LA EPÍSTOLA DEL APÓSTOL SAN PABLO A LOS EFESIOS

1

Salutación

1Huēj huin Pablo. Ni̱ huīnj ꞌngo̱ tsínj apóstol tsínj aꞌmi si-nu̱guanꞌ Jesucristo rian ni ngüi̱. Ni̱ hué daj huin ruhua Yanꞌanj si gui̱ꞌyā. Ni̱ arūnj yanj carta nan aꞌnī rian a ni é re̱ꞌ huin ni é re̱ꞌ ni tsínj sa̱ꞌ rian Yanꞌanj ma̱n xumanꞌ Efeso. Ni̱ xuman ruhua á re̱ꞌ niꞌyaj á re̱ꞌ Cristo Jesús. 2Ni̱ huin ruhuāj sisi̱ gui̱ꞌyaj Yanꞌanj huin chrej néꞌ nga̱ Señor Jesucristo sinduj rian ni é re̱ꞌ. Ni̱ ga̱huin dinꞌinj ruhua ni é re̱ꞌ, gui̱ꞌyaj nu̱ngüej sij, ruhuāj aj.

Bendiciones espirituales en Cristo

3Ga̱ꞌmi sa̱ꞌ néꞌ rian Yanꞌanj huin chrej Señor Jesucristo. Ni̱ da xataꞌ riqui ni̱nꞌ ruhua Yanꞌanj daranꞌ nuguanꞌ sa̱ꞌ rian xiꞌí si nicaj dugüiꞌ néꞌ nga̱ Cristo. 4Hué dan ni̱ asi̱j guiꞌyaj Yanꞌanj xungüi̱, ni̱ hua nacui Yanꞌanj néꞌ sisi̱ gui̱nicaj dugüiꞌ néꞌ nga̱ Cristo. Ni̱ ga̱huin néꞌ tsínj sa̱ꞌ rian Yanꞌanj tsínj nitaj si daꞌui gaquinꞌ mánj. Hué daj gani sa̱ꞌ ruhua Yanꞌanj xiꞌí néꞌ asi̱j ná snoꞌo. 5Ni̱ xiꞌí si ꞌi̱ ruhua Yanꞌanj niꞌya néꞌ, ni̱ gani ruhuaj ga̱huin néꞌ daꞌni xiꞌí Jesucristo. Daj si daꞌngaꞌ daj garanꞌ ruhua Yanꞌanj si gui̱ꞌya nga̱ néꞌ. 6Ni̱ xiꞌí daj ga̱ꞌmi sa̱ꞌ néꞌ rian Yanꞌanj xiꞌí si nico sinduj riqui Yanꞌanj rian néꞌ. Ni̱ hué daj guiꞌyaj Yanꞌanj sinduj rian néꞌ xiꞌí si nicoꞌ néꞌ Cristo. Ni̱ ꞌi̱ ruhua Yanꞌanj niꞌya síꞌ.

7Ni̱ naránj si-tun manꞌan síꞌ rian si-ga̱quinꞌ néꞌ. Ni̱ guinicaj Yanꞌanj niman nico xiꞌí si-ga̱quinꞌ néꞌ. Daj si ducu gani sa̱ꞌ ruhua Yanꞌanj xiꞌí néꞌ. 8Ni̱ sinduj riquij rian néꞌ ꞌyaj sisi̱ ga̱huin chru̱n néꞌ da̱j gui̱ꞌyaj sa̱ꞌ néꞌ, ni̱ da̱j gu̱nun sa̱ꞌ néꞌ. 9Ni̱ huin ruhua Yanꞌanj sisi̱ xa̱caj néꞌ cuenta da̱j hua nuguanꞌ na̱ca huin nuguanꞌ aꞌmi xiꞌí da̱j huin ruhua manꞌan Yanꞌanj gui̱ꞌya xiꞌí néꞌ huin néꞌ ni tsínj nicoꞌ Jesús. 10Daj si güi ga̱nahuij xungüi̱, ni̱ huin ruhua Yanꞌanj sisi̱ ga̱nahuin nu̱guanꞌan daranꞌ si ma̱n xataꞌ nga̱ daranꞌ si ma̱n rian xungüi̱ nan. Ngaa ni̱ gui̱nicaj sun Cristo rian daranꞌanj.

11Ni̱ xiꞌí Cristo, ni̱ ganacui Yanꞌanj ni únj. Ni̱ na̱huin raꞌa únj ni rasu̱n ri̱qui Yanꞌanj rian únj. Ni̱ hué daj hua gani ruhua Yanꞌanj xiꞌí únj. Ni̱ Yanꞌanj ꞌyaj daranꞌanj da̱j rúnꞌ aranꞌ ruhuaj. 12Ni̱ hué ni únj huin tsínj ganaꞌuij sini sisi̱ gui̱ꞌyaj sa̱ꞌ Cristo nga̱ ni únj. Ni̱ xiꞌí daj ni̱ nataꞌ ni únj sisi̱ duguꞌna̱j ꞌyaj manꞌan Yanꞌanj.

13Ni̱ xiꞌí Cristo hué daj gahuin nga̱ ni é re̱ꞌ nej. Daj si ngaa gunun ni é re̱ꞌ nuguanꞌ xa̱ngaꞌ huin nuguanꞌ ataj sisi̱ nacaj Yanꞌanj ni é re̱ꞌ, ni̱ guxuman ruhua ni é re̱ꞌ niꞌyaj ni é re̱ꞌ Cristo. Ni̱ da̱j rúnꞌ ꞌyaj ni tsínj nicaj sun ngaa ruꞌman ni sij sello rian ni yanj, ni̱ hué daj guiꞌyaj yya Yanꞌanj nga̱ á re̱ꞌ ngaa riqui Yanꞌanj Espíritu Santo rian án re̱ꞌ. Xiꞌí daj, ni̱ niꞌi yya ni é re̱ꞌ sisi̱ huin ni é re̱ꞌ daꞌníj Yanꞌanj. 14Ni̱ xiꞌí si riqui Yanꞌanj Espíritu Santo rian néꞌ, ni̱ niꞌi yya néꞌ sisi̱ na̱huin raꞌa néꞌ daranꞌ nuguanꞌ sa̱ꞌ hua gataj yya Yanꞌanj si ri̱quij rian néꞌ. Ngaa ni̱ ga̱ꞌmi sa̱ꞌ daranꞌ néꞌ xiꞌí si hua ꞌueé Yanꞌanj.

El espíritu de sabiduría y de revelación

15Hué dan ni̱ gunun manꞌānj nuguanꞌ sisi̱ guxuman ruhua ni é re̱ꞌ niꞌyaj ni é re̱ꞌ Señor Jesús. Ni̱ gunun manꞌānj nuguanꞌ sisi̱ ꞌi̱ ruhua ni é re̱ꞌ niꞌyaj ni é re̱ꞌ daranꞌ ni tsínj sa̱ꞌ nicoꞌ Yanꞌanj nej. 16Xiꞌí daj ni̱ nitaj si aꞌninꞌ ruhuāj na̱gaꞌuīj si guruhua Yanꞌanj xiꞌí ni é re̱ꞌ mánj. Ni̱ nanun ruhuāj ngaa achínj jniꞌyā rian Yanꞌanj xiꞌí ni é re̱ꞌ. 17Ni̱ hua ꞌueé Yanꞌanj huin chrej Jesucristo. Ni̱ achínj jniꞌyā rian Yanꞌanj sisi̱ ri̱qui Yanꞌanj nuguanꞌ chru̱n sa̱ꞌ gu̱nun niman án re̱ꞌ. Ni̱ achínj jniꞌyā sisi̱ gu̱nun sa̱ꞌ ni é re̱ꞌ nuguanꞌ digyán Yanꞌanj chruhua niman ni é re̱ꞌ. Ngaa ni̱ gui̱niꞌi sa̱ꞌ ni é re̱ꞌ manꞌan Yanꞌanj nej.

18Ni̱ achínj jniꞌyā rian manꞌan Yanꞌanj sisi̱ ga̱ra daꞌngaꞌ ruhua ni é re̱ꞌ da̱j hua si sa̱ꞌ anaꞌuij ni é re̱ꞌ si ri̱qui Yanꞌanj rian án re̱ꞌ. Daj si gaquínj Yanꞌanj ni é re̱ꞌ sisi̱ gui̱nicaj dugüiꞌ ni é re̱ꞌ nga̱ manꞌan Yanꞌanj. Ni̱ ni̱nꞌ ruhua hua sa̱ꞌ si ri̱qui Yanꞌanj rian néꞌ, tsínj sa̱ꞌ nicoꞌ Yanꞌanj anj. 19-20Ni̱ achínj jniꞌyā rian Yanꞌanj sisi̱ gui̱niꞌi ni é re̱ꞌ da̱j nicaj Yanꞌanj ni̱nꞌ ruhua fuerza xiꞌí néꞌ huin néꞌ ni tsínj xuman ruhua niꞌyaj Yanꞌanj. Ni̱ hué fuerza daj digyán Yanꞌanj rian ni ngüi̱ ngaa ganáꞌnij Cristo scanij ni níman. Ni̱ guiꞌyaj Yanꞌanj sisi̱ ga̱ne síꞌ ne̱ꞌ chrej raꞌa sa̱ꞌ Yanꞌanj xataꞌ. 21Ni̱ guiꞌyaj Yanꞌanj sisi̱ gui̱nicaj Cristo sun rian daranꞌ gobierno nga̱ rian daranꞌ yanꞌanj ma̱n chruhua xungüi̱ nej, rian daranꞌ tsínj huin achij nej, daranꞌ fuerza mán chruhua xungüi̱ nan nej. Ni̱ hué daj gui̱nicaj Cristo sun ango xungüi̱ ga̱ꞌnaꞌ nej. 22Ni̱ guiꞌyaj Yanꞌanj sisi̱ ga̱huin achij Jesús rian daranꞌ ni rasu̱n. Ni̱ gaꞌuiꞌ Yanꞌanj sisi̱ gui̱nicaj Cristo sun rian daranꞌ ni rasu̱n xiꞌí néꞌ ni tsínj nicoꞌ Yanꞌanj. 23Ni̱ da̱j rúnꞌ huin nnee̱ cúj Cristo, ni̱ hué daj huin néꞌ. Ni̱ nnee̱ cúj Cristo huin daranꞌ ni ngüi̱ nicoꞌ Yanꞌanj. Ni̱ ni̱nꞌ ga̱chraꞌ riqui Cristo si-nu̱guanꞌ sij rian daranꞌ ni ngüi̱.

2

Salvos por gracia

1Asi̱j sini ni̱ da̱j rúnꞌ huin ni níman huin ni é re̱ꞌ, guiꞌyaj ni nuguanꞌ quij nga̱ ni gaquinꞌ daꞌui ni é re̱ꞌ. Sani̱ ga ni̱ꞌnaꞌ niman án re̱ꞌ, guiꞌyaj Cristo aj. 2Ni̱ asi̱j sini gachéj ni é re̱ꞌ da̱j rúnꞌ chéj ni ngüi̱ ma̱n chruhua xungüi̱ gaquinꞌ nan nej. Ni̱ guiꞌyaj ni é re̱ꞌ si garanꞌ ruhua sichre huin si nne rian hua ru̱miꞌ. Ni̱ sichre nicaj sun rian ni ngüi̱ naꞌuej ruhua da̱gahuin rian Yanꞌanj anj. 3Ni̱ da̱j rúnꞌ ꞌyaj ni ngüi̱ daj, ni̱ hué daj gachéj daranꞌ néꞌ asi̱j sini. Ni̱ guiꞌyaj néꞌ si garanꞌ ruhua nnee̱ cúj néꞌ. Ni̱ dagahuin néꞌ nuguanꞌ quij si gani ruhua niman néꞌ. Xiꞌí daj ni̱ hua nia̱n ga̱huin daranꞌ néꞌ castigo da̱j rúnꞌ ga̱huin castigo ni ngüi̱ naꞌue da̱gahuin rian Yanꞌanj daj.

4Sani̱ ni̱nꞌ ruhua nani yaco ruhua Yanꞌanj niꞌya néꞌ. Daj si ni̱nꞌ ruhua ꞌi̱ ruhua Yanꞌanj niꞌya néꞌ. 5Ni̱ nu̱nj si rúnꞌ huin níman huin néꞌ xiꞌí gaquinꞌ guiꞌyaj néꞌ, sani̱ riqui Yanꞌanj sisi̱ ga̱ ni̱ꞌnaꞌ nu̱guanꞌan néꞌ nga̱ Cristo. (Ni nacaj Yanꞌanj ni é re̱ꞌ xiꞌí sinduj riqui Yanꞌanj rian ni é re̱ꞌ.) 6Ni̱ ganáꞌnij nu̱guanꞌan néꞌ nga̱ Cristo Jesús, guiꞌyaj Yanꞌanj. Ni̱ guiꞌyaj Yanꞌanj sisi̱ ga̱ne néꞌ nga̱ Cristo xataꞌ aj. 7Ngaa ni̱ ni güi ga̱ne néꞌ xataꞌ, ni̱ ga̱ꞌue di̱gyán Yanꞌanj rian néꞌ da̱j nico huin sinduj guiꞌyaj Yanꞌanj xiꞌí néꞌ. Ni̱ ga̱ꞌue gui̱niꞌi néꞌ sisi̱ ni̱nꞌ ruhua gahuin ꞌi̱ ruhua Yanꞌanj niꞌya néꞌ xiꞌí si nicoꞌ néꞌ Cristo Jesús.

8Ni̱ nacaj Yanꞌanj ni é re̱ꞌ xiꞌí si xuman ruhua ni é re̱ꞌ niꞌyaj ni é re̱ꞌ Yanꞌanj. Ni̱ hué nan huin ꞌngo̱ sinduj riqui Yanꞌanj rian ni é re̱ꞌ. Sé xiꞌí si guiꞌyaj sa̱ꞌ ni é re̱ꞌ huin si ganacaj Yanꞌanj ni é re̱ꞌ mánj. Sani̱ huin ꞌngo̱ sinduj ꞌyaj Yanꞌanj rian ni é re̱ꞌ aj. 9Ni̱ sé xiꞌí si ꞌyaj sa̱ꞌ néꞌ, ni̱ na̱caj Yanꞌanj néꞌ mánj. Daj si naꞌuej ruhua Yanꞌanj ga̱ꞌmi xa̱can néꞌ sisi̱ tsínj sa̱ꞌ huin néꞌ. 10Ni̱ Yanꞌanj guiꞌyaj néꞌ xiꞌí si gui̱nicoꞌ néꞌ Cristo Jesús. Xiꞌí daj ni̱ ga̱ꞌue gui̱ꞌyaj sa̱ꞌ néꞌ. Daj si asi̱j sini ya̱n, ni̱ hué daj gani ruhua Yanꞌanj sisi̱ gui̱ꞌyaj sa̱ꞌ néꞌ xiꞌí Cristo Jesús aj.

Reconciliación por medio de la cruz

11Hué dan ni̱ ga̱nanun ruhua a ni é re̱ꞌ sisi̱ sé tsínj israelita huin ni é re̱ꞌ mánj. Ni̱ asi̱j sini ni̱ duguꞌna̱j ni tsínj israelita ni é re̱ꞌ sisi̱ huin ni é re̱ꞌ ni tsínj nun gu̱taꞌ ni sij daꞌngaꞌ nnee̱ cúj ni é re̱ꞌ mánj. Ni̱ hué manꞌan ni sij huin ni tsínj gutaꞌ daꞌngaꞌ nnee̱ cúj ni sij. 12Ni̱ ga̱nanun ruhua ni é re̱ꞌ sisi̱ asi̱j sini, ni̱ gahuin anéj ni é re̱ꞌ rian Cristo. Ni̱ gahuin anéj ni é re̱ꞌ rian ni únj ni tsínj israelita nej. Ni̱ nun gui̱niꞌi ni é re̱ꞌ da̱j hua nuguanꞌ guiꞌyaj yya Yanꞌanj nga̱ ni tsínj israelita asi̱j ná nga̱ nuguanꞌ gataj yya Yanꞌanj rian ni sij nej. Ni̱ asi̱j sini ngaa mán ni é re̱ꞌ xungüi̱ nan, ni nun gui̱niꞌi ni é re̱ꞌ Yanꞌanj mánj. Ni̱ nun ga̱naꞌuij ni é re̱ꞌ sisi̱ gui̱ꞌyaj Yanꞌanj nuguanꞌ sa̱ꞌ rian án re̱ꞌ nej mánj. 13Sani̱ yya̱j ni̱ nicaj dugüiꞌ ni é re̱ꞌ nga̱ Cristo Jesús. Asi̱j sini gahuin anéj ni é re̱ꞌ rian Cristo. Sani̱ yya̱j ni̱ gahuin ni̱chrunꞌ ni é re̱ꞌ rian sij xiꞌí si gayanj si-tun manꞌan sij.

14Cristo guiꞌyaj sisi̱ ga̱huin dinꞌinj ruhua néꞌ. Ni̱ hué sij guiꞌyaj sisi̱ urin xumanꞌ huin ni ngüi̱ israelita nga̱ ni ngüi̱ ꞌna̱ꞌ anéj chrej. Ni̱ duguane Cristo xingá huin si xi̱ꞌi ununꞌ nu̱ngüej xumanꞌ daj. Ni̱ xingá daj guiꞌyaj sisi̱ ga̱huin anéj nu̱ngüej xumanꞌ da aj. 15Ni̱ ngaa gahuiꞌ Cristo, ni̱ guiꞌyaj sij sisi̱ si̱ gaꞌninꞌ si-ley Moisés sun rian néꞌ ga̱ mánj. Ni̱ guiꞌyaj Cristo sisi̱ ga̱huin nu̱ngüej xumanꞌ daj urin xumanꞌ na̱ca sisi̱ gui̱nicaj dugüiꞌ ni ngüi̱ daj nga̱ sij. Ni̱ hué daj guiꞌyaj sij sisi̱ ga̱huin dinꞌinj rian daranꞌ néꞌ. 16Ni̱ ngaa gahuiꞌ Cristo rian rugutsi̱, ni̱ guiꞌyaj sij sisi̱ na̱ꞌmi nu̱ngüej xumanꞌ daj. Ni̱ guiꞌyaj sij sisi̱ ga̱huin dinꞌinj ruhua nu̱ngüej xumanꞌ daj nga̱ Yanꞌanj. Ngaa ni̱ ga̱huin nu̱ngüej rian xumanꞌ daj urin nnee̱ cúj Cristo aj.

17Hué dan ni̱ gaꞌna̱ꞌ Cristo, ni̱ gaꞌmi sij nuguanꞌ sa̱ꞌ rian án re̱ꞌ ni tsínj ꞌna̱ꞌ anéj chrej nga̱ rian ni únj ni tsínj israelita sisi̱ ga̱huin dinꞌinj ruhua néꞌ gui̱man daranꞌ néꞌ nga̱ Yanꞌanj anj. 18Ni̱ xiꞌí Cristo ni̱ ga̱ꞌue ga̱huin ni̱chrunꞌ daranꞌ néꞌ rian chrej néꞌ, guiꞌyaj manꞌan Espíritu Santo.

19Xiꞌí daj ni̱ sé tsínj ꞌna̱ꞌ anéj chrej huin ni é re̱ꞌ ga̱ mánj. Ni̱ nitaj si ma̱n ni é re̱ꞌ ne̱ꞌ xe̱ꞌ xánj ni é re̱ꞌ mánj. Sani̱ yya̱j ni̱ hua si-chrej ni é re̱ꞌ nga̱ ango ni tsínj sa̱ꞌ nicoꞌ Yanꞌanj sisi̱ gui̱nicaj dugüiꞌ daranꞌ néꞌ nga̱ Yanꞌanj anj. 20Ni̱ da̱j rúnꞌ huin ꞌngo̱ hueꞌ sa̱ꞌ huin ni é re̱ꞌ. Ni̱ ni tsínj apóstol, ni tsínj aꞌmi si-nu̱guanꞌ Jesucristo yya̱j nga̱ ni tsínj gaꞌmi si-nu̱guanꞌ Yanꞌanj asi̱j ná, ni̱ hué ni sij huin ni yej ngaj xiꞌí hueꞌ daj. Ni̱ yej sa̱ꞌ nan huin achij rian daranꞌ ni yej ngaj xiꞌí hueꞌ daj. Ni̱ hué Jesucristo huin yej ran nan nne si-cúj hueꞌ aj. 21Hué dan ni̱ ꞌngo̱ chréꞌ ga̱ daranꞌ néꞌ huin néꞌ ni ngüi̱ nicoꞌ Jesucristo. Ngaa ni̱ ꞌngo̱ na̱xuman nuhui sa̱ꞌ. Ni̱ nuhui daj huin daranꞌ néꞌ ni ngüi̱ nicoꞌ manꞌan Señor. 22Ni̱ xiꞌí si nicaj dugüiꞌ ni é re̱ꞌ nga̱ Jesucristo, ni̱ ga̱huin nu̱guanꞌan ni é re̱ꞌ nga̱ ango ni ngüi̱ gahuin nuhui daj. Ni̱ huaj na̱xuman ꞌngo̱ hueꞌ sa̱ꞌ huin ducuá Yanꞌanj rian nne Espíritu Santo aj.

3

Ministerio de Pablo a los gentiles

1Huēj huin Pablo. Ni̱ nūnj ducuaga̱ꞌ xiꞌí si nicoꞌ manꞌānj Cristo Jesús. Ni̱ ranꞌānj sayun nan xiꞌí si gaꞌmī nuguanꞌ sa̱ꞌ rian ni é re̱ꞌ huin ni é re̱ꞌ ni tsínj ꞌna̱ꞌ anéj chrej. 2Ni̱ ani ruhuāj sisi̱ hua gunun ni é re̱ꞌ da̱j guiꞌyaj Yanꞌanj sinduj, ni garasu̱n Yanꞌanj sun nan guiꞌyaj sūnj xiꞌí ni é re̱ꞌ aj. 3Ni̱ digyán Yanꞌanj ꞌngo̱ nuguanꞌ riānj huin ꞌngo̱ nuguanꞌ nun gui̱niꞌi ni ngüi̱ guimán asi̱j ná. Ni̱ hua garūnj do̱j nuguanꞌ nan rian yanj gaꞌnī rian ni é re̱ꞌ. 4Ni̱ ngaa ga̱ya ni é re̱ꞌ yanj daj, ni̱ ga̱ꞌue xa̱caj ni é re̱ꞌ cuenta sisi̱ niꞌīnj nuguanꞌ nun gui̱niꞌi ni ngüi̱ xiꞌí Cristo aj. 5Ni̱ asi̱j ná ni̱ nun di̱gyán Yanꞌanj ni nuguanꞌ daj rian ni ngüi̱ mánj. Sani̱ yya̱j ni̱ digyán Espíritu Santo ni nuguanꞌ daj rian ni apóstol ni tsínj aꞌmi si-nu̱guanꞌ Jesucristo rian ni ngüi̱ nga̱ ango ni tsínj aꞌmi si-nu̱guanꞌ Yanꞌanj huin ni sij ni tsínj hua sa̱ꞌ chruhua niman. 6Ni̱ nuguanꞌ nun gui̱niꞌi ni ngüi̱ huin sisi̱ na̱huin raꞌa nu̱guanꞌan ni ngüi̱ ꞌna̱ꞌ anéj chrej nga̱ ni ngüi̱ israelita nuguanꞌ sa̱ꞌ guiꞌyaj yya Yanꞌanj nga̱ ni tsínj israelita asi̱j ná. Ni̱ da̱j rúnꞌ huin urin nnee̱ cúꞌ, hué daj huin daranꞌ néꞌ. Ni̱ gui̱nicaj dugüiꞌ daranꞌ néꞌ na̱huin raꞌa néꞌ nuguanꞌ sa̱ꞌ gataj yya Yanꞌanj rian ni tsínj israelita. Ni̱ hua nahuin raꞌa á re̱ꞌ nuguanꞌ sa̱ꞌ da aj.

7Ni̱ Yanꞌanj guiꞌyaj sisi̱ ga̱huīnj ꞌngo̱ tsínj na̱taꞌ nuguanꞌ sa̱ꞌ daj rian ni ngüi̱. Ni̱ sun daj huin ꞌngo̱ sinduj riqui Yanꞌanj riānj. Ni̱ gahuin nucuaj guiꞌyaj sūnj, guiꞌyaj Yanꞌanj anj. 8Huēj huin tsínj hua lij doj daj nga̱ daranꞌ ni tsínj sa̱ꞌ nicoꞌ Yanꞌanj. Sani̱ riqui Yanꞌanj sinduj riānj sisi̱ ga̱nꞌanj ga̱ꞌmī nuguanꞌ sa̱ꞌ scanij ni ngüi̱ ꞌna̱ꞌ anéj chrej. Ni̱ naꞌue na̱riꞌīj da̱j hua nico nuguanꞌ sa̱ꞌ ꞌna̱ꞌ xiꞌí Cristo aj. 9Ni̱ garasu̱n Yanꞌanj manꞌānj sisi̱ ga̱taj yyāj rian daranꞌ ni ngüi̱ da̱j hua nuguanꞌ gari hui̱ Yanꞌanj asi̱j ná rian ni ngüi̱. Ni̱ Yanꞌanj guiꞌyaj daranꞌanj. 10Ni̱ hué daj gahuin yya̱j sisi̱ gui̱niꞌi ni si huin achij mán xataꞌ da̱j chru̱n manꞌan Yanꞌanj. Ni̱ gui̱niꞌi ni si huin achij daj xiꞌí si di̱gyán néꞌ ni tsínj nicoꞌ Yanꞌanj da̱j niꞌi sa̱ꞌ Yanꞌanj daranꞌanj. 11Ni̱ hué daj guiꞌyaj Yanꞌanj da̱j rúnꞌ gani ruhua manꞌan asi̱j ná snoꞌo. Ni̱ gahuin yya si gani ruhua Yanꞌanj xiꞌí si gaꞌna̱ꞌ Señor Jesucristo chruhua xungüi̱ nan. 12Ni̱ xiꞌí si guxuman ruhua néꞌ niꞌyaj néꞌ Jesucristo, ni̱ ga̱ꞌue ga̱huin ni̱chrunꞌ néꞌ ga̱chinj jniꞌyaj néꞌ rian Yanꞌanj anj. Ni̱ si̱ guxuꞌuiꞌ néꞌ mánj.

13Hué daj ni̱ achínj jniꞌyā rian án re̱ꞌ sisi̱ si̱ gahuin ruhua á re̱ꞌ xiꞌí si ranꞌānj sayun xiꞌí ni é re̱ꞌ mánj. Daj si ga̱hui sa̱ꞌ ni é re̱ꞌ xiꞌí sayun ranꞌānj nan anj.

El amor que excede a todo conocimiento

14Hué dan ni̱ xiꞌí nuguanꞌ nan, ni̱ guiniquinꞌ ráj dacō rian chrej Señor Jesucristo. 15Ni̱ Yanꞌanj huin chrej daranꞌ ni xiꞌninꞌ ni tsínj ma̱n rian xungüi̱ nga̱ ni si ma̱n xataꞌ nej. 16Ni̱ achínj jniꞌyā rian Yanꞌanj sisi̱ na̱riꞌ nucuaj niman án re̱ꞌ, gui̱ꞌyaj Espíritu Santo. Ni̱ ga̱ꞌue chra̱cuij Yanꞌanj manꞌan ni é re̱ꞌ xiꞌí si hua nico rasu̱n sa̱ꞌ rian Yanꞌanj anj. 17Ni̱ achínj jniꞌyā sisi̱ ga̱ne xa̱ngaꞌ Cristo chruhua niman ni é re̱ꞌ xiꞌí si xuman ruhua á re̱ꞌ niꞌyaj á re̱ꞌ sij. Ngaa ni̱ ga̱ ni̱ca ruhua ni é re̱ꞌ xiꞌí si ꞌi̱ ruhua Yanꞌanj niꞌya ni é re̱ꞌ aj. 18Hué dan ni̱ ga̱ꞌue ga̱ra daꞌngaꞌ ruhua ni é re̱ꞌ nga̱ daranꞌ ni ngüi̱ sa̱ꞌ nicoꞌ Yanꞌanj sisi̱ ꞌi̱ nico ruhua Cristo niꞌyaj sij néꞌ. Ni̱ da̱j rúnꞌ hua ꞌngo̱ si ga̱raꞌ nico, ni̱ hué daj ꞌi̱ ruhua Cristo niꞌyaj sij néꞌ. Ni̱ da̱j rúnꞌ hua ꞌngo̱ si xe̱ꞌe nico hué daj huaj nej. Ni̱ da̱j rúnꞌ hua ꞌngo̱ si gu̱nun nico, ni̱ hué daj huaj nej. Ni̱ da̱j rúnꞌ hua ꞌngo̱ si xa̱can nico hué daj huaj nej. 19Ni̱ achínj jniꞌyā rian Yanꞌanj sisi̱ gui̱niꞌi ni é re̱ꞌ da̱j ꞌi̱ nico ruhua Cristo niꞌyaj sij ni é re̱ꞌ. Ni̱ naꞌue gu̱nucuaj néꞌ gui̱niꞌi néꞌ da̱j hua nico nuguanꞌ nan. Hué dan ni̱ xiꞌí si ꞌi̱ nico ruhua Cristo niꞌyaj sij néꞌ, ni̱ ga̱ꞌue ga̱huin sa̱ꞌ néꞌ da̱j rúnꞌ hua manꞌan Yanꞌanj.

20Yya̱j ni̱ ga̱taj daranꞌ néꞌ sisi̱ hua sa̱ꞌ ni̱nꞌ ruhua Yanꞌanj. Ni̱ nicaj Yanꞌanj fuerza gui̱ꞌya nico daj nga̱ si achínj néꞌ nga̱ si ani ruhua néꞌ nej. Ni̱ ga̱ꞌue gui̱ꞌyaj sa̱ꞌ néꞌ xiꞌí si nne Yanꞌanj nga̱ néꞌ. 21Yanꞌanj huin si sa̱ꞌ ga̱taj daranꞌ néꞌ huin néꞌ ni tsínj nicoꞌ Jesucristo. Ni̱ Jesucristo digyán sisi̱ hua sa̱ꞌ ni̱nꞌ ruhua Yanꞌanj nej. Ngaa ni̱ ni̱ganj ga̱ꞌmi sa̱ꞌ daranꞌ néꞌ rian Yanꞌanj anj. Amén.

4

La unidad del Espíritu

1Nūnj ducuaga̱ꞌ xiꞌí si nicoꞌ manꞌānj Señor. Ni̱ achínj jniꞌyā rian án re̱ꞌ sisi̱ ga̱chre sa̱ꞌ ni é re̱ꞌ rian Yanꞌanj anj. Daj si hua yya gaquínj Yanꞌanj ni é re̱ꞌ sisi̱ ga̱che sa̱ꞌ ni é re̱ꞌ chruhua xungüi̱ nan. 2Ni̱ gui̱ꞌyaj ni é re̱ꞌ sisi̱ ga̱huin ni é re̱ꞌ ꞌngo̱ lij rian ni dugüiꞌ ni é re̱ꞌ. Ni̱ ga̱ꞌmi sa̱ꞌ ni é re̱ꞌ rian ni sij nej. Ni̱ ga̱ꞌninꞌ ruhua ni é re̱ꞌ nga̱ ni dugüiꞌ ni é re̱ꞌ. Ni̱ ga̱huin ꞌi̱ ruhua á re̱ꞌ ngaa nun aranꞌ ruhua á re̱ꞌ si ꞌyaj ni dugüiꞌ ni é re̱ꞌ nej. 3Ni̱ ni̱ganj ga̱nahuij ruhua ni é re̱ꞌ sisi̱ gui̱nicaj dugüiꞌ uyan daranꞌ ni é re̱ꞌ. Daj si chracuij Espíritu Santo sisi̱ hué daj gui̱ꞌyaj ni é re̱ꞌ xiꞌí si hua dinꞌinj gui̱man án re̱ꞌ nga̱ ni dugüiꞌ ni é re̱ꞌ. Ni̱ hué daj gui̱ꞌyaj ni é re̱ꞌ xiꞌí si ga̱huin dinꞌinj ruhua ni é re̱ꞌ, gui̱ꞌyaj Cristo aj. 4Ni̱ urin nnee̱ cúj Cristo huin daranꞌ néꞌ. Ni̱ hua urin Espíritu Santo nne chruhua niman daranꞌ néꞌ. Ni̱ gahuin yya ruhua néꞌ sisi̱ gaquínj Yanꞌanj néꞌ. Ni̱ uyan anaꞌuij daranꞌ néꞌ sisi̱ gui̱ꞌyaj sa̱ꞌ Yanꞌanj nga̱ néꞌ. 5Ni̱ hua urin Señor nicaj sun rian néꞌ. Ni̱ urin nuguanꞌ sa̱ꞌ xuman ruhua néꞌ. Ni̱ gataꞌ nnee daranꞌ néꞌ xiꞌí urin Jesucristo. 6Ni̱ hua urin Yanꞌanj huin chrej daranꞌ néꞌ. Ni̱ Yanꞌanj nicaj sun rian daranꞌanj. Ni̱ ꞌyaj sun Yanꞌanj niman daranꞌ néꞌ. Ni̱ nne Yanꞌanj nga̱ daranꞌ néꞌ aj.

7Sani̱ hua ganahuin raꞌa da go̱ꞌngo néꞌ sinduj da̱j rúnꞌ huin ruhua Cristo riqui síꞌ rian néꞌ. 8Ni̱ xiꞌí daj gataj si-nu̱guanꞌ Yanꞌanj:

Ngaa gahui Cristo xataꞌ, ni̱ nicaj sij ni tsínj hua anumi ganꞌanj sij.

Ni̱ gaꞌuiꞌ sij sun sa̱ꞌ rian ni ngüi̱ aj.

Daj gataj si-nu̱guanꞌ Yanꞌanj.

9Ni̱ nuguanꞌ nan ataj sisi̱ hua gahui sij xataꞌ. Ngaa ni̱ huin ruhuaj gata sisi̱ hua sini gaꞌna̱ꞌ sij ne̱ꞌ ni̱caꞌ ruhua xungüi̱ nan. 10Ni̱ tsínj gaꞌna̱ꞌ nan hué gue̱ sij nahui na̱nꞌ xataꞌ rian hua xa̱can ni̱nꞌ ruhua. Ni̱ xiꞌí daj nicaj sun sij rian daranꞌanj.

11Ni̱ riqui Cristo sisi̱ ga̱huin daꞌaj néꞌ apóstol tsínj ga̱nꞌanj ga̱ꞌmi si-nu̱guanꞌ sij rian ni ngüi̱. Ni̱ ga̱huin ango néꞌ tsínj ga̱ꞌmi nuguanꞌ digyán Yanꞌanj rian síꞌ. Ni̱ ga̱huin ango néꞌ tsínj ga̱nataꞌ nuguanꞌ sa̱ꞌ sisi̱ ga̱nacaj Yanꞌanj ni ngüi̱. Ni̱ ga̱huin ango néꞌ tsínj du̱gumi ngaa na̱huin yuꞌ ni ngüi̱ nicoꞌ Yanꞌanj. Ni̱ ga̱huin ango néꞌ tsínj di̱gyan si-nu̱guanꞌ Yanꞌanj rian ni ngüi̱ aj. 12Ni̱ hué daj huin ruhua Cristo gui̱ꞌyaj sij nga̱ go̱ꞌngo néꞌ sisi̱ ga̱huin ni̱ca ruhua néꞌ huin néꞌ ni tsínj hua sa̱ꞌ rian Yanꞌanj. Ngaa ni̱ gui̱ꞌyaj sun néꞌ chra̱cuij néꞌ ni dugüiꞌ néꞌ ni tsínj nicoꞌ Cristo. Ngaa ni̱ ga̱huin sa̱ꞌ niman néꞌ huin néꞌ nnee̱ cúj Cristo. 13Ngaa ni̱ daranꞌ néꞌ gui̱nicaj dugüiꞌ xiꞌí si xuman ruhua néꞌ niꞌyaj néꞌ Cristo. Ni̱ ga̱ra daꞌngaꞌ ruhua néꞌ da̱j hua daꞌníj Yanꞌanj. Ni̱ gui̱sij néꞌ ga̱huin ran niman néꞌ. Ngaa ni̱ ga̱ꞌue gui̱niꞌi ni ngüi̱ sisi̱ hua yya nne Cristo niman néꞌ.

14Ngaa ni̱ si̱ gahuin néꞌ da̱j rúnꞌ huin ni tsinꞌ mánj. Daj si nico̱ꞌ huaj naduna si ani ruhua aninꞌinj. Ni̱ sé si ꞌi̱ xuman ruhua aninꞌinj daranꞌ ni nuguanꞌ unun mánj. Ni̱ si̱ guiꞌyaj néꞌ da̱j rúnꞌ ꞌyaj ni tsinꞌ mánj. Ni̱ si̱ guxuman ruhua néꞌ si-nu̱guanꞌ ni tsínj chru̱n achéj digyaꞌ yunꞌunj ni ngüi̱ mánj. 15Ni̱ ga̱ꞌmi xa̱ngaꞌ néꞌ rian ni dugüiꞌ néꞌ xiꞌí si ꞌi̱ ruhua néꞌ niꞌyaj néꞌ ni dugüiꞌ néꞌ. Ngaa ni̱ ga̱ꞌue ga̱huin ran ruhua néꞌ, ni̱ gui̱nicaj dugüiꞌ uyan néꞌ nga̱ Cristo. Ni̱ nicaj sun Cristo rian nnee̱ cúj sij huin daranꞌ néꞌ aj. 16Ni̱ xiꞌí Cristo ni̱ ꞌyaj sun sa̱ꞌ nnee̱ cúj sij huin néꞌ. Ni̱ da̱j rúnꞌ nicaj dugüiꞌ ni̱nꞌ nnee̱ cúj néꞌ, ni̱ hué daj nicaj dugüiꞌ néꞌ nga̱ ni dugüiꞌ néꞌ ni tsínj nicoꞌ Yanꞌanj. Daj si ꞌyaj fuerza daranꞌ néꞌ sisi̱ uyan gui̱nicaj dugüiꞌ daranꞌ néꞌ. Ni̱ huaj ga̱huin ran ruhua néꞌ, ꞌyaj si-nu̱guanꞌ Yanꞌanj xiꞌí si ꞌi̱ róꞌ niꞌíꞌ ni dugüíꞌ aj.

La nueva vida en Cristo

17Ni̱ hué nuguanꞌ nan ataj snanꞌān gu̱nun ni é re̱ꞌ xiꞌí si nicoꞌ néꞌ Señor. Yya̱j ni̱ si̱ guiꞌyaj ni é re̱ꞌ da̱j rúnꞌ ꞌyaj ni tsínj nun niꞌi Yanꞌanj ni tsínj ꞌna̱ꞌ anéj chrej mánj. Daj si nitaj si níꞌyanj si ani ruhua ni sij mánj. 18Ni̱ hua ru̱miꞌ chruhua niman ni sij. Ni̱ gahuin anéj ni sij rian chrej sa̱ꞌ riqui Yanꞌanj rian ni ngüi̱. Daj si nunun ni sij si soꞌo ni sij aj. 19Ni̱ nitaj si nahuij ruhua ni sij xiꞌí gaquinꞌ ꞌyaj ni sij. Ni̱ aranꞌ ruhua ni sij gui̱ꞌyaj ni sij si aranꞌ ruhua nnee̱ cúj ni sij, gui̱ꞌyaj ni sij.

20Sani̱ nun gui̱niꞌi ni é re̱ꞌ Cristo sisi̱ hué daj gui̱ꞌyaj ni é re̱ꞌ mánj. 21Ni̱ xa̱ngaꞌ gunun ni é re̱ꞌ xiꞌí Cristo. Ni̱ gahuin chru̱n ni é re̱ꞌ si-nu̱guanꞌ sij. Daj si si-nu̱guanꞌ sij huin nuguanꞌ xa̱ngaꞌ aj. 22Ni̱ du̱naj ni é re̱ꞌ si xi̱ꞌi guiꞌyaj ni é re̱ꞌ asi̱j sini. Daj si si guiꞌyaj ni é re̱ꞌ daj huin ꞌngo̱ si xi̱ꞌi digyaꞌ yunꞌunj manꞌan ni é re̱ꞌ. 23Sani̱ na̱huin na̱ca niman ni é re̱ꞌ xiꞌí si ani ruhua ni é re̱ꞌ aj. 24Ni̱ ga̱huin ni é re̱ꞌ ni ngüi̱ na̱ca, gui̱ꞌyaj Yanꞌanj. Ni̱ da̱j rúnꞌ huin manꞌan Yanꞌanj huin ni ngüi̱ na̱ca daj. Ngaa ni̱ gui̱ꞌyaj ni̱ca xa̱ngaꞌ ni é re̱ꞌ, ni̱ ga̱huin sa̱ꞌ ni é re̱ꞌ, gui̱ꞌyaj Yanꞌanj anj.

25Hué dan ni̱ si̱ gaꞌman ruhua á re̱ꞌ rian ni dugüiꞌ ni é re̱ꞌ mánj. Daj si nicaj dugüiꞌ néꞌ huin daranꞌ néꞌ nnee̱ cúj Cristo. 26Ni̱ sisi̱ ga̱ꞌman ruhua ni é re̱ꞌ, ni̱ si̱ guiꞌyaj ni é re̱ꞌ gaquinꞌ mánj. Ni̱ si̱ gaꞌman nu̱güi ruhua á re̱ꞌ mánj. 27Ni̱ si̱ gaꞌuiꞌ ni é re̱ꞌ chrej rian sichre sisi̱ ga̱tsij sichre niman án re̱ꞌ mánj. 28Tsínj guiꞌyaj tu̱, ni̱ du̱na sij si gui̱ꞌyaj tu̱ sij aj. Ni̱ ga̱xiꞌi sij gui̱ꞌyaj sun sij sun sa̱ꞌ. Ngaa ni̱ ga̱ꞌue gui̱riꞌ sij si ga̱ꞌuiꞌ sij rian ni ngüi̱ niqui aj. 29Si̱ gaꞌuej ruhua á re̱ꞌ ga̱ꞌmi ni é re̱ꞌ nuguanꞌ quij. Sani̱ ga̱nahuij ruhua á re̱ꞌ ga̱ꞌmi ni é re̱ꞌ nuguanꞌ sa̱ꞌ huin nuguanꞌ achin rian ni dugüiꞌ ni é re̱ꞌ. Ngaa ni̱ ga̱huin sa̱ꞌ doj ni tsínj gu̱nun nuguanꞌ ga̱ꞌmi ni é re̱ꞌ sisi̱ sa̱ꞌ ga̱ꞌmi ni é re̱ꞌ aj.

30Si̱ guiꞌyaj ni é re̱ꞌ si ga̱nani ruhua Espíritu Santo mánj. Ni̱ da̱j rúnꞌ ꞌyaj ni tsínj aꞌuiꞌ sello rian yanj, ni̱ hué daj ꞌyaj Yanꞌanj nga̱ néꞌ. Daj si riqui Yanꞌanj Espíritu Santo rian néꞌ sisi̱ ga̱huin ni̱ni néꞌ da güi ga̱ꞌnaꞌ na̱caj Yanꞌanj néꞌ. 31Du̱na ni é re̱ꞌ si nanꞌan ruhua ni é re̱ꞌ aj. Ni̱ du̱na á re̱ꞌ si aꞌman ruhua á re̱ꞌ nej. Ni̱ si̱ gununꞌ ni é re̱ꞌ nga̱ ni dugüiꞌ í re̱ꞌ mánj. Ni̱ si̱ gaguaj ni é re̱ꞌ nga̱ ni dugüiꞌ ni é re̱ꞌ mánj. Ni̱ si̱ gaꞌmi ni é re̱ꞌ nuguanꞌ quij xiꞌí ꞌngo̱ dugüiꞌ ni é re̱ꞌ mánj. Ni̱ du̱na ni é re̱ꞌ daranꞌ nuguanꞌ quij hua da aj. 32Ni̱ ga̱ sa̱ꞌ ni é re̱ꞌ nga̱ ni dugüiꞌ ni é re̱ꞌ. Ni̱ na̱huin ꞌi̱ ruhua go̱ꞌngo ni é re̱ꞌ gui̱niꞌyaj a ni é re̱ꞌ nga̱ ni dugüiꞌ ni é re̱ꞌ nej. Ni̱ gui̱nicaj ni é re̱ꞌ niman nico rian ni dugüiꞌ ni é re̱ꞌ da̱j rúnꞌ guinicaj Yanꞌanj niman nico rian ni é re̱ꞌ xiꞌí Cristo aj.

5

Andad como hijos de luz

1Hué ni é re̱ꞌ huin daꞌníj Yanꞌanj. Ni̱ ꞌi̱ ruhua Yanꞌanj niꞌya ni é re̱ꞌ. Ngaa ni̱ gui̱ꞌyaj fuerza ni é re̱ꞌ sisi̱ ga̱huin ni é re̱ꞌ da̱j rúnꞌ huin Yanꞌanj anj. 2Daranꞌ si gui̱ꞌyaj ni é re̱ꞌ, ni̱ ga̱huin ꞌi̱ ruhua ni é re̱ꞌ nga̱ ni dugüiꞌ ni é re̱ꞌ da̱j rúnꞌ gahuin ꞌi̱ ruhua Cristo niꞌyaj sij néꞌ. Ni̱ nagaꞌuiꞌ sij manꞌan sij rian Yanꞌanj xiꞌí néꞌ. Ni̱ gahuin sij ꞌngo̱ ofrenda gahuiꞌ sij. Ni̱ garanꞌ ruhua Yanꞌanj si guiꞌyaj sij.

3Yya̱j ni̱ huin ni é re̱ꞌ tsínj sa̱ꞌ nicoꞌ Yanꞌanj. Ngaa ni̱ a̱ ꞌngo̱ ni nuguanꞌ si̱ gaꞌue ga̱ꞌmi ni é re̱ꞌ da̱j rúnꞌ ꞌyaj ni tsínj nuna xiꞌí squi̱raꞌ ni sij mánj. Ni̱ si̱ gaꞌmi ni é re̱ꞌ xiꞌí ango nuguanꞌ quij mánj. Ni̱ si̱ gahuin ruhua ni é re̱ꞌ nga̱ siꞌyaj dugüiꞌ ni é re̱ꞌ nej mánj. 4Ni̱ si̱ gaꞌmi ni é re̱ꞌ nuguanꞌ snanꞌanj rian dugüiꞌ ni é re̱ꞌ nga̱ nuguanꞌ ni̱ꞌyun nej, nuguanꞌ huin ducu ruhua ni é re̱ꞌ nej mánj. Daj si nitaj si hua sa̱ꞌ nuguanꞌ daj si ga̱ꞌmi ni é re̱ꞌ mánj. Maan si ga̱ꞌuiꞌ ni é re̱ꞌ si guruhua Yanꞌanj anj. 5Ni̱ hua tsínj aꞌmi nga̱ squi̱raꞌ sij. Ni̱ hua tsínj ꞌyaj ango nuguanꞌ quij hua nej. Ni̱ hua tsínj huin ruhua nga̱ siꞌyaj dugüiꞌ sij. Ni̱ uyan ꞌyaj tsínj daj nga̱ ni tsínj nicoꞌ ango yanꞌanj ꞌyaj raꞌa ni sij. Ni̱ niꞌi ni é re̱ꞌ sisi̱ si̱ gaꞌue ga̱tu ni tsínj ꞌyaj quij daj rian nicaj sun Cristo nga̱ Yanꞌanj mánj.

6Si̱ duna ni é re̱ꞌ si ga̱ꞌmi ni tsínj nuguanꞌ digyaꞌ yunꞌunj huin nuguanꞌ nitaj si níꞌyanj rian ni é re̱ꞌ mánj. Daj si xiꞌí ni nuguanꞌ digyaꞌ yunꞌunj daj, ni̱ ga̱huin castigo ni tsínj naꞌue da̱gahuin si ataj Yanꞌanj. 7Ngaa ni̱ si̱ guinicaj dugüiꞌ ni é re̱ꞌ nga̱ ni tsínj digyaꞌ yunꞌunj da mánj. 8Asi̱j sini ni̱ da̱j rúnꞌ rian ru̱miꞌ gahuin ni é re̱ꞌ. Sani̱ xiꞌí si nicaj dugüiꞌ ni é re̱ꞌ nga̱ Señor yya̱j, ni̱ da̱j rúnꞌ huin rian xigui̱n sa̱ꞌ huin ni é re̱ꞌ. Xiꞌí daj ga̱che ni é re̱ꞌ da̱j rúnꞌ chéj ni tsínj chéj rian xigui̱n sa̱ꞌ aj. 9(Tsínj chéj rian xigui̱n sa̱ꞌ daj, ni̱ aꞌmi sa̱ꞌ sij. Ni̱ ꞌyaj ni̱ca sij nej. Ni̱ aꞌmi sij nuguanꞌ xa̱ngaꞌ nej.) 10Ni̱ gui̱ꞌyaj fuerza ni é re̱ꞌ sisi̱ gui̱ꞌyaj sun ni é re̱ꞌ da̱j rúnꞌ aranꞌ ruhua Señor aj.

11Ni̱ si̱ guinicaj dugüiꞌ ni é re̱ꞌ nga̱ ni tsínj xi̱ꞌi huin ni tsínj aꞌmi nuguanꞌ nitaj si níꞌyanj mánj. Daj si ma̱n ni sij rian hua ru̱miꞌ. Sani̱ sa̱ꞌ huin sisi̱ di̱gyán án re̱ꞌ rian ni tsínj daj sisi̱ nun hua sa̱ꞌ si ꞌyaj ni sij. 12Daj si riꞌīj si-na̱ꞌaj ga̱ꞌmī xiꞌí nuguanꞌ quij ꞌyaj hui̱ ni sij. 13Sani̱ ngaa xigui̱n ꞌyaj yanꞌa̱n, ni̱ rugüiꞌ niꞌíꞌ daranꞌ si ꞌyaj hui̱ ni sij. Daj si yanꞌa̱n ꞌyaj si rugüiꞌ daranꞌanj. 14Xiꞌí daj ni̱ ataj ni ngüi̱: Na̱nun ruhuá re̱ꞌ sisi̱ atój re̱ꞌ. Na̱chica re̱ꞌ scanij ni níman. Ni̱ gui̱xiguin ga̱che re̱ꞌ, gui̱ꞌyaj Cristo aj. Hué daj ataj ni ngüi̱.

15Ngaa ni̱ ga̱ cuidado ni é re̱ꞌ nga̱ si-chrej ni é re̱ꞌ. Si̱ guiꞌyaj ni é re̱ꞌ da̱j rúnꞌ ꞌyaj ni tsínj ni̱ꞌyun mánj. Sani̱ gui̱ꞌyaj ni é re̱ꞌ da̱j rúnꞌ ꞌyaj ni tsínj chru̱n nuguanꞌ sa̱ꞌ aj. 16Gui̱ꞌyaj fuerza ni é re̱ꞌ sisi̱ gui̱ꞌyaj sa̱ꞌ ni é re̱ꞌ ni güi mán néꞌ aj. Daj si ni güi nan, ni̱ ꞌyaj quij ni ngüi̱ ma̱n chruhua xungüi̱ nan. Sani̱ hua níꞌnij rian néꞌ gui̱ꞌyaj sa̱ꞌ néꞌ. 17Xiꞌí daj ni̱ si̱ guiꞌyaj ni é re̱ꞌ da̱j rúnꞌ ꞌyaj ni tsínj ni̱ꞌyun mánj. Sani̱ gui̱ꞌyaj fuerza ni é re̱ꞌ sisi̱ ga̱ra daꞌngaꞌ ruhua ni é re̱ꞌ da̱j huin ruhua Señor gui̱ꞌyaj á re̱ꞌ. 18Si̱ ga xi̱ni ni é re̱ꞌ mánj. Ni tsínj goꞌo, ni ꞌyaj ni sij gaquinꞌ xi̱ꞌi. Sani̱ gu̱nun sa̱ꞌ Espíritu Santo chruhua niman án re̱ꞌ. 19Ni̱ ga̱ꞌmi ni é re̱ꞌ Salmo rian go̱ꞌngo dugüiꞌ ni é re̱ꞌ nga̱ chraꞌ huin himno nej, chraꞌ hua sa̱ꞌ güenda niman néꞌ nej. Ga̱ra niman ni é re̱ꞌ chraꞌ rian Señor aj. 20Ni̱ ni̱ganj ga̱ꞌuiꞌ ni é re̱ꞌ si guruhua Yanꞌanj huin chrej néꞌ xiꞌí daranꞌ nuguanꞌ. Ni̱ hué daj gui̱ꞌyaj ni é re̱ꞌ xiꞌí Señor Jesucristo aj.

Someteos los unos a los otros

21Ni̱ gui̱ꞌyaj ꞌueé a ni é re̱ꞌ da̱j rúnꞌ huin ruhua ni dugüiꞌ ni é re̱ꞌ, gui̱ꞌyaj ni é re̱ꞌ. Ni̱ hué daj gui̱ꞌyaj á re̱ꞌ xiꞌí si nu̱n yanꞌanj ni é re̱ꞌ Yanꞌanj.

22Yunꞌunj xa̱na hua nica̱, ni̱ gui̱ꞌyaj ꞌueé unj si ataj nica̱ unj da̱j rúnꞌ ꞌyaj ꞌueé unj rian Señor. 23Daj si nica̱ unj aꞌninꞌ rian unj da̱j rúnꞌ aꞌninꞌ Cristo rian néꞌ huin néꞌ ni ngüi̱ nicoꞌ Yanꞌanj. Ni̱ hué néꞌ huin nnee̱ cúj Cristo. Ni̱ Cristo guiꞌyaj sisi̱ ga̱nacaj Yanꞌanj néꞌ. 24Ni̱ da̱j rúnꞌ dagahuin ni ngüi̱ nicoꞌ Yanꞌanj si-nu̱guanꞌ Cristo, ni̱ daꞌngaꞌ daj da̱gahuin yunꞌunj xa̱na nuguanꞌ aꞌmi nica̱ unj.

25Ni̱ ga̱huin ꞌi̱ ruhua tsínj snoꞌo gui̱niꞌyaj sij nica̱ sij da̱j rúnꞌ ꞌi̱ ruhua Cristo niꞌyaj síꞌ néꞌ huin néꞌ ni ngüi̱ nicoꞌ Yanꞌanj. Ni̱ nagaꞌuiꞌ síꞌ manꞌan síꞌ gahuiꞌ síꞌ xiꞌí néꞌ. 26Ni̱ hué daj guiꞌyaj Cristo gahuiꞌ sij sisi̱ ga̱huin sa̱ꞌ néꞌ rian Yanꞌanj. Ni̱ naguiꞌyaj sa̱ꞌ Cristo néꞌ xiꞌí nuguanꞌ sa̱ꞌ nga̱ xiꞌí nnee gataꞌ nnee néꞌ aj. 27Ngaa ni̱ ga̱ꞌue na̱huin raꞌa Cristo néꞌ huin néꞌ ni ngüi̱ gahuin ꞌueé, guiꞌyaj Cristo. Ni̱ da̱j rúnꞌ hua ꞌngo̱ atsij ngaa nitaj yanj anun, ni̱ nitaj si aranꞌ rianj, ni̱ hué daj ga̱ néꞌ ngaa na̱huin raꞌa Cristo néꞌ. Ni̱ ga̱ ni̱ca sa̱ꞌ ꞌueé néꞌ rian Cristo aj.

28Hué dan ni̱ da̱j rúnꞌ ꞌi̱ ruhua ꞌngo̱ tsínj snoꞌo niꞌyaj sij nnee̱ cúj manꞌan sij, ni̱ hué daj ga̱huin ꞌi̱ ruhua sij gui̱niꞌyaj sij nica̱ sij. Tsínj ꞌi̱ ruhua niꞌyaj nica̱, ni̱ ꞌi̱ ruhua sij niꞌyaj sij manꞌan sij nej. 29Daj si ni̱ a̱ ꞌngo̱ ni tsínj nitaj si huin xa̱nꞌ ruhua niꞌyaj nnee̱ cúj manꞌan sij. Sani̱ xa sij sisi̱ ga̱ fuerza nnee̱ cúj sij. Ni̱ dugumi sij nnee̱ cúj sij da̱j rúnꞌ ꞌyaj Cristo nga̱ ni ngüi̱ nicoꞌ Yanꞌanj anj. 30Daj si huin néꞌ nnee̱ cúj Cristo xiꞌí si huin néꞌ ni ngüi̱ nicoꞌ Yanꞌanj anj. 31Xiꞌí daj: “Ni̱ du̱na ꞌngo̱ tsínj daj chrej sij nga̱ nni sij. Ngaa ni̱ na̱huin nu̱guanꞌan nu̱ngüej nica̱ sij. Ni̱ nu̱ngüej nica̱ sij ga̱huin urin nnee̱ cúj.”

32Hué nuguanꞌ nan huin ꞌngo̱ nuguanꞌ nico. Ni̱ naꞌue ga̱ra daꞌngaꞌ sa̱ꞌ ruhua néꞌ u̱n sin huin nuguanꞌ nan ruhuaj gata mánj. Sani̱ aꞌmī xiꞌí si nicaj dugüiꞌ Cristo nga̱ ni ngüi̱ nicoꞌ Yanꞌanj anj. 33Hué dan ni̱ hua nia̱n si ga̱huin ꞌi̱ ruhua go̱ꞌngo ni é re̱ꞌ ni tsínj snoꞌo gui̱niꞌyaj ni é re̱ꞌ nica̱ ni é re̱ꞌ da̱j rúnꞌ ꞌi̱ ruhua á re̱ꞌ niꞌyaj á re̱ꞌ manꞌan án re̱ꞌ. Ni̱ hua nia̱n si ga̱ níꞌyanj yunꞌunj xa̱na rian nica̱ unj.

6

1Ni̱ hua nia̱n si da̱gahuin ni tsinꞌ si ataj chre nga̱ nni xiꞌí si hué daj huin ruhua Señor si gui̱ꞌyaj aninꞌinj. Daj si nuguanꞌ nan huin ꞌngo̱ nuguanꞌ ni̱ca yya. 2-3Ni̱ gaꞌninꞌ Yanꞌanj sun rián re̱ꞌ: “Gui̱nun yanꞌánj re̱ꞌ chréj réꞌ nga̱ nní réꞌ, ngaa ni̱ gui̱man sa̱ꞌ re̱ꞌ nico yoꞌ chruhua xungüi̱ nan.” Ni̱ gataj yya Yanꞌanj sisi̱ hué daj da̱gahuin néꞌ nuguanꞌ nan, ni̱ ga̱ sa̱ꞌ rian néꞌ. Ni̱ hué nuguanꞌ nan huin nuguanꞌ sini sisi̱ hué daj gaꞌmi Yanꞌanj rian néꞌ. 4Ni̱ ni tsínj hua daꞌníj, ni̱ si̱ guiꞌyaj ni é re̱ꞌ sisi̱ ga̱ꞌman ruhua daꞌníj ni é re̱ꞌ mánj. Sani̱ gui̱ꞌyaj ni é re̱ꞌ sisi̱ da̱gahuin daꞌníj ni é re̱ꞌ si-nu̱guanꞌ Señor. Ni̱ gui̱ꞌyaj ni é re̱ꞌ sisi̱ ga̱huin chru̱n daꞌníj ni é re̱ꞌ si-chrej Señor nej.

5Ni̱ ni tsínj ꞌyaj sun rian ꞌngo̱ xuruꞌue, ni̱ da̱gahuin ni é re̱ꞌ si ataj tsínj daj. Ni̱ ga̱ níꞌyanj ni é re̱ꞌ nga̱ sij. Ni̱ ga̱ cuidado ni é re̱ꞌ gui̱ꞌyaj ni é re̱ꞌ si aranꞌ ruhua sij. Ni̱ gui̱ꞌyaj sun ni é re̱ꞌ si-sun sij da̱j rúnꞌ ꞌyaj á re̱ꞌ si-sun Cristo. 6Ni̱ sé urin ngaa ni̱ꞌyaj xuruꞌue daj, ni̱ gui̱ꞌyaj sun sa̱ꞌ ni é re̱ꞌ huin ruhua ni é re̱ꞌ mánj. Ngaa ni̱ ga̱ni ruhua sij sisi̱ sa̱ꞌ ꞌyaj sun ni é re̱ꞌ, ruhua ni é re̱ꞌ. Sani̱ ꞌngo̱ gui̱ꞌyaj sun ni é re̱ꞌ rian xuruꞌue da̱j rúnꞌ ꞌyaj sun ni é re̱ꞌ rian Cristo. Ni̱ gui̱ꞌyaj ni é re̱ꞌ si aranꞌ ruhua Yanꞌanj, gui̱ꞌyaj á re̱ꞌ aj. 7Ga̱huin nia̱ꞌ ruhua á re̱ꞌ gui̱ꞌyaj sun sa̱ꞌ á re̱ꞌ si-sun xuruꞌue da aj. Ni̱ ga̱ni ruhua ni é re̱ꞌ sisi̱ ri̱an Señor ꞌyaj sun ni é re̱ꞌ. Ni̱ sé ri̱an ꞌngo̱ tsínj ꞌyaj sun ni é re̱ꞌ mánj. 8Daj si hua niꞌi néꞌ sisi̱ ngaa ꞌyaj sa̱ꞌ néꞌ, ni̱ na̱ruꞌue manꞌan Señor rian néꞌ. Ni̱ nitaj si ga̱huin sisi̱ tsínj ꞌyaj sun rian xuruꞌue huin néꞌ, asi̱ tsínj ꞌyaj sun si-sun manꞌan huin néꞌ.

9Ni tsínj xuruꞌue, ni̱ gui̱ꞌyaj sa̱ꞌ ni é re̱ꞌ nga̱ ni tsínj ꞌyaj sun rian ni é re̱ꞌ aj. Ni̱ du̱na ni é re̱ꞌ si ga̱ꞌmi huee ni é re̱ꞌ rian ni sij. Ni̱ niꞌi ni é re̱ꞌ sisi̱ da̱j rúnꞌ aꞌninꞌ Señor nne xataꞌ sun rian ni tsínj ꞌyaj sun rian ni é re̱ꞌ, ni̱ hué daj aꞌninꞌ Señor sun rian ni é re̱ꞌ nej. Ni̱ uyan hua daranꞌ néꞌ rian Señor.

La armadura de Dios

10Ango rin nuguanꞌ huin si ga̱taj snanꞌān gu̱nun ni é re̱ꞌ huin ni é re̱ꞌ jnān nga̱ xicaꞌuī. Ga̱huin nucuaj ruhua ni é re̱ꞌ xiꞌí si nicaj dugüiꞌ ni é re̱ꞌ nga̱ Señor. Ni̱ hué daj gui̱ꞌyaj ni é re̱ꞌ nga̱ si-fuerza sij. 11Ni̱ da̱j rúnꞌ ꞌyaj ꞌngo̱ snado nu̱n sij atsij gagaꞌ dugumi sij nnee̱ cúj sij ngaa ununꞌ sij, ni̱ hué daj gui̱ꞌyaj á re̱ꞌ ga̱ sa̱ꞌ niman án re̱ꞌ nga̱ nuguanꞌ sa̱ꞌ riqui Yanꞌanj rian án re̱ꞌ aj. Ngaa ni̱ ga̱ꞌue gui̱ꞌyaj gana á re̱ꞌ rian nuguanꞌ digyaꞌ yunꞌunj ꞌna̱ꞌ rian sichre aj. 12Daj si nitaj si ununꞌ néꞌ nga̱ ni tsínj hua nnee̱ cúj mánj. Sani̱ ununꞌ néꞌ nga̱ ni nane̱ xi̱ꞌi nga̱ ni yanꞌanj ꞌyaj quij chruhua xungüi̱ nan nej. Ni̱ aꞌninꞌ ni nane̱ xi̱ꞌi nga̱ ni yanꞌanj daj rian ni ngüi̱ ꞌyaj quij ma̱n chruhua xungüi̱ hua ru̱miꞌ nan. Ni̱ ununꞌ néꞌ nga̱ ni si ꞌyaj quij mán xataꞌ nej. 13Xiꞌí daj ni̱ du̱gumi ni é re̱ꞌ niman án re̱ꞌ nga̱ nuguanꞌ sa̱ꞌ riqui Yanꞌanj rian án re̱ꞌ. Ngaa ni̱ ga̱ꞌue gui̱ꞌyaj gana ni é re̱ꞌ güi ga̱tsij sichre niman ni é re̱ꞌ. Ni̱ ngaa hué daj guiꞌyaj ni é re̱ꞌ, ni̱ ga̱ ni̱ca ruhua ni é re̱ꞌ nga̱ si-nu̱guanꞌ Yanꞌanj anj.

14Hué daj ni̱ ga̱ ni̱ca ruhua ni é re̱ꞌ nga̱ si-nu̱guanꞌ Yanꞌanj. Ni̱ da̱j rúnꞌ nu̱n ꞌngo̱ snado xiroj gagaꞌ nga̱ nnij gagaꞌ nu̱n gati̱n sij, ni̱ hué daj gu̱nun nuguanꞌ xa̱ngaꞌ niman ni é re̱ꞌ sisi̱ gui̱ꞌyaj gana nuguanꞌ daj rian ni nuguanꞌ digyaꞌ yunꞌunj ꞌna̱ꞌ rian sichre. Ni̱ da̱j rúnꞌ dugumi ꞌngo̱ snado manꞌan sij nga̱ gató gagaꞌ, ni̱ hué daj du̱gumi ni é re̱ꞌ xiꞌí chrej ni̱ca chéj ni é re̱ꞌ aj. 15Ni̱ da̱j rúnꞌ niquinꞌ chru̱n ꞌngo̱ snado ꞌni̱j sij si-zapato sij, ni̱ hué daj gui̱ꞌyaj xugüi ni é re̱ꞌ sisi̱ ga̱nꞌanj ga̱ꞌmi ni é re̱ꞌ si-nu̱guanꞌ Yanꞌanj rian ni ngüi̱. Ni̱ nuguanꞌ daj ꞌyaj si huin dinꞌinj ruhua néꞌ. 16Ni̱ gu̱xuman sa̱ꞌ ruhua ni é re̱ꞌ gui̱niꞌyaj ni é re̱ꞌ Yanꞌanj. Ngaa ni̱ da̱j rúnꞌ nicaj ꞌngo̱ snado ꞌngo̱ gagaꞌ aránj sij manꞌan sij, ni̱ daꞌngaꞌ daj ga̱ꞌue gui̱ꞌyaj gana ni é re̱ꞌ rian nuguanꞌ digyaꞌ yunꞌunj ꞌna̱ꞌ rian sichre. Daj si da̱j rúnꞌ huin ꞌngo̱ raꞌuej aca huin nuguanꞌ digyaꞌ yunꞌunj daj. 17Ni̱ ga̱huin yya ruhua ni é re̱ꞌ sisi̱ na̱caj Yanꞌanj ni é re̱ꞌ. Ngaa ni̱ ga̱ꞌue du̱gumi ni é re̱ꞌ manꞌan án re̱ꞌ da̱j rúnꞌ ꞌyaj ꞌngo̱ snado nu̱n chra̱ ꞌngo̱ jnahui gagaꞌ. Ni̱ da̱j rúnꞌ hua espada ꞌngo̱ ata sij, ni̱ hué daj hua si-nu̱guanꞌ Yanꞌanj riqui Espíritu Santo rian án re̱ꞌ. Daj si ga̱ꞌue gui̱ꞌyaj gana á re̱ꞌ rian sichre gui̱ꞌyaj nuguanꞌ da aj.

18Ni̱ ni̱ganj ga̱chinj jniꞌyaj ni é re̱ꞌ rian Yanꞌanj. Ni̱ chra̱cuij Espíritu Santo si ga̱chinj jniꞌyaj ni é re̱ꞌ rian Yanꞌanj. Ni̱ ga̱ gunun ni̱ganj ruhua ni é re̱ꞌ. Ni̱ si̱ gaꞌninꞌ ruhua ni é re̱ꞌ sisi̱ ga̱chinj jniꞌyaj ni é re̱ꞌ xiꞌí daranꞌ néꞌ ni tsínj nicoꞌ Yanꞌanj mánj. 19Ni̱ ga̱chinj jniꞌyaj á re̱ꞌ xiꞌí manꞌānj sisi̱ ri̱qui Yanꞌanj ꞌngo̱ nuguanꞌ riānj. Ngaa ni̱ ga̱ꞌue ga̱ꞌmi nucuā nuguanꞌ sa̱ꞌ rian ni ngüi̱ aj. Ni̱ nuguanꞌ na̱ca huin nuguanꞌ ꞌna̱ꞌ rian Yanꞌanj daj. 20Ni̱ garasu̱n Yanꞌanj si ga̱nꞌanj ga̱ꞌmī nuguanꞌ sa̱ꞌ rian ni ngüi̱. Xiꞌí daj ni̱ anumīj cadena. Ngaa ni̱ ga̱chinj jniꞌyaj ni é re̱ꞌ rian Yanꞌanj xiꞌīj sisi̱ si̱ guxuꞌuīj ga̱ꞌmī xiꞌí Yanꞌanj. Daj si hua nia̱n si hué daj ga̱ꞌmī rian ni ngüi̱ aj.

Salutaciones finales

21Ni̱ Tíquico huin ꞌngo̱ jnánj néꞌ tsínj ꞌi̱ ruhua néꞌ. Ni̱ huin sij ꞌngo̱ tsínj sa̱ꞌ chracuij sij si-sun Señor. Ni̱ ga̱ꞌue na̱taꞌ sij daranꞌ si guiranꞌānj gu̱nun ni é re̱ꞌ nga̱ daranꞌ nuguanꞌ ꞌyā nej. 22Xiꞌí daj ni̱ aꞌnī si huaj sij rian ma̱n án re̱ꞌ sisi̱ ga̱taj sij gu̱nun ni é re̱ꞌ da̱j hua mán únj. Ni̱ hué ducuánj daj huin ruhuāj si na̱riꞌ nucuaj ni é re̱ꞌ nga̱ si-chrej Yanꞌanj, gui̱ꞌyaj sij aj. 23Ni̱ ruhuāj si ga̱huin dinꞌinj ruhua ni jna̱nj án re̱ꞌ gui̱ꞌyaj Yanꞌanj huin chrej néꞌ nga̱ Señor Jesucristo. Ni̱ hué daj ga̱huin ꞌi̱ ruhua go̱ꞌngo ni du̱güiꞌ ni é re̱ꞌ nej. Ni̱ gu̱xuman ruhua á re̱ꞌ ni̱ꞌyaj á re̱ꞌ Yanꞌanj, ruhuāj aj. 24Ni̱ huin ruhuāj sisi̱ gui̱ꞌyaj Yanꞌanj sinduj rian daranꞌ ni é re̱ꞌ huin ni é re̱ꞌ ni ngüi̱ ꞌngo̱ ꞌi̱ xa̱ngaꞌ ruhua niꞌyaj Señor Jesucristo. Amén.