Tito

LA EPÍSTOLA DEL APÓSTOL SAN PABLO A TITO

Salutación

¹Huēj huin Pablo tsínj ꞌyaj sun rian Yanꞌanj. Ni̱ huīnj apóstol aꞌmī si-nu̱guanꞌ Jesucristo rian ni ngüi̱. Ni̱ gaꞌníj sij ga̱nꞌanj ga̱ꞌmī nuguanꞌ sa̱ꞌ rian ni ngüi̱ huin ni ngüi̱ hua ganacui Yanꞌanj sisi̱ gu̱xuman ruhua ni sij ni̱ꞌyaj ni sij Yanꞌanj. Ni̱ gui̱niꞌi ni sij nuguanꞌ xa̱ngaꞌ huin si-chrej Yanꞌanj. Ni̱ gui̱nicoꞌ ꞌueé ni sij Yanꞌanj, gui̱ꞌyaj nuguanꞌ xa̱ngaꞌ daj. ²Ngaa ni̱ ga̱huin yya ruhua ni sij sisi̱ ga̱ne ni̱ganj ni sij nga̱ Yanꞌanj. Ni̱ asi̱j achin guiꞌyaj Yanꞌanj xungüi̱, ni̱ hua gataj yya Yanꞌanj sisi̱ hué daj ga̱ne ni̱ganj néꞌ. Ni̱ si̱ gaꞌue ga̱ꞌmi yya̱ Yanꞌanj mánj. ³Ngaa ni̱ ngaa guisíj güi garun Yanꞌanj, ni̱ guiniꞌi ni ngüi̱ nuguanꞌ sa̱ꞌ, guiꞌyaj Yanꞌanj. Ni̱ hué daj guiꞌyaj Yanꞌanj xiꞌí nuguanꞌ sa̱ꞌ riquij gaꞌmī. Daj si gaꞌninꞌ Yanꞌanj sun riānj sisi̱ hué daj gaꞌmī rian ni ngüi̱. Ni̱ Yanꞌanj huin si nacaj néꞌ.

⁴Ni̱ aꞌnī carta nan huaj rián re̱ꞌ huín re̱ꞌ Tito. Ni̱ da̱j rúnꞌ huin xa̱ngaꞌ daꞌnī huín re̱ꞌ. Daj si uyan hua nuguanꞌ xuman ruhua nu̱ngüeꞌ. Ni̱ Yanꞌanj huin chrej néꞌ. Ni̱ Jesucristo huin Señor nicaj sun rian néꞌ. Ni̱ huin ruhuāj sisi̱ gui̱ꞌyaj Yanꞌanj sinduj rián re̱ꞌ. Ni̱ ga̱huin dinꞌinj ruhuá re̱ꞌ nej. Ni̱ hué daj gui̱ꞌyaj Jesucristo nga̱ re̱ꞌ, ruhuāj aj.

Requisitos para ser ancianos y obispos

⁵Ni̱ dunā re̱ꞌ ne̱ꞌ estado Creta sisi̱ na̱guiꞌyaj sa̱ꞌ re̱ꞌ nuguanꞌ achin disī. Ni̱ na̱ri sún re̱ꞌ ni tsínj ga̱huin achij scanij ni tsínj nicoꞌ Yanꞌanj da go̱ꞌngo xumanꞌ rian nahuin yuꞌ ni ngüi̱ nicoꞌ Yanꞌanj. Daj si hué daj gaꞌnīj sun rian re̱ꞌ. ⁶Ngaa ni̱ na̱ri sún re̱ꞌ tsínj hua sa̱ꞌ niman rian Yanꞌanj. Ni̱ hua nia̱n si ga̱ urin nica̱ ni sij. Ni̱ hua nia̱n si huin daꞌníj ni sij tsínj xuman ruhua niꞌyaj Jesús. Ngaa ni̱ si̱ gaꞌue ga̱ꞌmi gaquinꞌ ni ngüi̱ xiꞌí ni sij sisi̱ ꞌyaj quij daꞌníj ni sij. Ni̱ si̱ gaꞌue ga̱taj ni ngüi̱ sisi̱ ununꞌ daꞌníj ni sij nga̱ chrej ni sij mánj. Sisi̱ da̱j ꞌyaj daꞌníj ni sij, ni̱ si̱ nari sún re̱ꞌ ni sij mánj. ⁷Ngaa ni̱ ꞌngo̱ tsínj huin achij, ni̱ hua nia̱n sisi̱ ga̱che sij ꞌngo̱ chrej ni̱ca. Daj si nicaj sun sij si-sun Yanꞌanj. Ni̱ si̱ ga yanꞌanj ruhua sij mánj. Ni̱ si̱ guinanꞌan ruhua sij mánj. Ni̱ si̱ guixini sij mánj. Ni̱ si̱ gaꞌmi huee sij mánj. Ni̱ si̱ digyaꞌ yunꞌunj sij dugüiꞌ sij xiꞌí si ga̱ꞌue ga̱ꞌne sij si-sanꞌanj síꞌ. ⁸Sani̱ hua nia̱n si ga̱ꞌninꞌ sij ducuá sij ga̱tu ni ngüi̱ ꞌna̱ꞌ chrej. Ni̱ ga̱ nia̱ꞌ ruhua sij nga̱ nuguanꞌ ꞌueé nej. Ni̱ du̱gumi sij si ꞌyaj manꞌan sij. Ni̱ gui̱ꞌyaj ni̱ca sij nej. Ni̱ ga̱huin sa̱ꞌ niman sij rian Yanꞌanj. Ni̱ du̱gumi sa̱ꞌ sij si-chrej manꞌan sij. ⁹Ni̱ hua nia̱n si ga̱huin ni̱ca ruhua sij nga̱ si-nu̱guanꞌ Yanꞌanj huin nuguanꞌ sa̱ꞌ digyán únj rian ni ngüi̱ nicoꞌ Yanꞌanj. Ngaa ni̱ ga̱ꞌue gui̱ꞌyaj fuerza sij nga̱ ango ni ngüi̱ xiꞌí nuguanꞌ sa̱ꞌ gahuin chru̱n sij. Ni̱ ga̱ꞌue gu̱nucuaj sij sisi̱ gu̱xuman ruhua ni tsínj ununꞌ nga̱ sij.

¹⁰Daj si ma̱n ni̱nꞌ ruhua ni tsínj ununꞌ nga̱ nuguanꞌ sa̱ꞌ nga̱ ni tsínj aꞌmi nuguanꞌ nitaj si níꞌyanj nej, ni̱ tsínj digyaꞌ yunꞌunj ni ngüi̱ nej. Ni̱ nico ni tsínj daj ataj sisi̱ hua nia̱n gu̱taꞌ daꞌngaꞌ nnee̱ cúj ni tsínj nicoꞌ Yanꞌanj. ¹¹Ni̱ hua nia̱n sisi̱ si̱ gaꞌmi ni sij nuguanꞌ daj, gui̱ꞌyáj re̱ꞌ. Daj si atuj ni sij ducuá ꞌngo̱ ni tsínj daj. Ni̱ duna ni du̱cua ni síꞌ si-chrej Yanꞌanj, ꞌyaj ni sij. Daj si digyán ni sij ꞌngo̱ nuguanꞌ nitaj si hua sa̱ꞌ. Ni̱ daꞌngaꞌ daj ꞌyaj ni sij sisi̱ gui̱ꞌyaj gana yu̱n ni sij sanꞌanj, ruhua ni sij.

¹²Daj si gaꞌmi ꞌngo̱ dugüiꞌ manꞌan ni tsínj ma̱n Creta tsínj aꞌmi si-nu̱guanꞌ yanꞌanj nicoꞌ ni sij. Ni̱ gataj síꞌ: “Ni tsínj ꞌna̱ꞌ Creta, ni̱ ni̱ganj aꞌmi yya̱ ni sij. Ni̱ rúnꞌ huin xucu quij huin ni sij. Ni̱ xa na̱saꞌ ni sij. Ni̱ tsínj ru̱mi huin ni sij.” Hué daj gataj ꞌngo̱ dugüiꞌ ni tsínj ꞌna̱ꞌ Creta. ¹³Ni̱ gataj tsínj daj ꞌngo̱ nuguanꞌ xa̱ngaꞌ xiꞌí ni dugüiꞌ sij. Xiꞌí daj ni̱ ga̱ꞌmi nucuáj re̱ꞌ rian ni sij sisi̱ gu̱xuman sa̱ꞌ ruhua ni sij ni̱ꞌyaj ni sij Yanꞌanj. ¹⁴Ngaa ni̱ si̱ xacaj ni sij cuenta nga̱ cuento yya̱ nani ni tsínj israelita. Ni̱ si̱ gunun ni sij nuguanꞌ aꞌninꞌ ni tsínj duna si-nu̱guanꞌ Yanꞌanj rian ni sij mánj.

¹⁵Daranꞌ ni rasu̱n hua sa̱ꞌ rian ꞌngo̱ tsínj hua sa̱ꞌ niman. Sani̱ ni̱ a̱ ꞌngo̱ ni rasu̱n hua sa̱ꞌ rian ni tsínj nun xu̱man ruhua ni̱ꞌyaj Yanꞌanj nga̱ ni tsínj nun hua sa̱ꞌ niman. Daj si ani quij ruhua ni sij. Ni̱ nitaj si hua sa̱ꞌ niman ni sij. ¹⁶Ni̱ ataj ni sij sisi̱ niꞌi ni sij Yanꞌanj. Sani̱ rugüiꞌ si ꞌyaj ni sij sisi̱ sé si xa̱ngaꞌ ni sij nicaj dugüiꞌ ni sij nga̱ Yanꞌanj mánj. Ni̱ huin aninꞌ ruhua ni sij. Ni̱ ununꞌ ni sij nga̱ nuguanꞌ sa̱ꞌ. Ni̱ naꞌue gui̱sij ni sij gui̱ꞌyaj ni sij ni̱ a̱ ꞌngo̱ ni rasu̱n sa̱ꞌ mánj.

Enseñanza de la sana doctrina

¹Ni̱ ga̱ꞌmi manꞌán re̱ꞌ nuguanꞌ nicaj dugüiꞌ nga̱ nuguanꞌ xa̱ngaꞌ rian ni ngüi̱ aj. ²Ni̱ ga̱taj snanꞌán re̱ꞌ rian ni tsínj achij sisi̱ si̱ guixini ni sij mánj. Ni̱ ga̱ níꞌyanj ni sij. Ni̱ du̱gumi ni sij manꞌan sij. Ni̱ ꞌngo̱ gu̱xuman ruhua ni sij ni̱ꞌyaj ni sij Yanꞌanj nej. Ni̱ ga̱huin ꞌi̱ ruhua ni sij ni̱ꞌyaj ni sij Yanꞌanj. Ni̱ ga̱huin nucuaj ruhua ni sij ga̱che ni sij si-chrej Yanꞌanj anj. ³Ni yunꞌunj xa̱na achij, ni̱ hué daj gui̱ꞌyaj ne ga̱che sa̱ꞌ ne rian Yanꞌanj. Ni̱ si̱ gaꞌmi yya̱ ne xiꞌí ni dugüiꞌ ne mánj. Ni̱ si̱ guixini ne nga̱ vino mánj. Ni̱ di̱gyán ne nuguanꞌ sa̱ꞌ rian ni dugüiꞌ ne. ⁴Ngaa ni̱ ga̱ꞌue di̱gyán ne rian ni yunꞌunj xa̱na hua lij sisi̱ ga̱huin ꞌi̱ ruhua ne gui̱niꞌyaj ne nica̱ ne nga̱ ni daꞌníj ne. ⁵Ni̱ ga̱ꞌue du̱gumi sa̱ꞌ ne si-chrej manꞌan ne. Ni̱ ga̱ gacuij ne nga̱ nica̱ ne. Ni̱ du̱gumi sa̱ꞌ ne ducuá ne. Ni̱ ga̱ꞌmi sa̱ꞌ ne nga̱ ni dugüiꞌ ne. Ni̱ da̱gahuin ne rian nica̱ ne. Ngaa ni̱ si̱ gaꞌmi quij ango ni ngüi̱ xiꞌí si-chrej Yanꞌanj, gui̱ꞌyaj ne.

⁶Ni̱ gui̱ꞌyaj fuerzá re̱ꞌ rian ni tsínj hua lij sisi̱ du̱gumi sa̱ꞌ ni sij nga̱ si-chrej ni sij. ⁷Ni̱ hué manꞌán re̱ꞌ, ni̱ sa̱ꞌ gui̱ꞌyaj sún re̱ꞌ. Ngaa ni̱ gui̱niꞌi ni sij da̱j ꞌyáj re̱ꞌ. Ni̱ uyan gui̱ꞌyaj ni sij nga̱ re̱ꞌ. Ni̱ ngaa di̱gyán re̱ꞌ rian ni ngüi̱, ni̱ ga̱ꞌmi re̱ꞌ nuguanꞌ xa̱ngaꞌ nga̱ nuguanꞌ achij nej. ⁸Ni̱ ni̱nanj ga̱ꞌmi re̱ꞌ nuguanꞌ sa̱ꞌ. Ngaa ni̱ si̱ gaꞌue ga̱ꞌmi gaquinꞌ ni sij xiꞌí si-nu̱guanꞌ re̱ꞌ mánj. Ni̱ ga̱huin na̱ꞌaj ni tsínj ununꞌ nga̱ re̱ꞌ xiꞌí si naꞌue na̱riꞌ ni sij ga̱ꞌmi quij ni sij xiꞌí néꞌ.

⁹Ni̱ di̱gyán re̱ꞌ ꞌngo̱ chrej rian ni tsínj ꞌyaj sun rian xuruꞌue sisi̱ da̱gahuin ni sij daranꞌ si ataj xuruꞌue. Ni̱ gui̱ꞌyaj sun ni sij da̱j rúnꞌ aranꞌ ruhua síꞌ. Ni̱ si̱ gaꞌmi huee ni sij rian síꞌ. ¹⁰Ni̱ si̱ guiꞌyaj tu̱ ni sij siꞌyaj síꞌ mánj. Sani̱ ga̱ gacuij yya ni sij rian síꞌ. Ngaa ni̱ gui̱niꞌi daranꞌ ni ngüi̱ da̱j ꞌueé ꞌyaj ni sij. Ni̱ xa̱caj daranꞌ ni ngüi̱ cuenta sisi̱ hua sa̱ꞌ nuguanꞌ digyán únj rian xiꞌí Yanꞌanj. Ni̱ Yanꞌanj huin si nacaj néꞌ.

¹¹Daj si guiꞌyaj Yanꞌanj sinduj rian néꞌ guiniꞌi néꞌ. Ni̱ xiꞌí sinduj daj ga̱ꞌue ga̱nacaj Yanꞌanj daranꞌ ni ngüi̱ ma̱n chruhua xungüi̱. ¹²Ni̱ sinduj guiꞌyaj Yanꞌanj daj ꞌyaj si duna néꞌ ni nuguanꞌ quij. Ni̱ si̱ guiꞌyaj néꞌ si huin ruhua nnee̱ cúj néꞌ gui̱ꞌyaj mánj. Sani̱ sinduj daj ꞌyaj si ga̱ cuidado néꞌ nga̱ si-chrej néꞌ. Ni̱ ga̱che néꞌ ꞌngo̱ chrej ni̱ca. Ni̱ ga̱huin sa̱ꞌ niman néꞌ rian Yanꞌanj huin néꞌ ni ngüi̱ mán chruhua xungüi̱ acuanꞌ. ¹³Ni̱ anaꞌuij néꞌ sisi̱ ga̱ꞌnaꞌ Jesucristo. Ni̱ ga̱huin ꞌueé sij ngaa ga̱ꞌnaꞌ sij. Ni̱ hué sij huin Yanꞌanj achij nacaj néꞌ. Ni̱ huin nia̱ꞌ róꞌ, ꞌyaj nuguanꞌ daj. ¹⁴Ni̱ nagaꞌuiꞌ sij manꞌan sij gahuiꞌ sij xiꞌí néꞌ sisi̱ na̱caj sij néꞌ rian daranꞌ nuguanꞌ quij. Ngaa ni̱ ga̱ꞌue na̱huin sa̱ꞌ néꞌ. Ni̱ ga̱huin néꞌ ni ngüi̱ nicoꞌ urin sij. Ni̱ ga̱huin néꞌ ni ngüi̱ huin nia̱ꞌ ruhua gui̱ꞌyaj sun sa̱ꞌ si-sun Yanꞌanj. ¹⁵Ni̱ hué nuguanꞌ nan huin si di̱gyán re̱ꞌ rian ni ngüi̱. Ni̱ gui̱ꞌyaj fuerzá re̱ꞌ nej. Ni̱ ga̱ꞌmi re̱ꞌ rian ni sij xiꞌí gaquinꞌ ꞌyaj ni sij. Daj si nicaj sún re̱ꞌ. Ni̱ si̱ duná re̱ꞌ si ga̱ꞌmi ni sij sisi̱ nitaj si níꞌyanj re̱ꞌ mánj.

Justificados por gracia

¹Gui̱ꞌyáj re̱ꞌ sisi̱ ga̱nanun ruhua ni ngüi̱ sisi̱ da̱gahuin ni sij rian ni tsínj nicaj sun nga̱ rian ni ducuasun. Ni̱ gu̱nun sa̱ꞌ ni sij si-nu̱guanꞌ ni síꞌ. Ni̱ ni̱ganj ga̱ ruhua ni sij gui̱ꞌyaj ni sij daranꞌ ni nuguanꞌ sa̱ꞌ. ²Ni̱ si̱ gaꞌmi quij ni sij xiꞌí ni̱ a̱ ꞌngo̱ ni ngüi̱ ga̱ mánj. Ni̱ si̱ gununꞌ ni sij nga̱ dugüiꞌ ni sij mánj. Ni̱ ga̱ꞌmi sa̱ꞌ ni sij. Ni̱ ga̱ꞌmi na̱j ni sij rian daranꞌ ni ngüi̱.

³Daj si hué daj gahuin néꞌ tsínj ni̱ꞌyun asi̱j sini. Ni̱ gununꞌ néꞌ nga̱ Yanꞌanj. Ni̱ ga niꞌya néꞌ nga̱ ducuánj digyaꞌ yunꞌunj. Ni̱ dagahuin néꞌ nga̱ nuguanꞌ ani quij ruhua néꞌ. Daj si gahuin ruhua néꞌ nga̱ nuguanꞌ quij hua. Ni̱ ataj ru̱hua go̱ꞌngo néꞌ niꞌyaj néꞌ ni dugüiꞌ néꞌ. Ni̱ gahuin xicoj ruhua néꞌ niꞌyaj néꞌ ni dugüiꞌ néꞌ. Ni̱ nun gahuin xa̱nꞌ ruhua ni ngüi̱ niꞌyaj néꞌ. Ni̱ nun gahuin xa̱nꞌ ruhua néꞌ niꞌyaj néꞌ ni dugüiꞌ néꞌ.

⁴Sani̱ ngaa xacaj néꞌ cuenta sisi̱ gaꞌuej ruhua Yanꞌanj chra̱cuij yunꞌun manꞌan néꞌ, ni̱ guiniꞌi néꞌ sisi̱ ꞌi̱ ruhua Yanꞌanj niꞌya néꞌ. ⁵Ni̱ nacaj xa̱ngaꞌ Yanꞌanj ni manꞌan néꞌ. Ni̱ sé xiꞌí si guiꞌyaj sa̱ꞌ néꞌ nacaj Yanꞌanj néꞌ mánj. Sani̱ xiꞌí si nahuin yaco ruhua Yanꞌanj niꞌya néꞌ, ni̱ nacaj Yanꞌanj néꞌ. Ni̱ naꞌninꞌ Yanꞌanj niman néꞌ. Xiꞌí daj ni̱ nahuin na̱ca niman néꞌ. Ni̱ manꞌan Espíritu Santo naguiꞌyaj niman néꞌ. ⁶Ni̱ xiꞌí Jesucristo, ni̱ riqui Yanꞌanj Espíritu Santo ga̱ne ꞌueé nga̱ néꞌ. Ni̱ Jesucristo huin si nacaj néꞌ. ⁷Ni̱ hua guiꞌyaj Yanꞌanj ꞌngo̱ sinduj rian néꞌ si gahuin níꞌnij néꞌ rian si-ga̱quinꞌ néꞌ. Ni̱ xiꞌí daj ga̱ne ni̱ganj néꞌ nga̱ Yanꞌanj. Ni̱ hué daj gahuin yya ruhua néꞌ si gui̱ꞌyaj Yanꞌanj nga̱ néꞌ.

⁸Nan huin nuguanꞌ xa̱ngaꞌ. Ni̱ huin ruhuāj sisi̱ gui̱ꞌyaj fuerzá re̱ꞌ nga̱ nuguanꞌ nan rian ni tsínj xuman ruhua niꞌyaj Yanꞌanj sisi̱ du̱guꞌnunꞌ ni sij gui̱ꞌyaj sa̱ꞌ ni sij. Ni̱ nuguanꞌ nan huin nuguanꞌ sa̱ꞌ níꞌyanj rian daranꞌ ni ngüi̱. ⁹Ni̱ si̱ diguíj re̱ꞌ ngaa aꞌmi ni sij nuguanꞌ ni̱ꞌyun mánj. Daj si aranꞌ ruhua ni sij diguiꞌyun ni sij lista xa̱chij ta̱j si-xugüi ni xi néꞌ guimán asi̱j ná. Ni̱ ununꞌ ni du̱güiꞌ ni sij. Daj si nachej aꞌmi ni sij xiꞌí si-ley Moisés. Ni̱ si̱ diguíj re̱ꞌ xiꞌí si nitaj si níꞌyanj nuguanꞌ ni̱ꞌyun daj. ¹⁰Ni̱ sisi̱ hua ꞌngo̱ tsínj ꞌyaj si ununꞌ ni ngüi̱, ngaa ni̱ ga̱taj re̱ꞌ gu̱nun sij sisi̱ ga̱ꞌninꞌ ruhua sij nga̱ si ꞌyaj sij. Ni̱ da hui̱j ga̱ꞌmi re̱ꞌ nga̱ sij. Ni̱ sisi̱ na̱ꞌuej ruhua sij ga̱ra xina sij, ngaa ni̱ ga̱nꞌanj anéj re̱ꞌ rian sij. ¹¹Niꞌí re̱ꞌ sisi̱ nitaj si hua ni̱ca si-chrej ꞌngo̱ tsínj ꞌyaj daj. Ni̱ daꞌui manꞌan sij gaquinꞌ. Ni̱ hué daj niꞌi manꞌan sij.

Instrucciones personales

¹²Ni̱ ngaa ga̱ꞌnī tsínj gu̱ꞌnaj Artemas, asi̱ tsínj gu̱ꞌnaj Tíquico gu̱chiꞌ sij rián re̱ꞌ, ni̱ gui̱ꞌyaj fuerzá re̱ꞌ si ga̱ꞌnaꞌ ni̱ꞌyaj re̱ꞌ rian nnēj xumanꞌ Nicópolis. Daj si gani ruhuāj ga̱nēj ni yahui̱ nuhuij yuꞌuj daj. ¹³Daranꞌ si ga̱ꞌue, ni̱ chra̱cuij re̱ꞌ tsínj gu̱ꞌnaj Zenas huin síꞌ abogado nga̱ tsínj gu̱ꞌnaj Apolos nej. Ni̱ ga̱ꞌuiꞌ re̱ꞌ daranꞌ si achin rian nu̱ngüej sij ga̱nꞌanj sij sisi̱ nitaj si ga̱chin rian nu̱ngüej sij mánj.

¹⁴Ni̱ hua nia̱n sisi̱ ga̱huin chru̱n ni tsínj nicaj dugüiꞌ nga̱ néꞌ sisi̱ gui̱ꞌyaj sa̱ꞌ ni sij, ni̱ chra̱cuij ni sij ni tsínj achin rian. Ngaa ni̱ ga̱ níꞌyanj si-chrej ni sij aj.

Salutaciones y bendición final

¹⁵Daranꞌ ni tsínj mán ngāj, ni̱ aꞌníj ni sij ꞌngo̱ nuguanꞌ rián re̱ꞌ. Ni̱ ga̱ꞌnij re̱ꞌ ꞌngo̱ nuguanꞌ rian daranꞌ ni ngüi̱ xuman ruhua niꞌyaj Yanꞌanj huin ni sij ni ngüi̱ ꞌi̱ ruhua néꞌ. Ni̱ huin ruhuāj sisi̱ gui̱ꞌyaj Yanꞌanj sinduj rian daranꞌ ni é re̱ꞌ aj.