞌ, sin manga tagapangadjiꞌ iban sin wayruun, iban sin manga tau īpun iban sin bukun. Sabab in labi awla mahargaꞌ iban mataas dayn ha katān, amuna in Almasi. Siya in limilimbang duun ha katān agad kaniya.

¹² Na, pagga in kamu yan napīꞌ sukuꞌ sin Tuhan iban kiyakasihan niya tuud, na subay isab biyaꞌ ha ini in manga addat pakayun niyu. Subay kamu marayaw iban maluuy ha pagkahi niyu. Subay bukun mataas in dāhan niyu sin baran niyu. Iban subay kamu mahanunut iban masabal. ¹³ Subay kamu isab diꞌ magtūy dugalan ha pagkahi niyu. Subay kamu magmaap-miyaapi bang awn dayn kaniyu makarusa. In pagmaap niyu, subay biyaꞌ da isab sin pagꞌampun sin Tuhan sin manga dusa niyu. ¹⁴ Sagawaꞌ in labi awla tuud pakayun niyu, amuna in kasi-lasa ha pagkahi niyu. Sabab in kasi-lasa amuna in makapatibuuk tuud kaniyu.

¹⁵ Lāgiꞌ subay niyu agarun iban hitawꞌ ha lawm atay niyu in kahatulan iban kasulutan dīhil sin Almasi kaniyu, supaya in kamu katān napīꞌ sukuꞌ niya, amu in biyaꞌ sapantun baran niya, makapagtibuuk. Karnaꞌ amuna in maksud sin Tuhan kaniyu, maghangka-atay kamu iban maghangka-pikilan. Iban subay kamu magsarang-sukul sin katān nahinang kaniyu sin Tuhan. ¹⁶ Pahūpa pa lawm pamikil iban atay niyu in katān hinduꞌ sin Almasi, amu in way makaliyu in dayaw niya. Pagtabang-tiyabangi kamu magpahāti pasal sin Almasi iban maghinduꞌ pahalliun dayn ha unu-unu makarā pa kangīan. Hihinduꞌ niyu in katān ingat niyu. Pagkalang kamu sin ginisan kalangan pamudji pa Tuhan, biyaꞌ na sin kiyasulat ha lawm sin kitab biyaktul sin manga pagkahi niyu Almasihin, iban sin manga kalangan hinduꞌ kaniyu sin Rū sin Tuhan. Pagkalang kamu iban pagsarang-sukul ha lawm atay niyu. ¹⁷ Iban unu-unu na mayan in hinangun iban hipamung niyu, paagara niyu ha kabayaan hi Panghuꞌ Īsa. Lāgiꞌ subay kamu magsarang-sukul pa Tuhan labay da isab dayn kaniya.

Hinduꞌ ha manga Magtiyaun, Manga Inaꞌ-Amaꞌ iban Kaanakan iban Manga Īpun

¹⁸ Na, in kamu yan manga babai tagabana, ini isab in hinduꞌ ku kaniyu. Pagkahagad kamu ha manga bana niyu, sabab amu ini in addat marayaw sin manga babai agad ha Panghuꞌ Īsa.

¹⁹ Na, in kamu isab manga bana, kalasahi niyu in manga asawa niyu, iban ayaw niyu sila pagbungisi.

²⁰ Ampa in manga kamu kaanakan, subay kamu tuud magkahagad ha manga maas niyu, pasal amuna yan in makasulut ha Tuhan.

²¹ Na, in kamu isab kainaan iban kaamaan, subay niyu diꞌ pakangīun in atay sin manga anak niyu, sabab lumugay mangdāꞌ-dāꞌ sila.

²² Ampa in kamu manga īpun, pagkahagad kamu iban hinanga niyu in katān daakan sin manga tagꞌīpun kaniyu dī ha dunya minsan kamu walaꞌ jiyajagahan nila. Subay in pikilun niyu maghinang kamu bukun pasal bat dumayaw in ngān niyu ha piyaghinangan niyu, sagawaꞌ tulus-ihilas sin atay niyu, karnaꞌ sin pagmabugaꞌ niyu ha Tuhan. ²³ Hangkan na unu-unu na mayan in hinangun niyu, subay tulus-ihilas tuud in pagtuyuꞌ niyu maghinang, sabab in pikilun niyu bukun mānusiyaꞌ in pagsangsaan niyu, sagawaꞌ in Tuhan. ²⁴ Tumtuma niyu, in kamu yan tungbasan da sin Panghuꞌ. Hirihil niya da kaniyu in kiyajanjiꞌ niya ha manga tau sukuꞌ niya. Sabab in Panghuꞌ Īsa Almasi, amuna in tantu tuud pagsangsaan niyu. ²⁵ Sagawaꞌ in manga tau amu in sasukuꞌ sin mangīꞌ in hinang, tungbasan da isab sila sin Tuhan pa mangīꞌ, sabab in Tuhan diꞌ magdapit bang manghukum ha manga īpun niya.

Manga Daakan hi Paul

¹ Na, damikkiyan in manga kamu taga īpun, subay marayaw iban mabuntul in pagdā niyu ha manga īpun niyu. Sabab amu in tumtuma niyu in kamu yan, awn da isab tagꞌīpun kaniyu didtu ha surgaꞌ.

² Ayaw niyu bugtua in pagpangarap niyu pa Tuhan, iban ayaw kamu masasat sin unu-unu na, amu in makalubu sin pagpangarap niyu. Sartaꞌ ayaw kamu isab malupa magsarang-sukul pa Tuhan. ³ Iban bang kamu mangarap pa Tuhan, pangayui niyu da isab kami duwaa pa Tuhan, bang mayan dihilan niya kami lugal magpasaplag sin amānat niya, amu in pasalan hi Īsa Almasi, amu in amānat bakas tiyatapuk dayn ha manga mānusiyaꞌ. Karnaꞌ in hinang ku nagpasaplag sin amānat ini, amuna in puun-sabab sin kiyajīlan kākuꞌ bihaun. ⁴ Pangayui niyu da isab aku duwaa pa Tuhan bang mayan mapahāti ku tuud marayaw pa manga tau in pasal sin Almasi, sabab amuna yan in kabayaan sin Tuhan hinangun ku.

⁵ Manjari subay kamu maayad sin addat-tabīat niyu pa manga tau amu in bukun agad ha Almasi. Ayaw niyu luppasa in lugal niyu mamaytaꞌ kanila sin pasalan hi Īsa. ⁶ Bang kamu magnasīhat ha manga tau pasal hi Īsa, subay mahanunut in pagbichara niyu, ha supaya sila bayaan dumungug kaniyu. Iban subay da isab kamu maingat sumambung sin manga pangasubu nila pasal sin niyanasīhat niyu kanila.

Kahinapusan Hilalaungan

⁷ Na, daakun ku mawn kaniyu in taymanghud natuꞌ hi Tikikus mamaytaꞌ kaniyu sin katān kahālan ku bihaun. In siya ini hambuuk iban ku kapangandulan iban nagtatagꞌīpun da isab ha Panghuꞌ biyaꞌ sin kami. ⁸ Iban hangkan ku na siya pakawnun kaniyu, ha supaya niyu kaingatan in kahālan namuꞌ dī, iban ha supaya isab kamu diꞌ na magsusa pasal namuꞌ. ⁹ Iban paagarun ku da isab hi Unisimus kaniya, amu in hambuuk pa isab taymanghud kalasahan iban kapangandulan. In siya ini tau dayn ha hulaꞌ Kulussa biyaꞌ da kaniyu. Sila na in mamaytaꞌ kaniyu sin katān pakaradjaan naawn dī.

¹⁰ Ampa in hi Aristarkus yari imuunung kākuꞌ ha lawm jīl. Yari siya magpasampay sin salam-duwaa niya pa kaniyu. Damikkiyan da isab hi Markus, amu in pangtungud hi Barnabas, yari magpasampay sin salam-duwaa niya kaniyu. (Hāti ku natabuk niyu na in pabaytaꞌ ku mawn kaniyu sin in siya magkakatun pa kaniyu, iban sin hipaasip ku tuud siya marayaw kaniyu.) ¹¹ Damikkiyan in hi Yussaꞌ, amu isab in pagtawagun Justus, yari da isab magpasampay sin salam-duwaa niya kaniyu. In tū tau nasabbut ku ini, amuna in manga Yahudi Almasihin nagtuyuꞌ tuud timabang kākuꞌ magpasaplag sin daakan sin Tuhan amu in pasal sin pamarinta sin Tuhan. Malagguꞌ tuud in kiyatabang nila kākuꞌ.

¹² Iban in hi Ipapras yari da isab magpasampay sin salam-duwaa niya kaniyu. In siya ini tau da isab dayn ha hulaꞌ niyu iban īpun da isab siya hi Īsa Almasi. Taptap kamu tiyutumtum niya ha sakahabaꞌ siya mangarap pa Tuhan. Piyapangayuan niya kamu duwaa pa Tuhan bang mayan humugut in pamawgbug niyu ha Almasi ha wayruun hawal-hawal niyu, iban bang mayan mahinang niyu tuud in unu-unu kabayaan sin Tuhan hipahinang kaniyu. Masampurnaꞌ in kawl-piil niyu. ¹³ Kasaksian ku tuud in hi Ipapras, dakulaꞌ in paghulas-sangsaꞌ niya ha pasal niyu, hikarayaw kaniyu. Iban bukun sadja isab kamu in paghulas-sangsaan niya, sagawaꞌ sampay da isab in manga tau ha hulaꞌ Laudikiya iban ha hulaꞌ Hirapulis. ¹⁴ In hi Lukas, amu in bagay natuꞌ kalasahan magꞌuubat kātuꞌniyu, iban hi Dimas, yari da isab magpasampay sin salam-duwaa nila mawn kaniyu.

¹⁵ Pasampayan niyu in salam-duwaa namuꞌ pa manga taymanghud namuꞌ duun ha dāira Laudikiya, iban da isab pa taymanghud namuꞌ babai, hi Nimpa, iban na sin katān tau agad ha Almasi magtipun mangarap pa Tuhan duun ha bāy niya.

¹⁶ Na, pagꞌubus niyu magbacha sin sulat ini, parāhan niyu madtu pa manga Almasihin didtu ha dāira Laudikiya ha supaya nila isab mabacha. Hāti in sulat ku piyarā ku madtu kanila, būsi niyu bat niyu isab mabacha.

¹⁷ Iban baytai niyu kākuꞌ hi Arkippus patalusan kaniya in hinang kiyatukbal kaniya sin Panghuꞌ.

¹⁸ Mahuli dayn duun, yari in salam-duwaa ku kaniyu katān dayn ha luggiyaꞌ hātan ku, ha supaya niyu kaingatan, aku tuud in nagparā sin sulat ini mawn kaniyu. Ayaw niyu kalupahi sin in aku, yari ha lawm jīl kiyadinahan, iban pangayui niyu aku duwaa pa Tuhan. Mura-murahan bang mayan kamu dihilan tulung-tabang sin Tuhan.

Wassalam.