1 Timuti

Sulat Nakauna Kan

Timuti

Pahāti

Ini in tagnaꞌ sulat hi Paul kan Timuti. Hi Timuti hambuuk Almasihin bataꞌ baꞌgu. In inaꞌ niya bangsa Yahudi, ampa in amaꞌ niya bangsa Girik. Siya in tabang hi Paul nanghinduꞌ sin Baytaꞌ Marayaw pasal sin Almasi pa manga tau. (Kitaa ha Kiyawakilan 16:1-4)

Muna-muna baytaan niya hi Timuti pasal sin manga tau nanghihinduꞌ ha manga Almasihin sin hinduꞌ bukun bunnal. Pagꞌubus, bicharahun hi Paul in pasal sin kawl-piil amu in matūp pakayun sin manga Almasihin ha pagtipun-tipun nila. Lāgiꞌ sabbutun niya da isab in pasal sin manga addat-mangaddat matūp ha manga nakuraꞌ iban ha manga tau magtatabang ha pagtipun-tipun sin manga Almasihin. Ha kahinapusan sin sulat, hinduan niya hi Timuti pasal sin hinang kiyamaksud kaniya sin Almasi, iban pasal sin manga palihālan wajib niya hinangun tudju pa manga Almasihin.

In Salam-duwaa hi Paul

¹ In sulat ini naug dayn kākuꞌ, hi Paul, hambuuk tau kiyawakilan hi Īsa Almasi. Nahinang aku hambuuk kiyawakilan, sabab in yan daakan dayn ha Tuhan, amu in manglalappas kātuꞌniyu, iban hi Īsa Almasi amu in panghuwat-huwatan natuꞌ.

² In sulat ini hipasampay ku mawn kaymu, Timuti, karnaꞌ biyaꞌ na kaw anak ku lahasiyaꞌ, sabab aku in nakarā kaymu nagparachaya ha Almasi.

Mura-murahan bang mayan kaw dihilan tulung-tabang iban kaulungan, lāgiꞌ dihilan kasannyangan in lawm atay mu kaagi sin Tuhan, Amaꞌ natuꞌ, iban sin Panghuꞌ natuꞌ, hi Īsa Almasi.

Pasal sin Paglāng ha Manga Nanghihinduꞌ sin Bukun Kasabunnalan

³ Na, bihaun Timuti, biyaꞌ na sin bakas kiyapamung ku kaymu ha saꞌbu kakadtu ku pa Makidun, ibut-ibutan ta kaw diꞌ paīgun dayn ha dāira Ipisus bat mu malāng in manga tau nanghihinduꞌ sin dān pa kalawngan. ⁴ Lānga in manga tau yan, papahundunga na sila magparuli sin manga suysuy way kasabunnalan iban magꞌusul way kahinapusan sin manga kapangkat-pangkatan sin manga kamaasan, sabab in manga yan makapaawn sadja paglugatan. Lāgiꞌ diꞌ yan makatabang sin maksud sin Tuhan. Karnaꞌ in ingat pasal sin maksud sin Tuhan naug dayn ha pagparachaya iban pangandul ta ha Tuhan. ⁵ Na, hangkan ku sila hipalāng kaymu, bat maawn in kasi-lasa, amu in guwaꞌ dayn ha atay putiꞌ, dayn ha pikilan malanuꞌ iban dayn ha parachaya iban pangandul matutuud ha Almasi. ⁶ Karnaꞌ awn manga tau kaibanan amu in simihaꞌ dayn ha hinduꞌ yan. Dimugaing na sila, sabab amuna in piyaruli nila in manga paglugat pasal sin manga parakalaꞌ way kapūsan. ⁷ Mabayaꞌ tuud sila mahinang guru sin manga saraꞌ piyanaug sin Tuhan dayn kan Musa, sumagawaꞌ diꞌ nila kahātihan bang unu in piyagbibichara nila. Diꞌ nila minsan kahātihan in manga parakalaꞌ kiyukusugan nila biyaytaꞌ ha manga tau.

⁸ Na, asal kaingatan natuꞌ in manga saraꞌ piyanaug sin Tuhan, marayaw bang maamu in pagpapanaw biyaꞌ sin kiyamaksud sin Tuhan. ⁹ Kaingatan natuꞌ da isab sin in manga saraꞌ yan walaꞌ piyaawn ha pasalan sin manga tau marayaw. Sagawaꞌ in piyagpaawnan sin saraꞌ pasal sin manga tau manglalanggal iban diꞌ magkakahagad ha saraꞌ, manga tau wayruun bugaꞌ ha Tuhan iban manga baldusa. Piyaawn da isab in saraꞌ ha manga tau way pagtaat pa Tuhan iban mangguraꞌ-guraꞌ sadja ha agama, ha manga tau māmunuꞌ ha inaꞌ-amaꞌ nila, ha manga tau māmunuꞌ ha pagkahi nila mānusiyaꞌ, ¹⁰ ha manga tau naghihinang kalumuan, ha manga tau nagkakajarihanan iban sin pagkahi nila usug atawa iban sin pagkahi nila babai, ha manga tau mangingidnap, ha manga tau putingan iban magsasaksiꞌ sin bukun bunnal, iban ha manga tau amu in himihinang sin unu-unu na, amu in walaꞌ nagꞌamu iban sin hinduꞌ marayaw. ¹¹ In hinduꞌ yan nakawaꞌ dayn ha Baytaꞌ Marayaw pasal sin Almasi, amu in piyangandul kākuꞌ sin Tuhan hipamahalayak pa manga mānusiyaꞌ. In Baytaꞌ Marayaw ini naug dayn ha Tuhan sangat in kalagguan niya iban puunan sin katān karayawan.

Pasal sin Pagsarang-sukul hi Paul pa Tuhan

¹² Magsukul aku ha Panghuꞌ ta Īsa Almasi, amu in nagdihil kākuꞌ kusug ha supaya ku mahinang in daakan niya kākuꞌ. Magsukul aku sin ītung niya aku hambuuk tau kapangandulan iban kiyawakilan niya magpasampay sin daakan niya. ¹³ Malayngkan sin nakauna yadtu, mangīꞌ in manga bichara ku pasal hi Īsa. Bīnsanaꞌ iban hīnaꞌ ku in manga tau agad kaniya. Sumagawaꞌ limuuy in Tuhan kākuꞌ, minsan bihādtu in ngīꞌ sin hinang ku. Hangkan siya limuuy kākuꞌ, sabab ha waktu yadtu awam pa aku sin ngīꞌ sin hinang ku, sabab way pa aku nagparachaya kan Īsa. ¹⁴ Lāgiꞌ labi-labihan tuud in tulung-tabang dīhil kākuꞌ sin Panghuꞌ natuꞌ, Īsa Almasi. Piyapagparachaya niya aku kaniya iban piyahūp niya in kasi-lasa pa lawm atay ku. In yan asal hikarihil kātuꞌ bang kitaniyu naghahambuuk iban hi Īsa Almasi.

¹⁵ Bunnal tuud, iban subay taymaun iban kahagarun sin mānusiyaꞌ katān, sin in hi Īsa Almasi miyari pa dunya manglappas ha manga baldusa. Ampa in aku amuna in tau landuꞌ tuud baldusa dayn ha katān, ¹⁶ sumagawaꞌ kiyaluuyan aku sin Tuhan. Hangkan niya aku kiyaluuyan bat supaya mapakitaꞌ hi Īsa Almasi sin landuꞌ tuud siya masabal ha manga tau baldusa tuud biyaꞌ kākuꞌ. Minsan biyaꞌ diin in ngīꞌ, dihilan niya da kaampunan. In aku hīnang niya hambuuk suntuan pamintangan sin manga tau katān, amu in ha susūngun magparachaya kaniya bat karihilan sin kabuhiꞌ salama-lama. ¹⁷ Pudjihun natuꞌ in Tuhan amu in makapagbayaꞌ kasaumulan. Diꞌ siya magkamatay iban diꞌ kakitaan sin mānusiyaꞌ. In siya hambuuk-buuk da Tuhan. Pudjihun iban lagguun natuꞌ siya kasaumulan! Amin!

¹⁸ Na, in daakan ini hipangandul ku kaymu, Timuti, anak ku, nagtaayun da iban sin bakas kiyabaytaꞌ sin manga tau magpapasampay sin Parman sin Tuhan. Agara in daakan kaymu ha supaya bang upamakun magbunuꞌ, makapamunuꞌ kaw marayaw ha manga kimukuntara sin daakan sin Tuhan. ¹⁹ Patutuga in pamawgbug mu ha Almasi iban sin pikilan mu malanuꞌ. Karnaꞌ awn manga tau kaibanan duun ha yan in diꞌ magad ha pikilan malanuꞌ, iban kimangiꞌ na in parachaya nila ha Almasi. ²⁰ In manga tau biyaꞌ na kan Himinus iban hi Iskandal, in sila ini biyutawanan nila na in pagparachaya nila ha Almasi. Hangkan iyungsud ku na sila pa lawm lima sin Saytan Puntukan, ha supaya sila makapamintang diꞌ na magbichara mangīꞌ ha pasal sin Tuhan.

Pasal sin Manga Addat Pakayun sin manga Almasihin bang Magtaat pa Tuhan

¹ Na, bihaun, yari in hinduꞌ amu in subay agarun niyu. Muna-muna, subay kamu mangarap pa Tuhan iban mangayuꞌ duwaa pa marayaw pasal sin manga mānusiyaꞌ katān. Subay niyu sila pangayuan tabang pa Tuhan. Lāgiꞌ subay kamu magsarang-sukul pa Tuhan sin tabang hirihil niya kanila katān. ² Damikkiyan pangayui niyu da isab duwaa pa marayaw in manga kasultanan iban sin manga katān kaibanan tagakawasa, ha supaya sumannyang iban humatul in panghulaꞌ-hulaꞌ taniyu. Lāgiꞌ bat supaya umamu in addat-tabīat taniyu iban magmabugaꞌ kitaniyu pa Tuhan. ³ Na, in yan marayaw iban makasulut ha Tuhan, amu in manglalappas kātuꞌniyu. ⁴ Dungugun sin Tuhan in pagpangayuꞌ natuꞌ duwaa, sabab kabayaan sin Tuhan in mānusiyaꞌ katān malappas dayn ha murkaꞌ, iban makaingat sila sin hinduꞌ kasabunnalan. ⁵ In Tuhan hambuuk da, iban hambuuk-buuk da isab in nahinang suluhan sin Tuhan iban mānusiyaꞌ, amuna in hi Īsa Almasi pagkahi natuꞌ mānusiyaꞌ. ⁶ Atas piyaglillaꞌ hi Īsa in duguꞌ-nyawa niya karnaꞌ-sabab sin katān mānusiyaꞌ, ha supaya sila mapuas dayn ha manga dusa nila. In kamatay hi Īsa ha waktu kiyagantaꞌ sin Tuhan, amuna in tandaꞌ sin mattan tuud kabayaan sin Tuhan malappas in mānusiyaꞌ katān. ⁷ Lāgiꞌ amuna yan in sabab hangkan aku kiyawakilan sin Tuhan magpamahalayak iban magnasīhat ha bangsa bukun Yahudi pasal sin kasabunnalan iban pagparachaya ha Almasi. In bichara ku yan bukun tuud puting, kasabunnalan tuud in biyabaytaꞌ ku kaniyu.

⁸ Na, in kabayaan ku, haunu-haunu na magtipun in manga agad ha Almasi, in manga katān kausugan amu in miyamagad tuud ha Tuhan, subay sila mangarap pa Tuhan, iban bang sila sumangga na sin lima nila mangayuꞌ duwaa, subay wayruun dugal atawa ngīꞌ ha lawm atay nila.

⁹ Damikkiyan in kabayaan ku, in manga kababaihan subay magpahumput, iban subay nila sarang-sarangun da isab in pamakay nila. Subay in pakayun nila in manga pamakay matūp ha manga babai marayaw addat. In manga babai nagtataat pa Tuhan diꞌ kakilāhan dayn ha arti sin pagsudlay sin buhuk, atawa sabab sin pamulawan, atawa manga mussaꞌ, atawa manga panamung nila mahargaꞌ, ¹⁰ sumagawaꞌ kakilāhan sila dayn ha hinang nila marayaw. Amu na yan in katūpan hinangun sin manga babai, amu in imiyan sin in sila nagtataat tuud pa Tuhan.

¹¹ In manga babai bang nasīhatan, subay sila manaynghug tuud marayaw, iban subay nila kahagarun tuud in hinduꞌ sin manga nagnanasīhat kanila. ¹² Diꞌ ku tugutan in manga babai manghinduꞌ ha manga usug atawa magnakuraꞌ kanila. Subay in manga babai diꞌ magkaybaꞌ bang awn miting ha langgal. ¹³ Hangkan bihādtu sabab hi Apuꞌ Adam in nakauna piyaawn sin Tuhan, ampa simunud hi Apuꞌ Hawa. ¹⁴ Lāgiꞌ bukun hi Apuꞌ Adam in kiyaakkalan sin Iblis, sagawaꞌ hi Apuꞌ Hawa. Kiyaakkalan siya iban nakalanggal sin saraꞌ sin Tuhan.

¹⁵ (Amu na yan in sabab hangkan in manga babai katān hilabay dayn ha kasigpitan bang sila magꞌanak, pasal narā dayn ha narusa hi Apuꞌ Hawa.) Sumagawaꞌ minsan bihādtu, tabangun da sila sin Tuhan dayn ha kasigpitan nila. Saꞌ subay diꞌ mabugtuꞌ in pangandul nila pa Tuhan iban sin kasi-lasa nila ha katān. Iban subay diꞌ mahagin in kabuntul sin iꞌtikad nila pa Tuhan iban sin kahumput sin addat nila.

In Magnakuraꞌ ha Manga Almasihin

¹ Bunnal sa in bichara sin magpamung sin marayaw in maksud sin tau, amu in matuyuꞌ tuud mahinang nakuraꞌ sin manga Almasihin. ² In tau mapatut papagnakuraun ha manga Almasihin, subay amu in tau marayaw, wayruun masaway kaniya. Makajari siya pīun nakuraꞌ, bang hambuuk da in asawa niya, way dugaing. Lāgiꞌ subay siya makatangkaꞌ sin manga napsu, amu in makarā kaniya pa kangīan. Subay mabuntul in pamikil niya, iban subay siya mahatul. Subay siya maasip iban maupiksaꞌ ha hisiyu-siyu tau mākawn pa bāy niya. Subay da isab siya mapanday magnasīhat ha manga tau. ³ Subay siya tau bukun maghihilu iban bukun mamiminasa. Subay siya mahanunut magdā ha manga tau. Subay siya bukun pangangalu iban bukun manapsu ha pilak. ⁴ Subay siya tau makapintuluꞌ iban makapaintul marayaw ha anak-asawa niya, sampay pa katān ha lawm pamāy-bāy niya. Lāgiꞌ subay niya mapaagad in manga anak niya ha unu-unu daakan niya kanila iban subay sila magꞌaddat tuud kaniya. ⁵ Karnaꞌ bang in tau mahinang nakuraꞌ diꞌ minsan makapintuluꞌ ha anak-asawa niya, na, biyaꞌ diin in kaparuli niya marayaw ha manga Almasihin, amu in sukuꞌ sin Tuhan? ⁶ In tau magnakuraꞌ subay bukun amu in baꞌgu sadja miyagad kan Īsa, sabab adakalaꞌ lumagguꞌ in ū niya sin siya in napīꞌ magnakuraꞌ. Na, bang tumaas in atay niya, kabutangan siya sin hukuman biyaꞌ sin hukuman biyutang sin Tuhan ha Iblis pasal sin timaas tuud in atay niya. ⁷ Lāgiꞌ in tau mapīꞌ nakuraꞌ, subay da isab hambuuk piyagꞌaaddatan sin manga tau bukun Almasihin, ha supaya siya diꞌ karihilan kahinaan, iban diꞌ marā sin sasat sin Iblis huminang sin mangīꞌ.

Pasal sin Manga Tau Magtatabang ha manga Almasihin

⁸ Damikkiyan da isab, in manga tau pīun magtatabang ha nakuraꞌ sin manga Almasihin, subay da isab marayaw in addat-tabīat nila, iban subay sila bukun duwa dilaꞌ. Subay sila bukun maghihilu atawa manapsu ha pilak. ⁹ Subay mahugut in pamawgbug nila sin hinduꞌ kasabunnalan, amu in bakas līlibun dayn ha mānusiyaꞌ, sagawaꞌ bihaun in hinduꞌ ini piyaingat na sin Tuhan ha manga mānusiyaꞌ. Lāgiꞌ in pamawgbug nila subay tulid tuud dayn ha lawm atay nila. ¹⁰ Ha diꞌ pa sila mahinang magtatabang, subay sulayan naa bang biyaꞌ diin in addat-tabīat nila. Na, bang marayaw, ampa dakuman sila pīun magtatabang.

¹¹ Damikkiyan in manga asawa nila, subay da isab marayaw in addat-tabīat, iban subay diꞌ magpanglimut. Subay da isab sila makatangkaꞌ sin manga napsu makarā pa kangīan, iban subay sila kapangandulan ha unu-unu katān.

¹² In tau pīun magtatabang, subay hambuuk da in asawa niya. Subay siya maingat magpintuluꞌ iban magpaintul marayaw ha anak-asawa niya iban sin katān ha lawm bāy niya. ¹³ In manga tau magtatabang, bang marayaw in hinang nila, karihilan sila kalagguan, iban pagꞌaddatan tuud sila. Iban makatawakkal sila mamichara pasal sin pangandul nila kan Īsa Almasi.

¹⁴ Bihaun, ha saꞌbu aku nagsusulat kaymu, hiyuhuwat-huwat ku makapagkitaꞌ da kita ha masamut. ¹⁵ Sumagawaꞌ bang sawpama maantalaꞌ in pagkawn ku, na in sulat ku ini, amuna in magpaingat kaniyu bang biyaꞌ diin in addat-tabīat pakayun sin kitaniyu ha lawm sin ukuman sin Tuhan, hāti niya ha lawm katibuukan sin manga tau sukuꞌ sin Tuhan, amu in Tuhan buhiꞌ salama-lama. Na, in kitaniyu sukuꞌ niya, amuna in kusug bawgbug sin hinduꞌ kasabunnalan. ¹⁶ Bunnal tuud sin landuꞌ malawm in hinduꞌ sin agama natuꞌ sin kasabunnalan pasal sin Almasi, amu in piyanyataꞌ na sin Tuhan bihaun.

Limahil siya pa dunya nagbaran mānusiyaꞌ.

Rū sin Tuhan in simaksiꞌ sin kasabunnalan sin katān baytaꞌ iban hinang niya.

Nagpanyataꞌ in manga malāikat mawn kaniya timabang kaniya.

Piyamahalayak pa mānusiyaꞌ katān in pasal niya.

Nagparachaya iban nangandul kaniya in manga mānusiyaꞌ ha dunya.

Na, yadtu na siya naangkat pa surgaꞌ.

Pasal sin Manga Manghihinduꞌ sin Bukun Kasabunnalan

¹ Na, mahantap tuud in baytaꞌ sin Rū sin Tuhan kātuꞌ. Laung niya, butawanan na sin manga kaibanan mānusiyaꞌ ha waktu susūngun in hinduꞌ kasabunnalan, amu in kiyakahagad natuꞌ. In kahagarun nila in manga hinduꞌ bukun bunnal naug dayn ha manga saytan mangangakkal. ² Biyaꞌ ha yan in piyanghinduꞌ sin manga tau nagpabawꞌ-bawꞌ guru sagawaꞌ in sila putingan iban mangangakkal. In manga tau yan diꞌ magkahilu in pamikil nila sin hinang nila mangīꞌ, karnaꞌ biyaksa na sila sin hinang nila yan. ³ Laung sin hinduꞌ nila, diꞌ kunuꞌ makajari magtiyaun in usug iban babai, sabab in yan mangīꞌ. Iban diꞌ isab kunuꞌ makajari kaunun in manga kakaun kaibanan, sabab haram. Sagawaꞌ in manga hinduꞌ nila yan bukun bunnal, sabab piyaawn da isab sin Tuhan in manga kakaun hiyaram nila. Makajari yan kaunun sin manga tau pagꞌubus nila magsarang-sukul pa Tuhan. In manga tau nakaingat iban nagpaparachaya sin hinduꞌ pasal kasabunnalan luhaya kumaun sin manga kakaun yan. ⁴ Karnaꞌ in unu-unu katān, piyapanjari sin Tuhan marayaw, iban subay wayruun kakaun in haramun natuꞌ, sagawaꞌ in unu-unu kakaun subay taymaun natuꞌ iban pagsarang-sukul. ⁵ Sabab in katān kakaun hiyalal sin Parman sin Tuhan iban sin pagpangayuꞌ natuꞌ duwaa pa Tuhan.

In Daraakun Marayaw hi Īsa Almasi

⁶ Manjari bihaun, Timuti, bang mu hinasīhat in hinduꞌ ini pa manga taymanghud natuꞌ duun ha yan, in hāti niya ikaw in daraakun marayaw hi Īsa Almasi, iban mapakitaꞌ mu sin simusulig in īman mu dayn ha Parman sin Tuhan iban dayn ha hinduꞌ bunnal amu in iyaagad mu. ⁷ Lawak kaw dayn ha manga suysuy way kasabunnalan sin manga tau way bugaꞌ ha Tuhan, iban karupangan amu in way pūs hibaytaꞌ ha manga tau. Marayaw pa anarun mu tuud in baran mu huminang sin manga makapasūng sin pagtaat mu pa Tuhan. ⁸ Na, awn da isab hangkatiyuꞌ karayawan niya in maghinang sin manga hikakusug sin anggawtaꞌ-baran. Sagawaꞌ labi tuud dakulaꞌ in karayawan sin hinang magpakusug sin pagtaat pa Tuhan, sabab amu yan makatabang kātuꞌ ha unu-unu katān, bukun sadja ha kabuhiꞌ ta bihaun, sumagawaꞌ sampay pa kabuhiꞌ taniyu ha adlaw Ahirat.

⁹ In bichara yan bunnal iban subay tuud taymaun iban kahagarun sin katān. ¹⁰ Na, hangkan magtūyuꞌ tuud kitaniyu magbuluk-binasa magnasīhat ha manga tau, sabab awn hiyuhulat-hulat taniyu dayn ha Tuhan amu in buhiꞌ salama-lama, iban manglalappas ha katān mānusiyaꞌ, labi awla ha manga tau amu in magparachaya kaniya.

¹¹ Manjari, Timuti, in manga daakan iban hinduꞌ kiyabaytaꞌ ku ha sulat ini, subay mu hipasampay iban hihinduꞌ tuud pa manga panāiban mu duun ha yan. ¹² Minsan kaw bataꞌ-baꞌgu parayawa in hinang mu ha supaya kaw diꞌ babaꞌ-babaun sin manga tau. Sagawaꞌ parayawa in addat mu ha supaya kaw mahinang suntuan marayaw sin manga tau nagpaparachaya kan Īsa, iban ha supaya nila singuran in kawl-piil mu, in lasa mu, in pangandul mu pa Tuhan iban sin lanuꞌ sin pamikil mu. ¹³ Salugay ku diꞌ pa makakawn kaniyu, tuyuꞌ kaw tuud magbacha sin Kitab, parungugan ha manga tau natitipun. Hindui in manga tau iban nasīhati sila sin manga daakan ha lawm Kitab. ¹⁴ Pakaya tuud in ingat kapandayan dīhil kaymu sin Tuhan. In ingat kapandayan yan kiyatukbal mawn kaymu, ha saꞌbu sin manga tau amu in magpapasampay sin Parman sin Tuhan nagbibichara sin amānat dayn ha Rū sin Tuhan, iban ha saꞌbu biyubutang sin manga tau-maas Almasihin in manga lima nila mawn kaymu.

¹⁵ Kannala iban agara tuud in manga hinang kiyatukbal kaymu, ha supaya kakitaan sin tau katān in siyūngan sin ingat kapandayan kiyarihil kaymu sin Tuhan. ¹⁶ Paruliha in baran mu, in addat-tabīat mu iban sin paghinduꞌ mu. Ayaw mu bugtua in pagparuli mu sin manga hinang kiyatukbal kaymu, sabab amu yan in makatabang lumappas kaymu iban ha katān magad sin hinduꞌ mu dayn ha unu-unu kamulahan.

In Manga Kiyawajib Hinangun hi Timuti ha Manga Almasihin ha Lawman Niya

¹ Ayaw mu pagꞌamahi in manga tau maas dayn kaymu bang awn kasāan mahinang nila, sagawaꞌ subay marayaw in pagbichara mu kanila, biyaꞌ sin kaagi mu magbichara ha amaꞌ mu, bang awn hihinduꞌ mu kanila. In pagdā mu ha manga usug bataꞌ-baꞌgu subay biyaꞌ da sin pagdā mu ha taymanghud mu usug. ² In pagdā mu ha manga babai tau-maas, subay biyaꞌ da sin pagdā mu ha inaꞌ mu. Iban in pagdā mu ha manga babai bataꞌ-baꞌgu subay biyaꞌ da isab sin pagdā mu ha taymanghud mu babai. Subay malanuꞌ tuud in iꞌtikad mu pa manga kababaihan.

³ Parayawa in pagdā mu ha manga babai balu, amu in wayruun na dugaing tumabang kanila magkabuhianan. ⁴ Sumagawaꞌ bang in hambuuk balu awn manga anak-apuꞌ niya, na in sila yan subay pahātihun sin kiyawajib sin Tuhan kanila in magparuli ha mawmaas nila, ampa sila makatungbas ha mawmaas nila. Karnaꞌ, in yan amu tuud in makasulut ha Tuhan. ⁵ Na, bang in hambuuk balu babai isa-isa niya na, wayruun na anak-kampung niya magparuli kaniya, na in siya yan, amuna in pagꞌiyanun balu na tuud. Tuhan na in panghulat-hulatan niya sin unu-unu katān kagunahan niya. Diꞌ magbugtuꞌ in pagpangayuꞌ niya duwaa pa Tuhan, iban dūm-adlaw in pagpangayuꞌ niya tabang. ⁶ Sagawaꞌ bang in babai balu, dūlan niya sadja in hawa-napsu niya, agarun niya in unu-unu makarihil kaniya dayaw parasahan, na in siya yan, minsan siya buhiꞌ, biyaꞌ na siya hantang patay, sabab wayruun pagtaat niya pa Tuhan. ⁷ Amu na yan in hinduꞌ tukbalan ha manga Almasihin duun ha yan, ha supaya wayruun kangīan kakitaan kanila sin manga tau. ⁸ Bang awn tau hisiyu-siyu na, in diꞌ magparuli ha kampung niya, labi awla na ha manga anak-asawa iban mawmaas niya, in tau yan biyutawanan niya na in hinduꞌ bunnal kiyakahagad taniyu. In kangīan sin tau yan, labi pa dayn sin tau way agama.

⁹ Na, ha pasal sin listahan sin manga balu-babai, amu in tabangun sin manga nagpaparachaya kan Īsa, amu sadja listahan in manga balu nakaabut na kaꞌnuman in umul nila iban kapangandulan sila bilang babai mabaktiꞌ ha bana nila. ¹⁰ Lāgiꞌ subay da isab marayaw in sabbut-sabbutan kanila, pasal sin manga bakas nahinang nila marayaw. Subay sila bakas manga babai marayaw magꞌupiksaꞌ sin manga anak nila, marayaw magꞌasip ha manga tau mākawn pa bāy nila, diꞌ masipug maghugas siki sin pagkahi nila Almasihin, + 5:10 In asal addat sin manga tau ha masa yadtu maghugas siki sin manga tau hisiyu-siyu na in gumaban mawn pa bāy nila. matabangun sila ha manga tau kiyugdan kasusahan, iban amu in piyaparuli nila tuud in maghinang sin unu-unu katān marayaw.

¹¹ Malayngkan in manga balu-babai mabataꞌ pa, subay sila diꞌ hilamud ha listahan, sabab bang sila datungan na sin napsu nila, bayaan na sila magbana, na butawanan nila na in janjiꞌ nila ha Almasi. ¹² Na diꞌ nila na agarun in bakas tagnaꞌ kiyajanjiꞌ nila kan Īsa. Hangkan makabāk sila dusa. ¹³ Iban lumisuꞌ na sila maghinang. Amu na in parulihun nila in maglunsul pa kabāy-bāyan. Lāgiꞌ in ngīꞌ niya, maanad na sila manglimut, iban lumamud ha manga parakalaꞌ sin tau dugaing sin wayruun kalamud nila iban maanad na sila magdā-rā bichara madtu-mari, amu in subay nila diꞌ hinangun. ¹⁴ Hangkan ha pikilan ku marayaw pa in manga balu mabataꞌ pa magbana magbalik, lāgiꞌ makabāk anak. Upiksaun nila na in lawm pamāy-bāy nila. Na, bang amu yan in hinangun nila, diꞌ kitaniyu kugdanan pamung mangīꞌ sin manga tau kimukuntara kātuꞌ. ¹⁵ Hangkan aku nakapamung bihān, sabab awn kaibanan manga balu babai in simihaꞌ na dayn ha Almasi, miyagad na ha sasat sin Saytan Puntukan.

¹⁶ Na, bang sawpama awn tau Almasihin tagakampung manga balu babai, nawajib kaniya in magbuhiꞌ ha manga kampung niya balu. Subay niya diꞌ hiungsud hipabuhiꞌ in manga kampung niya balu pa manga tau nagkakaput sin pakaradjaan sin manga Almasihin, ha supaya amu sadja manga balu, amu in wayruun tuud kampung makabuhiꞌ kanila, in balanjaan sin manga pagkahi Almasihin.

¹⁷ Na, ha pasal sin manga nagtatau-maas ha manga Almasihin, bang marayaw in pagnakuraꞌ nila, tūp tuud sila lagguun, iban dublihun in tungbas kanila, labi awla na bang sila nagtutuyuꞌ tuud manghinduꞌ iban magnasīhat sin Parman sin Tuhan. ¹⁸ Subay tuud tungbasan in hulas-sangsaꞌ nila, karnaꞌ kiyasulat ha lawm Kitab, amu agi, “Bang in sapiꞌ piyapaghihinang subay diꞌ sampungan in simud niya, bat siya makakaun.” Iban awn pa isab kiyabaytaꞌ, amu agi, “Bang in tau daakun maghinang, wajib subay siya gadjihan.” ¹⁹ Bang sawpama awn sumbung pasal sin hambuuk tau-maas nagnanakuraꞌ duun kaniyu, ayaw na kaw magtūy magkahagad sin sumbung. Subay na awn duwa atawa tū tau sumaksiꞌ sin dusa niya. ²⁰ Pagꞌamahi in manga katān nakarusa duun ha alupan sin katān jamaa ha supaya makapamintang iban mugaꞌ in kaibanan.

²¹ In daakan ku ini kaymu, Tuhan in saksiꞌ, iban hi Īsa Almasi iban sin manga malāikat suchi. Ibut-ibut kaymu, agara tuud in manga daakan ku kaymu. Na, bang kaw magpapanaw sin daakan ku yan, subay kaw diꞌ magpīꞌ tau atawa magdapit kansiyu-siyu.

²² Iban ayaw kaw isab magꞌūs-ꞌūs magpīꞌ tau magnakuraꞌ ha manga Almasihin duun ha yan. Karnaꞌ bang in tau yan tagadusa, na malapay kaw sin dusa niya. Lawak kaw dayn ha manga unu-unu katān makarihil dusa kaymu.

²³ Damikkiyan subay bukun sadja tubig in pagꞌinumun mu. Pagꞌinum da kaw minsan dakuman tiyuꞌ-tiyuꞌ bahal sin tubig anggul hipagꞌubat sin lawm tiyan mu, karnaꞌ daran kaw yan nasasakit.

²⁴ Na, tantuha tuud in dayaw addat sin tau pīun mu magnakuraꞌ ha manga Almasihin. Sabab awn manga tau in dusa nila asal matampal minsan diꞌ pa hikasumbung in dusa nahinang nila. Sagawaꞌ in kaibanan tau in dusa nahinang nila diꞌ magtūy tumampal. Subay na magkalugayan ampa kaingatan in dusa nila. ²⁵ Damikkiyan in hinang sin tau marayaw, asal matampal iban diꞌ da hikatapuk, lāgiꞌ minsan isab bukun matampal tuud, diꞌ da hikatapuk malugay.

¹ In manga īpun Almasihin, subay sila magꞌaddat tuud ha tagꞌīpun kanila, ha supaya wayruun tau makapamung mangīꞌ ha Tuhan taniyu, iban ha supaya wayruun mamabaꞌ-mabaꞌ ha hinduꞌ iyaagad natuꞌ. ² Na, bang sawpama in manga tagꞌīpun kanila Almasihin da isab, subay nila da isab diꞌ kulangan in pagꞌaddat nila ha tagꞌīpun kanila, sawkat na sila magpagkahi Almasihin, biyaꞌ na sin magtaymanghud. Gām mayan subay nila dugangan in tiꞌbut nila maghinang ha tagꞌīpun kanila karnaꞌ in tiyatabangan nila sin hulas-sangsaꞌ nila manga Almasihin da isab, amu in kalasahan sin manga sila īpun.

Pasal sin Hinduꞌ Way Kasabunnalan iban sin Altaꞌ Sabunnal

In manga palihālan ini subay mu taptap hihinduꞌ iban junjunga tuud hipaagad ha manga tau. ³ Hisiyu-siyu in tau manghinduꞌ sin dugaing, iban diꞌ magad sin hinduꞌ kasabunnalan sin Panghuꞌ natuꞌ Īsa Almasi, iban diꞌ magad sin hinduꞌ amu in naug dayn ha Tuhan, na, ⁴ in tau yan landuꞌ tuud abbuhan iban way panghāti niya. Biyaꞌ nahinang niya na sakit in tagi niya maglugat iban magkālu pasal sin manga bichara diꞌ magkugdan iban sin hinduꞌ kasabunnalan. In hinang niya yan makapaawn sadja sin pagꞌiggil, pagngīꞌ atay, pagpamūngmūng mangīꞌ, paghukum gaib, ⁵ iban paglugat way katubtuban niya sin manga tau, amu in kimangīꞌ na in pamikil, iban naīg na dayn kanila in panghāti pasal sin hinduꞌ kasabunnalan. Ha pikilan nila in pagꞌagama mahinang nila usaha, makarihil daya kanila.

⁶ Na, bunnal isab in pagꞌagama makarihil daya, saꞌ bukun ha altaꞌ. Bang in tau magtaat pa Tuhan iban mamarahi sin unu-unu na in kaniya, na in tau yan dayahan tuud. ⁷ Karnaꞌ ha waktu limahil kitaniyu mari pa dunya, wayruun unu-unu diyarā natuꞌ. Na, bang kitaniyu manaykud na dayn ha dunya, wayruun da isab marā natuꞌ unu-unu, ⁸ hangkan subay kitaniyu mamarahi na, bang awn da tuput pagkaun iban pagtamung natuꞌ. ⁹ Sagawaꞌ in manga tau, amu in mabayaꞌ magkarayahan, maluhay sila marā sin sasat huminang sin mangīꞌ. Mikit na kanila in manga hawa-napsu karupangan iban amu in makarihil kamulahan. Ha kahinapusan amuna yan in makamula iban makarā kanila pa lawm narkaꞌ. ¹⁰ Karnaꞌ in hawa-napsu ta ha pilak, amuna in puunan sin katān ginisan kangīan. In kaibanan tau dayn ha sabab sin hawa-napsu nila ha pilak, nalawaꞌ na in pangandul nila ha Almasi, iban kiyugdan na sila sin ginisan kasusahan dakulaꞌ.

Manga Daakan hi Paul kan Timuti

¹¹ Sumagawaꞌ in ikaw, Timuti, pagga in ikaw hambuuk daraakun sin Tuhan, subay kaw lumayuꞌ dayn ha manga napsu mangīꞌ yan. Tuyuꞌ kaw magparayaw sin kawl-piil mu, iban tuyuꞌ kaw magtaat pa Tuhan. Pahuguta in pangandul mu ha Almasi iban pasūnga in kasi-lasa mu ha pagkahi mu. Subay mahanunut in pagdā mu kanila. Lāgiꞌ sandali in unu-unu haggut-pasuꞌ kumugdan kaymu iban subay kaw masabal. ¹² Puspusa in tuyuꞌ mu magꞌīman pa Tuhan, ampa kaw karihilan sin Tuhan kabuhiꞌ salama-lama, sabab in pagdihil sin kabuhiꞌ salama-lama, amuna in maksud hangkan kaw napīꞌ sin Tuhan magad kaniya. Na, ha waktu yadtu kiyabaytaꞌ mu in pasal sin īman mu ha Almasi duun ha alupan sin manga katān nakasaksiꞌ sin bichara mu. ¹³ In daakan ku ini kaymu kasaksian sin Tuhan amu in magdirihil kabuhiꞌ ha unu-unu katān, iban hi Īsa Almasi, amu in walaꞌ miyugaꞌ namichara sin kasabunnalan ha alupan hi Puntus Pilatu. ¹⁴ Ini in daakan ku kaymu. Hinanga tuud in katān daakan sin Tuhan kaymu. Pabuntula tuud in pagꞌagad mu sin manga daakan yan, bat wayruun masahawi mangīꞌ kaymu, dayn ha bihaun sampay dumatung in waktu makabalik na pa dunya in Panghuꞌ natuꞌ Īsa Almasi. ¹⁵ Ampa in pagbalik niya yan maawn ha waktu kiyagantaꞌ sin Tuhan Mahamulliya, amu in hambuuk-buuk makapagbayaꞌ ha unu-unu katān. Siya in makapagbayaꞌ ha katān tagakawasa, iban siya in Panghuꞌ sin katān panghuꞌ. ¹⁶ Siya da in hambuuk-buuk diꞌ magkamatay. Masiꞌnag masahaya in hulaꞌ niya. Wayruun mānusiyaꞌ makasuuk mawn kimitaꞌ. Wayruun pa nakakitaꞌ kaniya dayn sin tagnaꞌ, iban wayruun da isab makakitaꞌ kaniya kasaumulan. Siya in subay tuud lagguun, iban siya in makawasa kasaumulan! Amin!

¹⁷ Hindui in manga tau dayahan, amu in mataud in altaꞌ dī ha dunya bihaun, ayaw papagꞌabbuha. Ayaw sila papangandula ha manga altaꞌ nila, amu in diꞌ da kumakkal duun kanila, sagawaꞌ papasangdulan in huwat-huwat nila pa Tuhan, amu in magdirihil ballabi-labihan kātuꞌniyu sin unu-unu katān hikakuyag sin lawm atay taniyu. ¹⁸ Hindui in manga tau dayahan huminang sin marayaw. Baytai sila sin in hinang nila marayaw subay da isab biyaꞌ sin taud sin altaꞌ nila. Subay sila makūg magmura iban mamahagiꞌ ha kaibanan magkalagihan sin tabang nila. ¹⁹ Bang nila mahinang in biyaꞌ ha yan, na makatawꞌ sila altaꞌ kakkal didtu ha surgaꞌ, amu in mahinang nila puunan marayaw ha susūngun. Subay nila yan agarun ha supaya sila kaawnan sin karayawan sin kabuhiꞌ sabunnal.

²⁰ Na, Timuti, bawgbugi tuud in manga hinduꞌ kiyapangandul kaymu. Ayaw kaw maglamud sin paglugat amu in diꞌ makapasūng sin ingat pasal sin Tuhan. Ayaw kaw maglamud sin paglugat way kapūsan pasal sin manga hinduꞌ diꞌ magkugdan iban sin hinduꞌ kasabunnalan, amu in pagꞌiyanun nila pangadjiꞌ marayaw. ²¹ Karnaꞌ awn kaibanan tau duun in nagpasaula-ula imiyan marayaw in pangadjiꞌ nila, sagawaꞌ nagkalugayan mayan biyutawanan nila na in īman nila.

Mura-murahan bang mayan diꞌ magbugtuꞌ in tulung-tabang sin Tuhan kaniyu katān.

Wassalam.