JƆN
1Yesu Ya Koosa Mi Fali Tiina
1O piili ti ni tɛɛnɛ awa buudaha wa fun to, amaa Yesu Kristo funɛ piin nyɛnu. O funɛ nyɛn Koosa se ni. Hali o wa un fun ya nibɛgim. 2O piili ti ni aa la, Yesu Kristo funɛ nyɛn Koosa se ni. 3Koosa fun nyɛ o naami tɛɛnɛ awa buudaha awa kin naa maga nyɛn a ni. Kin magawa Koosa fun nyɛ o naami. 4Koosa miisa naa vɛ kpak bɔ nyɛn un ni. Nara wa la o miisi ti, ba wa bu a nyɛn birsi ni. Ba zi nyɛn nha nɛɛ. 5O miisi ti chi fitinne a chaani birsi ni. Birsi ti wa koti a dusi un.
6Baal digi funɛ nyɛn doon. Ba yir un Jɔn. 7Koosa fun tum un di o biksi nara fitin ti wɛ, chen ni ba zi na nyinbaanu a nu o sɛma a nyɛ ba se wa su un. 8Jɔn laata fun ya fitin ti. Koosa funɛ tum un di o biksi nara Yesu Kristo naa ya fitin ti wɛ. 9Waa funɛ ya fitin wuti naa funɛ wa tɛɛnɛ nɔ, chen ni nara maga zi na nyinbaanu a nyɛn nha ni.
10Yesu Kristo funɛ wa nyɛn tɛɛnɛ nɔ nɛɛ. Koosa fun nyɛ o naami un awa kin naa maga nyɛn un ni, amaa tɛɛnɛ nɔ nara wa fun zim nibine naa ya un. 11O funɛ wa nyɛn o sɛmbiri nara watɛɛ, amaa ba nidamata wa fun la un. 12Bɔnɛ ka fun la un a nyɛ ba se su un. Ba naa funɛ la un chen, o fun nyɛ ba burgi Koosa bisa. 13Chenani ba yaa lul ba bichɛsa, o wa nyɛ ba ya Koosa bisa. O wa fun ya nibinsa tutɔrɛ di o burgi ba nyana. O ka ya o tutɔrɛ di o burgi ba nyana.
14Yesu Kristo ya ya kunyana Koosa duŋduŋ be. Koosa fun yisi o jirima awa o chaani kinkan a du un ni a nyɛ o burgi nibine a wa tɛɛnɛ nɔ maga di o wa ya lagmi nyɛn bunsa mɛna. Ya fun zim di Koosa jirima awa chaani kinkan nyɛn un ni awa chenani o sɛm maga ya wuti awa chenani o tuma suŋi nara.
15Jɔn fun biksi nara o wɛ a tɛsi a ŋɔ, “Baal nɔwa mu sɛm ma o wɛ chen. Waa nyɛn mu gantɛl ni aa wa. O funɛ piin nyɛnu ka ba lul min. Chendaha o ya nihɛɛ a kaali min.”
16Chenani o fun koti a suŋi nara a la gali, o funɛ ya chene a nyɛ ya. O yaa suŋi yau a saksi dɔŋ ni. 17Koosa funɛ te kpa o chiksɛ a nyɛ Ju tim nawaal naa ba yir Mosis ni a zi tum Yesu Kristo di o wa biksi ya o wuti awa chenani o daŋni o suŋi ya. 18Nandigi ha wa na Koosa, amaa o be bɛgim naa wa Koosa ya nibɛgim, waa funɛ biksi ya o wɛ.
Jɔn Fun Mɔɔli Nyabaan Ni
(Mat. 3.1-12; Maak 1.1-8; Luk 3.1-18)
19Wuzu digi Ju tim ba naa nyɛn Jɛrusalɛm ni, fun tum Koosa dam kɔkɔɔrsa awa ba naa ba yir Livait bɔnɛ di ba la pɛɛsi Jɔn, “Hin ya Kristo naa Koosa fun ŋɔ di o kaa tumu wuzu digi chenn?”
20O wa fun pɔ a ŋɔ ba gbampulim ni, “Mu laata.”
21Ba fun bukoo pɛɛsi un, “I ya antirɛ? I ya Koosa witiina Ɛlaijarɛɛ?”
Jɔn fun ŋɔ ba, “Mu laata.”
Ba fun bu pɛɛsi un butora tiina, “Hin ya Koosa witiina naa Koosa fun ŋɔ di o zi wa tumu ya wati chen?”
Jɔn fun bukoo ŋɔ ba, “Mu laata.”
22Ba fun ŋɔ un, “Ya wa bur la ba naa tum ya i wati, ba zi daŋni ya ŋɔ bau. O lawa i ŋɔ ya chenani i duu.”
23Jɔn fun ŋɔ ba, “Mu zi ŋɔ ma chenani mu duu. Koosa witiina Azaaya funɛ sɔbiu a li Koosa sɛm tɔn ti ni saha digi a ŋɔ di Koosa ŋɔ,
‘Mu nitumi nyɛn nyabaan ni a mɔɔli.
Ba zi nu o tau ka o ŋɔ,
ya kunyana wau.
Maa kɔɔri o nyinbaan o weru.’ ”
24Ju tim ba naa funɛ tum Koosa dam kɔkɔɔrsi ta awa Livait tima Jɔn wati, ba funɛ ya Farisi timwa. 25Ba fun bukoo pɛɛsi Jɔn, “I vɛ ya Kristo naa Koosa fun ŋɔ di o kaa tumu a vɛ ya Ɛlaija koo Koosa witiin ti, yɛrɛ i chaksi nara wa ni ni?”
26Jɔn fun ŋɔ ba, “Mu chaksi nara wa ni ni a saksi ba a pɔ baal naa la wa chen. Ma ha wa zim un. Hali o wa ya lagmi zinan. 27Waa nyɛn mu gantɛl ni aa wa. N purɛu wa mu ur o natausa a nyɛ un.”
28Jɛrusalɛm tim ta funɛ wa Jɔn wati, waa funɛ chaksi nara wa ni ni a li tɔhɔn naa ba yir Bɛtani ni chen. O nyɛn Jɔɔdan mɔɔga ti jibaŋ bar boli nɛɛ.
Yesu Chi Koosa Piisi Bere
29Chɔɔsa funɛ pisi Jɔn fun na Yesu ka o wa o wati. O fun ŋɔ ba naa funɛ nyɛn dooni, “Maa na, baal nɔ chi piisi be naa Ju tima yaa kpa kɔɔri kɔɔra a nyɛ Koosa ni chene. Waa nyɛ Koosa bu vɛ na tɛɛnɛ nɔ maga nara galimsa. 30Ma lisi chenani mu fun ŋɔ ma o wɛ. Mu funɛ ŋɔ mau di nandigi nyɛn mu gantɛl ni aa wa. O funɛ piin nyɛnu ka ba lul min. Chendaha o ya nihɛɛ a kaali min. 31N wa fun zim naa o kaa wa ya. N funɛ te o suwachakrɛ a wa bar nɔ di mu chaksi Ju tim ta wa ni ni, chen ni mu zi kotiu a biksi ba o wɛ.”
32Doone Jɔn fun ŋɔ ba, “Mu funɛ na Koosa siim weri ka o li buudaha. O funɛ chi komne a tu wa a zɔŋ Yesu nyuhu ni. 33Koosa naa funɛ tum min di mu wa chaksi nara wa ni ni chen fun te ŋɔ min, ‘Naa i na ka mu siim weri ti tu wa a zɔŋ un ni chen, waa kaa wa kpa mu siim weri ti a du nara ni.’ 34Yesure mu fun na ka Koosa siim weri ti tu wa a zɔŋ o nyuhu ni. Wutirɛ mu ŋɔ ma di o ya Koosa bere.”
Yesu Fun Te Yir O Gantɛl Tiŋsa
35Chɔɔsa funɛ wa pisi Jɔn awa o gantɛl tiŋsa nara balɛ funɛ bu wa nyɛn dooni, 36a na Yesu ka o val wa kaali. Jɔn fun ŋɔ ba, “Ma na baal nɔ, o chi Koosa piisi be tire.”
37O gantɛl tiŋsa nara balɛ ta funɛ nu o sɛm ta chen, ba fun la tiŋ Yesu. 38Ba funɛ nyɛn nyinbaan ni aa la chene, Yesu fun burgi a na di ba tiŋ un. O fun chiŋi a pɛɛsi ba, “Antirɛ ma daŋni?”
Ba fun ŋɔ un, “Ya kunyana, ya dɛu hinnɛ. Leene i nyɛn?”
39O fun ŋɔ ba, “Ma wa a wa na.” Ba fun tiŋ un a la na doonani o nyɛn. Ba funɛ wa tel o bar nyɛni ti di o ya zazɔɔnnɛ. Adaha ba wa un nyɛn dooni hali dusum fun wa biri.
40Nara balɛ naa funɛ nu Jɔn sɛm ta chen nidigi a tiŋ Yesu, o sɔn funɛ ya Andiru. O funɛ ya Simɔn Pita niinbere. 41Andiru funɛ bur a kaali o dama, o fun vaan kaali Simɔn wati a ŋɔ un, “Ya fa na Kristo naa Koosa fun ŋɔ di o zi wa tum wuzu digi chenu.” 42O fun kpa Simɔn a wa Yesu wati.
Yesu fun a nyini un a ŋɔ, “Hin ya Simɔn, Jɔn be ti. Mu nyɛ hin sɔn faliu ba yir hin Sifas.” Sɔn ti mun ya ‘gbɛntɛl’.
Yesu Fun Yir Filip Awa Nataniɛl Ba Wa Tiŋ Un
43Chɔɔsa funɛ pisi Yesu fun kaali Galili pulum a la na baal naa ba yir Filip. O fun ŋɔ un, “Tiŋ min.” Filip fun si a tiŋ un. 44Filip tɔhɔnnɛ ba funɛ yir Bɛtseida. Doonee Andiru awa Pita gbanko fun nyɛn. 45Filip fun na baal naa ba yir Nataniɛl chen a ŋɔ un, “Mosis awa Koosa witinsa funɛ sɔbi a li Koosa sɛm tɔn ti ni saha digi Kristo naa Koosa fun ŋɔ di o zi wa tumu wuzu digi chen wɛ. Ya zim unu. Waa ya Yesu, Josɛf be, a li tɔhɔn naa ba yir Nazarɛt ni chen.”
46Nataniɛl fun ŋɔ un, “Nibin weri wa kili dooni.”
Filip fun ŋɔ, “Wa na un.”
47Ba funɛ wa dugli Yesu, o fun ŋɔ ba naa nyɛn o wati, “Maa na Ju tim baal nɔ la wa di o wa na min. O ya wuti tiinnɛ kinkan.”
48Nataniɛl fun wa tel Yesu wati a pɛɛsi un, “Yɛrɛ i ya a zim chenani mu bambi du?”
Yesu fun ŋɔ un, “I kanɛ i bugil barsɔn nɛɛ mu te na hin a zim chenani i bambi du ka Filip zi yir hin.”
49Nataniɛl funɛ nu Yesu sɛma, o fun ŋɔ, “Mu kunyana, hin ya Koosa be. Hin vɛɛn ya Ju tim koora naa Koosa fun ŋɔ di o zi tumu ya wati.”
50Yesu fun ŋɔ un, “Mu ŋɔ hinu di i funɛ kani i bugil barsɔn nɛɛ, mu zim chenani i bambi du ka i si su min. I wa wa na kizeneu a kaali nan.” 51Doone Yesu fun burgi a ŋɔ ba naa nyɛn dooni, “Wutirɛ mu sɛm ma, ma zi na buudahau ka o puk ka Koosa malaikasa tu wa n waa nibine be wati a bur a zini kaali.”
2Kena Tim Baal Naa Funɛ Kpa Haan
1Wuzu bilɛ gantɛl nɛɛ, baal digi fun kpa haan a li tɔhɔn naa ba yir Kena a li Galili pulum ni. Yesu niina funɛ nyɛn dooni. 2Ba fun yir Yesu awa o gantɛl tiŋsa gbanko di ba wa haan fali dam ti. 3Ba naa funɛ wa haan fali ti ba zaami chen fun nyɔ sin a peti, Yesu niina fun wa ŋɔ un di sin ti maga peteu.
4Yesu fun ŋɔ un, “Yɛrɛ i wa min wati? Mu saha ha wa tel.”
5Doone o niin ti fun burgi a ŋɔ dam ti bisi ni, “Maa tum chenani maga o ŋɔ ma.”
6Dasisa nɔra funɛ nyɛn dam ti ni. Dasi bɛgim zi zu galɔŋsau a dugli fumtora. Ju tim ta wa kaa di diwe dam ti ni, ba yaa zɔk dasisi ta nire a sɛm ba nisa. 7Yesu fun ŋɔ dam ti bisi ni, “Ma zɔk ni gbaari dasisi ta ni a su.” Ba fun zɔk ni a gbaari a maga ni a su. 8Ba funɛ ya chen peti, o fun ŋɔ ba, “Tɔ, lalaknɔ ma zɔk a la nyɛ nihɛɛ naa la nyini hɔɔri ta ni o nyɔ.” Ba fun zɔk a la nyɛ un. 9O fun lɛmsi ni naa funɛ burgi sin chen, a vɛ zim doonani o liili. Dam ti bisa ba naa funɛ zɔk a nyɛ un, ba waa funɛ zim doonani o li. O fun yir haan fali baal ti a ŋɔ un, 10“Nara yir ba dɔŋtima di ba lagmi a di diwe, ba yaa te kpa sin lɛmnɛ a nyɛ ba di ba nyɔ. Ba wa nyɔ sin lɛm ti puŋ, dam ti bisa yaa kpa sin tagin tirɛ a wa gbaari ba. Amaa ba wa kpa sin lɛm tirɛ a tiŋ gantɛl.”
11Chenani Yesu fun nyɛ ni ti burgi sin Kena ni a li Galili pulum ni chen, funɛ te ya o tum zen. O tum zen ti funɛ biksi o gantɛl tiŋsi ta di Koosa kpok nyɛn un ni. O tum zen ti daha ba se fun su un.
12Kpaali ti saha funɛ wa gali, Yesu wa o niin ti awa o niinbisa awa o gantɛl tiŋsi ta fun si dooni a kaali tɔhɔn naa ba yir Kapɛrnaum a la nyɛn wuzu bilɛ.
Yesu Fun La Zu Koosa Bar Jɛɛmi Dama
(Mat. 21.12-13; Maak 11.15-17; Luk 19.45-46)
13Wuzu zen naa Ju tim ta funɛ yir val la gali chen saha funɛ wa dugli, Yesu awa o gantɛl tiŋsi ta fun kaali Jɛrusalɛm, 14a la zu Koosa bar jɛɛmi dama. O fun na nidamata ka ba yogli nuhɛ, piisisa awa kosa. Malɛ nichɛrɛ gbanko funɛ kani ba tebulsi muni ni. 15O fun a dɛu gagbasa a kɔɔri vurma a duŋni ba naa la yogli nuhɛ ta awa piisisi ta wa ba sela a ta. O fun a burgi malɛ nichɛrɛ tim ta tebulsa gbanko a ta a pisi ba malɛ ta. 16Doone o fun ŋɔ ba naa la yogli kosi ta chen, “Ma kpa a a li bar nɔ. Yɛrɛ ma lisi di ma tumu nan a kpa mu nyan dam ti a burgi yawa?” 17O gantɛl tiŋsi ta fun a lisi chenani ba fun a sɔbi a li Koosa sɛm tɔn ti ni a ŋɔ,
“Chenani mu baga nyɛn Koosa dam ti ni zi chɔk minu.”
18Chɛɛm ti funɛ wa gil, Ju tim ta bɔnɛ fun wa pɛɛsi Yesu, “Anti nyɛ hin nyinbaan di i val aa kiya nan? Tum tum zen ya zim di Koosa chiŋɛ i gantɛl niu.”
19Yesu fun ŋɔ ba, “Mu zi tum tum zenu a nyɛ ma. Ma zak Koosa bar jɛɛmi dam nɔ a lɔ ka mu sa un wuzu butora wuzu.”
20Ba fun ŋɔ un, “Ya walɛ funɛ kpa bun fumnaasi danɔrawa a sa un. I wa kikpa wuzu butora a bukoo sa un.”
21Amaa Yesu wa funɛ sɛm Koosa bar jɛɛmi dam naa nyɛn Jɛrusalɛm ni chen wɛ. O funɛ sɛm o titi bara wɛwa. 22Yesu funɛ sou ka Koosa lɛli un a li o sou ni, o gantɛl tiŋsi ta fun lisi chenani o fun sɛm chen. Ba fun zim di o sɛma awa chenani ba fun sɔbi o wɛ a li Koosa sɛm tɔn ti ni chen, ya wutirɛ.
Yesu Zim Chenani Nibinsa Bambe Duu
23Yesu funɛ di Ju tim ta wuzu zen naa ba yir val la gali ti chen a li Jɛrusalɛm ni, nidamata fun na tum zene naa o tum ka ba se fun su un. 24Amaa Yesu funɛ zim chenani nibinsa lisiu kinkan. Chendaha o wa fun nyɛ o si su ba. 25O wa funɛ daŋni di nara biksi un chenani nibinsa bambe du.
3Yesu Awa Nikɔdimus
1Baal digi funɛ nyɛn dooni, ba yir un Nikɔdimus. O funɛ ya Ju tim ta nihɛɛrɛ awa Farisi tim ta digi. 2Wuzu digi dusumnɛ, o fun la ŋɔ Yesu ni, “Mu kunyana, ya zimu di Koosa funɛ tum hin di i wa biksi ya. Tum zene naa i tum biksi ya di Koosa kpok ti nyɛn hin ni.”
3Yesu fun ŋɔ un, “Wutirɛ mu sɛm hin, Koosa wa kidɔ nar see o te kpa o mi fali a nyɛ chen tiin ni.”
4Nikɔdimus fun pɛɛsi un, “Yɛrɛ Koosa kaa ya a kpa o mi fali a nyɛ nibine naa piin zen ni? O niina wa kibu koti a lul un bilɛ.”
5Yesu fun ŋɔ un, “Wutirɛ mu sɛm hin, Koosa wa kidɔ nar see o te kpa o siim weri ti a du un ni ka ba zi chaksi un wa ni ni. 6Nibinsa la lul dɔŋa. Koosa siim weri ti kpa o mi fali ti a du nar ni, o gbanko nyɛn un ni. 7Koosa daŋni o kpa o mi fali ti a nyɛ nara niu. Ta nyɛ chen ya hin alaazibu. 8I zim chenani peha val o tutɔu ka i nu o chɛɛma, amaa ma wa zim doonani o li koo o la. Koosa siim weri ti wa nyɛn nara ni, o ya chi pehere. I wa ya koti a na un.”
9Nikɔdimus fun pɛɛsi un, “Yɛrɛ nan kaa ya?”
10Yesu fun ŋɔ un, “I biksi i narawa ka ba nyɛ hin jirima kinkan. Yɛrɛ i vɛ zim mu sɛm na muna? 11Wutirɛ mu sɛm hin, kin naa mu sɛm hin nan, mu funɛ na au a zim a. Amaa i wa funɛ daŋni i nu a. 12Mu sɛm kin nawara ya bar nɔ wɛwa ka i vɛ nu a. Mu ŋɔ hin kin nawara ya Koosa tɔhɔn kina wɛ, yɛrɛ i kaa ya a zim a mun? 13N waa nibine be duŋduŋ funɛ li Koosa tɔhɔn ti ni a wa tɛɛnɛ nɔ maga a la zi bur la dooni.
14“Ju tim nawaal, Mosis, funɛ kpa lugiu a kɔɔri dum a kpa du da ni a fun zer un a tɛ Ju tim bambaan ni a li nyabaan ni. Chene ba zi wa kpa n waa nibine be a kpaasi mari daakakli ni a zer min baŋ, 15chen ni Koosa zi kpa o mi fali naa vɛ kpak bɔu a nyɛ ba naa maga se su min ni. 16Koosa funɛ daŋni tɛɛnɛ nɔ maga nara kinkannɛ a fun tum o be bɛgim ba wati, chen ni Koosa wa zi na ba naa se su un galimsa a ta ba yɔri, amaa o ka zi kpa o mi fali naa vɛ kpak bɔu a nyɛ ba. 17Koosa wa fun tum o be di o wa di tɛɛnɛ nɔ maga nara sɛria, amaa o funɛ tum unu di o wa yisi ba a li ba tum tagna ni.
18“Ba naa se su Koosa be, Koosa wa zi di ba tum galimsa sɛria a ŋɔ di ba chelu. Ba naa se ka vɛ su un, Koosa piin di ba tum galimsa sɛriau a ŋɔ di ba chelu. O fun ya chen, domi ba se wa su o be bɛgim ti. 19Nannɛ Koosa lisi ba wɛ. O be chi fitina o fun tum tɛɛnɛ nɔ maga ni. Nidamata fun lisi di ba nyɛn birsi ni a ta val nha ni, domi ba la tum tum tagna daha. 20Ba zimu di ba tum ba tum tagna nha ni, nara maga zi na chenani ba tumu. Chendaha ba chɔ li un ni. 21Amaa ba naa ka la tum wuti tuma, ba waa wara ɔm nha ti. Ba tum ba tuma a li gbampulim nɛɛ, chen ni nara maga zi zim di ba tum ba tuma a nyɛ Koosa nee.”
Yesu Awa Jɔn Naa Chaksi Nara Wa Ni Ni
22Nikɔdimus funɛ kaali, Yesu wa o gantɛl tiŋsi ta fun si dooni a kaali Judia pulum. O wa ba fun nyɛn dooni wuzu bilɛ a chaksi nara wa ni ni. 23Jɔn gbanko funɛ chaksi nara wa ni nɛɛ a li tɔhɔn naa ba yir Enɔn, domi nidamata funɛ nyɛn dooni. O wa tɔhɔn naa ba yir Salim chen wa fun bol dɔŋ ni. Nidamata fun la o wati dooni di o chaksi ba. 24A saha ti ba ha wa fun kpak Jɔn a tɔ dɛ.
25Ju tim ta digi fun wa Jɔn gantɛl tiŋsi ta wati ba di dɔŋwa amɔrɛ chaksi ti daha. 26Ba fun wa ŋɔ Jɔn ni, “Ya kunyana, i lisi baal naa funɛ nyɛn i wati a li Jɔɔdan mɔɔga jibaŋ kinkin ti ni awa chenani i fun ŋɔ ya o wɛuu? Nidamata fu zi wa i watiu i chaksi ba, amaa ba ka kaali o watɛɛ di o chaksi ba.”
27Jɔn fun ŋɔ ba, “Koosa funɛ yisi o tuma a nyɛ nara maga ni di baa tum. 28Ma lisi di mu funɛ ŋɔ mau di mu wa ya Kristo naa Koosa fun ŋɔ di o zi tumu chen. Koosa funɛ tum min di mu te o suwachak a kɔɔri o nyinbaan. 29Nar kpa haan, waa dɔ un. Mu chi haan fali baal chɛnnɛ. Mu wa dugli un a nu o sɛma, mu tuha yaa sɔɔniu kinkan. Nara ta wa li mu wati a la Yesu wati di o chaksi ba wa ni ni, mu tuha yaa sɔɔniu kinkan a kaali chenani o fun te sɔɔni. 30O deŋlu wa o zini buudaha ka mu tu tɛɛnɛ.”
Naa Li Koosa Tɔha Wɛ
31“Yesu funɛ li Koosa tɔhɔn ti a wa tɛɛnɛ nɔ maga, a koti a biksi ma Koosa tɔhɔn ti kina wɛ. Chendaha o ya nizen a kaali nara maga. Mu ya nibinere a chi ma a koti a biksi ma tɛɛnɛ nɔ maga kina wɛ. Koosa tɔhɔn ti kin ta kaali tɛɛnɛ nɔ maga kina kinkan. 32Kin nawara o biksi nara, o funɛ na au a zim a. Amaa nidamata wara daŋni ba nu a. 33Ba naa maga nu o sɛm ta zimu nɛnɛ di Koosa ya wuti tiinnɛ. 34Koosa funɛ tum un di o la biksi nara o wɛ. O funɛ nyɛ o siim weri ti si un niu a suŋi un o tum chen. 35Koosa daŋni o be tiu a kpa kin maga kpok a du o nin ni. 36Ba naa maga se su o be ti, Koosa kpa o mi fali naa vɛ kpak bɔ a nyɛ ba. Ba naa maga se ka vɛ su un a vɛ tiŋ o nɔ, Koosa wa zi kpa o mi fali ti a nyɛ ba. O zi na paanu a du ba ni a lɛrgi ba diŋsa hali saha naa vɛ kpak bɔ.”
4Yesu Awa Samaria Tim Nihaan
1-2Farisi tim ta fun nu di nidamata liu a tiŋ Yesu a nyɛ o chaksi ba wa ni ni a kaali chenani ba li la Jɔn wati. Yesu titi wa fun a chaksi nara ta, amaa o funɛ nyɛ o gantɛl tiŋsi ta wa tum chen. 3O funɛ zim chenani Farisi tim ta nuu, o wa o gantɛl tiŋsi ta fun si Judia ni a bur a la Galili pulum. 4Yesu fun lisi di ba zi tiŋ nyinbaan naa la li Samaria pulum chenu a la tel Galili pulum.
5Ba fun wa tel Samaria tɔhɔn naa ba yir Saika. Saika wa ŋmaha naa Ju tim ta nawaal, Jakɔb, fun kpa a nyɛ o be Josɛf ni saha digi wa fun bol dɔŋ ni. 6Bugul naa Jakɔb fun hur, chen funɛ nyɛn dooni. Yesu val ti funɛ nyɛ o kuu kinkan. O fun la kani bugul ti nɔ ni nha sal baan nyuha di o hiisi.
7-8O gantɛl tiŋsi ta fun li kaali tɔhɔn ti di ba la yau diwe. O funɛ kani a hiisi chene, Samaria tim haan digi fun wa dooni di o dɔ ni. Yesu fun ŋɔ un di o nyɛ un ni o nyɔ.
9Samaria tim haan ti fun ŋɔ un, “I ya Ju timwa ka mu ka ya Samaria tim haan. I zim di ya Samaria tima awa ma wa lɛm dɔŋ ni, ka yɛrɛ i sumi ni mu wati?”
10Yesu fun ŋɔ un, “I fu zim chenani mu du, i fu zi sumi min di mu nyɛ hin niu i nyɔ. Mu wa zi dɔ ni bugul nɔ ni a nyɛ hin. Mu ka zi kpa ni paliu a nyɛ hin.”
11Haan ti wa fun zim o sɛm ta mun a ŋɔ, “Mu kunyana, i wa kpak guuga ka bugul nɔ luŋ. Leene i kaa la dɛu ni pali a wa nyɛ min? 12Ya nawaal, Jakɔb, funɛ hur bugul nɔ saha digi, chen ni o wa o walɛ awa o sela zi nyɔ o niu. Ya tiŋ gantɛlu a wa pu bugul ti a nyɔ un. I zen a kaali ya nawaal Jakɔbuu?”
13Yesu fun ŋɔ un, “Ba naa maga nyɔ bugul ti ni, nyɔksa zi bu kpak bau. 14Ba naa maga ka nyɔ ni naa n nyɛ ba, nyɔksi wa zi bu kpak ba. Mu daŋni mu kpa Koosa mi fali naa vɛ kpak bɔ a nyɛ nara ni. O mi fali ti chi nisire naa nyɛ ni pal ba tuhu ni saha maga.”
15Haan ti funɛ nu Yesu sɛma, o fun ŋɔ un, “Mu kunyana, nyɛ min i ni ti, chen ni nyɔksa wa zi bu kpak min ka mu bur wa di mu wa dɔ ni.”
16Yesu fun ŋɔ un, “Kila a la yir i baal ma wa.”
17O fun ŋɔ un, “N wa kpak baal.”
Yesu fun ŋɔ un, “Chenani i ŋɔ min, chen ya wutirɛ. 18Nara banyuu funɛ kpa hin a burgi ba haan. Baal nɔ wati i nyɛn nan ya i samnɛ. Chenani i ŋɔ min, chen ya wutirɛ.”
19Haan ti fun ŋɔ un, “Mu kunyana, i sɛm ta nyɛ mu zim di i ya Koosa witinsi ta digirɛ. 20Kina bi naa chiŋi doon nan. Ya nawaalsa funɛ jɛɛmi Koosa o nyuhu nee, amaa ma Ju tima ŋɔ ya di Jɛrusalɛm ya Koosa bar jɛɛmi.”
21Yesu fun ŋɔ un, “Saha wau ba naa la jɛɛmi ya kunyan Koosa wa zi jɛɛmi un bi ti ni koo Jɛrusalɛm ni. 22Ma Samaritan tima, ma wa zim naa ma jɛɛmi nɛnɛ. Ya Ju tima ka zim naa ya jɛɛmi nɛnɛ. Waa la zi wa nyɛ Ju tim nidigi yisi tɛɛnɛ nɔ maga nara tum tagna a li ba ni. 23Saha telu nara ba naa la jɛɛmi Koosa wa wuti ni, zi jɛɛmi un chenu, domi o siim weri ti nyɛn ba bambe ni. Chene ya kunyana Koosa daŋni nara kijɛɛmi un. 24Koosa ya siimne. Chendaha nara wa koti a jɛɛmi un wa wuti ni, see o siim weri ti te nyɛn ba bambe ni a suŋi ba.”
25Haan ti fun ŋɔ un, “N zimu di Kristo naa Koosa fun ŋɔ di o kaa wa tumu wuzu digi chen, zi wau. O wa wa, o zi biksi ya wɛ magau.”
26Yesu fun ŋɔ un, “N waa naa la sɛm hin nan, min chen.”
27O funɛ sɛm sɛm ta chene, o gantɛl tiŋsi ta fun bur wa. Alaazibu fun kpak ba kinkan o wa haan ti la sɛm sɛma dɔŋ wati chen daha. Ba nidigi wa fun pɛɛsi un di yɛrɛ o sɛm sɛma o wati koo kin naa nyuhu ni ba sɛm.
28Haan ti fun gil o ni kidɔɔli ti a bur kaali tɔhɔn tuha a la ŋɔ ba naa nyɛn dooni, 29“Mu wa a wa na baal naa ŋɔ min kin nawara mu fun tum. Waa ya Kristo naa Koosa fun ŋɔ di o kaa wa tumu wuzu digi chenn?” 30Ba fun chomsi a li tɔhɔn ti ni a kaali Yesu wati.
31Haan ti funɛ nyɛn nyinbaan ni a la o tɔhɔn ti, Yesu gantɛl tiŋsi ta fun sumi un di o zer diwe a di.
32O fun ŋɔ ba, “Ma wa zim diwe naa mu kpak a kaa di.”
33O gantɛl tiŋsi ta funɛ pɛɛsi dɔŋa, “Nandigi kpa diwe wa nyɛ un ka ya vɛ zimii?”
34Yesu fun ŋɔ ba, “Mu tiŋ Koosa naa tum min chen tutɔrɛ a tum tum naa o nyɛ min a peti, o chi diwe naa mu di chene. 35Ju tim ta nihɛɛta yaa ŋɔ di pɛnsa naasi gantɛl ni, ya zi kum kinau. Ma nyɛ mu ŋɔ ma, ma zer ma nyuuna a nyini ŋmaani ni. Kiparɛ ta piin biu a daŋni kumi. 36Ba naa kumɛɛ a kpa du napagsi ni, ba waa le la ba bɔta. Tumtumsi ta wa peti ba tum maga, ba naa du kin ta awa ba naa kumɛɛ, ba maga tusa zi sɔɔniu. Chen vɛɛna, ba naa kpa nara a wa mu wati chen ni Koosa zi kpa o mi fali naa vɛ kpak bɔ a nyɛ ba, o zi bɔ ba ba chimu.” 37Yesu fun bu ŋɔ o gantɛl tiŋsi ta ni, “Chenani Ju tim nihɛɛti ta yaa ŋɔ chen ya wutirɛ di nandigi yaa du ka nandigi kaa kum. 38O chi mu tum ma di ma la kum kiparɛ a li Koosa ŋmaha ni. Bɔnɛ funɛ du a a nyini a ka ma wa na nyɔɔra a li ba tum ni.”
39Samaria tim haan ti funɛ la ŋɔ o tɔhɔn ti nara ni, ma wa a wa na baal naa ŋɔ min kin nawara mu fun tum, ba nidamata se funɛ su Yesu. 40Ba funɛ wa o wati a wa sumi un di o nyɛn ba wati. Yesu fun la nɔɔni a nyɛn ba wati wuzu bilɛ.
41O fun biksi ba Koosa wɛ ka nidamata se fun su un a gbaari ba naa se funɛ te su un chen ni. 42Ba fun ŋɔ haan ti ni, “Ya se su un o biksi ti daha. A wa su un chenani i fun ŋɔ ya chen duŋduŋ daharɛ. Ya zimu di wutirɛ Koosa fun tum un di o wa yisi tɛɛnɛ nɔ maga nara tum tagna a li ba.”
Yesu Fun Tiibi Koor Hɛɛ Digi Be
43Wuzu bilɛ gantɛl ni, Yesu fun li dooni a kaali Galili pulum. 44O titi yaa ŋɔ nara niu di Koosa witinsi ta digi sɛmbiri nara wara nyɛ un jirima. 45Amaa Galili tim nidamata funɛ nyɛn Ju tim ta wuzu zen naa ba yir val la gali ti chen a li Jɛrusalɛm ni a na tum zene naa o tum dooni. Chendaha o funɛ tel Galili, ba fun la un du.
46O fun bur kaali Kena a li Galili pulum ni. Doonee o fun nyɛ ni ti burgi sin. Nihɛɛ digi funɛ nyɛn doon. O be fun nyɛn Kapɛrnaum ni a wi. 47O funɛ nu di Yesu li Judia pulumu a bur wa Galili, o fun la sumi un di o nyɛ ba la Kapɛrnaum a la tiibi o be naa la daŋni o sou. 48Yesu fun ŋɔ un, “Mu vɛ tum tum zene a nyɛ ma, ma se wa zi su min.”
49Nihɛɛ ti fun ŋɔ un, “Mu kunyana, i vɛ wa mu wati lalaga, mu be ti zi sowu.”
50Yesu fun ŋɔ un, “Kila dama. I zi na i be tiu ka o kpak alaafɛ.”
Baal ti si fun su chenani Yesu sɛm chen a kaali. 51O funɛ nyɛn nyinbaan ni aa la chene, o dam bisa fun wa chem un a ŋɔ un, “I be ti na alaafɛu.”
52O fun pɛɛsi ba, “Nha funɛ mak yɛrɛ ka o na alaafɛ?” Ba fun ŋɔ un, “Nha dɛ jauu ka kabilima ti gil un.” 53Be ti nyana fun lisi di saha naa Yesu dɛ ŋɔ un di o be ti zi na alaafɛu chen, di nha jauu. O fun kaali dama a la na di chenani ba fun sɛm chen sir ya wutirɛ. O wa o walɛ maga se fun su Yesu chenani o tum chen daha.
54Chenani Yesu fun tiibi nihɛɛ ti be ti funɛ gbaari o tum zen ti bilɛ tiina a li Galili pulum ti ni.
5Yesu Fun Tiibi Wichɔɔrta A Li Pul Ni
1A funɛ ya tama, Yesu fun si a bur kaali Jɛrusalɛm di o la di Ju tim wuzu zene ta digi dooni. 2Bɛɛn we funɛ nyɛn dooni a dugli tɔsi ta digi bulzɔɔnɔ naa ba yir piisisa bulzɔɔnɔ. Ju tim ta funɛ yir doon a li ba sɛm ni, Bɛtzata. Zaŋa nyuu funɛ go bɛɛŋ we ti nɔ. 3Wichɔɔrsa nidamata funɛ nyɛn zaŋ ta tuhu ni saha maga. Ba bɔnɛ funɛ ya nyulumwa, bɔnɛ chel chɛrsa, bɔnɛ nisa awa naŋgere ka siti. (( 4Ba fun a pɔ niiti ta pali. Saha wau Koosa malaika wa tu wa a nyɛ nii ti pali. A gantɛl ni nar ka te tu bɛɛŋ ti chen, chen tiina wichɔɔta ti zi wa tibiu.)) 5Baal digi funɛ nyɛn dooni. Wichɔɔrta fun kpak un bun fumnaasi alɛ wa to. 6Yesu fun wa li dooni a na un ka o chɔ. O funɛ zim di wichɔɔr ti vusi un niu a pɛɛsi un, “I daŋni i na alaafɛuu?”
7Wichɔɔr ti fun ŋɔ un, “Mu kunyana, ni ti funɛ viigi, n wa kpak nandigi naa la zi kpa min a la du bɛɛŋ ti ni lalaga. Mu funɛ nyɛn nyinbaan ni aa wa, nandigi funɛ te min dooni.”
8Yesu fun ŋɔ un, “Kisi a guti i kichɔɔli a la.” 9Baal ti fun vaan na alaafɛ a si a guti o kichɔɔli ti a la. A wuzu ti funɛ ya Ju tim hiisi wuzurɛ. 10Ju tim ta bɔnɛ fun na chenani Yesu tiibi baal ti a la ŋɔ un, “O ya ya chire wa i chuŋi i kichɔɔli ya hiisi wuzu.”
11O fun ŋɔ ba, “Baal naa tiibi min chen, waa ŋɔ min di mu chuŋi.”
12Ba fun pɛɛsi un, “Anti ŋɔ hin di i guti i kichɔɔli a la?”
13Baal ti funɛ nyini di o na Yesu, amaa o funɛ li zɛmɛ ta niu a kaali. O fun ŋɔ Ju tim ta ni, “O kaalu. Mu ka wa zim nibine naa ya un.”
14A gantɛl nɛɛ Yesu fun wa na un Koosa bar jɛɛmi dam ti ni a ŋɔ un, “Lalaknɔ i na alaafɛu. Ta bu tum tum tagna. I tum a, chenani i zi du zi taginiu a kaali o piili ti ni.”
15Doone baal ti fun li kaali a la ŋɔ Ju tim ta ni di Yesu funɛ ya naa tiibi un chen. 16Ba funɛ nu di Yesu tiibi baal ti ba hiisi wuzu ti, ba fun wa muksi un kinkan. 17O fun ŋɔ ba, “Mu kunyana Koosa tum o tuma saha maga. Mu gbanko tum a chi chenani o tum chene.”
18Yesu funɛ ŋɔ di o nyana ya Koosa, o duuti o wa un ya nibɛgimnɛ. O sɛm na awa chenani o fun a chɔk ba hiisi wuzu ti, nyɛ Ju tim ta se sɛriu di ba kpu un.
Yesu Fun Zer Koosa Ninnɛ A Li O Tum Maga Ni
19Doone Yesu fun ŋɔ ba, “Chenani mu kaa sɛm ma nan ya wutirɛ. Mu waa Koosa be, wa kikoti a tum wu digi mu titi nyuhu ni. Mu zer mu nyan ninne a li mu tum maga ni. 20O daŋni minu a biksi min tum maga chenani o titi tum. Ma fa na chenani mu tiibi baal tiu. Mu kunyana Koosa zi nyɛ mu tum tum zeneu a kaali chen, ka alaazibu kpak ma. 21Waa lɛlɛ siwɛ a li ba sou ni. Mu waa naa ya o be gbanko lɛlɛ siwɛ naa mu yisi a li ba sou ni. 22O wara di nara tum tagna sɛria. O funɛ kpa chenani o di nara sɛriau a du mu nin ni, 23chen ni nara maga zi nyɛ min jirimau a chi chenani ba yaa nyɛ un jirima. Nara vɛ nyɛ min jirima, ba wara nyɛ mu kunyana Koosa naa tum min chen gbanko wa jirima.
24“Sɛm naa mu kaa sɛm nan ya sɛm birigewa, adaha maa nu a nɛnɛ. Ba naa maga nu mu biksi nɔ a nyɛ ba se su Koosa naa tum min chen, o zi nyɛ ba o mi fali naa vɛ kpak bɔu. O gbanko wa zi bu na ba galimsa ba tum tagna daha a ta ba yɔri. 25Maa nu mu wati nɛnɛ. Saha ti piin telu di ba naa chi siwɛ ba tum tagna daha zi wa nu min, Koosa be, tau, ka mu zi wa lɛli bau a li ba sou ni. 26Mu nyan ti kpak o mi fali naa vɛ kpak bɔ kpok. O funɛ kpa o mi fali kpok tiu a nyɛ mu gbanko ni. 27Mu ya nibine be. Chendaha o fun kpa chenani o di nara sɛria a du mu nin ni. 28Ma ta nyɛ chenani mu sɛmi chen jɛri ma. Saha wau ba naa maga ba fun huk chen zi nu mu tau a li wa. 29Ba naa funɛ tum tum were chen, mu kunyana zi lɛli bau a li ba sou ni a kpa o mi fali naa vɛ kpak bɔ a nyɛ ba. Ba naa ka funɛ tum tum tagna chen, o zi lɛli bau a li ba sou ni a na ba galimsa a ta ba yɔri.”
Kin Nawara Biksi Nara Yesu Wɛ
30“Mu wa kikoti a tum wu digi mu titi nyuhu ni. Koosa yaa biksi min chenani mu zi di nara sɛria. Chendaha mu sɛria diili ya wuti saha maga. Mu wara daŋni mu tiŋ mu tutɔ, amaa naa tum min chen tutɔrɛ mu daŋni n tiŋ.
31“O fu ya di mu duŋduŋ ŋɔ ma chenani mu du, ma fu zi ŋɔ di mu sɛm ta wa ya wuti. 32-33Amaa Jɔn naa chaksi nara wa ni ni chiŋɛ mu gantɛl ni. Chenani maga o sɛm nara ni mu wɛ ya wutirɛ. Ma titi funɛ tum nara di ba nu o sɛm ta a bur wa ŋɔ ma. 34Mu wara nyini chenani nibinsa sɛm mu wɛ se ni. Ma lisi chenani Jɔn sɛm mu wɛ di o suŋi ma, chen ni Koosa zi la ma nyuuna a nyɛ ma. 35Jɔn funɛ chi fitin chaanirɛ ka ma tusa fun sɔɔni di ma kani o mun ni tama. 36Jɔn funɛ biksi nara mu wɛ, amaa kundɔŋ biksi nara mu wɛ a kaali chenani Jɔn fun biksi. Tum zene naa mu nyan ti fun nyɛ mu tum, a waa biksi nara di waa funɛ tum min. 37Ma ha wa nu o ta koo a na un, amaa o yaa biksi ma mu wɛu. 38Waa funɛ tum min ma wati, amaa ma wa nyɛ ma se su min. Chendaha o biksi ti vɛ nyɛn ma bambe ni. 39Ma yaa karimi Koosa sɛm tɔn ti saha maga. Ma karimi ti nyɛ ma se su di ma zi na mi fali naa vɛ kpak bɔu. Amaa o sɛm tɔn ti biksi ma mu wɛ. 40Ma ka wara daŋni ma wa mu wati a wa la mi fali ti.
41“Ma vɛ nyɛ min jirima nan daha mu baga wa to, 42amaa mu baga nyɛnu di ma wa kpak Koosa daŋni ma bambe ni. 43Mu kunyana Koosa funɛ tum min di mu wa chiŋi o bar chiŋi ni, amaa ma wa la min du. Nandigi ka wa ma wati o titi nyuhu ni, ma ya la un duu. 44Ma daŋni ma nyɛ dɔŋ wa jirimarɛ, amaa ma wara daŋni jirima naa Koosa bɛgim ti koti a nyɛ ma. O wa ya beelire ma se vɛ su min. 45Ma ta lisi di mu zi fiksi mau a li mu kunyan ti suwachak ni. Ma kpak bambi bɛgim a li ma nawaal Mosis awa chenani o fun biksi ma ni. Waa la zi fiksi ma, 46amaa ma se wa su un. O funɛ sɔbi mu wɛu a li Koosa sɛm tɔn ti ni saha digi. Ma se su un, ma zi nyɛ ma se su minu. 47Ma se vɛ su chenani o fun sɔbi mu wɛ chen. O wa ya beelire ma se vɛ su chenani mu biksi ma.”
6Yesu Fun Kpa Diwe A Dɛɛsi Nara Tusugsa Nyuu
(Mat. 14.13-21; Maak 6.30-44; Luk 9.10-17)
1Ju tim ta funɛ kaali, Yesu awa o gantɛl tiŋsi ta fun si dooni a bur kaali a la ji Galili bɛɛn ti jibaŋ kinkin ti. O sɔn digi funɛ vɛɛn ya Tibɛrias bɛɛŋa. 2Ba funɛ la chene, zɛmɛ kinkan fun tiŋ ba. Ba fun na chenani Yesu fun tum tum zene a tiibi wichɔɔrsi ta. 3Yesu wa o gantɛl tiŋsi ta funɛ la tel dooni, ba fun zini bi digi nyuha a kani. 4Ju tim ta wuzu zen naa ba funɛ yir val la gali ti chen, fun dugli. 5Yesu fun burgi a nyini aa go a na zɛmɛ kinkan ka ba wa o wati. O fun pɛɛsi Filip, “Leene ya kaa ya pu diwe a yau a nyɛ zɛmɛ naa maga ni ba di?” 6O titi funɛ zim chenani o zi yau, amaa o funɛ daŋni o zaamsi Filiprɛ.
7Filip fun ŋɔ un, “Ya yau boroboro sidi tusugsa nyuu, o wa zi tel ba hali ba di tama.”
8Doone Andiru, Simɔn Pita niinbe, fun ŋɔ un, 9“Nibabichɛl digi nyɛn bar nɔ a kpak boroborosa nyuu awa nyinsa lɛ. Yɛrɛ a nama kaa ya tel zɛmɛ na?”
10Yesu fun ŋɔ, “Nyɛ nara tima kani tɛɛnɛ ni.” Zɛmɛ ta fun kani kɔ tota kinkan daha ni dooni. Ba nibaala duŋduŋ funɛ ya tusugsa nyuunwa. 11Doone Yesu fun zer boroborosi ta awa nyinsi ta a sumi Koosa a du a ni a kpa nyɛ o gantɛl tiŋsi ta ni ba bɔni zɛmɛ ta. Ba maga fun se puŋ. 12Ba fun se peti, Yesu fun ŋɔ o gantɛl tiŋsi ta ni, “Ma la pini kidikaalɛ ta, chen ni a wa zi chɔk.” 13Ba fun pini diwe naa zɛmɛ ta fun se a ka a su chenchisa fidalɛ.
14Zɛmɛ naa funɛ di diwe ta, fun na chenani Yesu tum tum zen a nyɛ ba, ba fun ŋɔ dɔŋ ni, “Wutirɛ baal nɔ sir ya witiina naa Koosa fun ŋɔ di o zi wa tumu tɛɛnɛ nɔ maga ni wuzu digi chene.” 15Yesu funɛ nu chenani ba sɛm dɔŋ ni, o fun si dooni a kaali kuŋkule nyuha bar nyɛni a la nyɛn doon o duŋduŋ. O funɛ zimu di ba kpak unu ba bambe ni di ba kpak un wa kpok ni a la vɔu un ba koora.
Yesu Fun Val Ni Daha
16Nha funɛ wa chel, o gantɛl tiŋsi ta fun a bur kaali bɛɛŋ ti nɔ, 17a la zu arŋa a la ji jibaŋ kinkin ti aa la Kapɛrnaum. Dusum funɛ wa biri, Yesu ha wa fun wa ba wati. 18Pe zenzen funɛ mo ba a la teŋ ni ti kinkan. 19Ba funɛ dusi arŋ ti a la tel maalisa tora koo anaasi, ba fun a na Yesu ka o val ni ti daha a wa dugli arŋ ti. Hansura fun kpak ba kinkan. 20Yesu fun ŋɔ ba, “Ma ta ɔmi. Minnɛ.” 21Ba tusa funɛ sɔɔniu o lagmi ba ni a zu arŋ ti chen. Ba fun vaan la tel ba val ti bɔ.
Zɛmɛ Fun Dɛu Yesu Bar Nyɛni
22-23Chɔɔsa funɛ wa pisi, zɛmɛ naa funɛ kpalimi jibaŋ kinkin ti ni chen, fun a dɛu Yesu bar nyɛni. Yesu funɛ te wa dooni awa arŋ ni ka o nyɛ ba diwe ba di, ba funɛ na o wa o gantɛl tiŋsi tau. O gantɛl tiŋsi ta funɛ bu arŋ ti a kaali, zɛmɛ ta funɛ zimu di Yesu wa to ba wati. 24Arŋ bɔnɛ fun li tɔhɔn naa ba yir Tibɛrias a wa. Zɛmɛ ta fun la zu arŋsi ta a kaali Kapɛrnaum di ba la dɛu Yesu dooni.
Yesu Wa Koosa Mi Fali Diwe Ya Kibɛgimnɛ
25Ba funɛ na un, ba fun pɛɛsi un, “Ya kunyana, yɛrɛ i ya a wa bar nɔ?”
26Yesu fun ŋɔ ba, “Wutirɛ n sɛm ma, diwe naa mu dɛ kpa nyɛ ma di ma di puŋ chen, nyɛ ma dɛu mu bar nyɛni. Mu tum zene laata nyɛ ma dɛu mu bar nyɛni. 27Ma ta kpa ma bambe a du diwe naa la zi wa chɔk, amaa ma ka kpa ma bambe a du Koosa mi fali naa vɛ kpak bɔ ni. Koosa naa ya mu nyan ti chiŋɛ mu gantɛl ni di mu ya nibine be. Chendaha mu koti a kpa chen mi fali ti a nyɛ ma.”
28Ba fun pɛɛsi un, “Yɛrɛ ya kaa ya a sɔɔni Koosa tuha?”
29Yesu fun ŋɔ ba, “Ma nyɛ ma se su n waa naa o fun tum ma wati. Chene Koosa daŋni maa tum.”
30Ba fun ŋɔ un, “Te tum tum zen a nyɛ ya ka ya se su hin. 31I zimu di ya nawaalsa funɛ nyɛn nyabaan ni a gba saha digi, ba nihɛɛ Mosis fun kpa diwe naa ba funɛ yir ‘mana’ a nyɛ ba ba di. Ba funɛ sɔbiu a li Koosa sɛm tɔn ti ni a ŋɔ,
‘Mosis funɛ kpa diweu a li buudaha ni a nyɛ ba ba di.’ ”
32Yesu fun bu ŋɔ ba, “Wutirɛ mu ŋɔ ma, Mosis wa fun kpa diwe ta a li buudaharɛ a nyɛ ma nawaalsi ta ni. Mu kunyan Koosa ka funɛ kpa a a nyɛ ba. Lalaknɔ waa la nyɛ ma diwe titi maa di. 33Waa funɛ tum min a li o tɔhɔn ti ni di mu wa tɛɛnɛ nɔ maga, chen ni nara maga zi na nyinbaanu a la o mi fali naa vɛ kpak bɔ.”
34Ba fun ŋɔ un, “Ya kunyana, i yaa kpa mi fali diwe ta a nyɛ ya.”
35Yesu fun ŋɔ ba, “Mu wa mi fali diwe ta ya kibɛgimnɛ. Lɔsa wa zi bu kpak ba naa wa mu wati. Nyɔksa ka wa zi kpak ba naa nyɛ ba se su min. 36Ya funɛ piin lagmiu ka ma se ha vɛ su min. Mu funɛ ŋɔ mau di nannɛ o du ya ni. 37Ba naa mu nyan ti fun kpa nyɛ min chen, zi wa mu watiu n la ba du. Mu wa zi kut vɛ ba naa maga wa mu wati. 38Waa funɛ tum min a li o tɔhɔn ti ni di mu wa tɛɛnɛ nɔ maga a wa tum o tutɔ. Mu wa wa di n wa tum mu tutɔrɛ. 39Naa tum min chen tutɔ ti chi nɛɛnɛ. Mu zi nyini ba naa o kpa nyɛ min chenu ka ba digi ta nyuksɛ. O wa wa di o di tɛɛnɛ nɔ tim maga sɛria, mu zi lɛli ba a li ba sou ni a nyɛ ba o mi fali naa vɛ kpak bɔ. 40Mu nyana tutɔ ti chi nɛɛnɛ. O wa wa di o di tɛɛnɛ ŋɔ tim maga sɛria, mu zi nyɛ ba naa maga se su minu o mi fali naa vɛ kpak bɔ.”
41Ju tim ta funɛ nu chenani Yesu sɛm di o wa mi fali diwe naa Koosa fun tum a li o tɔhɔn ti ni chen ya kibɛgimnɛ, ba funɛ zulimi un. 42Ba fun ŋɔ dɔŋ ni, “Baal nɔ, laata ya Yesu, Josɛf be ti, chenn? O nyana awa o niina laata ya zim chenn? Ka yɛrɛ o sɛm di o funɛ li Koosa tɔhɔn tirɛ?”
43Yesu fun ŋɔ ba, “Ma gil mu zulimi. 44Nandigi wa kikoti a wa mu wati see mu nyana naa tum min chen gbaŋ un wa mu wati. O wa wa di o wa di tɛɛnɛ nɔ tim maga sɛria, mu zi nyɛ ba o mi fali naa vɛ kpak bɔ. 45Ba funɛ sɔbiu a li Koosa sɛm tɔn ti ni saha digi a ŋɔ,
‘Koosa zi wa biksi nara magau.’
Ba naa maga wa nu mu nyan ti sɛma a tiŋ o biksi ti, o zi wa gbaŋ bau a wa mu wati. 46Nandigi ha wa na mu nyan ti. Mu waa naa o tum ma wati chen duŋduŋ funɛ na un. 47Wutirɛ mu sɛm ma, ba naa maga se su min piin na o mi fali naa vɛ kpak bɔu. 48Mu wa mi fali diwe ta ya kibɛgimnɛ. 49Ma nawaalsi ta funɛ di diwe naa ba funɛ yir ‘mana’ nyabaan ti ni saha digi chen a siti. 50Amaa ba naa maga di mi fali diwe naa li mu nyan ti tɔhɔn ti, ba wa zi siti. 51Mu wa mi fali diwe naa funɛ li mu nyan ti tɔhɔn ti chen ya kibɛgimnɛ. Ba naa maga di diwe na zi na miisa naa vɛ kpak bɔu. Diwe naa mu kaa nyɛ ba ba di ya mu barawa. Nara zi wa kpu kinu chen ni tɛɛnɛ nɔ tim maga zi na nyinbaanu a la miisa naa vɛ kpak bɔ.”
52Ju tim ta funɛ nu chenani Yesu sɛm, ba fun a di dɔŋa amɔrɛ kinkan o sɛm ta mun daha a ŋɔ, “Yɛrɛ baal nɔ kaa ya a kpa o bara a nyɛ ya di ya di?”
53Yesu fun ŋɔ ba, “Wutirɛ mu ŋɔ ma, see ma se n waa nibine be bara a kinyɔ mu chɛl, Koosa mi fali naa vɛ kpak bɔ wa zi nyɛn ma bambe ni. 54Ba naa maga wa di mu bara aa la nyɔ mu chɛl ti, na o mi fali naa vɛ kpak bɔu lalaknɔ. O wa wa di o di tɛɛnɛ nɔ tim maga sɛria, mu zi lɛli bau a li ba sou ni. 55Mu bara ya diwe titi. Mu chɛl ti ya kinyɔɔli titi. 56Ba naa maga di mu bara aa la nyɔ mu chɛl ti nyɛn min ni ka mu gbanko nyɛn ba ni. 57Mu nyan naa ya mi fali ti tiina, funɛ tum min ma wati. O daharɛ mu nyɛn. Chen vɛɛna, ba naa maga di min nyɛn mu daharɛ. 58Mi fali diwe ta awa diwe naa Mosis fun kpa nyɛ ma nawaalsi ta ni saha digi ka ba siti chen, wa ya kibɛgim. Koosa funɛ tum o mi fali diwe tau a li o tɔhɔn ti ni, chen ni ba naa maga di un zi na miisa naa vɛ kpak bɔu.”
59Yesu funɛ nyɛn Ju tim ta bar lagmi dɛ nɛɛ a li Kapɛrnaum ni a biksi ba sɛm na maga.
Koosa Mi Fali Naa Vɛ Kpak Bɔ Wɛ
60O gantɛl tiŋsi ta bɔnɛ gbanko funɛ nu o biksi tiu a ŋɔ dɔŋ ni, “O biksi ti bɔmu. Anti kaa tiŋ un?”
61Yesu funɛ zimu di ba lɔ o gantɛllɛ, o fun pɛɛsi ba, “Mu biksi ti daŋni o bur ma gantɛllɛɛ? 62Ma wa na n waa nibine be ka mu bur a la zu Koosa tɔhɔn ti, yɛrɛ ma zi lisi? 63Ba funɛ lul ma, ma wa fun kpak Koosa miisa naa vɛ kpak bɔ. Koosa siim weri ti wa nyɛn nar ni, o fun kpa Koosa mi fali naa vɛ kpak bɔ a du o bambi ni. Mu ŋɔ ma lalaknɔwa chenani ma zi na o mi fali ti, 64amaa ma bɔnɛ se wa su mu sɛma.” (Saha naa Yesu fun te a biksi o gantɛl tiŋsi ta, o fun zim ba naa se vɛ su un awa naa la zi wa li gantɛl.) 65Doone Yesu fun bu ŋɔ ba, “Chendaha mu fun piin ŋɔ ma di nandigi wa kikoti a wa mu wati see mu nyan ti gbaŋ un a wa mu wati.”
66O gantɛl tiŋsi ta funɛ nu chen, ba nidamata fun bur gantɛl a bu vɛ tiŋ un. 67Doone Yesu fun burgi o gantɛl tiŋsa nara fidalɛ ta wati a pɛɛsi ba, “Ma gbanko zi buru a ka minn?”
68Simɔn Pita fun ŋɔ un, “Mu kunyana, anti watɛɛ ya kaa la? Hin kpak Koosa mi fali naa vɛ kpak bɔ sɛma, 69ka ya se su a. Ya zimu di i ya Koosa tu chaan tiinnɛ.”
70Yesu fun ŋɔ ba, “Mu funɛ lisi ma nara fidalɛwa a li mu gantɛl tiŋsi ta ni, amaa ma nidigi ya sintana nibinere.” 71O funɛ sɛm Judas Iskariɔt, Simɔn be, wɛwa. Yesu funɛ zimu di o zi li o gantɛlu.
7Yesu Awa O Walɛ
1A gantɛl nɛɛ Yesu fun a gba Galili pulum aa go. O funɛ zimu di Ju tima ba naa nyɛn Judia pulum ni, dɛu nyinbaannɛ di ba kpu un. Chendaha o fun vɛ daŋni o bur la dooni. 2Ju tim ta wuzu zene a naa ba yaa fun a yir lɛuwa chen, funɛ wa dugli. 3O niinbisi ta fun wa ŋɔ un, “Li bar nɔ aa la Judia, chen ni i gantɛl tiŋsa ba naa nyɛn dooni, gbanko zi na i tum zene naa i tumu. 4I soglee, yɛrɛ i kaa ya a ya nibin zen? Kila Jɛrusalɛm a la biksi ba naa maga lagmi dooni chenani ii tum.” 5Yesu niinbisi ta se wa fun su un.
6Yesu fun ŋɔ ba, “Mu si ha wa su di mu zi la lalaknɔu. Ma zi wa la saha naa ma tusa tɔɔriu. 7Min la biksi nara ba yaa tum tum tagna. Chendaha ba ha min. Amaa ba ka wa ha ma. 8Maa la a la di wuzu zene ta a li Jɛrusalɛm ni. Mu si ha wa su di mu zi la dooniu lalaknɔ.” 9Yesu fun kpalimi Galili pulum ni.
Yesu Fun Di Wuzu Zene Ta Digi A Li Jɛrusalɛm Ni.
10O niinbisi ta funɛ kaali di ba la di wuzu zene ta chen gantɛl nɛɛ, Yesu gbanko fun a sogli a tiŋ ba a kaali. 11Ju tima ba naa funɛ lagmi dooni, fun a dɛu Yesu a la pɛɛsi dɔŋa o bar nyɛni wɛ.
12Nidamata funɛ nyumsi a sɛm o wɛ. Bɔnɛ fun ŋɔ di o ya narrɛ. Bɔnɛ ka ŋɔ di o mur narawa. 13Ba maga funɛ ɔm ba nihɛɛtiwa. Chendaha ba vɛ sɛm o wɛ a li gbampulim.
14Wuzu zene ta funɛ wa purigi, Yesu fun la zu Koosa bar jɛɛmi dam ti a biksi nara. 15O biksi ti fun ya Ju tima, ba naa funɛ nyɛn doon chen, alaazibu kinkan. Ba funɛ ŋɔ dɔŋ ni, “Baal nɔ ya nyu bilim tiinnɛ. Yɛrɛ o ya zim kin nama a biksi ya nan?”
16Yesu fun ŋɔ ba, “Mu biksi ti ya Koosa naa tum min chen, kinnɛ. O wa ya mu titi kin. 17Ba naa maga la daŋni ba tiŋ Koosa tutɔ ti zi zimu di mu biksi ti li mu watɛɛ koo o wati. 18Naa sɛm o titi sɛma daŋni narawa kinyɛ un jirima. Nar ka daŋni o nyɛ naa tum un chen, jirima ya wuti tiinnɛ. Nusuna wa to un ni. 19Koosa chiksɛ naa Mosis fun kpa nyɛ ma nawaalsi ta ni chen, ma wa tiŋ a nɛnɛ. Yɛrɛ ma lisi min a ŋɔ di mu chɔk au a la daŋni ba kpu min?”
20Zɛmɛ ta fun ŋɔ un, “I zu galɛŋwa. Anti ma la daŋni ba kpu hin?”
21Yesu fun ŋɔ ba, “Mu funɛ tiibi baal digiu ma hiisi wuzu. O fun ya ma alaazibu kinkan. 22Ma nawaalsi ta funɛ te teŋsi ma bisau a li ba hiisi wuzu saha digi ka Mosis fun biksi ba di ba ha vɛɛn kiya chen. 23Ma daŋni ma tiŋ Mosis chiksɛ ta, ma teŋsi ma bisa hiisi wuzu. Yɛrɛ ma na paan a du min ni mu tiibi nibine ma hiisi wuzu daha? 24Ma ta di nara sɛria dentil ni amaa maa di a li ba tuhu ni wa wuti.”
Yesu Funɛ Ya Naa Koosa Vɔu Di O Tum Chen
25Nara tima ba naa funɛ nyɛn Jɛrusalɛm ni, bɔnɛ funɛ ŋɔ dɔŋ ni, “Baal nɔ laata ba daŋni ba kpu chen? 26Maa na, o chiŋɛ gbampulim ni a biksi nara ka ya nihɛɛti ta vɛ ya un wu digi. Ami ba zimu di waa sir ya Kristo naa Koosa fun ŋɔ di o zi wa tumu chen. 27Ka yɛrɛ nan kaa ya? Ya zim doonani baal nɔ liu. Kristo wa wa, nandigi wa zi zim doonani o li.”
28Yesu yaa fun nyɛn Koosa bar jɛɛmi dam ti ni a biksi nara chene, a fun tɛsi a ŋɔ, “Ma ŋɔ di ma zim minu awa doonani mu li. Mu wa wa mu titi nyuhu nɛɛ. Naa tum min chen, ya wuti tiina ka ma vɛ zim un. 29Mu waa zim unu. O wa min funɛ te lagmi nyɛn ka o fun tum min ma wati.”
30Ju tim ta funɛ nu o sɛm ta, ba funɛ daŋni ba kpak un, amaa o kpaki saha ha wa fun tel. Chendaha nandigi wa fun gbaŋsi un. 31Zɛmɛ ta nidamata se fun su un. Ba funɛ ŋɔ dɔŋ ni, “Kristo wa wa, o tum zene zi kaali baal nɔ tum zeneuu?”
Lanjimasa Fun Wa Di Ba Wa Kpak Yesu
32Farisi tim ta funɛ nu chenani zɛmɛ ta nyumsi Yesu wɛ, ba wa Koosa kɔkɔɔrsi ta fun a na dɔŋa a tum lanjimasa di ba la kpak Yesu a wa. 33Ba funɛ kaali doonani Yesu nyɛn chen, o fun ŋɔ ba naa maga funɛ nyɛn dooni, “Mu zi nyɛn ma watiu wuzu bumɛna a bur la naa tum min chen wati. 34Ma zi wa dɛu mu bar nyɛniu, amaa ma ka wa zi bu wa na min. Ma wa kitiŋ min la doonani mu nyɛn.”
35Ju tim ta wa fun zim o sɛm ta mun a la pɛɛsi dɔŋa, “Leene o kaa gba la ka ya vɛ na un? O zi la Ju tim ba naa wa hɔɔra nyɛnɛɛ a la biksi ba chenuu? 36Waa funɛ ŋɔ ya di ya zi dɛu o bar nyɛniu ka ya ka wa zi na un. O gbanko funɛ ŋɔ yau di ya wa kitiŋ un a la doonani o nyɛn. O mun ya yɛrɛ?”
Yesu Fun Kpa Ni A Nyɛ Ba Naa Nyɔksa Kpak Ni
37Wuzu zene ta gantɛl tiŋna funɛ ya a kilɛmlɛm. A wuzu tirɛ Yesu fun si chiŋi zɛmɛ ta suwachak ni a tɛsi a ŋɔ, “Ba naa maga nyɔksa kpak, ma nyɛ ba wa mu wati mu kpa ni a nyɛ ba ba nyɔ. 38Ba funɛ sɔbiu a li Koosa sɛm tɔn ti ni saha digi a ŋɔ,
‘Ni pali zi li ba naa se su min bambe niu saha maga.’ ”
39Yesu funɛ sɛm ba ni pali ti wɛ chen, o funɛ ya Koosa siim weri ti wɛwa o sɛm. Yesu ha wa fun bur la Koosa tɔhɔn ti. Chendaha Koosa ha wa kpa o siim weri ti a nyɛ ba naa se su Yesu ni.
Zɛmɛ Funɛ Waligiu Yesu Biksi Ti Daha
40Zɛmɛ ta funɛ nu o sɛm ta, ba bɔnɛ fun ŋɔ, “Baal nɔ sir ya witiina naa Koosa ŋɔ di o zi tum ya wati wuzu digi chenu.”
41Bɔnɛ fun ŋɔ, “Waa ya Kristo naa Koosa fun ŋɔ di o zi tumu chen.”
Bɔnɛ ka fun bukoo ŋɔ, “Kristo wa zi ya Galili tim baal. 42Ba funɛ sɔbiu a li Koosa sɛm tɔn ti ni a ŋɔ,
‘Ba zi lul Kristo a li tɔhɔn naa ba yir Bɛtlihɛm ka o nyɛn Judia pulum ni.
O zi wa ya koor Devid bi luliu.
Chendaha ba kaa wa lul un a li o tɔhɔn ti ni.’ ”
43Zɛmɛ ta funɛ waligiu Yesu daha. 44Bɔnɛ funɛ daŋni ba kpak un, amaa nandigi wa fun gbaŋsi un.
Ju Tim Nihɛɛta Fun Vɛ Yesu
45Lanjimasa ba naa Koosa dam kɔkɔɔrsi ta awa Farisi tim ta fun tum di ba la kpak Yesu, fun bur wa wa nin hulɛ ni. Ju tim nihɛɛti ta fun pɛɛsi ba, “Yɛrɛ ma vɛ kpak un waali?”
46Lanjimasa ta fun ŋɔ ba, “Baal nɔ sɛma kaali chen naa maga ya nu.”
47Farisi tim ta fun ŋɔ ba, “Wutirɛ o gbanko fun mur ma. 48Ma nihɛɛti ta awa Farisi tim ta nidigi wa to o si su un. 49Zɛmɛ ba naa la nu o biksi ti wa zim Koosa chiksɛ ta ka Koosa fun ŋɔ nɔ a nyɛ ba.”
50Nikɔdimus, naa funɛ te la sɛm sɛma Yesu wati, o wa ba funɛ lagmi. O fun ŋɔ ba, 51“Ya chiksɛ ta biksi ya di ya wa kina nar galimsa see ya nu a li o titi nɔ ni chenani o tum.”
52Ba fun pɛɛsi un, “I gbanko ya Galili tim narrɛɛ? Koosa sɛm tɔn ti bar digi wa to ba fun sɔbi di o witinsi ta digi ya Galili narrɛ.” (( 53Ba maga fun si a pisi kaali ba damsa.
8Nihaan Naa La Daŋni Nibaala Yɔri Yɔri
1Yesu gbanko fun li dooni a kaali bi naa ba yir Ɔlif nyuhu daha. 2Chɔɔsa funɛ wa pisi chɔsa, o fun si a bur kaali Koosa bar jɛɛmi dam ti. O funɛ la tel dooni, zɛmɛ ta fun wa lagmi a go un. O fun kani a biksi ba. 3Koosa chiksɛ nibiksɛ awa Farisi tim ta fun kpak nihaan naa la daŋni nibaala yɔri yɔri. Ba fun kpa un wa Yesu wati a nyɛ o chiŋi ba maga suwachak ni. 4Ba nidigi fun ŋɔ un, “Mu kunyana, ya na unu ka o chɔ nibaal wati. 5Ya nawaalsi ta nihɛɛ, Mosis, fun a biksi ya a li Koosa sɛm tɔn ti ni di nihaan naa la ya chen, ya yaksi un wa buŋkula ni a kpu. Yɛrɛ i lisi o sɛm ti?” 6Ba funɛ daŋni ba mo o lo a na o galimsa. Amaa Yesu funɛ gur o nyuhau a la piigi tɛɛnɛ awa o nin ni. 7Ba ha funɛ pɛɛsi un chene, o zer a nyuha a nyini ba a ŋɔ, “Naa vɛ tum tum tagin, waa la zi te yak un wa buŋkul ni.” 8O fun bu gur o nyuha a la piigi tɛɛnɛ awa o nin ni. 9Ba funɛ nu o sɛm ta, nihɛɛti ta fun te a li nibɛgim bɛgima hali ba wa bichɛsi ta maga wa li. Yesu wa nihaan ti duŋduŋ funɛ kpalimi dooni. 10Yesu fun bukoo zer o nyuha a nyini un a ŋɔ, “Leene ba naa la fiksi hin chen kaali? Nandigi wa to a ŋɔ di i kpak galimsauu?”
11Haan ti fun ŋɔ Yesu ni, “Mu kunyana, nandigi wa to.”
O fun ŋɔ un, “Mu gbanko wa sɛm di i kpak galimsau. Kila dama. Ta bu tum tum tagna.”))
Yesu Chi Tɛɛnɛ Nɔ Tim Maga Fitina
12A saha tirɛ Yesu fun bukoo biksi zɛmɛ ta a ŋɔ ba, “Min chi tɛɛnɛ nɔ tim maga fitinne. Ba naa maga tiŋ min wa zi bu val birsi ni. Mu zi chaani ba nyinbaan niu a kpa Koosa mi fali naa vɛ kpak bɔ a nyɛ ba.”
13Farisi tim ta bɔnɛ funɛ nyɛn dooni a ŋɔ un, “I sɛm ta wa ya wuti. I daŋni sɔnnɛ a nyɛ i titi ni.”
14Yesu fun ŋɔ ba, “Mu zim doonani mu fun liu a zim doonani mu la. Chendaha sɛm naa mu sɛm mu titi wɛ nan ya wuti. Ma wa zim doonani mu fun li a zim doonani mu la. 15Ma yaa di nara sɛria dentil nee. Mu ka wara di nandigi sɛria. 16Mu di nara sɛria, mu duŋduŋ wa zi di un. Mu kunyan Koosa naa funɛ tum min chen, zi gbaari min niu a di sɛria ti. Chendaha mu sɛria ti ya wutiu. 17Ba funɛ sɔbiu a li ma chiksɛ ta ni saha digi di nara balɛ la nɔɔni chenani yɛɛ, ka nara ŋɔ di ba sɛm ta ya wutirɛ. 18Mu sɛm mu titi wɛwa ka mu nyan naa tum min chen, gbanko sɛm mu wɛ. Chendaha ya sɛma ya wuti.”
19Ba fun pɛɛsi un, “Leene ya i nyan ti bar nyɛni?”
Yesu fun ŋɔ ba, “Ma wa zim chenani mu du. Chendaha ma vɛ zim chenani mu nyan ti duuli. Ma fu zim min, chen fu zi nyɛ ma nyinbaanu ma zim mu nyan ti.”
20Yesu funɛ nyɛn doonani nara tima yaa kpa ba malɛ a dau a nyɛ Koosa ni a la biksi ba kin nama. O kpaki saha ha wa fun tel. Chendaha nandigi wa fun gbaŋsi un.
Ju Tima Wa Kitiŋ Yesu A La Doonani O La
21Yesu fun bu ŋɔ ba, “Mu saksi di mu la bar digi. Mu wa la, ma wa kikoti a tiŋ min. Ma zi wa dɛu minu, amaa ma wa zi gil tum tagna tumi hali a wuzu naa ma wa siti.”
22Ju tim ta funɛ nu nan, ba fun ŋɔ dɔŋ ni, “O fun ŋɔ ya di ya wa kikoti a tiŋ un a la doonani o la chen. O sɛm nɔ mun ya di o kaa kpu o titirɛɛ?”
23Yesu fun ŋɔ ba, “Ma wa li tɛɛnɛ nɔ maga ni. Mu ka li Koosa tɔhɔn tirɛ. Ma ya tɛɛnɛ nɔ maga nibinsa. Mu wa ya tɛɛnɛ nɔ maga nibine. 24Mu piin ŋɔ mau di ma wa zi gil tum tagna tumi hali a wuzu naa ma wa siti. Ma vɛ nyɛ ma se su min, chene ma kaa wa siti.”
25Ba fun ŋɔ un, “Anti ya hin i sɛm nan sɛma a du ya ni?”
Yesu fun ŋɔ ba, “Mu piin ŋɔ ma nibine naa ya minu. 26Naa funɛ tum min chen ya wuti tiinnɛ. Mu biksi tɛɛnɛ nɔ tim magawa chenani o fun ŋɔ min duŋduŋ. Chendaha mu koti a di ma sɛria a biksi ma chenani ma bambe du.”
27Ba ha wa fun vɛɛn zim di Yesu ŋɔ ba o nyan Koosa wɛwa. 28Doone Yesu fun bukoo ŋɔ ba, “Ma zi wa kpak mu waa nibine beu a kpaasi mari daakakli mu sou, ma zi wa zimu di min ya naa Koosa fun ŋɔ di o zi wa tumu wuzu digi chen. Ma gbanko zi wa zimu di sɛm na wa li mu wati. A ya sɛm naa mu nyan ti fun kpa nyɛ min nɛ. 29Naa funɛ tum min chen, wa gil mu duŋduŋ. Waa nyɛn min ni. Mu yaa tiŋ o tutɔu a la sɔɔni o tuha.”
30Yesu fun sɛm peti, Ju tim ba naa funɛ nu o sɛm ta chen, nidamata se fun su un.
Yesu Yisi Ya A Li Ya Yosi Ni
31Doone Yesu fun ŋɔ ba, “Ma tiŋ mu biksi nɔ, ma waa la zi ya mu gantɛl tiŋ wutɛ. 32Ma tiŋ nan, ma zi nu wuti tiu ka wuti ti yisi ma a li yosi ni.”
33Ba fun ŋɔ un, “Ya waa ya Abraham bi lulɛ a ha vɛ ya nara yosa. I ŋɔ di wuti ti la zi yisi ya a li yosi ni. Nan mun ya yɛrɛ?”
34Yesu fun ŋɔ, “Mu ŋɔ ma, naa la tum tum tagna ya tum tagna yomne. 35Yosa wa kpak nyinbaan wa wu digi ni, amaa be ka kpak nyinbaan wa o nyan kin ni. 36Mu waa Koosa be koti a nyɛ ma hiisi wuti. 37Mu zim di ma ya Abraham bilulɛwa, amaa ma bɔnɛ daŋni ma kpu minu, domi mu biksi ti wara zu ma diŋsi ni. 38Mu wa mu nyan ti funɛ nyɛn, o funɛ biksi min wu damatiwa. Mu ŋɔ ma a wɛu lalaknɔ. Maa tum chenani ma nyan fun biksi marɛ.”
39Ba fun ŋɔ un, “Abraham ya ya nyan ti.”
Yesu fun ŋɔ ba, “Ma nyan ti sir ya Abraham, ma fu zi zer o naŋgeri weriu. 40Ma bɔnɛ daŋni ma kpu minu, domi mu la ŋɔ ma wuti naa Koosa fun biksi min chen daha. Chen laata Abraham fun du. 41Ma ya chen, nyan digi naŋgerire ma zer.”
Ba fun ŋɔ un, “Ya wa ya sambisa a chi nibin bɔnɛ. Ya nyan wuti ya Koosa titi.”
42Yesu fun ŋɔ ba, “Ma nyan ti sir ya Koosa, ma fu zi daŋni minu domi mu li o watɛɛ. Mu wa wa bar nɔ n titirɛ, amaa waa tum min. 43Ma wara koti a nu mu biksi ti, domi ma nyinbaan tɔu. 44Ma waa ya sintan bisa aa daŋni ma tiŋ o tutɔ. Saha naa Koosa fun naami tɛɛnɛ nɔ maga hali a wa tel lalaknɔ, sintana funɛ ya nara nikpuuli. O wa zim chenani wuti du. Waa ya nusun koora. O kaa suni wɛ, o wara bɔm un ni. 45Mu waa ka ŋɔ ma wuti ti wɛwa, amaa ma wa nyɛ ma se su chenani mu sɛm ma. 46Nandigi nyɛn ma ni a la zi biksi min di mu tum galimsi tumauu? Nandigi wa to. Mu yaa ŋɔ ma wuti tiu, ka yɛrɛ ma se vɛ su chenani mu ŋɔ ma? 47Ba naa ya Koosa bisa yaa nu o sɛmau. Ma waa wara daŋni ma nu a. Chen biksɛɛ di ma wa ya o bisa.”
Yesu Awa Ju Tima Nawaal Abraham
48Doone Ju tim ta fun ŋɔ Yesu ni, “Ya ŋɔɛɛ di i ya Samaria tim nidigirɛ ka alizin tagin kani i nyuhu ni, wuti laata ya sɛm?”
49Yesu fun ŋɔ ba, “Alizin tagin wa kani mu nyuhu ni. Mu nyɛ mu nyan ti jirimarɛ, amaa ma waa ka wara nyɛ min jirima. 50Mu bak wa to di ma nyɛ min jirima, amaa Koosa waa baga nyɛnu di nara nyɛ min a kidi ba naa vɛ min sɛria. 51Ma cheŋi ma diŋsa a nu chenani mu kaa sɛm ma. Ba naa maga yaa tiŋ mu nɔ, ba wa zi wa sou.”
52Ju tim ta fun ŋɔ, “Lalaknɔwa ya zim di i kpak alizin taginu. Hin ŋɔ ya di ba naa maga tiŋ i nɔ wa zi sou, amaa ya nawaal, Abraham, awa Koosa witinsi ta maga funɛ sitiu saha digi. 53I lisi di hin kaali baa? I lisu di baŋa ya hinn?”
54Yesu fun ŋɔ ba, “Mu wara nyɛ n titi wa jirima. Mu titi jirima nyɛɛli ya yɔrirɛ. Mu nyan ti ka yaa kpa o jirima a nyɛ min. O wa naa ma yir Koosa chen ya nibɛgimnɛ. 55Ma wa zim un, amaa mu waa ka zim unu. Mu fu ŋɔ di mu wa zim un, mu fu zi ya nusun tiinau a chi ma ya nusun tim chen. Mu zim unu aa tiŋ o nɔ. 56Ma nawaal Abraham tuha funɛ sɔɔniu di mu zi wa tɛɛnɛ nɔu.”
57Ju tim ta fun ŋɔ un, “I ha wa tel bun fumnyuu, ka yɛrɛ i ya zim Abraham?”
58Yesu fun ŋɔ ba, “Maa nu chenani mu kaa sɛm ma. Mu funɛ piin nyɛnu ka ba zi lul Abraham.”
59Ju tim ta funɛ nu o sɛm ta, ba fun pini buŋkula di ba yaksi un, amaa Yesu funɛ sogliu a la li Koosa bar jɛɛmi dam ti ni.
9Yesu Fun Tiibi Naa Ba Lul Wa Nyulumsa
1Wuzu digi Yesu funɛ val a la chene a la na baal naa ba fun lul wa nyulumsi ni chen. 2O gantɛl tiŋsi ta fun pɛɛsi un, “Ya kunyana, yɛrɛ ba fun lul un ka o nyulumi? O tum tagna daharɛ o nyulumi nan, koo o nyana awa o niin tum tagna daharɛɛ?”
3Yesu fun ŋɔ ba, “O nyulumsi ti wa kpak wu digi wa o tum tagna ni koo o nyana awa o niin tum tagna ni. O nyulumu chen ni nara zi na chenani Koosa kpok zi tumu. 4Lalaknɔwa nyinbaan puk a nyɛ ya di yaa tum tuma a nyɛ naa funɛ tum min ni chen. O wa zi vusi ka nyinbaan ti tɔ ya bu vɛ koti a tum wu digi. 5Chenani mu nyɛn tɛɛnɛ nɔ maga ni nan, min chi fitina a chaani a nyɛ tɛɛnɛ nɔ tim maga ni.”
6Yesu funɛ sɛm peti, o fun tɔsi nantɔsa a du hɛɛra ni a gɔɔri a kpa tiksi baal ti se, 7a ŋɔ un, “Kila a la sɛm i se a li pul naa ba yir Sailom chen.” Sailom ti mun ya, ‘doonani mu fun tum hin’. Nyulum ti fun kaali a la sɛm o se ta dooni a lɛli. O fun bur wa.
8Doone o kandɔŋsa awa ba naa funɛ na un ka o sumi sumi kina chen fun a pɛɛsi dɔŋa, “Baal nɔ, o laata yaa kani bar nɔ a sumi kina chenn?”
9Bɔnɛ fun ŋɔ, “Warɛ,” amaa bɔnɛ ka fun ŋɔ, “O laata. O chillɛ.”
Baal ti titi fun ŋɔ ba, “Min chen.”
10Ba fun a pɛɛsi un, “Yɛrɛ i ya i se tima lɛli?”
11O fun ŋɔ ba, “Baal naa ba yir Yesu chen, waa funɛ tɔsi nantɔsa a du hɛɛra ni a gɔɔri a kpa tiksi mu se ni a ŋɔ min di mu la sɛm mu se ta a li Sailom pul ti ni. Mu fun la sɛm a dooni a puk.”
12Ba fun bukoo pɛɛsi un, “Leene baal ti ka?”
O fun ŋɔ ba, “Mu wa zim.”
Farisi Tima Wa Fun Zim Chenani Yesu Tiibi Un Chen
13Doone ba fun kpa baal naa ya nyulum chen a kaali Farisi tim ta wati. 14A wuzu naa Yesu fun ya vɛri ti a du baal ti se ta ni di a puk chen funɛ ya Ju tim ta hiisi wuzurɛ. 15Farisi tim ta fun pɛɛsi un, “Yɛrɛ o ya i se nama lɛli?” O fun ŋɔ ba, “Baal naa ba yir Yesu chen, kpa vɛri a du mu se ta ni. Mu fun la sɛm a aa na.”
16Farisi tim ta funɛ nu o ta, ba bambe fun purigi. Ba bɔnɛ fun ŋɔ dɔŋ ni, “Naa ya chen wa li Koosa wati, domi o tum ya hiisi wuzurɛ.”
Ba bɔnɛ ka fun ŋɔ dɔŋ ni, “Tum tagna nitumi wa koti a tum tum zene a chi nan.”
17Ba fun bukoo pɛɛsi un, “Baal naa i ŋɔ di waa puk i se nan, yɛrɛ i lisi kpa la o wati?”
O fun ŋɔ ba, “O ya Koosa witinsi ta digirɛ.”
18Farisi tim ta se wa fun su di baal ti funɛ ya nyulumnɛ a bur a na. Adaha ba fun yir baal ti nyana awa o niina, 19a pɛɛsi ba, “Ma be nɛɛ? Ma lul un nyulum, yɛrɛ o kaa ya a bur na?”
20Ba fun ŋɔ, “Ya be ya un. Ya waa lul un nyulum, 21amaa ya wa zim chenani o ya a na koo naa lɛlɛ o se ta. Ma la pɛɛsi un chenani o ya o se ta lɛli. O ya nihɛɛu a la zi sɛm ma.” 22Ba funɛ sɛm chene, domi hansura funɛ kpak ba Farisi tim ta daha. Ba funɛ piin ŋɔ di nandigi la nɔɔni di Yesu ya naa Koosa fun vɔu di o zi tumu wuzu digi chen, ba wa zi nyɛ ba bu jɛɛmi Koosa a li ba bar lagmi dɛ ni. 23Chendaha ba fun ŋɔ, “O ya nihɛɛu a la zi sɛm ma. Ma la pɛɛsi un chenani o ya o se ta lɛli.”
24Farisi tim ta fun bu yir baal naa bu vɛ nyulumi chen a ŋɔ un, “Baal naa lɛlɛ i se chen ya tum tagna nitumirɛ. Ta nyɛ un jirima, amaa ka nyɛ Koosa wa jirima.”
25Baal ti fun ŋɔ ba, “O ya tum tagna nitumi koo o wa ya, mu wa zim. Mu zim di mu funɛ ya nyulumnɛ, amaa lalaknɔ mu nau.”
26Ba fun bu pɛɛsi un, “Yɛrɛ o ya i se na lɛli?”
27O fun ŋɔ ba, “Mu piin ŋɔ mau ka ma vɛ nuuli. Ma bur a daŋni mu ŋɔ ma a gbaariuu? Ma gbanko daŋni ma tiŋ unuu?”
28Ba funɛ nu o sɛm ta chen, ba funɛ zulimi un a ŋɔ, “Hin ya o gantɛl tiŋsi ta digi. Ya waa ka ya ya nawaal Mosis gantɛl tiŋsa. 29Ya zim di Koosa funɛ sɛm sɛma a nyɛ Mosis ni, amaa naa lɛlɛ i se ta chen, ya wa zim doonani o li.”
30Baal ti fun ŋɔ ba, “Ma wa zim doonani baal nɔ li a wa lɛli mu se na. Baŋ alaazibu wɛnɛ. 31Nara maga zim di Koosa wara nu tum tagna tiin nɔ. O ka nu ba naa la nyɛ un jirima aa tiŋ o tutɔ nɔrɛ. 32Tɛɛnɛ nɔ maga piili ni kpa la hali wa zinan, nandigi ha wa lɛli naa ba lul wa nyulumsa, se. 33Chenani o tum chen biksi di o li Koosa watɛɛ.”
34Ba fun ŋɔ un, “Ba funɛ lul hin di i yaa kitum tum tagniwa. I kpa i nyuhurɛ a mo yaa?” Ba fun zaksi un a li ba bar jɛɛmi dɛ ti ni a ta.
Farisi Tima Wa Fun Koti A Nu Yesu Biksi Ti
35Yesu funɛ nu chenani ba ya un, o fun wa ŋɔ un, “I si su mu waa nibine beuu?”
36Baal ti fun ŋɔ un, “Mu kunyana, ŋɔ min chenani o du, chen ni mu gbanko si zi su unu.”
37Yesu fun ŋɔ un, “N waa naa la sɛm nan ya un. Hali i koti a na minu lalaknɔ.”
38Baal ti fun gbiri Yesu suwachak ni a jɛɛmi un a ŋɔ, “Mu kunyana, mu si su hinu.”
39Doone Yesu fun ŋɔ, “Mu funɛ wa tɛɛnɛ nɔ maga di mu wa nyɛ ba naa se vɛ lɛlirɛ lɛli a biksi ba naa ŋɔɛɛ di ba se lɛlɛu ka a vɛ lɛli.”
40Farisi tima ba naa funɛ dugli dooni, bɔnɛ fun nu ka o sɛm. Ba fun ŋɔ un, “Hin la daŋni i ŋɔ di ya se wa lɛli.”
41Yesu fun ŋɔ ba, “Ma se fu vɛ lɛli, mu fu wa zi na ma galimsa. Domi ma ŋɔ di ma se lɛlɛu ka a vɛ lɛli, mu zi na ma galimsau.”
10Yesu Fun Ŋɔ Ba Piisi Bol Wɛ
1Doone Yesu fun jɛɛgi jɛɛgi a ŋɔ ba, “Maa nu mu wati nɛnɛ. Nandigi zu piisisa bol dusum a vɛ tiŋ bol zɔɔnɔ a zuuli, ma zim di o ya ŋmɛɛrrɛ. 2Naa yaa tiŋ bol zɔɔnɔ ti aa zu saha maga, waa ya piisi gbaŋna. 3Bol zɔɔnɔ niili yaa puk bol zɔɔnɔ ti a nyɛ un. O yaa zu a yir o piisisi ta sɔna. A tiŋ un a li domi a zim o tau. 4O wa a wa li, a yaa tiŋ o mun nee domi a zim o ta daha. 5A yaa tiŋ o duŋduŋnɛ. Nandigi wa te a suwachak, a zi pisiu domi a vɛ zim o ta daha.”
6Yesu fun jɛɛgi jɛɛgi ti peti, ba naa funɛ nu o sɛm ta chen wa fun zim o mun.
Yesu La Dɛɛsi O Piisisa Nɛnɛ
7Nan daha, Yesu fun bukoo ŋɔ ba, “Maa nu mu wati nɛnɛ. O chi di min ya bol zɔɔnɔ ti. 8Nidamata ba naa te wa chiŋi mu suwachak ni chi ŋmɛɛrsi tawa. Mu piisisi ta wara nu ba sɛma. 9Ba naa maga nyɛ mu yisi ba a li ba tum tagna ni chi piisisi naa yaa wa zu a bol a li di diwe chene. 10Ŋmɛɛr yaa wa zu bol di o ŋmɛ piisisi ta a kpu a. Min ka la dɛɛsi a. Min funɛ wa di mu wa kpa Koosa mi fali ti a nyɛ nara ni. Waa kaali ba titi miisa kinkan.
11“Min la dɛɛsi mu piisisi ta a kaali piisi gbaŋsi maga. Hali mu saksɛu di mu sou a nyɛ a. 12Tumtumna nyini piisisa, o wa zi nyini a nɛnɛ. Gbeha wa wa di o wa pisi a dɔŋ ni a kpak a, o zi chɔu a ka a, domi o wa dɔ a. 13Ba funɛ bɔ un o nyini ti daha. Chendaha o vɛ chiŋi a kok a. 14Min la dɛɛsi mu piisisi ta a kaali piisi gbaŋsi maga. Mu zim au ka a ka zim min. 15Chen vɛɛna mu zim mu nyan tiu ka mu nyan ti ka zim min. Hali mu saksɛu di mu sou a nyɛ mu piisisi ta ni. 16Piisi bɔnɛwa mu dɔ ka a nyɛn bar digi ni. O lawa mu la a nu mu tau, chen ni a zi tiŋ minu. A wa mu piisisi ta lagmi dɔŋ ni, chen ni a zi ya kibɛgimu ka nigbaŋi bɛgim kinyini a.
17“Mu nyan ti daŋni minu, domi mu saksɛu di mu sou a nyɛ a. N wa sou, mu zi si a li mu sou niu. 18Nandigi wa kpak kpok a la zi yisi mu miisa. O ya mu tutɔrɛ nara zi wa ya chen. Mu nyan ti funɛ kpa o kpok ti a nyɛ min di mu nyini wuzu a sou. N wa sou, o kpok naa nyɛn min ni chen, zi nyɛ mu siu a li mu sou ni.”
19Farisi tim ta funɛ nu o sɛm ta, ba bambe fun bu purigi. 20Ba nidamata fun ŋɔ dɔŋ ni, “Baal nɔ, alizin tagin nyɛn o nyuhu ni ka o zu galɛŋa. Baŋnɛ ma chiŋi a nu di ma ya?”
21Ba bɔnɛ ka fun ŋɔ dɔŋ ni, “Alizin tagin nyɛn nar ni, o wa kikoti a sɛm nan. Alizin tagin wa kikoti a lɛli naa ba fun lul wa nyulumsa, se.”
Ju Tima Fun Vɛ Yesu
22Peha saha ya fun wa tel, Ju tim ta yaa di wuzu zeneu. Chen saha ti ba yaa lisi chenani ba fun kpa ba bar jɛɛmi dama a nyɛ Koosa ni saha digi. 23Wuzu zene ta bambaan ni, Yesu fun val Koosa bar jɛɛmi dam zaŋ naa ba yir koor Sɔlɔmɔn zaŋ. 24Ju tim ta bɔnɛ fun wa jiŋ un chiŋsi a pɛɛsi un, “Yɛrɛ i kaa ya sogli i titi a li ya ni? I ya naa Koosa fun ŋɔ di o zi tumu wuzu digi chen, ŋɔ ya gbampulim ni.”
25Yesu fun ŋɔ ba, “Mu piin ŋɔ ma chenani mu duu, amaa ma se wa fun su mu sɛma. Tum nawara mu tum nan a li mu nyan ti kpok nee, a wa la biksi ma di chenani mu sɛm ma chen ya wutirɛ. 26Mu funɛ piin ŋɔ mau di ba naa se su min chi mu piisisiwa, amaa ma wa a wa ya kibɛgim. Chendaha ma se wa su mu sɛm ta. 27Mu zim mu piisisau ka a gbanko zim mu ta a la tiŋ min. 28Mu kpa Koosa mi fali naa vɛ kpak bɔ a nyɛ a, chen ni o wa zi bu na a galimsa a ta a yɔri. Nandigi wa zi fuksi a n wati. 29Mu nyana naa zen a kaali kin maga, kpa a a du mu nin ni. O wa zi nyɛ nandigi fuksi a a li mu nin ni. 30Mu wa mu nyan ti ya nibɛgimnɛ.”
31Ju tim ta funɛ nu o sɛm ta chen, ba fun bukoo pini buŋkula di ba yaksi un. 32Yesu fun ŋɔ, “Mu nyan ti funɛ nyɛ mu tum tum were kinkannɛ di ma na. O leema daharɛ ma daŋni ma kpu min?”
33Ju tim ta fun ŋɔ, “Ya wara daŋni ya kpu hin i tum were daha. I ya nibinere a la pini Koosa zoma a kpa i titi a maksi un. Chendaha ya daŋni ya kpu hin.”
34-35Yesu fun ŋɔ ba, “Koosa funɛ lisi nibin bɔnɛ di ba sɔbi o sɛma a du o tɔn ni saha digi. O funɛ ŋɔ ba wɛu di ba chi unu. Ya zimu di o sɛm tɔn ti ya wutirɛ. 36Mu nyan ti funɛ lisi min a tum min tɛɛnɛ nɔ maga ni. Mu ŋɔ ma di mu ya o bere, yɛrɛ ma ŋɔ min di mu pini o zomwa? 37Ma la nɔɔni di tum naa mu tum nan, ya mu nyan ti tumwa, ma nyɛ ma se su mu sɛm ta. 38Hali ma se vɛ su mu sɛm ta, ma nyɛ ma se su mu tum ta. Ma ya chen, ma zi zim nɛnɛu di mu nyan ti nyɛn min nɛɛ ka mu ka nyɛn un ni.”
39Ju tim ta funɛ daŋni ba kpak un, amaa Yesu funɛ fuksi ba nin niu.
40O fun bur la ji Jɔɔdan mɔɔg jibaŋ kinkin ti a la tel doonani Jɔn fun te chaksi nara wa ni ni a nyɛn dooni. 41Nidamata fun wa o wati a ŋɔ dɔŋ ni, “Jɔn wa fun tum tum zene, amaa chenani o fun ŋɔ ya baal nɔ wɛ, chen ya wutirɛ.” 42Doonee ba se fun su un.
11Chenani Lazarus Fun Sou
1Baal digi funɛ nyɛn doon. Ba yir un Lazarus. O fun nyɛn tɔhɔn naa ba yir Bɛtani ni. O toosa, Mɛri awa Marta, gbanko funɛ nyɛn doonee. 2Mɛri funɛ ya naa kpa tulale naa sɔɔra weree a la biti a du ya kunyan naŋgere ni a kpa o nyuksa a fiisi a. Wuzu digi Lazarus fun wa wi. 3O toosi ta fun tum di ba la ŋɔ Yesu ni, “Ya kunyana, i chɛn birigi la wi.”
4Yesu funɛ nu laaboor ti, o fun ŋɔ ba naa kani o wati chen, “Lazarus fu kaa sou, o fu wa zi vusi nan. Chenani o du un ni chen zi nyɛ nara kinyɛ Koosa awa o be jirimau kinkan.”
5Yesu funɛ daŋni Lazarus awa Marta wa ba niinbeu, 6amaa o funɛ kpalimi doonani o nyɛn chenu wuzu bilɛ. 7Wuzu bilɛ ta gantɛl nɛɛ, o fun ŋɔ o gantɛl tiŋsi ta ni, “Ma nyɛ ya bur a la Judia pulum.”
8Ba fun ŋɔ un, “Ya kunyana, chenani i kaa ya chen wa deŋli. O wa fun vusi ka Ju tima ba naa nyɛn dooni, fun pini buŋkula di ba yaksi hin.”
9Yesu fun ŋɔ ba, “Karifisa kin fidalɛ ya nha chela. Mu chi tɛɛnɛ nɔ tim maga fitinne. Mu nyɛn ma wati, ma wa zi tu bɔsi ni, domi ma nau nɛnɛ. 10Amaa mu ka vɛ nyɛn ma wati ka ma gba birsi ni, ma zi tu a niu, domi ma wara na a.” 11Yesu fun bukoo ŋɔ, “Ya chɛn Lazarus chɔ dore. Mu zi la laasi unu.”
12O gantɛl tiŋsi ta fun ŋɔ un, “Ya kunyana, o chɔ do, o zi bu na alaafɛu.”
13Ba fun lisi di o hiisiu, amaa Yesu sɛm ta mun funɛ ya di Lazarus sou. 14Doone Yesu fun ŋɔ ba gbampulim ni, “Lazarus sou. 15Mu tuha sɔɔnɛu mu vɛ la dooni, domi chenani o du un ni la zi nyɛ ma se su min a gbaari. Ma nyɛ ya la o wati.”
16Yesu gantɛl tiŋsi ta nidigi naa funɛ nyɛn o wati, ba yir un Tɔmas. Ba funɛ vɛɛn a yir un leure. O fun ŋɔ o dɔŋtim ta ni, “Ma nyɛ ya tiŋ ya kunyana, chen ni ya wa un zi sowu.”
Yesu Zi Lɛli Narau A Li Ba Sou Ni
17Yesu awa o gantɛl tiŋsi ta funɛ la tel Bɛtani, ba naa nyɛn dooni, fun ŋɔ un di ba huk Lazarus o zinan ya bunaasi. 18Bɛtani awa Jɛrusalɛm funɛ ya maalisa lɛwa. 19Nan daha, Ju tim ta nidamata funɛ piin nyɛn dooni di ba zaami Marta awa Mɛri ba maan ti luha.
20Marta funɛ nu di Yesu nyɛn nyinbaan ni aa wa, o fun si li di o la chem un. Mɛri duŋduŋ funɛ nyɛn ba dam ni. 21Marta fun la chem Yesu a ŋɔ un, “Mu kunyana, i fu nyɛn bar nɔ, mu maan ti fu wa zi sou. 22Mu zimu di kin naa maga i sumi Koosa wati, o zi nyɛ hinu.”
23Yesu fun ŋɔ un, “I maan ti zi si o sou niu.”
24Marta fun ŋɔ un, “Mu zim di tɛɛnɛ nɔ maga siili saha wa tel, o zi si o sou niu.”
25Yesu fun ŋɔ, “Min ya naa la zi koti a lɛli nara a li ba sou ni a nyɛ ba bu kpak miisa. Naa si su min ka o sou, mu zi ya chenu a nyɛ un. 26Mu yaa kpa Koosa mi fali naa vɛ kpak bɔ a nyɛ ba naa se su min ni, chen ni o wa zi bu na ba galimsa a ta ba yɔri. Marta, i si su chenuu?”
27O fun ŋɔ un, “Mu kunyana, mu si su chenu. Mu gbanko si su di hin ya Koosa be awa Kristo naa o fun ŋɔ di o zi tumu tɛɛnɛ nɔ maga ni saha digi chen.”
Yesu Funɛ Wi Lazarus Daha
28Marta funɛ sɛm nan peti, o fun bur la zu dam ti a ŋɔ Mɛri ni ba duŋduŋ, “Ya kunyana wau aa daŋni o na hin.” 29Mɛri fun vaan si a kaali o wati. 30Yesu ha wa fun wa zu tɔhɔn tuha a fun kpalimi cheŋi doonani Marta fun wa chem un. 31Ju tima, ba naa funɛ wa zaami Mɛri, funɛ na unu ka o si lalaga a li, ba gbanko fun si a tiŋ un. Ba fun baa di o la hugil ti munnɛ o la wi dooni.
32Meri fun la pu Yesu a gbiri o suwachak ni a ŋɔ un, “Mu kunyana, i fu nyɛn bar nɔ, mu maan ti fu wa zi sou.”
33Yesu funɛ na di o wa Ju tima ba naa funɛ tiŋ un chen, funɛ wiu, ba fun kpa ba tu chɔk ti a bu un o gbanko wi. 34O fun pɛɛsi ba, “Leene ma huk un?”
Ba fun ŋɔ un, “Ya kunyana, kuwa a wa na.”
35Yesu fun a wi. 36Ju tim ta bɔnɛ fun ŋɔ dɔŋ ni, “Wutirɛ o daŋni un kinkan.”
37Ba bɔnɛ ka fun ŋɔ, “Baal nɔ funɛ te lɛli naa ba lul wa nyulumsa chen se, amaa o wa fun kok Lazarus a li sou ni. Yɛrɛ o fun ya chen?”
Yesu Fun Lɛli Lazarus A Li O Sou Ni
38Ba fun kpa Lazarus a du gbɛntɛl bɔ ni a zer buŋkul a tɔ o zɔɔnɔ. Yesu funɛ la tel hugil ti mun, ba fun bu kpa ba tu chɔk ti a bu un. 39Yesu fun ŋɔ un, “Ma zer buŋkul ti a ta.”
Marta naa funɛ ya Lazarus towe, fun ŋɔ un, “Mu kunyana, ya funɛ huk un o zinan ya bunaasi ka o pɔ.”
40Yesu fun ŋɔ un, “Mu piin ŋɔ hinu di i si su min, i zi na chenani Koosa tum tum zenu.” 41Ba fun zer buŋkul ti ta a li hugil ti nɔ ni, Yesu fun a nyini buudaha ni a ŋɔ, “Mu nyana, mu zaami hinu di i nu mu nɔ saha maga. 42Mu titi zimu di i nu mu nɔu, amaa mu sɛm nan a nyɛ hin di ba naa nyɛn bar nɔwa se su di hin funɛ tum min.” 43O funɛ sɛm peti, o fun yir ta zaŋa a ŋo, “Lazarus, li wa.” 44O fun si a li wa. Ba naa funɛ sogli un chen funɛ kpa gar pilimnɛ a mɛɛsi o nisa awa o naŋgere a tɔ o se a gbaari. Yesu fun ŋɔ ba, “Ma pur un a nyɛ o la.” Ba fun pur un a nyɛ o kaali.
Chenani Ju Tima Funɛ Daŋni Ba Kpak Yesu
(Mat. 26.1-5; Maak 14.1-2; Luk 22.1-2)
45Ju tim nidamata ba naa funɛ wa di ba wa zaami Mɛri awa Marta, fun na chenani Yesu tum a nyɛ ba se su un. 46Ba bɔnɛ ka fun kaali Farisi tim ta wati a la ŋɔ ba chenani Yesu tum. 47Doone Farisi tim ta fun yir Koosa dam kɔkɔɔrsi ta ba lagmi a na dɔŋa a zim chenani ba zi ya. Ba fun ŋɔ dɔŋ ni, “Baal nɔ tum tum zene kinkannɛ. 48O lawa ya ya wu digiu o wati. Ya gil un o kaali, nara ta maga zi bur a tiŋ un. Ba ya chen, Roman tima ba naa dɔ ya, zi wa chɔk Koosa bar jɛɛmi dam tiu a kpu ya maga.”
49Baal naa Koosa dam kɔkɔɔrsi ta fun lisi a li ba tuhu ni di o ya ba nihɛɛ, o sɔn funɛ ya Kaifas. O fun ŋɔ ba, “Ma nidigi wa kpak nɛha. 50Ya wara daŋni di Roman tim ta wa kpu ya maga. Ma nyɛ baal nɔ chiŋi ya maga bar chiŋi ni a sou nyɛ ya.” 51Chenani o fun sɛm chen wa li o titi ni. Domi waa funɛ ya Koosa dam kɔkɔɔrsi ta nihɛɛ ti a bun ti, o funɛ chi Koosa witinsi ta digirɛ a sɛm di Yesu zi sou Ju tim ta daharɛ. 52O sɛm ta mun funɛ zen a kaali chenu. Yesu sou daha, Koosa bisa maga, ba naa pisi a go tɛɛne nɔ maga zi wa lagmi dɔŋ niu a ya nibɛgim.
53Farisi tim ta awa Koosa dam kɔkɔɔrsi ta fun la nɔɔni a nyɛ Kaifas ni. Chen saha ti kpa la, ba funɛ nyini nyinbaan ni di ba kpu Yesu. 54Yesu funɛ nu chenani ba daŋni ba ya, o wa fun bura gba gbampulim ni a li Judia pulum ti ni. O wa o gantɛl tiŋsi ta fun li doon pulum ti ni a la nyɛn tɔhɔn naa ba yir Ifreem ka o dugli nyabaan chen.
55Ju tim ta wuzu zen naa ba yir val la gali ti chen funɛ wa dugli. Nidamata fun li ba tɔsa a kaali Jɛrusalɛm di ba te la chaksi ba tusa a li ba tum tagna ni ka wuzu zen ti zi tel. 56Ba funɛ nyini di ba na Yesu dooni. Ba bɔnɛ fun lagmi a li Koosa bar jɛɛmi dam ti ni a ŋɔ dɔŋ ni, “Ma lisi di o zi wa lagmi ya ni a di wuzu zen tiu koo o wa zi wa lagmi?” 57Farisi tim ta awa Koosa dam kɔkɔɔrsi ta fun mɔɔli di naa zim doonani Yesu nyɛn, ba wa ŋɔ ba, chen ni ba zi la kpak unu.
12Haan Digi Fun Biti Tulale A Du Yesu Ni
1Wuzu bunɔra tuhu nɛɛ wuzu zen ti fun wa tel, Yesu fun bur kaali Bɛtani. Lazarus naa Yesu fun lɛli un a li o sou ni, funɛ nyɛn dooni. 2Ba fun ya diwe di ba wa Yesu di. Yesu fun wa o wa Lazarus fun lagmi kani. Marta fun kpa diwe ta a wa nyɛ ba ba di. 3Ba funɛ di chene, Mɛri fun kpak tulale awa gbakme suha naa malɛ fun a kpok kinkan, a biti o maga a du Yesu naŋgere ni a fiisi a awa o nyuksi ni. Dam ti maga fun su wa tulale ti sɔɔra weri ni. 4Yesu gantɛl tiŋsi ta digi funɛ nyɛn doon ba yir un Judas Iskariɔt. Waa funɛ ya naa kaa li Yesu gantɛl. O fun ŋɔ, 5“Haan nɔ fu kpa tulale nɔ a yogli malɛ damata a fu kpa a a nyɛ fara tim ni, chen fu wa bɔɔ?” 6Judas baga wa fun to di o suŋi fara tima. O funɛ nyini Yesu gantɛl tiŋsi ta malɛwa a la suŋi o titi a li malɛ ta ni.
7Yesu fun ŋɔ un, “Gil haan ti. O funɛ te biti tulale nɔ a du mu bara ni di ba wa sogli min. 8Saha maga fara tim ta yaa nyɛn ma watɛɛ, amaa mu wa ma zi nyɛn vusi.”
Chenani Ju Tima Funɛ Daŋni Ba Kpak Lazarus
9Laaboor funɛ pisi a su di Yesu nyɛn Bɛtani ni, Ju tim ta nidamata fun si di ba la na un. Ba gbanko funɛ daŋni ba la na Lazarus, naa Yesu fun lɛli a li o sou ni chen. 10Koosa dam kɔkɔɔrsa ba naa funɛ nyini nyinbaan di ba kpu Yesu, funɛ kpa Lazarus a gbaari un nɛɛ di ba kpu. 11Ju tim nidamata funɛ gil ba nihɛɛta a nyɛ ba se su Yesu o funɛ lɛli Lazarus a li o sou ni daha. Chendaha ba fun ya chen.
Yesu Fun La Zu Jɛrusalɛm
(Mat. 21.1-11; Maak 11.1-11; Luk 19.28-40)
12Chɔɔsa funɛ wa pisi, zɛmɛ kinkan ba naa wa Jɛrusalɛm di ba wa di wuzu zen ti, fun nu di Yesu nyɛn nyinbaan ni aa wa. 13Ba kpa bone kpachaga a li di ba la chem un. Ba funɛ la o bar chemi chene a la chɛɛmi a ŋɔ, “Tabarkala. I waa naa Koosa tum di i ya ya koora, yaa zaami hinu kinkan.”
14Yesu funɛ na ka zɛmɛ ta wa, o fun nyɛ o gantɛl tiŋsi ta kpa kokum be pɔl a wa nyɛ un o zini a la.
15Ba funɛ sɔbi a li Koosa sɛm tɔn ti ni a ŋɔ,
“Ma Jɛrusalɛm tima,
ma ta nyɛ hansura kpak ma.
Ma koora zi wa zini kokum be pɔlu a wa ma wati.”
16Yesu gantɛl tiŋsi ta funɛ kpa kokum be pɔl ti a nyɛ un, ba waa fun lisi chenani ba sɔbi o wɛ a du Koosa sɛm tɔn ti ni. O funɛ sou a si o sou ni a bu kaali Koosa tɔhɔn ti, doone ba fun zim chenani ba fun sɔbi chen mun.
17Ba naa funɛ na chenani Yesu yir Lazarus di o si o sou ni a li gbɛntɛl bɔ ti ni a wa, ba fun bur kaali Jɛrusalɛm di ba la mɔɔli laaboora. 18Chendaha zɛmɛ ta fun li di ba la chem Yesu. Ba funɛ daŋni ba na naa tum tum zen ti chen. 19Farisi tim ta funɛ nu chenani zɛmɛ ta zaami un, ba funɛ ŋɔ dɔŋ ni, “O di yau. Ma nyini a na nidamata ba naa tiŋ un.”
Girik Tim Bɔnɛ Funɛ Daŋni Ba La Pu Yesu
20Girik tim bɔnɛ gbanko funɛ nyɛn Jɛrusalɛm ni di ba di wuzu zen ti. 21Yesu gantɛl tiŋsi ta digi sɔn funɛ ya Filip. O tɔha funɛ ya Bɛtseida a li Galili pulum ni. Ba fun wa ŋɔ un, “Ya nihɛɛ, ya daŋni ya la pu Yesuu.”
22Filip fun la ŋɔ Andiru ni chenani ba daŋni ba la pu Yesu. Nara balɛ ta fun tiŋ dɔŋa a kaali o wati. 23Yesu fun ŋɔ ba, “Saha telu di Koosa lisi a li o jirima awa chaani kinkan ni a nyɛ mu waa nibine be ni. 24Maa nu mu wati nɛnɛ. Ma zim di kiduha tiina yaa kpa kibɛgim bɛgimwa a du. Kiduha ti titi yaa pɔu ka kifali nyu a zini a nɔn kidamata. O vɛ pɔɔli, o wa zi nyu a zini a nɔn. 25Nibinsa chi kiduharɛ. Ba baga vɛ nyɛn ba miisa ni a li tɛɛnɛ nɔ maga ni, Koosa zi kpa o mi fali naa vɛ kpak bɔu a nyɛ ba. Ba baga ka nyɛn ba miisa ni di ba kpak o bar la peti ni, ba wa zi na kundɔŋ. 26Ma la ŋɔ Girik tim ta ni di ba daŋni ba wa min tum tuma, ba wa tiŋ min, chen ni ba zi nyɛn doonani mu nyɛnu. Ba ya chen, mu nyan ti zi nyɛ ba jirimau.”
Yesu Fun Sɛm O Sou Sɛma
27Doone Yesu fun burgi a ŋɔ ba naa nyɛn dooni, “Mu bambi bure min ni. Mu wa koti a sumi mu nyan ti di o lisi min a li kin naa kaa wa ya nan ni. O funɛ tum min di mu wa chem chene.” 28Doone o fun sumi Koosa a ŋɔ, “Mu nyana, nyɛ nara kinyɛ hin jirima chenani ba kaa ya min daha.”
Ba fun vaan nu ta a li buudaha ni ka o ŋɔ, “Mu funɛ nyɛ nara nyɛ min jirima ka mu zi bu nyɛ ba ya chen.”
29Zɛmɛ ba naa funɛ chiŋi doon chen bɔnɛ fun nu ta ti a ŋɔ dɔŋ ni, “O chi nasɛha tɛsɛɛ.” Bɔnɛ ka ŋɔ, “Malaika ŋɔ un.”
30Yesu fun ŋɔ ba, “Ta naa ma nu chen, o ya ma kinnɛ. O wa ya mu kin. 31Chenani Koosa zi di tɛɛne nɔ tim maga sɛria a nyaŋi sintana naa dɔ ba, duglɛu. 32Ba wa kpaasi min a mari daakakli ni di mu sou, nidamata bambe zi nyɛn min niu.” 33Chenani o sɛm ba nan biksi ba nyinbaan naa o zi wa sou.
34Zɛmɛ ta nidigi fun ŋɔ un, “Ba funɛ sɔbi a li Koosa sɛm tɔn ti ni di Kristo naa Koosa fun vɔu di o tum chen zi nyɛnu hali saha naa vɛ kpak bɔ. Yɛrɛ i sɛm ya di nara zi kpak nibine beu a kpaasi mari daakakli ti ni o sou? Ya wa zim nibine naa ya un.”
35Yesu fun ŋɔ ba, “Mu chi fitinne a nyɛn ma wati. O wa zi vusi ka birsi wa tɔ min. Ma kpak fitina a val doonani ma daŋni ma val. Birsi ti wa tɔ un, ma zi nyuksi nyinbaanu. 36Mu ha nyɛn ma wati wuzu bilɛ nan, ma nyɛ ma se su min, chen ni ma nyinbaan zi chaaniu saha maga.” Yesu funɛ sɛm peti, o fun la sogli o titi.
Chenani Ju Tim Ta Bɔnɛ Se Fun Vɛ Su Yesu
37O funɛ tum tum zeneu kinkan a li ba suwachak ni, amaa ba nidamata se wa fun su un. 38Chendaha Koosa witiina Azaaya sɛma naa o fun sɔbi a li Koosa sɛm tɔn ti ni saha digi chen zi ya wutiu. O fun ŋɔ,
“Koosa funɛ tum tum zeneu ba suwachak ni,
amaa ba se wa fun su o laaboor weri naa ya fun sɛm ba.”
39Azaaya fun bu sɔbi ba naa se vɛ su Yesu wɛ a ŋɔ,
40“Koosa funɛ nyɛ ba se tɔ a nyɛ ba bambe ya bambe sitɛ,
chen ni ba wa zi koti a na aa zim chenani o ya.
O vɛ ya chen,
ba bambe zi chɛrgiu chen ni o gil ba tum tagna a nyɛ ba.”
41Azaaya funɛ na Yesu jirima awa chaani kinkanu a chi o deesi. Chendaha o fun sɔbi nan.
42Ju tim nihɛɛ damata funɛ nyɛ ba se su Yesu, amaa ba wa fun nyɛ ba se su un a li gbampulim ni, domi ba funɛ ɔm Farisi tim tawa. Farisi tim ta zim chenani ba ya, ba zi duŋni bau a li ba bar lagmi dɛɛni ni. 43Ba daŋni narawa kinyɛ ba jirima a kaali chenani ba daŋni Koosa kinyɛ ba jirima.
Sɛm Nawara Yesu Fun Sɛm Zi Wa Di Nara Sɛriau
44Doone Yesu fun zer o ta buudaha a ŋɔ zɛmɛ ta ni, “Naa si su min, o si su Koosa naa tum min chen gbanko. 45Naa na min, o na Koosa naa tum min chen gbanko. 46Mu funɛ wa tɛɛnɛ nɔ magau di ba naa maga se su min wa zi val birsi ni. Mu chi fitinne a chaani ba nyinbaan. 47Mu wa zi di ba naa maga nu mu sɛma a vɛ tiŋ a nɔ sɛria. Mu wa fun wa di mu wa di tɛɛnɛ nɔ tim maga sɛria. Mu ka funɛ wa di mu wa lisi ba a li ba tum tagni nɛɛ. 48Tɛɛnɛ nɔ maga siili saha wa tel, sɛm nawara mu fun sɛm zi wa di ba naa funɛ vɛ min awa mu sɛma sɛriau. 49Chenani mu sɛm ma nan wa ya mu titi sɛma. Mu nyan naa tum min chen, kpa sɛm ta nyɛ min di mu wa sɛm ma. 50Sɛm naa maga o fun kpa nyɛ min, mu kpa biksi mau. Ba naa maga nu o sɛm ta, o zi kpa o mi fali naa vɛ kpak bɔu a nyɛ ba.”
13Yesu Fun Sɛm O Gantɛl Tiŋsa Naŋgere
1O funɛ ka wuzu bɛgimnɛ di val la gali wuzu zen ti tel. Yesu funɛ zimu di o kpaki saha ti duglɛu di o li tɛɛnɛ nɔ maga ni a bur kila o nyan ti wati. Chenani o funɛ daŋni ba naa o dɔ wa funɛ bur gantɛl.
2Yesu wa o gantɛl tiŋsi ta funɛ di dusum diwe ka sintana fun lisi di Judas Iskariɔt, Simɔn be, zi li Yesu gantɛlu. 3Yesu funɛ zimu di o nyan naa tum un tɛɛnɛ nɔ maga ni, funɛ kpa kina maga a du o nin ni. O gbanko funɛ zimu di o nyɛn nyinbaan nɛɛ a bur a la Koosa wati. 4A saha ti Yesu fun si diwe bar diili ti ni a ur o takta a zer bara kifiisi a niŋi. 5Doone o fun yoli ni a du katɛsa ni a funɛ sɛm o gantɛl tiŋsi ta naŋgere a kpa bara kifiisi ti a fiisi ba naŋgere ta. 6O fun wa pu Simɔn Pita. O fun pɛɛsi un, “Mu kunyana, o wa deŋli wa i sɛm mu naŋgere.”
7Yesu fun ŋɔ un, “I wa zim chenani mu kaa ya nyɛ hin nan mun lalaknɔ, amaa o gantɛl ni i zi wa zimu.”
8Pita fun ŋɔ un, “Mu wa zi kut nyɛ i sɛm mu naŋgere.”
Yesu fun ŋɔ, “I vɛ nyɛ mu sɛm a, i wa zi bu ya mu gantɛl tiŋsi ta digi.”
9Simɔn Pita fun fɛti a ŋɔ, “O ya di chene, ta chaksi mu naŋgere duŋduŋ. Chaksi mu nisa awa mu nyuha gbanko.”
10Yesu fun ŋɔ un, “Nar sɔ ni, chene i bara maga wer, amaa i ka val la bar digi, i naŋgere duŋduŋnɛ i yaa sɛm.” Doone o fun burgi a ŋɔ o gantɛl tiŋsi ta ni, “Lalaknɔwa ma maga bambe wer, amaa ma nibɛgim bambi vɛ weri.” 11Yesu funɛ piin zim naa kaa li o gantɛlu. Chendaha o fun ŋɔ di ba nibɛgim bambi wa wer.
12Yesu funɛ sɛm ba naŋgere peti chen, o fun bur kaali o bar kani ti a la laari o takta ti a ŋɔ ba, “Mu zi ŋɔ ma chenani mu tum nyɛ ma nan munu. 13Ma yaa yir min ma kunyana naa la biksi ma Koosa wɛ. Chen deŋlee, domi mu sir ya ma kunyannɛ. 14Mu waa naa ya ma kunyan ti a biksi ma Koosa wɛ, fa chaksi ma naŋgere ta. Ma gbanko kichaksi dɔŋa naŋgere. 15Maa tiŋ chenani mu biksi ma di ma tiŋ chen. 16Ma nu mu sɛma nɛnɛ. Yom wa to a zen a kaali o kunyana. Nitumi wa to a zen a kaali naa tum un. 17Ma zim chenani mu daŋni ma tumu. Ma ya chen, ma tusa zi sɔɔni kinkan.
18“Sɛm naa mu sɛm ma nan, mu wa sɛm a a nyɛ ma maga nɛɛ. Min zim ba naa mu lisi a li ma tuhu niu. Ba funɛ sɔbiu a li Koosa sɛm tɔn ti ni a ŋɔ,
‘Mu wa naa di diwe nan zi li mu gantɛlu.’
Chenani ba sɔbi, sɛm nama nan zi ya wutiu. 19Mu te ŋɔ mau, chen ni ka nan wa ya, ma se zi su di min ya naa ba fun sɔbi chen wɛ. 20Ma bu nu mu wati nɛnɛ. Ba naa maga la naa mu tum a du, minnɛ ba la du chen. Ba naa maga la min a du, naa tum min chene ba la du.”
Yesu Fun Ŋɔ Chenani Judas Zi Li O Gantɛl
(Mat. 26.20-25; Maak 14.17-21; Luk 22.21-23)
21Yesu funɛ sɛm nan peti, o bambi buri un ni kinkan. O fun ŋɔ ba, “Wutirɛ mu ŋɔ ma, ma nidigi a li ma tuhu ni zi li mu gantɛlu.”
22O gantɛl tiŋsi ta fun nyini dɔŋ se ni a la lisi, antirɛ o zi bi nan? 23Naa Yesu funɛ daŋni kinkan a li ba ni funɛ kani a mari un. 24Simɔn Pita fun baasi o nin di o nyɛ Yesu ŋɔ un chenani o du.
25Naa Yesu funɛ daŋni kinkan fun tur la mari un a pɛɛsi, “Mu kunyana, anti chen?”
26Yesu fun ŋɔ un, “Mu kaa kpa diwere a suk disa a nyɛ un. Waa ya naa mu bi chen.” O fun kpa diwe ti a suk disa a nyɛ Judas Iskariɔt, Simɔn be, ni. 27Judas funɛ la boroboro ti, sintana fun vaan zu o bambi ni. Yesu fun ŋɔ un, “Kila lalaga a la tum chenani i kaa tum.” 28Ba naa funɛ lagmi di ba di diwe chen wa fun zim chenani Yesu sɛm un chen mun. 29Ba maga malɛ funɛ nyɛn Judas nin nee. Ba bɔnɛ fun lisi di Yesu ŋɔ un di o la yau wuzu zen ti diwe. Bɔnɛ ka fun lisi di Yesu ŋɔ un di o lisi malɛ ta bɔnɛ a la nyɛ fara tim ni.
30Judas funɛ la boroboro ti, o fun vaan si a li. O funɛ ya dusum saharɛ.
Yesu Chiksi Fali Wɛ
31-32Judas funɛ kaali, Yesu fun ŋɔ o gantɛl tiŋsi ta ni, “Nidamata zi pɛgi Koosa kinkan a li chenani ba kaa ya min. Chenani Koosa zi kpa o jirima awa chaani kinkan a nyɛ n waa nibine be ni duglɛu. O wa zi vusi ka o ya chen. 33Mu bisa, mu wa ma wa zi nyɛn vusi. Mu wa kaali, ma zi dɛu mu bar nyɛniu. Ma lisi chenani mu fun ŋɔ Ju tim ta ni di ba wa kikoti a tiŋ min la doonani mu la chen. Chenani mu ŋɔ ba chen, ya ma gbanko kinnɛ. 34Chiksi fali nyɛnɛɛ mu daŋni ma tiŋ. Ma zimu di mu daŋni mau kinkan. O lawa ma gbanko kidaŋni dɔŋau a chi chen. 35Ma daŋni dɔŋa nan ni, nara maga zi zimu di ma ya mu gantɛl tiŋsiwa.”
Yesu Fun Ŋɔ Pita Ni Chenani O Zi Vɛ Un
(Mat. 26.31-35; Maak 14.27-31; Luk 22.31-34)
36Simɔn Pita fun pɛɛsi un, “Mu kunyana, leene i la?”
Yesu fun ŋɔ un, “I wa kitiŋ min a la doonani mu la chen lalaknɔ. O zi ya tamnɛ i koti a tiŋ min.”
37Pita fun bu pɛɛsi un, “Mu kunyana, yɛrɛ mu vɛ ka koti a tiŋ hin lalaknɔ? Mu saksɛu di mu sou a nyɛ hin.”
38Yesu fun burgi a pɛɛsi un, “I sir saksɛ di i sou a nyɛ minuu? Nu mu wati nɛnɛ. I zi te ŋɔ nara niu dusum nɔ di i wa zim min nɔ butora ka zimal zi yeli.”
14Yesu Ya Koosa Tɔhɔn Ti Nyinbaan
1Doone Yesu fun ŋɔ o gantɛl tiŋsi ta ni, “Ma ta nyɛ ma bambe bure. Ma se su Koosa. Ma ta nyɛ ma se suuli bur gantɛl a li min ni. 2Damsi kinkan nyɛn doonani mu nyan ti nyɛn. Mu wa la dooni, mu zi kɔɔri bɔnɛu a chiksi ma. Nan vɛ yaali, mu fu wa zi ŋɔ ma. 3Mu wa kɔɔri a peti, mu zi bur wa kpa ma lau, chen ni ma wa min zi bu lagmi nyɛnu. 4Ma waa zim doonani mu la awa doon nyinbaan.”
5Tɔmas fun ŋɔ un, “Mu kunyana, ya ha wa kpak doonani i la chen ya bambe ni. Yɛrɛ ya kaa ya zim doon nyinbaan?”
6Yesu fun ŋɔ un, “Min ya doon nyinbaan ti. Mu ya wuti tiina awa Koosa mi fali tiina. Nandigi wa kila mu nyan ti wati aa vɛ na min. 7Ma fun zim chenani mu sir du, ma fu zi zim chenani mu nyan ti gbanko duu. Zinan kpa la ma na unu a zim un.”
8Filip ha wa fun vɛɛn zim o sɛm ta mun a ŋɔ un, “Mu kunyana, ma nyɛ ya pu i nyan ti. Chen duŋduŋnɛ ya daŋni.”
9Yesu fun ŋɔ un, “Filip, yɛrɛ i pɛɛsi min chen ni? Ma wa min nyɛn vusiu. I ha wa vɛɛn zim nibine naa ya minn? Nara maga na min, mu nyan tirɛ ba na chen. 10Nyɛ i si su di mu nyan ti nyɛn min nɛɛ ka mu ka nyɛn un ni. Chenani mu biksi ma a la tum chen wa li min ni. A maga li mu nyan naa nyɛn min ni watɛɛ.” 11Doone Yesu fun ŋɔ o gantɛl tiŋsi ta ni, “Ma nyɛ ma se su di mu nyan ti nyɛn min nɛɛ ka mu ka nyɛn un ni. Nan bɔm ma ni, ma lisi tum zene naa ma na ka mu tum chen. A waa la zi suŋi ma ma se su. 12Wutirɛ mu ŋɔ ma, ba naa se su min, ba zi tum chenani mu tumu. Hali ba zi tumu tum zene a kaali chenani mu tum, domi mu zi wa bur la mu nyan ti watiu. 13Mu waa naa ya Koosa be, n daŋni narawa yaa kinyɛ mu nyan ti wa jirima. Chendaha kin naa maga ma ŋɔ di mu tum a nyɛ ma a li mu sɔn ni, n zi tum au. 14Ma nyɛ mu bu ŋɔ ma, kin naa maga ma ŋɔ di mu tum a nyɛ ma a li mu sɔn ti ni, n zi tum au.”
Koosa Kpa O Siim Weri A Nyɛ Ya
15“Maa daŋni min, ma zi tiŋ chenani mu ŋɔ mau. 16Mu zi sumi mu nyan tiu o kpa o siim weri, naa ya wuti tiina, a du ma bambe ni. O zi nyɛn dooniu hali saha naa vɛ kpak bɔ aa suŋi ma ma tiŋ chenani mu ŋɔ ma. 17O wa zi wa nyɛn tɛɛnɛ nɔ tim maga bambe ni, domi ba wa zim di o nyɛnu. Ma ka zim di o nyɛnu, domi o zi wa nyɛn ma bambe niu.
18“Mu wa zi gil ma duŋduŋ. Mu zi bur wa ma watiu. 19Saha naa tɛɛnɛ nɔ tim maga vɛ kaa wa na min chen duglɛu, amaa ma waa ka zi bu na minu. Domi mu zi wa si mu sou niu, ma gbanko zi wa si ma sou niu. 20A wuzu naa mu wa si mu sou ni, ma zi zimu di mu nyɛn mu nyan ti nɛɛ ka ma nyɛn min ni ka mu gbanko nyɛn ma ni.
21“Ba naa la nu mu sɛma a la tiŋ a, chen biksi di ba daŋni minu. Mu gbanko zi daŋni bau a kpa mu titi a biksi ba. Ba la daŋni min chen daha, mu nyan ti gbanko zi daŋni bau.”
22Baal digi funɛ nyɛn doon. O sɔn ya Judas, amaa o laata fun ya Judas Iskariɔt. O fun ŋɔ Yesu ni, “Mu kunyana, yɛrɛ i kaa ya a kpa i titi a biksi ya a ta kpa i titi a biksi tɛɛnɛ nɔ tim maga?”
23Yesu fun ŋɔ un, “Ba naa la daŋni min zi tiŋ mu nɔ sɛmau. Mu nyan ti gbanko zi daŋni bau, ka mu wa un wa nyɛn ba bambe ni. 24Ba naa vɛ daŋni min wa zi tiŋ mu nɔ sɛma. Chenani mu biksi ma wa li min ni. A maga li mu nyan naa tum min chen watɛɛ.
25“Mu wa ma funɛ nyɛn ka mu sɛm ma kin nama. 26Mu nyan ti wa tum o siim weri ti di o wa chiŋi mu bar chiŋi ni. Waa la zi biksi ma kin nama maga ma daŋni ma zim aa lisi ma chenani maga mu fun ŋɔ ma.
27“Mu zi nyɛ ma bar sɔɔnau a chi chenani mu bara du. A wa kaali tɛɛnɛ nɔ tim maga bar sɔɔnau kinkan. Ma ta nyɛ ma bambe bure a ta ɔmi. 28Mu piin te ŋɔ mau di mu zi la mu nyan ti watiu a bur wa. Ma sir a daŋni min, ma tusa zi sɔɔniu domi mu nyan ti zen kaali min. 29Mu te ŋɔ ma kin nama wɛwa ka a zi wa ya, chen ni a wa ya, ma se zi su minu a gbaari. 30Mu wa bura daŋni mu sɛm kinkan ma wati, domi sintana naa dɔ tɛɛnɛ nɔ tim maga wau. Mu wa un wa kpak wu digi wa dɔŋ ni. 31Mu nyan ti funɛ ŋɔ min chenani mu zi tum. Mu zi tiŋ o nɔu a tum a, chen ni tɛɛnɛ nɔ tim maga zi zimu di muu daŋni unu. Ma nyɛ ya si a la bar digi.”
15Yesu Chi Bugil Pum Naa Ba Yir ‘Vain’
1Doone Yesu fun bu ŋɔ o gantɛl tiŋsi ta ni, “Mu chi bugil pum naa ba yir ‘vain’ chene a kpak wuti. Mu nyan ti chi naa la nyini unnɛ. 2O yaa ŋmɛnsi hulsa a naa vɛ nɔni chenu a ta, a ŋmɛnsi a naa la nɔn chen a bura nɔn kinkan. 3Chene o fun piin ya a chaksi ma tusa a li mu sɛm nawara mu fun sɛm ma ni. 4Hulsi ta vɛ baŋsi bugil pum ti bara ni, a wa kinɔn nɔna. Chen vɛɛna, ma wa min vɛ ya nibɛgim a nyɛni, ma wa kikoti a tum tum were a nyɛ min. Chendaha o lawa ma wa min ya nibɛgimu a nyɛn.
5“Mu piin ŋɔ mau di mu chi bugil pum naa ba yir ‘vain’ chene. Ma chi mu hulsiwa. Ma wa min ya nibɛgim a nyɛn, ma zi kotiu a tum tum were kinkan a nyɛ min. Ma lisɛ ma titi a li min ni, ma wa kikoti a tum wu digi. 6Ma ya chen, mu nyan ti zi teŋsi mau a ta ma sou. Nara zi wa haasi ma a lagmi dɔŋ ni a fu. 7Ma wa min ya nibɛgim a nyɛn ka mu sɛm naa mu biksi ma nyɛn ma ni, ma zi kotiu a sumi Koosa kin naa ma daŋni o nyɛ ma. 8Chenani maa tum tum were a nyɛ min a gbaari la zi biksi nara di ma ya mu gantɛl tiŋsiwa. Doone ba zi bur a nyɛ mu nyan ti wa jirima kinkan. 9Muu daŋni mau a chi chenani mu nyan ti daŋni min. Maa lisi chen wɛ, chen ni ya lagmi nyɛni nɔ wa zi bur gantɛl. 10Mu funɛ tum chenani mu nyan naa la daŋni min, fun ŋɔ min di mu tum, chen ni ya lagmi nyɛni nɔ wa zi bur gantɛl. Chen vɛɛna ma tiŋ chenani mu naa la daŋni ma, fun biksi ma, ya lagmi nyɛni nɔ wa zi bur gantɛl.
11“Mu daŋni ma tusa sɔɔniu hali a wa peti a chi chenani mu tuha sɔɔni nan. Chendaha mu sɛm nan maga a nyɛ ma. 12Chiksi fali nyɛnɛɛ mu daŋni ma tiŋ. Ma zimu di mu daŋni mau kinkan. O lawa ma gbanko kidaŋni dɔŋau a chi chen. 13Nar chiŋi a chɛna bar chiŋi ni a sou, chenani o daŋni un chen kaali a maga. 14Ma tiŋ chenani mu fun biksi ma, mu zi zimu di ma ya mu chɛnsiwa. 15Chenani maga mu nyan ti fun ŋɔ min, mu funɛ kpa a magau a ŋɔ ma. Chendaha mu gbanko sɛm di ma ya mu chɛnsiwa. N wa zi bu ŋɔ di ma ya mu tumtumsiwa, domi tumtumsa wa zim chenani ba kunyana tum. 16Ma wa fun lisi min di mu ya ma kunyana, amaa mu ka funɛ lisi ma di ma tum tum were naa la zi vɛ chɔki a nyɛ min. Ma tiŋ min chen, ma zi kotiu a sumi mu nyan ti a li mu sɔn ti ni kin naa ma daŋni o nyɛ ma. 17Mu sɛm mau wa kpok ni, o lawa maa daŋni dɔŋau.”
Chenani Tɛɛnɛ Nɔ Tim Maga Ha O Gantɛl Tiŋsa
18“Mu tiŋi nyɛ tɛɛnɛ nɔ tim maga ha ma, ma lisi di minnɛ ba te ha. 19Ma wa tɛɛnɛ nɔ tim maga fu lagmi a nyɛn dɔŋ wati, ba fu zi daŋni mau. Mu funɛ lisi ma di ma wa ba ta lagmi nyɛn dɔŋ wati. Chendaha ba ha ma. 20Ma lisi chenani mu fun ŋɔ ma di yom wa to a zen a kaali o kunyana. Ba funɛ muksi minu kinkan, adaha ba zi wa muksi ma gbanko zi nu ma sɛmau. 21Ba zi wa muksi mau a chi chen, domi ba wa zim naa funɛ tum min chen. Maa tiŋ min daha, ba gbanko ya ma chen. 22Mu funɛ wa ŋɔ ba di ba bur a li ba tum tagna tiŋi ni. Ba vɛ. Chendaha Koosa na ba galimsa. Ba wa zi wa koti a sɛm wu digi o suwachak ni. 23Nar ha min, mu nyan tirɛ o ha. 24Mu funɛ tum alaazibu tuma a naa nibine zi vɛ koti a tumiu, ba suwachak ni. Chendaha Koosa gbanko na ba galimsa. Hali chenani maga ba na ka mu tum nyɛ ba, a maga ya yɔrirɛ ba wati ka ba ha min awa mu nyan ti. 25Ba funɛ ha ya chene di chenani ba sɔbi a li Koosa sɛm tɔn ti ni chen zi ya watiu. Ba funɛ sɔbiu a ŋɔ,
‘Ba ha minu ka o vɛ kpak mun.’
26“Mu funɛ piin ŋɔ mau di Koosa siim weri naa ya wuti tiina zi biksi nara mu wɛ. Mu wa bur la mu nyan ti wati, mu zi nyɛ o wa ma watiu a wa suŋi ma. 27Ma funɛ nyɛn mu wati o piili ti ni chen. Chendaha ma gbanko zi biksi narau mu wɛ.”
161“Mu ŋɔ ma kin nama wɛu, chen ni ma wa zi bur a ni. 2Ju tim ta zi wa duŋni mau a li ba bar lagmi dɛɛni ta ni. Hali saha zi wa wau, ba naa kpu ma lisi di ba tiŋ Koosa tutɔrɛ. 3Ba zi tum nanu a nyɛ ma, domi ba wa zim min koo mu nyan ti. 4Mu ŋɔ ma kin nama wɛu, chen ni saha wa tel di ba ya nan nyɛ ma, ma zi lisi chenani mu ŋɔ mau. Ma wa min lagmi nyɛn nan, o wa deŋli di mu ŋɔ ma a wɛ.”
Chenani Koosa Siim Weri Ti Suŋi Ya
5“Lalaknɔwa mu saksi di mu bur la naa funɛ tum min ma wati. Ma nidigi ha wa wa pɛɛsi min di leene mu la. 6Mu ŋɔ ma kin nama wɛu ka a nyɛ ma tusa chɔk kinkan. 7Ma nyɛ mu sɛm ma wuti. O deŋlu di mu gil ma a bur la mu nyan ti wati, chen ni mu zi nyɛ o siim weri ti wa suŋi mau. Mu vɛ laali, o wa zi koti a wa. 8O wa wa, o zi nyɛ tɛɛnɛ nɔ tim maga zim di ba tum tum tagnau. O zi wa biksi ba di Koosa daŋni ba deŋliu o suwachak ni, chen ni o wa zi bu na ba galimsa. 9Ba se wa su min. Chendaha ba yaa tum tum tagna. 10Chenani mu zi chiŋi ba bar chiŋi ni a sou a nyɛ ba a bur la mu nyan ti wati, nan duŋduŋ la zi nyɛ ba deŋli Koosa suwachak ni. 11Koosa fun piin na sintana naa dɔ tɛɛnɛ nɔ tim maga, galimsa a ha vɛ ta un yɔri. Kin namawa Koosa siim weri ti kaa wa biksi ba.
12“Mu kpak wu damatau a kaa ŋɔ ma, amaa ma wa kikoti a chiŋi a nu a maga. 13Koosa siim weri naa ya wuti tiina, wa nyɛn ma bambe ni, o zi nyini mau a li wuti nyinbaan ni. O biksi ti wa zi wa li o titi ni. Sɛm naa o zi wa nu mu wa mu nyan ti wati, o zi kpa au a sɛm ma. O gbanko zi biksi ma kin nawara zi wa yau wɛ. 14O zi nyɛ min jirima kinkanu, domi o zi nu mu sɛmau a kpa a a sɛm ma. 15Mu nyan ti sɛma awa mu sɛma ya kibɛgimnɛ. Chendaha mu ŋɔ ma di o siim weri ti zi nu mu sɛmau a kpa a a sɛm ma.”
Yesu Gantɛl Tiŋsa Tu Chɔk Zi Burgi Tu Sɔɔnau
16“Mu wa zi nyɛn ma wati a vusi a bur la mu nyan ti wati. Mu wa la o wati, o wa zi vusi ka ma nu na min.”
17Yesu funɛ sɛm ba peti, o gantɛl tiŋsi ta bɔnɛ fun ŋɔ dɔŋ ni, “O fa ŋɔ ya di o wa zi nyɛn ya wati a wusi a bur la o nyan ti wati. O wa la o wati, o wa zi vusi ka ya bu na un. O sɛm ta mun ya baŋa? 18Ya wa zim chenani o fa ŋɔ ya di o wa zi vusi chen mun.”
19Yesu funɛ zimu di ba daŋni o suŋi bau. O fun ŋɔ ba, “Ma na dɔŋwa a li chenani mu fa sɛm ma chen, mu wa zi nyɛn ma wati a vusi a bur na ma lalaga. 20Wutirɛ mu ŋɔ ma, mu bu vɛ wa nyɛn ma wati, tɛɛnɛ nɔ tim maga tusa zi wa sɔɔniu kinkan, amaa ma tusa ka zi wa chɔku kinkan. Ma tu chɔk ti wa zi wa vusi, amaa a zi wa ya tu sɔɔnau lalaga. 21Nihaan wa duurɛ, o tuha ya chɔk. O wa lul peti, o ya sugliu wiili tiu ka o tuha sɔɔni o be ti daha. 22Ma tusa chɔku lalaknɔ. Ma bu wa na min, ma tusa ka zi bu sɔɔniu kinkan. Nandigi wa kilisi ma tu sɔɔn ti a li ma ni.
23“Chen saha ti ma wa zi wa mu wati di ma wa pɛɛsi min kundɔŋ wɛ. Wutirɛ mu ŋɔ ma, ma zi kotiu a sumi mu nyan ti kin naa ma daŋni mu sɔn daha o nyɛ ma. 24Hali wa zinan ma ha wa sumi un kundɔŋ mu sɔn daha. Maa sumi un o zi nyɛ mau ka ma tusa sɔɔni hali a la gali.”
Yesu Kpok Ya Zen A Kaali Tɛɛnɛ Nɔ Tim Maga Kpok
25“Kin naa mu ŋɔ ma a wɛ nan, o bɔmu wa ma zim a mun. Saha wau di mu zi wa biksi ma mu nyan ti wɛ gbampulim ni ka o ta bu bɔm ma ni. 26Saha ti wa tel, ma wa zi bu nyini mu se ni di mu nyɛ mu nyan ti nyɛ ma kin naa ma daŋni. Ma zi wa sumi o titi watiu a li mu sɔn ti ni o kpa a a nyɛ ma. 27Mu nyan ti daŋni mau kinkan a la zi ya chen a nyɛ ma. Ma daŋni minu ka ma se su di mu funɛ li o watɛɛ. Chendaha o daŋni ma a chi chen. 28Mu funɛ li o watɛɛ a wa tɛɛnɛ nɔ maga. Lalaknɔ mu saksi di mu li a bur a la o wati.”
29Doone o gantɛl tiŋsi ta fun ŋɔ un, “Lalaknɔwa ya zim chenani i sɛm ya chen mun. O wa bu bɔm ya ni. 30Ya gbanko zimu di i zim kina magau, hali chenani ya lisi ya bambe ni. Chendaha ya se su di i li Koosa watɛɛ a wa ya wati.”
31Yesu fun ŋɔ ba, “Ma se sir su minuu? 32Ma nu n wati. O wa zi vusi ka ma maga chɔ kaali ma damsa a ka min duŋduŋ, amaa mu nyan ti wa zi ya chen. O wa min zi nyɛnu. 33Chenani ma nyɛn tɛɛnɛ nɔ maga ni zi nyɛ ma na namsiu kinkan. Chenani ma wa min ya nibɛgim a nyɛn ka zi nyɛ ma bara sɔɔniu. Chendaha mu fun ŋɔ ma kin nama. Ma kpak ma bambe. Mu kpok ti ya kizen a kaali tɛɛnɛ nɔ tim maga kpok.”
17Chenani Yesu Fun Sumi Koosa A Nyɛ O Gantɛl Tiŋsa Ni
1Yesu funɛ sɛm peti, o fun nyini buudaha ni a ŋɔ, “Mu nyana, mu siwi saha ti duglɛu. Biksi nara i jirima awa i chaani naa i fun kpa a nyɛ min chen kinkan, chen ni mu zi nyɛ hin jirima kinkanu. 2Hin funɛ nyɛ min nyinbaan di mu kpa i mi fali naa vɛ kpak bɔ a nyɛ tɛɛnɛ nɔ tim maga ni. Mu kpa un a nyɛ ba naa i fun lisi a nyɛ min chen. 3Hin ya nibɛgim a ya wuti tiina. Nar zim hin awa mu waa naa i fun tum chen, o kpak i mi fali naa vɛ kpak bɔu. 4Tum naa i fun kpa nyɛ min di mu tum nyɛ tɛɛnɛ nɔ tim maga na i jirima awa i chaani kinkan. Lalaknɔ o petiu. 5Mu nyana, i funɛ te kpa i jirima awa i chaani kinkan i wa min bɔni saha digi a zi naami tɛɛnɛ nɔ maga. Kpa chenani mu zi nyɛ hin jirima a gbaari un ni a biksi nara di a ya kibɛgimnɛ.
6“I funɛ lisi nara a li tɛɛnɛ nɔ tim maga ni a nyɛ i titi ni. I fun kpa ba a nyɛ min ka mu fun biksi ba i wɛ ba tiŋ i nɔ. 7Lalaknɔ ba zim di kin naa maga mu kpak li i watɛɛ. 8Sɛm naa i fun sɛm nyɛ min chen, mu funɛ kpa au a ŋɔ ba. Ba se funɛ su di hin tum min ba wati.
9“Mu wara sumi hin tɛɛnɛ nɔ tim maga daharɛ. Mu ka sumi hin ba naa se su min daharɛ. Hin dɔ ba a fun lisi ba a nyɛ min. 10Mu nara maga ya i narawa. I nara maga ka ya mu nara. Chenani ba tiŋ min biksi nara di mu kpak jirima kinkan. 11Lalaknɔ mu saksi di mu li tɛɛnɛ nɔ maga ni a wa i wati ka ba kpalimi gantɛl ni. Mu nyana naa ya tu chaan tiina, i funɛ lisi ba a nyɛ min. Kpa i kpok ti a nyini ba nɛnɛ a suŋi ba ba kpak nɔ bɛgim a chi ya. 12Mu wa ba lagmi nyɛn dɔŋ wati nan, i kpokre mu fun kpa a nyini ba. Ba nibɛgim duŋduŋ ya nibin yɔri a fun lisi o nin a li ya ni. Chenani ba fun sɔbi o wɛ a li Koosa sɛm tɔn ti ni chen ya wutirɛ. 13Lalaknɔ mu saksiu di mu bur wa i wati. Chendaha mu sumi hinu ba daha di ba tusa sɔɔni hali a la gali a chi mu kin. 14Sɛm naa maga i fun ŋɔ min chen, mu kpa au a ŋɔ ba. Tɛɛnɛ nɔ tim maga ha bau, domi ba wa ba wa bu ya nibɛgim a chi chenani mu wa tɛɛnɛ nɔ tim maga wa ya nibɛgim. 15Mu wara sumi hin di i lisi ba a li tɛɛnɛ nɔ maga ni. Mu ka sumi hin di i kok bau a li sintani. 16Ba wa tɛɛnɛ nɔ tim maga wa bu ya nibɛgim a chi chenani mu wa tɛɛnɛ nɔ tim maga wa ya nibɛgim. 17I sɛm naa mu fun kpa a biksi ba chen ya wutirɛ. Kisuŋi ba baa tiŋ i wuti nyinbaan ti a ta bur la lagmi tɛɛnɛ nɔ tim maga ni. 18Min tum ba di ba la biksi tɛɛnɛ nɔ tim maga i wɛ a chi chenani i fun tum min di mu wa biksi ba chen. 19Mu lisɛ mu titiu a li ba ni di mu tiŋ i tutɔ a sou a nyɛ ba, chen ni ba zi kotiu a tiŋ i wuti nyinbaan a ta bur la lagmi tɛɛnɛ nɔ tim maga ni.
20“Mu ha vɛɛn a sumi hinu a nyɛ mu gantɛl tiŋsi ta ni a gbaari ba naa la zi nyɛ ba se su min a li ba biksi ti ni. 21Kisuŋi ba ba ya nɔ bɛgim dɔŋ ni. Mu nyana, i wa min ya nibɛgimnɛ. Suŋi ba ba wa zim ya a gbaari, chen ni tɛɛnɛ nɔ tim maga se zi su di hin funɛ tum min ba wati. 22I jirima awa i chaani naa i fun kpa nyɛ min chen, kinkan mu wa ba bɔnɛ un, chen ni ba zi ya nɔ bɛgimu dɔŋ ni a chi ya. 23Domi i wa min ya nibɛgimnɛ ka ya nyɛn ba bambe ni, nyɛ chenani ba ya nɔ bɛgim chen kigbaari. Ba ya chen, tɛɛnɛ nɔ tim maga zi wa zimu di hin funɛ tum min ba wati. Ba gbanko zi zimu di ii daŋni bau a chi chenani ii daŋni min.
24“Mu nyana, hin funɛ te daŋni min ka i wa min bɔni i jirima awa i chaani kinkan ka i zi naami tɛɛnɛ nɔ maga. Mu sumi hinu di i nyɛ ba naa i fun lisi nyɛ min chen, wa lagmi min ni ya nyɛn i tɔhɔn ti ni wuzu digi, chen ni ba zi wa na mu jirima awa mu chaani kinkanu. 25Mu nyana naa ya tum were tiina, tɛɛnɛ nɔ tim maga wa zim hin. Mu ka zim hin ka mu gantɛl tiŋsi ta zim di hin funɛ tum min ba wati. 26Mu funɛ biksi ba chenani i bambi duu a ha vɛ peti. Mu zi nyɛn ba bambe niu a suŋi ba baa daŋni nara a chi chenani ii daŋni min.”
18Chenani Ba Fun Kpak Yesu
(Mat. 26.47-56; Maak 14.43-50; Luk 22.47-53)
1Yesu funɛ sumi o nyan ti peti, o wa o gantɛl tiŋsi ta fun li dooni a la ji pul we naa ba yir Kidrɔn a la zu ŋma we digi. 2Doone Yesu wa o gantɛl tiŋsi ta yaa la. Chendaha Judas, naa funɛ li Yesu gantɛl chen, zim dooni. 3Koosa dam kɔkɔɔrsi ta awa Farisi tim ta fun lagmi lanjimasa awa ba naa la il Koosa bar jɛɛmi dam ti. Judas fun te ba suwachak a kpa ba kaali ŋma we ti di ba la kpak Yesu. Ba fun kpa chisi zene awa fitinsa a suksi kɔvɔtɛ wa din ni a kaali. 4Yesu funɛ zim chenani kaa wa yau a fun kaali di o la chem ba a pɛɛsi, “Antirɛ maa dɛu?”
5Ba fun ŋɔ un, “Ya dɛu Yesu Nazarɛt narrɛɛ.”
O fun ŋɔ ba, “Minnɛ.”
Judas naa funɛ li o gantɛl chen funɛ lagmi zɛmɛ ta ni. 6Yesu funɛ ŋɔ di waa ya naa ba dɛu chen, hansura fun vaan kpak zɛmɛ ta kinkan. Ba fun tur gantɛla a chesi tɛɛnɛ ni. 7Yesu fun bu pɛɛsi ba, “Antirɛ maa dɛu?”
Ba fun vɛɛn ŋɔ un, “Ya dɛu Yesu Nazarɛt narrɛ.”
8O fun ŋɔ ba, “Mu piin ŋɔ mau di min ya un. O ya di minnɛ ma kaa wa kpak, ma nyɛ mu gantɛl tiŋsi nama kila ka ma kpak min.” 9Yesu fun te ŋɔ o nyan ti ni di ba naa o fun lisi nyɛ un chen, o wa nyuksi ba nibɛgim. Chendaha o fun sɛm chen.
10Doone Simɔn Pita fun foŋ o chisi zen a teŋ Koosa dam kɔkɔɔrsi ta nihɛɛ ti yom digi nindil diŋna a toti. O sɔn funɛ ya Malkus. 11Yesu fun ŋɔ Pita ni, “Kpa i chisi ti a bur du o lɔk ni. Ta tɔ nyinbaan naa mu nyan ti ŋɔ di mu namsi.”
Ba Fun Kpa Yesu A Wa Anas Suwachak
12Doone lanjimasi ta, ba nihɛɛ awa ba naa la il Koosa bar jɛɛmi dam ti, ba fun kpak Yesu a vɔu o nisa a ta o gantɛl ni. 13Ba fun kpa un a kaali baal naa ba yir Anas chen dama. Koosa dam kɔkɔɔrsi ta nihɛɛ ti sɔn funɛ ya Kaifas. Anas funɛ ya o hila. 14Kaifas funɛ ya naa funɛ te ŋɔ Ju tim ta ni di o deŋlu wa Yesu chiŋi ba maga bar chiŋi ni a sou nyɛ ba.
Pita Fun Vɛ Di O Wa Zim Yesu
(Mat. 26.69-70; Maak 14.66-68; Luk 22.55-57)
15Anas funɛ zim Yesu gantɛl tiŋsi ta digiu nɛnɛ. O wa Pita fun tiŋ a la doonani zɛmɛ ta kpa Yesu a la, o fun la zu Anas dam sal. 16Pita fun kpalimi bulzɔɔnɔ ni. O wa fun vusi ka Yesu gantɛl tiŋna naa Anas fun zim nɛnɛ, fun wa li sal ti bulzɔɔnɔ ti. O fun sumi nihabichɛl naa pɔ bulzɔɔnɔ ti chen di Pita zu sal ti. O fun la nɔɔni. 17Pita funɛ si di o la zu sal ti, nihabichɛl ti fun ŋɔ un, “I wa ya baal ti gantɛl tiŋsi ta nidigirɛɛ?”
Pita fun ŋɔ un, “Aai, n wa ya ba nidigi.”
18Dam bisa awa ba naa la il Koosa bar jɛɛmi dam ti, ba fun zɔk dinhala a buksi din sal ti bambaan ni domi wa funɛ nyɛn. Ba fun chiŋi a go un aa weeri. Pita fun la gbaari ba ni.
Anas Fun Pɛɛsi Yesu O Biksi Ti Wɛ
(Mat. 26.59-66; Maak 14.55-64; Luk 22.66-71)
19Doone Anas fun pɛɛsi Yesu chenani o gantɛl tiŋsi ta awa o biksi ti du. 20Yesu fun ŋɔ un, “Mu ha wa biksi nara tima a sogli. Mu ka yaa funɛ biksi ba gbampulim nɛɛ a li ba bar lagmi dɛɛni ta awa Koosa bar jɛɛmi dam ti nɛɛ. Doon ma nɛɛ Ju tim ta yaa lagmi. 21Ta pɛɛsi min. Pɛɛsi ba naa mu fun biksi chen. Ba waa zim chenani mu fun ŋɔ ba.”
22O funɛ sɛm chene, ba naa la il Koosa bar jɛɛmi dam ti digi fun mo un a ŋɔ, “Yɛrɛ i nyuha kpok i sɛm sɛma nan ni?”
23Yesu fun ŋɔ un, “Mu sɛm wi naa vɛ deŋli, sɛm nara nama maga ni chenani o du, amaa a deŋlee, yɛrɛ i mo min?”
24Yesu nisa ha funɛ vɛɛn vɔu a ta o gantɛl ni. Anas funɛ peti o sɛma, o fun tum un kaali Kaifas naa ya Koosa dam kɔkɔɔrsi ta nihɛɛ ti wati.
Pita Fun Bu Vɛ Di O Wa Zim Yesu
(Mat. 26.71-75; Maak 14.69-72; Luk 22.58-62)
25Pita ha funɛ vɛɛn nyɛn sal ti nɛɛ aa weeri din. Ba naa wa un funɛ lagmi dooni chen nidigi fun pɛɛsi un, “I wa ya baal ti gantɛl tiŋsi ta nidigirɛɛ?”
O fun tɔ a ŋɔ, “Aai, n wa ya ba nidigi.”
26Kaifas yom digi funɛ gbaari ba ni. O funɛ ya yom naa Pita fun teŋ o diŋna toti chen maannɛ. O fun ŋɔ Pita ni, “I wa baal ti laata mu na ŋma we ti ni chen?”
27O fun bu tɔ di o laata. O funɛ sɛm chene ka zimal vaan yeli.
Ba Fun Kpa Yesu A La Pailɔt Ni
(Mat. 27.1-2, 11-14; Maak 15.1-5; Luk 23.1-5)
28Chɔɔsa fininirɛ Kaifas awa Yesu fun na dɔŋa peti. Ju tim ta funɛ saksiu di ba di ba wuzu zen wuzu naa ba yir val la gali ti diwe. Lanjimasi ta funɛ kpa Yesu a kaali gɔbnati nyuhu tiina sɛria bar diili dɛ. Ju tim ta fun kpalimi sal ni, domi o funɛ chiu di ba tiŋ zu. 29Gɔbnati nyuhu tiin ti sɔn funɛ ya Pailɔt. O fun li sal ti a la pɛɛsi Ju tim ta, “Baŋ nyuhu nee ma fiksi baal nɔ?”
30Ba fun ŋɔ un, “O fu vɛ tum wu digi, ya fu wa zi kpa un a wa i wati.”
31Pailɔt fun ŋɔ ba, “Ma kpa un kila a la di un sɛria a li chenani ma yaa di ma nara.”
Ba fun ŋɔ un, “I wa nyɛ ya nyinbaan di ya di nara siwi sɛria.” 32Chenani Ju tim ta funɛ daŋni Pailɔt kpa Yesu a kpaasi mari daakakli ni o sou nyɛ chenani o fun ŋɔ o gantɛl tiŋsi ta ni chen ya wuti.
33Doone Pailɔt fun bur kaali sɛria bar diili dɛ ti a ŋɔ o lanjimasi ta ni ba kpa Yesu wa nyɛ un. O fun ŋɔ un, “Hin ya Ju tim koor chenn?”
34Yesu fun burgi a pɛɛsi un, “Pɛɛsi nɔ li i watɛɛ koo nara ŋɔ hin di i wa pɛɛsi minn?”
35Pailɔt ŋɔ un, “Mu wa ya Ju tim nar ba ŋɔ min chenani mu zi pɛɛsi hin. I titi nara awa i Koosa dam kɔkɔɔrsi ta kpa hin a du mu nin ni. Tum tagna baŋwa i tum?”
36Yesu fun ŋɔ un, “Mu koor ti wa to tɛɛnɛ nɔ maga ni. O fu nyɛnɛɛ, mu nara fu zi you a kok min, chen ni Ju tim ta wa zi kpak min. Mu bura ŋɔ hinu, mu koor ti wa to tɛɛnɛ nɔ maga ni.”
37Pailɔt fun ŋɔ un, “Chenani i sɛm nan ya wuti, i sir ya koorree?”
Yesu fun ŋɔ, “Chenani i kut ŋɔ chen. Ba funɛ lul minu mu wa tɛɛnɛ nɔ maga di mu waa biksi nara wuti ti wɛ. Ba naa la daŋni ba ya wuti tima nu mu sɛma.”
38Pailɔt fun pɛɛsi un, “Baŋa ya wuti ti?” O fun bur kaali sal ti a la ŋɔ Ju tim ta ni, “N wa na wu tagin naa o tum. O nin wa toli.”
Ju Tima Fun Di Yesu Siwi Sɛria
(Mat. 27.15-31; Maak 15.6-20; Luk 23.13-25)
39Doone Pailɔt fun bu ŋɔ zɛmɛ ta ni, “Ma wuzu zen wuzu naa ba yir val la gali ti wa tel bun kam, mu yaa lisi ba naa mu tɔ dɛ chen nibɛgimu a nyɛ ma. Ma daŋni mu lisi naa ya Ju tim koor tirɛ a nyɛ maa?”
40Ba maga funɛ chɛɛmi a ŋɔ un, “Ya wara daŋni un. Ya daŋni baal naa ba yir Barabas chene.” Barabas funɛ ya nifuksirɛ. Chendaha Pailɔt fun tɔ un dɛ.
191Doone Pailɔt fun ŋɔ o lanjimasi ta ni ba kpak Yesu a tuk un wa vurmsi ni. 2Ba fun kpa sɔta a wa sɔ a chi koora nichiga a kpa o chik o nyuha a zer ba gar sɛm digi a wa a wa laari un, 3a zaami un a ŋɔ, “Ju tim koora, ya zaami hinu,” a la mo un.
4Ba funɛ ya chene, Pailɔt fun bu li Ju tim wati a ŋɔ ba, “Mu bu kaa la kpa un wa biksi mau, chen ni ma zi zimu di mu nyini un di o nisa wa toli.” 5Doone lanjimasi ta fun kpa Yesu a nyɛ o kaali zɛmɛ ta suwachak. O ha funɛ vɛɛn chik sɔta nichik ti awa gar sɛm tirɛ. Pailɔt fun ŋɔ zɛmɛ ta ni, “Ma na, baal ti nɛɛnɛ.”
6Koosa dam kɔkɔɔrsi ta awa ba naa la il Koosa bar jɛɛmi dam ti funɛ na Yesu, ba fun tɛsi a ŋɔ Pailɔt ni, “Nyɛ ba kpaasi un a mari daakakli daha ni o sou.”
Pailɔt fun ŋɔ ba, “Mu nyini un di o nisa wa toli. Ma kpaasi un a mari daakakli ti daha ni o sou.”
7Zɛmɛ ta fun ŋɔ un, “Ya chiksɛ ta biksi ya di o sou, domi o kpa o titirɛ a burgi Koosa be.”
8Hansura funɛ piin kpak Pailɔt. O funɛ nu ba sɛm ta, o hansura ti fun bukoo gbaari. 9O fun nyɛ o lanjimasi ta kpa Yesu a te o suwachak a kaali sɛria bar diili dɛ ti. O fun ŋɔ Yesu ni, “Leene i li?”
O fun moori. 10Pailɔt fun bu ŋɔ un, “I wa kpak wu digi a la zi sɛm? Mu kpak kpoku a la zi nyɛ i la yɔri. Kpok ka vɛɛn nyɛnu mu zi ŋɔ mu lanjimasi ta ni ba kpaasi hin a mari daakakli ti ni i sou.”
11Yesu fun ŋɔ un, “Koosa fu vɛ nyɛ hin i kpok nɔ, i fu wa kikoti a ya min wu digi. Chendaha mu siwɛɛ, naa funɛ kpa min a du i nin ni, o galimsa la zi wa kaali i kin.”
12Pailɔt funɛ nu Yesu sɛma, o fun bu chiŋsi o bambi bar bɛgim a yisi un. Zɛmɛ ta funɛ nu chen, ba fun bu tɛsi a ŋɔ Pailɔt ni, “I nyɛ baal nɔ kaali, i wa tiŋ koorsi ta nyuhu tiina Siiza nɔ. Nar kpa o titi a burgi koora, o vɛ Siiza nɔrɛ.”
13Pailɔt funɛ nu ba sɛma, o fun nyɛ o lanjimasi ta kpa Yesu a te o suwachak a kaali doonani chi biŋbiŋa. Ju tim ta funɛ yir dooni Gabata a li ba titi sɛm ni. Ba funɛ la tel dooni, Pailɔt fun kani sɛria bar diili kor ti ni. 14Nha funɛ wa tel sal baan nyuha. Ju tim ta funɛ saksi ba wuzu zen wuzu naa ba yir val la gali ti chen. Pailɔt fun ŋɔ zɛmɛ ta ni, “Ma na, ma koor ti nɛɛnɛ.”
15Ba fun tɛsi a ŋɔ un, “Nyɛ ba kpa un a la kpaasi mari daakakli ti ni o sou.”
Pailɔt fun ŋɔ ba, “Ma tusa tɔɔru di mu nyɛ ba ya ma koor ti chenn?”
Koosa dam kɔkɔɔrsa ba naa funɛ nyɛn zɛmɛ ta ni, ba fun tɛsi a ŋɔ un, “Ya wa kpak koor digi a gbaari Siiza ni.”
16Doone Pailɔt fun ya chenani ba daŋni a nyɛ ba, a ŋɔ o lanjimasi ta ni ba kpa Yesu a kaali a la kpaasi a mari daakakli ti ni o sou.
Ba Fun Kpak Yesu A Kpaasi A Mari Daakakli Ni
(Mat. 27.32-44; Maak 15.21-32; Luk 23.26-43)
17Ba fun zer daakakli ti a nyɛ Yesu ni o baasi a la doonani Ju tim ta yir Gɔlgɔta a li ba titi sɛm ni. Chen mun ya, ‘nyukɔkri bar’. 18Ba funɛ la tel dooni, lanjimasi ta fun kpaasi un a mari daakakli ti ni di o sou. Ba fun kpaasi nara balɛ gbanko a gbaari Yesu ni, digi o nindil ni, digi o ningal ni. 19Pailɔt fun ŋɔ o lanjimasi ta ni ba sɔbi o yaali a mari o daakakli ti ni. Chenani ba fun sɔbi ya, “Yesu Nazarɛt narrɛ. Waa ya Ju tim ta koora.” 20Yesu bar kpaasi ti wa fun bol wa Jɛrusalɛm ni. Ju tim nidamata fun wa nyini chenani la ya a la karimi chenani ba sɔbi a mari daakakli ti ni. Sɛm tii butorawa ba fun sɔbi, a waa ya Ju tim ta sɛma, Girik tima awa Roman tima sɛma. 21Koosa dam kɔkɔɔrsi ta funɛ karimi sɛm ta, ba fun bur kaali Pailɔt wati a la ŋɔ un, “I fu wa lawa i ŋɔ i lanjimasi ta ni ba sɔbi di waa ya Ju tim koora. I ka fu lawa i ŋɔ ba ba sɔbi di o ŋɔ di waa ya Ju tim koora.”
22Pailɔt fun ŋɔ ba, “Chenani mu nyɛ ba sɔbi, o du chen.”
23Ba naa funɛ kpaasi Yesu chen ya nara banaasiwa. Ba funɛ peti, ba fun kpa o kilaarɛ a purigi bɔni dɔŋa. O takta we funɛ ya ti bɛgimnɛ. 24Ba fun ŋɔ dɔŋ ni, “Ma ta nyɛ ya chɛɛsi un. Ma nyɛ ya yo walɛ a naa anti kaa di un.” Lanjimasi ta funɛ ya chene, di chenani ba fun sɔbi a li Koosa sɛm tɔn ti ni saha digi zi ya wutiu. Ba funɛ sɔbiu a ŋɔ,
“Ba kpa mu kilaarɛu a purigi bɔni dɔŋa a ka mu takta we di ba yo walɛ a naa anti kaa di un.”
25Yesu niina, o towe, Mɛri naa ya Kilɛɔfas haan, awa Mɛri Magdala funɛ chiŋi a dugli Yesu. 26Yesu fun na o niin ti dooni awa o gantɛl tiŋna naa o daŋni kinkan ka o wa o niin ti dugli dɔŋa. O fun ŋɔ o niin ti ni, “Mu niina, kina be naa kaa chiŋi mu bar chiŋi ni.”
27Doone o fun ŋɔ o gantɛl tiŋna naa o daŋni kinkan chen, “Kinyini mu niin nɔ.” Saha ti kpa la, waa funɛ nyini un.
Chenani Yesu Fun Sou
(Mat. 27.45-56; Maak 15.33-41; Luk 23.44-49)
28Nan gantɛl nɛɛ Yesu fun zim di o tum petiu. O fun ŋɔ, “Nyɔksa kpak min.” O fun ŋɔ sɛm ta chenani ba fun sɔbi a li Koosa sɛm tɔn ti ni chen zi ya wutiu.
29Kinyɔɔli haasi funɛ nyɛn gbaŋ ni. Ba naa funɛ chiŋi dooni nidigi fun zer kizɛrgi a tau un ni a kpa sak da ni a tɛ un di o nyɔ. 30Yesu funɛ nyɔ un a ŋɔ, “Mu tum petiu.”
O fun gur o nyuha a sou.
Lanjima Fun Kpa O Tim A Tau Yesu
31Ju tim ta wa funɛ daŋni di Yesu wa nara balɛ ta kpalimi dooni ba wuzu zen wuzu ti daha. Wuzu zen wuzu ti gbanko funɛ ya ba hiisi wuzurɛ. Chendaha ba fun vɛ daŋni chen yaali. Ba bɔnɛ fun bur kaali Pailɔt wati a la sumi un di o nyɛ o lanjimasi ta la borigi ba naŋgere a lisi ba. 32O fun la nɔɔni a nyɛ ba kaali. Ba fun la borigi nara balɛ ba naa ba fun kpaasi a gbaari Yesu ni chen naŋgere. 33Ba fun la di ba borigi Yesu naŋgere a na di o piin sou. Chendaha ba fun gil un. 34Lanjimasi ta nidigi fun kpa o tim a tau o lɔgum hɛna. O funɛ tau un chen, chɛl awa ni funɛ li. 35Mu waa, Jɔn, funɛ na ka chen ya. Chendaha mu sɛma ya wuti. Min la ŋɔ ma o wɛ, chen ni ma se zi su unu. 36Lanjima ti funɛ ya chene, di chenani ba fun sɔbi a li Koosa sɛm tɔn ti ni chen zi ya wutiu. Ba funɛ sɔbiu a ŋɔ,
“Hali hok bɛgim wa zi boti a li o bara ni.”
37Ba gbanko funɛ sɔbiu a li Koosa sɛm tɔn ti ni a ŋɔ,
“Ba zi nyiniu a na naa ba kpa tim a tau chen.”
Ba Fun Kpa Yesu A La Sogli Un
(Mat. 27.57-61; Maak 15.42-47; Luk 23.50-56)
38Baal digi funɛ nyɛn doon. Ba yir un Josɛf a li tɔhɔn naa ba yir Arimatia ni. O funɛ ya Yesu gantɛl tiŋsi ta digirɛ, amaa Ju tim ta nihɛɛti daha, o fun sogli a tiŋ un. O fun kaali Pailɔt wati a la sumi di ba lisi Yesu a li daakakli ti ni a nyɛ un o la sogli. Pailɔt fun a nyɛ un nyinbaan o lisi un. 39Nikɔdimus funɛ kpak tulale naa ba yir mɛr awa alos. O sɔɔra fun wer ka o yugyuk ya bu kɔkwa. O fun kpa un a wa gbaari Josɛf ni. Nikɔdimus funɛ ya naa te wa Yesu wati dusum. 40Josɛf awa Nikɔdimus fun kpa tulale ti a misi gar pilim a kpa mɛɛsi Yesu. Chene Ju tim ta yaa ya ba nara a sogli. 41Ŋma we funɛ dugli doonani ba fun kpa Yesu a mari daakakli ti ni. Gbɛntɛl bɔ fali funɛ nyɛn doon. Ba ha wa fun sogli nar un ni. 42Ju tim ta wuzu zen wuzu ti funɛ dugli kinkan daha, ba funɛ daŋni ba sogli Yesu lalaga. Chendaha ba lisi dooni a sogli un.
20Chenani Yesu Fun Si A Li O Sou Ni
(Mat. 28.1-8; Maak 16.1-8; Luk 24.1-12)
1Aleedi wuzu chɔɔsa ha funɛ vɛ pisi peti, Mɛri Magdala fun si a la doonani ba sogli Yesu chen. O fun la tel dooni a na buŋkul naa ba fun kpa tɔ hugil ti nɔ chen bilimsu a ka zɔɔnɔ ti. 2O fun burgi a chɔ kaali Simɔn Pita awa Yesu gantɛl tiŋna naa o funɛ daŋni kinkan chen wati a ŋɔ ba, “Nara bɔnɛ wa yisi ya kunyana a li o hugil ti ni. N wa zim doonani ba kpa un kaali.”
3Pita awa Yesu gantɛl tiŋ ti fun vaan si a chɔ la dooni. 4Yesu gantɛl tiŋna naa o funɛ daŋni kinkan chen, fun te Pita a chɔ la tel dooni, 5a kugili nyini zɔɔnɔ ti ni a na gar pilim naa ba fun kpa mɛɛsi Yesu chen, ka o chɔ bɔ ti tuha ni. 6Simɔn Pita fun wa gali un ni a zu kaali a vɛɛn la na gar pilim ti ka o chɔ dooni. 7O fun vɛɛn na gar naa ba fun kpa mɛɛsi Yesu nyuha ka o guti chɔ a duŋduŋ. O wa gar pilim ti wa fun lagmi chɔ. 8Doone Yesu gantɛl tiŋna naa funɛ te chɔ wa tel chen, fun zu gbaari Pita ni. O fun nyini a go a nyɛ o si su di chenani Mɛri sɛm ba chen ya wutirɛ. 9Ba ha wa fun zim chenani ba fun sɔbi a li Koosa sɛm tɔn ti ni chen mun. Ba funɛ sɔbiu a ŋɔ, “O lawa Kristo si o sou niu.” 10Doone Pita awa Yesu gantɛl tiŋ ti fun li dooni a kaali dama.
Mɛri Magdala Fun Bu Na Yesu
11Mɛri Magdala naa funɛ tiŋ ba a bur kaali hugil ti, fun kpalimi hugil ti sal ni a wi. O gbanko fun kugili a nyini hugil ti zɔɔnɔ ti ni, 12a na Koosa malaikasa lɛ ka ba laari kipilima. Ba funɛ kani doonani ba fun kpa Yesu a dau chen, digi o nyuha bar dau ni, digi o naŋgere bar dau ni. 13Ba fun ŋɔ un, “Yɛrɛ ii wi?”
O fun ŋɔ ba, “Nara bɔnɛ wa lisi mu kunyan ti. Mu ka wa zim doonani ba kpa un kaali.”
14O funɛ vaan sɛm chene a burgi a na Yesu ka o chiŋi. O wa fun zim un. 15Yesu fun ŋɔ un, “Yɛrɛ ii wi? Antirɛ ii dɛu?”
Mɛri fun baa di o ya ŋma we ti tumtumnɛ a ŋɔ un, “Hin yisɛ mu kunyan ti a li o hugil ti nii? I ya tiina, ŋɔ min doonani i kpa un a dau, chen ni mu zi nyɛ ba la zer unu.”
16Yesu fun ŋɔ un, “Mɛri.” Mɛri fun zer o nyuha a nyini o se ni a ŋɔ “Raboni” a li o titi sɛm ni. Chen mun ya, “mu kunyana”.
17Yesu fun ŋɔ un, “Ta gbaŋsi min, domi mu saksiu di mu bur kila mu nyan ti wati. Kila mu gantɛl tiŋsi ta wati a la ŋɔ ba di o wa zi vusi ka mu bur la mu kunyan Koosa ti wati. Mu kunyan Koosa ti awa ma kunyan Koosa ti ya nibɛgimnɛ.”
18Doone Mɛri fun kaali o gantɛl tiŋsi ta wati a ŋɔ ba di o na ba kunyana awa chenani o sɛm un di o ŋɔ bau.
Yesu Gantɛl Tiŋsa Fun Bu Na Yesu
(Mat. 28.16-20; Maak 16.14-18; Luk 24.36-49)
19Aleedi wuzu dusum, Yesu gantɛl tiŋsi ta fun lagmi dɔŋ ni dam ni a kpari bulzɔɔnɔsa. Ba funɛ far bulzɔɔnɔsi ta chene domi ba funɛ ɔm Ju tim tawa. Doone Yesu fun wa chiŋi ba bambaan ni a ŋɔ, “Koosa nyɛ ma bara sɔɔna”. 20O fun pogli o nisa a biksi ba a burgi o chakpala di ba na. Ba funɛ zim di waa ya ba kunyan ti, ba tusa sɔɔni kinkan. 21Doone Yesu fun bukoo ŋɔ ba, “Koosa nyɛ ma bara sɔɔna. Mu nyan ti funɛ tum min tɛɛnɛ nɔ maga ni. Chen vɛɛna, lalaknɔ mu tum ma tɛɛnɛ nɔ tim maga wati.” 22O funɛ sɛm peti a hiisi du ba a ŋɔ, “Ma la Koosa siim weri nɔ. 23Tum tagna naa nara tum a nyɛ nara ni ka ma gil a a nyɛ ba, mu gbanko zi gil a a nyɛ bau. Tum tagna naa ba tum a nyɛ nara ni ka ma vɛ gil a a nyɛ ba, mu gbanko wa zi gil a a nyɛ ba.” O funɛ sɛm chene a peti a kaali.
Yesu Awa Tɔmas Wɛ
24Yesu funɛ wa o gantɛl tiŋsi ta wati, naa ba funɛ yir Tɔmas ka o ya leu chen, wa fun to ba wati. Warɛ Yesu fun te yir a li ba nara fidalɛ ta ni. 25O funɛ bur wa doonani Yesu gantɛl tiŋsi ta lagmi chen, ba fun ŋɔ un, “Ya na ya kunyan tiu.”
Tɔmas fun ŋɔ ba, “Mu si wa zi su di o si o sou niu see mu na doonmani ba fun kpaasi o nisa ni chen a kpa mu nin a gbaŋsi a a bu kpa mu nin a tau o lɔgum hɛn ti ni.”
26Wuzu bunɔpɛ gantɛl ni, Yesu gantɛl tiŋsi ta awa Tɔmas fun bu lagmi dam ti ni a kpari bulzɔɔnɔsi ta. Yesu fun bu wa chiŋi ba bambaan ni a ŋɔ, “Koosa nyɛ ma bara sɔɔna.” 27Yesu fun chiŋi a ŋɔ Tɔmas ni, “Kpa i nin a gbaŋsi doonmani ba fun kpaasi chen a bu kpa i nin a tau mu lɔgum hɛn ti ni. Ta beeli a nyɛ i si su di mu si mu sou nɛɛ.”
28Tɔmas fun ŋɔ un, “Hin ya mu kunyana Koosa.”
29Yesu fun ŋɔ un, “Tɔmas, i na minu i si su di o ya minnɛ. Ba naa la zi vɛ na min ka ba se su min, Koosa zi sɔɔni ba tusau.”
Kin Naa Nyɛ Jɔn Sɔbi Tɔn Nɔ
30Min, Jɔn, ŋɔ ma wutirɛ di ya naa ya Yesu gantɛl tiŋsa funɛ na ka o tum tum zɛnɛ kinkan a gbaari chenani mu fun sɔbi a nyɛ ma a li tɔn nan ni chene. 31Mu funɛ lisi a namau a dau a du tɔn ti ni, chen ni ma se zi suu di Yesu ya Kristo naa Koosa fun ŋɔ di o zi wa tumu wuzu digi chen. Mu gbanko funɛ lisi au a dau, chen ni ma se zi suu di o ya Koosa bere. Ma ya chen, o zi kpa Koosa mi fali tiu a nyɛ ma.
21Yesu Gantɛl Tiŋsa Nara Banɔpɛ Fun Bu Na Un
1A gantɛl nɛɛ Yesu fun bu pu o gantɛl tiŋsi ta a li Galili bɛɛŋ nɔ ni. Bɛɛŋ ti sɔn digi ya Tibɛrias. Nannɛ o ya. 2O gantɛl tiŋsa ba naa funɛ lagmi dooni, ya Simɔn Pita, Tɔmas ka o ya leu chen, Nataniɛl naa li Kena a li Galili pulum ni, Zɛbɛdi bisa lɛ awa nara balɛ. 3Wuzu digi Simɔn Pita fun ŋɔ ba, “Mu la nyinsa bar kpaksirɛ.”
Ba fun ŋɔ un, “Ya zi wa gbaari hin niu.” Ba fun vaan la zu arŋa a lɔrgi ni ti aa la. A wuzu ti dusum ba wa fun kpaksi nyinsa. 4Chɔɔsa funɛ wa pisi, ba fun bur a wa. Yesu fun chiŋi ni ti nɔ ni a pɔ ba, amaa ba wa fun zim un. 5Ba funɛ wa dugli, Yesu fun pɛɛsi ba, “Mu bisa, ma kpaksi nyinsauu?”
Ba fun ŋɔ un, “Ya wa kpak kundɔŋ.”
6O fun ŋɔ ba, “Ma kpa ma cham ti a yo nindil wati ma zi kpaksi nyinsau.” Ba fun ya chenani o ŋɔ ba a vɛ koti a lɛrgi cham ti wa nyinsi ta zini.
7Yesu gantɛl tiŋna naa o daŋni kinkan chen, fun na chenani yɛɛ, o fun ŋɔ Pita ni, “Naa chiŋɛ dooni chen ya ya kunyannɛ.” Simɔn Pita funɛ nu o sɛm ta, o fun vɔu takta naa o kpa lɔrgi ni chen a mari o bara kpala a za chiksi ni ti ni a la zaami un. 8Arŋ ti funɛ ya naŋgere kɔksa torawa ni ti nɔ ni. Yesu gantɛl tiŋsa ba naa funɛ ka a nyɛn arŋ ti tuhu ni, ba funɛ lɛrgi cham ti hali a wa li ni ti nɔ. 9Ba funɛ li arŋ ti ni a chiŋi, ba fun na ka Yesu zɔŋ nyinsa a li dinhala ni a kpa boroborosa a dau dooni. 10Yesu fun ŋɔ ba, “Ma la lisi nyinsi ta bɔnɛ a li cham ti ni a wa.”
11Simɔn Pita fun te la kpak cham ti ba wa gbaari a lɛrgi un wa ni ti nɔ. Ba fun lugsi a a dau a gur di a ya nyin zene kɔkwa awa fumnyuu datorawa. A funɛ ya kidamata chen maga di cham ti wa chɛɛsi. 12Yesu fun ŋɔ ba, “Ma wa di diwe”. Ba maga funɛ zimu di o ya ba kunyan tirɛ. Chendaha ba nidigi wa fun pɛɛsi naa ya un. 13Yesu fun kpa nyinsi ta awa boroborosi ta a bɔni ba ba se.
14O funɛ si o sou ni, butora tiin nɛ o gantɛl tiŋsi ta fun na un.
Chenani Yesu Fun Sɛm Pita Ni
15Ba funɛ wa se peti, Yesu fun pɛɛsi Simɔn Pita, “Simɔn, Jonas be, hin la daŋni min a kaali i dɔŋtim taa?”
Pita fun ŋɔ un, “Mu kunyana, i zimu di muu daŋni hinu a kaali ba.”
Yesu fun ŋɔ un, “Kidɛɛsi ba naa la tiŋ min a chi chenani piisi gbaŋna dɛɛsi o piisi bisa.” 16Yesu fun bu pɛɛsi un, “Simɔn, Jonas be, ii daŋni minuu?”
Pita fun ŋɔ, “Mu kunyana, i zimu di muu daŋni hinu.”
Yesu fun ŋɔ un, “Kidɛɛsi ba naa la tiŋ min a chi chenani piisi gbaŋna dɛɛsi o piisisa.” 17Yesu fun bu pɛɛsi un butor tiina, “Simɔn, Jonas be, ii daŋni minuu?”
Pita funɛ nu ka Yesu pɛɛsi un butor tiina, o tuha fun chɔk. O fun ŋɔ, “Mu kunyana, hin zim chenani mu bambi du. I zimu di muu daŋni hinu.”
Yesu fun bu ŋɔ un, “Kidɛɛsi ba naa la tiŋ min a chi chenani piisi gbaŋna dɛɛsi o piisisa. 18Kinu mu wati nɛnɛ. I ha funɛ ya bunɔɔn, i ya funɛ di bunɔɔtau a gba i tutɔ ni. I wa hɛɛsi, i zi kpa i nisa a tɛu ka ba laari hin takta a kpa hin a la doonani i vɛ daŋni.” 19Chene Yesu fun sɛm Pita ni di o biksi un chenani o zi wa sou a nyɛ Koosa wa jirima. O funɛ sɛm nannɛ a fun ŋɔ un, “Kitiŋ min.”
Yesu Awa O Gantɛl Tiŋna O Daŋni Kinkan
20Yesu wa Pita fun gba a la, Pita fun burgi a na Yesu gantɛl tiŋna naa o daŋni kinkan chen, ka o tiŋ ba gantɛl. O waa funɛ ya naa tur la mari Yesu Ju tim ta wuzu zen wuzu ti a pɛɛsi un, “Anti kaa wa li i gantɛl chen?” 21Pita funɛ na un ka o tiŋ gantɛl a wa, o fun ŋɔ Yesu ni, “Mu kunyana, baŋa kaa wa ya baal nɔ?”
22Yesu fun ŋɔ un, “O ya mu tutɔ di o ha vɛɛn kpak miisa ka mu wa bur wa, o wa ya i wi. I waa tiŋ min.”
23Chenani Yesu fun sɛm nyɛ o gantɛl tiŋsi ta fun ŋɔ dɔŋ ni di naa o daŋni kinkan wa zi wa sou. Yesu wa fun sɛm o wɛ di o wa zi sou. O ka funɛ ŋɔ Pita ni, “O ya mu tutɔ di o ha vɛɛn kpak miisa ka mu wa bur wa, o wa ya i wi.”
24N waa, Jɔn, naa sɔbi tɔn nɔ nan, minnɛ Yesu daŋni kinkan. Mu funɛ na kin naa maga mu sɔbi a du tɔn nɔ tuha. Ya maga zimu di mu sɛm ya wutirɛ.
Doonani Jɔn Fun Sɔbi Mak
25Yesu funɛ tum tum damatau a gbaari chenani mu sɔbi a du bar nɔ ni. See mu sɔbi tɔn damata a nyɛ ma, mu wa kikoti a sɛm ma a maga.