Sulat Hikaruwa Pa Manga Tau
Kurintu
Pahāti
Siyulatan hi Paul magbalik in manga Almasihin ha Kurintu sabab awn manga kaibanan Almasihin in dimugal kaniya iban nagbichara mangīꞌ pasal niya. Sagawaꞌ walaꞌ hi Paul nagtawꞌ ha lawm atay niya sin pasal ini. Gām mayan piyakitaꞌ niya kanila sin mabayaꞌ tuud siya magdayaw iban sila. Ha panagnaan sin sulat ini bicharahun hi Paul in pasal niya iban sin manga Almasihin ha Kurintu. Hibaytaꞌ niya bang maytaꞌ matugas in bichara niya ha manga Almasihin, amu in nagbichara mangīꞌ pasal sin hinang niya, lāgiꞌ miyamagad sin hinduꞌ bukun bunnal piyanghinduꞌ sin manga tau, amu in nagpabawꞌ-bawꞌ nanghinduꞌ sin kasabunnalan. Kimuyag da isab hi Paul sin in manga Almasihin dimungug sin bichara niya, sartaꞌ nagsusun sila sin manga kasāan nahinang nila.
1In Salam-duwaa hi Paul
1 Sulat ini naug dayn kākuꞌ, hi Paul, amu in nahinang hambuuk tau kiyawakilan hi Īsa Almasi dayn ha kahandak sin Tuhan.
In sulat ini hipasampay ku iban sin hambuuk taymanghud natuꞌ, hi Timuti, mari pa manga jamaa Almasihin, sukuꞌ sin Tuhan ha dāira Kurintu, iban pa katān tau sukuꞌ sin Tuhan ha hulaꞌ Akaya.
2 Mura-murahan bang mayan kamu dihilan sin Tuhan, Amaꞌ natuꞌ, iban sin Panghuꞌ Īsa Almasi tulung-tabang iban kasannyangan in lawm atay niyu.
Magsarang-sukul hi Paul pa Tuhan, amu in Tumabang sin Unu-unu Kasusahan Natuꞌ
3 Magsarang-sukul kitaniyu pa Tuhan, amu in Amaꞌ hi Īsa Almasi Panghuꞌ taniyu, iban amu in bayngꞌulungun kātuꞌniyu iban tumabang sin unu-unu kasusahan natuꞌ. 4 Tiyabangan kami sin Tuhan pataptapun in atay namuꞌ ha unu-unu kasigpitan kumugdan kāmuꞌ, ha supaya isab makatabang kami magpataptap sin atay sin manga tau kiyukugdan sin indaginis kasigpitan. In tabang namuꞌ kanila biyaꞌ da isab sin tabang sin Tuhan kāmuꞌ. 5 Pagka kami nalapay sin mataud kabinsanaan biyaꞌ sin kiyalabayan sin Almasi, damikkiyan da isab malapay kami sin tabang sin Tuhan amu in tabang niya dakulaꞌ piyanaug kāmuꞌ sin Almasi. 6 In sabab hangkan kami nakalabay kasusahan karnaꞌ-sabab niyu, ha supaya tumaptap in lawm atay niyu iban malappas kamu sin Tuhan. Damikkiyan, nakananam kami tabang sin Tuhan karnaꞌ-sabab niyu, ha supaya kamu malapay sin tabang sin Tuhan. Ha supaya isab pakusugun niya in īman niyu, ha supaya kamu makatatas dumā sin manga kabinsanaan biyaꞌ sin kiyalabayan namuꞌ. 7 Manjari, diꞌ kami magduwa-ruwa pikilan ha pasal niyu sabab kaingatan namuꞌ in kamu yan sumandal da sin kabinsanaan biyaꞌ sin kiyalabayan namuꞌ. Na tantu biyaꞌ da isab kamu kāmuꞌ numanam tabang dayn ha Tuhan magpataptap sin lawm atay niyu.
8 Na, manga taymanghud, mabayaꞌ namuꞌ hipaingat kaniyu in kasigpitan kiyalabayan namuꞌ ha waktu didtu kami ha hulaꞌ Asiya. Sangat makalap in kasigpitan kiyalabayan namuꞌ didtu, hangkan walaꞌ na kami nagniyat sin mabuhiꞌ pa kami. 9 Pangannal namuꞌ miyabut na in gantaan namuꞌ. Sagawaꞌ hangkan kami piyananaman kabinsanaan bihādtu, ha supaya kami mamintang sin subay kami diꞌ mangandul ha baran namuꞌ, sagawaꞌ subay hambuuk-buuk Tuhan in pangandulan namuꞌ, amu in Tuhan makapabuhiꞌ magbalik ha manga patay. 10 Piyuas niya kami dayn ha kapiligruhan, amu in ambayaꞌ na makamatay kāmuꞌ, iban puasun niya da isab kami dayn ha unu-unu kapiligruhan ha susūngun. Siya da in hiyuhuwat-huwat namuꞌ manglappas kāmuꞌ dayn ha waktu pa waktu. 11 In kamu isab makatabang kāmuꞌ kaagi sin pagpangayuꞌ niyu duwaa kāmuꞌ pa Tuhan. Tantu dungugun sin Tuhan in manga pagpangayuꞌ duwaa sin tau mataud duun kaniyu, iban in kami dihilan na sin Tuhan karayawan amu in piyangayuꞌ niyu. Sakali dayn didtu isab mataud da tau in magsarang-sukul pa Tuhan sabab sin tabang sin Tuhan kāmuꞌ.
In Sabab Hangkan hi Paul Walaꞌ Nakakawn pa Kurintu
12 Na, ini in hambuuk hikapagbantug namuꞌ makarihil karayawan kāmuꞌ sabab in addat namuꞌ pa tau katān, labi awla na pa kaniyu, marayaw. Mabuntul in unu-unu kawl-piil iban maksud namuꞌ, sabab iyaagad namuꞌ in dīhil kāmuꞌ sin Tuhan. Bukun ingat-kapandayan sin mānusiyaꞌ in iyaagad namuꞌ, sagawaꞌ in hinang namuꞌ nangandul kami ha tulung-tabang sin Tuhan. 13 Walaꞌ kami nagsulat kaniyu sin unu-unu diꞌ niyu mabacha iban kahātihan. Iban in kabayaan ku kahātihan niyu tuud marayaw in pasal sin hinang namuꞌ, 14 amu in walaꞌ niyu pa tuud kiyahātihan ha bihaun, ha supaya bang maabut na in adlaw sin pagbalik mari sin Panghuꞌ Īsa, makapagbantug kamu pasal namuꞌ, biyaꞌ da isab sin pagbantug namuꞌ ha pasal niyu.
15 Na, pagga wayruun hawal-hawal ku ha pasal sin pagbantug niyu kākuꞌ, napikil ku tagnaꞌ mamisita mawn kaniyu makaruwa, ha supaya madubli in karayawan makawaꞌ niyu. 16 Napikil ku humapit mawn kaniyu ha panaw ku tudju pa Makidun iban humapit magbalik ha sūng ku muwiꞌ, ha supaya mapaintul niyu in pagtulak ku harap pa hulaꞌ Yahudiya. 17 Na, pagga walaꞌ nakalanjal in panaw ku, hātiku in pangannal niyu magpinda-pinda in pikilan ku. Atawa bahaꞌ in pangannal niyu in maksud sin hinang ku magdūl sadja sin kanapsuhan ku. Ubus aku imiyan, “Huun”, ubus aku imiyan, “Diꞌ”.
18 Sagawaꞌ diꞌ aku maghinang sin biyaꞌ ha yan, sabab bang kamu mangandul da ha Tuhan subay isab kamu mangandul sin in bichara ku bunnal. Bang aku makabichara, “Huun”, diꞌ mahinang, “Diꞌ”. 19 Sabab hi Īsa Almasi, in Anak Tuhan, amu in piyagnasīhat kaniyu hinda Silas kay Timuti iban na sin baran ku, bang makaiyan na, “Huun”, diꞌ na mahinang, “Diꞌ”. In hi Īsa amuna in magpakitaꞌ sin kasabunnalan sin bichara sin Tuhan. 20 Sabab siya in dimihil kamakbulan sin katān paljanjian sin Tuhan. Hangkan dayn ha pasal sin nahinang sin Panghuꞌ Īsa Almasi makaiyan kitaniyu, “Amin”, pa Tuhan. Na, dayn ha sabab yan siyanglit natuꞌ in Tuhan. 21 Lāgiꞌ, in Tuhan amu tuud in dimihil kātuꞌniyu hugut atay tumattap ha Almasi. Iban Tuhan tuud in nagpīꞌ kātuꞌniyu mahinang sukuꞌ niya. 22 Dīhilan niya kitaniyu pangindanan sin in kitaniyu sukuꞌ niya, lāgiꞌ piyatulun niya in Rū sin Tuhan pa lawm atay natuꞌ. In Rū sin Tuhan amuna in pagparachayahan sin hirihil da kātuꞌniyu sin Tuhan in katān tiyatagama niya kātuꞌniyu.
23 Tuhan da in makaingat bang unu in ha lawm atay ku, iban siya in saksiꞌ natuꞌ sin hangkan aku walaꞌ nakakawn kaniyu pa Kurintu, sabab diꞌ aku mabayaꞌ dumihil kasusahan kaniyu bang ta kamu kapagꞌamahan. 24 Sagawaꞌ ayaw kamu magpikil sin pagꞌagihan namuꞌ kamu ha tungud sin pagꞌīman niyu bang biyaꞌ diin, sabab kaingatan namuꞌ mahugut na in īman niyu ha Panghuꞌ Īsa. In sabab hangkan kami naghinang timabang kaniyu, ha supaya sumūng in kakuyagan niyu.
21 Na, hangkan napikil ku diꞌ na aku magbalik mawn kaniyu dumā sakit atay amu in makasusa kaniyu, 2 sabab bang ku pasusahun in lawm atay niyu, hisiyu pa isab in dumihil kakuyagan kākuꞌ duun? Kamu na yan in dumihil kakuyagan kākuꞌ, sagawaꞌ biyaꞌ diin in kahinang niyu ha yan bang ta kamu dīrihilan kasusahan? 3 Kaingatan ku bang aku makuyag, tantu magad da isab kamu kumuyag katān. Sagawaꞌ bang aku mawn kaniyu dumā sakit atay, tantu masusa kamu. Damikkiyan masusa da isab in atay ku. Dihilan aku kasusahan sin manga tau amu in hiyuhuwat-huwat ku makarihil kākuꞌ kakuyagan. Hangkan sa piyarā ku in sulat nakauna mawn kaniyu. 4 Jagjag in lawm atay ku, sartaꞌ timūꞌ in luhaꞌ ku ha saꞌbu ku nagsusulat sin sulat ku mawn kaniyu. Sabab diꞌ tuud aku mabayaꞌ bang sumusa in lawm atay niyu. Sagawaꞌ in kabayaan ku kaingatan niyu bang biyaꞌ diin in lagguꞌ sin kasi-lasa ku kaniyu katān.
Subay nila na Ampunun in Tau dayn ha Dusa Nahinang Niya
5 In nahinang kangīan sin hambuuk tau duun kaniyu walaꞌ da tuud isab nakasakit sin lawm atay ku, sagawaꞌ in kamu atawa in kaibanan kaniyu, amu tuud in kiyarihilan tamak. Sagawaꞌ diꞌ na aku mamung ha pasal sin tau ini sin makasusa tuud ha atay. 6 Sabab sarang na in hukuman dīhil kaniya sin kamatauran duun kaniyu. 7 Na, bihaun, subay niyu na siya ampunun. Iban parayawa niyu na in atay niya, ha supaya diꞌ na mayan siya magsusa. Sabab bang lumanduꞌ na tuud in susa niya, adakalaꞌ butawanan niya na in īman niya. 8 Hangkan na, pangayuun ku tuud kaniyu pakitaan niyu sin bunnal-bunnal tuud in kasi-lasa niyu kaniya. 9 Na, in hangkan aku nagsulat kaniyu sin nakauna sabab in maksud ku panulay-sulay kaniyu, ha supaya ku kaingatan bang kamu magkahagad da sin katān daakan ku. 10 Na, bang awn tau ampunun niyu dayn ha dusa nahinang niya, ampunun ku da isab, sabab awn da kapatutan ku dayn ha Almasi. Minsan bukun aku in kiyarusahan niya, ampunun ku da, ha supaya dumayaw in kahālan sin manga jamaa ha langgal niyu. 11 Iban ha supaya da isab kitaniyu diꞌ kaakkalan sin Saytan Puntukan, sabab kiyaiingatan natuꞌ in katitipuhan sin maksud niya.
Na, Masusa hi Paul didtu ha Turuas
12 Na, manjari dimatung mayan aku pa dāira Turuas magnasīhat sin Baytaꞌ Marayaw pasal sin Almasi, kītaꞌ ku sin dīhilan tuud aku sin Tuhan lugal duun magnasīhat. 13 Sagawaꞌ minsan bihādtu landuꞌ in kasusahan ku pasal walaꞌ ku kiyabaakan didtu in taymanghud natuꞌ hi Titus. Hangkan namaid na aku dayn ha manga tau didtu, ampa aku limaus na pa hulaꞌ Makidun.
In Tau Magpatanyag sin Pahāti Pasal sin Almasi
14 Sagawaꞌ malagguꞌ in pagsarang-sukul ku pa Tuhan. Sabab in kitaniyu, amu in naghahambuuk iban sin Almasi, tiyutundan kasaumulan sin Tuhan paagarun ha Almasi. Biyaꞌ kitaniyu hantang manga tau nahinang īpun sin Almasi, amu in diyaugan sin Almasi dayn ha pagbunuan, amu in tandaꞌ sin dimaug siya. In kitaniyu ini naraak sin Tuhan magpatanyag sin pahāti pasal sin Almasi pa mānusiyaꞌ katān. In pagpatanyag sin pahāti ini sumaplag pa katān hulaꞌ biyaꞌ sin hamut sin tuꞌnug sin kamanyan. 15 Lāgiꞌ, in kitaniyu biyaꞌ sin sapantun kamanyan amu in piyatuꞌnug sin Almasi. Magtuꞌnug in dayaw hamut tudju pa Tuhan. Iban in pahāti pasal sin Almasi karungugan sin tau katān, sibuꞌ da manga tau amu in tūp malappas dayn ha hukuman sin Tuhan iban sin manga tau amu in tūp siksaun ha lawm narkaꞌ. 16 Ampa in manga tau amu in tūp siksaun ha lawm narkaꞌ in pahāti pasal sin Almasi satruꞌ nila tuud. Diꞌ tuud sila mabayaꞌ dumungug. Sagawaꞌ in manga tau amu in tūp malappas dayn ha hukuman sin Tuhan, mabayaꞌ tuud sila dumungug sin pahāti yan, amu in pahāti makarihil kanila kabuhiꞌ salama-lama. Pagga bihān in guwaan sin tau, agun wayruun makaaku magpatanyag sin pahāti pasal sin Almasi. 17 Ampa in kami ini bukun biyaꞌ sin manga kaibanan amu in magnasīhat sin Parman sin Tuhan ha supaya makakawaꞌ sīn. Hīnang nila biyaꞌ dagangan in Parman sin Tuhan. Sagawaꞌ in kami bunnal-bunnal dayn ha lawm atay namuꞌ tuud in pagnasīhat namuꞌ, bilang daraakun sin Almasi, sabab Tuhan in tagdaakan kāmuꞌ, iban siya in kimikitaꞌ sin hinang namuꞌ.
3In Sulat Katarrangan Mamaytaꞌ sin Bunnal hi Paul Naraak sin Almasi
1 Na, kalu bahaꞌ ha pikil niyu in kami magbantug na isab sin baran namuꞌ, ha supaya niyu kami taymaun. Saꞌ diꞌ kami maghinang bihān. Bukun kami biyaꞌ sin kaibanan tau. Bang kami mamisita kaniyu, diꞌ kami magkagunahan magdā sin manga sulat katarrangan mamaytaꞌ sin bunnal kami guru. Damikkiyan diꞌ namuꞌ kagunahan in manga sulat dayn kaniyu bang kami mamisita pa manga kawman dugaing. 2 In sulat kagunahan namuꞌ, amu in iyuukkil ha atay namuꞌ, way dugaing dayn sin ginhawa-baran niyu, sabab in pagpinda sin manga kawl-piil niyu pangitaan sin tau katān. Kakitaan nila magtūy in dayaw sin hinang namuꞌ kaniyu. Damikkiyan mahinang kamu pangindanan sin manga tau sin awn kapatutan namuꞌ magnasīhat pasal sin Panghuꞌ. 3 Kakitaan sin manga tau matampal tuud, in manga kamu yan amuna in biyaꞌ hantang sulat dayn ha Almasi, amu in piyapasulat kāmuꞌ. In sulat yan bukun sulat kaagi sin dawat, sumagawaꞌ kaagi sin Rū sin Tuhan, amu in Tuhan kariasali buhiꞌ salama-lama. Damikkiyan in sulat yan bukun iyukkil ha batu biyaꞌ sin piyagsulatan hi Nabi Musa, sagawaꞌ iyukkil niya ha lawm atay sin mānusiyaꞌ.
4 In sabab hangkan kami makatawakkal magbichara biyaꞌ ha yan, sabab sin pangandul namuꞌ pa Tuhan, amu in naug kātuꞌ dayn ha Almasi. 5 Diꞌ kami isab magpabawꞌ-bawꞌ sin in kami ini makagaus maghinang sin hinang namuꞌ ini. Tantu diꞌ mahinang bang dayn ha baran namuꞌ sadja. Sumagawaꞌ Tuhan in nagtabang kāmuꞌ. 6 Siya in nakarihil kāmuꞌ tabang, hangkan kami makagaus makapapanaw sin Paljanjian niya Baꞌgu. Bihaun in hirihil sin Tuhan ha manga mānusiyaꞌ bukun manga saraꞌ niya kiyasulat biyaꞌ sin atulan tagnaꞌ, sumagawaꞌ in hirihil niya amuna in Rū niya. In sabab hangkan in manga mānusiyaꞌ dihilan hukuman sin subay patayun, karnaꞌ pasal sin kiyasulat ha lawm sin atulan nakauna, sumagawaꞌ in sabab hangkan in mānusiyaꞌ makabaak kabuhiꞌ salama-lama karnaꞌ pasal sin Rū sin Tuhan.
Sarayaw-dayaw sin Paljanjian Nakauna, Marayaw pa in Paljanjian Baꞌgu
7 In saraꞌ sin Paljanjian Nakauna, amu in iyukkil sin Tuhan ha batu, tiyaymaꞌ hi Musa ha saꞌbu iyaagaran sin siꞌnag sin sahaya sin Tuhan. Manjari kiyugdan sin sahaya yan in bayhuꞌ hi Musa. Na diꞌ nila mapandang in bayhuꞌ niya, sabab nakalanduꞌ in silaw niya. Sagawaꞌ in sahaya walaꞌ da timatas duun ha bayhuꞌ niya. Na, bang in saraꞌ sin Paljanjian Nakauna, amu in makarihil sin kamatay iyaagaran sin sahaya dayn ha haddarat sin Tuhan tandaꞌ sin kusug sin kawasa niya, 8 labi pa in kusug sin kawasa sin Paljanjian Baꞌgu, amu in naug dayn ha Rū sin Tuhan. 9 Bang in Saraꞌ Awal makawasa minsan amuna in saraꞌ makarihil hukuman pa mānusiyaꞌ sin subay sila hilaruk pa lawm narkaꞌ, labi pa makawasa in Paljanjian Baꞌgu ini, karnaꞌ amuna yan in sabab hangkan kitaniyu itungun sin Tuhan way dusa. 10 In kasabunnalan niya in atulan sin Paljanjian Nakauna yan, minsan makusug in kawasa niya, liyuhan na sin atulan sin Paljanjian Baꞌgu amu labi in kawasa niya. 11 Bang biyaꞌ ha yan in kawasa sin atulan amu in limabay na, biyaꞌ diin bahaꞌ in kawasa sin atulan sin Paljanjian Baꞌgu amu in tumatas kasaumulan?
12 Na, ha antaraꞌ sin natatantu namuꞌ na sin diꞌ magkalawaꞌ in kasanglitan sin Paljanjian Baꞌgu, na way tuud bugaꞌ-bugaꞌ namuꞌ magnasīhat pasal sin Almasi. 13 Wayruun tiyatapuk namuꞌ. Bukun kami biyaꞌ kan Musa. Tiyampanan niya in bayhuꞌ niya ha supaya diꞌ kakitaan sin tau Israil bang kumūꞌ na iban mīg in sahaya dayn ha bayhuꞌ niya. 14 In manga tau Israil ha waktu yadtu, diꞌ sila makahāti. Lāgiꞌ sampay isab pa bihaun bang bachahun na in luun sin lawm Kitab Awal Jaman, biyaꞌ hantang tiyatabunan in pamikil nila. Manjari, in tampan yan diꞌ makawaꞌ dayn kanila. Subay sila magad ha Almasi ampa makawaꞌ supaya sila makahāti. 15 Huun, sampay pa bihaun apabila bachahun na sin bangsa Israil in siyulat ha Saraꞌ hi Musa diꞌ pa sila makahāti. In pamikil iban panghāti nila biyaꞌ sin hantang kiyalilibunan pa. 16 Sumagawaꞌ bang in tau hisiyu-siyu na, magpinda siya, ampa magad na ha Panghuꞌ, na, makahāti na siya, sabab īgan na dayn kaniya in tampan sin pikilan niya. 17 In nasabbut, “Panghuꞌ”, ha bichara yan amuna in Rū sin Tuhan. Na, hisiyu-siyu in karuunan sin Rū sin Tuhan, magtūy na siya makaluhaya magad ha Tuhan. 18 Manjari, in manga kitaniyu Almasihin, wayruun tampan sin bayhuꞌ natuꞌ, lāgiꞌ biyaꞌ kita sapantun samin magpakitaꞌ sin sahaya iban barakat sin Panghuꞌ. Manjari isab magsusūng in sahaya natuꞌ dayn ha tahun pa tahun. Pindahun kitaniyu sin Panghuꞌ supaya kitaniyu mabiyaꞌ na kaniya. In Panghuꞌ, amu in magpinda kātuꞌniyu, amuna in Rū sin Tuhan.
4Landuꞌ Mahargaꞌ in Magnasīhat Pasal sin Almasi
1 Na, dayn ha sabab sin ulung sin Tuhan kāmuꞌ, in kami ini dīhilan hinang manghinduꞌ sin Paljanjian Baꞌgu. Hangkan, diꞌ magkapinda in tuyuꞌ namuꞌ manghinduꞌ. 2 Iban diꞌ tuud kami magtapuk sin unu-unu hinang namuꞌ. Diꞌ kami maghinang sin manga unu-unu na makasipug. Diꞌ kami mangakkal ha manga tau, iban walaꞌ namuꞌ piyabingkuk in Parman sin Tuhan. Gām mayan piyahantap namuꞌ tuud in pagpatanyag sin kasabunnalan, ha supaya kaamuhan in manga tau katān sin hinang namuꞌ, iban ha supaya isab wayruun sallaun nila sin addat namuꞌ, karnaꞌ Tuhan in limiling sin manga hinang namuꞌ. 3 Bang sawpama in Baytaꞌ Marayaw pasal sin Almasi piyagnasīhat namuꞌ diꞌ kahātihan sin tau, na, amura in diꞌ makahāti in manga tau amu in masukuꞌ sin narkaꞌ ha susūngun. 4 In manga tau ini diꞌ magkahagad ha Panghuꞌ Īsa sabab in pikilan nila biyaꞌ sin hantang siyasauban kaagi sin Saytan Puntukan, amu in pagtuhanan sin manga tau dī ha dunya ini. Līlibun sila sin Saytan Puntukan dayn ha kasawahan, amu in Baytaꞌ Marayaw pasal sin kalagguan sin Almasi. Ampa duun ha Almasi piyanyataꞌ sin Tuhan in kajarihanan niya. 5 Karnaꞌ in piyagnasīhat namuꞌ bukun pasal sin baran namuꞌ, sagawaꞌ in piyagnasīhat namuꞌ pasal hi Īsa Almasi. Ha pagnasīhat namuꞌ siya tuud in Panghuꞌ, hāti in kami ini manga daraakun maghulas-sangsaꞌ kaniyu, karnaꞌ sabab sin lasa namuꞌ kaniya. 6 Hambuuk-buuk Tuhan in nagparman ha waktu tagnaꞌ piyapanjari niya in dunya. Laung niya, “Maawn na in kasawahan ha lawm sin katigidluman.” Amura isab in Tuhan dumihil kasawahan pa lawm pikilan natuꞌ, ha supaya natuꞌ kahātihan marayaw in sahaya iban dayaw sin Tuhan amu in duun niya piyanyataꞌ ha bayhuan sin Almasi.
7 Malayngkan, in kami ini bukun mahargaꞌ, sagawaꞌ in hinang piyangandul kāmuꞌ, amu in magnasīhat pasal sin Almasi, landuꞌ tuud mahargaꞌ. In kami ini pagluluunan biyaꞌ sin sapantun bingkiꞌ, amu in bukun mahargaꞌ iban hangkarayꞌ da mabagbag, sagawaꞌ in piyangandul kāmuꞌ mahargaꞌ tuud. Na, dayn didtu kaingatan sin tau katān sin in kami bukun sangat-kawasa, sagawaꞌ hambuuk-buuk da Tuhan.
Landuꞌ Mahunit in Magnasīhat Pasal sin Almasi
8 Minsan kami mawmu pagkugdanan kasusahan walaꞌ tuud kami isab naraug sin kasusahan yan. Iban minsan awn waktu magkalingug in pikilan namuꞌ pasal sin kahālan namuꞌ, walaꞌ da isab nalawaꞌ in huwat-huwat namuꞌ pa Tuhan. 9 Lāgiꞌ, minsan kami pīpinjalaꞌ sin manga tau, walaꞌ tuud isab kami piyasāran sin Tuhan. Iban minsan in pagbinasa kāmuꞌ agun-agun na hikamatay kāmuꞌ, malayngkan, walaꞌ da kami nagmula. 10 In ginhawa-baran namuꞌ ini limalanggal sadja sin bakas kiyalabayan hi Īsa, amu in daran sadja ha lawm kapiligruhan sin kamatay. Sagawaꞌ minsan bihādtu masi da kami buhiꞌ sabab sin tabang niya kāmuꞌ, ampa in baran namuꞌ, amu in magpakitaꞌ pa manga tau sin in siya masi buhiꞌ. 11 Saumul namuꞌ buhiꞌ, diꞌ kami magkaīg dayn ha lawm kapiligruhan sin kamatay sabab-karnaꞌ sin pagꞌagad namuꞌ kan Īsa, ha supaya dī ha anggawtaꞌ-baran namuꞌ ini, baran mānusiyaꞌ da, hikapakitaꞌ sin Tuhan pa manga tau, sin in Panghuꞌ Īsa amu in tuburan sin kabuhiꞌ. 12 Daran kami ha lawm kapiligruhan sin kamatay sabab sin pagnasīhat namuꞌ, saꞌ diꞌ da maunu, bang mayan in uwian niya makabāk kamu kabuhiꞌ salama-lama.
13 In kami ini magparachaya ha Tuhan, hangkan magpatanyag kami sin Baytaꞌ Marayaw. In pagparachaya namuꞌ biyaꞌ da sin pagparachaya sin tau amu in kiyasulat ha Kitab Jabur, amu agi,
“Magparachaya aku ha Tuhan, hangkan aku magpamahalayak sin pasal niya.”
14 Kaingatan namuꞌ sin in Tuhan, amu in nagbuhiꞌ nagbalik ha Panghuꞌ Īsa dayn ha kamatay amura isab in magbuhiꞌ magbalik kātuꞌniyu dayn ha kamatay ha waktu susūngun, sabab in kitaniyu sukuꞌ hi Īsa. Pagꞌubus ampa kami papagdunganun sin Tuhan iban kamu mangarap duun ha haddarat niya. 15 Siyandalan namuꞌ in katān kabinsanaan ini sabab kamu in pīpikil namuꞌ, ha supaya magtataud in tau tumaymaꞌ sin tabang dakulaꞌ dayn ha Tuhan. Na, bang tumaud na in tumaymaꞌ, tumaud da isab in magsarang-sukul pa Tuhan sartaꞌ sumūng na in pagpudji sin tau kaniya.
16 Hangkan diꞌ namuꞌ tuud butawanan in tuyuꞌ namuꞌ ha unu-unu hinang namuꞌ pa Tuhan. Minsan in anggawtaꞌ-baran namuꞌ maglalaas iban maglalamma, malayngkan, in īman namuꞌ pa Tuhan magsusūng dayn ha adlaw pa adlaw. 17 Karnaꞌ in kabinsanaan niyananam namuꞌ ini minsan diꞌ bistahun sabab maglabay da. Sagawaꞌ in tungbas niya amu in karayawan nanamun namuꞌ ha adlaw mahuli, salama-lama iban diꞌ mapulaꞌ-pulaꞌ, labi tuud malagguꞌ dayn sin kabinsanaan niyananam namuꞌ. 18 Sabab bukun malagguꞌ ha atay namuꞌ in manga unu-unu kakitaan natuꞌ dī ha dunya, sagawaꞌ amu in manga pahalaꞌ amu in diꞌ natuꞌ pa kakitaan ha bihaun. Pasal in manga unu-unu amu in kakitaan natuꞌ bihaun diꞌ da tumatas malugay, sagawaꞌ in manga pahalaꞌ, amu in diꞌ natuꞌ pa kakitaan ha bihaun, tumatas kasaumulan.
5In Anggawtaꞌ-baran amu in Buhiꞌ Kasaumulan
1 Iban hangkan bihādtu, sabab kiyaiingatan namuꞌ sin minsan in anggawtaꞌ-baran namuꞌ ini amu in biyaꞌ sapantun bāy-bāy kūbung-kūbung, malubu da, bang kitaniyu mapatay na, kaingatan ta dihilan da kitaniyu sin Tuhan anggawtaꞌ-baran dugaing, tuurun niya hinangun, amu in hulaan natuꞌ kasaumulan didtu ha surgaꞌ. 2 Na, hangkan bihaun magsusa kitaniyu, karnaꞌ landuꞌ in bayaꞌ ta kasangunan sin anggawtaꞌ-baran dayn ha surgaꞌ. 3 Iban hangkan kita mabayaꞌ sin baran bihādtu, ha supaya bang kita mapatay na, in nyawa natuꞌ bukun na biyaꞌ sapantun hambuuk tau naghuhubuꞌ. 4 Manjari, ha salugay kitaniyu naghahantiꞌ ha manga kūbung-kūbung ini, amu in anggawtaꞌ-baran natuꞌ, magꞌaluhuy kitaniyu, sabab bang ta nanamun biyaꞌ kita kiyagipitan sin langit iban lupaꞌ. Bukun in kabayaan natuꞌ mamutawan dayn ha anggawtaꞌ-baran natuꞌ ini. Sagawaꞌ in kabayaan natuꞌ hisuꞌlug na magtūy in anggawtaꞌ-baran natuꞌ amu in dayn ha surgaꞌ ha supaya in anggawtaꞌ-baran natuꞌ bihaun, amu in sipat kamatay mapinda na magtūy pa anggawtaꞌ-baran amu in buhiꞌ kasaumulan. 5 Tuhan in magkabayaan sin in anggawtaꞌ-baran natuꞌ ini mapinda pa anggawtaꞌ-baran dugaing ha susūngun. Piyatulun niya in Rū niya pa lawm atay natuꞌ amu in pagparachayahan sin hirihil kātuꞌniyu sin Tuhan in katān kiyatagama niya kātuꞌ.
6 Hangkan diꞌ tuud malawaꞌ in īman natuꞌ. Kaingatan natuꞌ sin salugay natuꞌ simasangun pa ha anggawtaꞌ-baran natuꞌ ini bihaun, diꞌ pa kitaniyu makapaghambuuk-hulaan iban sin Panghuꞌ. 7 Manjari, minsan unu-unu in hinang natuꞌ, kahagarun natuꞌ in Panghuꞌ dayn ha adlaw pa adlaw sabab sin kusug sin īman ta kaniya, minsan in siya diꞌ pa kakitaan natuꞌ. 8 Tantu diꞌ tuud malawaꞌ in īman natuꞌ kaniya. Mabayaꞌ na tuud kitaniyu mamutawan dayn ha anggawtaꞌ-baran natuꞌ ini, diꞌ na lumugay dī ha dunya bang mayan kitaniyu makapaghambuuk na hulaan iban sin Panghuꞌ. 9 Sumagawaꞌ minsan kita dī ha dunya atawa didtu na ha surgaꞌ, wayruun dugaing iyaangut natuꞌ bang bukun huminang sin unu-unu makasulut ha atay niya. 10 Sabab in kitaniyu katān mamayhuꞌ da pa Almasi bang maabut na in waktu in kitaniyu hukumun niya. Tungbasan niya kitaniyu pakaniya-pakaniya sin unu-unu na mangīꞌ-marayaw nahinang natuꞌ dī ha dunya.
In Kapagdayaw sin Manga Mānusiyaꞌ iban sin Tuhan Sabab-karnaꞌ sin Almasi
11 Kaingatan namuꞌ sin in paghukum sin Panghuꞌ ha manga mānusiyaꞌ sangat makabugaꞌ. Hangkan magtūyuꞌ tuud kami mamaytaꞌ ha manga tau sin subay sila magparachaya ha Almasi. Kaingatan tuud sin Tuhan in kawl iban piil namuꞌ marayaw, pasal nasusūd niya in lawm atay namuꞌ. Na, in kabayaan ku kaingatan niyu isab ha lawm sin atay niyu bang biyaꞌ diin in palangay ku. 12 Sagawaꞌ ayaw kamu magpikil sin mabayaꞌ na kami isab kumawaꞌ kabantugan pa baran namuꞌ. Bukun tuud. Saꞌ nagbichara kami sin biyaꞌ ha yan ha supaya awn hikapagbantug niyu pasal namuꞌ, iban ha supaya awn hikasambung niyu ha manga tau amu in magbantug sadja sin pasal sin dayaw dagbus sin tau sagawaꞌ bukun sin addat-tabīat sin tau. 13 Awn manga tau magꞌiyan sin in kami ini, bang magbichara, bukun ha lawm sayu. Na, sari na, diꞌ da maunu. Bang mayan minsan kami nabiyaꞌ ha yan karnaꞌ Tuhan in lagguun. Na, laung sin kaibanan isab, ha lawm sayu in pagbichara namuꞌ, na in yan hikarayaw kaniyu. 14 In puun-sabab hangkan kami nagtuyuꞌ tuud biyaꞌ ha ini sabab sin kasi-lasa sin Almasi kāmuꞌ. Magsabunnal na tuud kami sin hambuuk da siya in miyatay gantiꞌ sin manga mānusiyaꞌ katān. Hangkan, in kitaniyu katān mānusiyaꞌ biyaꞌ da isab sin hantang miyatay. 15 Na, pagga in Almasi miyatay sabab-karnaꞌ sin mānusiyaꞌ katān, hangkan in kitaniyu amu in buhiꞌ pa, subay diꞌ magpikil sadja sin hikarayaw pa baran natuꞌ, sagawaꞌ subay in pikilun taniyu huminang sin kabayaan niya, amu in miyatay iban nabuhiꞌ nagbalik ha sabab taniyu.
16 Na, ha bihaun napinda na tuud in pangatud namuꞌ ha manga tau bang biyaꞌ diin in kajarihanan nila. Bukun na biyaꞌ sin tagnaꞌ, bukun na biyaꞌ sin pikilan sin kamatauran tau bihaun. Sabab in tagnaꞌ minsan in Almasi, pangannal namuꞌ wayruun kapūsan niya, sagawaꞌ bihaun napinda na tuud in pikilan namuꞌ pasal niya. 17 Sabab hisiyu-siyu in tau himambuuk na kaniya tantu napinda na tuud siya. Biyaꞌ siya hantang baꞌgu piyagꞌanak. In kajarihanan niya sin tagnaꞌ amu in kajarihanan mangīꞌ mapinda na pa kajarihanan baꞌgu, kajarihanan marayaw. 18 Na, in katān ini hīnang sin Tuhan, dayn ha pasal hi Īsa. In kitaniyu amu in bakas banta sin Tuhan diyayaw niya na, nahinang na bagay niya. Iban in kami kiyawakilan niya magpatanyag sin palihālan bang biyaꞌ diin in kapagdayaw sin manga mānusiyaꞌ iban sin Tuhan. 19 In piyagnasīhat namuꞌ ini pasal sin maksud sin Tuhan dumayaw sin manga mānusiyaꞌ katān dayn ha sabab sin kamatay sin Almasi. Way na tiyumtum sin Tuhan in manga karusahan nahinang kaniya sin manga mānusiyaꞌ hipaghukum kanila. Iban kiyabugsuꞌ kāmuꞌ sin Tuhan in hinang magpahāti sin palihālan bang biyaꞌ diin in kapagdayaw sin manga mānusiyaꞌ iban siya. 20 Na, manjari in kami ini kiyawakilan sin Almasi magnasīhat kaniyu. Hangkan bang kami mamichara kaniyu saliꞌ da tuud yan baran sin Tuhan in nagsuwara kaniyu. Na, pagga in manga kami ini wakil sin Almasi, junjungun namuꞌ kaniyu pababaa in pangatayan niyu, ha supaya kamu dayawun na sin Tuhan. 21 In Almasi wayruun tuud dusa niya, sagawaꞌ dayn ha pasal natuꞌ piyatanggung kaniya sin Tuhan in manga karusahan natuꞌ, ha supaya dayn ha paghambuuk natuꞌ iban sin Almasi itungun kita sin Tuhan tau mabuntul biyaꞌ sin kabuntul sin Tuhan.
6In Īman sin Tau Bunnal Daraakun sin Tuhan
1 Na, pagga kami nagtaayun na iban sin Tuhan maghinang sin hinang niya, pangayuun namuꞌ kaniyu, ayaw niyu tuud luppasa in tulung-tabang natabuk niyu dayn ha Tuhan. 2 Dunguga niyu in kiyaparman sin Tuhan ha lawm Kitab, amu agi,
“Pagꞌabut sin waktu ku magpakitaꞌ kaniyu sin karayawan, iyasip ta kamu.
Pagꞌabut sin waktu lappasun ta kamu, tiyabang ta kamu.”
Hangkan, laung ku kaniyu, dungug kamu. Amu na ini in adlaw giyantaꞌ sin Tuhan hipakitaꞌ niya in kasi-lasa niya. Amu na ini in adlaw sin kalappasan niyu dayn ha hukuman sin dusa.
3 Diꞌ kami mabayaꞌ sin awn tau makaiyan mangīꞌ in hinang namuꞌ, hangkan tumuyuꞌ kami ha supaya in hinang namuꞌ diꞌ makalubu sin bayaꞌ sin tau magad ha Panghuꞌ. 4 Lāgiꞌ unu-unu in hinangun namuꞌ piyakitaꞌ namuꞌ sin in kami daraakun sin Tuhan, karnaꞌ tiyuyuan namuꞌ īmanan in katān kabinsanaan, kasusahan iban kasigpitan. 5 Bakas kami piyaglubakan, piyajīl iban piyagtabangan bīnasa sin manga tau jahulakaꞌ, sagawaꞌ nagpasād sadja kami. Landuꞌ mataud in hinang namuꞌ, lāgiꞌ awn waktu diꞌ kami magpakatūg iban way pagkaun. 6 Manjari, dayn ha kasuchihan sin pangatayan namuꞌ, dayn ha ingat, pagsabal iban dayaw kasuddahan napakitaꞌ namuꞌ sin in kami daraakun sin Tuhan, damikkiyan napakitaꞌ namuꞌ dayn ha kawasa sin Rū sin Tuhan iban bunnal-bunnal in lasa namuꞌ dayn ha atay putiꞌ. 7 Piyasampay namuꞌ in amānat pasal sin kasabunnalan, lāgiꞌ dihilan kami kawasa sin Tuhan. Na, dayn didtu isab kakilāhan sin tau, in kami bunnal daraakun sin Tuhan. Bang hidalil pa sundalu, in kabuntulan sin kawl-piil namuꞌ, amu in biyaꞌ sapantun panyap namuꞌ, amu in hipangatu namuꞌ ha kuntara iban hipanampan sin baran namuꞌ. 8 In kami ini masuhul karihilan kalagguan, masuhul isab karihilan kaayban, ubus kami bicharahun pa mangīꞌ, ampa na isab kami bantugun. In kami ītung manga putingan, malayngkan kasabunnalan in bībichara namuꞌ. 9 Biyaꞌ kami hantang way kabantugan sin ngān namuꞌ, malayngkan kaingatan kami sin katān. Mahumu kami nakananam sin kamatay, sagawaꞌ biyaꞌ na sin kīkitaꞌ niyu in kami buhiꞌ da. Minsan kami nimanam binsanaꞌ, walaꞌ da kami miyatay. 10 Minsan kami dihilan kasusahan masi-masi da kami makuyag. Miskin tuud kami, sagawaꞌ mataud isab in tau in taga altaꞌ kakkal pasal dayn kāmuꞌ. Biyaꞌ hantang wayruun unu-unu namuꞌ dī ha dunya, malayngkan in unu-unu katān asal sukuꞌ namuꞌ.
In Kabayaan hi Paul Hipakitaꞌ sin Tau Kurintu in Lasa Nila Kaniya
11 Manga kabagayan namuꞌ ha hulaꞌ Kurintu, tiyumanan namuꞌ na kamu minsan niyu ukayun in lawm atay namuꞌ. Malasa tuud kami kaniyu dā dayn ha lawm atay. 12 Way da isab naīg in lasa namuꞌ kaniyu, sagawaꞌ in kamu biyaꞌ way na lasa niyu kāmuꞌ. 13 Bihaun in bichara ku kaniyu, sīngud ta kamu saliꞌ anak ku. Hangkan, laung ku kaniyu, pakitaan niyu in lasa niyu kāmuꞌ, biyaꞌ sin lasa namuꞌ kaniyu.
In Kabayaan hi Paul Lumayuꞌ in Tau Kurintu dayn ha Unu-unu Mangīꞌ
14 Ayaw kamu dumā maghambuuk iban sin manga tau diꞌ magparachaya, karnaꞌ in yan diꞌ manjari. Biyaꞌ da sin marayaw iban mangīꞌ, diꞌ da makapaglamud. Diꞌ makapaghambuuk in masawa iban sin tigidlum. 15 Diꞌ makapagsulut in Almasi iban sin Saytan Puntukan. Hangkan diꞌ makapaghambuuk atay in tau magparachaya kan Īsa iban sin tau diꞌ magparachaya. 16 In Bāy sin Tuhan diꞌ manjari pagsumbahan ha manga barhalaꞌ, amu in pagsumbahun sin manga tau kaibanan. Karnaꞌ in kasabunnalan niya, kitaniyu na sa yan in pagꞌiyanun Bāy sin Tuhan, sabab hiyulaan kitaniyu sin Tuhan, amu in Tuhan buhiꞌ kariasali salama-lama. Biyaꞌ na sin kiyaparman sin Tuhan amu agi,
“Maghulaꞌ aku ha lawm sin manga tau sukuꞌ ku. Maghulaꞌ aku duun kanila. Aku in Tuhan nila, iban sila na in tau ku.”
17 Na, pagga biyaꞌ ha yan in kabayaan sin Tuhan hangkan nagparman pa isab siya, amu agi,
“Subay kamu mīg dayn ha manga tau diꞌ magparachaya.
Butas na kamu dayn kanila.
Ayaw kamu lumamud ha manga hinang unu-unu na makarihil tamak-tawktuk ha atay niyu
bat ta kamu mataymaꞌ.
18 Aku in Amaꞌ niyu iban kamu in manga anak ku usug-babai.” Na, amuna yan in Parman sin Panghuꞌ Tuhan Sangat-kawasa.
71 Pagga in katān ini kiyajanjiꞌ sin Tuhan kātuꞌniyu, manga bagay ku kalasahan, hangkan subay natuꞌ suchihun in anggawtaꞌ natuꞌ iban atay natuꞌ dayn ha unu-unu mangīꞌ. Subay palayuun dayn kātuꞌ in katān makarihil kātuꞌ tamak amu in hinang iban pikilan mangīꞌ, iban subay kitaniyu magmabugaꞌ pa Tuhan ha supaya jumukup tuud in kasuchihan sin lawm atay.
In Kakuyagan hi Paul Sabab-karnaꞌ sin Manga Tau Kurintu
2 Pakitaan niyu in lasa niyu kāmuꞌ, karnaꞌ walaꞌ kami nakahinang kasāan ha manga tau duun kaniyu minsan kansiyu. Way tuud tau minsan hambuuk in narā namuꞌ pa kangīan, lāgiꞌ wayruun tau kiyaakkalan namuꞌ supaya makawaꞌ namuꞌ in unu-unu niya. 3 Bukun ini piyamung ku bat pagꞌamahan ta kamu, karnaꞌ biyaꞌ na sin kiyapamung ku nakauna, malasa kami kaniyu, dā dayn ha lawm atay, iban buhiꞌ patay magꞌunung-unung kitaniyu. 4 Dakulaꞌ in pangandul ku kaniyu. Iban dakulaꞌ isab in pagbantug ku ha pasalan niyu. Hangkan minsan mataud in kasigpitan namuꞌ, masi-masi da in hugut sin lawm atay ku. Hipuꞌ aku sin kakuyagan ha pasal niyu.
5 (Talusun ku na in suysuy ku pasal sin tulak namuꞌ dayn ha Turuas.) Minsan kami dimatung na pa hulaꞌ Makidun masi da kami kiyukugdan sin kasusahan. Way paghundung. Diyatungan kami lingug indaginis. Diyā kami sin manga tau naglugat nagkalu. Diyatungan kami kahanggawan. 6 Sumagawaꞌ maingat in Tuhan magpataptap sin atay sin manga tau nasususa, hangkan sa piyakari niya hi Titus mari pa Makidun. Manjari, pagdatung hi Titus kiyūgan tuud in atay namuꞌ. 7 Bukun sadja isab in pagdatung niya in nakapakuyag kāmuꞌ, sumagawaꞌ kimuyag da isab kami sin baytaꞌ niya sin kaagi niyu nagtabang kaniya nagpataptap sin atay niya. Namaytaꞌ siya isab sin bayaꞌ niyu kunuꞌ dumā magkitaꞌ kākuꞌ. Dakulaꞌ kunuꞌ in susun niyu iban matuyuꞌ kamu mamawgbug kākuꞌ. Na, pagdungug ku sin baytaꞌ hi Titus, simūng tuud in kakuyagan sin atay ku.
8 Manjari, minsan in sulat ku yan, nakarihil kasusahan kaniyu, walaꞌ aku nagsusa pasal sin nasulat ku. Bunnal, nasusa isab aku pagꞌingat ku sin in sulat ku nakarihil kaniyu kasusahan. Sagawaꞌ dayꞌ-dayꞌ da in kasusahan niyu. 9 Hangkan bihaun makuyag aku bukun pasal kiyarihilan ta kamu kasusahan ha lawm atay niyu, sumagawaꞌ pasal in kasusahan niyu yan nakapinda sin laku-tabiat niyu. In kasusahan yan, Tuhan in naggantaꞌ ha supaya kamu makabaak karayawan. Hangkan bang niyu pikilun tuud marayaw, in kauwian sin sulat namuꞌ kaniyu bukun kangīan sumagawaꞌ karayawan. 10 Karnaꞌ in kasusahan, amu in piyaratung sin Tuhan pa mānusiyaꞌ ha supaya mapinda in lawm atay nila, amu in makarā kanila pa kalappasan, mapuas dayn ha hukuman sin Tuhan. Na, diꞌ in mānusiyaꞌ magsusun sin pasal yan. Sagawaꞌ in kasusahan amu in piyaratung sin mānusiyaꞌ pa baran nila, amu in makarā kanila pa kasiksaan ha lawm narkaꞌ. 11 Na, pikila niyu ba, dayn ha kasusahan kiyalabayan niyu piyauplut dayn duun sin Tuhan in karayawan. Bihaun napinda na tuud in kajarihanan niyu. Ha tagnaꞌ diꞌ kamu magparuli, sagawaꞌ bihaun piyaruli niyu na. Tiyuyuan niyu tuud piyakitaꞌ sin wayruun sababan kawaan kamu dusa. Diyugalan kamu pasal sin hinang mangīꞌ sin tau yan. Miyugaꞌ kamu pasal sin dusa nahinang niya. Lāgiꞌ mabayaꞌ na kamu magkitaꞌ iban aku. Mabayaꞌ kamu sin kasulutan aku kaniyu. Damikkiyan magtūy kamu nangdihil kasāan ha tau mangīꞌ yan. Tantu piyakitaꞌ niyu na sin puas kamu dayn ha parakalaꞌ yan. Way tuud lamud niyu ha dusa sin tau yan.
12 Na, ha waktu yadtu nagsulat aku kaniyu, in maksud ku bukun sadja pasal sin tau nakarusa atawa amu in tau kiyarusahan. Malayngkan siyulat ku yan, ha supaya kaingatan niyu ha pangitaꞌ sin Tuhan, bang biyaꞌ diin in kahandak niyu nagparuli kāmuꞌ. 13 Hangkan in katān nahinang niyu yan, nakarihil tuud kāmuꞌ kakuyagan.
Sartaꞌ kiyaganapan pa in kakuyagan namuꞌ sabab napasannyang sin kamu katān in lawm atay hi Titus. In hi Titus kiyūgan tuud sabab karnaꞌ niyu. 14 Asal biyantug ta kamu kan Titus ha waktu walaꞌ pa siya nakabisita kaniyu. Na, magsukul aku sin walaꞌ niyu aku piyarapatan. Asal, in bichara ku kaniyu bunnal sadja. Damikkiyan in pagbantug ku kan Titus pasal niyu timandaꞌ da isab in kasabunnalan. 15 Hangkan in lasa niya kaniyu magsusūng, bang niya pagkatumtuman in lunuk sin atay niyu kumahagad sin paghinduꞌ niya. Iyasip niyu marayaw minsan kamu hiyahanggaw. 16 Dakulaꞌ tuud in kakuyagan ku, sabab makapangandul aku kaniyu ha wayruun hawal-hawal ku.
8In Tau Makidun Nahinang Suntuan Dumihil Tutulungan
1 Na, bihaun manga taymanghud namuꞌ, kabayaan namuꞌ hipaingat kaniyu in guwaan sin tulung-tabang sin Tuhan ha manga jamaa Almasihin didtu ha hulaꞌ Makidun. 2 Sabab minsan sila diyatungan kasigpitan dakulaꞌ panulay-sulay sin īman nila, diꞌ da kaliyuhan in kakuyagan nila, hangkan minsan landuꞌ in kamiskinan nila masi-masi wayruun pagꞌūg nila dumihil tabang ha manga pagkahi nila Almasihin magkagunahan. 3 Aku na tuud ini in saksiꞌ sin tuyuꞌ nila dumihil sin pila-pila na kagausan nila, iban minsan labi pa dayn ha kagausan nila. Iban dayn ha tulus-ihilas sin atay nila. 4 Nangayuꞌ tuud sila kāmuꞌ bang mān sila dihilan palsukuan tumabang ha pagkahi natuꞌ sukuꞌ sin Tuhan didtu ha hulaꞌ Yahudiya. 5 Walaꞌ tuud kami nagniyat sin bihādtu in dayaw sin tabang nila, sabab bukun sadja isab sīn in tabang nila, sagawaꞌ in labi awla na tuud muna-muna biyugsuꞌ nila in baran nila pa Tuhan Panghuꞌ taniyu. Pagꞌubus ampa nila iyaagad tuud in unu-unu kabayaan namuꞌ, sabab amuna in kabayaan sin Tuhan kanila. 6 Marayaw tuud in nahinang sin manga tau yan, hangkan napikil namuꞌ marayaw bang kamu tumalus sin hinang niyu magdihil tutulungan ha manga pagkahi niyu magkagunahan. Manjari, pagga in hi Titus, amu in timagnaꞌ sin hinang niyu yan, diyaak namuꞌ siya palanjalun niya in pagtabang niya kaniyu, ha supaya matalus in pagdihil niyu tutulungan, amu in hinang guwaꞌ dayn ha kasi-lasa. 7 Asal in kamu yan diꞌ kaliyuhan ha manga hinang karayawan katān. Mahugut in īman niyu, mapanday kamu maghimumūngan, jukup in ingat niyu. Matuyuꞌ tuud kamu tumabang ha pagkahi niyu iban landuꞌ tuud in kasi-lasa niyu kāmuꞌ. Na, hangkan in kabayaan namuꞌ diꞌ tuud isab kaliyuhan in dayaw niyu magdihil tutulungan amu in hinang guwaꞌ dayn ha kasi-lasa.
8 Malayngkan, ayaw kamu magpikil sin in bichara ku yan uldin kaniyu. Bukun tuud, sagawaꞌ, suysuyan ta kamu sin tuyuꞌ sin manga tau Makidun magmura ha supaya niyu singuran, ampa dayn didtu mapakitaꞌ niyu isab kāmuꞌ bang bunnal in kasi-lasa niyu ha manga pagkahi niyu. 9 Karnaꞌ kiyaiingatan niyu na bang biyaꞌ diin in dayaw sin tulung-tabang sin Panghuꞌ natuꞌ Īsa Almasi. In siya asal jukup ha daya unu-unu katān, sagawaꞌ dayn ha pasal niyu, binīn niya in daya niya ha surgaꞌ, atas niya nimanam sin parasahan sin hambuuk mānusiyaꞌ miskin, ha supaya in kamu dihilan palsukuan sin daya sabunnal naug dayn kaniya, amu in daya tumatas salama-lama.
In Maksud sin Pagpangayuꞌ Tutulungan
10 Na, ini in hikahulug ku pikilan kaniyu. Marayaw tuud hitūy niyu in tiyagnaan niyu hīnang sin tahun limabay yaun. Kamu tuud in nakauna dayn ha katān nagtagnaꞌ dumihil tutulungan ha manga pagkahi niyu ha lawm kasigpitan. Iban kamu in nakatagnaꞌ nagpikil sin pagdihil tutulungan ini. 11 Na, hangkan lanjalan niyu tuud yan sampay niyu matalus in hinang yan. Subay in tuyuꞌ niyu tumalus sin hinang yan, biyaꞌ da isab sin tuyuꞌ niyu tagnaꞌ nagparu ha yan. Iban in pagdihil niyu isab tutulungan, subay ha tungud sin kagausan niyu. 12 Sabab bang niyu tuyuan magdihil dayn ha tulus-ihilas sin atay niyu taymaun sin Tuhan in dīhil niyu bang mān niyu kagausan da. Way kamu isab diyaak magdihil sin wayruun duun kaniyu.
13 Iban bukun in maksud sin pagpangayuꞌ tutulungan ini, bat dihilan ta kamu kasigpitan, ha supaya sumannyang in manga kaibanan. Sagawaꞌ, pagga kamu isab labi-labihan ha bihaun, na tūp da isab tumabang kamu ha manga kiyasisigpitan. Sakali in kamu amu in labi-labihan bihaun, bang maabut na in waktu, in kamu kulang-kabus, sumubli sila tumabang kaniyu. Na, dayn ha bihādtu sibuꞌ-sibuꞌ da kamu nagtulung-tiyulungi. 15 Biyaꞌ da isab sin kiyabaytaꞌ ha Kitab Awal Jaman amu agi,
“In tau nakatipun mataud kakaun, wayruun labi makapin kaniya, ampa in tau hangkatiyuꞌ in natipun, wayruun kulang kaniya.”
Tau Kapangandulan in Magdā sin Tutulungan
16 Magsarang-sukul kami pa Tuhan nakarihil siya pikilan kan Titus ha supaya siya matuyuꞌ tumabang kaniyu biyaꞌ da isab sin tuyuꞌ namuꞌ. 17 Landuꞌ tuud in bayaꞌ niya tumabang kaniyu, sabab iyasubu namuꞌ mayan siya bang siya mabayaꞌ mawn kaniyu, magtūy siya timanguꞌ. Iban dayn ha kūg-bayaꞌ niya tuud in pagkawn niya kaniyu. 18 Paagarun namuꞌ da isab kan Titus in hambuuk taymanghud taniyu, amu in piyagꞌaaddatan tuud sin manga jamaa Almasihin ha kahulaan katān, sabab sin pagnasīhat niya sin Baytaꞌ Marayaw. 19 Iban siya da isab in napīꞌ sin manga jamaa Almasihin naraak magꞌiban kāmuꞌ tumulak pakain-pakain magdā sin manga tutulungan pa manga taymanghud kiyasisigpitan ha hulaꞌ Yahudiya. Biyaꞌ ha yan in hinang namuꞌ ha supaya lagguun sin manga tau in Panghuꞌ taniyu iban ha supaya da isab mapakitaꞌ in tuyuꞌ namuꞌ tumabang ha manga tau. 20 Iyaayaran namuꞌ tuud marayaw in sīn tutulungan mataud ini, ha supaya diꞌ kami mabichara pa mangīꞌ sin manga tau ha pasal ini. 21 In maksud namuꞌ ini wayruun dugaing dayn sin huminang sin unu-unu mabuntul, bukun sadja ha pangatud sin Tuhan, sagawaꞌ sampay na ha pangatud sin manga mānusiyaꞌ.
22 Na, hangkan paagarun namuꞌ in hambuuk taymanghud taniyu ini magꞌiban kanda Titus. In siya ini nakamataud namuꞌ na kiyasulayan in tuyuꞌ niya ha katān hinang niya. Lubaꞌ na ha bihaun labi na tuud in tuyuꞌ niya, sabab diꞌ siya magduwa-ruwa pikilan ha pasal niyu. 23 Na, in biyaꞌ pasal hi Titus, in siya yan iban ku, amu in tumabang kākuꞌ maghulas-sangsaꞌ kaniyu. Ampa in manga taymanghud taniyu kaibanan amu in magꞌiban kan Titus, in sila yan manga wakil dayn ha manga jamaa Almasihin. In hinang nila yan dumihil kalagguan ha Almasi. 24 Bang sila dumatung na mawn kaniyu, pakitaan niyu kanila in kasi-lasa niyu kanila, ha supaya matantu sin manga jamaa Almasihin katān in lasa niyu bunnal, iban bunnal da isab in pagbantug namuꞌ pasal niyu.
91 Ha pikil ku minsan aku diꞌ na magsulat kaniyu pasal sin tutulungan hipaparā madtu pa manga pagkahi natuꞌ sukuꞌ sin Tuhan ha hulaꞌ Yahudiya. 2 Kiyaiingatan ku sin mabayaꞌ kamu tuud tumabang. Amu na yan in sabab hangkan ta kamu biyantug pa manga tau Makidun laung ku, “In manga taymanghud ta ha hulaꞌ Akaya asal na saddiya tumabang dayn sin tahun pa nakalabay yaun.” Na, pagdungug nila ha pasal sin kūg-bayaꞌ niyu tumabang, miyayaꞌ da isab in kamatauran kanila tumabang. 3 Manjari yaun na bihaun piyakawn ku kaniyu in manga taymanghud natuꞌ hinda Titus tumabang kaniyu magsakap sin tutulungan niyu ha supaya in pagbantug namuꞌ ha pasal niyu diꞌ da mayan karapatan, sumagawaꞌ biyaꞌ na sin kiyapamung ku, asal kamu saddiya. 4 Makasipug tuud bang in manga tau Makidun magad kākuꞌ pa hulaꞌ niyu, sakali bukun pa saddiya in tutulungan niyu, biyaꞌ sin kiyabaytaꞌ ku kanila. Masipug aku, labi awla in kamu sabab nagbantug aku ha pasal niyu. 5 Hangkan piyangayuꞌ ku ha manga taymanghud natuꞌ ini, paunahun ku sila matun kaniyu magsakap sin tutulungan kiyajanjiꞌ niyu, ha supaya bang aku dumatung na mawn kaniyu, sakap na asal in tabang niyu. Lāgiꞌ dayn ha biyaꞌ ha yan mapakitaꞌ niyu sin tulus-ihilas tuud in pagdihil niyu tutulungan, bukun bat nalugus sadja kamu.
In Janjiꞌ sin Tuhan Pasal Pagdihil Tutulungan
6 Tumtuma in bichara dalil ini. In tau magtanum pāy, bang hangkatiyuꞌ da in binhiꞌ tiyanum niya, hangkatiyuꞌ da isab in maani niya, ampa in tau mataud in tiyanum niya binhiꞌ, mataud isab in maani niya. 7 Manjari in kamu katān pakaniya-pakaniya bang magdihil na sin tutulungan subay amu in unu-unu kiyagantaꞌ niyu asal, tulus-ihilas sin atay niyu. Bukun ubus niyu dumihil, magsusun kamu atawa dumihil sadja kamu pasal amu in kiyawajib kaniyu. Karnaꞌ in Tuhan malasa ha tau, amu in dumihil sin tutulungan ha kaihilasan sin lawm atay. 8 In Tuhan makagaus dumihil kaniyu minsan labi pa dayn ha kagunahan niyu, supaya kaawnan sadja kamu sin unu-unu katān kagunahan niyu dayn ha waktu pa waktu. Iban awn pa makapin kaniyu, amu in hipagguna niyu supaya kamu makahinang sin karayawan indaginis ha manga pagkahi niyu. 9 Biyaꞌ na sin kiyabaytaꞌ ha lawm Kitab (pasal sin tau, amu in magdihil ihilas sin atay), amu agi.
“Dakulaꞌ in pagtabang niya ha tau miskin.
In tatas sin dayaw niya sampay pa kasaumul-umulan.”
10 In Tuhan, amuna in magdirihil binhiꞌ ha supaya maawn in hitanum sin manga magbabakal pāy. Damikkiyan Tuhan in nagpaawn sin bunga ha supaya maawn in pagkaun nila. Manjari, biyaꞌ da isab hādtu, Tuhan in dumihil kaniyu sin unu-unu katān kagunahan niyu hipanabang niyu ha manga tau amu in piyagbahasa binhiꞌ. Siya in dumihil binhiꞌ iban siya in magpatubuꞌ sin binhiꞌ. Manjari, siya isab in tumabang kaniyu supaya mataud tuud in guwaan marayaw sin hinang niyu mabuntul amu in piyagbahasa pagꞌani sin tau. 11 Dihilan sadja kamu sin Tuhan sakahabaꞌ waktu, lāgiꞌ ballabi-labihan in hirihil niya kaniyu ha supaya isab awn hikarihil niyu ha katān waktu. Iban pagdā namuꞌ sin tutulungan niyu pa manga tau mataud magtūy sila magsarang-sukul pa Tuhan karnaꞌ sin tabang niyu.
12 Manjari in hinang niyu ini bukun sadja amu in makatabang sin kagunahan sin manga tau sukuꞌ sin Tuhan, sumagawaꞌ makasūng tuud sin pagsukul nila pa Tuhan. 13 Damikkiyan in hinang niyu marayaw yan mahinang pagparachayahan sin bunnal in pamawgbug niyu sin Baytaꞌ Marayaw, amu in amānat tiyaymaꞌ niyu pasal sin Almasi. Mamudji sila isab pa Tuhan sabab sin pagmura niyu kanila iban na ha tau katān. 14 Lāgiꞌ pangayuan nila kamu duwaa iban sin kasi-lasa nila kaniyu, karnaꞌ sabab sin barakat dīhil kaniyu sin Tuhan amu in makahaylan tuud. 15 Na, wajib kitaniyu magsarang-sukul pa Tuhan pasal sin karayawan dīhil niya amu in mahargaꞌ tuud, way makaliyu.
10In hi Paul Bunnal Daraakun sin Tuhan
1 In aku ini, hi Paul, awn junjungun ku kaniyu. Nakarungug aku sin awn namung duun kaniyu sin aku maisug sadja magbichara bang ha sulat, sagawaꞌ mabugaꞌ da bang duun na nagꞌaalup iban kamu. Na, in singuran ku amu in Almasi amu in mababaꞌ atay iban maluuy ha tau niya. 2 Hangkan bihaun junjungun ku sadja kaniyu, parayawa in laku-tabiat niyu. Ayaw niyu aku lugusa magpaguwaꞌ sin isug ku, bang aku makakawn na kaniyu. Sabab tantu tuud pagꞌamahan ku in manga tau amu in namung, sin in maksud namuꞌ saliꞌ da iban maksud sin manga tau amu in napsu mānusiyaꞌ in agaran, bukun Tuhan. 3 Na, bunnal na sa, in kami ini mānusiyaꞌ da, sagawaꞌ in kaagi namuꞌ mangatu ha manga simusulang sin kasabunnalan, bukun biyaꞌ kaagi sin manga mānusiyaꞌ mangatu ha manga atu nila. 4 Sabab in hipangatu namuꞌ ha unu-unu amu manglubu sin manga hinduꞌ pasal sin Almasi bukun ingat-kapandayan sin mānusiyaꞌ, sagawaꞌ kusug sin Tuhan. Lāgiꞌ kusug sin Tuhan in hipanglubu namuꞌ sin unu-unu umatu ha hinduꞌ pasal sin Almasi. 5 In hinang namuꞌ, kangīun namuꞌ in daugan sin manga lugat way kasabunnalan sin manga tau, iban sin katān bichara maabbu sin manga tau, amu in bichara nila sumaggaꞌ ha hinduꞌ kasabunnalan pasal sin Tuhan. Iban pindahan namuꞌ in pamikil sin manga tau ini, bat supaya sila magkahagad na sin daakan sin Almasi. 6 Na, bang kamu magkahagad na tuud ha daakan sin Almasi, na, butangan namuꞌ na hukuman in hisiyu-siyu lumanggal sin daakan.
7 In bunnal niya in kamu yan magꞌatud sadja sin dagbus sin tau dayn ha guwaꞌ, bukun in ha lawm atay. Bang awn duun kaniyu makatantu sin baran niya sin in siya daraakun tuud sin Almasi, na subay niya isab pasūrun pa lawm pamikil niya sin kami ini biyaꞌ isab kaniya daraakun sin Almasi. 8 Diꞌ tuud aku masipug minsan makalabi na in pagbantug ku pasal sin kapatutan dīhil kāmuꞌ sin Panghuꞌ, sabab in yan hikahugut sin īman niyu bukun hikakangīꞌ kaniyu. 9 Nakapamung aku sin biyaꞌ ha yan, sabab diꞌ aku mabayaꞌ mapikil niyu sin in manga sulat ku pamugaꞌ ku kaniyu. 10 Sabab awn kunuꞌ kaibanan duun kaniyu namung, amu agi, “In hi Paul yan, makusug sadja mamichara iban maingat magsual bang ha sulat, sagawaꞌ bang yan dī na nagꞌaalup iban kitaniyu mabugaꞌ da, iban diꞌ da maingat mamichara.” 11 In tau namung sin biyaꞌ ha yan pahātihun ku, sin in unu-unu na kiyasulat namuꞌ ha lawm sin sulat namuꞌ, amu da isab in hinangun namuꞌ bang kami makakawn kaniyu.
12 Na, tantu diꞌ tuud kami makatawakkal umiyan sin in kami magsibuꞌ in dayaw namuꞌ iban sin manga tau amu in nagbantug sin in sila marayaw tuud. Sabab in sila yan, hīnang nila suntuan sin karayawan in addat-tabīat nila. Hangkan mangīꞌ marayaw na in mahinang nila, bang kanila, marayaw sadja in hinang nila. Na, bukun ka in biyaꞌ ha yan hinang karupangan? 13 Ampa in kami ini, diꞌ kami magbantug sin manga hinang unu-unu na, amu diꞌ mapatut hipagbantug namuꞌ. Amu da in hipagbantug namuꞌ in manga hinang kiyabugsuꞌ kāmuꞌ sin Tuhan, biyaꞌ na sin manga nahinang namuꞌ duun kaniyu. 14 Na, pagga in kamu kiyalamud sin Tuhan ha hinang amu in piyahinang niya kāmuꞌ, na miyawn kami kaniyu nagnasīhat sin Baytaꞌ Marayaw pasal sin Almasi. Hangkan in pagkawn namuꞌ kaniyu bukun nagpalabi sin hinang kiyabugsuꞌ kāmuꞌ sin Tuhan. 15 Iban diꞌ namuꞌ kawaun pa baran namuꞌ in kabantugan nahinang sin tau kaibanan. Diꞌ kami magbantug pasal sin hinang, amu in way kiyabugsuꞌ kāmuꞌ sin Tuhan. Sagawaꞌ amu in hiyuhuwat-huwat namuꞌ bang mayan sumūng in hugut sin pangandul iban parachaya niyu ha Almasi ha supaya kami makapasūng sin hinang namuꞌ duun kaniyu, amu in hinang diꞌ makaliyu sin jangkaan giyantaꞌ sin Tuhan. 16 Hāti bang mahugut na in īman niyu makalanjal na kami magnasīhat sin Baytaꞌ Marayaw pa manga hansipak hulaꞌ, amu in walaꞌ pa naabut sin pagnasīhat sin Baytaꞌ Marayaw, ha supaya wayruun na isab umiyan sin in kami nangawaꞌ kabantugan pa baran namuꞌ sin hinang bakas nahinang sin kaibanan. 17 Karnaꞌ biyaꞌ na sin kiyasulat ha lawm Kitab amu agi,
“Hisiyu-siyu in mabayaꞌ magbantug, subay pasal hinang sin Tuhan in bantugun niya.”
18 Sabab in tau taymaun sin Tuhan bukun amu in magbantug sin baran niya, sumagawaꞌ amu in makasulut ha atay sin Tuhan.
11In hi Paul iban sin Manga Tau Walaꞌ Naraak sin Almasi
1 Na, pangayuun ku kaniyu, ayaw kamu masumu dumungug sin manga bichara ku, minsan biyaꞌ hantang wayruun kapūsan niya. Ayaw tuud kamu masumu dumungug. 2 Landuꞌ tuud in kasi-lasa ku kaniyu biyaꞌ da isab sin kasi-lasa sin Tuhan kaniyu. Hangkan, mangabughuꞌ aku bang awn umagaw kaniyu dayn kākuꞌ. Sabab in kamu yan biyaꞌ hantang hambuuk budjang malanuꞌ tuud, amu in kiyajanjiꞌ ku hipaasawa ha hambuuk-buuk usug way na dugaing dayn ha Almasi. 3 Na, in kabugaan ku masasat in pamikil niyu sumihaꞌ dayn ha Almasi iban malawaꞌ dayn kaniyu in lasa niyu ha Almasi amu in bunnal tuud guwaꞌ dayn ha lawm sin atay niyu. In kabugaan ku mabiyaꞌ kamu kan Hawa sin masa nakauna yadtu, amu in iyakkalan kaagi sin hās. Iyakkalan siya sin manga puting sin hās mapanday tuud, ha supaya siya sumihaꞌ dayn ha Tuhan. 4 Hangkan na aku mabugaꞌ sabab in kamu yan kūgan na dumungug bang awn na mawn kaniyu magnasīhat pasal sin Panghuꞌ Īsa, amu in dugaing dayn sin piyagnasīhat namuꞌ kaniyu. Iban magtūy kamu tumaymaꞌ sin baytaꞌ nila bang awn tau magnasīhat pasal sin Rū sin Tuhan iban pasal sin Baytaꞌ Marayaw, amu in dugaing dayn sin piyagnasīhat namuꞌ kaniyu, amu in kiyahagad niyu nakauna. 5 Bang ha pikil ku marayꞌ diꞌ da isab lumiyu in ingat dayn kākuꞌ sin manga guru yan, amu in magbantug sin sila in manga wakil sin Almasi umbulsatu. 6 Marayꞌ bunnal na sa, bukun aku mapanday tuud magbichara, sagawaꞌ tantu tuud jukup in ingat ku pasal sin hinduꞌ kasabunnalan. Iban bukun na kamu awam sabab asal namuꞌ kamu piyahahāti marayaw dayn ha waktu pa waktu sin pasal sin kasabunnalan.
7 In pagnasīhat ku mawn kaniyu sin Baytaꞌ Marayaw naug dayn ha Tuhan, walaꞌ aku nangayuꞌ gadji kaniyu minsan hambuuk sīn. Na, marayꞌ napikil niyu wayruun kapūsan sin hinduꞌ ku sabab wayruun tungud niya. Sagawaꞌ, in bunnal niya, hangkan aku atas nagpababaꞌ sin baran ku ha supaya hikarayaw niyu. Na, ha pikil niyu mangīꞌ bahaꞌ in nahinang ku? 8 Walaꞌ niyu ka kiyaingatan sin ha salugay ku duun nanghinduꞌ kaniyu, in naggastu katān sin unu-unu kagunahan ku, amuna in manga Almasihin dayn ha dugaing hulaꞌ? Bang ta dalilun, in sila biyaꞌ hantang kiyalangpasan ku ha supaya aku makapagnasīhat kaniyu ha way tungud. 9 Iban ha salugay ku duun kaniyu iban kulang-kabus aku, walaꞌ tuud aku nagsusa kaniyu nangayuꞌ tabang. In unu-unu katān kagunahan ku dīhil kākuꞌ sin manga taymanghud ku Almasihin amu in miyadtu dayn ha Makidun. Walaꞌ tuud aku nangayuꞌ tabang kaniyu. Dayn sin tagnaꞌ sampay pa susūngun, diꞌ niyu aku hikasusa. 10 In Almasi amu in saksiꞌ sin bunnal tuud in bichara ku ini. Wayruun tau minsan ha katilingkal sin hulaꞌ Akaya in makaiyan puting in bichara ku bang aku magbantug sin baran ku sin walaꞌ tuud aku nangayuꞌ gadji kaniyu tungud sin pagnasīhat ku duun kaniyu. 11 Malayngkan, ayaw kamu magpikil sin sawkat na aku diꞌ magpangayuꞌ tabang kaniyu bat diꞌ aku malasa kaniyu. Tuhan da in makaingat bang biyaꞌ diin in lasa ku kaniyu. 12 Sagawaꞌ, sūngan ku in hinang ku ini, diꞌ magpangayuꞌ gadji kaniyu, sabab diꞌ aku mabayaꞌ kapamungan sin manga tau abbuhan guru yan, sin in hinang nila saliꞌ da iban sin hinang ku.
13 In manga tau yan bukun bunnal kiyawakilan sin Almasi. In sila yan nagputing iban nagpabawꞌ-bawꞌ sadja, ha supaya sila iyanun manga wakil sin Almasi. Sagawaꞌ in bunnal niya, in sila yan walaꞌ naraak sin Almasi. 14 Na ayaw kamu isab mainu-inu. Sabab minsan in Saytan Puntukan nagpasalupa da hambuuk malāikat masahaya. 15 Na, hangkan subay kitaniyu diꞌ mainu-inu bang in manga tau daraakun sin Saytan Puntukan mapanday tuud magpabawꞌ-bawꞌ sin in sila daraakun sin Tuhan himihinang tuud sin mabuntul. Sagawaꞌ ha kahinapusan hirūl da kanila in tungbas sin hinang nila.
In Kabinsanaan Kimugdan kan Paul
16 Na, kabalikan ku in bichara ku. Ayaw kamu magpikil sin in aku hambuuk tau dupang sawkat na aku nagbantug sin baran ku. Malayngkan, bang ha pikil niyu bat hambuuk karupangan in pagbantug ku sin baran ku, na pangayuun ku kaniyu, dungug na mayan kamu sin pagbantug ku minsan dakuman maniyuꞌ-tiyuꞌ. 17 In bunnal niya in pagbantug ku ini bukun kabayaan sin Panghuꞌ Īsa hipahinang kākuꞌ. Biyaꞌ aku hambuuk dupang timawakkal nagbantug sin baran ku. 18 Sagawaꞌ, pagga isab mataud in magbantug sin baran nila pasal sin manga pakaradjaan dunya, na, in aku ini hāt sumingud sin pagbantug nila. 19 Ampa in kamu yan, na, malawm tuud in pamikil niyu sabab minsan in bichara sin manga dupang, kūgan na kamu dumungug. 20 Magpasād sadja kamu minsan kamu pagbayaꞌ-bayaan nila, atawa kugutun nila, atawa akkalan nila atawa babaꞌ-babaun nila, atawa pagsampak-sampakun nila. 21 Na, ampa in aku ini masipug tuud mamaytaꞌ kaniyu sin bugaan kami pasal diꞌ namuꞌ mahinang kaniyu in manga nahinang nila yan kaniyu.
Malayngkan, bang awn duun kanila hisiyu-siyu na in matawakkal magbantug sin baran niya, na, damikkiyan in aku matawakkal da isab magbantug sin baran ku, minsan biyaꞌ hantang karupangan in hinang biyaꞌ ha ini. 22 Nagbantug in manga tau yan sin in sila bangsa Hibrani, iban panubuꞌ sin Israil iban sin Ibrahim. Na, minsan isab in aku ini bangsa da Hibrani iban panubuꞌ da isab sin Israil iban sin Ibrahim. 23 Kaingatan ku biyaꞌ aku hambuuk tau kāngug magbichara sin biyaꞌ ha ini, sagawaꞌ diꞌ ku kahawiran in simud ku mamung kaniyu sin biyaꞌ ha ini. Karnaꞌ namung kunuꞌ in manga tau yan sin in sila daraakun sin Almasi. Na, bang sila daraakun sin Almasi, na lubaꞌ na in aku daraakun da isab sin Almasi, sabab labi pa dayn kanila in paghulas-sangsaꞌ ku ha Almasi. Nakamataud na aku najīl dayn kanila. Nakamataud aku nalubak sin lalagut kuraꞌ iban nakamataud aku nakalabay kabinsanaan agun-agun na makamatay kākuꞌ, sabab-karnaꞌ sin paghulas-sangsaꞌ ku ha Almasi. 24 Nakalima na aku nalubak sin manga pagkahi ku Yahudi sin lalagut kuraꞌ, ampa nakakatluan tagsiyam in panglubak nila ha makaminsan. 25 Nakatū na aku nalubak sin manga kahuy kaagi sin manga tau dayn ha hulaꞌ Rūm iban nakaminsan piyagtiluꞌ nila aku sin manga batu. Nakatū na aku nalunud ha lawd iban nakaminsan hangka-dūm hangka-adlaw aku himaꞌgum ha lawm dagat. 26 Iban mataud kapiligruhan in kiyalabayan ku ha pagtulak-tulak ku. Nakalabay aku parasahan sin pagkugdanan dunuk iban sin pagkalangpasan. Sīsipihan aku mulahun sin manga pagkahi ku Yahudi iban sin manga tau bukun Yahudi amu in marugal kākuꞌ. Pakain-pakain aku ha dāira na mayan, atawa ha hulaꞌ paslangan, atawa ha lawd, maanib sadja in labayan ku. Kiyalabayan ku in parasahan pagtipuhun sin manga tau, amu in nagpabawꞌ-bawꞌ in sila manga Almasihin da isab biyaꞌ kākuꞌ. 27 Iban nakalabay tuud aku nagbuluk-binasa. Masuhul way na pagtūg ku iban magsandal na aku sin uhaw-hapdiꞌ ku. Kamawmuhan kulang in kakaun ku iban tamungun ku. Kamawmuhan aku paghaggutun. 28 Lāgiꞌ, bukun sadja isab kasigpitan tudju pa anggawtaꞌ-baran in kiyalabayan ku, sabab sampay in lawm pamikil ku, bīnasa da pasal sin manga hal-hiwal sin jamaa Almasihin katān. 29 Bang awn kaingatan ku duun kaniyu bukun makusug in īman niya, masusa tuud in pamikil ku. Iban magdukka tuud aku bang awn duun kaniyu narā naghinang mangīꞌ.
30 Na, diꞌ aku mabayaꞌ magbantug sin baran ku, sagawaꞌ bang aku malugus magbantug sin baran ku, wayruun dugaing hipagbantug ku dayn sin kasigpitan kiyalabayan ku, amu in magpakitaꞌ sin wayruun kusug-kawasa ku bang baran-baran ku sadja. 31 In Tuhan, amu in Amaꞌ sin Panghuꞌ Īsa, iban amu in Tuhan subay sanglitun kasaumulan, siya in nakaingat sin bunnal katān in bichara ku. 32 Ha saꞌbu ku duun ha dāira Damaskus in katān lawang guwaan sin ād batu sin dāira piyajagahan ha sundalu kaagi sin gubnul ha babaan sin pamarinta hi Sultan Aritas ha supaya aku masaggaw. 33 Sagawaꞌ walaꞌ nila da aku nasaggaw sabab biyutang aku sin manga iban ku ha lawm ambung dakulaꞌ, ampa nila aku tiyuntun dayn ha tandawan sin ād batu pa guwaꞌ sin dāira. Na, nakapaguy aku.
12In Manga Piyanyataꞌ sin Tuhan kan Paul
1 Na, pagga aku nalugus niyu magbantug sin baran ku, na bihaun minsan way pūs, hipagbantug ku kaniyu in pasal sin manga piyanyataꞌ iban ingat piyalahil sin Panghuꞌ Īsa kākuꞌ. 2 Awn hambuuk tau Almasihin kaingatan ku amu in naangkat pa taas surgaꞌ, awn na hangpuꞌ tagꞌupat tahun nakalabay. (Sagawaꞌ diꞌ ku matantu bang anggawtaꞌ-baran niya tuud in naangkat pa surgaꞌ, atawa in manga kītaꞌ niya piyanyataꞌ sadja sin Tuhan kaniya. Amura Tuhan in makaingat ha yan.) 3 Na kabalikan ku in bichara ku. Kaingatan ku sin in tau yan naangkat pa surgaꞌ, (sagawaꞌ biyaꞌ na sin agi ku, diꞌ ku isab matantu tuud kaniyu bang anggawtaꞌ-baran niya tuud in naangkat pa taas surgaꞌ, atawa in manga kītaꞌ niya, piyanyataꞌ sadja sin Tuhan kaniya. Amura Tuhan in makaingat ha yan.) 4 Didtu mayan siya ha surgaꞌ, nakarungug siya manga pakaradjaan, amu in diꞌ masabbut masibahat sin manga mānusiyaꞌ, sabab langgal saraꞌ bang bicharahun. 5 Na, ha pikil ku patut da isab bantugun ku in tau biyaꞌ ha yan, sagawaꞌ diꞌ aku magbantug sin baran ku + 12:5 In tau naangkat pa taas surgaꞌ amu in piyagbichara hi Paul, way na dugaing dayn sin baran niya. cf. 12:7. . Amura in hipagbantug ku in manga unu-unu amu in magpakitaꞌ kaniyu sin wayruun kusug-kawasa ku bang baran-baran ku sadja. 6 Bukun aku hambuuk tau dupang bang aku mabayaꞌ magbantug sin baran ku, sabab in katān hipagbantug ku bunnal. Sagawaꞌ diꞌ na aku magbantug sin baran ku, sabab diꞌ aku mabayaꞌ makalanduꞌ in sanglit sin manga tau ha pasal ku. In kabayaan ku sanglitun nila aku pasal sin manga hinang ku kītaꞌ nila iban sin manga hinduꞌ diyungug nila dayn kākuꞌ.
7 Na, ha supaya in aku diꞌ kumaruk in taas sin pagꞌatay ku umabbu pasal sin manga unu-unu makahaylan piyanyataꞌ sin Tuhan kākuꞌ didtu ha surgaꞌ, hangkan piyaratungan aku sakit, amu in biyaꞌ hantang daraakun sin Saytan Puntukan magbinasa kākuꞌ ha supaya aku diꞌ umabbu. 8 Nakatū aku nangayuꞌ-ngayuꞌ pa Panghuꞌ bang mayan īgan niya dayn kākuꞌ in sakit ini. 9 Sagawaꞌ amu ini in sambag niya kākuꞌ. Laung niya, “In tabang ku kaymu makajukupan na sin katān kalabayan mu kasigpitan unu-unu na. Sabab duun na kakitaan mu in kusug ku bang wayruun na kaya mu tumabang sin baran mu.” Hangkan makuyag tuud aku magbantug sin in aku wayruun kaya tumabang sin baran ku. Sabab duun ha kalamma ku kananaman ku in kusug sin Almasi. 10 Hangkan, dayn ha sabab-karnaꞌ sin Almasi diꞌ aku magparuli minsan unu in lamma kumugdan pa anggawtaꞌ-baran ku. Diꞌ aku magparuli bang aku sipug-sipugun sin manga tau, sin manga kasigpitan kalabayan ku, sin paminjalaꞌ kākuꞌ sin manga tau iban sin unu-unu kasusahan dumatung kākuꞌ. Sabab bang way na kaya ku tumabang sin baran ku duun ku kananaman in kusug hirihil niya kākuꞌ.
In Pīpikil hi Paul amu in Hikarayaw pa Manga Tau Kurintu
11 Kaingatan ku biyaꞌ aku hambuuk tau dupang magbantug sin baran ku, sagawaꞌ nalugus niyu aku himinang sin biyaꞌ ha yan. In katutūpan niya dapitan niyu aku bang aku bicharahun pa mangīꞌ sin manga sumaggaꞌ kākuꞌ. Tantu, minsan aku isab hambuuk tau wayruun kapūsan, diꞌ sa yan lumabi dayn kākuꞌ in manga tau yan, amu in piyagꞌiyan niyu manga wakil umbulsatu sin Almasi. 12 In duun pa aku kaniyu, kītaꞌ niyu na in katān hinang ku, amu in tandaꞌ sin in aku bunnal tuud wakil sin Almasi. Siyandalan ku in unu-unu katān kasigpitan kimugdan pa baran ku bang mayan mapakitaꞌ ku kaniyu in manga paltandaan makaajayb, manga muꞌjijat iban sin manga hinang amu in magpakitaꞌ sin kusug sin Tuhan. 13 Unu in dusa nahinang ku kaniyu? Kītaꞌ niyu na sin in unu-unu katān nahinang ku ha kaibanan Almasihin, nahinang ku da isab duun kaniyu. Amu sadja in piyagbiddaan niyu, in kamu yan walaꞌ ku siyusa piyangayuan sīn hipagbalanjaꞌ ku. Na, bang biyaꞌ amu yan in nahinang ku kasāan kaniyu, na, pangayuun ku, maapa niyu dakuman aku.
14 Na, bihaun saddiya na isab aku mamisita magbalik mawn kaniyu. Hikatū na mari in pagpamisita ku mawn kaniyu. In maksud ku mawn kaniyu bukun mangayuꞌ tabang. Bukun sīn in piyuhung ku kaniyu sagawaꞌ lasa niyu, sabab in kamu yan biyaꞌ na manga anak ku. Pagga kamu biyaꞌ na manga anak ku, na bukun katutūpan kākuꞌ mangayuꞌ balanjaꞌ dayn kaniyu, sabab biyaꞌ na sin agi sin magpamung, maas in wajib magbuhiꞌ ha anak. 15 Hipagꞌihilas ku tuud hirihil kaniyu in unu-unu awn kākuꞌ iban sampay na sin baran ku bang mayan kamu katabangan ku. Sagawaꞌ maytaꞌ bahaꞌ magkukūꞌ in lasa niyu kākuꞌ? Malayngkan, magsusūng in lasa ku kaniyu.
16 Ha pikil ku diꞌ kamu makapaylu bang aku imiyan walaꞌ ta kamu piyabuꞌgatan nagbalanjaꞌ kākuꞌ sin waktu aku duun kaniyu. Sagawaꞌ awn imiyan duun kaniyu, amu agi, in aku kunuꞌ panipu, iban iyakkalan ta kamu kunuꞌ kaagi sin manga puting ku ha supaya kamu kakullian ku. 17 Biyaꞌ diin bahaꞌ in kakulliꞌ ku kaniyu? Maytaꞌ kiyullian kamu sin manga tau naraak ku mawn kaniyu? 18 In hi Titus iban sin hambuuk taymanghud taniyu Almasihin nagꞌiban kaniya nasabi ku pakawnun mamisita mawn kaniyu. Na, asubuhun ta kamu, kiyawaan ka kamu sīn hi Titus? Tantu diꞌ kamu makaiyan biyaꞌ ha yan, sabab kiyaiingatan niyu sin hi Titus iban aku sibuꞌ da in maksud iban wayruun da piyagbiddaan sin hinang namuꞌ.
19 Marayꞌ napikil niyu na isab hangkan kami nagbichara biyaꞌ ha ini, bat manghuwas-huwas na isab kami sin manga kasāan biyutang niyu kāmuꞌ. Na, nasāꞌ tuud kamu bang biyaꞌ ha yan in pīkil niyu. Sabab unu-unu in bichara namuꞌ kaniyu katān, bilang tau agad ha Almasi ha pangatud sin Tuhan. Wayruun maksud namuꞌ dugaing dayn sin tumabang magpahugut sin īman sin manga kamu bagay namuꞌ kalasahan namuꞌ. 20 Bang ku pikilun na in pagpamisita ku mawn kaniyu hanggawun na aku, sabab in kabugaan ku pagdatung ku mawn kaniyu kakitaan ku in manga addat-tabīat niyu amu in diꞌ makasulut kākuꞌ. Damikkiyan, in kamu isab diꞌ kasulutan kākuꞌ bang ta kamu masagda sin manga addat-tabīat niyu yan. In kabugaan ku awn manga tau duun kaniyu nagkakalu-kalu, atawa awn tau maabughuꞌ ha pagkahi niya, atawa awn tau diꞌ katiyuꞌ-tiyuan dugalan magtūy, atawa awn tau magpikil sadja sin hikarayaw pa baran niya, atawa awn tau magpitna iban manglimut sadja ha pagkahi niya, atawa awn tau magꞌabbu sadja iban dumā maghiluhalaꞌ. 21 Lāgiꞌ, in kabugaan ku pagbalik ku mawn kaniyu iban makapagbalharap kitaniyu, dihilan aku sin Tuhan kasipugan pasal sin hinang niyu mangīꞌ. Magkarukkaan tuud aku sin in manga tau amu in naghihinang mangīꞌ sin nakauna walaꞌ da napinda. Masi-masi da sila naghihinang maasihat iban nagdurūl sin hawa-napsu nila.
13In Gantaꞌ hi Paul Madtu pa Kurintu
1 Na, hikatū na ini in pagpamisita ku mawn kaniyu, lāgiꞌ biyaꞌ sin kiyaiingatan niyu, bang awn tū atawa duwa tau sumaksiꞌ sin kasabunnalan makajari na butangan hukuman in nakarusa. 2 Bang sayuhun, in kapanaw ku mawn kaniyu amu in hikaruwa pagpamisita ku, asal ku na biyabandaan in sasukuꞌ sin nakarusa tagnaꞌ iban na sin kamu katān. Sagawaꞌ, bihaun ha salugay diꞌ pa aku dumatung mawn kaniyu, balikan ku na isab in pagbandaꞌ ku kaniyu pasal sin manga dusa niyu. Sabab, bang aku makakawn na kaniyu, in sasukuꞌ sin nakarusa tantu butangan ku na hukuman. 3 Na, amu yan in hinangun ku pagga kamu mabayaꞌ kumitaꞌ tandaꞌ dayn kākuꞌ, amu in magpakitaꞌ sin in bichara ku kaniyu, amuna in Parman sin Almasi piyanaug niya dayn kākuꞌ. Ampa in Almasi jukup in kawasa niya sabab in katān piyahinang niya duun kaniyu unu-unu na, makawasa sadja. 4 Bunnal na sa bang aturun sin tau biyaꞌ hantang wayruun gaus sin Almasi, sabab miyatay siya liyansang pa usuk kaagi sin manga tau. Sagawaꞌ minsan bihādtu buhiꞌ da siya bihaun kaagi sin kusug sin kawasa sin Tuhan. Na, damikkiyan in manga kami amu in himambuuk pa Almasi biyaꞌ da isab kaniya, bang aturun biyaꞌ hantang way kawasa. Sagawaꞌ bang kami makakawn na kaniyu, duun niyu na kananaman in kawasa namuꞌ amu in dīhil kāmuꞌ sin Tuhan sabab sin paghambuuk namuꞌ iban sin Almasi.
5 Lilinga iban asubuha niyu in baran niyu bang in īman niyu ha Almasi dā tuud dayn ha lawm atay niyu. Tantu, bang kamu bunnal Almasihin, kaingatan niyu da bang in Almasi yan ha lawm atay niyu. Luwal dakuman bang in īman niyu kaniya bat ha simud sadja. 6 Nahuwat-huwat aku bang niyu kannalun marayaw kaingatan niyu na sin in kami bunnal tuud manga tau sukuꞌ sin Almasi. 7 Pangayuun namuꞌ duwaa pa Tuhan bang mayan kamu diꞌ makahinang kasāan, bukun ha supaya maiyan jimatu in hinang namuꞌ, sagawaꞌ ha supaya muntul na in manga hinang niyu, minsan in kami biyaꞌ hantang walaꞌ nakaamu. 8 Sabab diꞌ kami makahinang sin unu-unu sumaggaꞌ sin kasabunnalan. Gām mayan subay namuꞌ tuud yan bawgbugan. 9 Makuyag kami minsan kami maiyan way kawasa, bang mayan kumusug na in īman niyu ha Almasi. Pangayuꞌ-ngayuun namuꞌ duwaa pa Tuhan bang mayan dumayaw na tuud in kawl-piil niyu. 10 Hangkan na asal ta na kamu parāhan sulat bābā walaꞌ pa aku duun kaniyu, ha supaya kaawalan niyu na parayawun in addat niyu. Hāti pagdatung ku mawn, diꞌ na aku malugus magpaguwaꞌ sin kawasa ku magbungis kaniyu, sabab in kawasa dīhil kākuꞌ sin Panghuꞌ, amu in kawasa magpahugut sin īman niyu bukun magpahukaꞌ.
In Manga Hilalaungan Kahinapusan
11 Na, mahuli dayn duun manga taymanghud ku mamaid na kami kaniyu. Pagtuyuꞌ tuud kamu ha supaya masampurnaꞌ in kawl-piil niyu. Dunguga niyu in manga hinduꞌ ku. Pagsulut-sulut kamu pakaniya-pakaniya bat awn kasannyangan niyu. Na, bang niyu yan mahinang, in Tuhan, amu in puunan sin kasi-lasa iban kasannyangan, dumuun kaniyu.
12 Bang kamu magbāk na iban sin manga pagkahi niyu Almasihin, pagsiyum kamu amu in tandaꞌ sin pagkasi-lasa niyu.
13 Na, in manga pagkahi niyu katān sukuꞌ sin Tuhan dī ha ini, yari isab magpasampay sin salam-duwaa nila kaniyu.
14 Mura-murahan bang mayan diꞌ mabugtuꞌ in tulung-tabang kaniyu sin Panghuꞌ Īsa Almasi, in kasi-lasa kaniyu sin Tuhan iban sin paghambuuk niyu, sabab-karnaꞌ yan in Rū sin Tuhan, ha lawm atay niyu.
Wassalam.